Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — PG column chips mark the printed columns.
Origen: PhilocaliaΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 14:1311ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ. Ἐκλογὴν ἡ παροῦσα περιέχει βίβλος γραφικῶν ζητημάτων καὶ ἐπιλύσεων ἐκ διαφόρων βίβλων τῷ Ὠριγένει πονηθεισῶν ἠθροισμένην ὑπὸ τῶν τὰ θεῖα σοφῶν Βασιλείου καὶ Γρηγορίου· ἐν πυκτίῳ τε παρὰ θατέρου τούτων Γρηγορίου τοῦ θεολόγου Θεοδώρῳ τῷ τηνικαῦτα ἐπισκοποῦντι τὰ Τύανα λέγεται ἐστάλθαι· καθὼς ἡ πρὸς αὐτὸν δείκνυσιν ἐπιστολὴ, ἔχουσα οὕτως· Ἑορτὴ καὶ τὰ γράμματα καὶ τὸ κρεῖττον ὅτι προφθάνεις τὸν καιρὸν τῇ προθυμίᾳ τὸ προεορτάζειν ἡμῖν χαριζόμενος. τὰ μὲν οὖν παρὰ τῆς σῆς εὐλαβείας τοιαῦτα· ἡμεῖς δὲ ὧν ἔχομεν τὸ μεῖζον ἀντιδίδομεν τὰς εὐχάς. ἵνα δέ τι καὶ ὑπόμνημα παρ’ ἡμῶν ἔχῃς, τὸ δ’ αὐτὸ καὶ τοῦ ἁγίου Βασιλείου, πυκτίον ἀπεστάλκαμέν σοι τῆς Ὠριγένους φιλοκαλίας ἐκλογὰς ἔχον χρησίμους τοῖς φιλολόγοις. τοῦτο καὶ δέξασθαι καταξίωσον, καὶ ἀπόδειξιν ἡμῖν δοῦναι τῆς ὠφελείας καὶ σπουδῇ καὶ πνεύματι βοηθούμενος. [Πρόλογος. Ἐκλογὴν ἡ παροῦσα περιέχει βίβλος γραφικῶν ζητημάτων καὶ ἐπιλύσεων ἐκ διαφόρων βίβλων τῷ Ὠριγένει πονηθεισῶν ἠθροισμένην.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
φασὶ δὲ ταύτην τινές, ἔτι δὲ καὶ τὴν εἰς κεφάλαια ταύτης διαίρεσίν τε καὶ τάξιν, καὶ μὴν καὶ τὰς καθ’ ἕκαστον ἐκείνων ἐπιγραφὰς, ἔργον τῶν τὰ θεῖα σοφῶν Βασιλείου καὶ Γρηγορίου γενέσθαι· ἐν πυκτίῳ τε παρὰ θατέρου τούτων Γρηγορίου τοῦ θεολόγου Θεοδώρῳ ἐστάλθαι τῷ τὴν μνήμην ὁσίῳ τηνικαῦτα ἐπισκοποῦντι τὰ Τύανα. ὅπερ ὡς ἐν προλόγῳ καὶ ἡ βίβλος ἀφ’ ἧς τὴν μεταγραφὴν πεποιήμεθα, παλαιοτάτη γε οὖσα, κατασκευάζειν ἠβούλετο. πόθεν δὲ τοῦτο διισχυρίζονται; ἐξ ἐπιστολῆς δῆθεν τοῦ αὐτοῦ θείου ἀνδρὸς πρὸς τὸν μνημονευθέντα γραφείσης Θεόδωρον, καὶ τῷ ῥηθέντι πυκτίῳ συνεκπεμφθείσης. ἐπεὶ οὖν τὴν μὲν ἐπιστολὴν αὐτοῦ σαφῶς οὖσαν τοῦ τῆς θεολογίας ἐπωνύμου γνωρίζομεν, πολλὰ δὲ τῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ συλλογῇ τῶν ὀρθῶν ἀπᾴδοντα δογμάτων εὑρίσκομεν· εἰκότως ἡμεῖς τῷ τῆς ἀληθείας ἑπόμενοι λόγῳ ἐκείνην τε τῷ πάροντι καθυποτάξαι προλόγῳ συνείδομεν, καὶ τῶν Ὠριγένους προασπιστῶν τὸ κακούργημα λανθάνον τοῖς ἐντυγχάνουσιν εὐφώρατον καταστῆσαι. Γεγράφθαι μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ θεολόγου ταύτην οὐδὲ ἡμεῖς ἀμφιβάλλομεν·
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
τῷ μάλιστα πάσαις ταῖς τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ βίβλοις ὡσαύτως ἔχουσαν φέρεσθαι, καὶ ὑπ’ οὐδένος ἀντιλέγεσθαι. τοῦτο δὲ συνομολογοῦντες ἀκολούθως δεχόμεθα καὶ τὸ ἕτερον· ὅπερ ἐστὶν, τὸ καὶ συναγωγὴν ἐκ τῶν Ὠριγένους ὑπὸ τῶν σοφῶν γενέσθαι καθηγητῶν· τῶν χρησίμων μέντοι καὶ ὠφελίμων ῥητῶν, καθ’ ἃ καὶ αὐτὸ ἐπὶ λέξεως τῷ προσεχῶς εἰρημένῳ τοῦ θεολόγου περιέχεται γράμματι. ἦν γὰρ αὐτοὺς εἰκὸς, τοῦ πνεύματος μελίσσας ὑπάρχοντας, ἐκ διαφόρων ἀνθέων τὰ κάλλιστα δρέπεσθαι, πρὸς ἑνὸς ἀδόλου κηρίου συμπλήρωσιν· ἐξ οὗ βασιλεῖς τε καὶ ἰδιῶται, κατὰ τὸν σοφὸν παροιμιαστὴν Σολομῶντα, γεύονται καὶ γλυκαίνονται, καὶ πρὸς πᾶσαν ὕγειαν ἔχουσιν ἐπιτήδειον. ἐκεῖνα τοιγαροῦν συναθροῖσαι τοὺς θεσπεσίους ἐκείνους πατέρας πιστεύομεν, ὅσα μηδεμίαν αἱρετικῆς ἔχει πικρίας ἐπιπλοκήν· οὐ μὴν καὶ πάντα χύδην τά τισι τῶν ὑποτεταγμένων ἐμφερόμενα κεφαλαίων· ὧν πολὺ τὸ ἀπηχὲς καὶ ἀλλότριον πρὸς τὴν θεόπνευστον τῶν πατέρων διδασκαλίαν ἐλέγχεται. Πότε γὰρ Βασίλειος καὶ Γρηγόριος, οἱ ἀκαταμάχητοι τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταὶ, κτίσμα τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἢ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφημοῦντός τινος ἠνέσχοντο μόνον·
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
οὔ τί φαμεν καὶ ὡς ὠφέλιμα τὰ τοιαῦτα δόγματα τοῖς φιλολόγοις ἀπεθησαύρισαν; οὐ πᾶς αὐτοῖς ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς Ἀρείου τε καὶ Εὐνομίου καὶ τῆς τῶν παραπλησίων ἐκείνοις συγκεκρότηται δυσφημίας; οὐ μυθικὸν καὶ Ἕλλησι πρέποντα τὸν περὶ προυπάρξεως καὶ ἀποκαταστάσεως καὶ τῶν ὁμοίων δογμάτων ἀπεφήναντο λόγον; καὶ τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; ἐπιλείψει γὰρ ἡμᾶς διηγουμένους ὁ χρόνος, ὅσους ὑπὲρ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως κατεβάλοντο μόχθους. ἐκείνοις μὲν οὖν εἰς τὸ δεῖξαι ὁμότιμον καὶ ὁμόδοξον καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἀλήθειαν συναί̈διόν τε καὶ ὁμοούσιον τὴν παναγίαν καὶ ἀρχικὴν τριάδα σύμπας ὁ βίος σχεδὸν κατηνάλωται, ἐν τῇ ζωοποιῷ τῶν εὐσεβῶν δογμάτων πόᾳ τὰ τοῦ χριστοῦ νέμουσι πρόβατα, καὶ συνήθει πρὸς αὐτὰ κεχρημένοις φωνῇ μηδὲν ἐξηλλαγμένον ἐχούσῃ πρὸς τὴν ἀλήθειαν. ἐνταῦθα δὲ πᾶν τοὐναντίον ἔστιν εὑρεῖν· ὅσα μὲν γὰρ ἀπηριθμησάμεθα ἄτοπα, καὶ ἕτερα ἔτι πρὸς τούτοις, τόποις τισὶν ἐνέσπαρται τοῦ πάροντος βιβλίου· ἑνὸς δὲ τῶν κεφαλαίων, τοῦ εἰκοστοῦ δευτέρου φαμὲν, ἐξ αὐτῆς εὐθὺς τῆς ἐπιγραφῆς τὸ κίβδηλόν τε καὶ νόθον διασημαίνεται.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
εἰ τοίνυν πάντα ἐκεῖνα τοὺς ἁγίους παράσχοιμεν ἐκκρῖναι τοὺς πατέρας τῇ συλλογῇ, ἐξ ἀνάγκης καὶ τοῖς οὐκ ὀρθῶς ἔχουσιν ὡς ὀρθοῖς συνθησόμεθα. καὶ σκόπει τὸ ἄτοπον ὅσον· τοὺς γὰρ τῆς εὐθύτητος γνώμονας τῆς διαστροφῆς γραψόμεθα τῆς ἡμετέρας· ἀλλὰ μὴ γένοιτο. τίς γὰρ τῶν καὶ μετρίως λόγους κρίνειν ἐπισταμένων παραδέξοιτο ἂν, ὡς οὗτοι ἐκεῖνοι οἱ τῆς εὐσεβείας ὑπέρμαχοι ἐν ταῖς ὑπ’ αὐτῶν γινομέναις ἐκλογαῖς ἅμα τῷ σίτῳ συνήγαγον καὶ τὰ ἄχυρα; σῖτον δὲ λέγειν τινὰ τῶν παρὰ τοῖς αἱρετικοῖς εὖ μάλα συγκεχωρήμεθα· ἐπείπερ, κατὰ τὸν σοφώτατον Κύριλλον, οὐ πάντα ὅσα λέγουσιν οἱ αἱρετικοὶ φεύγειν καὶ παραιτεῖσθαι χρή· πολλὰ γὰρ ὁμολογοῦσιν ὧν καὶ ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν.3 οὐκ ἄρα δὴ οὖν Βασίλειος καὶ Γρηγόριος ἅμα τῷ σίτῳ συνεφόρησαν ἡμῖν καὶ τὰ ἄχυρα· πῶς γάρ; ἀλλὰ τῶν τὰς ὁδοὺς Κυρίου διαστρεφόντων τινὲς τῆς ἑλληνικῆς Ὠριγένους ποικίλως ἀντιποιούμενοι δυσσεβείας, καθ’ ὁμοιότητα τοῦ τὸν καθηγητὴν αὐτῶν ὑποσκελίσαντος διαβόλου, τῷ ἡμετέρῳ σίτῳ τὰ ἄχυρα νῦν συνανέμιξαν, ὡς ἐκεῖνος ἔκπαλαι τῷ δεσποτικῷ ἀγρῷ τὰ ζιζάνια. ἡμέτερος γὰρ ὁ σῖτος· καὶ ἡμέτερα, ἔνθα ἂν εὑρεθεῖεν, τὰ ὀρθόδοξα δόγματα·
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
ὧν οἱ θεόπνευστοι κήρυκες διὰ τῆς οἰκείας πανσόφου διδασκαλίας, κατὰ τὸ δεδομένον αὐτοῖς ἄνωθεν τῆς διακριτικῆς δυνάμεως πτύον, τοῦ ἀχύρου τὸν σῖτον ἀποκαθάραντες, τὸν μὲν εἰς τὴν καλὴν ἀποθήκην τὴν ἐκκλησίαν εἰσήγαγον, τὸ δὲ τῷ πυρὶ παραδεδώκασι τῷ ἀσβέστῳ, κἂν Ὠριγένης μὴ βούληται. Διὰ πάντων οὖν τούτων ἐκεῖνο ἐροῦμεν, ὡς προσῆκεν ἡμᾶς τῇ ἐπιστολῇ μαρτυροῦντας τὸ γνήσιον, καὶ συλλογὴν ὑπὸ τῶν ἁγίων γενέσθαι μὴ ἀμφιβάλλοντας, τῇ τε αὐτῶν ὀρθοδοξίᾳ ἡλίου λαμπρότερον φαινομένῃ προσέχοντας, οἴκοθεν ἐπιλογίζεσθαι τὸ λοιπόν. τόδε γέ ἐστιν, ὡς ὁμολογουμένως τινὲς, καθ’ ἃ λέλεκται, τὴν Ὠριγένους νοσοῦντες κακοδοξίαν, χώραν διὰ τῆς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου λαβόντες ἐπιστολῆς, βεβήλοις τισὶ παρενθήκαις τολμηρῶς τὸ τῆς ἐκλογῆς κατεμόλυναν ἄθροισμα· ὡς ἂν οἱ ἁπλούστερον ἐντυγχάνοντες εὑρεθεῖεν, καθ’ ἅ που Βασίλειος εἶπεν ὁ θεῖος, τὰ δηλητήρια μετὰ τοῦ μέλιτος προσιέμενοι. ἵνα τοίνυν ἐκεῖνο μὴ γένηται, πρόδηλα ταῦτα τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐσπουδάσαμεν καταστῆσαι.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
ὅθεν τῇ τῶν ὑποκειμένων κεφαλαίων συναγωγῇ καὶ ἐκθέσει πάσῃ τὸν νοῦν ὡς οἷόν τε ἦν ἀκριβῶς ἐπιστήσαντες, καὶ ταύτην κατὰ δύναμιν βασανίσαντες, τοῖς ὑποβολιμαίοις καὶ νόθοις ἐπὶ μετώπου σημεῖα παρατεθείκαμεν ταῦτα· αἱρετικά· ψεκτά· δι’ ὧν ἐκεῖνα ὡς αἱρετικὰ, ὡς ψεκτὰ, κατὰ τοὺς ἰδίους ἕκαστα τόπους ἐστηλιτεύσαμεν. Ἐπιστολὴ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θεολόγου πρὸς Θεόδωρον ἐπίσκοπον Τυάνων· Ἑορτὴ καὶ τὰ γράμματα, κ.τ.λ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ· ἐκλογὴ κεφαλαίων ἐκ διαφόρων συγγραμμάτων τοῦ δυσσεβοῦς Ὠριγένους.]
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
Contents of this bookΤάδε ἔνεστιν ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τάδε ἔνεστιν ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ. α. Περὶ τοῦ θεοπνεύστου τῆς θείας γραφῆς, καὶ πῶς ταύτην ἀναγνωστέον καὶ νοητέον, τίς τε ὁ τῆς ἐν αὐτῇ ἀσαφείας λόγος, καὶ τοῦ κατὰ τὸ ῥητὸν ἔν τισιν ἀδυνάτου ἢ ἀλόγου. β. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία γραφή. γ. Διὰ τί κβ τὰ θεόπνευστα βιβλία. δ.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
On Solecisms and Lowly Scriptural PhrasingΠερὶ σολοικισμῶν καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς γραφῆς
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ σολοικισμῶν καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς γραφῆς. ε.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
Τίς ἡ πολυλογία καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία · …
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τίς ἡ πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος γραφὴ ἓν βιβλίον ἐστίν. 2. Ὅτι ἓν ὄργανον θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον πᾶσα ἡ θεία γραφή. ζ. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας γραφῆς. η.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς γραφῆς ἐπιχειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. θ. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν γραφὴν τῷ αὐτῷ ὀνόματι κατὰ διάφορα σημαινόμενα κεχρῆσθαι πολλάκις καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. ι.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
On Apparent Contradictions in Holy ScriptureΠερὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ δοκούντων ἔχειν…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προςκόμματος καὶ πέτρας σκανδάλου. ια. Ὅτι χρὴ πάσης τῆς θεοπνεύστου γραφῆς τὸ τρόφιμον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ταρασσόμενα ῥητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπεσθαι μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μεταλαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστίᾳ ταραχῆς ἐκτός. ιβ. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. ιγ. Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρήσιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγησιν, μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. ιδ. Ὅτι τοῖς θέλουσι μὴ σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρῆσιν εἰδέναι λογικὰ, ὧν ἄνευ ἀκριβείας σημαινομένων οὐ δύναται ὃν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. ιε.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
PG 14:1313Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων γραφῶν φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν χριστιανισμῷ καλὰ βέλτιον παρ’ Ἕλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων τοῦ λόγου μορφῶν. ι. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. ιζ. Πρὸς τοὺς λέγοντας τῶν φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ’ Ἕλλησι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν καλεῖν Δία· ἢ τῷ δεῖνα, φέρε εἰπεῖν, παρ’ Ἰνδοῖς· ἢ τῷ δεῖνα παρ’ Αἰγυπτίοις. ιη. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους πάντα ἐπαγγελλομένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος μεμαθήτευται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ’ ἢ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρότατοι ἠλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια ὑπάγοντες τῷ κηρύγματι. ιθ. Ὅτι ἡ εἰς τὸν κύριον ἡμῶν πίστις, μηδὲν κοινὸν ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας πῶς ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν θεὸν νομίζομεν. κ. Πρὸς τοὺς λέγοντας μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον ἀλλὰ διὰ τὰ ἄλογα ζῶα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων τὰ ἄλογα ζῆ· καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα θεοφιλῆ τέ ἐστι καὶ ἔννοιαν ἔχει θεοῦ καὶ προγινώσκει τὰ μέλλοντα. ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς καὶ τῆς κατ’ αὐτὴν ἀπάτης. κα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
On Free WillΠερὶ αὐτεξουσίου
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ αὐτεξουσίου καὶ τῶν δοκούντων τοῦτο ἀναιρεῖν ῥητῶν γραφικῶν ἐπίλυσις καὶ ἑρμηνεία· ἅτινά ἐστι ταῦτα· α.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰς τό · Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Εἰς τὸ Ἐσκλήρυνε Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. β. Εἰς τὸ Ἐξελῶ αὐτῶν τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐμβαλῶ σαρκίνας, ὅπως ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ δικαιώματά μου φυλάσσωσιν. γ. Εἰς τὸ Ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες ἀκούσωσι καὶ μὴ συνιῶσι, μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. δ. Εἰς τὸ Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. ε. Εἰς τὸ Καὶ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν. 2. Εἰς τὸ Ἄρ’ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. κβ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τίς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι ἀνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ πύργου καὶ τῆς κατ’ αὐτὴν συγχύσεως τῶν γλωσσῶν. ἐν ᾧ καὶ περὶ πολλῶν κυρίων ἐπιτεταγμένων τοῖς διασπαρεῖσι κατὰ ἀναλογίαν τῆς καταστάσεως. κγ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
On Fate, and How God Being Foreknowing...Περὶ εἱμαρμένης, καὶ πῶς προγνώστου ὄντος τοῦ θεοῦ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ εἱμαρμένης, καὶ πῶς προγνώστου ὄντος τοῦ θεοῦ τῶν ὑφ’ ἑκάστου πραττομένων τὸ ἐφ’ ἡμῖν σώζεται. καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀστέρες οὐκ εἰσὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις, σημαντικοὶ δὲ μόνον· καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶσιν ἀκριβῶς ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμεσι θείαις τὰ σημεῖα ἔκκειται· καὶ τίς ἡ τούτων αἰτία. ἐν ᾧ καὶ Κλήμεντος ἐπισκόπου Ῥώμης ἐν τῷ πρὸς τὸν πατέρα ἐν Λαοδικείᾳ λόγῳ ἀναγκαιότατόν τι θεώρημα, ἐν οἷς δοκεῖ ἀληθεύειν ἡ ἀστρολογία. κδ. Ὅτι οὐκ ἀγένητος οὐδὲ κακῶν αἰτία ἡ ὕλη. κε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
That predestination does not negate free willὍτι ὁ ἐκ προγνώσεως ἀφορισμὸς οὐκ ἀναιρεῖ τὸ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὅτι ὁ ἐκ προγνώσεως ἀφορισμὸς οὐκ ἀναιρεῖ τὸ αὐτεξούσιον. κ. Περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν, καὶ ὅτι ταῦτα ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἐν ἀπροαιρέτῳ καὶ κατὰ τὴν τοῦ χριστοῦ διδασκαλίαν· ἀλλ’ οὐχ ὡς Ἀριστοτέλης οἴεται. κζ. Εἰς τὸ Ἐσκλήρυνε Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Origen: Philocalia 2ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ 2
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 14:1311ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ.
1311 ORIGENIS PHILOCALIA. 4512 Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας δευτέρας, Α Εκ τῆς τριακοστῆς ἐνάτης ὁμιλίας τῶν; εἰς τὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μη νοήσαντες, εις. Tom. Il, col. 421. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον δεύτερον. Ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι, εἰ:. Οpp. ι. II, col. 1076, 1077. Des. εἰσελθεῖν. Καὶ μεθ' ἕτερα. Μέλλοντες, etc Opp. 1. 11, col. 1080, συγκρίνοντες. Καὶ μετὰ πολλὰ συγκρίνων τοὺς ἐνικῶς κειμένους μακαρισμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικώς ειρημέ τους, φησίν Εἰ δὲ τὰ λόγια Κυρίου, etc. Ibid., col. 1080, 1081, Θεοῦ. Διά τί εἴκοσι δύο τὰ θεόπνευστα βιβλία. Κεφάλαιον τρίτον. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν πρῶτον ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δέ, etc. Ibid.. col. 1084, βιβλία. Περὶ σολοικισμοῦ καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς Γραφῆς. Β Κεφάλαιον τέταρτον. Ἐκ τοῦ τετάρτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ο διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνήν, etc. Οpp. Orig. t. JV, col 184. Des. δυνάμεως. Εἶτα, εἰπὼν τὸν τοῦ Εὐαγγελίου σολοικισμόν, ἐπάγει. ναι. Ατε δὲ οὐκ, etc. Ibid., col. 185, προσειληφέ Τίς ή πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος Γραφὴ ἐν βιβλίον ἐστίν. Κεφάλαιον πέμπτον. Ἐκ τοῦ πέμπτου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάν. την, εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος, etc. Ibid., col. 185-188, καταλελοιπέναι. Εἶτα, ἀπαριθμησάμενος προφήτας καὶ ἀποστό λους, ὀλίγα εκάστου, ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, επάγει μετὰ ταῦτα· Ιλιγγιάν μοι, etc. Ibid, col. 189-196, ἐπιδίδω- μ. Ὅτι ἐν ὄργανον Θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ἡ θεία Γραφή. Κεφάλαιον ἔκτον. Ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό ο Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. » Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως, etc. Οργ. ι. III, col. 832, 833, φιλοκρινοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας Γρα- φῆς. Κεφάλαιον έβδομον. Ἐκ τοῦ εἰς τὸ Ασμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεό- τητι ἔγραψεν Ωριγένης. Τῷ μὴ ἐξειληφότι, etc. Tom. Il, col. 55. Καὶ πάλιν ἐκ τῆς εἰς τὰς Πράξεις ὁμιλίας τετάρ της. Εδει πληρωθῆναι τὴν Γραφήν, etc. Opp. ι. 1V, rol. 829-832. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ, καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς Γραφῆς, ἐπι- χειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. Κεφάλαιον ὄγδοον. Ἐκ τῶν εἰς τὸν Ἐσηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ τὰ σολοικοειδώς, etc. Opp. i. 111, col. 825- 828, ή Γραφή. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν Γραφὴν κατὰ διάφορα ση μαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆσθαι πολλάκις, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. Κεφάλαιον ἔννατον. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν πρὸς Ρωμαίους τόμου ἐννάτου, εἰς τό· « Τί οὖν ; ὁ νόμος ἁμαρτία; » Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἔν ἐστι νόμος, εic. Opp. 4. IV, col. 1076-1078 in notis. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσκόμματος, ἢ πέτραν σκανδάλου. Κεφάλαιον δέκατον. C D Ἱερεμίαν ἐξηγητικῶν, εἰς τό· «Οὐκ ἠδύνατο Κύριος φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας ὑμῶν. Εάν ποτε ἀναγινώσκων, etc. Tom. III, col. 541-54. "Οτι χρή, πάσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ τρόφι μον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν παραστά μενα ρητὰ δυσφήμοις ἐπαπορήσεσι μὴ ἀποτρέπει σθαι, μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα- λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστία ταραχῆς ἐκτός. Κεφάλαιον ἐνδέκατον. Ἐκ τοῦ εἰκοστοῦ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεκιήλ. Τάδε λέγει Κύριος Κύριος, etc. Opp. ι. fit, col. 664, 665. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας Γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. Κεφάλαιον δωδέκατον. Ἀπὸ τῆς εἰκοστῆς ὁμιλίας τῶν εἰς τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ. Η μὲν ἄκρα ὠφέλεια, etc. Opp. Ι. II, col. 917.922 Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρή σιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν Γραφῶν διήγησιν μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Κεφάλαιον τρισκαιδέκατον. Χαίρε ἐν θεῷ, etc. Eat epistola Origenis ad Gre gorium, qua exstat Opp. Orig. t. 1, initio. Οτι τοῖς θέλουσι μή σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας Γραφάς, ἀναγκαιότατόν ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρήσιν εἰδέναι λογικά μα θήματα, ήτοι προπαιδεύματα, ὧν ἄνευ ἀκρίβειαν σημαινομένων οὐ δύναται ἐν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. Κεφάλαιον τεσσαρακαιδέκατος. Εκ του τρίτου τόμου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεός, etc. Opp. ι. II, col. 87-89, τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων Γραφών φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν Χριστιανισμό καλά βέλτιον παρ' Έλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων του λόγου μορφών. Κεφάλαιον πεντεκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου, τοῦ κατὰ Χριστιανών γρά ψαντος, τόμου ἔκτου καὶ ἑβδόμου. Εκτον τοῦτον, etc. Opp. l. 1, col. 1988-89, άλλο ἐν δυνάμει Θεοῦ, lin. 6 a fine. Tum interseri Philo- calia : • Εστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικής Ελληνικήν ἦν ὁ ᾿Από στολος ονομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως πνεύματος μὲν, διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστο ποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα, μάλιστα εἰς τὰ περὶ Χριστοῦ· δυνάμεως δὲ, διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ ἴχνη αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αύταρκες, etc., col. 1989, lin. 6 a fine. usque ad col. 1997, πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα δὲ ἴδωμεν, etc. Tom. I, col. 1501- 1508. τὰ εἰρημένα, lin. 7 a fine. Καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ τόμῳ πάλιν, πρὸς τὸν δυσειδές τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου λέγοντα Κέλσον οὕτως Εξῆς τούτοις λέγει, etc. Opp. I. I, col. 1409- 1416, παραδόξων, lin. 5. σχεδό Πρὸς δὲ τοῦτο λεκτέον, ὅτι σχεδὸν τὸ πᾶσαν ἱστο Γίαν, etc. Opp. 1. I, col. 737. Des. γέγραπται. Εοικε μὲν ὁ Κέλσος, etc. Opp. i. 1, col. 777, θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις, etc. Tomo codem, col 825. lin. 18. Des. lin. 30, ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικὸν ὁ λόγος, etc. Opp. l. I, col. 1116, lin. 7, usque ad verba βροντῆς εἶναι, lin. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναδῇ εἰς τὸ δρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ τὸ φῶς, καὶ τὰ ἱμάτια. Ιμάτια τὰ τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς Γραφῆς, 35. Tum pergit Philocalia :
PG 14:1313Περὶ τοῦ θεοπνεύςτου τῆς θείας γραφῆς, καὶ πῶς ταύτην ἀναγνωςτέον καὶ νοητέον· τίς τε ὁ τῆς ἐν αὐτῇ ἀςαφείας λόγος καὶ τοῦ κατὰ τὸ ῥητὸν ἔν τιςιν ἀδυνάτου ἢ ἀλόγου. ἐκ τοῦ δ τόμου τοῦ περὶ ἀρχῶν, καὶ διαφόρων ἄλλων ςυνταγμάτων Ὠριγένους. Ἐπεὶ περὶ τηλικούτων ἐξετάζοντες πραγμάτων, οὐκ ἀρκούμενοι ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις καὶ τῇ ἐναργείᾳ τῶν βλεπομένων, προσπαραλαμβάνομεν εἰς τὴν φαινομένην ἡμῖν ἀπόδειξιν τῶν λεγομένων μαρτύρια τὰ ἐκ τῶν πεπιστευμένων ἡμῖν εἶναι θείων γραφῶν, τῆς τε λεγομένης παλαιᾶς διαθήκης καὶ τῆς καλουμένης καινῆς, λόγῳ τε πειρώμεθα κρατύνειν ἡμῶν τὴν πίστιν, καὶ οὐδέπω περὶ τῶν γραφῶν ὡς θείων διηλέχθημεν· φέρε καὶ περὶ τούτων ὀλίγα ὡς ἐν ἐπιτομῇ διαλάβωμεν, τὰ κινοῦντα ἡμᾶς ὡς περὶ θείων γραμμάτων εἰς τοῦτο παρατιθέμενοι. καὶ πρῶτόν γε τοῦ ἀπ’ αὐτῶν τῶν γραμμάτων καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς δηλουμένων ῥητοῖς χρήσασθαι, περὶ Μωσέως καὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ νομοθέτου τῶν Ἑβραίων καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ τῶν κατὰ χριστιανισμὸν σωτηρίων δογμάτων, ταῦτα διαληπτέον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πλείστων γὰρ ὅσων νομοθετῶν γεγενημένων ἐν Ἕλλησι καὶ βαρβάροις, καὶ διδασκάλων δόγματα καταγγελλόντων ἐπαγγελλόμενα τὴν ἀλήθειαν, οὐδένα ἱστορήσαμεν νομοθέτην ζῆλον ἐμποιῆσαι δεδυνημένον τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι περὶ τοῦ παραδέξασθαι τοὺς λόγους αὐτοῦ· πολλήν τε παρασκευὴν τὴν μετὰ τῆς δοκούσης ἀποδείξεως λογικῆς εἰσενεγκαμένων τῶν περὶ ἀληθείας φιλοσοφεῖν ἐπαγγελλομένων, οὐδεὶς δεδύνηται τὴν νομισθεῖσαν αὐτῷ ἀλήθειαν ἔθνεσι διαφόροις ἐμποιῆσαι, ἢ ἑνὸς ἔθνους ἀξιολόγοις πλήθεσι. καίτοιγε ἐβούλοντο ἂν καὶ οἱ νομοθέται κρατῦναι τοὺς φανέντας νόμους εἶναι καλοὺς εἰ δυνατὸν παρὰ παντὶ τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει, οἵ τε διδάσκαλοι ἐπινεμηθῆναι ἣν ἐφαντάσθησαν εἶναι ἀλήθειαν πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης. ἀλλ’ ὡς οὐ δυνάμενοι προσκαλέσασθαι τοὺς ἀπὸ τῶν ἑτέρων διαλέκτων καὶ τῶν πολλῶν ἐθνῶν ἐπὶ τὴν τήρησιν τῶν νόμων καὶ τὴν παραδοχὴν τῶν μαθημάτων, τοῦτο ποιῆσαι οὐδὲ ἐπεβάλοντο τὴν ἀρχὴν, οὐκ ἀφρόνως γε σκοπήσαντες περὶ τοῦ ἀδύνατον αὐτοῖς τὸ τοιοῦτον τυγχάνειν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πᾶσα δὲ Ἑλλὰς καὶ βάρβαρος ἡ κατὰ τὴν οἰκουμένην ἡμῶν ζηλωτὰς ἔχει μυρίους, καταλιπόντας τοὺς πατρῴους νόμους καὶ νομιζομένους θεοὺς, τῆς τηρήσεως τῶν Μωσέως νόμων καὶ τῆς μαθητείας τῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λόγων· καίτοιγε μισουμένων μὲν ὑπὸ τῶν τὰ ἀγάλματα προσκυνούντων τῶν τῷ Μωσέως νόμῳ προστιθεμένων, καὶ τὴν ἐπὶ θανάτῳ δὲ πρὸς τῷ μισεῖσθαι κινδυνευόντων τῶν τὸν Ἰησοῦ Χριστοῦ λόγον παραδεξαμένων. Καὶ ἐὰν ἐπιστήσωμεν πῶς ἐν σφόδρα ὀλίγοις ἔτεσι, τῶν ὁμολογούντων τὸν χριστιανισμὸν ἐπιβουλευομένων, καί τινων διὰ τοῦτο ἀναιρουμένων ἑτέρων δὲ ἀπολλύντων τὰς κτήσεις, δεδύνηται ὁ λόγος, καίτοιγε οὐδὲ τῶν διδασκάλων πλεοναζόντων, πανταχόσε κηρυχθῆναι τῆς οἰκουμένης, ὥστε Ἕλληνας καὶ βαρβάρους, σοφούς τε καὶ ἀνοήτους προσθέσθαι τῇ διὰ Ἰησοῦ θεοσεβείᾳ· μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον τὸ πρᾶγμα εἶναι λέγειν οὐ διστάξομεν· μετὰ πάσης ἐξουσίας καὶ πειθοῦς τῆς περὶ τοῦ κρατυνθήσεσθαι τὸν λόγον τοῦ Ἰησοῦ διδάξαντος· ὥστε εὐλόγως ἂν χρησμοὺς νομίσαι τὰς φωνὰς αὐτοῦ, οἷον ὅτι Ἐπὶ βασιλέων καὶ ἡγεμόνων ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσι· καί· Πολλοὶ ἐροῦσί μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
κύριε, κύριε, οὐ τῷ ὀνόματί σου ἐφάγομεν, καὶ τῷ ὀνόματί σου ἐπίομεν, καὶ τῷ ὀνόματί σου δαιμόνια ἐξεβάλομεν; καὶ ἐρῶ αὐτοῖς· ἀποχωρεῖτε ἀπ’ ἐμοῦ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν, οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς. εἰρηκέναι μὲν γὰρ ταῦτα ἀποφθεγγόμενον μάτην, ὥστε αὐτὰ μὴ ἀληθῆ γενέσθαι, τάχα εἰκὸς ἦν· ὅτε δὲ ἐκβέβηκε τὰ μετὰ τοσαύτης ἐξουσίας εἰρημένα, ἐμφαίνει θεὸν ἀληθῶς ἐνανθρωπήσαντα σωτηρίας δόγματα τοῖς ἀνθρώποις παραδεδωκέναι. Τί δὲ δεῖ λέγειν καὶ ὅτι προεφητεύθη ὁ χριστὸς, τότε ἐκλείψειν τοὺς ἐξ Ἰούδα ἄρχοντας εἰρημένους καὶ ἡγουμένους [ἐκ] τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ὅταν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, δηλονότι ἡ βασιλεία, καὶ ἐπιδημήσῃ ἡ τῶν ἐθνῶν προςδοκία; σαφῶς γὰρ ἐκ τῆς ἱστορίας δῆλον, καὶ ἐκ τῶν σήμερον ὁρωμένων, ὅτι ἀπὸ τῶν χρόνων Ἰησοῦ οὐκ ἔτι βασιλεῖς Ἰουδαίων ἐχρημάτισαν, πάντων τῶν Ἰουδαϊκῶν πραγμάτων ἐν οἷς ἐσεμνύνοντο, λέγω δὲ τῶν τε κατὰ τὸν ναὸν καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ τὴν ἐπιτελουμένην λατρείαν καὶ τὰ ἐνδύματα τοῦ ἀρχιερέως, καταλελυμένων. ἐπληρώθη γὰρ ἡ λέγουσα προφητεία·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἡμέρας πολλὰς καθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ οὐκ ὄντος βασιλέως οὐδὲ ὄντος ἄρχοντος, οὐκ οὔσης θυσίας οὐδὲ ὄντος θυσιαστηρίου οὐδὲ ἱερατείας οὐδὲ δήλων. καὶ τούτοις χρώμεθα τοῖς ῥητοῖς πρὸς τοὺς, ἐν τῷ θλίβεσθαι ἀπὸ τῶν ἐν τῇ Γενέσει ὑπὸ τοῦ Ἰακὼβ πρὸς τὸν Ἰούδαν εἰρημένων, φάσκοντας τὸν ἐθνάρχην ἀπὸ τοῦ Ἰούδα γένους τυγχάνοντα ἄρχειν τοῦ λαοῦ, οὐκ ἐκλειψόντων τῶν ἀπὸ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ, ἕως ἧς φαντάζονται Χριστοῦ ἐπιδημίας. εἰ γὰρ ἡμέρας πολλὰς καθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ οὐκ ὄντος βασιλέως οὐδὲ ὄντος ἄρχοντος, οὐκ οὔσης θυσίας οὐδὲ θυσιαστηρίου οὐδὲ ἱερατείας οὐδὲ δήλων· ἐξ οὗ δὲ κατεσκάφη ὁ ναὸς, οὐκ ἔστι θυσία, οὐδὲ θυσιαστήριον οὐδὲ ἱερατεία· δῆλον ὅτι ἐξέλιπεν ἄρχων ἐξ Ἰούδα, καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ. ἐπεὶ δὲ ἡ προφητεία φησίν· Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ· δῆλον ὅτι ἐλήλυθεν ᾧ τὰ ἀποκείμενα, ἡ προςδοκία τῶν ἐθνῶν. καὶ τοῦτο σαφὲς ἐκ τοῦ πλήθους τῶν ἐθνῶν τῶν διὰ Χριστοῦ πεπιστευκότων εἰς τὸν θεόν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ ἐν τῇ τοῦ Δευτερονομίου δὲ ᾠδῇ προφητικῶς δηλοῦται ἡ διὰ τὰ ἁμαρτήματα τοῦ προτέρου λαοῦ ἐσομένη τῶν ἀσυνέτων ἐθνῶν ἐκλογὴ, οὐ δι’ ἄλλου τινὸς ἢ τοῦ Ἰησοῦ γεγενημένη. Αὐτοὶ γάρ φησι παρεζήλωσάν με ἐπ’ οὐ θεῷ, παρώργισάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν· κἀγὼ παραζηλώσω αὐτοὺς ἐπ’ οὐκ ἔθνει, καὶ ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς. καὶ ἔστι σφόδρα σαφῶς καταλαβεῖν δυνατὸν, τίνα τρόπον οἱ λεγόμενοι παρεζηλωκέναι τὸν θεὸν Ἑβραῖοι ἐπὶ τῷ οὐ θεῷ, καὶ παρωργικέναι αὐτὸν ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν, παρωργίσθησαν εἰς ζηλοτυπίαν ἐπὶ τῷ οὐκ ἔθνει, τῷ ἀσυνέτῳ ἔθνει, ὅπερ ὁ θεὸς ἐξελέξατο διὰ τῆς ἐπιδημίας Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. βλέπομεν οὖν τὴν κλῆσιν ἡμῶν, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοὶ, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς, καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεὸς, καὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα ἐκεῖνα τὰ πρότερον ὄντα καταργήσῃ· καὶ μὴ καυχήσηται ὁ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ, καλούμενος ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου σὰρξ, ἐνώπιον τοῦ θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τῶν ἐν ψαλμοῖς προφητειῶν περὶ Χριστοῦ, ᾠδῆς τινος ἐπιγεγραμμένης Ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ, οὗ ἡ γλῶσσα λέγεται εἶναι κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου· ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἐπεὶ ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσιν αὐτοῦ; τεκμήριον γὰρ τῆς ἐκχυθείσης χάριτος ἐν χείλεσιν αὐτοῦ τὸ ὀλίγου διαγεγενημένου τοῦ χρόνου τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ (ἐνιαυτὸν γάρ που καὶ μῆνας ὀλίγους ἐδίδαξεν) πεπληρῶσθαι τὴν οἰκουμένην τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ καὶ τῆς δι’ αὐτοῦ θεοσεβείας. ἀνατέταλκε γὰρ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη, καὶ πλῆθος εἰρήνης παραμένον ἕως συντελείας, ὃ ἀνταναίρεσις ὠνόμασται σελήνης· καὶ μένει κατακυριεύων ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης, καὶ ἀπὸ ποταμῶν ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης. καὶ δέδοται σημεῖον τῷ οἴκῳ Δαυείδ· ἡ παρθένος γὰρ ἔτεκε καὶ ἐν γαστρὶ ἔσχε καὶ ἔτεκεν υἱὸν, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ, ὅπερ ἐστὶ Μεθ’ ἡμῶν ὁ θεός. πεπλήρωται, ὡς ὁ αὐτὸς προφήτης φησί· Μεθ’ ἡμῶν ὁ θεός· γνῶτε ἔθνη καὶ ἡττᾶσθε, ἰσχυκότες ἡττᾶσθε· ἡττήμεθα γὰρ καὶ νενικήμεθα οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἑαλωκότες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ λόγου αὐτοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ καὶ προείρηται τόπος γενέσεως αὐτοῦ ἐν τῷ Μιχαίᾳ· Καὶ σὺ γάρ φησι Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. καὶ αἱ ἑβδομήκοντα ἑβδομάδες ἐπληρώθησαν ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου κατὰ τὸν Δανιήλ. ἦλθέ τε κατὰ τὸν Ἰὼβ ὁ τὸ μέγα κῆτος χειρωσάμενος, καὶ δεδωκὼς ἐξουσίαν τοῖς γνησίοις αὐτοῦ μαθηταῖς πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, οὐδὲν ὑπ’ αὐτῶν ἀδικουμένοις. ἐπιστησάτω δέ τις καὶ τῇ τῶν ἀποστόλων πανταχόσε ἐπιδημίᾳ τῶν ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ ἐπὶ τὸ καταγγεῖλαι τὸ εὐαγγέλιον πεμφθέντων, καὶ ὄψεται καὶ τὸ τόλμημα οὐ κατὰ ἄνθρωπον καὶ τὸ ἐπίταγμα θεῖον. καὶ ἐὰν ἐξετάσωμεν πῶς ἄνθρωποι καινῶν μαθημάτων ἀκούοντες καὶ ξένων λόγων προσήκαντο τοὺς ἄνδρας, νικηθέντες ἐν τῷ θέλειν αὐτοῖς ἐπιβουλεύειν ὑπό τινος θείας δυνάμεως ἐπισκοπούσης αὐτούς· οὐκ ἀπιστήσομεν, εἰ καὶ τεράστια πεποιήκασιν, ἐπιμαρτυροῦντος τοῦ θεοῦ τοῖς λόγοις αὐτῶν καὶ διὰ σημείων καὶ τεράτων καὶ ποικίλων δυνάμεων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἀποδεικνύντες δὲ ὡς ἐν ἐπιτομῇ περὶ τῆς θεότητος Ἰησοῦ, καὶ χρώμενοι τοῖς περὶ αὐτοῦ λόγοις προφητικοῖς, συναποδείκνυμεν θεοπνεύστους εἶναι τὰς προφητευούσας περὶ αὐτοῦ γραφάς· καὶ τὰ καταγγέλλοντα τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ γράμματα καὶ διδασκαλίαν μετὰ πάσης δυνάμεως καὶ ἐξουσίας εἰρημένα, καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐκλογῆς κεκρατηκότα. λεκτέον δὲ ὅτι τὸ τῶν προφητικῶν λόγων ἔνθεον, καὶ τὸ πνευματικὸν τοῦ Μωσέως νόμου, ἔλαμψεν ἐπιδημήσαντος Ἰησοῦ. ἐναργῆ γὰρ παραδείγματα περὶ τοῦ θεοπνεύστους εἶναι τὰς παλαιὰς γραφὰς πρὸ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Χριστοῦ παραστῆσαι οὐ πάνυ δυνατὸν ἦν· ἀλλ’ ἡ Ἰησοῦ ἐπιδημία δυναμένους ὑποπτεύεσθαι τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας ὡς οὐ θεῖα εἰς τοὐμφανὲς ἤγαγεν ὡς οὐρανίῳ χάριτι ἀναγεγραμμένα. ὁ δὲ μετ’ ἐπιμελείας καὶ προσοχῆς ἐντυγχάνων τοῖς προφητικοῖς λόγοις, παθὼν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀναγινώσκειν ἴχνος ἐνθουσιασμοῦ, δι’ ὧν πάσχει πεισθήσεται οὐκ ἀνθρώπων εἶναι συγγράμματα τοὺς πεπιστευμένους ἡμῖν εἶναι θεοῦ λόγους.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τὸ ἐνυπάρχον δὲ φῶς τῷ Μωσέως νόμῳ, καλύμματι ἐναποκεκρυμμένον, συνέλαμψε τῇ Ἰησοῦ ἐπιδημίᾳ, περιαιρεθέντος τοῦ καλύμματος, καὶ τῶν ἀγαθῶν κατὰ βραχὺ εἰς γνῶσιν ἐρχομένων, ὧν σκιὰν εἶχε τὸ γράμμα. Πολὺ δ’ ἂν εἴη νῦν ἀναλέγεσθαι τὰς περὶ ἑκάστου τῶν μελλόντων ἀρχαιοτάτας προφητείας, ἵνα δι’ αὐτῶν ὁ ἀμφιβάλλων πληχθεὶς ὡς ἐνθέων, διψυχίαν πᾶσαν καὶ περισπασμὸν ἀποθέμενος, ὅλῃ ἑαυτὸν ἐπιδῷ τῇ ψυχῇ τοῖς λόγοις τοῦ θεοῦ. εἰ δὲ μὴ καθ’ ἕκαστον τῶν γραμμάτων τοῖς ἀνεπιστήμοσι προσπίπτειν δοκεῖ τὸ ὑπὲρ ἄνθρωπον τῶν νοημάτων, θαυμαστὸν οὐδέν· καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν τῆς ἁπτομένης τοῦ παντὸς κόσμου προνοίας ἔργων, τινὰ μὲν ἐναργέστατα φαίνεται, ᾗ προνοίας ἐστὶν ἔργα, ἕτερα δὲ οὕτως ἀποκέκρυπται, ὡς ἀπιστίας χώραν παρέχειν δοκεῖν τῆς περὶ τοῦ τέχνῃ ἀφάτῳ καὶ δυνάμει διοικοῦντος τὰ ὅλα θεοῦ. οὐχ οὕτω γὰρ σαφὴς ὁ περὶ τοῦ προνοοῦντος τεχνικὸς λόγος ἐν τοῖς ἐπὶ γῆς, ὡς ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὐχ οὕτω δῆλος ἐν τοῖς κατὰ τὰ ἀνθρώπινα συμπτώματα, ὡς ἐν ταῖς ψυχαῖς καὶ τοῖς σώμασι τῶν ζώων, σφόδρα τοῦ πρὸς τί καὶ ἕνεκα τίνος εὑρισκομένου τοῖς τούτων ἐπιμελομένοις, περὶ τὰς ὁρμὰς καὶ τὰς φαντασίας καὶ φύσεις τῶν ζώων, καὶ τὰς κατασκευὰς τῶν σωμάτων. ἀλλ’ ὥσπερ οὐ χρεοκοπεῖται ἡ πρόνοια διὰ τὰ μὴ γινωσκόμενα παρὰ τοῖς γε ἅπαξ παραδεξαμένοις αὐτὴν καλῶς· οὕτως οὐδὲ ἡ τῆς γραφῆς θειότης διατείνουσα εἰς πᾶσαν αὐτὴν, διὰ τὸ μὴ καθ’ ἑκάστην λέξιν δύνασθαι τὴν ἀσθένειαν ἡμῶν παρίστασθαι τῇ κεκρυμμένῃ λαμπρότητι τῶν δογμάτων ἐν εὐτελεῖ καὶ εὐκαταφρονήτῳ λέξει ἀποκειμένῃ. ἔχομεν γὰρ θησαυρὸν ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα λάμψῃ ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ, καὶ μὴ νομισθῇ εἶναι ἐξ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων. εἰ γὰρ αἱ κατημαξευμέναι τῶν ἀποδείξεων ὁδοὶ παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐναποκείμεναι τοῖς βιβλίοις κατίσχυσαν τῶν ἀνθρώπων, ἡ πίστις ἡμῶν ἂν εὐλόγως ὑπελαμβάνετο ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, καὶ οὐκ ἐν δυνάμει θεοῦ· νῦν δὲ τῷ ἐπάραντι τοὺς ὀφθαλμοὺς σαφὲς, ὅτι ὁ λόγος καὶ τὸ κήρυγμα παρὰ τοῖς πολλοῖς δεδύνηται οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας λόγοις, ἀλλ’ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διόπερ δυνάμεως ἡμᾶς οὐρανίου, ἢ καὶ ὑπερουρανίου, πληττούσης ἐπὶ τὸ σέβειν τὸν κτίσαντα ἡμᾶς μόνον, πειραθῶμεν ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ χριστοῦ λόγον, τουτέστι τῆς στοιχειώσεως, ἐπὶ τὴν τελειότητα φέρεσθαι, ἵνα ἡ τοῖς τελείοις λαλουμένη σοφία καὶ ἡμῖν λαληθῇ. σοφίαν γὰρ ἐπαγγέλλεται ὁ ταύτην κεκτημένος λαλεῖν ἐν τοῖς τελείοις, ἑτέραν τυγχάνουσαν παρὰ τὴν σοφίαν τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ τὴν σοφίαν τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τὴν καταργουμένην· αὕτη δὲ ἡ σοφία ἡμῖν ἐντυπωθήσεται τρανῶς, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, φανερωθέντος δὲ νῦν διά τε γραφῶν προφητικῶν καὶ τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας. ἀμήν. Μετὰ τὸ ὡς ἐν ἐπιδρομῇ εἰρηκέναι περὶ τοῦ θεοπνεύστους εἶναι τὰς θείας γραφὰς, ἀναγκαῖον ἐπεξελθεῖν τῷ τρόπῳ τῆς ἀναγνώσεως καὶ νοήσεως αὐτῶν, πλείστων ἁμαρτημάτων γεγενημένων παρὰ τὸ τὴν ὁδὸν τοῦ πῶς δεῖ ἐφοδεύειν τὰ ἅγια ἀναγνώσματα τοῖς πολλοῖς μὴ εὑρῆσθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἵ τε γὰρ σκληροκάρδιοι καὶ ἰδιῶται τῶν ἐκ περιτομῆς εἰς τὸν σωτῆρα ἡμῶν οὐ πεπιστεύκασι, τῇ λέξει τῶν περὶ αὐτοῦ προφητειῶν κατακολουθεῖν νομίζοντες, καὶ αἰσθητῶς μὴ ὁρῶντες αὐτὸν κηρύξαντα αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, μηδὲ οἰκοδομήσαντα ἣν νομίζουσιν ἀληθῶς πόλιν εἶναι τοῦ θεοῦ, μηδὲ ἐξολοθρεύσαντα ἅρματα ἐξ Ἐφραὶ̈μ, καὶ ἵππον ἐξ Ἱερουσαλὴμ, μηδὲ βούτυρον καὶ μέλι φαγόντα, καὶ πρὶν γνῶναι αὐτὸν ἢ προελέσθαι πονηρὰ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν. ἔτι δὲ λύκον τὸ ζῶον τὸ τετράποδον οἰόμενοι προφητεύεσθαι μέλλειν βόσκεσθαι μετὰ ἀρνὸς, καὶ πάρδαλιν ἐρίφῳ συναναπαύεσθαι, μοσχάριόν τε καὶ ταῦρον καὶ λέοντα ἅμα βοσκηθήσεσθαι ὑπὸ μικροῦ παιδίου ἀγόμενα, καὶ βοῦν καὶ ἄρκον ἅμα νεμηθήσεσθαι, συνεκτρεφομένων αὐτῶν ἀλλήλοις τῶν παιδίων, καὶ λέοντα ὡς βοῦν φάγεσθαι ἄχυρα· μηδὲν τούτων αἰσθητῶς ἑωρακότες γεγενημένον ἐν τῇ τοῦ πεπιστευμένου ἡμῖν χριστοῦ ἐπιδημίᾳ, οὐ προςήκαντο τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, ἀλλ’ ὡς παρὰ τὸ δέον χριστὸν ἑαυτὸν ἀναγορεύσαντα ἐσταύρωσαν. οἵ τε ἀπὸ τῶν αἱρέσεων ἀναγινώσκοντες τό· Πῦρ ἐκκέκαυται ἐκ τοῦ θυμοῦ μου· καί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐγὼ θεὸς ζηλωτὴς, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεάν· καί· Μεταμεμέλημαι χρίσας τὸν Σαοὺλ εἰς βασιλέα· καί· Ἐγὼ θεὸς ποιῶν εἰρήνην καὶ κτίζων κακά· καὶ ἐν ἄλλοις τό· Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν κύριος οὐκ ἐποίησεν· ἔτι δὲ καὶ τό· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ· καί· Πνεῦμα πονηρὸν παρὰ θεοῦ ἔπνιγε τὸν Σαούλ· καὶ μυρία ὅσα τούτοις παραπλήσια· ἀπιστῆσαι μὲν ὡς θεοῦ ταῖς γραφαῖς οὐ τετολμήκασι, πιστεύοντες δὲ αὐτὰς εἶναι τοῦ δημιουργοῦ, ᾧ Ἰουδαῖοι λατρεύουσιν, ᾠήθησαν, ὡς ἀτελοῦς καὶ οὐκ ἀγαθοῦ τυγχάνοντος τοῦ δημιουργοῦ, τὸν σωτῆρα ἐπιδεδημηκέναι τελειότερον καταγγέλλοντα θεόν, ὅν φασι μὴ τὸν δημιουργὸν τυγχάνειν, διαφόρως περὶ τούτου κινούμενοι· καὶ ἅπαξ ἀποστάντες τοῦ δημιουργοῦ, ὅς ἐστιν ἀγέννητος μόνος θεὸς, ἀναπλασμοῖς ἑαυτοὺς ἐπιδεδώκασι, μυθοποιοῦντες ἑαυτοῖς ὑποθέσεις, καθ’ ἃς οἴονται γεγονέναι τὰ βλεπόμενα, καὶ ἕτερά τινα μὴ βλεπόμενα, ἅπερ ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἀνειδωλοποίησεν. ἀλλὰ μὴν καὶ οἱ ἀκεραιότεροι τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας αὐχούντων τυγχάνειν τοῦ μὲν δημιουργοῦ μείζονα οὐδένα ὑπειλήφασιν, ὑγιῶς τοῦτο ποιοῦντες·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τοιαῦτα δὲ ὑπολαμβάνουσι περὶ αὐτοῦ, ὁποῖα οὐδὲ περὶ τοῦ ὠμοτάτου καὶ ἀδικωτάτου ἀνθρώπου. Αἰτία δὲ πᾶσι τοῖς προειρημένοις ψευδοδοξιῶν καὶ ἀσεβειῶν, ἢ ἰδιωτικῶν περὶ θεοῦ λόγων, οὐκ ἄλλη τις εἶναι δοκεῖ ἢ ἡ γραφὴ κατὰ τὰ πνευματικὰ μὴ νενοημένη, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ψιλὸν γράμμα ἐξειλημμένη. διόπερ τοῖς πειθομένοις μὴ ἀνθρώπων εἶναι συγγράμματα τὰς ἱερὰς βίβλους, ἀλλ’ ἐξ ἐπιπνοίας τοῦ ἁγίου πνεύματος βουλήματι τοῦ πατρὸς τῶν ὅλων διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ταύτας ἀναγεγράφθαι καὶ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθέναι, τὰς φαινομένας ὁδοὺς ὑποδεικτέον, ἐχομένοις τοῦ κανόνος τῆς Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ διαδοχὴν τῶν ἀποστόλων οὐρανίου ἐκκλησίας. καὶ ὅτι μὲν οἰκονομίαι τινές εἰσι μυστικαὶ, δηλούμεναι διὰ τῶν θείων γραφῶν, πάντες καὶ οἱ ἀκεραιότατοι τῶν τῷ λόγῳ προσιόντων πεπιστεύκασι· τίνες δὲ αὗται, οἱ εὐγνώμονες καὶ ἄτυφοι ὁμολογοῦσι μὴ εἰδέναι. εἰ γοῦν ἐπαπορήσαι τις περὶ τῆς τοῦ Λὼτ θυγατρομιξίας, καὶ τῶν δύο γυναικῶν τοῦ Ἀβραὰμ, δύο τε ἀδελφῶν γεγαμημένων τῷ Ἰακὼβ, καὶ δύο παιδισκῶν τετεκνωκυιῶν ἐξ αὐτοῦ, οὐδὲν ἄλλο φήσουσιν ἢ μυστήρια ταῦτα τυγχάνειν, ὑφ’ ἡμῶν μὴ νοούμενα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ καὶ ἐπὰν ἡ κατασκευὴ τῆς σκηνῆς ἀναγινώσκηται, πειθόμενοι τύπους εἶναι τὰ γεγραμμένα, ζητοῦσιν ᾧ δυνήσονται ἐφαρμόσαι ἕκαστον τῶν κατὰ τὴν σκηνὴν λεγομένων· ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ πείθεσθαι ὅτι τύπος τινός ἐστιν ἡ σκηνὴ, οὐ διαμαρτάνοντες· ὅσον δὲ ἐπὶ τῷ, τῷδέ τινι ἀξίως τῆς γραφῆς ἐφαρμόζειν τὸν λόγον οὗ ἐστι τύπος ἡ σκηνὴ, ἔσθ’ ὅτε ἀποπίπτοντες· καὶ πᾶσαν δὲ διήγησιν νομιζομένην περὶ γάμων ἀπαγγέλλειν ἢ παιδοποιϊῶν ἢ πολέμων, ἢ ὧν δήποτε ἱστοριῶν ἂν παρὰ τοῖς πολλοῖς δεχθησομένων, ἀποφαίνονται εἶναι τύπους· ἐν δὲ τῷ τίνων, πῆ μὲν διὰ τὴν ἕξιν οὐ πάνυ συγκεκροτημένην, πῆ δὲ διὰ τὴν προπέτειαν, ἔσθ’ ὅτε κἂν συγκεκροτημένος τις τυγχάνῃ καὶ ἀπρόπτωτος, διὰ τὴν εἰς ὑπερβολὴν χαλεπωτάτην εὕρεσιν τῶν πραγμάτων τοῖς ἀνθρώποις, οὐ πάνυ σαφηνίζεται ὁ περὶ τούτων ἑκάστου λόγος. Καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ τῶν προφητειῶν, ἃς πάντες ἴσμεν αἰνιγμάτων καὶ σκοτεινῶν λόγων πεπληρῶσθαι; κἂν ἐπὶ τὰ εὐαγγέλια δὲ φθάσωμεν, κἀκείνων ὁ ἀκριβὴς νοῦς, ἅτε νοῦς ὢν Χριστοῦ, δεῖται χάριτος τῆς δοθείσης τῷ εἰρηκότι· Ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν· ἵνα εἰδῶμεν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἃ καὶ λαλοῦμεν, οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ’ ἐν διδακτοῖς πνεύματος. καὶ τὰ ἀποκεκαλυμμένα δὲ τῷ Ἰωάννῃ τίς οὐκ ἂν ἀναγνοὺς καταπλαγείη τὴν ἐπίκρυψιν ἀπορρήτων μυστηρίων καὶ τῷ μὴ νοοῦντι τὰ γεγραμμένα ἐμφαινομένων; αἱ δὲ τῶν ἀποστόλων ἐπιστολαὶ τίνι τῶν βασανίζειν λόγους ἐπισταμένων δόξαιεν ἂν εἶναι σαφεῖς καὶ εὐχερῶς νοούμεναι, μυρίων ὅσων κἀκεῖ, ὡς δι’ ὀπῆς, μεγίστων καὶ πλείστων νοημάτων βραχεῖαν ἀφορμὴν παρεχόντων; διόπερ τούτων οὕτως ἐχόντων, καὶ μυρίων ὅσων σφαλλομένων, οὐκ ἀκίνδυνον ἐν τῷ ἀναγινώσκειν εὐχερῶς ἀποφαίνεσθαι νοεῖν τὰ δεόμενα τῆς κλειδὸς τῆς γνώσεως, ἥντινα ὁ σωτήρ φησιν εἶναι παρὰ τοῖς νομικοῖς· καὶ ἀπαγγελλέτωσαν οἱ μὴ βουλόμενοι παρὰ τοῖς πρὸ τῆς ἐπιδημίας τοῦ χριστοῦ τὴν ἀλήθειαν τυγχάνειν, πῶς ἡ τῆς γνώσεως κλεὶς ὑπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγεται παρ’ ἐκείνοις τυγχάνειν, τοῖς, ὥς φασιν αὐτοὶ, μὴ ἔχουσι βίβλους περιεχούσας τὰ ἀπόρρητα τῆς γνώσεως καὶ παντελῆ μυστήρια. ἔχει γὰρ οὕτως ἡ λέξις· Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐκωλύσατε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἡ τοίνυν φαινομένη ἡμῖν ὁδὸς τοῦ πῶς δεῖ ἐντυγχάνειν ταῖς γραφαῖς καὶ τὸν νοῦν αὐτῶν ἐκλαμβάνειν ἐστὶ τοιαύτη, ἀπ’ αὐτῶν τῶν λογίων ἐξιχνευομένη. παρὰ τῷ Σολομῶντι ἐν ταῖς Παροιμίαις εὑρίσκομεν τοιοῦτόν τι προστασσόμενον περὶ τῶν γεγραμμένων θείων δογμάτων· Καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ τρισσῶς ἐν βουλῇ καὶ γνώσει, τοῦ ἀποκρίνασθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι. οὐκοῦν τριχῶς ἀπογράφεσθαι δεῖ εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν τὰ τῶν ἁγίων γραμμάτων νοήματα· ἵνα ὁ μὲν ἁπλούστερος οἰκοδομῆται ἀπὸ τῆς οἱονεὶ σαρκὸς τῆς γραφῆς, οὕτως ὀνομαζόντων ἡμῶν τὴν πρόχειρον ἐκδοχήν· ὁ δὲ ἐπὶ ποσὸν ἀναβεβηκὼς, ἀπὸ τῆς ὡσπερεὶ ψυχῆς αὐτῆς· ὁ δὲ τέλειος καὶ ὅμοιος τοῖς παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λεγομένοις· Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις, σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων· ἀλλὰ λαλοῦμεν θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν· ἀπὸ τοῦ πνευματικοῦ νόμου, σκιὰν περιέχοντος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν. ὥσπερ γὰρ ὁ ἄνθρωπος συνέστηκεν ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς καὶ πνεύματος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ οἰκονομηθεῖσα ὑπὸ θεοῦ εἰς ἀνθρώπων σωτηρίαν δοθῆναι γραφή. διὰ τοῦτο ἡμεῖς καὶ τὸ ἐν τῷ ὑπό τινων καταφρονουμένῳ βιβλίῳ, τῷ Ποιμένι, περὶ τοῦ προστάσσεσθαι τὸν Ἑρμᾶν δύο γράψαι βιβλία, καὶ μετὰ ταῦτα αὐτὸν ἀναγγέλλειν τοῖς πρεσβυτέροις τῆς ἐκκλησίας ἃ μεμάθηκεν ὑπὸ τοῦ πνεύματος, οὕτω διηγούμεθα. ἔστι δὲ ἡ λέξις αὕτη· Γράψεις δύο βιβλία, καὶ δώσεις ἓν Κλήμεντι καὶ ἓν Γραπτῇ· καὶ Γραπτὴ μὲν νουθετήσει τὰς χήρας καὶ τοὺς ὀρφανούς· Κλήμης δὲ πέμψει εἰς τὰς ἔξω πόλεις· σὺ δὲ ἀναγγελεῖς τοῖς πρεσβυτέροις τῆς ἐκκλησίας. Γραπτὴ μὲν γὰρ, ἡ νουθετοῦσα τὰς χήρας καὶ τοὺς ὀρφανοὺς, αὐτὸ ψιλόν ἐστι τὸ γράμμα, νουθετοῦν τοὺς παῖδας τὰς ψυχὰς, καὶ μηδέπω πατέρα θεὸν ἐπιγράψασθαι δυναμένους, καὶ διὰ τοῦτο ὀρφανοὺς καλουμένους· νουθετοῦν δὲ καὶ τὰς μηκέτι μὲν τῷ παρανόμῳ νυμφίῳ χρωμένας, χηρευούσας δὲ τῷ μηδέπω ἀξίας αὐτὰς τοῦ νυμφίου γεγονέναι. Κλήμης δὲ, ὁ ἤδη τοῦ γράμματος ἐξιστάμενος, εἰς τὰς ἔξω πόλεις λέγεται πέμπειν τὰ λεγόμενα, ὡς εἰ λέγοιμεν τὰς ἔξω τῶν σωματικῶν καὶ τῶν κάτω νοημάτων τυγχανούσας ψυχάς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκέτι δὲ διὰ γραμμάτων, ἀλλὰ διὰ λόγων ζώντων, αὐτὸς ὁ μαθητὴς τοῦ πνεύματος προστάςσεται ἀναγγέλλειν τοῖς τῆς πάσης ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ πρεσβυτέροις πεπολιωμένοις ὑπὸ φρονήσεως. Ἀλλ’ ἐπεί εἰσί τινες γραφαὶ τὸ σωματικὸν οὐδαμῶς ἔχουσαι, ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δείξομεν, ἔστιν ὅπου οἱονεὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ πνεῦμα τῆς γραφῆς μόνα χρὴ ζητεῖν. καὶ τάχα διὰ τοῦτο αἱ ἐπὶ καθαρισμῷ τῶν Ἰουδαίων ὑδρίαι κεῖσθαι λεγόμεναι, ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγελίῳ ἀνέγνωμεν, χωροῦσιν ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς· αἰνισσομένου τοῦ λόγου περὶ τῶν παρὰ τῷ ἀποστόλῳ ἐν κρυπτῷ Ἰουδαίων, ὡς ἄρα οὗτοι καθαρίζονται διὰ τοῦ λόγου τῶν γραφῶν, ὅπου μὲν δύο μετρητὰς, τὸν ἵν’ οὕτως εἴπω ψυχικὸν καὶ τὸν πνευματικὸν λόγον χωροῦντος· ὅπου δὲ τρεῖς, ἐπεί τινες ἔχουσι πρὸς τοῖς προειρημένοις καὶ τὸ σωματικὸν οἰκοδομῆσαι δυνάμενον. ἓξ δὲ ὑδρίαι εὐλόγως εἰσὶ τοῖς ἐν κόσμῳ καθαριζομένοις, γεγενημένῳ ἐν ἓξ ἡμέραις ἀριθμῷ τελείῳ. Ἀπὸ μὲν οὖν τῆς πρώτης ἐκδοχῆς καὶ κατὰ τοῦτο ὠφελούσης ὅτι ἔστιν ὄνασθαι, μαρτυρεῖ τὰ πλήθη τῶν γνησίως καὶ ἁπλούστερον πεπιστευκότων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τῆς δὲ ὡς ἂν εἰς ψυχὴν ἀναγομένης διηγήσεως παράδειγμα τὸ παρὰ τῷ Παύλῳ ἐν τῇ πρώτῃ πρὸς Κορινθίους κείμενον. Γέγραπται γάρ φησιν· οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα. ἔπειτα διηγούμενος τοῦτον τὸν νόμον ἐπιφέρει· Μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ θεῷ; ἢ δι’ ἡμᾶς πάντως λέγει; δι’ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει ἐπ’ ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾷν, καὶ ὁ ἀλοῶν ἐπ’ ἐλπίδι τοῦ μετέχειν. καὶ πλεῖσται δὲ περιφερόμεναι τοῖς πλήθεσιν ἁρμόζουσαι ἑρμηνεῖαι, καὶ οἰκοδομοῦσαι τοὺς ὑψηλοτέρων ἀκούειν μὴ δυναμένους, τὸν αὐτόν πως ἔχουσι χαρακτῆρα. πνευματικὴ δὲ διήγησις τῷ δυναμένῳ ἀποδεῖξαι, ποίων ἐπουρανίων ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ οἱ κατὰ σάρκα Ἰουδαῖοι ἐλάτρευον, καὶ τίνων μελλόντων ἀγαθῶν ὁ νόμος ἔχει σκιάν. καὶ ἁπαξαπλῶς ἐπὶ πάντων, κατὰ τὴν ἀποστολικὴν ἐπαγγελίαν, ζητητέον σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν τῶν δικαίων, ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκε. φησὶ δέ που ὁ αὐτὸς ἀπόστολος, χρησάμενός τισι ῥητοῖς ἀπὸ τῆς Ἐξόδου καὶ τῶν Ἀριθμῶν, ὅτι Ταῦτα τυπικῶς συνέβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ δι’ ἡμᾶς, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἀφορμὰς δίδωσι τοῦ τίνων ἐκεῖνα τύποι ἐτύγχανον, λέγων· Ἔπινον γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας, ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ χριστός. καὶ τὰ περὶ τῆς σκηνῆς δὲ ἐν ἑτέρᾳ ἐπιστολῇ ὑπογράφων ἐχρήσατο τῷ· Ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει. ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ἐπιστολῇ, οἱονεὶ ὀνειδίζων τοῖς ἀναγινώσκειν νομίζουσι τὸν νόμον καὶ μὴ συνιεῖσιν αὐτὸν, μὴ συνιέναι κρίνων ἐκείνους, ὅσοι μὴ ἀλληγορίας εἶναι ἐν τοῖς γεγραμμένοις νομίζουσι· Λέγετέ μοι, φησὶν, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας· ἀλλ’ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας· ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· αὗται γάρ εἰσιν δύο διαθῆκαι, καὶ τὰ ἑξῆς. παρατηρητέον γὰρ ἕκαστον τῶν εἰρημένων ὑπ’ αὐτοῦ, ὅτι φησίν· Οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, οὐχί· Οἱ ὑπὸ τὸν νόμον ὄντες· καί· Τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; τοῦ ἀκούειν ἐν τῷ νοεῖν καὶ γινώσκειν κρινομένου. καὶ ἐν τῇ πρὸς Κολασσαεῖς δὲ ἐπιστολῇ, διὰ βραχέων τὸ βούλημα τῆς πάσης ἐπιτεμνόμενος νομοθεσίας, φησί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Μὴ οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς ἢ νουμηνίας ἢ σαββάτων· ἅ ἐστι σκιὰ τῶν μελλόντων. ἔτι δὲ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους, περὶ τῶν ἐκ περιτομῆς διαλεγόμενος, γράφει· Οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσι τῶν ἐπουρανίων. ἀλλ’ εἰκὸς διὰ ταῦτα περὶ μὲν τῶν πέντε Μωσέως ἐπιγεγραμμένων βιβλίων μὴ ἂν διστάξαι τοὺς τὸν ἀπόστολον ἅπαξ ὡς θεῖον ἄνδρα προσιεμένους· περὶ δὲ τῆς λοιπῆς ἱστορίας βούλεσθαι μανθάνειν, εἰ κἀκείνη τυπικῶς συνέβαινε. παρατηρητέον δὲ ἐκ τῆς πρὸς Ῥωμαίους τό· Κατέλιπον ἐμαυτῷ ἑπτακισχιλίους ἄνδρας, οἵτινες οὐκ ἔκαμψαν γόνυ τῇ Βάαλ· κείμενον ἐν τῇ τρίτῃ τῶν Βασιλειῶν· ὅτι ὁ Παῦλος εἴληφεν ἀντὶ τῶν κατ’ ἐκλογὴν Ἰσραηλιτῶν, τῷ μὴ μόνον τὰ ἔθνη ὠφελῆσθαι ἀπὸ τῆς Χριστοῦ ἐπιδημίας, ἀλλὰ καί τινας τῶν ἀπὸ τοῦ θείου γένους. Τούτων οὕτως ἐχόντων τοὺς φαινομένους ἡμῖν χαρακτῆρας τῆς νοήσεως τῶν γραφῶν ὑποτυπωτέον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ πρῶτόν γε τοῦτο ὑποδεικτέον, ὅτι ὁ σκοπὸς τῷ φωτίζοντι πνεύματι προνοίᾳ θεοῦ διὰ τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγου τοὺς διακόνους τῆς ἀληθείας, προφήτας καὶ ἀποστόλους, ἦν προηγουμένως μὲν ὁ περὶ τῶν ἀπορρήτων μυστηρίων τῶν κατὰ τοὺς ἀνθρώπους πραγμάτων· ἀνθρώπους δὲ νῦν λέγω τὰς χρωμένας ψυχὰς σώμασιν· ἵν’ ὁ δυνάμενος διδαχθῆναι ἐρευνήσας, καὶ τοῖς βάθεσι τοῦ νοῦ τῶν λέξεων ἑαυτὸν ἐπιδοὺς, κοινωνὸς τῶν ὅλων τῆς βουλῆς αὐτοῦ γένηται δογμάτων. εἰς δὲ τὰ περὶ τῶν ψυχῶν, οὐκ ἄλλως δυναμένων τῆς τελειότητος τυχεῖν χωρὶς τῆς πλουσίας καὶ σοφῆς περὶ θεοῦ ἀληθείας, τὰ περὶ θεοῦ ἀναγκαίως ὡς προηγούμενα τέτακται, καὶ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ· ποίας ἐστὶ φύσεως, καὶ τίνα τρόπον υἱὸς τυγχάνει θεοῦ, καὶ τίνες αἱ αἰτίαι τοῦ μέχρι σαρκὸς ἀνθρωπίνης αὐτὸν καταβεβηκέναι καὶ πάντη ἄνθρωπον ἀνειληφέναι· τίς τε καὶ ἡ τούτου ἐνέργεια, καὶ εἰς τίνας καὶ πότε γινομένη. ἀναγκαίως δὲ ὡς περὶ συγγενῶν καὶ τῶν ἄλλων λογικῶν θειοτέρων τε καὶ ἐκπεπτωκότων τῆς μακαριότητος, καὶ τῶν αἰτίων τῆς τούτων ἐκπτώσεως, ἐχρῆν εἰς τοὺς λόγους τῆς θείας ἀνειλῆφθαι διδασκαλίας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν ψυχῶν, καὶ πόθεν αἱ διαφοραὶ αὗται ἐληλύθασι· τίς τε ὁ κόσμος, καὶ διὰ τί ὑπέστη. ἔτι δὲ πόθεν ἡ κακία τοσαύτη καὶ τηλικαύτη ἐστὶν ἐπὶ γῆς, καὶ εἰ μὴ μόνον ἐπὶ γῆς, ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ, ἀναγκαῖον ἡμᾶς μαθεῖν. Τούτων δὴ καὶ τῶν παραπλησίων προκειμένων τῷ φωτίζοντι πνεύματι τὰς τῶν ἁγίων ὑπηρετῶν τῆς ἀληθείας ψυχάς· δεύτερος ἦν σκοπὸς, διὰ τοὺς μὴ δυναμένους τὸν κάματον ἐνεγκεῖν ὑπὲρ τοῦ τὰ τηλικαῦτα εὑρεῖν, κρύψαι τὸν περὶ τῶν προειρημένων λόγον ἐν λέξεσιν ἐμφαινούσαις διήγησιν περιέχουσαν ἀπαγγελίαν τὴν περὶ τῶν αἰσθητῶν δημιουργημάτων, καὶ ἀνθρώπου κτίσεως, καὶ τῶν ἐκ τῶν πρώτων κατὰ διαδοχὴν μέχρι πολλῶν γεγενημένων· καὶ ἄλλαις ἱστορίαις, ἀπαγγελλούσαις δικαίων πράξεις, καὶ τῶν αὐτῶν τούτων ποτὲ γενόμενα ἁμαρτήματα ὡς ἀνθρώπων, καὶ ἀνόμων καὶ ἀσεβῶν πονηρίας καὶ ἀκολασίας καὶ πλεονεξίας. παραδοξότατα δὲ, διὰ ἱστορίας τῆς περὶ πολέμων καὶ νενικηκότων καὶ νενικημένων, τινὰ τῶν ἀπορρήτων τοῖς ταῦτα βασανίζειν δυναμένοις σαφηνίζεται. καὶ ἔτι θαυμασιώτερον, διὰ γραπτῆς νομοθεσίας οἱ τῆς ἀληθείας νόμοι προφητεύονται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
μετὰ ἀληθῶς πρεπούσης θεοῦ σοφίᾳ δυνάμεως πάντων τούτων εἱρμῷ ἀναγεγραμμένων. προέκειτο γὰρ καὶ τὸ ἔνδυμα τῶν πνευματικῶν, λέγω δὲ τὸ σωματικὸν τῶν γραφῶν, ἐν πολλοῖς ποιῆσαι οὐκ ἀνωφελὲς, δυνάμενόν τε τοὺς πολλοὺς, ὡς χωροῦσι, βελτιοῦν. Ἀλλ’ εἴπερ, εἰ δι’ ὅλων σαφῶς τὸ τῆς νομοθεσίας χρήσιμον αὐτόθεν ἐφαίνετο καὶ τὸ τῆς ἱστορίας ἀκόλουθον καὶ γλαφυρὸν, ἠπιστήσαμεν ἂν ἄλλο τι παρὰ τὸ πρόχειρον νοεῖσθαι δύνασθαι ἐν ταῖς γραφαῖς· ᾠκονόμησέ τινα οἱονεὶ σκάνδαλα καὶ προσκόμματα καὶ ἀδύνατα διὰ μέσου ἐγκαταταχθῆναι τῷ νόμῳ καὶ τῇ ἱστορίᾳ ὁ τοῦ θεοῦ λόγος· ἵνα μὴ πάντη ὑπὸ τῆς λέξεως ἑλκόμενοι τὸ ἀγωγὸν ἄκρατον ἐχούσης, ἤτοι ὡς μηδὲν ἄξιον θεοῦ μανθάνοντες τέλεον ἀποστῶμεν τῶν δογμάτων, ἢ μὴ κινούμενοι ἀπὸ τοῦ γράμματος μηδὲν θειότερον μάθωμεν. χρὴ δὲ καὶ τοῦτο εἰδέναι, ὅτι, τοῦ προηγουμένου σκοποῦ τυγχάνοντος τὸν ἐν τοῖς πνευματικοῖς εἱρμὸν ἀπαγγεῖλαι γεγενημένοις καὶ πρακτέοις, ὅπου μὲν εὗρε γενόμενα κατὰ τὴν ἱστορίαν ὁ λόγος ἐφαρμόσαι δυνάμενα τοῖς μυστικοῖς τούτοις, ἐχρήσατο ἀποκρύπτων ἀπὸ τῶν πολλῶν τὸν βαθύτερον νοῦν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅπου δὲ ἐν τῇ διηγήσει τῆς περὶ τῶν νοητῶν ἀκολουθίας οὐχ εἵπετο ἡ τῶνδέ τινων πρᾶξις ἡ προαναγεγραμμένη διὰ τὰ μυστικώτερα, συνύφῃνεν ἡ γραφὴ τῇ ἱστορίᾳ τὸ μὴ γενόμενον· πῆ μὲν μηδὲ δυνατὸν γενέσθαι, πῆ δὲ δυνατὸν μὲν γενέσθαι, οὐ μὴν γεγενημένον. καὶ ἔσθ’ ὅτε μὲν ὀλίγαι λέξεις παρεμβεβλημέναι εἰσὶ κατὰ τὸ σῶμα οὐκ ἀληθευόμεναι, ἔσθ’ ὅτε δὲ πλείονες. τὸ δ’ ἀνάλογον καὶ ἐπὶ τῆς νομοθεσίας ἐκληπτέον, ἐν ᾗ ἔστι πλεονάκις εὑρεῖν καὶ τὸ αὐτόθεν χρήσιμον, πρὸς τοὺς καιροὺς τῆς νομοθεσίας ἁρμόζον· ἐνίοτε δὲ λόγος χρήσιμος οὐκ ἐμφαίνεται. καὶ ἄλλοτε καὶ ἀδύνατα νομοθετεῖται, διὰ τοὺς ἐντρεχεστέρους καὶ ζητητικωτέρους· ἵνα τῇ βασάνῳ τῆς ἐξετάσεως τῶν γεγραμμένων ἐπιδιδόντες ἑαυτοὺς, πεῖσμα ἀξιόλογον λάβωσι περὶ τοῦ δεῖν τοῦ θεοῦ ἄξιον νοῦν εἰς τὰ τοιαῦτα ζητεῖν. οὐ μόνον δὲ περὶ τῶν πρὸ τῆς παρουσίας ταῦτα τὸ πνεῦμα ᾠκονόμησεν, ἀλλὰ γὰρ, ἅτε τὸ αὐτὸ τυγχάνον καὶ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς θεοῦ, τὸ ὅμοιον καὶ ἐπὶ τῶν εὐαγγελίων πεποίηκε καὶ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων· οὐδὲ τούτων πάντη ἄκρατον τὴν ἱστορίαν τῶν προσυφασμένων κατὰ τὸ σωματικὸν ἐχόντων, μὴ γεγενημένων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐδὲ τὴν νομοθεσίαν καὶ τὰς ἐντολὰς πάντως τὸ εὔλογον ἐντεῦθεν ἐμφαίνοντα. Τίς γοῦν νοῦν ἔχων οἰήσεται πρώτην καὶ δευτέραν καὶ τρίτην ἡμέραν, ἑσπέραν τε καὶ πρωί̈αν, χωρὶς ἡλίου γεγονέναι καὶ σελήνης καὶ ἀστέρων; τὴν δὲ οἱονεὶ πρώτην καὶ χωρὶς οὐρανοῦ; τίς δ’ οὕτως ἠλίθιος ὡς οἰηθῆναι τρόπον ἀνθρώπου γεωργοῦ τὸν θεὸν πεφυτευκέναι παράδεισον ἐν Ἐδὲμ κατὰ ἀνατολὰς, καὶ ξύλον ζωῆς ἐν αὐτῷ πεποιηκέναι ὁρατὸν καὶ αἰσθητὸν, ὥστε διὰ τῶν σωματικῶν ὀδόντων γευσάμενον τοῦ καρποῦ τὸ ζῇν ἀναλαμβάνειν· καὶ πάλιν καλοῦ καὶ πονηροῦ μετέχειν τινὰ παρὰ τὸ μεμασῆσθαι τὸ ἀπὸ τοῦδε τοῦ ξύλου λαμβανόμενον; ἐὰν δὲ καὶ θεὸς τὸ δειλινὸν ἐν τῷ παραδείσῳ περιπατεῖν λέγηται, καὶ ὁ Ἀδὰμ ὑπὸ τὸ ξύλον κρύπτεσθαι· οὐκ οἶμαι διστάξειν τινὰ περὶ τοῦ αὐτὰ τροπικῶς διὰ δοκούσης ἱστορίας, καὶ οὐ σωματικῶς γεγενημένης, μηνύειν τινὰ μυστήρια. ἀλλὰ καὶ Κάιν ἐξερχόμενος ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ σαφῶς τοῖς ἐπιστήσασι φαίνεται κινεῖν τὸν ἐντυγχάνοντα ζητεῖν πρόσωπον θεοῦ καὶ ἐξέρχεσθαί τινα ἀπ’ αὐτοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τί δεῖ πλείω λέγειν, τῶν μὴ πάνυ ἀμβλέων μυρία ὅσα τοιαῦτα δυναμένων συναγαγεῖν, ἀναγεγραμμένα μὲν ὡς γεγονότα, οὐ γεγενημένα δὲ κατὰ τὴν λέξιν; ἀλλὰ καὶ τὰ εὐαγγέλια δὲ τοῦ αὐτοῦ εἴδους τῶν λόγων πεπλήρωται· εἰς ὑψηλὸν ὄρος τὸν Ἰησοῦν ἀναβιβάζοντος τοῦ διαβόλου, ἵν’ ἐκεῖθεν αὐτῷ δείξῃ τοῦ παντὸς κόσμου τὰς βασιλείας καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν. τίς γὰρ οὐκ ἂν τῶν μὴ παρέργως ἀναγινωσκόντων τὰ τοιαῦτα καταγινώσκοι τῶν οἰομένων τῷ τῆς σαρκὸς ὀφθαλμῷ, δεηθέντι ὕψους ὑπὲρ τοῦ κατανοηθῆναι δύνασθαι τὰ κατωτέρω καὶ ὑποκείμενα, ἑωρᾶσθαι τὴν Περσῶν καὶ Σκυθῶν καὶ Ἰνδῶν καὶ Παρθυαίων βασιλείαν, καὶ ὡς δοξάζονται παρὰ ἀνθρώποις οἱ βασιλεύοντες; παραπλησίως δὲ τούτοις καὶ ἄλλα μυρία ἀπὸ τῶν εὐαγγελίων ἔνεστι τὸν ἀκριβοῦντα τηρῆσαι, ὑπὲρ τοῦ συγκαταθέσθαι συνυφαίνεσθαι ταῖς κατὰ τὸ ῥητὸν γεγενημέναις ἱστορίαις ἕτερα μὴ συμβεβηκότα. Ἐὰν δὲ καὶ ἐπὶ τὴν νομοθεσίαν ἔλθωμεν τὴν Μωσέως, πολλοὶ τῶν νόμων, τῷ ὅσον ἐπὶ τῷ καθ’ ἑαυτοὺς τηρεῖσθαι, τὸ ἄλογον ἐμφαίνουσιν, ἕτεροι δὲ τὸ ἀδύνατον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ μὲν ἄλογον, γῦπες ἐσθίεσθαι ἀπαγορευόμενοι, οὐδενὸς οὐδὲ ἐν τοῖς μεγίστοις λιμοῖς ἐκβιασθέντος ὑπὸ τῆς ἐνδείας ἐπὶ τοῦτο τὸ ζῶον φθάσαι· καὶ ὀκταήμερα παιδία ἀπερίτμητα ἐξολοθρεύεσθαι ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν κελευόμενα· δέον, εἰ ὅλως ἐχρῆν τι περὶ τούτων κατὰ τὸ ῥητὸν νενομοθετῆσθαι, τοὺς πατέρας αὐτῶν κελεύεσθαι ἀναιρεῖσθαι, ἢ τοὺς παρ’ οἷς τρέφονται. νῦν δέ φησιν ἡ γραφή· Ἀπερίτμητος πᾶς ἄρρην, ὃς οὐ περιτμηθήσεται τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ. εἰ δὲ καὶ ἀδύνατα νομοθετούμενα βούλεσθε ἰδεῖν, ἐπισκεψώμεθα ὅτι τραγέλαφος μὲν τῶν ἀδυνάτων ὑποστῆναι ζῶον τυγχάνει, ὃν ὡς καθαρὸν κελεύει Μωσῆς ἡμᾶς προσφέρεσθαι· γρὺψ δὲ οὐχ ἱστόρηταί ποτε ὑποχείριος ἀνθρώπῳ γεγονέναι, ὃν ἀπαγορεύει ἐσθίεσθαι ὁ νομοθέτης. ἀλλὰ καὶ τὸ διαβόητον σάββατον τῷ ἀκριβοῦντι τό· Καθήσεσθε ἕκαστος εἰς τοὺς οἴκους ὑμῶν· μηδεὶς ὑμῶν ἐκπορευέσθω ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ· ἀδύνατόν ἐστι φυλαχθῆναι κατὰ τὴν λέξιν· οὐδενὸς ζώου δυναμένου δι’ ὅλης καθέζεσθαι τῆς ἡμέρας, καὶ ἀκινητεῖν ἀπὸ τοῦ καθέζεσθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διόπερ τινὰ μὲν οἱ ἐκ περιτομῆς, καὶ ὅσοι θέλουσι πλέον τῆς λέξεως δηλοῦσθαι μηδὲν, οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ζητοῦσιν, ὥσπερ τὰ περὶ τραγελάφου καὶ γρυπὸς καὶ γυπὸς, εἴς τινα δὲ φλυαροῦσιν εὑρησιλογοῦντες, ψυχρὰς παραδόσεις φέροντες, ὥσπερ καὶ περὶ τοῦ σαββάτου, φάσκοντες τόπον ἑκάστου εἶναι δισχιλίους πήχεις. ἄλλοι δὲ, ὧν ἐστὶ Δοσίθεος ὁ Σαμαρεὺς, καταγινώσκοντες τῆς τοιαύτης διηγήσεως οἴονται ἐπὶ τοῦ σχήματος, οὗ ἂν καταληφθῇ τις ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου, μένειν μέχρις ἑσπέρας. ἀλλὰ καὶ τὸ μὴ αἴρειν βάσταγμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου ἀδύνατον· διόπερ εἰς ἀπεραντολογίαν οἱ τῶν Ἰουδαίων διδάσκαλοι ἐληλύθασι, φάσκοντες βάσταγμα μὲν εἶναι τὸ τοιόνδε ὑπόδημα, οὐ μὴν καὶ τὸ τοιόνδε, καὶ τὸ ἥλους ἔχον σανδάλιον, οὐ μὴν καὶ τὸ ἀνήλωτον· καὶ τὸ οὑτωσὶ ἐπὶ τοῦ ὤμου φορούμενον, οὐ μὴν καὶ ἐπὶ τῶν δύο ὤμων. Εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τὸ εὐαγγέλιον ἐλθόντες τὰ ὅμοια ζητήσαιμεν, τί ἂν εἴη ἀλογώτερον τοῦ· Μηδένα κατὰ τὴν ὁδὸν ἀσπάσησθε· ὅπερ ἐντέλλεσθαι νομίζουσιν οἱ ἀκέραιοι τὸν σωτῆρα τοῖς ἀποστόλοις; ἀλλὰ καὶ δεξιὰ σιαγὼν τύπτεσθαι λεγομένη ἀπιθανωτάτη ἐστί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
παντὸς τοῦ τύπτοντος, εἰ μὴ ἄρα πεπονθώς τι παρὰ φύσιν τυγχάνει, τῇ δεξιᾷ χειρὶ τύπτοντος τὴν ἀριστερὰν σιαγόνα. ἀδύνατον δὲ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου ἔστι λαβεῖν ὀφθαλμὸν δεξιὸν σκανδαλίζοντα. ἵνα γὰρ χαρισώμεθα τὸ δύνασθαι ἐκ τοῦ ὁρᾷν σκανδαλίζεσθαί τινα, πῶς τῶν δύο ὀφθαλμῶν ὁρώντων τὴν αἰτίαν ἀνενεκτέον ἐπὶ τὸν δεξιόν; τίς δὲ καὶ καταγνοὺς ἑαυτοῦ ἐν τῷ ἑωρακέναι γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἀναφέρων τὴν αἰτίαν ἐπὶ μόνον τὸν δεξιὸν ὀφθαλμὸν, εὐλόγως ἂν τοῦτον ἀποβάλοι; ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπόστολος νομοθετεῖ, λέγων· Περιτετμημένος τις ἐκλήθη; μὴ ἐπισπάσθω. πρῶτον μὲν ὁ βουλόμενος ὄψεται ὅτι παρὰ τὴν προκειμένην αὐτῷ ὁμιλίαν ταῦτά φησι· πῶς γὰρ περὶ γάμου καὶ ἁγνείας νομοθετῶν οὐ δόξει ταῦτα εἰκῆ παρεμβεβληκέναι; δεύτερον δὲ τίς ἐρεῖ ἀδικεῖν τὸν, εἰ δυνατὸν, διὰ τὴν παρὰ τοῖς πολλοῖς νομιζομένην ἀσχημοσύνην ἐπὶ τῷ περιτετμῆσθαι, ἐπιδιδόντα ἑαυτὸν τῷ ἐπισπάσασθαι;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ταῦτα δὲ ἡμῖν πάντα εἴρηται ὑπὲρ τοῦ δεῖξαι, ὅτι σκοπὸς τῇ δωρουμένῃ ἡμῖν θείᾳ δυνάμει τὰς ἱερὰς γραφάς ἐστιν οὐχὶ τὰ ὑπὸ τῆς λέξεως παριστάμενα μόνα ἐκλαμβάνειν, ἐνίοτε τούτων ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ οὐκ ἀληθῶν ἀλλὰ καὶ ἀλόγων καὶ ἀδυνάτων τυγχανόντων· καὶ ὅτι προσύφανταί τινα τῇ γενομένῃ ἱστορίᾳ καὶ τῇ κατὰ τὸ ῥητὸν χρησίμῳ νομοθεσίᾳ. ἵνα δὲ μὴ ὑπολάβῃ τις ἡμᾶς ἐπὶ πάντων τοῦτο λέγειν, ὅτι οὐδεμία ἱστορία γέγονεν, ἐπεί τις οὐ γέγονε· καὶ οὐδεμία νομοθεσία κατὰ τὸ ῥητὸν τηρητέα ἐστὶν, ἐπεί τις κατὰ τὴν λέξιν ἄλογος τυγχάνει ἢ ἀδύνατος· ἢ ὅτι τὰ περὶ τοῦ σωτῆρος γεγραμμένα κατὰ τὸ αἰσθητὸν οὐκ ἀληθεύεται· ἢ ὅτι οὐδεμίαν νομοθεσίαν αὐτοῦ καὶ ἐντολὴν φυλακτέον· λεκτέον ὅτι σαφῶς ἡμῖν παρίσταται περί τινων τὸ τῆς ἱστορίας εἶναι ἀληθές· ὡς ὅτι Ἀβραὰμ ἐν τῷ διπλῷ σπηλαίῳ ἐτάφη ἐν Χεβρὼν, καὶ Ἰσαὰκ, καὶ Ἰακὼβ καὶ ἑκάστου τούτων μία γυνή· καὶ ὅτι Σίκιμα μερὶς δέδοται τῷ Ἰωσὴφ, καὶ Ἱερουσαλὴμ μητρόπολίς ἐστι τῆς Ἰουδαίας, ἐν ᾗ ᾠκοδόμητο ὑπὸ Σολομῶντος ναὸς θεοῦ, καὶ ἄλλα μυρία. πολλῷ γὰρ πλείονά ἐστι τὰ κατὰ τὴν ἱστορίαν ἀληθευόμενα τῶν προσυφανθέντων γυμνῶν πνευματικῶν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πάλιν τε αὖ τίς οὐκ ἂν εἴποι τὴν λέγουσαν ἐντολήν· Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, ἵνα εὖ γένηταί σοι· χωρὶς πάσης ἀναγωγῆς χρησίμην τυγχάνειν καὶ τηρητέαν γε, καὶ τοῦ ἀποστόλου Παύλου χρησαμένου αὐτῇ αὐτολεξεί; τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τοῦ· Οὐ φονεύσεις· οὐ μοιχεύσεις· οὐ κλέψεις· οὐ ψευδομαρτυρήσεις; καὶ πάλιν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἐντολαί εἰσι γεγραμμέναι οὐ ζητούμεναι, πότερον αὐτὰς κατὰ τὴν λέξιν τηρητέον ἢ οὔ· ὡς ἡ φάσκουσα· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὃς ἐὰν ὀργισθῇ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ, καὶ τὰ ἑξῆς· καί· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, μὴ ὀμόσαι ὅλως. καὶ παρὰ τῷ ἀποστόλῳ τὸ ῥητὸν τηρητέον· Νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας· εἰ καὶ παρὰ τοῖς φιλοτιμοτέροις δύναται σώζειν ἕκαστον αὐτῶν, μετὰ τοῦ μὴ ἀθετεῖσθαι τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἐντολὴν, βάθη σοφίας θεοῦ. Ὁ μέντοι γε ἀκριβὴς ἐπί τινων περιελκυσθήσεται, χωρὶς πολλῆς βασάνου μὴ δυνάμενος ἀποφῄνασθαι, πότερον ἥδε ἡ νομιζομένη ἱστορία γέγονε κατὰ τὴν λέξιν ἢ οὔ· καὶ τῆσδε τῆς νομοθεσίας τὸ ῥητὸν τηρητέον ἢ οὔ. διὰ τοῦτο δεῖ ἀκριβῶς τὸν ἐντυγχάνοντα, τηροῦντα τὸ τοῦ σωτῆρος πρόσταγμα τὸ λέγον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς· ἐπιμελῶς βασανίζειν, πῆ τὸ κατὰ τὴν λέξιν ἀληθές ἐστιν, καὶ πῆ ἀδύνατον· καὶ, ὅση δύναμις, ἐξιχνεύειν ἀπὸ τῶν ὁμοίων φωνῶν τὸν πανταχοῦ διεσπαρμένον τῆς γραφῆς νοῦν τοῦ κατὰ τὴν λέξιν ἀδυνάτου. ἐπεὶ τοίνυν, ὡς σαφὲς ἔσται τοῖς ἐντυγχάνουσιν, ἀδύνατος μὲν ὁ ὡς πρὸς τὸ ῥητὸν εἱρμὸς, οὐκ ἀδύνατος δὲ ἀλλὰ καὶ ἀληθὴς ὁ προηγούμενος· ὅλον τὸν νοῦν φιλοτιμητέον καταλαμβάνειν, συνείροντα τὸν περὶ τῶν κατὰ τὴν λέξιν ἀδυνάτων λόγον νοητῶς τοῖς οὐ μόνον οὐκ ἀδυνάτοις ἀλλὰ καὶ ἀληθέσι κατὰ τὴν ἱστορίαν, συναλληγορουμένοις τοῖς ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει μὴ γεγενημένοις. διακείμεθα γὰρ ἡμεῖς περὶ πάσης τῆς θείας γραφῆς, ὅτι πᾶσα μὲν ἔχει τὸ πνευματικὸν, οὐ πᾶσα δὲ τὸ σωματικόν· πολλαχοῦ γὰρ ἐλέγχεται ἀδύνατον ὂν τὸ σωματικόν. διόπερ πολλὴν προςοχὴν συνεισακτέον τῷ εὐλαβῶς ἐντυγχάνοντι ὡς θείοις γράμμασι ταῖς θείαις βίβλοις· ὧν ὁ χαρακτὴρ τῆς νοήσεως τοιοῦτος ἡμῖν φαίνεται. Ἔθνος τι ἐπὶ γῆς ἀπαγγέλλουσιν οἱ λόγοι ἐξειλέχθαι τὸν θεὸν, ὃ καλοῦσιν ὀνόμασι πλείοσι. καλεῖται γὰρ τοῦτο τὸ πᾶν ἔθνος Ἰσραήλ· λέγεται δὲ καὶ Ἰακώβ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅτε δὲ διῄρηται κατὰ τοὺς χρόνους Ἱεροβοὰμ υἱοῦ Νάβατ, αἱ μὲν ὑπὸ τούτῳ λεγόμεναι φυλαὶ δέκα ὠνομάσθησαν Ἰςραήλ· αἱ δὲ λοιπαὶ δύο καὶ ἡ Λευιτικὴ, ὑπὸ τῶν ἐκ σπέρματος τοῦ Δαυεὶδ βασιλευόμεναι, Ἰούδας. ὁ δὲ σύμπας τόπος, ὅντινα ᾤκουν οἱ ἀπὸ τοῦ ἔθνους, δεδομένος αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καλεῖται Ἰουδαία, ἧς μητρόπολις Ἱερουσαλήμ· μητρόπολις δηλονότι πλειόνων πόλεων, ὧν τὰ ὀνόματα πολλαχοῦ μὲν καὶ ἄλλοθι διεσπαρμένως κεῖται, ὑφ’ ἓν δὲ κατειλεγμέναι εἰσὶν ἐν Ἰησοῦ τῷ τοῦ Ναυῆ. τούτων οὕτως ἐχόντων, ὑψῶν τὸ διανοητικὸν ἡμῶν ὁ ἀπόστολός φησί που· Βλέπετε τὸν Ἰσραὴλ κατὰ σάρκα· ὡς ὄντος τινὸς Ἰσραὴλ κατὰ πνεῦμα. καὶ ἀλλαχοῦ λέγει· Οὐ γὰρ τὰ τέκνα τῆς σαρκὸς, ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ· οὐδὲ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, οὗτοι Ἰσραήλ. ἀλλ’ οὐδὲ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή· ἀλλ’ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος, καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι, οὐ γράμματι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ ἡ κρίσις τοῦ Ἰουδαίου ἐκ τοῦ κρυπτοῦ λαμβάνεται, νοητέον ὅτι, ὥσπερ Ἰουδαίων σωματικόν ἐστι γένος, οὕτω τῶν ἐν κρυπτῷ Ἰουδαίων ἐστί τι ἔθνος, τῆς ψυχῆς τὴν εὐγένειαν ταύτην κατά τινας λόγους ἀπορρήτους κεκτημένης. ἀλλὰ καὶ πολλαὶ προφητεῖαι περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰούδα προφητεύουσι, διηγούμεναι τὰ ἐσόμενα αὐτοῖς. καὶ οὐ δήπου αἱ τοσαῦται τούτοις γεγραμμέναι ἐπαγγελίαι, ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει ταπειναὶ τυγχάνουσαι καὶ οὐδὲν ἀνάστημα παριστᾶσαι καὶ ἀξίωμα ἐπαγγελίας θεοῦ, οὐχὶ ἀναγωγῆς μυστικῆς δέονται; εἰ δὲ αἱ ἐπαγγελίαι νοηταί εἰσι δι’ αἰσθητῶν ἐπαγγελλόμεναι· καὶ οἷς αἱ ἐπαγγελίαι, οὐ σωματικοί. Καὶ ἵνα μὴ ἐπιδιατρίβωμεν τῷ λόγῳ τῷ περὶ τοῦ ἐν κρυπτῷ Ἰουδαίου καὶ τῷ περὶ τοῦ ἔσω ἀνθρώπου Ἰςραηλίτου, καὶ τούτων αὐτάρκων ὄντων τοῖς μὴ ἀκέντροις, ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανερχόμεθα, καί φαμεν τὸν Ἰακὼβ πατέρα εἶναι τῶν δώδεκα πατριαρχῶν, κἀκείνους τῶν δημάρχων, καὶ ἔτι ἐκείνους τῶν ἑξῆς Ἰσραηλιτῶν. ἆρ’ οὖν οἱ μὲν σωματικοὶ Ἰσραηλῖται τὴν ἀναγωγὴν ἔχουσιν ἐπὶ τοὺς δημάρχους, καὶ οἱ δήμαρχοι πρὸς τοὺς πατριάρχας, οἱ δὲ πατριάρχαι πρὸς τὸν Ἰακὼβ καὶ τοὺς ἔτι ἀνωτέρω·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἱ δὲ νοητοὶ Ἰσραηλῖται, ὧν τύπος ἦσαν οἱ σωματικοὶ, οὐχὶ ἐκ δήμων εἰσὶ, τῶν δήμων ἐκ φυλῶν ἐληλυθότων, καὶ τῶν φυλῶν ἀπὸ ἑνός τινος, γένεσιν οὐ τοιαύτην σωματικὴν ἔχοντος, ἀλλὰ τὴν κρείττονα, γεγενημένου κἀκείνου ἐκ τοῦ Ἰσαὰκ, καταβεβηκότος κἀκείνου ἐκ τοῦ Ἀβραὰμ, πάντων ἀναγομένων ἐπὶ τὸν Ἀδὰμ, ὃν ὁ ἀπόστολος εἶναί φησι τὸν χριστόν; πᾶσα γὰρ ἀρχὴ πατριῶν τῶν ὡς πρὸς τὸν τῶν ὅλων θεὸν κατωτέρω ἀπὸ Χριστοῦ ἤρξατο τοῦ μετὰ τὸν τῶν ὅλων θεὸν καὶ πατέρα οὕτω πατρὸς ὄντος πάσης ψυχῆς, ὡς ὁ Ἀδὰμ πατήρ ἐστι πάντων τῶν ἀνθρώπων. εἰ δὲ καὶ ἡ Εὔα ἐπιτέτευκται τῷ Παύλῳ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀναγομένη, οὐ θαυμαστὸν, τοῦ Κάιν ἐκ τῆς Εὔας γεγενημένου, καὶ πάντων τῶν ἑξῆς τὴν ἀναγωγὴν ἐχόντων ἐπὶ τὴν Εὔαν, ἐκτυπώματα τῆς ἐκκλησίας τυγχάνειν· πάντων ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας προηγουμένῳ λόγῳ γεγενημένων. Εἰ δὴ πληκτικά ἐστι τὰ περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τῶν φυλῶν καὶ τῶν δήμων αὐτοῦ ἡμῖν εἰρημένα, ἐπὰν φάσκῃ ὁ σωτήρ· Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ· οὐκ ἐκλαμβάνομεν ταῦτα ὡς οἱ πτωχοὶ τῇ διανοίᾳ Ἐβιωναῖοι, τῆς πτωχῆς διανοίας ἐπώνυμοι· ἐβίων γὰρ ὁ πτωχὸς παρ’ Ἑβραίοις ὀνομάζεται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥστε ὑπολαβεῖν ἐπὶ τοὺς σαρκίνους Ἰσραηλίτας προηγουμένως τὸν Χριστὸν ἐπιδεδημηκέναι. Οὐ γὰρ τὰ τέκνα τῆς σαρκὸς, ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ. πάλιν ὁ ἀπόστολος περὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ τοιαῦτά τινα διδάσκει, ὅτι Ἡ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστὶν, ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν. καὶ ἐν ἄλλῃ ἐπιστολῇ· Ἀλλὰ προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων, πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς. εἰ τοίνυν ἐστὶν ἐν ψυχῶν γένει ὁ Ἰσραὴλ, καὶ ἐν οὐρανῷ τις πόλις Ἱερουσαλήμ· ἀκολουθεῖ τὰς πόλεις Ἰσραὴλ μητροπόλει χρῆσθαι τῇ ἐν οὐρανοῖς Ἱερουσαλήμ· καὶ ἀκολούθως τῇ πάσῃ Ἰουδαίᾳ. ὅσα τοιγαροῦν προφητεύεται περὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ λέγεται περὶ αὐτῆς, εἰ θεοῦ ὡς θεοῦ ἀκούωμεν καὶ σοφίαν φθεγγομένου, περὶ τῆς ἐπουρανίου πόλεως καὶ παντὸς τοῦ τόπου τοῦ περιεκτικοῦ τῶν πόλεων τῆς ἁγίας γῆς νοητέον τὰς γραφὰς ἀπαγγέλλειν. τάχα γὰρ ὁ σωτὴρ ἐπ’ ἐκείνας ἡμᾶς ἀνάγων τὰς πόλεις, τοῖς εὐδοκιμήσασιν ἐν τῷ τὰς μνᾶς καλῶς ᾠκονομηκέναι, ἐπιστασίαν δίδωσι δέκα ἢ πέντε πόλεων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ τοίνυν αἱ προφητεῖαι αἱ περὶ Ἰουδαίας καὶ περὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδα καὶ Ἰακὼβ, μὴ σαρκίνως ἡμῶν ἐκλαμβανόντων ταῦτα, μυστήρια τοιάδε τινὰ ὑποβάλλουσιν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ τὰς προφητείας τὰς περὶ Αἰγύπτου καὶ Αἰγυπτίων, καὶ Βαβυλῶνος καὶ Βαβυλωνίων, καὶ Τύρου καὶ Τυρίων, καὶ Σιδῶνος καὶ Σιδωνίων, ἢ τῶν λοιπῶν ἐθνῶν, μὴ μόνον περὶ τῶν σωματικῶν τούτων Αἰγυπτίων καὶ Βαβυλωνίων καὶ Τυρίων καὶ Σιδωνίων προφητεύειν. εἰ γὰρ Ἰσραηλῖται νοητοὶ, ἀκόλουθον καὶ Αἰγυπτίους εἶναι νοητοὺς καὶ Βαβυλωνίους. οὐδὲ γὰρ πάνυ ἁρμόζει τὰ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ λεγόμενα περὶ Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου ἀνθρώπου τινὸς ἄρξαντος ἢ ἄρξοντος τῆς Αἰγύπτου λέγεσθαι, ὡς δῆλον ἔσται τοῖς παρατηρουμένοις. ὁμοίως τὰ περὶ τοῦ ἄρχοντος Τύρου οὐ δύναται νοεῖσθαι περί τινος ἀνθρώπου ἄρξοντος τῆς Τύρου. καὶ τὰ περὶ τοῦ Ναβουχοδονόσορ πολλαχοῦ λεγόμενα, καὶ μάλιστα ἐν τῷ Ἠσαί̈ᾳ, [πῶς] οἷόν τε ἐκλαβεῖν περὶ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου; οὔτε γὰρ ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, οὐδὲ ἑωσφόρος ἦν, οὐδὲ πρωὶ̈ ἀνέτελλεν ἐπὶ τὴν γῆν ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ ἄνθρωπος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ μὴν οὐδὲ τὰ λεγόμενα ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ περὶ Αἰγύπτου, ὡς τεσσαράκοντα ἔτεσιν ἐρημωθησομένης ὥστε πόδα ἀνθρώπου μὴ εὑρεθῆναι ἐκεῖ, καὶ ὡς ἐπὶ τοσοῦτον πολεμηθησομένης ποτὲ ὥστε δι’ ὅλης αὐτῆς τὸ αἷμα γενέσθαι μέχρι τῶν γονάτων, νοῦν τις ἔχων ἐκλήψεται περὶ τῆς παρακειμένης Αἰγύπτου τοῖς τὰ σώματα ὑπὸ ἡλίου μεμελασμένοις Αἰθίοψι. καὶ μεθ’ ἕτερα· Τάχα δὲ ὥσπερ οἱ ἐντεῦθεν κατὰ τὸν κοινὸν θάνατον ἀποθνήσκοντες ἐκ τῶν ἐνταῦθα πεπραγμένων οἰκονομοῦνται, εἰ κριθεῖεν ἄξιοι τοῦ καλουμένου χωρίου ᾅδου, τόπων διαφόρων τυγχάνειν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἁμαρτημάτων· οὕτως οἱ ἐκεῖθεν, ἵν’ οὕτως εἴπω, ἀποθνήσκοντες εἰς τὸν ᾅδην τοῦτον καταβαίνουσι, κρινόμενοι ἄξιοι τῶν τοῦ παντὸς περιγείου τόπου διαφόρων οἰκητηρίων βελτιόνων ἢ χειρόνων, καὶ παρὰ τοῖσδε ἢ τοῖσδε τοῖς πατράσιν· ὡς δύνασθαί ποτε Ἰσραηλίτην πεσεῖν ἐς Σκύθας, καὶ Αἰγύπτιον εἰς τὴν Ἰουδαίαν κατελθεῖν. πλὴν ὁ σωτὴρ συναγαγεῖν ἦλθε τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ· καὶ πολλῶν ἀπὸ τοῦ Ἰσραὴλ μὴ εἰξάντων τῇ διδασκαλίᾳ αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν καλοῦνται. Κέκρυπται δὲ, ὡς ἡγούμεθα, ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῦτα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ὁμοία ἐστὶ θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ, ὃν ὁ εὑρὼν ἔκρυψεν, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πάντα ὅσα ἔχει πωλεῖ καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον. καὶ ἐπιστήσωμεν εἰ μὴ τὸ βλεπόμενον τῆς γραφῆς, καὶ τὸ ἐπιπόλαιον αὐτῆς καὶ πρόχειρον, ὁ πᾶς ἐστιν ἀγρὸς πλήρης παντοδαπῶν τυγχάνων φυτῶν· τὰ δὲ ἐναποκείμενα καὶ οὐ πᾶσιν ὁρώμενα, ἀλλ’ ὡσπερεὶ ὑπὸ τὰ βλεπόμενα φυτὰ κατορωρυγμένα, οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι· οὕστινας τὸ πνεῦμα διὰ τοῦ Ἠσαί̈ου σκοτεινοὺς καὶ ἀοράτους καὶ ἀποκρύφους καλεῖ· δεομένους ἵν’ εὑρέθωσι θεοῦ τοῦ μόνου δυναμένου τὰς κρυπτούσας αὐτοὺς χαλκᾶς πύλας συντρίψαι, καὶ τοὺς σιδηροῦς ἐπικειμένους ταῖς θύραις μοχλοὺς συνθλάσαι· ἵν’ εὑρεθῇ πάντα τὰ ἐν τῇ Γενέσει περὶ τῶν διαφόρων ἀληθινῶν ψυχῆς γενῶν καὶ οἱονεὶ σπερμάτων ἐγγύς που τοῦ Ἰσραὴλ ἢ πόρρω τυγχανόντων, καὶ ἡ ἐς Αἴγυπτον κάθοδος τῶν ἑβδομήκοντα ψυχῶν, ὅπως ἐκεῖ γένωνται ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει. ἀλλ’ ἐπεὶ οὐ πάντες οἱ ἐξ αὐτῶν φῶς εἰσὶ τοῦ κόσμου· οὐ γὰρ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, οὗτοι Ἰσραήλ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
γίνονται ἐκ τῶν ἑβδομήκοντα καὶ ὡσεὶ ἄμμος ἡ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἡ ἀναρίθμητος. [Ἐν τῇ λθ ὁμιλίᾳ τῶν εἰς τὸν Ἱερεμίαν.] Ὥσπερ δὲ πάντα τὰ τοῦ θεοῦ δωρήματα εἰς ὑπερβολὴν μείζονά ἐστι τῆς θνητῆς ὑποστάσεως· οὕτω καὶ ὁ ἀκριβὴς λόγος τῆς περὶ πάντων τούτων σοφίας. παρὰ τῷ θεῷ τῷ καὶ οἰκονομήσαντι ταῦτα γραφῆναι τυγχάνων, θέλοντος τοῦ πατρὸς τοῦ λόγου, γένοιτο ἂν ἐν τῇ ἄκρως μετὰ πάσης φιλοτιμίας καὶ συναισθήσεως τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας τῆς περὶ τὴν κατάληψιν τῆς σοφίας κεκαθαρμένῃ ψυχῇ. εἰ δέ τις προπετέστερον ἑαυτὸν ἐπιδῴη, μὴ συνιδὼν τὸ ἀπόρρητον τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγου καὶ αὐτοῦ θεοῦ ὄντος, καὶ ὅτι κατὰ τὸν λόγον καὶ θεὸν, καὶ κατὰ τὴν παρ’ αὐτῷ σοφίαν, ταῦτα καὶ ζητητέον καὶ εὑρετέον· ἀνάγκη τὸν τοιοῦτον, εἰς μυθολογίας καὶ φλυαρίας ἐκπίπτοντα καὶ ἀναπλασμοὺς, τῷ περὶ ἀσεβείας ἑαυτὸν ὑποβάλλειν κινδύνῳ. διόπερ μνημονευτέον καὶ τῆς παρὰ τῷ Σολομῶντι ἐν τῷ Ἐκκλησιαστῇ περὶ τῶν τοιούτων ἐντολῆς, λέγοντι· Μὴ σπεύσῃς τοῦ ἐξενεγκεῖν λόγον πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ· ὅτι ὁ θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ σὺ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὰ τοῦτο ἔστωσαν οἱ λόγοι σου ὀλίγοι. πρέπει δὲ τὰ ἅγια γράμματα πιστεύειν μηδεμίαν κεραίαν ἔχειν κενὴν σοφίας θεοῦ· ὁ γὰρ ἐντειλάμενος ἐμοὶ τῷ ἀνθρώπῳ, καὶ λέγων· Οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιόν μου κενός· πολλῷ πλέον αὐτὸς οὐδὲν κενὸν ἐρεῖ. ἐκ γὰρ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ λαβόντες οἱ προφῆται λέγουσι· διὸ πάντα πνεῖ τῶν ἀπὸ πληρώματος· καὶ οὐδέν ἐστιν ἐν προφητείᾳ ἢ νόμῳ ἢ εὐαγγελίῳ ἢ ἀποστόλῳ, ὃ οὐκ ἔστιν ἀπὸ πληρώματος. διὰ τοῦτο ἐπεί ἐστιν ἀπὸ πληρώματος, πνεῖ τοῦ πληρώματος τοῖς ἔχουσιν ὀφθαλμοὺς βλέποντας τὰ τοῦ πληρώματος, καὶ ὦτα ἀκούοντα τῶν ἀπὸ πληρώματος, καὶ αἰσθητήριον τῆς εὐωδίας τῶν ἀπὸ πληρώματος πνέον. ἐὰν δέ ποτε ἀναγινώσκων τὴν γραφὴν προσκόψῃς νοήματι ὄντι καλῷ λίθῳ προσκόμματος καὶ πέτρᾳ σκανδάλου, αἰτιῶ σαυτόν. μὴ ἀπελπίσῃς γὰρ τὸν λίθον τοῦτον τοῦ προςκόμματος καὶ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου ἔχειν νοήματα, ὥστ’ ἂν γενέσθαι τὸ εἰρημένον· Καὶ ὁ πιστεύων οὐ καταισχυνθήσεται. πίστευσον πρῶτον, καὶ εὑρήσεις ὑπὸ τὸ νομιζόμενον σκάνδαλον πολλὴν ὠφέλειαν ἁγίαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
From the exegetical works on Psalm 50...Ἐκ τῶν εἰς τὸν ν ψαλμὸν ἐξηγητικῶν ἐν…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἐκ τῶν εἰς τὸν ν ψαλμὸν ἐξηγητικῶν. ἐν μέρει τῆς κατὰ τὸν Οὐρίαν ἱςτορίας τὴν ἀρχὴν ἀλληγορήςας, ἐπιφέρει·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ δέ τῳ βίαιον εἶναι δοκεῖ τὸ ἐκ μέρους μὲν ἱστορίαν ἀλληγορῆσαι μὴ ἐξομαλίσαι δὲ αὐτὴν, δῆλον ὅτι ταῦτα μὲν μάτην λελέξεται, ἄλλα δὲ εἰς τὸν τόπον ζητητέον· εἰ μὴ ἄρα ἐπὶ πλέον τις βασανίσας τὰ κατὰ τὸν τόπον εὕροι πάντα ἀποκαταστῆσαι, καὶ τὰ περὶ τὸν ἀναιρεθέντα ἄνδρα, καὶ τὴν δοκοῦσαν αὐτοῦ χρηστότητα, μὴ βουλομένου εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ γενέσθαι καὶ ἀναπαύεσθαι, τοῦ λαοῦ ἐν στρατοπέδῳ τυγχάνοντος καὶ ἀγωνιῶντος. οὐκ οἶδα δὲ πῶς οἱ φεύγοντες τὴν ἐν τούτοις ἀλληγορίαν, καὶ τὴν λέξιν δι’ ἑαυτὴν ἀναγεγράφθαι νομίζοντες, παραστήσονται τῷ βουλήματι τοῦ ἁγίου πνεύματος πράγματα ἀναγραφῆς ἀξιώσαντος, ἐφ’ οἷς οὐ μόνον ἀκολασία ἀλλὰ καὶ ὠμότης καὶ ἀπανθρωπία κατηγορεῖται τοῦ Δαυεὶδ, τολμήσαντος εἰς τὸν Οὐρίαν πρᾶγμα ἀλλότριον καὶ τοῦ τυχόντος ἤθους μετρίως βελτιωθέντος. ἐγὼ δὲ εἴποιμ’ ἂν ὅτι ὥσπερ αἱ κρίσεις τοῦ θεοῦ μεγάλαι καὶ δυσδιήγητοί εἰσι, δοκοῦσαι αἴτιαι τυγχάνειν τοῦ τὰς ἀπαιδεύτους πλανᾶσθαι ψυχάς· οὕτως καὶ αἱ γραφαὶ αὐτοῦ μεγάλαι μὲν καὶ πεπληρωμέναι νοημάτων εἰσὶν ἀπορρήτων καὶ μυστικῶν καὶ δυσθεωρήτων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
σφόδρα δὲ καὶ δυσδιήγητοί εἰσι καὶ αἴτιαι δοκοῦσαι τοῦ τὰς ἀπαιδεύτους πλανᾶσθαι τῶν ἑτεροδόξων ψυχὰς, ἀπερισκέπτως καὶ μετὰ προπετείας κατηγορούντων τοῦ θεοῦ ἐξ ὧν οὐ νοοῦσι γραφῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐκπιπτόντων ἐπὶ ἀναπλασμὸν ἄλλου θεοῦ. ἀσφαλὲς οὖν τὸ περιμένειν τὴν ἑρμηνείαν τοῦ σαφηνιστοῦ λόγου, καὶ τῆς ἐν μυστηρίῳ σοφίας ἀποκεκρυμμένης, ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, φανερωθέντος δὲ τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς ἐκείνοις παραπλησίοις διά τε γραφῶν προφητικῶν καὶ τῆς γενομένης εἰς αὐτοὺς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λόγου τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν. Ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλίας [ε] εὐθὺς μετὰ τὴν ἀρχήν. Μὴ νοήσαντες δὲ διαφορὰν ἰουδαϊσμοῦ ὁρατοῦ καὶ ἰουδαϊσμοῦ νοητοῦ, τουτέστιν ἰουδαϊσμοῦ φανεροῦ καὶ ἰουδαϊσμοῦ τοῦ ἐν τῷ κρυπτῷ, οἱ ἀπὸ τῶν ἀθέων καὶ ἀσεβεστάτων αἱρέσεων εὐθέως διέστησαν ἀπὸ τοῦ ἰουδαϊςμοῦ καὶ τοῦ θεοῦ τοῦ δόντος ταύτας τὰς γραφὰς καὶ ὅλον τὸν νόμον, καὶ ἀνέπλασαν ἕτερον θεὸν παρὰ τὸν δεδωκότα θεὸν τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας, παρὰ τὸν ποιήσαντα οὐρανὸν καὶ γῆν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ δ’ οὐχ οὕτως ἔχει, ἀλλ’ ὁ δεδωκὼς τὸν νόμον δέδωκε καὶ τὸ εὐαγγέλιον· ὁ ποιήσας τὰ βλεπόμενα κατεσκεύασε καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα. καὶ συγγένειαν ἔχει τὰ βλεπόμενα καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα· οὕτω δὲ ἔχει συγγένειαν, ὥστε τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶσθαι. συγγένειαν ἔχει καὶ τὰ βλεπόμενα τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν πρὸς τὰ μὴ βλεπόμενα ἀλλὰ νοούμενα τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν. ἐπεὶ οὖν συνέστηκεν ἡ γραφὴ καὶ αὐτὴ οἱονεὶ ἐκ σώματος μὲν τοῦ βλεπομένου, ψυχῆς δὲ τῆς ἐν αὐτῷ νοουμένης καὶ καταλαμβανομένης, καὶ πνεύματος τοῦ κατὰ τὰ ὑποδείγματα καὶ σκιὰν τῶν ἐπουρανίων· φέρε, ἐπικαλεσάμενοι τὸν ποιήσαντα τῇ γραφῇ σῶμα καὶ ψυχὴν καὶ πνεῦμα, σῶμα μὲν τοῖς πρὸ ἡμῶν, ψυχὴν δὲ ἡμῖν, πνεῦμα δὲ τοῖς ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι κληρονομήσουσι ζωὴν αἰώνιον καὶ μέλλουσιν ἥκειν ἐπὶ τὰ ἐπουράνια καὶ ἀληθινὰ τοῦ νόμου, ἐρευνήσωμεν οὐ τὸ γράμμα ἀλλὰ τὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος· εἰ δὲ οἷοί τέ ἐσμεν, ἀναβησόμεθα καὶ ἐπὶ τὸ πνεῦμα, κατὰ τὸν λόγον τὸν περὶ τῶν ἀναγνωσθεισῶν θυσιῶν. Ὅτι κέκλειςται καὶ ἐςφράγιςται ἡ θεία γραφή. ἀπὸ τοῦ εἰς τὸν α ψαλμὸν τόμου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Κεκλεῖσθαι καὶ ἐσφραγίσθαι τὰς θείας γραφὰς οἱ θεῖοί φασι λόγοι, τῇ κλειδὶ τοῦ Δαυεὶδ, τάχα δὲ καὶ σφραγῖδι, περὶ ἧς εἴρηται τό· Ἐκτύπωμα σφραγῖδος, ἁγίασμα κυρίῳ· τουτέστι τῇ δυνάμει τοῦ δεδωκότος αὐτὰς θεοῦ, τῇ ὑπὸ τῆς σφραγῖδος δηλουμένῃ. περὶ μὲν οὖν τοῦ κεκλεῖσθαι καὶ ἐσφραγίσθαι ὁ Ἰωάννης ἀναδιδάσκει ἐν τῇ ἀποκαλύψει λέγων· Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Φιλαδελφίᾳ ἐκκλησίας γράψον· τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινὸς, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυεὶδ, ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει· οἶδά σου τὰ ἔργα· ἰδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἠνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν. καὶ μετ’ ὀλίγα· Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ καθημένου ἐπὶ τὸν θρόνον βιβλίον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν, κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά. καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἰσχυρὸν κηρύσσοντα ἐν φωνῇ μεγάλῃ· τίς ἄξιος ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ; καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο ἐν τῷ οὐρανῷ οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς οὔτε ὑποκάτω τῆς γῆς ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. καὶ ἔκλαιον ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. καὶ εἷς τῶν πρεσβυτέρων λέγει μοι· μὴ κλαῖε·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἰδοὺ ἐνίκησεν ὁ λέων ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυεὶδ, ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας αὐτοῦ. Περὶ δὲ τοῦ ἐσφραγίσθαι μόνον ὁ Ἠσαί̈ας οὕτως· Καὶ ἔσται ὑμῖν τὰ ῥήματα πάντα ταῦτα ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τούτου τοῦ ἐσφραγισμένου, ὃ ἐὰν δῶσιν αὐτὸ ἀνθρώπῳ ἐπισταμένῳ γράμματα λέγοντες· ἀνάγνωθι ταῦτα, καὶ ἐρεῖ· οὐ δύναμαι ἀναγνῶναι, ἐσφράγισται γάρ· καὶ δοθήσεται τὸ βιβλίον τοῦτο εἰς χεῖρας ἀνθρώπου μὴ ἐπισταμένου γράμματα, καὶ ἐρεῖ αὐτῷ· ἀνάγνωθι τοῦτο, καὶ ἐρεῖ· οὐκ ἐπίσταμαι γράμματα. ταῦτα γὰρ οὐ μόνον περὶ τῆς ἀποκαλύψεως Ἰωάννου καὶ τοῦ Ἠσαί̈ου νομιστέον λέγεσθαι, ἀλλὰ καὶ περὶ πάσης θείας γραφῆς, ὁμολογουμένως παρὰ τοῖς κἂν μετρίως ἐπαί̈ειν λόγων θείων δυναμένοις πεπληρωμένης αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν σκοτεινῶν τε λόγων καὶ ἄλλων ποικίλων εἰδῶν ἀσαφείας, δυσλήπτων τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει. ὅπερ διδάξαι βουλόμενος καὶ ὁ σωτήρ φησιν, ὡς τῆς κλειδὸς οὔσης παρὰ τοῖς γραμματεῦσι καὶ Φαρισαίοις οὐκ ἀγωνιζομένοις τὴν ὁδὸν εὑρεῖν τοῦ ἀνοῖξαι, τό· Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερχομένους οὐκ ἀφίετε εἰσελθεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ μεθ’ ἕτερα · Μέλλοντες δὲ ἄρχεσθαι τῆς ἑρμηνείας…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ μεθ’ ἕτερα· Μέλλοντες δὲ ἄρχεσθαι τῆς ἑρμηνείας τῶν ψαλμῶν, χαριεστάτην παράδοσιν ὑπὸ τοῦ Ἑβραίου ἡμῖν καθολικῶς περὶ πάσης θείας γραφῆς παραδεδομένην προτάξωμεν. ἔφασκε γὰρ ἐκεῖνος ἐοικέναι τὴν ὅλην θεόπνευστον γραφὴν, διὰ τὴν ἐν αὐτῇ ἀσάφειαν, πολλοῖς οἴκοις ἐν οἰκίᾳ μιᾷ κεκλεισμένοις· ἑκάστῳ δὲ οἴκῳ παρακεῖσθαι κλεῖν οὐ τὴν κατάλληλον αὐτῷ· καὶ οὕτω διεσκεδάσθαι τὰς κλεῖς περὶ τοὺς οἴκους, οὐχ ἁρμοζούσας καθ’ ἑκάστην ἐκείνοις οἷς παράκεινται· ἔργον δὲ εἶναι μέγιστον εὑρίσκειν τε τὰς κλεῖς καὶ ἐφαρμόζειν αὐτὰς τοῖς οἴκοις, οὓς ἀνοῖξαι δύνανται· νοεῖσθαι τοίνυν καὶ τὰς γραφὰς οὔσας ἀσαφεῖς, οὐκ ἄλλοθεν τὰς ἀφορμὰς τοῦ νοεῖσθαι λαμβανούσας ἢ παρ’ ἀλλήλων ἐχουσῶν ἐν αὐταῖς διεσπαρμένον τὸ ἐξηγητικόν. ἡγοῦμαι γοῦν καὶ τὸν ἀπόστολον τὴν τοιαύτην ἔφοδον τοῦ συνιέναι τοὺς θείους λόγους ὑποβάλλοντα λέγειν· Ἃ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ’ ἐν διδακτοῖς πνεύματος, πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρίνοντες. καὶ μετὰ πολλὰ ςυγκρίνων τοὺς ἑνικῶς κειμένους μακαριςμοὺς πρὸς τοὺς πληθυντικῶς εἰρημένους, Φηςίν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ δὲ Τὰ λόγια κυρίου λόγια ἁγνὰ, ἀργύριον πεπυρωμένον, δοκίμιον τῇ γῇ, κεκαθαρισμένον ἑπταπλασίως· καὶ μετὰ πάσης ἀκριβείας ἐξητασμένως τὸ ἅγιον πνεῦμα ὑποβέβληκεν αὐτὰ διὰ τῶν ὑπηρετῶν τοῦ λόγου, μήποτε καὶ ἡμᾶς διαφεύγῃ ἡ ἀναλογία, [καθ’ ἣν] ἐπὶ πᾶσαν ἔφθασε γραφὴν θεόπνευστον ἡ σοφία τοῦ θεοῦ μέχρι τοῦ τυχόντος γράμματος· καὶ τάχα καὶ διὰ τοῦτο ὁ σωτήρ φησι· Ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται. ὃν τρόπον γὰρ ἐπὶ τῆς κοσμοποιί̈ας ἡ θεία τέχνη οὐ μόνον ἐν οὐρανῷ καὶ ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις φαίνεται δι’ ὅλων τῶν σωμάτων ἐκείνων πεφοιτηκυῖα, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ γῆς ἐν ὕλῃ εὐτελεστέρᾳ τὸ αὐτὸ πεποίηκεν, ὡς μὴ ὑπερηφανεῖσθαι ἀπὸ τοῦ τεχνίτου μήτε τὰ σώματα τῶν ἐλαχίστων ζώων, πολλῷ δὲ πλέον καὶ τὰς ἐνυπαρχούσας ψυχὰς ἐν αὐτοῖς, ἑκάστης ἰδίωμά τι λαβούσης ἐν αὐτῇ, ὡς ἐν ἀλόγῳ σωτήριον· μήτε τὰ τῆς γῆς βλαστήματα, ἑκάστῳ ἐνυπάρχοντος τοῦ τεχνικοῦ περὶ τὰς ῥίζας καὶ τὰ φύλλα καὶ τοὺς ἐνδεχομένους καρποὺς καὶ τὰς διαφορὰς τῶν ποιοτήτων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτως ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν περὶ πάντων τῶν ἐξ ἐπιπνοίας τοῦ ἁγίου πνεύματος ἀναγεγραμμένων, ὡς τῆς ἐπιδιδούσης τὴν ὑπεράνθρωπον σοφίαν ἱερᾶς προνοίας διὰ τῶν γραμμάτων τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, λόγια σωτήρια ἐνεσπαρκυίας, ὡς ἔστιν εἰπεῖν, ἑκάστῳ γράμματι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἴχνη τῆς σοφίας. Χρὴ μέντοι γε τὸν ἅπαξ παραδεξάμενον τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον εἶναι ταύτας τὰς γραφὰς πεπεῖσθαι, ὅτι ὅσα περὶ τῆς κτίσεως ἀπαντᾷ τοῖς ζητοῦσι τὸν περὶ αὐτῆς λόγον, ταῦτα καὶ περὶ τῶν γραφῶν. ἔστι δέ γε καὶ ἐν τῇ κτίσει τινὰ ἀνθρωπίνῃ φύσει δυσεύρετα ἢ καὶ ἀνεύρετα· καὶ οὐ διὰ τοῦτο κατηγορητέον τοῦ ποιητοῦ τῶν ὅλων, φέρε εἰπεῖν, ἐπεὶ οὐχ εὑρίσκομεν αἰτίαν βασιλίσκων κτίσεως καὶ τῶν ἄλλων ἰοβόλων θηρίων· ἐνθάδε γὰρ ὅσιον, τὸν αἰσθανόμενον τῆς ἀσθενείας τοῦ γένους ἡμῶν, καὶ ὅτι τέχνης θεοῦ λόγους μετὰ πάσης ἀκριβείας τεθεωρημένους ἐκλαβεῖν ἡμῖν ἀμήχανον, θεῷ ἀνατιθέναι τὴν τούτων γνῶσιν, ὕστερον ἡμῖν, ἐὰν ἄξιοι κριθῶμεν, φανερώσοντι ταῦτα περὶ ὧν νῦν εὐσεβῶς ἐπεστήσαμεν. οὕτω τοίνυν καὶ ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς χρὴ ὁρᾷν, ὅτι πολλὰ ἀπόκειται ἐν αὐταῖς δυσαπόδοτα ἡμῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἱ γοῦν ἐπαγγελλόμενοι μετὰ τὸ ἀποστῆναι τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον καὶ ᾧ ἀνέπλασαν ὡς θεῷ προστρέχειν λυέτωσαν τὰς προσαγομένας ὑφ’ ἡμῶν αὐτοῖς ἀπορίας, ἢ τὸ ἑαυτῶν γε συνειδὸς πειθέτωσαν μετὰ τὸ τηλικοῦτον τόλμημα τῆς ἀσεβείας ἀναπεπαῦσθαι συμφώνως ταῖς παρ’ αὐτοῖς ὑποθέσεσι περὶ τῶν ζητουμένων καὶ περὶ τῶν προσαγομένων αὐτοῖς ἀπορημάτων. εἰ γὰρ κἀκεῖ οὐδὲν ἧττον τὰ ἀπορήματα μένει, ἀποστάντων τῆς θεότητος· πόσῳ ὁσιώτερον ἦν μένοντας ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῆς περὶ θεοῦ, ἀπὸ τῶν κτισμάτων τοῦ γενεσιουργοῦ θεωρουμένου, μηδὲν ἄθεον καὶ ἀνόσιον περὶ τοῦ τηλικούτου ἀποφαίνεσθαι θεοῦ; Διὰ τί κβ τὰ θεόπνευςτα βιβλία.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
From the same, on the first volume of the PsalmἘκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν α ψαλμὸν τόμου
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν α ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ περὶ ἀριθμῶν τόπῳ, ἑκάστου ἀριθμοῦ δύναμίν τινα ἔχοντος ἐν τοῖς οὖσιν, ᾗ κατεχρήσατο ὁ τῶν ὅλων δημιουργὸς εἰς τὴν σύστασιν ὁτὲ μὲν τοῦ παντὸς ὁτὲ δὲ εἴδους τινὸς τῶν ἐν μέρει, προσέχειν δεῖ καὶ ἐξιχνεύειν ἀπὸ τῶν γραφῶν τὰ περὶ αὐτῶν καὶ ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν· οὐκ ἀγνοητέον ὅτι καὶ τὸ εἶναι τὰς ἐνδιαθήκους βίβλους, ὡς Ἑβραῖοι παραδιδόασι, δύο καὶ εἴκοσι, οἷς ὁ ἴσος ἀριθμὸς τῶν παρ’ αὐτοῖς στοιχείων ἐστὶν, οὐκ ἄλογον τυγχάνει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὡς γὰρ τὰ κβ στοιχεῖα εἰσαγωγὴ δοκεῖ εἶναι εἰς τὴν σοφίαν καὶ τὰ θεῖα διδάγματα τοῖς χαρακτῆρσι τούτοις ἐντυπούμενα τοῖς ἀνθρώποις· οὕτω στοιχείωσίς ἐστιν εἰς τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ, καὶ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν γνῶσιν τῶν ὄντων, τὰ κβ θεόπνευστα βιβλία. Περὶ ςολοικιςμῶν καὶ εὐτελοῦς φράςεως τῆς γραφῆς. ἐκ τοῦ δ τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην,
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
After three leaves from the beginningΜετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
μετὰ τρία φύλλα τῆς ἀρχῆς. Ὁ διαιρῶν παρ’ ἑαυτῷ φωνὴν καὶ σημαινόμενα καὶ πράγματα, καθ’ ὧν κεῖται τὰ σημαινόμενα, οὐ προσκόψει τῷ τῶν φωνῶν σολοικισμῷ, ἐπὰν ἐρευνῶν εὑρίσκῃ τὰ πράγματα, καθ’ ὧν κεῖνται αἱ φωναὶ, ὑγιῆ· καὶ μάλιστα ἐπὰν ὁμολογῶσιν οἱ ἅγιοι ἄνδρες τὸν λόγον αὐτῶν καὶ τὸ κήρυγμα οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας εἶναι λόγων, ἀλλ’ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως. Εἶτα εἰπὼν τὸν τοῦ εὐαγγελιςτοῦ ςολοικιςμὸν ἐπάγει· Ἅτε δὲ οὐκ ἀσυναίσθητοι τυγχάνοντες οἱ ἀπόστολοι τῶν ἐν οἷς προσκόπτουσι, καὶ περὶ ἃ οὐκ ἠσχόληνται, φασὶν ἰδιῶται εἶναι τῷ λόγῳ, ἀλλ’ οὐ τῇ γνώσει· νομιστέον γὰρ αὐτὸ οὐχ ὑπὸ Παύλου μόνον ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἀποστόλων λέγεσθαι ἄν. ἡμεῖς δὲ καὶ τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν· ἐξειλήφαμεν ὡς θησαυροῦ μὲν λεγομένου τοῦ ἀλλαχόσε θησαυροῦ τῆς γνώσεως καὶ σοφίας τῆς ἀποκρύφου, ὀστρακίνων δὲ σκευῶν τῆς εὐτελοῦς καὶ εὐκαταφρονήτου παρ’ Ἕλλησι λέξεως τῶν γραφῶν ἀληθῶς ὑπερβολῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ ἐμφαινομένης· ὅτι ἴσχυσε τὰ τῆς ἀληθείας μυστήρια καὶ ἡ δύναμις τῶν λεγομένων οὐκ ἐμποδιζομένη ὑπὸ τῆς εὐτελοῦς φράσεως φθάσαι ἕως περάτων γῆς, καὶ ὑπαγαγεῖν τῷ Χριστοῦ λόγῳ οὐ μόνον τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου, ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ τὰ σοφὰ αὐτοῦ. βλέπομεν γὰρ τὴν κλῆσιν, οὐχ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς κατὰ σάρκα, ἀλλ’ ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα. ἀλλὰ καὶ ὀφειλέτης ἐστὶ Παῦλος καταγγέλλων τὸ εὐαγγέλιον οὐ μόνον βαρβάροις παραδιδόναι τὸν λόγον ἀλλὰ καὶ Ἕλλησι, καὶ οὐ μόνον ἀνοήτοις τοῖς εὐχερέστερον συγκατατιθεμένοις ἀλλὰ καὶ σοφοῖς· ἱκάνωτο γὰρ ὑπὸ θεοῦ διάκονος εἶναι τῆς καινῆς διαθήκης, χρώμενος ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως, ἵνα ἡ τῶν πιστευόντων συγκατάθεσις μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων ἀλλ’ ἐν δυνάμει θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἴσως γὰρ εἰ κάλλος καὶ περιβολὴν φράσεως, ὡς τὰ παρ’ Ἕλλησι θαυμαζόμενα, εἶχεν ἡ γραφὴ, ὑπενόησεν ἄν τις οὐ τὴν ἀλήθειαν κεκρατηκέναι τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ τὴν ἐμφαινομένην ἀκολουθίαν καὶ τὸ τῆς φράσεως κάλλος ἐψυχαγωγηκέναι τοὺς ἀκροωμένους, καὶ ἠπατηκὸς αὐτοὺς προσειληφέναι. Τίς ἡ πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶςα ἡ θεόπνευςτος γραφὴ ἓν βιβλίον ἐςτίν. ἐκ τοῦ ε τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην,
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
On the PrologueΕἰς τὸ προοίμιον
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
εἰς τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος τὸ παρὸν ἀνειληφέναι πρὸς ἡμᾶς ἔργον τῶν τοῦ θεοῦ ἐργοδιωκτῶν, καὶ ἀπόντας τὰ πολλά σοι σχολάζειν καὶ τῷ πρὸς σὲ καθήκοντι ἀξιοῖς, ἐγὼ ἐκκλίνων τὸν κάματον, καὶ περιϊστάμενος τὸν παρὰ θεοῦ τῶν ἐπὶ τὸ γράφειν εἰς τὰ θεῖα ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότων κίνδυνον, συναγορεύσαιμι ἂν ἐμαυτῷ ἀπὸ τῆς γραφῆς παραιτούμενος τὸ πολλὰ ποιεῖν βιβλία. φησὶ γὰρ ἐν τῷ Ἐκκλησιαστῇ Σολομῶν· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά· οὐκ ἔστι περασμὸς, καὶ μελέτη πολλὴ κόπωσις σαρκός. ἡμεῖς γὰρ, εἰ μὴ ἔχοι νοῦν τινα κεκρυμμένον καὶ ἔτι ἡμῖν ἀσαφῆ ἡ προκειμένη λέξις, ἄντικρυς παραβεβήκαμεν τὴν ἐντολὴν μὴ φυλαξάμενοι ποιῆσαι βιβλία πολλά.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Then, having spoken as if on a few sayings of the Gospel…Εἶτα, εἰπὼν ὡς εἰς ὀλίγα τοῦ εὐαγγελίου ῥητὰ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Εἶτα εἰπὼν ὡς εἰς ὀλίγα τοῦ εὐαγγελίου ῥητὰ τέςςαρες αὐτῷ διηνύςθηςαν τόμοι ἐπιφέρει· Ὅσον γὰρ ἐπὶ τῇ λέξει δύο σημαίνεται ἐκ τοῦ· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά· ἓν μὲν ὅτι οὐ δεῖ κεκτῆσθαι βιβλία πολλὰ, ἕτερον δὲ ὅτι οὐ δεῖ συντάξαι βιβλία πολλά· καὶ εἰ μὴ τὸ πρῶτον, πάντως τὸ δεύτερον· εἰ δὲ τὸ δεύτερον, οὐ πάντως τὸ πρότερον. πλὴν ἑκατέρωθεν δόξομεν μανθάνειν, μὴ δεῖν ποιεῖν βιβλία πλείονα. ἠδυνάμην δὲ πρὸς τὸ νῦν ἡμῖν ὑποπεπτωκὸς ἱστάμενος ἐπιστεῖλαί σοι ὡς ἀπολογίαν τὸ ῥητὸν, καὶ, κατασκευάσας τὸ πρᾶγμα ἐκ τοῦ μηδὲ τοὺς ἁγίους πολλῶν βιβλίων συντάξεσιν ἐσχολακέναι, παύσασθαι πρὸς τὸ ἑξῆς τοῦ κατὰ τὰς συνθήκας, ἃς ἐποιησάμεθα πρὸς ἀλλήλους, ὑπαγορεύειν τὰ διαπεμφθησόμενά σοι· καὶ τάχα σὺ πληγεὶς ὑπὸ τῆς λέξεως πρὸς τὸ ἑξῆς ἂν ἡμῖν συνεχώρησας. ἀλλ’ ἐπεὶ τὴν γραφὴν εὐσυνειδήτως ἐξετάζειν δεῖ, μὴ προπετῶς ἑαυτῷ καταχαριζόμενον τὸ νενοηκέναι ἐκ τοῦ ψιλὴν τὴν λέξιν ἐξειληφέναι, οὐχ ὑπομένω μὴ τὴν φαινομένην μοι ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἀπολογίαν, ᾗ χρήσαιο ἂν κατ’ ἐμοῦ εἰ παρὰ τὰς συνθήκας ποιήσαιμι, παρατιθείς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ πρῶτόν γε, ἐπεὶ δοκεῖ τῇ λέξει συναγορεύειν ἡ ἱστορία, οὐδενὸς τῶν ἁγίων ἐκδεδωκότος συντάξεις πλείονας καὶ ἐν πολλαῖς βίβλοις τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐκτιθεμένου, περὶ τούτου λεκτέον. ὁ δὲ ἐγκαλῶν μοι εἰς σύνταξιν πλειόνων ἐρχομένῳ τὸν τηλικοῦτον Μωσέα φήσει μόνας πέντε βίβλους καταλελοιπέναι. Εἶτα ἀπαριθμηςάμενος προφήτας καὶ ἀποςτόλους, ὀλίγα ἑκάςτου ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντος, ἐπάγει· Πάλιν δὴ μετὰ ταῦτα ἰλιγγιᾷν μοι ἐπέρχεται σκοτοδινιῶντι, μὴ ἄρα πειθαρχῶν σοι οὐκ ἐπειθάρχησα θεῷ οὐδὲ τοὺς ἁγίους ἐμιμησάμην. εἰ μὴ σφάλλομαι τοίνυν ἐμαυτῷ συναγορεύων, διὰ τὸ πάνυ σε φιλεῖν καὶ ἐν μηδενὶ ἐθέλειν λυπεῖν, τοιαύτας εὑρίσκω εἰς ταῦτα ἀπολογίας. πρὸ πάντων παρεθέμεθα τὸ ἐκ τοῦ Ἐκκλησιαςτοῦ λέγοντος· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά. τούτῳ ἀντιπαραβάλλω ἐκ τῶν Παροιμιῶν τοῦ αὐτοῦ Σολομῶντος ῥητὸν, ὅς φησιν· Ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν, φειδόμενος δὲ χειλέων νοήμων ἔσῃ. καὶ ζητῶ εἰ τὸ ὁποῖά ποτ’ οὖν λέγειν πολλὰ πολυλογεῖν ἐστὶν, κἂν ἅγιά τις καὶ σωτήρια λέγῃ πολλά.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ τοῦθ’ οὕτως ἔχει καὶ πολυλογεῖ ὁ πολλὰ διεξιὼν ὠφέλιμα, αὐτὸς ὁ Σολομῶν οὐκ ἐκπέφευγε τὴν ἁμαρτίαν, λαλήσας τρεῖς χιλιάδας παραβολῶν, καὶ ᾠδὰς πεντακισχιλίας, καὶ ὑπὲρ τῶν ξύλων ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου· ἔτι δὲ καὶ περὶ τῶν κτηνῶν καὶ περὶ τῶν πετεινῶν καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ περὶ τῶν ἰχθύων. πῶς γὰρ δύναται διδασκαλία ἀνύειν τι χωρὶς τῆς ἁπλούστερον νοουμένης πολυλογίας, καὶ αὐτῆς τῆς σοφίας φασκούσης τοῖς ἀπολλυμένοις· Ἐξέτεινον λόγους, καὶ οὐ προσείχετε; ὁ δὲ Παῦλος φαίνεται διατελῶν ἕωθεν μέχρι μεσονυκτίου ἐν τῷ διδάσκειν, ὅτε καὶ Εὔτυχος καταφερόμενος ὕπνῳ βαθεῖ καταπεσὼν ἐτάραξε τοὺς ἀκούοντας ὡς τεθνηκώς. Εἰ τοίνυν ἀληθὲς τό· Ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν· ἀληθὲς δὲ καὶ τὸ μὴ ἡμαρτηκέναι πολλὰ περὶ τῶν προειρημένων τὸν Σολομῶντα ἀπαγγείλαντα, μηδὲ τὸν Παῦλον παρατείναντα μέχρι μεσονυκτίου, ζητητέον τίς ἡ πολυλογία, κἀκεῖθεν μεταβατέον ἐπὶ τὸ ἰδεῖν τίνα τὰ πολλὰ βιβλία. ὁ πᾶς δὴ λόγος τοῦ θεοῦ, λόγος ὁ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν, οὐ πολυλογία ἐστὶν, οὐ γὰρ λόγοι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λόγος γὰρ εἷς συνεστὼς ἐκ πλειόνων θεωρημάτων, ὧν ἕκαστον θεώρημα μέρος ἐστὶ τοῦ ὅλου λόγου. οἱ δὲ ἔξω τούτου ἐπαγγελλόμενοι περιέχειν διέξοδον καὶ ἀπαγγελίαν ὁποίαν δήποτε, εἰ καὶ ὡς περὶ ἀληθείας εἰσὶ λόγοι, καὶ παραδοξότερόν γε ἐρῶ, οὐδεὶς αὐτῶν λόγος, ἀλλ’ ἕκαστοι λόγοι. οὐδαμοῦ γὰρ ἡ μονὰς, καὶ οὐδαμοῦ τὸ σύμφωνον καὶ ἓν, ἀλλὰ παρὰ τὸ διεσπᾶσθαι καὶ μάχεσθαι τὸ ἓν ἀπ’ ἐκείνων ἀπώλετο, καὶ γεγόνασιν ἀριθμοὶ, καὶ τάχα ἀριθμοὶ ἄπειροι· ὥστε κατὰ τοῦτ’ ἂν ἡμᾶς εἰπεῖν, ὅτι ὁ φθεγγόμενος ὃ δήποτε τῆς θεοσεβείας ἀλλότριον πολυλογεῖ, ὁ δὲ λέγων τὰ τῆς ἀληθείας, κἂν εἴπῃ τὰ πάντα ὡς μηδὲν παραλιπεῖν, ἕνα ἀεὶ λέγει λόγον, καὶ οὐ πολυλογοῦσιν οἱ ἅγιοι τοῦ σκοποῦ τοῦ κατὰ τὸν ἕνα ἐχόμενοι λόγον. εἰ τοίνυν ἡ πολυλογία ἐκ τῶν δογμάτων κρίνεται καὶ οὐκ ἐκ τῆς τῶν πολλῶν λέξεων ἀπαγγελίας, ὅρα εἰ οὕτω δυνάμεθα ἓν βιβλίον τὰ πάντα ἅγια εἰπεῖν, πολλὰ δὲ τὰ ἔξω τούτων. Ἀλλ’ ἐπεὶ μαρτυρίου μοι δεῖ τοῦ ἀπὸ τῆς θείας γραφῆς, ἐπίσκεψαι εἰ πληκτικώτατα δύναμαι τοῦτο παραστῆσαι, κατασκευάσας ὅτι περὶ Χριστοῦ καθ’ ἡμᾶς οὐκ ἐν ἑνὶ γέγραπται βιβλίῳ, κοινότερον ἡμῶν τὰ βιβλία νοούντων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
γέγραπται γὰρ καὶ ἐν τῇ πεντατεύχῳ· εἴρηται δὲ καὶ ἐν ἑκάστῳ τῶν προφητῶν καὶ τοῖς ψαλμοῖς, καὶ ἁπαξαπλῶς, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ σωτὴρ, ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς, ἐφ’ ἃς ἀναπέμπων ἡμᾶς φησίν· Ἐρευνᾶτε τὰς γραφὰς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν· καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ. εἰ τοίνυν ἀναπέμπει ἡμᾶς ἐπὶ τὰς γραφὰς ὡς μαρτυρούσας περὶ αὐτοῦ, οὐκ ἐπὶ τήνδε μὲν πέμπει ἐπὶ τήνδε δὲ οὔ, ἀλλ’ ἐπὶ πάσας τὰς ἀπαγγελλούσας περὶ αὐτοῦ, ἅστινας ἐν τοῖς ψαλμοῖς κεφαλίδα ὀνομάζει βιβλίου, λέγων· Ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ. ὁ γὰρ ἁπλῶς θέλων ἐκλαβεῖν τὸ ἐν κεφαλίδι βιβλίου ἐπὶ οἵου δήποτε ἑνὸς τῶν περιεχόντων τὰ περὶ αὐτοῦ, ἀπαγγελλέτω τίνι λόγῳ τήνδε τὴν βίβλον ἑτέρας προκρίνει. ἵνα γὰρ καὶ ὑπολαμβάνῃ τις ἐπ’ αὐτὴν τὴν τῶν ψαλμῶν βίβλον ἀναφέρειν ἡμᾶς τὸν λόγον, λεκτέον πρὸς αὐτὸν ὅτι ἐχρῆν εἰρῆσθαι· ἐν ταύτῃ τῇ βίβλῳ γέγραπται περὶ ἐμοῦ. νῦν δέ φησι πάντα μίαν κεφαλίδα, τῷ ἀνακεφαλαιοῦσθαι τὸν περὶ ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα λόγον εἰς ἕν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τί δὲ καὶ τὸ βιβλίον ἑωρᾶσθαι ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου γεγραμμένον ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καὶ κατεσφραγισμένον, ὅπερ οὐδεὶς ἠδύνατο ἀναγνῶναι καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ, εἰ μὴ ὁ λέων ὁ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυεὶδ, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυεὶδ, καὶ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει; ἡ γὰρ πᾶσα γραφή ἐστιν ἡ δηλουμένη διὰ τῆς βίβλου, ἔμπροσθεν μὲν γεγραμμένη διὰ τὴν πρόχειρον αὐτῆς ἐκδοχὴν, ὄπισθεν δὲ διὰ τὴν ἀνακεχωρηκυῖαν καὶ πνευματικήν. Παρατηρητέον πρὸς τούτοις εἰ δύναται ἀποδεικτικὸν τοῦ τὰ ἅγια μίαν τυγχάνειν βίβλον, τὰ δὲ ἐναντίως ἔχοντα πολλὰς, τὸ ἐπὶ μὲν τῶν ζώντων μίαν εἶναι τὴν βίβλον, ἀφ’ ἧς ἀπαλείφονται οἱ ἀνάξιοι αὐτῆς γεγενημένοι, ὡς γέγραπται· Ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων· ἐπὶ δὲ τῶν κρίσει ὑποκειμένων βίβλους φέρεσθαι· φησὶ γὰρ ὁ Δανιήλ· Κριτήριον ἐκάθισε, καὶ βίβλοι ἠνεῴχθησαν. τῷ δὲ ἑνικῷ τῆς θείας βίβλου καὶ Μωσῆς μαρτυρεῖ, λέγων· Εἰ μὲν ἀφῇς τῷ λαῷ τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μὴ, ἐξάλειψόν με ἐκ τῆς βίβλου σου ἧς ἔγραψας. ἐγὼ καὶ τὸ παρὰ τῷ Ἠσαί̈ᾳ οὕτως ἐκλαμβάνω·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ γὰρ ἴδιον τῆς τούτου προφητείας τὸ εἶναι τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου ἐσφραγισμένους, μήτε ὑπὸ τοῦ μὴ ἐπισταμένου γράμματα ἀναγινωσκομένους διὰ τὸ μὴ εἰδέναι αὐτὸν γράμματα, μήτε ὑπὸ τοῦ ἐπισταμένου διὰ τὸ ἐσφραγίσθαι τὴν βίβλον. ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐπὶ πάσης γραφῆς ἀληθεύεται, δεομένης τοῦ κλείσαντος λόγου καὶ ἀνοίξοντος· Οὗτος γὰρ κλείσει καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει· καὶ ἐπὰν ἀνοίξῃ οὐκέτι οὐδεὶς ἀπορίαν δύναται τῇ ἀπ’ αὐτοῦ σαφηνείᾳ προσενεγκεῖν· διὰ τοῦτο λέγεται ὅτι ἀνοίξει καὶ οὐδεὶς κλείσει. τὸ παραπλήσιον δὲ καὶ ἐπὶ τῆς εἰρημένης βίβλου παρὰ τῷ Ἰεζεκιὴλ ἐκλαμβάνω, ἐν ᾗ ἐγέγραπτο θρῆνος καὶ μέλος καὶ οὐαί. πᾶσα γὰρ βίβλος περιέχει τὸ τῶν ἀπολλυμένων οὐαὶ, καὶ τὸ περὶ τῶν σωζομένων μέλος, καὶ τὸν περὶ τῶν μεταξὺ θρῆνον. ἀλλὰ καὶ ὁ ἐσθίων Ἰωάννης μίαν κεφαλίδα, ἐν ᾗ γέγραπται τὰ ὄπισθεν καὶ τὰ ἔμπροσθεν, τὴν πᾶσαν νενόηκε γραφὴν ὡς βίβλον μίαν, ἡδίστην κατὰ τὰς ἀρχὰς νοουμένην ὅτε τις αὐτὴν μασᾶται, πικρὰν δὲ τῇ ἑκάστου τῶν ἐγνωκότων συναισθήσει τῇ περὶ ἑαυτοῦ ἀναφαινομένην.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἔτι προσθήσω εἰς τὴν τούτου ἀπόδειξιν ῥητὸν ἀποστολικὸν μὴ νενοημένον ὑπὸ τῶν Μαρκίωνος, καὶ διὰ τοῦτο ἀθετούντων τὰ εὐαγγέλια· τὸ γὰρ τὸν ἀπόστολον λέγειν· Κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ μὴ φάσκειν εὐαγγέλια, ἐκεῖνοι ἐφιστάντες φασὶν οὐκ ἂν πλειόνων ὄντων εὐαγγελίων τὸν ἀπόστολον ἑνικῶς τὸ εὐαγγέλιον εἰρηκέναι, οὐ συνιέντες ὅτι, ὡς εἷς ἐστὶν ὃν εὐαγγελίζονται πλείονες, οὕτως ἕν ἐστι τῇ δυνάμει τὸ ὑπὸ τῶν πολλῶν εὐαγγέλιον ἀναγεγραμμένον, καὶ τὸ ἀληθῶς διὰ τεσσάρων ἕν ἐστιν εὐαγγέλιον. Εἰ τοίνυν ταῦτα ἡμᾶς πεῖσαι δύναται τί ποτέ ἐστι τὸ ἓν βιβλίον καὶ τί τὰ πολλὰ, νῦν μᾶλλον φροντίζω οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραφομένων ἀλλὰ διὰ τὴν δύναμιν τῶν νοουμένων, μήποτε περιπέσω τῷ παραβαίνειν τὴν ἐντολὴν, ἐάν τι παρὰ τὴν ἀλήθειαν ὡς ἀλήθειαν ἐκθῶμαι, κἂν ἐν ἑνὶ τῶν γραφομένων· ἐκεῖ γὰρ ἔσομαι γράψας βιβλία πολλά.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ νῦν δὲ προφάσει γνώσεως ἐπανισταμένων τῶν ἑτεροδόξων τῇ ἁγίᾳ τοῦ χριστοῦ ἐκκλησίᾳ, καὶ πολυβίβλους συντάξεις φερόντων ἐπαγγελλομένας διήγησιν τῶν τε εὐαγγελικῶν καὶ ἀποστολικῶν λέξεων, ἐὰν σιωπήσωμεν μὴ ἀντιπαρατιθέντες αὐτοῖς τὰ ἀληθῆ καὶ ὑγιῆ δόγματα, ἐπικρατήσουσι τῶν λίχνων ψυχῶν, ἀπορίᾳ τροφῆς σωτηρίου ἐπὶ τὰ ἀπηγορευμένα σπευδουσῶν καὶ ἀληθῶς ἀκάθαρτα καὶ βδελυκτὰ βρώματα. διόπερ ἀναγκαῖόν μοι δοκεῖ εἶναι, τὸν δυνάμενον πρεσβεύειν ὑπὲρ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λόγου ἀπαραχαράκτως καὶ ἐλέγχειν τοὺς τὴν ψευδώνυμον γνῶσιν μεταχειριζομένους, ἵστασθαι κατὰ τῶν αἱρετικῶν ἀναπλασμάτων, ἀντιπαραβάλλοντα τὸ ὕψος τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος, πεπληρωμένον συμφωνίας δογμάτων κοινῶν τῇ καλουμένῃ παλαιᾷ πρὸς τὴν ὀνομαζομένην καινὴν διαθήκην. αὐτὸς γοῦν ἀπορίᾳ τῶν πρεσβευόντων τὰ κρείττονα, μὴ φέρων τὴν ἄλογον καὶ ἰδιωτικὴν πίστιν, διὰ τὴν πρὸς Ἰησοῦν ἀγάπην ἐπιδεδώκεις ποτὲ σαυτὸν λόγοις, ὧν ὕστερον τῇ δεδομένῃ σοι συνέσει καταχρησάμενος εἰς δέον καταγνοὺς ἀπέστης.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ταῦτα δέ φημι κατὰ τὸ φαινόμενόν μοι ἀπολογούμενος περὶ τῶν δυναμένων λέγειν καὶ γράφειν, περὶ δὲ ἐμαυτοῦ ἀπολογούμενος, μὴ ἄρα οὐ τοιαύτης ὢν ἕξεως ὁποίαν ἐχρῆν τὸν παρὰ θεοῦ ἱκανούμενον διάκονον τῆς καινῆς διαθήκης, οὐ γράμματος ἀλλὰ πνεύματος, τολμηρότερον ἐμαυτὸν τῷ ὑπαγορεύειν ἐπιδίδωμι. Ὅτι ἓν ὄργανον θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοςμένον πᾶςα ἡ θεία γραφή. ἐκ τοῦ β τόμου τῶν εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰς τό· Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
To this peacemaker in both respects, nothing in the…Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως εἰρηνοποιῷ οὐδὲν ἐν τοῖς…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως εἰρηνοποιῷ οὐδὲν ἐν τοῖς θείοις λογίοις ἔτι ἐστὶ σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλῶδες, πάντα γὰρ ἐνώπια τοῖς νοοῦσι· καὶ ἐπεὶ μηδέν ἐστι τοιούτῳ σκολιὸν μηδὲ στραγγαλῶδες, διὰ τοῦτο πλῆθος εἰρήνης βλέπει ἐν ὅλαις ταῖς γραφαῖς, καὶ ταῖς δοκούσαις περιέχειν μάχην καὶ ἐναντιώματα πρὸς ἀλλήλας. γίνεται δὲ καὶ τρίτος εἰρηνοποιὸς, ὁ τὴν ἄλλοις φαινομένην μάχην τῶν γραφῶν ἀποδεικνὺς εἶναι οὐ μάχην, καὶ παριστὰς τὴν συμφωνίαν καὶ τὴν εἰρήνην τούτων, ἤτοι παλαιῶν πρὸς καινὰς, ἢ νομικῶν πρὸς προφητικὰς, ἢ εὐαγγελικῶν πρὸς εὐαγγελικὰς, ἢ εὐαγγελικῶν πρὸς ἀποστολικὰς, ἢ ἀποστολικῶν πρὸς ἀποστολικάς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ γὰρ πᾶσαί εἰσι κατὰ τὸν Ἐκκλησιαστὴν αἱ γραφαὶ λόγοι σοφῶν ὡς τὰ βούκεντρα, καὶ ὡς ἧλοι πεφυτευμένοι, οἳ παρὰ τῶν συνθεμάτων ἐδόθησαν ἐκ ποιμένος ἑνὸς, καὶ οὐδὲν περισσὸν ἐξ αὐτῶν. εἷς δὲ ποιμὴν τῶν λογικῶν ὁ λόγος, δόξαν μὲν ἐχόντων διαφωνίας τοῖς μὴ ἔχουσιν ὦτα εἰς τὸ ἀκούειν, τὸ δὲ ἀληθὲς συμφωνότητα. Ὡς γὰρ αἱ διάφοροι τοῦ ψαλτηρίου ἢ τῆς κιθάρας χορδαὶ, ὧν ἑκάστη ἴδιόν τινα φθόγγον καὶ δοκοῦντα μὴ ὅμοιον εἶναι τῷ τῆς ἑτέρας ἀποτελεῖ, νομίζονται τῷ ἀμούσῳ καὶ μὴ ἐπισταμένῳ λόγον μουσικῆς συμφωνίας διὰ τὴν ἀνομοιότητα τῶν φθόγγων ἀσύμφωνοι τυγχάνειν· οὕτως οἱ μὴ ἐπιστάμενοι ἀκούειν τῆς τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς ἁρμονίας οἴονται ἀνάρμοστον εἶναι τῇ καινῇ τὴν παλαιὰν, ἢ τῷ νόμῳ τοὺς προφήτας, ἢ τὰ εὐαγγέλια ἀλλήλοις, ἢ τὸν ἀπόστολον τῷ εὐαγγελίῳ ἢ ἑαυτῷ ἢ τοῖς ἀποστόλοις.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ ἐλθὼν ὁ πεπαιδευμένος τὴν τοῦ θεοῦ μουσικὴν, σοφός τις ἐν ἔργοις καὶ λόγοις τυγχάνων, καὶ διὰ τοῦτο χρηματίζων ἂν Δαυεὶδ, ὃς ἑρμηνεύεται ἱκανὸς χειρὶ, ἀποτελέσει φθόγγον μουσικῆς θεοῦ, ἀπὸ ταύτης μαθὼν ἐν καιρῷ κρούειν χορδὰς νῦν μὲν νομικὰς νῦν δὲ συμφώνως αὐταῖς εὐαγγελικὰς, καὶ νυνὶ μὲν προφητικὰς, ὅτε δὲ τὸ εὔλογον ἀπαιτεῖ, τὰς ὁμοτονούσας ἀποστολικὰς αὐταῖς, οὕτω δὲ καὶ ἀποστολικὰς εὐαγγελικαῖς. ἓν γὰρ οἶδεν τὸ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ὄργανον τοῦ θεοῦ εἶναι πᾶσαν τὴν γραφὴν, μίαν ἀποτελοῦν ἐκ διαφόρων φθόγγων σωτήριον τοῖς μανθάνειν ἐθέλουσι φωνὴν, καταπαύουσαν καὶ κωλύουσαν ἐνέργειαν πᾶσαν πονηροῦ πνεύματος, ὡς κατέπαυσεν ἡ Δαυεὶδ μουσικὴ τὸ ἐν τῷ Σαοὺλ πονηρὸν πνεῦμα καὶ πνῖγον αὐτόν. ὁρᾷς οὖν καὶ τρίτως εἰρηνοποιὸν τὸν ἑπομένως τῇ γραφῇ καὶ βλέποντα τὴν εἰρήνην πάσης αὐτῆς καὶ ἐμποιοῦντα ταύτην τοῖς ὀρθῶς ζητοῦσι καὶ γνησίως φιλομαθοῦσιν. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προςώπων τῆς θείας γραφῆς. ἐκ τοῦ εἰς τὸ ᾆςμα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεότητι ἔγραψεν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τῷ μὴ ἐξειληφότι τὸ ἰδίωμα τῶν προσώπων τῆς γραφῆς, τῶν τε λεγόντων καὶ τῶν πρὸς ἃ ὁ λόγος, πολλὴν παρέχει σύγχυσιν τὰ λεγόμενα, ζητοῦντι τὸ λέγον πρόςωπον ὅ τί ποτέ ἐστι, καὶ τὸ πρὸς ὃ ὁ λόγος ὁποῖον, καὶ πότε τὸ λέγον ἐπαύσατο πρόσωπον· τοῦ πρὸς ὅ ἐστι πολλάκις τηρουμένου, καὶ ἑτέρου πρὸς αὐτὸ λέγοντος· ἢ τοῦ πρὸς ὃ ὁ λόγος οὐκέτι ἀκούοντος, ἑτέρου δὲ διαδεξαμένου τὰ λεγόμενα, μένοντος τοῦ λέγοντος· ἔστι δ’ ὅτε μεταβάλλει ἀμφότερα, καὶ τὸ λέγον καὶ τὸ πρὸς ὃ ὁ λόγος· ἢ ἐπὶ πλεῖον μένοντα ἀμφότερα οὐ σαφῶς δηλοῦται μένοντα. τί δὲ δεῖ παράδειγμα ζητεῖν ἑνὸς ἑκάστου τούτων, πάνυ τῶν προφητικῶν πεπληρωμένων τῆς διαφορᾶς αὐτῶν; ἥτις καὶ αἰτία ἐστὶν οὐχ ἡ τυχοῦσα μὴ διακρινομένη τῆς ἀσαφείας τῶν λεγομένων. ἔστι δὲ καὶ αὕτη συνήθεια τῆς γραφῆς, τὸ ταχέως μεταπηδᾷν ἀπὸ τοῦ περί τινων λόγου εἰς τὸν περὶ ἑτέρων· καὶ τοῦτο ἀσαφῶς ποιεῖν καὶ ὑποσυγκεχυμένως μάλιστα τοὺς προφήτας. Καὶ πάλιν ὁμιλίας δ εἰς τὰς Πράξεις. Ἔδει πληρωθῆναι τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ ἅγιον πνεῦμα διὰ ςτόματος Δαυεὶδ περὶ Ἰούδα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐν ᾧ ψαλμῷ τὰ περὶ τοῦ Ἰούδα γέγραπται εἴποι τις ἂν ὅτι οὐ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον λαλεῖ· σαφῶς γὰρ τοῦ σωτῆρός εἰσιν οἱ λόγοι, λέγοντος· Ὁ θεὸς τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς· ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ’ ἐμὲ ἠνοίχθη· καὶ τὰ ἑξῆς, ἕως· Καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος. πῶς οὖν, εἰ ὁ σωτήρ ἐστιν ὁ λέγων ταῦτα, φησὶν ὁ Πέτρος· Ἔδει πληρωθῆναι τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος Δαυείδ; μήποτε οὖν ὃ διδασκόμεθα ἐνταῦθα τοιοῦτόν ἐστι· προσωποποιεῖ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν τοῖς προφήταις, καὶ ἐὰν προσωποποιήσῃ τὸν θεὸν, οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς ὁ λαλῶν, ἀλλὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ λαλεῖ· καὶ ἐὰν προσωποποιήσῃ τὸν χριστὸν, οὐκ ἔστιν ὁ χριστὸς ὁ λαλῶν, ἀλλὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐκ προσώπου τοῦ χριστοῦ λαλεῖ. οὕτως οὖν κἂν προσωποποιήσῃ τὸν προφήτην ἢ τὸν λαὸν ἐκεῖνον ἢ τὸν λαὸν τοῦτον, ἢ ὅ τι δήποτε προσωποποιεῖ, τὸ ἅγιον πνεῦμά ἐστι τὸ πάντα προσωποποιοῦν. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ ςολοικοειδῆ καὶ μὴ ςώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς γραφῆς ἐπιχειρεῖν διορθοῦςθαι, πολὺ τοῖς ςυνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον ςώζοντα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐκ τῶν εἰς τὸν Ὠςηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ πολλάκις τὰ σολοικοειδῶς εἰρημένα κατὰ τὴν γραφὴν, ὅσα κατὰ τὴν λέξιν, συγχύνει τὸν ἐντυγχάνοντα, ὡς ὑπονοεῖν οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ ἀκολούθως οὐδὲ ὡς ἔχει γεγράφθαι τὰ ῥητά· ὡς καὶ τολμᾷν τινὰς προφάσει διορθώσεως μετατιθέντας ἀλλοιοῦν τὸν ἐγκείμενον περὶ τὰ δοκοῦντα ἀνακολούθως γεγράφθαι ῥητὰ νοῦν· ἀναγκαίως καὶ ἐνθάδε, τοῦ ὁμοίου ἐμπεσόντος ὅσον κατὰ τὴν λέξιν περὶ τὰ προκείμενα ῥητὰ, ἴδωμεν τὸν ἐν αὐτοῖς ἐγκείμενον νοῦν. πληθυντικῶς γὰρ εἰπών· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου· καὶ πάλιν πληθυντικῶς τὸ ἑξῆς δηλώσας· Ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὕρωσάν με· τὸ ἑξῆς ἐπὶ ἑνικοῦ ἐπιφέρει λέγων· Καὶ ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτόν. τῇ γὰρ λέξει ψιλῇ τις ἐνιδὼν, κατὰ πλάνην δοκῶν γεγράφθαι, ἢ καὶ τὸ τελευταῖον πληθυντικῶς γράψαι, ἢ τὰ προάγοντα εἰς ἑνικὸν μεταθείη. ἀναγνοὺς γάρ· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου· καί· Ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὕρωσάν με· εἴποι ἂν ὅτι καὶ τὸ ἑξῆς οὖν ἐστίν· Ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς· τουτέστι, τοὺς κλαύσαντας καὶ δεηθέντας καὶ ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὑρόντας τὸν θεόν. ἐκ παρατηρήσεως δὲ ὁμοίων ῥητῶν καὶ τοῦτο ἀκολούθως εἰρῆσθαι δείξομεν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐν τῇ Γενέσει τῷ Ἀδὰμ ὁ θεὸς ἐντολὴν διδοὺς οὕτω φησίν· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ, ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτοῦ· ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. ἀρξάμενος γὰρ κἀκεῖ ἀπὸ ἑνικοῦ ἐν τῷ εἰρηκέναι· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ· ἐπιφέρει πληθυντικῶς εἰπών· Ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτοῦ· ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. ὅτε γὰρ περὶ τῆς ἐντολῆς [λέγει], δι’ ἧς αὐτὸν ἐν ζωῇ ταύτην τηροῦντα ἠθέλησεν εἶναι, ἑνικῶς ἐντέλλεται, καί φησιν· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ· οἱ γὰρ κατὰ θεὸν περιπατοῦντες καὶ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ ἀντεχόμενοι, κἂν πολλοὶ ὦσι, τῷ ὁμόφρονες εἶναι οἱ πολλοὶ ἕν εἰσι. διὰ τοῦτο ὅτε περὶ ἀγαθοῦ ἐντολὴ δίδοται, ἑνικῶς αὐτῷ λέγεται τό· Βρώσει φαγῇ· ὅτε δὲ ἤδη περὶ παραβάσεως διαστέλλεται, οὐχ ἑνικῶς ἀλλ’ ἤδη πληθυντικῶς φησίν· Οὐ φάγεσθε· ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. Οὕτως οὖν καὶ ἐνθάδε, ὅτε ἔτι κλαίουσι καὶ δέονται πρὸς θεὸν, πληθυντικῶς λέγεται τό· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅτε δὲ εὑρίσκουσι τὸν θεὸν, οὐκέτι πληθυντικῶς φησὶ τό· Ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς· ἀλλά· πρὸς αὐτόν. ἤδη γὰρ ἓν γεγόνασιν οἱ πολλοὶ ἐν τῷ εὑρηκέναι τὸν θεὸν καὶ ἐν τῷ ἀκούειν λόγον αὐτοῦ. ὁ γὰρ εἷς ὅτε ἁμαρτάνει πολλοστός ἐστιν, ἀποσχιζόμενος ἀπὸ θεοῦ καὶ μεριζόμενος καὶ τῆς ἑνότητος ἐκπεσών· οἱ δὲ πολλοὶ ταῖς ἐντολαῖς ἑπόμενοι ταῖς τοῦ θεοῦ εἷς εἰσί· καθὼς καὶ ὁ ἀπόστολος μαρτυρεῖ, εἰπών· Ὅτι εἷς ἄρτος καὶ ἓν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν· καὶ πάλιν· Εἷς θεὸς καὶ εἷς χριστὸς καὶ μία πίστις καὶ ἓν βάπτισμα· καὶ ἀλλαχοῦ· Ὅτι οἱ πάντες ἕν ἐσμεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· καὶ αὖθις· Ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς τοὺς πάντας ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι, τῷ κυρίῳ. καὶ ὅτι οἱ εὐαρεστοῦντες τῷ κυρίῳ ἕν εἰσιν, ἀπὸ τῆς προσευχῆς, ἧς ὁ σωτὴρ εὔχεται πρὸς τὸν πατέρα περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἔστιν ἰδεῖν· Πάτερ γάρ, φησιν, ἅγιε, δὸς ἵνα καθὼς ἐγὼ καὶ σὺ ἕν ἐσμεν οὕτω καὶ οὗτοι ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν. ὅταν δὲ καὶ ἀλλήλων μέλη εἶναι λέγωνται οἱ ἅγιοι, τί ἄλλο εἰ μὴ ἓν σῶμά εἰσι;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἐν τῷ Ποιμένι δὲ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, διὰ πολλῶν μὲν λίθων οἰκοδομουμένην, ἐξ ἑνὸς δὲ λίθου φαινομένην εἶναι τὴν οἰκοδομὴν, τί ἄλλο ἢ τὴν ἐκ πολλῶν συμφωνίαν καὶ ἑνότητα σημαίνει ἡ γραφή; Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν γραφὴν κατὰ διάφορα ςημαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆςθαι πολλάκις καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. ἐκ τῆς πρὸς Ῥωμαίους· τόμος ἔννατος· εἰς τό· Τί οὖν; ὁ νόμος ἁμαρτία; Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἕν ἐστι νόμος, οὕτω καὶ εἷς ὁ περὶ νόμου πανταχοῦ τῆς γραφῆς λόγος. διὸ καθ’ ἕκαστον χρὴ τόπον αὐτῆς ἐπιμελῶς ἐπιστήσαντα θεωρῆσαι, νῦν μὲν τί σημαίνεται ἐκ τῆς νόμος φωνῆς, νῦν δὲ τί χρὴ τὸ τοιοῦτον ἐννοεῖν. ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων πλειόνων· ὁμώνυμοι γὰρ καὶ ἐπὶ ἄλλων εἰσὶ κατὰ τὴν γραφὴν φωναὶ, αἵτινες συγχέουσι τοὺς νομίζοντας ὅτι ὡς ὄνομα ἕν ἐστιν οὕτω καὶ τὸ σημαινόμενον ἓν, ὅπου ἂν τοῦτο ὀνομασθῇ. ὅτι δὲ ἡ νόμος φωνὴ οὐκ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀλλ’ ἐπὶ πλειόνων τέτακται, τὰ πολλὰ παραλιπόντες καὶ δεόμενα κατασκευῆς, ἔχοντα ἀνθυποφορὰν λύσεως δεομένην, ἐκθησόμεθα τὰ πάνθ’ ὁντινοῦν δυσωπῆσαι δυνάμενα, ὡς τῆς νόμος φωνῆς κειμένης ἐπὶ πλειόνων· οἷον ἐπὰν ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας λέγηται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν ὑπὸ κατάραν εἰσί, γέγραπται γάρ· ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά. σαφὲς ὅτι νόμος ὁ κατὰ τὸ γράμμα δηλοῦται Μωσέως, τὸ προστακτικὸν μὲν ὧν ποιητέον, ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον τοῖς αὐτῷ ὑποκειμένοις. τὸ δ’ αὐτὸ δηλοῦται ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιστολῇ καὶ ἐν τῷ· Ὁ νόμος γὰρ τῶν παραβάσεων χάριν ἐτέθη, ἄχρι οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται, διαταγεὶς δι’ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου· καὶ ἐν τῷ· Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστὸν, ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν· ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν. πάντες γὰρ υἱοὶ θεοῦ ἐστὲ διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. σημαίνεται καὶ ἡ παρὰ Μωσεῖ ἀναγεγραμμένη ἱστορία ἀπὸ τῆς νόμος φωνῆς, ὡς ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς ἔστι λαβεῖν ἐκ τοῦ· Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας. ἀλλ’ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας. Οἶδα καὶ τοὺς ψαλμοὺς ὀνομαζομένους νόμον, ὡς δῆλον ἐκ τοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν γεγραμμένος ὅτι ἐμίσησάν με δωρεάν. ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ Ἠσαί̈ου προφητεία νόμος παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λέγεται. φάσκοντι· Ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται· ἐν ἑτερογλώσσοις καὶ ἐν χείλεσιν ἑτέροις λαλήσω τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ οὐδ’ οὕτως εἰσακούσονταί μου, λέγει κύριος. εὗρον γὰρ τὰ ἰσοδυναμοῦντα τῇ λέξει ταύτῃ ἐν τῇ τοῦ Ἀκύλου ἑρμηνείᾳ κείμενα. λέγεται νόμος καὶ ἡ μυστικωτέρα καὶ θειοτέρα τοῦ νόμου ἐκδοχὴ, ὡς ἐν τῷ· Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστι. παρὰ δὲ πάντα ταῦτα λέγεται νόμος ὁ κατὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας ἐνεσπαρμένος τῇ ψυχῇ καὶ, ὡς ὀνομάζει ἡ γραφὴ, ἐγγεγραμμένος τῇ καρδίᾳ λόγος, προςτακτικὸς μὲν ὧν ποιητέον, ἀπαγορευτικὸς δὲ ὧν οὐ ποιητέον. καὶ τοῦτο δὲ δηλοῦται ἐν τῷ· Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶσιν, οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσὶ νόμος· οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, συμμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὁ γὰρ γραπτὸς ἐν ταῖς καρδίαις νόμος καὶ ἐν ἐθνικοῖς φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιοῦσιν οὐκ ἄλλος ἐστὶ τοῦ κατὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας φύσει ἐγγεγραμμένου τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν, καὶ τρανωτέρου μετὰ τῆς συμπληρώσεως τοῦ λόγου ὁσημέραι γινομένου. τοῦτο τὸ σημαινόμενον ἦν τοῦ νόμου καὶ ἐν τῷ· Ἁμαρτία οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου· καὶ ἐν τῷ· Τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνων εἰ μὴ διὰ νόμου. πρὸ γὰρ τοῦ κατὰ Μωσέα νόμου ἐλλελόγηται ἁμαρτία καὶ τῷ Κάιν καὶ τοῖς κατὰ τὸν κατακλυσμὸν παθοῦσιν, ἔτι δὲ καὶ Σοδομίταις καὶ ἄλλοις μυρίοις· πολλοί τε ἔγνωσαν τὴν ἁμαρτίαν καὶ πρὸ τοῦ Μωσέως νόμου. καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ δύο σημαινόμενα τοῦ ἑνὸς ὀνόματος τοῦ νόμου ἐν τῷ αὐτῷ παρείληπται τόπῳ· εὑρήσομεν γὰρ ταύτην τὴν συνήθειαν καὶ ἐν ἄλλαις γραφαῖς, οἷον· Οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι τετράμηνός ἐστι καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη. δὶς γὰρ ὁ θερισμὸς ὀνομασθεὶς κατὰ μὲν τὸ πρότερον ἐπὶ τὸν σωματικὸν ἀναφέρεται, κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ἐπὶ τὸν πνευματικόν. τὸ δὲ ὅμοιον εὑρήσεις καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπὸ γενετῆς τυφλοῦ θεραπευθέντος· ᾧ ἐπιφέρει σωματικῶς γενομένῳ τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσι καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται. Οὕτω τοίνυν καὶ νῦν χωρὶς μὲν νόμου τοῦ τῆς φύσεως δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται, μαρτυρουμένη δὲ ὑπὸ νόμου Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν. εἴποιμεν δ’ ἂν πρὸς τοὺς ἔτι ὀκνοῦντας παραδέξασθαι τὸ διττὸν σημαινόμενον τοῦ νόμου, ὅτι εἴπερ ὁ αὐτὸς νόμος παρείληπται ἔν τε τῷ· Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται· καὶ ἐν τῷ· Μαρτυρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν· εἰ μὲν χωρὶς νόμου πεφανέρωται, οὐχ ὑπὸ νόμου μαρτυρεῖται· εἰ δὲ ὑπὸ τοῦ νόμου μαρτυρεῖται, οὐ χωρὶς νόμου πεφανέρωται. τῇ τοίνυν δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ φανερουμένῃ ὑπὸ Ἰησοῦ Χριστοῦ μαρτυρεῖ οὐδαμῶς μὲν ὁ τῆς φύσεως νόμος· μικρότερος γάρ ἐστιν αὐτῆς· ὁ δὲ Μωσέως νόμος, οὐ τὸ γράμμα ἀλλὰ τὸ πνεῦμα, καὶ οἱ ἀνάλογον τῷ πνεύματι τοῦ νόμου προφῆται, καὶ ὁ ἐν αὐτοῖς πνευματικὸς λόγος. διὸ χρὴ ἐπιμελῶς τὸν ἀναγινώσκοντα τὴν θείαν γραφὴν τηρεῖν ὅτι οὐ πάντως ταῖς αὐταῖς λέξεσιν ἐπὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων χρῶνται αἱ γραφαί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τοῦτο δὲ ποιοῦσιν, ὁτὲ μὲν παρὰ τὴν ὁμωνυμίαν, ὁτὲ δὲ παρὰ τὴν τροπολογίαν, καὶ ἔσθ’ ὅτε παρὰ τὴν σύμφρασιν ἀπαιτοῦσαν ἄλλως τῇ λέξει χρήσασθαι ἐν τοῖσδέ τισιν ἢ ὡς κεῖται ἐν ἑτέροις. καὶ τοῦτο ἐὰν ἐπιμελῶς παραφυλαττώμεθα, πολλῶν σφαλμάτων ἀπαλλαττόμεθα καὶ παρεκδοχῶν. χρὴ οὖν εἰδέναι ὅτι τό· Ἑώρακεν οὐκ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀεὶ κεῖται, ἀλλ’ ὁτὲ μὲν ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ ὁρᾷν, ὁτὲ δὲ ἀντὶ τοῦ νοεῖν. καθόλου γὰρ τοῦτο ἰστέον, ὅτι προκειμένου κρύψαι καὶ μὴ φανερῶς ἐκθέσθαι τὰ νοήματα τῆς ἀληθείας τῷ ἐν τοῖς προφήταις πνεύματι καὶ ἐν τοῖς ἀποστόλοις Χριστοῦ λόγῳ, πολλαχοῦ καὶ ὑπὸ τῆς φράσεως συγχεῖται καὶ οὐχ ὡς ὑπὸ μίαν λέγεται ἀκολουθίαν· ἵνα μὴ καὶ ἀνάξιοι εἰς κρίμα τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς εὕρωσι τὰ συμφερόντως αὐτοῖς ἀποκεκρυμμένα. καὶ τοῦτο πολλαχοῦ αἴτιόν ἐστι τοῦ δοκεῖν μὴ ἔχειν σύνταξιν μηδὲ ἀκολουθίαν τὴν ὅλην γραφήν· καὶ μάλιστα, ὡς προείπομεν, τὴν προφητικὴν καὶ τὴν ἀποστολικήν· καὶ μάλιστα τῆς ἀποστολικῆς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολὴν, ἐν ᾗ τὰ περὶ νόμου διαφόρως ὀνομάζεται, καὶ ἐπὶ διαφόρων πραγμάτων κείμενα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥστε δοκεῖν ὅτι οὐκ ἔχεται ὁ Παῦλος ἐν τῇ γραφῇ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ προκειμένου αὐτῷ σκοποῦ. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προςκόμματος, ἢ πέτρας ςκανδάλου. ἐν τῇ λθ ὁμιλίᾳ τῶν εἰς τὸν Ἱερεμίαν, εἰς τό· Οὐκ ἠδύνατο κύριος φέρειν ἀπὸ προςώπου πονηρίας ὑμῶν. Ἐάν ποτε ἀναγινώσκων τὴν γραφὴν προσκόψῃς νοήματι ὄντι καλῷ λίθῳ προσκόμματος καὶ πέτρᾳ σκανδάλου, αἰτιῶ σαυτόν· μὴ ἀπελπίσῃς γὰρ τὸν λίθον τοῦτον τοῦ προσκόμματος καὶ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου ἔχειν νοήματα, ὥστ’ ἂν γενέσθαι τὸ εἰρημένον· Καὶ ὁ πιστεύων οὐ καταισχυνθήσεται. πίστευσον πρῶτον, καὶ εὑρήσεις ὑπὸ τὸ νομιζόμενον σκάνδαλον πολλὴν ὠφέλειαν ἁγίαν. εἰ γὰρ ἡμεῖς ἐντολὴν ἐλάβομεν μὴ λέγειν ῥῆμα ἀργὸν, ὡς δώσοντες περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, καὶ ὅση δύναμις φιλοτιμούμεθα πᾶν ῥῆμα τὸ ἐξιὸν ἐκ τοῦ στόματος ἡμῶν ποιεῖν ἐργάζεσθαι καὶ ἐν ἡμῖν τοῖς λέγουσι καὶ ἐν τοῖς ἀκούουσι· τί χρὴ νοεῖν περὶ τῶν προφητῶν, ἢ ὅτι πᾶν ῥῆμα λαληθὲν διὰ τοῦ στόματος αὐτῶν ἐργατικὸν ἦν; καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ πᾶν τὸ ῥῆμα τὸ λαλούμενον ὑπὸ τῶν προφητῶν εἰργάζετο ἔργον τὸ πρέπον ῥήματι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ γὰρ οἶμαι ὅτι καὶ πᾶν θαυμάσιον γράμμα τὸ γεγραμμένον ἐν τοῖς λογίοις τοῦ θεοῦ ἐργάζεται. καὶ οὐκ ἔστιν ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία γεγραμμένη ἐν τῇ γραφῇ ἥτις τοῖς ἐπισταμένοις χρῆσθαι τῇ δυνάμει τῶν γραμμάτων οὐκ ἐργάζεται τὸ ἑαυτῆς ἔργον. Ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῶν βοτανῶν ἑκάστη μὲν ἔχει δύναμιν εἴτε εἰς τὴν ὑγίειαν τῶν σωμάτων εἴτε εἰς ὅτι δήποτε, οὐ πάντων δέ ἐστιν ἐπίστασθαι εἰς ὃ ἑκάστη τῶν βοτανῶν ἐστὶ χρήσιμος, ἀλλ’ εἴ τινες ἐπιστήμην εἰλήφασιν, οὗτοι οἱ περὶ τὰς βοτάνας διατρίβοντες ἵνα εἴδωσι καὶ πότε παραλαμβανομένη καὶ ποῦ τῶν σωμάτων ἐπιτιθεμένη καὶ τίνα τρόπον σκευαζομένη ὀνίνησι τὸν χρώμενον· οὕτως οἱονεὶ βοτανικός τις πνευματικός ἐστιν ὁ ἅγιος, ἀναλεγόμενος ἀπὸ τῶν ἱερῶν γραμμάτων ἕκαστον ἰῶτα καὶ ἕκαστον τὸ τυχὸν στοιχεῖον, καὶ εὑρίσκων τὴν δύναμιν τοῦ γράμματος, καὶ εἰς ὅτι ἐστὶ χρήσιμον, καὶ ὅτι οὐδὲν παρέλκει τῶν γεγραμμένων. εἰ δὲ βούλει καὶ δευτέρου ἀκοῦσαι εἰς τοῦτο παραδείγματος, ἕκαστον μέλος τοῦ σώματος ἡμῶν ἐπί τινι ἔργῳ ὑπὸ τοῦ τεχνίτου θεοῦ γεγένηται· ἀλλ’ οὐ πάντων ἐστὶν εἰδέναι τίς ἡ ἑκάστου τῶν μελῶν μέχρι τῶν τυχόντων δύναμις καὶ χρεία.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἱ γὰρ περὶ τὰς ἀνατομὰς πραγματευσάμενοι τῶν ἰατρῶν δύνανται λέγειν ἕκαστον καὶ τὸ ἐλάχιστον μόριον εἰς τί χρήσιμον ὑπὸ τῆς προνοίας γεγένηται. νόει μοι τοίνυν καὶ τὰς γραφὰς τοῦτον τὸν τρόπον πάσας βοτάνας, ἢ ἓν τέλειον λόγου σῶμα· εἰ δὲ σὺ μήτε βοτανικὸς εἶ τῶν γραφῶν μήτε ἀνατομεὺς εἶ τῶν προφητικῶν λόγων, μὴ νόμιζε παρέλκειν τι τῶν γεγραμμένων, ἀλλὰ σαυτὸν μᾶλλον ἢ τὰ ἱερὰ γράμματα αἰτιῶ, ὅτε μὴ εὑρίσκεις τὸν λόγον τῶν γεγραμμένων. τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν, ἵνα προτραπῶσιν οἱ θέλοντες προσέχειν τῇ ἀναγνώσει μηδὲν παραπέμπεσθαι ἀνεξέταστον καὶ ἀνεξερεύνητον γράμμα. Ὅτι χρὴ πάςης τῆς θεοπνεύςτου γραφῆς τὸ τρόφιμον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ταραςςόμενα ῥητὰ δυςφήμοις ἐπαπορήςεςι μὴ ἀποτρέπεςθαι μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μεταλαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιςτίᾳ ταραχῆς ἐκτός. ἐκ τοῦ κ τόμου τῶν εἰς τὸν Ἰεζεχιήλ. Τάδε λέγει κύριος κύριος· ἰδοὺ ἐγὼ ἀνακρινῶ ἀνὰ μέςον προβάτου καὶ προβάτου, κριῶν καὶ τράγων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὐχ ἱκανὸν ὑμῖν ὅτι τὴν καλὴν νομὴν ἐνέμεςθε, καὶ τὰ κατάλοιπα τῆς νομῆς ὑμῶν κατεπατεῖτε τοῖς ποςὶν ὑμῶν; καὶ τὸ καθεςτηκὸς ὕδωρ ἐπίνετε, καὶ τὸ λοιπὸν τοῖς ποςὶν ὑμῶν ἐταράςςετε; καὶ τὰ πρόβατά μου τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ὑμῶν ἐνέμοντο, καὶ τὸ τεταραγμένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἔπινον. Μετὰ τὸ παραςτῆςαι περὶ προβάτων κριῶν, καὶ περὶ προβάτων αἰγῶν, καὶ ὅτι ςύνηθες τῇ γραφῇ τὸ πρόβατον καὶ ἐπὶ τοῦ γένους τῶν αἰγῶν ἔςθ’ ὅτε τάςςειν, ἐπιφέρει· Τί οὖν ἐστὶν ὃ καὶ ἐν τούτοις αἰνίσσεται, φέρε κατὰ δύναμιν ἐξετάσωμεν. πᾶσα μὲν, οἶμαι, καλὴ νομὴ καὶ πᾶν τὸ καθεστηκὸς ὕδωρ τὰ ὅλα λόγιά ἐστι τῶν ἱερῶν γραμμάτων. εἶτ’ ἐπείτινές τινα μὲν τῶν γεγραμμένων ἐγκρίνουσιν ὡς ὠφέλιμα, τινὰ δὲ ἀποδοκιμάζουσιν ὡς οὐ σωτήρια, οὗτοι ἂν εἶεν οἱ μετὰ τὸ νενεμῆσθαι τὴν καλὴν ὧν ἐξελέξαντο νομὴν, καὶ πεπωκέναι τὸ καθεστηκὸς οὗ ἔκριναν εἶναι βελτίονος ὕδατος, τὸ λοιπὸν τῆς νομῆς καταπατοῦντες, καὶ τὸ λοιπὸν ὕδωρ τοῖς ποσὶν ἑαυτῶν ταράσσοντες. τοιοῦτοι δή εἰσιν οἵ τε τὴν μὲν καινὴν ἐγκρίνοντες, τὴν δὲ παλαιὰν ἀποδοκιμάζοντες διαθήκην·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οἱ τῶν παλαιῶν γραμμάτων τὰ μὲν ἀπὸ θειοτέρας λέγοντες εἶναι δυνάμεως καὶ τῆς ἀνωτάτω, τὰ δὲ ἀπὸ ὑποδεεστέρας. πρόβατα δὲ ἴδια ἀναγορεύει ὁ ποιμὴν τοὺς μὴ ὑπερηφανοῦντας τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ἐκείνων, καὶ μὴ ἐξουθενοῦντας τὸ τεταραγμένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν τῶν ψεκτῶν προβάτων, καὶ τάχα προβάτων τράγων καὶ ἐρίφων· οὐ γὰρ ἠθέλησαν εἶναι πρόβατα κριῶν ἄξια τῶν δεξιῶν. Ἡμεῖς οὖν, οἱ εὐχόμενοι εἶναι πρόβατα τοῦ ποιμένος, μηδέποτε φεύγωμεν νεμηθῆναι καὶ τὰ αὐτόθεν ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ ἀπεμφαίνοντα τῶν γραφῶν, καὶ διὰ τὴν ἀπέμφασιν τῆς λέξεως πατούμενα ὑπὸ τῶν μὴ δυναμένων μηδὲ θελόντων χρῆσθαι πάσῃ τῇ νομῇ. ἀλλὰ κἂν ᾖ τι ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ἐκείνων τεταραγμένον, ἀναμιξάντων τῷ καθαρῷ λόγῳ τῆς γραφῆς δυσφήμους ἐπαπορήσεις, μὴ ἀποτρεπώμεθα, δι’ ἣν πεποιήκασι τῷ λόγῳ ταραχὴν, πίνειν καὶ τὸ ὑπὸ τῶν ποδῶν αὐτῶν τεταραγμένον. καὶ τήρει γε ἐπιμελῶς, ὅτι πρὸς τοὺς ταράξαντας τὸ ὕδωρ καὶ πατήσαντας τὴν νομὴν λέγεται ὡς περὶ κρειττόνων· Καὶ τὰ πρόβατά μου τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ὑμῶν ἐνέμοντο, καὶ τὸ τεταραγμένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἔπινον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ καὶ μηδεπώποτε νομὴν προφητικὴν ἡμεῖς πατήσωμεν, μηδὲ ὕδωρ νομικὸν ταράξωμεν· ἁμαρτανόντων δέ τινων καὶ περὶ τὴν εὐαγγελικὴν νομὴν καὶ τὸ ἀποστολικὸν ὕδωρ, ὥστε τῶν εὐαγγελικῶν τινὰ μὲν πατεῖν τινὰ δὲ ὡς καλὴν νέμεσθαι νομὴν, καὶ τῶν ἀποστολικῶν ἢ πάντα ἀποκρίνειν, ἤ τινα μὲν ἐγκρίνειν τινὰ δὲ ἀποκρίνειν· ἡμεῖς καὶ τὰ ὅλα εὐαγγέλια νεμηθῶμεν καὶ μηδὲν αὐτῶν πατήσωμεν, καὶ πάντα τὰ ἀποστολικὰ πίνοντες, τὸ ὅσον ἐφ’ ἡμῖν καθεστηκὸς ὕδωρ, αὐτὰ τηρήσωμεν, καὶ μηδὲν τῶν ἐν αὐτοῖς ἀπιστίᾳ ταρασσούσῃ τοὺς οὐκ εἰδότας συνιέναι τῶν λεγομένων ταράξωμεν. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώςει τῆς θείας γραφῆς τὸν μὴ ςυνιέντα τὸ ςκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. ἀπὸ τῆς κ ὁμιλίας τῆς εἰς τὸν Ἰηςοῦν τὸν Ναυῆ. Ἡ μὲν ἄκρα ὠφέλεια ἀπὸ τῶν τοιούτων ἀναγνωσμάτων τῷ δυναμένῳ νοῆσαι τὴν ἀληθῆ κληροδοσίαν ἀπὸ Ἰησοῦ μεριζομένην τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ γίνεται, καὶ τῷ οἵῳ τε γενομένῳ ἀναβῆναι ἐπὶ τὴν γῆν τὴν ἁγίαν, τὴν ἀληθινὴν, τὴν ὄντως ἀγαθὴν, καὶ ἐφαρμόσαι ἐκ τῆς ὀνομασίας τῶν εἰρημένων τῇ διαφορᾷ τῶν κληρονομούντων τὰ κατὰ τοὺς τόπους λεγόμενα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐπεὶ δὲ δύσκολόν ἐστιν εὑρεῖν τὸν οὕτως ὠφελούμενον, βουλόμεθα παραμυθήσασθαι τοὺς ἀκούοντας μὴ ἐκκακεῖν ἐπὶ ταῖς ἀναγνώσεσι. τίς οὖν ἡ παραμυθία ὑπὲρ τοῦ μὴ ἐκκακεῖν τὸν ἀκούοντα τῶν τοιούτων ἀναγνωσμάτων, λεκτέον. ὥσπερ τοίνυν αἱ ἐπῳδαὶ δύναμίν τινα ἔχουσι φυσικὴν, καὶ μὴ νοῶν ὁ κατεπᾳδόμενος λαμβάνει τι ἐκ τῆς ἐπῳδῆς, κατὰ τὴν φύσιν τῶν φθόγγων τῆς ἐπῳδῆς, εἴτε εἰς βλάβην εἴτε εἰς ἴασιν σώματος ἢ ψυχῆς ἑαυτοῦ· οὕτω μοι νόει πάσης ἐπῳδῆς δυνατωτέραν εἶναι τὴν ὀνομασίαν τῶν ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς ὀνομάτων. εἰσὶ γάρ τινες δυνάμεις ἐν ἡμῖν, ὧν αἱ μὲν κρείττονες διὰ τούτων τῶν οἱονεὶ ἐπῳδῶν τρέφονται συγγενεῖς οὖσαι αὐταῖς, καὶ ἡμῶν μὴ νοούντων ἐκείνας τὰς δυνάμεις νοούσας τὰ λεγόμενα δυνατωτέρας ἐν ἡμῖν γίνεσθαι πρὸς τὸ συνεργεῖν τῷ ἡμετέρῳ βίῳ. ὅτι γὰρ ἔστι τινὰ ἐν ἡμῖν ἀόρατα, καὶ πολλά γε ταῦτα, δηλώσει ὁ εἰπὼν ψαλμός· Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον, καὶ πάντα τὰ ἐντός μου τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ. ἔστιν οὖν πλῆθός τι ἐν ἡμῖν δυνάμεων κεκληρωμένων ἡμῶν τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
αἵτινες, ἐὰν ὦσιν ἅγιαι, τῆς γραφῆς ἀναγινωσκομένης ὠφελοῦνται καὶ γίνονται ἰσχυρότεραι, κἂν ὁ νοῦς ἡμῶν ἄκαρπος ᾖ· ὡς γέγραπται περὶ τοῦ γλώσσῃ λαλοῦντος, ὅτι Τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστι. νόει οὖν μοι ὅτι ποτὲ τοῦ ἐν ἡμῖν νοῦ ἀκάρπου ὄντος αἱ δυνάμεις αἱ συνεργοῦσαι τῇ ψυχῇ καὶ τῷ νῷ καὶ πᾶσιν ἡμῖν τρέφονται λογικῇ τῇ ἀπὸ τῶν ἱερῶν γραμμάτων καὶ τῶν ὀνομάτων τούτων τροφῇ, καὶ τρεφόμεναι δυνατώτεραι γίνονται πρὸς τὸ ἡμῖν συνεργεῖν· ὥσπερ δὲ αἱ κρείττους δυνάμεις οἱονεὶ κατεπᾴδονται καὶ ὠφελοῦνται, καὶ γίνονται δυνατώτεραι ἀπὸ τῶν τοιούτων γραμμάτων καὶ ὀνομάτων, οὕτως αἱ ἀντικείμεναι δυνάμεις τῶν ἐν ἡμῖν οἱονεὶ καθέλκονται καὶ νικῶνται ἀπὸ τῶν τοῦ θεοῦ ἐπῳδῶν, καὶ νικώμεναι κοιμίζονται. Καὶ εἴ ποτέ τις ὑμῶν ἑώρακεν ἀπὸ ἐπῳδῶν ἀσπίδα κοιμιζομένην, ἢ ἄλλο τι τούτων τῶν ἰοβόλων, ἐκεῖνο τὸ παράδειγμα λαβέτω εἰς τὴν γραφήν· ἧς ἀναγινωσκομένης καὶ μὴ νοουμένης, ἐνίοτε ἀκηδιᾷ καὶ ἐκκακεῖ ὁ ἀκροατής·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ πιστευέτω ὅτι αἱ ἐν αὐτῷ ἀσπίδες καὶ αἱ ἐν αὐτῷ ἔχιδναι ἀτονώτεραι γίνονται ἀπὸ τῶν φαρμάκων τῶν φαρμακευόντων, οἷον παρὰ σοφοῦ Μωσῆ, παρὰ σοφοῦ Ἰησοῦ, παρὰ σοφῶν τῶν ἁγίων προφητῶν. μὴ ἐκκακῶμεν οὖν ἀκούοντες γραφῶν, ἃς οὐ νοοῦμεν· ἀλλὰ γενηθήτω ἡμῖν κατὰ τὴν πίστιν ἡμῶν, ἣν καὶ πιστεύομεν, ὅτι πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος οὖσα ὠφέλιμός ἐστι. τὸ γὰρ ἓν τῶν δύο δεῖ σε παραδέξασθαι ἐπὶ τούτων τῶν γραφῶν, ἢ ὅτι οὔκ εἰσι θεόπνευστοι ἐπεὶ οὔκ εἰσιν ὠφέλιμοι, ὡς ὑπολαμβάνοι ἂν ὁ ἄπιστος· ἢ, ὡς πιστὸς, παραδέξασθαι ὅτι ἐπεί εἰσιν θεόπνευστοι ὠφέλιμοί εἰσιν. ἰστέον μέντοι γε ὅτι καὶ ἀνεπαισθήτως ἡμῶν πολλάκις γίνεται ἡ ὠφέλεια, οἷον πολλάκις τροφήν τινα διαταςσόμεθα ἐσθίειν ὀξυδερκικὴν, καὶ οὐ δήπου ἐν τῷ ἐσθίειν αἰσθανόμεθα ὅτι ὠφελούμεθα τὸν ὀφθαλμὸν, ἀλλ’ ἡμέρας διαγενομένης δευτέρας καὶ τρίτης, ἡ ἀνάδοσις τῆς τροφῆς τῆς ὠφελούσης τὸν ὀφθαλμὸν ποιεῖ ἡμᾶς τῇ πείρᾳ πιστεῦσαι, ὅτι τὸν ὀφθαλμὸν ὠφελήμεθα. ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἄλλων τροφῶν ὠφελουσῶν τινὰ μέλη τοῦ σώματος τοῦτο ἔστιν ἰδεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω τοίνυν πίστευε καὶ περὶ τῆς θείας γραφῆς, ὅτι ὠφελεῖταί σου ἡ ψυχὴ, κἂν μὴ ὁ νοῦς τὸν καρπὸν λαμβάνῃ τῆς ὠφελείας τῆς ἀπὸ τῶν γραμμάτων, ἐκ μόνης ψιλῆς τῆς ἀναγνώσεως. τὰ γὰρ ἐν ἡμῖν ἐπᾴδεται, καὶ τὰ μὲν κρείττονα τρέφεται τὰ δὲ χείρονα καταργεῖται. Πότε καὶ τίςι τὰ ἀπὸ φιλοςοφίας μαθήματα χρήςιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγηςιν, μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. Χαῖρε ἐν θεῷ, κύριέ μου σπουδαιότατε καὶ αἰδεσιμώτατε υἱὲ Γρηγόριε, παρὰ Ὠριγένους. ἡ εἰς σύνεσιν, ὡς οἶσθα, εὐφυί̈α ἔργον φέρειν δύναται ἄσκησιν προσλαβοῦσα, ἄγον ἐπὶ τὸ κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, τέλος ἐκείνου, ὅπερ ἀσκεῖν τις βούλεται. δύναται οὖν ἡ εὐφυί̈α σου Ῥωμαίων σε νομικὸν ποιῆσαι τέλειον, καὶ Ἑλληνικόν τινα φιλόσοφον τῶν νομιζομένων ἐλλογίμων αἱρέσεων. ἀλλ’ ἐγὼ τῇ πάσῃ τῆς εὐφυί̈ας δυνάμει σου ἐβουλόμην καταχρήσασθαί σε, τελικῶς μὲν εἰς χριστιανισμὸν, ποιητικῶς δέ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὰ τοῦτ’ ἂν ηὐξάμην παραλαβεῖν σε καὶ φιλοσοφίας Ἑλλήνων τὰ οἱονεὶ εἰς χριστιανισμὸν δυνάμενα γενέσθαι ἐγκύκλια μαθήματα ἢ προπαιδεύματα, καὶ τὰ ἀπὸ γεωμετρίας καὶ ἀστρονομίας χρήσιμα ἐσόμενα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγησιν· ἵν’, ὅπερ φασὶ φιλοσόφων παῖδες περὶ γεωμετρίας καὶ μουσικῆς, γραμματικῆς τε καὶ ῥητορικῆς καὶ ἀστρονομίας, ὡς συνερίθων φιλοσοφίᾳ, τοῦθ’ ἡμεῖς εἴπωμεν καὶ περὶ αὐτῆς φιλοσοφίας πρὸς χριστιανισμόν. Καὶ τάχα τοιοῦτό τι αἰνίσσεται τὸ ἐν Ἐξόδῳ γεγραμμένον ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ, ἵνα λεχθῇ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ αἰτεῖν παρὰ γειτόνων καὶ συσκήνων σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱματισμόν· ἵνα σκυλεύσαντες τοὺς Αἰγυπτίους εὕρωσιν ὕλην πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν παραλαμβανομένων εἰς τὴν πρὸς θεὸν λατρείαν. ἐκ γὰρ ὧν ἐσκύλευσαν τοὺς Αἰγυπτίους οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, τὰ ἐν τοῖς ἁγίοις τῶν ἁγίων κατεσκεύασται, ἡ κιβωτὸς μετὰ τοῦ ἐπιθέματος καὶ τὰ χερουβὶμ καὶ τὸ ἱλαστήριον καὶ ἡ χρυσῆ στάμνος ἐν ᾗ ἀπέκειτο τὸ μάννα τῶν ἀγγέλων ὁ ἄρτος. ταῦτα μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ καλλίστου τῶν Αἰγυπτίων εἰκὸς γεγονέναι χρυσοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀπὸ δὲ δευτέρου τινὸς παρ’ ἐκεῖνον ἡ στερεὰ δι’ ὅλου χρυσῆ λυχνία, πλησίον τοῦ ἐσωτέρου καταπετάσματος, καὶ οἱ ἐπ’ αὐτῆς λύχνοι, καὶ ἡ χρυσῆ τράπεζα ἐφ’ ἧς ἦσαν οἱ ἄρτοι τῆς προθέσεως, καὶ μεταξὺ ἀμφοτέρων τὸ χρυσοῦν θυμιατήριον. εἰ δέ τις ἦν τρίτος καὶ τέταρτος χρυσὸς, ἐξ ἐκείνου κατεσκευάζετο τὰ σκεύη τὰ ἅγια. καὶ ἀπὸ ἀργύρου δὲ Αἰγυπτίου ἄλλα ἐγίνετο· ἐν Αἰγύπτῳ γὰρ παροικοῦντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τοῦτο ἀπὸ τῆς ἐκεῖ παροικίας κεκερδήκασι, τὸ εὐπορῆσαι τοσαύτης ὕλης τιμίας εἰς τὰ χρήσιμα τῇ λατρείᾳ τοῦ θεοῦ. ἀπὸ δὲ Αἰγυπτίων ἱματισμοῦ εἰκὸς γεγονέναι ὅσα ἐδεήθη ἔργων, ὡς ὠνόμασεν ἡ γραφὴ, ῥαφιδευτῶν, συρραπτῶν, τῶν ῥαφιδευτῶν μετὰ σοφίας θεοῦ, τὰ τοιάδε ἱμάτια τοῖς τοιοισδὶ, ἵνα γένηται τὰ καταπετάσματα, καὶ αἱ αὐλαῖαι αἱ ἐξωτέρω καὶ ἐσωτέρω. Καὶ τί με δεῖ ἀκαίρως παρεκβαίνοντα κατασκευάζειν εἰς ὅσα χρήσιμά ἐστι τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ τὰ ἀπὸ Αἰγύπτου παραλαμβανόμενα, οἷς Αἰγύπτιοι μὲν οὐκ εἰς δέον ἐχρῶντο, Ἑβραῖοι δὲ διὰ τὴν τοῦ θεοῦ σοφίαν εἰς θεοσέβειαν ἐχρήσαντο; οἶδεν μέντοι ἡ θεία γραφή τισι πρὸς κακοῦ γεγονέναι τὸ ἀπὸ τῆς γῆς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον καταβεβηκέναι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
αἰνισσομένη ὅτι τισὶ πρὸς κακοῦ γίνεται τὸ παροικῆσαι τοῖς Αἰγυπτίοις, τουτέστι τοῖς τοῦ κόσμου μαθήμασι, μετὰ τὸ ἐντραφῆναι τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ καὶ τῇ Ἰσραηλιτικῇ εἰς αὐτὸν θεραπείᾳ. Ἄδερ γοῦν ὁ Ἰδουμαῖος, ὅσον μὲν ἐν τῇ γῇ τοῦ Ἰσραὴλ ἦν, μὴ γευόμενος τῶν Αἰγυπτίων ἄρτων, εἴδωλα οὐ κατεσκεύαζεν· ὅτε δὲ ἀποδρὰς τὸν σοφὸν Σολομῶντα κατέβη εἰς Αἴγυπτον, ὡς ἀποδρὰς ἀπὸ τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας, συγγενὴς γέγονε τῷ Φαραὼ, γήμας τὴν ἀδελφὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ τεκνοποιῶν τὸν τρεφόμενον μεταξὺ τῶν παίδων τοῦ Φαραώ. διόπερ, εἰ καὶ ἐπανελήλυθεν εἰς τὴν γῆν Ἰσραὴλ, ἐπὶ τῷ διασχίσαι τὸν λαὸν τοῦ θεοῦ ἐπανελήλυθε, καὶ ποιῆσαι αὐτοὺς εἰπεῖν ἐπὶ τῇ χρυσῇ δαμάλει· Οὗτοί εἰσιν οἱ θεοί σου, Ἰσραὴλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου. κἀγὼ δὲ τῇ πείρᾳ μαθὼν εἴποιμ’ ἄν σοι, ὅτι σπάνιος μὲν ὁ τὰ χρήσιμα τῆς Αἰγύπτου λαβὼν καὶ ἐξελθὼν ταύτης καὶ κατασκευάσας τὰ πρὸς τὴν λατρείαν τοῦ θεοῦ· πολὺς δὲ ὁ τοῦ Ἰδουμαίου Ἄδερ ἀδελφός. οὗτοι δέ εἰσιν οἱ ἀπό τινος Ἑλληνικῆς ἐντρεχείας αἱρετικὰ γεννήσαντες νοήματα, καὶ οἱονεὶ δαμάλεις χρυσᾶς κατασκευάσαντες ἐν Βαιθὴλ, ὃ ἑρμηνεύεται οἶκος θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
δοκεῖ δέ μοι καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος αἰνίσσεσθαι, ὅτι τὰ ἴδια ἀναπλάσματα ἀνέθηκαν ταῖς γραφαῖς, ἐν αἷς οἰκεῖ λόγος θεοῦ, τροπικῶς Βαιθὴλ καλουμέναις. τὸ δ’ ἄλλο ἀνάπλασμα ἐν Δάν φησιν ὁ λόγος ἀνατεθεῖσθαι. τοῦ δὲ Δὰν τὰ ὅρια τελευταῖά ἐστι, καὶ ἐγγὺς τῶν ἐθνικῶν ὁρίων· ὡς δῆλον ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦ. ἐγγὺς οὖν εἰσὶν ἐθνικῶν ὁρίων τινὰ τῶν ἀναπλασμάτων, ἅπερ ἀνέπλασαν οἱ τοῦ Ἄδερ, ὡς ἀποδεδώκαμεν, ἀδελφοί. Σὺ οὖν, κύριε υἱὲ, προηγουμένως πρόσεχε τῇ τῶν θείων γραφῶν ἀναγνώσει· ἀλλὰ πρόσεχε. πολλῆς γὰρ προσοχῆς ἀναγινώσκοντες τὰ θεῖα δεόμεθα· ἵνα μὴ προπετέστερον εἴπωμέν τινα ἢ νοήσωμεν περὶ αὐτῶν. καὶ προσέχων τῇ τῶν θείων ἀναγνώσει μετὰ πιστῆς καὶ θεῷ ἀρεσκούσης προλήψεως, κροῦε τὰ κεκλεισμένα αὐτῆς καὶ ἀνοιγήσεταί σοι ὑπὸ τοῦ θυρωροῦ, περὶ οὗ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Τούτῳ ὁ θυρωρὸς ἀνοίγει. καὶ προσέχων τῇ θείᾳ ἀναγνώσει ὀρθῶς ζήτει καὶ μετὰ πίστεως τῆς εἰς θεὸν ἀκλινοῦς τὸν κεκρυμμένον τοῖς πολλοῖς νοῦν τῶν θείων γραμμάτων. μὴ ἀρκοῦ δὲ τῷ κρούειν καὶ ζητεῖν· ἀναγκαιοτάτη γὰρ καὶ ἡ περὶ τοῦ νοεῖν τὰ θεῖα εὐχή· ἐφ’ ἣν προτρέπων ὁ σωτὴρ οὐ μόνον εἶπε τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν· καὶ τό· Ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε· ἀλλὰ καὶ τό· Αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ὑμῖν. ταῦτα ἀπὸ τῆς πρός σε ἐμοῦ πατρικῆς ἀγάπης τετόλμηται· εἰ δ’ εὖ ἔχει τὰ τετολμημένα ἢ μὴ, θεὸς ἂν εἰδείη καὶ ὁ χριστὸς αὐτοῦ καὶ ὁ μετέχων πνεύματος θεοῦ καὶ πνεύματος χριστοῦ. μετέχοις δὲ σὺ, καὶ ἀεὶ αὔξοις τὴν μετοχὴν, ἵνα λέγῃς οὐ μόνον τό· Μέτοχοι τοῦ χριστοῦ γεγόναμεν, ἀλλὰ καί· Μέτοχοι τοῦ θεοῦ γεγόναμεν. Ὅτι τοῖς θέλουςι μὴ ςφάλλεςθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐςτι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρῆςιν εἰδέναι λογικὰ, ὧν ἄνευ ἀκριβείας ςημαινομένων οὐ δύναται ὃν δεῖ τρόπον παρίςταςθαι. γ τόμος τῶν εἰς τὴν Γένεςιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας τοὺς μεγάλους, τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας, καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτὸς, καὶ τοὺς ἀστέρας· καὶ ἔθετο αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. ζητητέον δὲ εἰ ταὐτόν ἐστι τό· εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας τῷ· καὶ ἄρχειν τῆς ἡμέρας· καὶ τό· εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός τῷ ἀπὸ κοινοῦ ἂν νοηθέντι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἄρχειν τῆς νυκτός. καὶ ὁ Ἀκύλας γὰρ τὸ ἀνάλογον ἐτήρησε, ποιήσας ἀντὶ μὲν τοῦ εἰς ἀρχάς, εἰς ἐξουσίαν· ἀντὶ δὲ τοῦ καὶ ἄρχειν, ἐξουσιάζειν. φασὶ δὲ, οἷς ἐμέλησε τῆς τῶν σημαινομένων ἐξετάσεως, ἐν τοῖς τόποις τοῖς ἔχουσι συζυγίαν προσηγοριῶν καὶ κατηγορημάτων, προϋφίστασθαι τὰ τυγχάνοντα τῶν προσηγοριῶν, καὶ ἐπιγίνεσθαι κατηγορήματα παρὰ τὰς προσηγορίας. καὶ προσηγορίαν μὲν ἔχουσαν κατηγόρημά φασιν, οἷον τὴν φρόνησιν, κατηγόρημα δὲ εἶναι τὸ φρονεῖν· ὁμοίως προσηγορίαν τὴν σωφροσύνην, κατηγόρημα δὲ τὸ σωφρονεῖν. καὶ προϋφίστασθαί φασι τὴν φρόνησιν, εἶτ’ ἐπιγίνεσθαι κατηγόρημα ἀπὸ φρονήσεως τὸ φρονεῖν. ταῦτα δὲ, εἰ καὶ δόξομέν τισι παρὰ τὸ βούλημα ποιεῖν τῆς γραφῆς, τετηρήκαμεν, ἐπεὶ ὁ μὲν ποιῶν τοὺς φωστῆρας θεὸς ποιεῖ τὸν μὲν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας, τὸν δὲ ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός· τίθεται δὲ αὐτοὺς ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ οὐκέτι εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς, ἀλλ’ εἰς τὸ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ γὰρ τεταγμένως καὶ ἀκολούθως τῷ τεχνολογουμένῳ κατὰ τὸν τόπον προτετάχθαι τὰς προσηγορίας, εἶτ’ ἐπιφέρεσθαι τὰ κατηγορήματα, κεκίνηκεν ἡμᾶς μήποτε τὸ πρᾶγμα καὶ παρὰ τῷ θεράποντι νενόηται οὕτως ἔχον, καὶ μάλιστα ἐπεὶ καὶ ὁ κυριώτατα ἑρμηνεύειν φιλοτιμούμενος Ἀκύλας οὐκ ἄλλο πεποίηκε παρὰ τὴν προσηγορίαν καὶ τὸ κατηγόρημα. Ἐπιστησάτω δ’ ὁ δυσπαραδέκτως ἔχων τούτων, εἰ δύναται ἠθικὸν πρόβλημα ἢ φυσιολογούμενον ἢ θεολογούμενον, χωρὶς ἀκριβείας σημαινομένων καὶ τῶν κατὰ τὸν λογικὸν τόπον τρανουμένων, ὃν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. τί γὰρ ἄτοπον ἀκούειν τῶν κυριολεκτουμένων ἐν ταῖς διαλέκτοις, καὶ ἐφιστάνειν ἐπιμελῶς τοῖς σημαινομένοις; ἔστι δὲ ὅπου παρὰ τὴν ἄγνοιαν τῶν λογικῶν μεγάλως περιπίπτομεν, μὴ καθαίροντες τὰς ὁμωνυμίας καὶ ἀμφιβολίας καὶ καταχρήσεις καὶ κυριολεξίας καὶ διαστολάς· οἷον παρὰ τὸ ἀγνοεῖσθαι τὴν ὁμώνυμον τῆς κόσμου προσηγορίας φωνὴν, ἐκπεπτώκασιν ἐπὶ τὸ ἀσεβέστατα φρονεῖν περὶ τοῦ δημιουργοῦ οἱ μὴ καθάραντες ἐπὶ τίνων κεῖται τό· Ὁ κόσμος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται· ὅτι ἀντὶ τῶν περιγείων καὶ τῶν ἀνθρωπίνων τοῦτο οὕτως ἐκεῖ τῷ Ἰωάννῃ εἴρηται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἰηθέντες γὰρ κόσμον κατ’ αὐτὴν τὴν λέξιν σημαίνεσθαι τὸ σύστημα τὸ ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς, θρασύτατα καὶ ἀνοσιώτατα ἀποφαίνονται περὶ θεοῦ· μηδαμῶς ἔργῳ δεικνύναι δυνάμενοι, πῶς ἥλιος καὶ σελήνη καὶ ἀστέρες, τὰ οὕτω τεταγμένως κινούμενα, κεῖται ἐν τῷ πονηρῷ. εἶτα ἐὰν προσαγάγωμεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ· Οὗτός ἐστιν ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· ὅτι κόσμος ἔνθα ἡ ἁμαρτία πλεονάζει κατὰ ταύτας τὰς λέξεις λέγεται, τουτέστιν ἐν τοῖς περιγείοις τόποις· εὐγνωμονοῦντες μὲν προσήσονται τὰ λεγόμενα, φιλονεικοῦντες δὲ, ἠλιθίως ἀναστρεφόμενοι, ἐπιμενοῦσι τοῖς ἅπαξ κριθεῖσι μοχθηροῖς, διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ὁμωνυμίας. πάλιν τε αὖ ἐὰν λέγηται· Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ· οὐκέτι δυνήσονται ὃ ἐξειλήφασι περὶ παντὸς τοῦ κόσμου, τουτέστι περὶ τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, μάλιστα κατὰ τὰς ὑποθέσεις αὐτῶν δεῖξαι· καὶ κατ’ αὐτοὺς γὰρ ἀνάγκη τὴν λέξιν ὡς ὁμώνυμον ἐξετάζεσθαι. καὶ παρὰ τὴν ἀμφιβολίαν δὲ μοχθηρῶν ἐκδοχῶν, καὶ παρὰ τὴν διαστολὴν τῶν στιγμῶν καὶ ἄλλων δὲ μυρίων, παραδείγματα ἔστι φιλοτιμησάμενον οὐκ ὀλίγα λαβεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ταῦτα δὲ παρεξέβημεν, ἵνα δείξωμεν ὅτι καὶ καθ’ ἡμᾶς τοὺς θέλοντας μὴ σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐστι τὰ πίπτοντα εἰς τὴν χρῆσιν εἰδέναι λογικά· ὧν καὶ νῦν ἐδεήθημεν εἰς τὸ εὑρεῖν τὴν διαφορὰν τῶν λεγομένων γεγονέναι εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτὸς, καὶ εἰς τὸ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοςόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων γραφῶν φράςεως διαςύροντας, καὶ τὰ ἐν χριςτιανιςμῷ καλὰ βέλτιον παρ’ Ἕλληςιν εἰρῆςθαι φάςκοντας, καὶ προςέτι δυςειδὲς τὸ τοῦ κυρίου ςῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων τοῦ λόγου μορφῶν. ἐκ τῶν κατὰ Κέλςου, τοῦ κατὰ χριςτιανῶν γράψαντος, τόμου 2 καὶ ζ. Ἕκτον τοῦτον ἐνιστάμενοι λόγον πρὸς τὰς Κέλσου κατὰ χριστιανῶν κατηγορίας χρῄζομεν ἐν αὐτῷ, ἱερὲ Ἀμβρόσιε, ἀγωνίσασθαι οὐ πρὸς τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας ὑπ’ αὐτοῦ ἐκτιθέμενα, ὡς οἰηθείη ἄν τις. παρέθετο γὰρ πλείονα μάλιστα Πλάτωνος ὁ Κέλσος, κοινοποιῶν τὰ δυνάμενα ἑλεῖν τινὰ καὶ συνετὸν ἐκ τῶν ἱερῶν γραμμάτων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
φάσκων βέλτιον αὐτὰ παρ’ Ἕλλησιν εἰρῆσθαι, καὶ χωρὶς ἀνατάσεως καὶ ἀπαγγελίας τῆς ὡς ἀπὸ θεοῦ ἢ υἱοῦ θεοῦ.3 φαμὲν οὖν ὅτι, εἴπερ τὸ προκείμενόν ἐστι τοῖς πρεσβεύουσι τὰ τῆς ἀληθείας πλείους ὅση δύναμις ὠφελεῖν, καὶ προσάγειν ὡς οἷόν τέ ἐστιν αὐτῇ διὰ φιλανθρωπίαν πάνθ’ ὁντινοῦν, οὐ μόνον ἐντρεχῆ ἀλλὰ καὶ ἀνόητον, πάλιν δ’ αὖ οὐχὶ Ἕλληνας μὲν οὐχὶ δὲ καὶ βαρβάρους· πολὺ δὲ τὸ ἥμερον ἐὰν καὶ τοὺς ἀγροικοτάτους καὶ ἰδιώτας οἷός τέ τις γένηται ἐπιστρέφειν· δῆλόν ἐστιν ὅτι καὶ χαρακτῆρος ἐν τῷ λέγειν φροντιστέον αὐτῷ κοινωφελοῦς καὶ δυναμένου πᾶσαν ἐπαγαγέσθαι ἀκοήν. ὅσοι δὲ, πολλὰ χαίρειν φράσαντες ὡς ἀνδραπόδοις τοῖς ἰδιώταις καὶ μὴ οἵοις τε κατακούειν τῆς ἐν φράσει λόγων καὶ τάξει ἀπαγγελλομένων ἀκολουθίας, μόνον ἐφρόντισαν τῶν ἀνατραφέντων ἐν λόγοις καὶ μαθήμασιν· οὗτοι τὸ κοινωνικὸν εἰς κομιδῇ στενὸν καὶ βραχὺ συνήγαγον. Ταῦτα δέ μοι λέλεκται ἀπολογουμένῳ περὶ τῆς κατηγορουμένης ὑπὸ Κέλσου καὶ ἑτέρων ἐν λέξεσιν εὐτελείας τῶν γραφῶν, ἀμαυροῦσθαι δοκούσης ὑπὸ τῆς ἐν συνθέσει λέξεως λαμπρότητος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐπεὶ οἱ καθ’ ἡμᾶς προφῆται, Ἰησοῦς τε καὶ οἱ ἀπόστολοι αὐτοῦ, ἐνεῖδον τρόπῳ ἀπαγγελίας οὐ τὰ ἀληθῆ μόνον περιεχούσης, ἀλλὰ καὶ δυναμένης ἐπαγαγέσθαι τοὺς πολλοὺς, ἕως προτραπέντες καὶ εἰσαχθέντες ἕκαστος κατὰ δύναμιν ἀναβῶσιν ἐπὶ τὰ ἐν ταῖς δοκούσαις εἶναι εὐτελέσι λέξεσιν ἀπορρήτως εἰρημένα. καὶ, εἰ χρή γε τολμήσαντα εἰπεῖν, ὀλίγους μὲν ὤνησεν, εἴγε ὤνησεν, ἡ περικαλλὴς καὶ ἐπιτετηδευμένη Πλάτωνος καὶ τῶν παραπλησίως φρασάντων λέξις· πλείονας δὲ ἡ τῶν εὐτελέστερον ἅμα καὶ πραγματικῶς καὶ ἐστοχασμένως τῶν πολλῶν διδαξάντων καὶ γραψάντων. ἔστι γοῦν ἰδεῖν τὸν μὲν Πλάτωνα ἐν χερσὶ τῶν δοκούντων εἶναι φιλολόγων μόνον· τὸν δὲ Ἐπίκτητον καὶ ὑπὸ τῶν τυχόντων καὶ ῥοπὴν πρὸς τὸ ὠφελεῖσθαι ἐχόντων θαυμαζόμενον, αἰσθομένων τῆς ἀπὸ τῶν λόγων αὐτοῦ βελτιώσεως. καὶ ταῦτά γε οὐκ ἐγκαλοῦντες Πλάτωνί φαμεν· ὁ γὰρ πολὺς τῶν ἀνθρώπων κόσμος χρησίμως καὶ τοῦτον ἤνεγκεν· ἀλλὰ δεικνύντες τὸ βούλημα τῶν εἰπόντων τό· Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας λόγοις, ἀλλ’ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως· ἵν’ ἡ πίστις ἡμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων ἀλλ’ ἐν δυνάμει θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἔστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικῆς Ἑλληνικήν· ἣν ὁ ἀπόστολος ὀνομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως· πνεύματος μὲν διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστοποιῆσαι τὸν ἐντυγχάνοντα μάλιστα εἰς τὰ περὶ τοῦ χριστοῦ· δυνάμεως δὲ διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ τοῦ ἴχνη δὲ αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ τὸ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αὔταρκες εἶναι τὸ λεγόμενον, κἂν καθ’ αὑτὸ ἀληθὲς καὶ πιστικώτατον ᾖ, πρὸς τὸ καθικέσθαι ἀνθρωπίνης ψυχῆς, ἐὰν μὴ καὶ δύναμίς τις θεόθεν δοθῇ τῷ λέγοντι καὶ χάρις ἐπανθήσῃ τοῖς λεγομένοις, καὶ αὕτη οὐκ ἀθεεὶ ἐγγινομένη τοῖς ἀνυσίμως λέγουσι. φησὶ γοῦν ὁ προφήτης ἐν ἑξηκοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ψαλμῷ, ὅτι Κύριος δώσει ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ. ἵν’ οὖν ἐπί τινων δοθῇ τὰ αὐτὰ δόγματα εἶναι Ἕλλησι καὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ λόγου ἡμῶν, ἀλλ’ οὔτι γε καὶ τὰ αὐτὰ δύναται πρὸς τὸ ὑπαγαγέσθαι καὶ διαθεῖναι ψυχὰς κατὰ ταῦτα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διόπερ οἱ ἰδιῶται, ὡς πρὸς φιλοσοφίαν Ἑλληνικὴν, μαθηταὶ τοῦ Ἰησοῦ ἐκπεριῆλθον πολλὰ ἔθνη τῆς οἰκουμένης, διατιθέντες ὡς ὁ λόγος ἐβούλετο κατ’ ἀξίαν ἕκαστον τῶν ἀκουόντων· οἳ καὶ ἀνάλογον τῇ ῥοπῇ τοῦ αὐτεξουσίου αὐτῶν πρὸς ἀποδοχὴν τοῦ καλοῦ πολλῷ βελτίους ἐγένοντο. Παλαιοὶ τοίνυν ἄνδρες καὶ σοφοὶ δηλούσθωσαν τοῖς ἐπίστασθαι δυναμένοις. καὶ δὴ καὶ Πλάτων ὁ τοῦ Ἀρίστωνος τὰ περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ διασημαινέτω ἔν τινι τῶν ἐπιστολῶν, καὶ φασκέτω μηδαμῶς εἶναι ῥητὸν τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, ἀλλ’ ἐκ πολλῆς συνουσίας ἐγγιγνόμενον, καὶ ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξαφθὲν φῶς ἐν τῇ ψυχῇ. ὧν καὶ ἡμεῖς ἀκούσαντες (οἱ μελετήσαντες μηδενὶ ἀπεχθάνεσθαι τῶν καλῶς λεγομένων, κἂν οἱ ἔξω τῆς πίστεως λέγωσι καλῶς, μὴ προσφιλονεικεῖν αὐτοῖς, μηδὲ ζητεῖν ἀνατρέπειν τὰ ὑγιῶς ἔχοντα) συγκατατιθέμεθα ὡς καλῶς λεγομένοις· ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ταῦτα, καὶ ὅσα καλῶς λέλεκται, ἐφανέρωσε. διὰ τοῦτο δὲ καὶ τοὺς τὰ ἀληθῆ περὶ θεοῦ ὑπολαβόντας, καὶ μὴ τὴν ἀξίαν τῆς περὶ αὐτοῦ ἀληθείας θεοσέβειαν ἀσκήσαντας, φαμὲν ὑποκεῖσθαι ταῖς τῶν ἁμαρτανόντων κολάσεσιν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
αὐταῖς γὰρ λέξεσί φησι περὶ τῶν τοιούτων ὁ Παῦλος, ὅτι Ἀποκαλύπτεται ὀργὴ θεοῦ ἀπ’ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων, διότι τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσε· τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀί̈διος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους, διότι γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν, ἀλλ’ ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία· φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. καὶ ἀλήθειαν γοῦν κατέχουσιν, ὡς καὶ ὁ ἡμέτερος μαρτυρεῖ λόγος, οἱ φρονοῦντες ὅτι Ῥητὸν οὐδαμῶς ἐστὶ τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, καὶ λέγοντες ὡς Ἐκ πολλῆς συνουσίας γινομένης περὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ καὶ τοῦ συζῇν, ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξαφθὲν φῶς ἐν τῇ ψυχῇ γενόμενον αὐτὸ ἑαυτὸ ἤδη τρέφει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἀλλ’ οἱ τοιαῦτα περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ γράψαντες καταβαίνουσιν εἰς Πειραιέα, προσευξόμενοι ὡς θεῷ τῇ Ἀρτέμιδι, καὶ ὀψόμενοι τὴν ὑπὸ ἰδιωτῶν ἐπιτελουμένην πανήγυριν· καὶ τηλικαῦτά γε φιλοσοφήσαντες περὶ τῆς ψυχῆς καὶ τὴν διαγωγὴν τῆς καλῶς βεβιωκυίας διεξελθόντες, καταλιπόντες τὸ μέγεθος ὧν αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐφανέρωσεν εὐτελῆ φρονοῦσι καὶ μικρὰ, ἀλεκτρυόνα τῷ Ἀσκληπιῷ ἀποδιδόντες· καὶ τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ καὶ τὰς ἰδέας φαντασθέντες ἀπὸ τῆς κτίσεως τοῦ κόσμου καὶ τῶν αἰσθητῶν, ἀφ’ ὧν ἀναβαίνουσιν ἐπὶ τὰ νοούμενα, τήν τε ἀί̈διον αὐτοῦ δύναμιν καὶ θειότητα οὐκ ἀγεννῶς ἰδόντες, οὐδὲν ἧττον ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν, καὶ ὡς ἀσύνετος αὐτῶν ἡ καρδία ἐν σκότῳ καὶ ἀγνοίᾳ καλινδεῖται τῇ περὶ τοῦ θεραπεύειν τὸ θεῖον. καὶ ἔστιν ἰδεῖν τοὺς ἐπὶ σοφίᾳ μέγα φρονοῦντας καὶ θεολογίᾳ, ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου προσκυνοῦντας εἰς τιμήν φησιν ἐκείνου· ἔσθ’ ὅτε δὲ καὶ καταβαίνοντας μετ’ Αἰγυπτίων ἐπὶ τὰ πετεινὰ ἢ τετράποδα ἢ ἑρπετά.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἵνα δὲ καὶ δοκῶσί τινες ταῦτα ὑπεραναβεβηκέναι, ἀλλ’ εὑρεθήσονται ἀλλάξαντες τὴν ἀλήθειαν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ σέβοντες καὶ λατρεύοντες τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα. διόπερ τῶν ἐν Ἕλλησι σοφῶν καὶ πολυμαθῶν τοῖς ἔργοις περὶ τὸ θεῖον πλανωμένων, ἐξελέξατο ὁ θεὸς τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς, καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα καὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ· καὶ ἀληθῶς ἵνα μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. πρῶτον δὲ ἡμῶν σοφοὶ, Μωσῆς ὁ ἀρχαιότατος καὶ οἱ ἑξῆς αὐτῷ προφῆται, οὐδαμῶς ῥητὸν ἐπιστάμενοι τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, ἔγραψαν μὲν, ὡς θεοῦ ἑαυτὸν ἐμφανίζοντος τοῖς ἀξίοις καὶ ἐπιτηδείοις, ὅτι ὤφθη ὁ θεὸς φέρ’ εἰπεῖν τῷ Ἀβραὰμ, ἢ τῷ Ἰσαὰκ, ἢ τῷ Ἰακώβ. τίς δὲ ὢν ὤφθη καὶ ποταπὸς καὶ τίνα τρόπον καὶ τίνι τῶν ἐν ἡμῖν, καταλελοίπασιν ἐξετάζειν τοῖς δυναμένοις ἑαυτοὺς ἐμπαρέχειν παραπλησίους ἐκείνοις οἷς ὤφθη ὁ θεὸς, ὀφθεὶς αὐτῶν οὐ τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς ἀλλὰ τῇ καθαρᾷ καρδίᾳ. καὶ γὰρ κατὰ τὸν Ἰησοῦν ἡμῶν· Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τὸ δ’ ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξάπτεσθαι φῶς ἐν τῇ ψυχῇ, πρότερος οἶδεν ὁ λόγος, εἰπὼν ἐν τῷ προφήτῃ· Φωτίσατε ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως. καὶ Ἰωάννης δὲ ὕστερον ἐκείνου γενόμενος λέγει ὅτι Ὃ γέγονεν ἐν τῷ λόγῳ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων· ὅπερ φῶς ἀληθινὸν φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν ἀληθινὸν καὶ νοητὸν κόσμον, καὶ ποιεῖ αὐτὸν φῶς τοῦ κόσμου. ἔλαμψε γὰρ τοῦτο τὸ φῶς ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, πρὸς φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἐν προσώπῳ Χριστοῦ. διό φησιν ἀρχαιότατος προφήτης πρὸ πολλῶν γενεῶν τῆς Κύρου βασιλείας προφητεύσας, ὑπὲρ τὰς τεσσαρεσκαίδεκα γὰρ γενεὰς πρεσβύτερος αὐτοῦ ἦν, τό· Κύριος φωτισμός μου καὶ σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; καί· Λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου, καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου. καί· Ἐσημειώθη ἐφ’ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου, κύριε· καί· Ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς. καὶ ἐπὶ τὸ φῶς τοῦτο προτρέπων ἡμᾶς ὁ ἐν τῷ Ἠσαί̈ᾳ λόγος φησί· Φωτίζου, φωτίζου, Ἱερουσαλήμ· ἥκει γάρ σου τὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνέτειλεν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὁ δ’ αὐτὸς οὗτος προφητεύων περὶ τῆς τοῦ Ἰησοῦ ἐπιδημίας, ἀφίσταντος τῆς ἀπὸ τῶν εἰδώλων καὶ ἀγαλμάτων καὶ δαιμόνων θεραπείας, φησὶν ὅτι Καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς· καὶ πάλιν· Λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει φῶς εἶδεν μέγα. ὅρα οὖν τὴν διαφορὰν τοῦ καλῶς λελεγμένου ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ, καὶ τῶν εἰρημένων ἐν τοῖς προφήταις περὶ τοῦ φωτὸς τῶν μακαρίων· καὶ ὅρα ὅτι ἡ μὲν ἐν Πλάτωνι περὶ τούτου ἀλήθεια οὐδὲν ὡς πρὸς εἰλικρινῆ εὐσέβειαν ὤνησε τοὺς ἐντυγχάνοντας, ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὸν τὸν τοιαῦτα περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ φιλοσοφήσαντα· ἡ δὲ τῶν θείων γραμμάτων εὐτελὴς λέξις ἐνθουσιᾷν πεποίηκε τοὺς γνησίως ἐντυγχάνοντας αὐτῇ· παρ’ οἷς τρέφεται τοῦτο τὸ φῶς τῷ ἔν τινι παραβολῇ εἰρημένῳ ἐλαίῳ, τηροῦντι τῶν δᾴδων τὸ φῶς ἐν ταῖς φρονίμοις πέντε παρθένοις. Μετὰ ταῦτα ἴδωμεν καὶ τὴν ἑξῆς αὐτοῦ λέξιν, τοῦ Κέλσου δηλονότι, οὕτως ἔχουσαν· Ἔστιν αὐτοῖς καὶ τοιόνδε παράγγελμα, τὸν ὑβρίζοντα μὴ ἀμύνεσθαι· κἂν τύπτῃ, φησὶ, τὴν ἑτέραν γνάθον, σὺ δὲ καὶ τὴν ἄλλην πάρεχε. ἀρχαῖον καὶ τοῦτο εὖ μάλα πρόσθεν εἰρημένον, ἀγροικότερον δ’ αὐτὸ ἀπεμνημόνευσαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐπεὶ καὶ Πλάτωνι πεποίηται Σωκράτης Κρίτωνι διαλεγόμενος τάδε· Οὐδαμῶς ἄρα δεῖ ἀδικεῖν. Οὐ δῆτα. Οὐδ’ ἀδικούμενον ἄρα ἀνταδικεῖν, ὡς οἱ πολλοὶ οἴονται· ἐπειδή γε οὐδαμῶς δεῖ ἀδικεῖν. Οὐ φαίνεται.3 καὶ τὰ ἑξῆς. πρὸς τοῦτο δὴ, καὶ πρὸς πάντα ὅσα ἐκοινοποίησεν ὁ Κέλσος, μὴ δυνηθεὶς αὐτῶν ἀντιβλέψαι τῇ ἀληθότητι, φάσκων αὐτὰ καὶ παρ’ Ἕλλησιν εἰρῆσθαι, τοιαῦτα λεκτέον· Εἰ ὠφέλιμόν ἐστι τὸ δόγμα καὶ τὸ βούλημα αὐτοῦ ὑγιὲς, εἴρηται δὲ Ἕλλησι μὲν παρὰ Πλάτωνι ἤ τινι τῶν ἑλληνικῶν σοφῶν, Ἰουδαίοις δὲ παρὰ Μωσῇ ἤ τινι τῶν προφητῶν, χριστιανοῖς δὲ ἐν τοῖς ἀναγραφεῖσιν Ἰησοῦ λόγοις ἢ λελεγμένοις παρά τινι τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ· οὐ νομιστέον κατηγορεῖσθαι τὸ λεγόμενον παρὰ Ἰουδαίοις ἢ παρὰ χριστιανοῖς, ἐκ τοῦ καὶ παρ’ Ἕλλησιν αὐτὰ εἰρῆσθαι· καὶ μάλιστα ἐὰν ἀποδεικνύηται τὰ Ἰουδαίων πρεσβύτερα τῶν ἑλληνικῶν. οὐδὲ πάλιν ὑπὸ τοῦ κάλλους τῆς ἑλληνικῆς φράσεως λεγόμενον τὸ αὐτὸ πάντως κρεῖττον εἶναι νομιστέον τοῦ εὐτελέστερον ἀπαγγελλομένου καὶ ἁπλουστέραις λέξεσι παρὰ Ἰουδαίοις ἢ χριστιανοῖς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καίτοι γε ἡ πρώτη Ἰουδαίων λέξις, ᾗ οἱ προφῆται χρησάμενοι καταλελοίπασιν ἡμῖν βιβλία, Ἑβραίων διαλέκτῳ καὶ σοφῇ συνθέσει τῶν ἐν τῇ διαλέκτῳ κατ’ ἐκείνους ἀναγέγραπται. Εἰ δὲ χρὴ καὶ τὴν τῶν δογμάτων ταυτότητα, κἂν παράδοξος ὁ λόγος εἶναι δοκῇ, δεῖξαι βέλτιον εἰρημένην παρὰ τοῖς Ἰουδαίων προφήταις ἢ τοῖς λογίοις χριστιανῶν· οὕτω τὸν λόγον κατασκευαστέον, ἀπό τινος τοῦ περὶ τὰς τροφὰς καὶ τὴν σκευασίαν αὐτῶν παραδείγματος. ἔστω τι ὑγιεινὸν βρῶμα καὶ ἰσχύος τοῖς ἐσθίουσιν ἐμποιητικὸν, τοῦτο δὲ οὕτω μὲν σκευασθὲν καὶ τοιοῖσδε ἡδύσμασιν ἀρτυθὲν λαμβανέτωσαν οὐχ οἱ μὴ μαθόντες ἄγροικοι καὶ ἐν ἐπαύλεσιν ἀνατεθραμμένοι καὶ πένητες τὰ τοιάδε ἐσθίειν, ἀλλ’ οἱ πλούσιοι καὶ ἁβροδίαιτοι μόνοι· οὐκ ἐκείνως δὲ καὶ ὡς δοκεῖ τοῖς νομιζομένοις καθαριωτέροις σκευασθὲν, ἀλλ’ ὡς μεμαθήκασιν ἐσθίειν οἱ πένητες καὶ οἱ ἀγροικότεροι καὶ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, ἐσθιέτωσαν μυριάδες ὅλαι. εἰ οὖν καὶ διδοῖτο ἀπὸ μὲν τῆς τοιᾶσδε σκευασίας τοὺς νομιζομένους καθαριωτέρους μόνους ὑγιάζεσθαι, οὐδενὸς τῶν πολλῶν προσβάλλοντος τοῖς τοιοῖσδε βρώμασιν, ἀπὸ δὲ τῆς τοιᾶσδε τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων ὑγιεινότερον διάγειν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τίνας μᾶλλον τοῦ κοινωνικοῦ ἕνεκεν ἀποδεξόμεθα τῶν ὑγιεινῶν βρωμάτων χάριν; ἆρά γε τοὺς τοῖς λογίοις χρησίμως αὐτὰ σκευάζοντας, ἢ τοὺς τοῖς πλήθεσι; τῆς ἴσης (δεδόσθω γὰρ) ὑγιείας καὶ εὐεξίας ἐγγινομένης ἀπὸ τῶν οὑτωσὶ σκευασθέντων ἢ οὑτωσὶ, ἀλλὰ φανερὸν ὅτι αὐτὸ τὸ φιλάνθρωπον καὶ τὸ κοινωνικὸν ὑποβάλλει, κοινωφελέστερον εἶναι ἰατρὸν τὸν τῆς τῶν πολλῶν ὑγιείας προνοησάμενον, ἤπερ τὸν τῆς τῶν ὀλίγων μόνον. Εἰ νενόηται δὴ τὸ παράδειγμα, μεταβιβαστέον αὐτὸ ἐπὶ τὴν ποιότητα τῆς τῶν λογικῶν ζώων λογικῆς τροφῆς. καὶ ὅρα εἰ μὴ Πλάτων μὲν καὶ οἱ Ἑλλήνων σοφοὶ, ἐν οἷς λέγουσι καλῶς, παραπλήσιοί εἰσι τοῖς προνοησαμένοις ἰατροῖς τῶν καθαριωτέρων εἶναι νομιζομένων μόνων, τοῦ πλήθους δὲ τῶν ἀνθρώπων καταφρονησάντων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἱ δὲ ἐν Ἰουδαίοις προφῆται καὶ οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταὶ, οἱ μακρὰν χαίρειν εἰπόντες τῇ ποικίλῃ τῶν λέξεων συνθέσει καὶ τῇ, ὡς ὠνόμασεν ἡ γραφὴ, σοφίᾳ ἀνθρώπων καὶ σοφίᾳ κατὰ σάρκα, τὴν γλῶσσαν αἰνισσομένη, ὁμοιωθεῖεν ἂν τοῖς τὴν αὐτὴν τῶν βρωμάτων ποιότητα ὑγιεινοτάτην προνοησαμένοις συνθέσει λέξεων σκευάσαι καὶ εὐτρεπίσαι φθανούσῃ ἐπὶ τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων καὶ μὴ ξενιζούσῃ τὴν διάλεκτον αὐτῶν, μηδὲ διὰ τοῦ ξενισμοῦ ἀποστρεφούσῃ ἀκούειν ὡς ἀσυνήθων τῶν τοιῶνδε διαλέξεων. καὶ γὰρ εἴπερ πρόκειται τῷ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, λογικῷ βρώματι ἀνεξίκακον καὶ πρᾶον ποιῆσαι τὸν ἐμφαγόντα· πῶς οὐ βέλτιον συνεσκευασμένος εἴη ἂν λόγος ὁ πλήθη ἀνεξικάκων καὶ πράων κατασκευάζων ἢ προκοπτόντων γε ἐπὶ ταύτας τὰς ἀρετὰς, παρὰ τὸν πάνυ ὀλίγους καὶ εὐαριθμήτους, ἵνα καὶ τοῦτο δοθῇ, ἀνεξικάκους καὶ πράους ποιοῦντα;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥσπερ δὲ εἰ ὁ [Πλάτων] τοὺς αἰγυπτιάζοντας ἢ τοὺς συριάζοντας ὠφελεῖν ὑγιέσι δόγμασιν ἐβούλετο Ἕλλην τυγχάνων, προενοήσατο ἂν μαθεῖν τὰς τῶν ἀκουσομένων διαλέκτους καὶ, ὡς Ἕλληνες ὀνομάζουσι, βαρβαρίζειν μᾶλλον ὑπὲρ τῆς Αἰγυπτίων καὶ Σύρων βελτιώσεως ἢ Ἕλλην μένων μηδὲν δύνασθαι χρήσιμον λέγειν Αἰγυπτίοις καὶ Σύροις· οὕτως ἡ προνοουμένη θεία φύσις οὐ τῶν πεπαιδεῦσθαι νομιζομένων μόνον τὰ Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων, συγκατέβη τῇ ἰδιωτείᾳ τοῦ πλήθους τῶν ἀκροωμένων, ἵνα ταῖς συνήθεσιν αὐτοῖς χρησαμένη λέξεσι προκαλέσηται ἐπὶ ἀκρόασιν τὸ τῶν ἰδιωτῶν πλῆθος, δυνάμενον ἐξ εὐχεροῦς μετὰ τὴν ἅπαξ γενομένην εἰσαγωγὴν φιλοτιμήσασθαι πρὸς τὸ καὶ βαθύτερα τῶν κεκρυμμένων νοημάτων ἐν ταῖς γραφαῖς καταλαβεῖν. καὶ τῷ τυχόντι γὰρ δῆλον ταύτας ἀναγινώσκοντι, ὅτι πολλὰ βαθύτερον τοῦ αὐτόθεν ἐμφαινομένου ἔχειν δύναται νοῦν, τοῖς ἀνατιθεῖσιν ἑαυτοὺς τῇ ἐξετάσει τοῦ λόγου φανερούμενον, καὶ φανερούμενον κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς εἰς τὸν λόγον σχολῆς καὶ εἰς τὴν ἄσκησιν αὐτοῦ προθυμίας. Οὐκοῦν κατεσκεύασται ὅτι, ὥς φησι Κέλσος, ἀγροικότερον εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τῷ τύπτοντί σε εἰς τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην· καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες καὶ τὸ ἱμάτιον· βιωφελέστερον κεκίνηκε τὸν λόγον καὶ παρέστησεν οὕτως εἰπὼν, ἢ ὡς ἐν τῷ Κρίτωνι Πλάτων, οὗ μηδ’ ἀκούειν ἰδιῶται δύνανται, ἀλλὰ μόγις οἱ τὰ ἐγκύκλια πρὸ τῆς σεμνῆς Ἑλλήνων φιλοσοφίας μεμαθηκότες. κατανοητέον δὲ καὶ ὅτι οὐ παραφθείρεται ὁ περὶ ἀνεξικακίας νοῦς ὑπὸ τῆς τῶν λέξεων εὐτελείας, ἀλλὰ καὶ ἐν τούτῳ συκοφαντεῖ τὸν λόγον λέγων ὁ Κέλσος· Ἀλλὰ τῶνδε μὲν πέρι καὶ ἄλλων, ὅσα παραφθείρουσιν, ἀρκείτω τὰ εἰρημένα.3 Καὶ ἐν τῷ 2 πάλιν τόμῳ, πρὸς τὸν δυςειδὲς τὸ ςῶμα τοῦ κυρίου λέγοντα Κέλςον οὕτως. Ἑξῆς δὲ τούτοις λέγει, ὁ Κέλσος δηλονότι· Ἐπειδὴ θεῖον πνεῦμα ἦν ἐν σώματι, πάντως τι παραλλάττειν αὐτὸ τῶν λοιπῶν ἐχρῆν, ἢ κατὰ μέγεθος ἢ κάλλος ἢ ἀλκὴν ἢ φωνὴν ἢ κατάπληξιν ἢ πειθώ. ἀμήχανον γὰρ ὅτῳ θεῖόν τι πλέον τῶν ἄλλων προσῆν μηδὲν ἄλλου διαφέρειν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλου διέφερεν, ἀλλ’, ὥς φασι, μικρὸν καὶ δυσειδὲς καὶ ἀγεννὲς ἦν.3 φαίνεται δὴ καὶ ἐν τούτοις ὅτι, ἐὰν μὲν κατηγορεῖν θέλῃ τοῦ Ἰησοῦ, ὡς πιστεύων ταῖς παρέχειν δοκούσαις αὐτῷ γραφαῖς ἀφορμὰς κατηγορίας λέγει τὰ ἀπ’ αὐτῶν· ὅπου δὲ κατὰ τὰς αὐτὰς γραφὰς δόξαι ἄν τις τὰ ἐναντία λέγεσθαι τοῖς εἰς κατηγορίαν παραλαμβανομένοις, ταῦτα οὐδὲ προσποιεῖται εἰδέναι. ὁμολογουμένως τοίνυν γέγραπται τὰ περὶ τοῦ δυσειδὲς γεγονέναι τὸ τοῦ Ἰησοῦ σῶμα· οὐ μὴν ὡς ἐκτέθειται καὶ ἀγεννές· οὐδὲ σαφῶς δηλοῦται ὅτι μικρὸν ἦν. ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτω παρὰ τῷ Ἠσαί̈ᾳ ἀναγεγραμμένη, προφητεύοντι αὐτὸν ἐπιδημήσοντα τοῖς πολλοῖς οὐκ ἐν ὡραίῳ εἴδει οὐδέ τινι ὑπερέχοντι κάλλει· Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; ἀνηγγείλαμεν ἐναντίον αὐτοῦ, ὡς παιδίον, ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ. οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ [οὐδὲ δόξα· καὶ εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος] οὐδὲ κάλλος· ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον, ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. ἄρ’ οὖν τούτων μὲν ὁ Κέλσος ἤκουεν, ἐπεὶ ᾤετο αὐτῷ χρήσιμα εἶναι εἰς τὸ κατηγορεῖσθαι τὸν Ἰησοῦν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκέτι δὲ προσέσχε τοῖς λεγομένοις ἐν τεσσαρακοστῷ τετάρτῳ ψαλμῷ, τῷ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ, τίνα τρόπον λέγεται· Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου, καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε. Ἔστω δὲ μὴ ἀνεγνωκέναι αὐτὸν τὴν προφητείαν, ἢ ἀνεγνωκότα περιεσπᾶσθαι ὑπὸ τῶν παρερμηνευόντων αὐτὴν, ὡς οὐ περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ προφητευομένην· τί φήσει καὶ περὶ τοῦ εὐαγγελίου, ἐν ᾧ ἀναβὰς εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος μετεμορφώθη ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν καὶ ὤφθη ἐν δόξῃ· ὅτε καὶ Μωσῆς καὶ Ἠλίας ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ, ἣν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ; ἢ ἐὰν μὲν προφήτης λέγῃ· Εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος, καὶ τὸ ἑξῆς· καὶ ὁ Κέλσος παραδέχεται τὴν προφητείαν ταύτην ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν ἀναφέρεσθαι, τυφλώττων περὶ τὴν παραδοχὴν τοῦ λεγομένου, καὶ οὐχ ὁρῶν ὅτι μεγάλη κατασκευή ἐστι τοῦ τὸν ἄμορφον εἶναι δοκοῦντα Ἰησοῦν υἱὸν εἶναι θεοῦ, τὸ πρὸ πολλῶν ἐτῶν τῆς γενέσεως αὐτοῦ πεπροφητεῦσθαι καὶ περὶ τοῦ εἴδους αὐτοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐὰν δὲ ἄλλος προφήτης ὡραιότητα καὶ κάλλος εἶναι λέγῃ περὶ αὐτὸν, οὐκέτι βούλεται τὴν προφητείαν εἰς Ἰησοῦν Χριστὸν ἀναφέρεσθαι; καὶ εἰ μὲν σαφῶς ἦν ἀπὸ τῶν εὐαγγελίων λαβεῖν, ὅτι οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος, ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον ἦν, ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· εἴποι ἄν τις οὐ κατὰ τὸ προφητικὸν εἰρηκέναι ταῦτα τὸν Κέλσον, ἀλλὰ κατὰ τὸ εὐαγγελικόν. νυνὶ δὲ οὔτε τῶν εὐαγγελίων, ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἀποστόλων ἐμφαινόντων ὅτι οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος· σαφὲς ὅτι τὸ ἀπὸ τῆς προφητείας ἀναγκάζεται παραδέχεσθαι ὡς ἀληθευόμενον περὶ Χριστοῦ· ὅπερ οὐκέτι ἐπιτρέπει τὰς περὶ Ἰησοῦ κατηγορίας προβαίνειν. Πάλιν τε αὖ ὁ λέγων· Ἐπειδὴ θεῖον πνεῦμα ἦν ἐν σώματι, πάντως τι παραλλάττειν αὐτὸ τῶν λοιπῶν ἐχρῆν, ἢ κατὰ μέγεθος ἢ φωνὴν ἢ ἀλκὴν ἢ κατάπληξιν ἢ πειθώ·3 πῶς οὐχ ἑώρα τὸ παραλλάττον τοῦ σώματος αὐτοῦ πρὸς τὸ τοῖς ὁρῶσι δυνατὸν, καὶ διὰ τοῦτο χρήσιμον, τοιοῦτο φαινόμενον ὁποῖον ἔδει ἑκάστῳ βλέπεσθαι;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὐ θαυμαστὸν τὴν φύσει τρεπτὴν καὶ ἀλλοιωτὴν καὶ εἰς πάντα ἃ βούλεται ὁ δημιουργὸς ὕλην μεταβλητὴν, καὶ πάσης ποιότητος ἣν ὁ τεχνίτης βούλεται δεκτικὴν, ὁτὲ μὲν ἔχειν ποιότητα καθ’ ἣν λέγεται τό· Οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος· ὁτὲ δὲ οὕτως ἔνδοξον καὶ καταπληκτικὴν καὶ θαυμαστὴν, ὡς ἐπὶ πρόσωπον πεσεῖν τοὺς θεατὰς τοῦ τηλικούτου κάλλους συνανελθόντας τῷ Ἰησοῦ τρεῖς ἀποστόλους. ἀλλ’ ἐρεῖ ταῦτ’ εἶναι πλάσματα καὶ μύθων οὐδὲν διαφέροντα, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ τῶν περὶ Ἰησοῦ παραδόξων. Πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον ὅτι σχεδὸν πᾶσαν ἱστορίαν, κἂν ἀληθὴς ᾖ, βούλεσθαι κατασκευάζειν ὡς γεγενημένην, καὶ καταληπτικὴν ἐμποιῆσαι περὶ αὐτῆς φαντασίαν, τῶν σφόδρα ἐστὶ χαλεπωτάτων, καὶ ἐν ἐνίοις ἀδύνατον. φέρε γάρ τινα λέγειν μὴ γεγονέναι τὸν Ἰλιακὸν πόλεμον, μάλιστα διὰ τὸ ἀδύνατον προσπεπλέχθαι λόγον περὶ τοῦ γεγενῆσθαί τινα Ἀχιλλέα θαλασσίας θεᾶς Θέτιδος υἱὸν καὶ ἀνθρώπου Πηλέως, ἢ Σαρπηδόνα Διὸς, ἢ Ἀσκάλαφον καὶ Ἰάλμενον Ἄρεος, ἢ Αἰνείαν Ἀφροδίτης·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πῶς ἂν κατασκευάσαιμεν τὸ τοιοῦτον, μάλιστα θλιβόμενοι ὑπὸ τοῦ οὐκ οἶδ’ ὅπως παρυφανθέντος πλάσματος τῇ κεκρατηκυίᾳ παρὰ πᾶσι δόξῃ περὶ τοῦ ἀληθῶς γεγονέναι τὸν ἐν Ἰλίῳ πόλεμον Ἑλλήνων καὶ Τρώων; φέρε δὲ καί τινα ἀπιστεῖν περὶ Οἰδίποδος καὶ Ἰοκάστης καὶ τῶν γεννηθέντων ἀπὸ ἀμφοτέρων Ἐτεοκλέους καὶ Πολυνείκους, διὰ τὸ προσπεπλέχθαι τῷ λόγῳ τὴν Σφίγγα μιξοπάρθενόν τινα· πῶς ἂν τὸ τοιοῦτον ἀποδείξαιμεν; ἀλλ’ ὁ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνων ταῖς ἱστορίαις καὶ βουλόμενος ἑαυτὸν τηρεῖν καὶ ἐν ἐκείναις ἀνεξαπάτητον κρινεῖ, τίσι μὲν συγκαταθήσεται, τίνα δὲ τροπολογήσει, τὸ βούλημα ἐρευνῶν τῶν ἀναπλασαμένων τὰ τοιάδε· καὶ τίσιν ἀπιστήσει, ὡς διὰ τὴν πρός τινας χάριν ἀναγεγραμμένοις. καὶ τοῦτο προλαβόντες δι’ ὅλην τὴν φερομένην ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἱστορίαν εἰρήκαμεν, οὐκ ἐπὶ ψιλὴν πίστιν καὶ ἄλογον τοὺς ἐντρεχεστέρους ἐκκαλούμενοι, ἀλλὰ βουλόμενοι παραστῆσαι ὅτι εὐγνωμοσύνης χρεία τοῖς ἐντευξομένοις καὶ πολλῆς ἐξετάσεως καὶ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, εἰσόδου εἰς τὸ βούλημα τῶν γραψάντων, ἵν’ εὑρεθῇ ποίᾳ διανοίᾳ ἕκαστον γέγραπται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἔοικεν δὲ ὁ Κέλσος, ἵνα μὲν ἐγκαλέσῃ τῷ λόγῳ, πιστεύειν ὅπου θέλει τοῖς γεγραμμένοις· ἵνα δὲ τὴν ἐμφαινομένην θειότητα ἐν τοῖς αὐτοῖς βιβλίοις ἀπαγγελλομένην μὴ παραδέξηται, ἀπιστεῖν τοῖς εὐαγγελίοις· δέον τὸ φιλάληθες ἰδόντα τῶν γραψάντων ἐκ τῆς περὶ τῶν χειρόνων ἀναγραφῆς πιστεῦσαι καὶ περὶ τῶν θειοτέρων. Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις ἀλλ’, ὡς οἴεται Κέλσος, πλάσματα ἀναγράφοντες, οὐκ ἂν Πέτρον ἀνέγραψαν ἀρνησάμενον ἢ τοὺς μαθητὰς Ἰησοῦ σκανδαλιζομένους. τίς γὰρ, εἰ καὶ γέγονε τοιαῦτα, ἤλεγξε τὸν λόγον, ὅτι οὕτως ἀπήντησε; καί τοί γε κατὰ τὸ εἰκὸς ἐχρῆν σεσιωπῆσθαι ταῦτα ἀνθρώποις βουλομένοις διδάσκειν τοὺς ἐντυγχάνοντας τοῖς εὐαγγελίοις θανάτου καταφρονεῖν ὑπὲρ τῆς ὁμολογίας τοῦ χριστιανισμοῦ. νυνὶ δ’ ὁρῶντες ὅτι ὁ λόγος δυνάμει κρατήσει τῶν ἀνθρώπων ἔθηκαν καὶ τὰ τοιαῦτα, οὐκ οἶδ’ ὅπως οὐ βλάψοντα τοὺς ἐντυγχάνοντας οὐδὲ πρόφασιν δώσοντα ἀρνήσεως. Ἔχει δέ τι καὶ μυστικώτερον ὁ λόγος, ἀπαγγέλλων τὰς τοῦ Ἰησοῦ διαφόρους μορφὰς ἀναφέρεσθαι ἐπὶ τὴν τοῦ θείου λόγου φύσιν, οὐχ ὁμοίως φαινομένου τοῖς τε πολλοῖς καὶ τοῖς ἀκολουθεῖν αὐτῷ εἰς ὑψηλὸν, ὃ ἀποδεδώκαμεν, ὄρος δυναμένοις.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τοῖς μὲν γὰρ ἔτι κάτω τυγχάνουσι καὶ μηδέπω ἐπὶ τὸ ἀναβαίνειν παρεσκευασμένοις ὁ λόγος οὐκ ἔχει εἶδος οὐδὲ κάλλος· τὸ γὰρ εἶδος αὐτοῦ τοῖς τοιούτοις ἐστὶν ἄτιμον, καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς ὑπὸ ἀνθρώπων γεγενημένους λόγους, τροπικῶς ἐν τούτοις καλουμένους υἱοὺς ἀνθρώπων. εἴποιμεν γὰρ ἂν πολλῷ ὡραιοτέρους φαίνεσθαι τοὺς τῶν φιλοσοφούντων λόγους, ὄντας υἱοὺς ἀνθρώπων, παρὰ τὸν τοῖς πολλοῖς κηρυσσόμενον τοῦ θεοῦ λόγον, ὃς ἐμφαίνει καὶ μωρίαν κηρύγματος· καὶ διὰ τὴν ἐμφαινομένην μωρίαν τοῦ κηρύγματος λέγουσιν οἱ τοῦτο μόνον θεωροῦντες· Εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος. τοῖς μέντοι ἐκ τοῦ ἀκολουθεῖν αὐτῷ δύναμιν ἀνειληφόσι πρὸς τὸ ἕπεσθαι καὶ ἀναβαίνοντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος, θειοτέραν μορφὴν ἔχει· ἣν βλέπουσιν, εἴ τίς ἐστι Πέτρος χωρήσας τὴν τῆς ἐκκλησίας ἐν ἑαυτῷ οἰκοδομὴν ἀπὸ τοῦ λόγου, καὶ τοσαύτην ἕξιν ἀναλαβὼν ὡς μηδεμίαν πύλην ᾅδου κατισχύσειν αὐτοῦ, ὑψωθέντος διὰ τὸν λόγον ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου, ὅπως ἂν ἐξαγγείλῃ πάσας τὰς αἰνέσεις τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ εἴ τινές εἰσιν ἐκ λόγων τὴν γένεσιν λαβόντες μεγαλοφώνων, οἵτινες οὐδὲν ἀποδέουσι νοητῆς βροντῆς. Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναβῇς εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ φῶς καὶ τὰ ἱμάτια. τὰ ἱμάτια τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς γραφῆς· ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ ῥήματά ἐστι ταῦτα. ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφοῦται, καὶ γίνεται τὸ πρόςωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα αὐτοῦ, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια· ὅταν δὲ ᾖς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρὰ, οὐκ ἔστι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰησοῦ μεταμορφωθέν. ὅρα δὲ εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ τοῦ σωτῆρος μαθεῖν. τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ, γενεαλογουμένου ἐξ Ἀβραὰμ καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαυεὶδ κατὰ σάρκα, Βίβλος ἐστὶ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ· τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησομένων ἂν καὶ ὑπ’ αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων φησὶν ὁ Ἰωάννης ὡς ἄρα Οὐδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὥς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πραγμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, ἀλλ’ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκίνης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. ὅθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ’ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται, ἵνα τὰ ἐκεῖθεν ἄρρητα ῥήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα καὶ λόγος εἶναι θεοῦ νομιζόμενα, τοῦ λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθ’ ὃ θεός ἐστι πρὸς τὸν θεὸν ἑαυτὸν κενοῦντος, ἀπαγγέλλεται. διόπερ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄνθρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς γραφαῖς ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ’, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος τοῦ σαρκωθέντος λόγου ἀνακλιθῶμεν καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· Εἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων παρὰ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τοῦ στήθους αὐτοῦ καὶ ἀκολουθήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν λεξόντων τό· Εἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκέτι δὲ προσθησόντων τό· Δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρὸς, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας· Ἰωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. καὶ καθ’ ἑτέραν δὲ ὑψηλοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ἴχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος καὶ μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, ὄψονται αὐτοῦ τὴν μεταμόρφωσιν καθ’ ἑκάστην γραφήν· οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορφουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτάτου καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν τῶν δικαίων αὐτοῦ. Ἀλλὰ πόθεν Κέλσῳ καὶ τοῖς ἐχθροῖς τοῦ θείου λόγου καὶ μὴ φιλαλήθως τὰ χριστιανισμοῦ ἐξετάσασιν εἰδέναι τὸ βούλημα τῶν διαφόρων τοῦ Ἰησοῦ μορφῶν; ἐγὼ δὲ λέγω καὶ ἡλικιῶν, καὶ εἴ τι τῶν πρὸ τοῦ παθεῖν αὐτῷ πεπραγμένων, καὶ τῶν μετὰ τὸ ἀναστῆναι ἀπὸ τῶν νεκρῶν. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν χριςτιανιςμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ ἐκκληςίᾳ αἱρέςεις. τόμου γ κατὰ Κέλςου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἶτ’ ἐπεὶ ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου τὰ περὶ τῶν ἐν χριστιανισμῷ αἱρέσεων ὀνειδίζει ἡμῖν, λέγων· Εἰς πλῆθος δὲ σπαρέντες αὖθις αὖ σχίζονται καὶ τέμνονται, καὶ στάσεις ἰδίας ἔχειν ἕκαστοι θέλουσι.3 φησὶ δ’ ὅτι Καὶ ὑπὸ πλήθους πάλιν διϊστάμενοι σφᾶς αὐτοὺς ἐλέγχουσιν· ἑνὸς, ὡς εἰπεῖν, ἔτι κοινωνοῦντες, εἴγε κοινωνοῦσι, τοῦ ὀνόματος. καὶ τοῦτο μόνον ἐγκαταλιπεῖν ὅμως αἰσχύνονται· τὰ λοιπὰ δ’ ἄλλοι ἀλλαχῆ τετάχαται.3 καὶ πρὸς τοῦτο φήσομεν ὅτι οὐδενὸς πράγματος, οὗ μὴ σπουδαία ἐστὶν ἡ ἀρχὴ καὶ τῷ βίῳ χρήσιμος, γεγόνασιν αἱρέσεις διάφοροι. ἐπεὶ γὰρ ἰατρικὴ χρήσιμος καὶ ἀναγκαία τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, πολλά τε τὰ ἐν αὐτῇ ζητούμενα περὶ τοῦ τρόπου τῆς τῶν σωμάτων θεραπείας· διὰ τοῦτο αἱρέσεις ἐν ἰατρικῇ παρὰ μὲν Ἕλλησιν εὑρίσκονται ὁμολογουμένως πλείονες· ἐγὼ δ’ οἶμαι ὅτι καὶ παρὰ βαρβάροις, ὅσοι γε ἐπαγγέλλονται χρῆσθαι ἰατρικῇ. πάλιν τε αὖ, ἐπεὶ φιλοσοφία ἀλήθειαν ἐπαγγελλομένη καὶ γνῶσιν τῶν ὄντων πῶς δεῖ βιοῦν ὑποτίθεται, καὶ πειρᾶται διδάσκειν τὰ ὠφέλιμα ἡμῶν τῷ γένει· πολλὴν δ’ ἔχει τὰ ζητούμενα πράγματα διολκήν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὰ τοῦτο αἱρέσεις ἐν φιλοσοφίᾳ συνέστησαν πλεῖσται ὅσαι, ὧν αἱ μέν εἰσι διασημότεραι, αἱ δὲ οὐ τοιαῦται. ἀλλὰ καὶ ἰουδαϊσμὸς πρόφασιν ἔσχε γενέσεως αἱρέσεων τὴν διάφορον ἐκδοχὴν τῶν Μωσέως γραμμάτων καὶ τῶν προφητικῶν λόγων. οὕτω τοίνυν, ἐπεὶ σεμνόν τι ἐφάνη τοῖς ἀνθρώποις χριστιανισμὸς, οὐ μόνοις, ὡς ὁ Κέλσος οἴεται, τοῖς ἀνδραποδωδεστέροις, ἀλλὰ καὶ πολλοῖς τῶν παρ’ Ἕλλησι φιλολόγων, ἀναγκαίως ὑπέστησαν οὐ πάντως διὰ τὰς στάσεις καὶ τὸ φιλόνεικον αἱρέσεις, ἀλλὰ διὰ τὸ σπουδάζειν συνιέναι τὰ χριστιανισμοῦ καὶ τῶν φιλολόγων πλείονας. τούτῳ δ’ ἠκολούθησε, διαφόρως ἐκδεξαμένων τοὺς ἅμα πᾶσι πιστευθέντας εἶναι θείους λόγους, τὸ γενέσθαι αἱρέσεις ἐπωνύμους τῶν θαυμασάντων μὲν τὴν τοῦ λόγου ἀρχὴν, κινηθέντων δ’ ὅπως ποτ’ οὖν ὑπό τινων πιθανοτήτων πρὸς τὰς εἰς ἀλλήλους διαφωνίας. ἀλλ’ οὔτ’ ἰατρικὴν εὐλόγως ἄν τις φεύγοι διὰ τὰς ἐν αὐτῇ αἱρέσεις· οὔτε φιλοσοφίαν τοῦ πρέποντος ἄν τις στοχαζόμενος μισοῖ, πρόφασιν τοῦ μισεῖν αὐτὴν ποριζόμενος τὰς πολλὰς αἱρέσεις. οὕτως οὐδὲ διὰ τὰς ἐν Ἰουδαίοις αἱρέσεις καταγνωστέον τῶν Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν ἱερῶν βιβλίων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ δὲ ταῦτ’ ἔχει ἀκολουθίαν, πῶς οὐχὶ ὁμοίως ἀπολογησόμεθα καὶ περὶ τῶν ἐν χριστιανοῖς αἱρέσεων; περὶ ὧν πάνυ θαυμασίως ὁ Παῦλος εἰρηκέναι μοι δοκεῖ τό· Δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα οἱ δόκιμοι φανεροὶ γένωνται ἐν ὑμῖν. ὡς γὰρ δόκιμος ἐν ἰατρικῇ ὁ διὰ τὸ γυμνάσασθαι ἐν ποικίλαις αἱρέσεσι καὶ εὐγνωμόνως ἐξητακέναι τὰς πλείονας ἑλόμενος τὴν διαφέρουσαν· καὶ ὡς ὁ πάνυ προκόπτων ἐν φιλοσοφίᾳ ἀπὸ τοῦ τὰ πλείονα ἐγνωκέναι ἐγγυμνασάμενος αὐτοῖς καὶ τῷ κρατήσαντι προσθέμενος λόγῳ· οὕτως εἴποιμ’ ἂν καὶ τὸν ἐπιμελῶς ἐνιδόντα ταῖς ἰουδαϊσμοῦ καὶ χριστιανισμοῦ αἱρέσεσι σοφώτατον χριστιανὸν γενέσθαι. ὁ δ’ ἐγκαλῶν τῷ λόγῳ διὰ τὰς αἱρέσεις ἐγκαλέσαι ἂν καὶ τῇ Σωκράτους διδασκαλίᾳ, ἀφ’ οὗ τῆς διατριβῆς πολλαὶ γεγόνασιν οὐ τὰ αὐτὰ φρονούντων σχολαί· ἀλλὰ καὶ τοῖς Πλάτωνος ἐγκαλέσαι ἄν τις δόγμασι δι’ Ἀριστοτέλην, ἀποφοιτήσαντα τῆς διατριβῆς αὐτοῦ ἐν καινοτομίαις· περὶ οὗ καὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν. δοκεῖ δέ μοι ὁ Κέλσος ἐγνωκέναι τινὰς αἱρέσεις μηδὲ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ κοινωνούσας ἡμῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τάχα γὰρ περιήχητο περὶ τῶν καλουμένων Ὀφιανῶν, καὶ τῶν Καϊανῶν, καὶ εἴ τις ἄλλη τοιαύτη ἐξ ὅλων ἀποφοιτήσασα τοῦ Ἰησοῦ συνέστη γνώμη. πλὴν οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὸ ἐγκλητέον εἶναι τὸν χριστιανῶν λόγον. Ἔστωσαν γὰρ ἐν ἡμῖν οἱ μὴ τὸν αὐτὸν λέγοντες τῷ Ἰουδαίων θεῷ θεόν· ἀλλ’ οὔ τί γε παρὰ τοῦτο κατηγορητέοι οἱ ἀπὸ τῶν αὐτῶν γραμμάτων ἀποδεικνύντες ὅτι εἷς καὶ ὁ αὐτὸς θεὸς Ἰουδαίων ἐστὶ καὶ ἐθνῶν· ὡς καὶ τὸν Παῦλον λέγειν σαφῶς, ἀπὸ Ἰουδαίων προσελθόντα χριστιανισμῷ· Χάριν ἔχω τῷ θεῷ μου, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. ἔστω δέ τι καὶ τρίτον γένος τῶν ὀνομαζόντων ψυχικούς τινας καὶ πνευματικοὺς ἑτέρους· οἶμαι δ’ αὐτὸν λέγειν τοὺς ἀπὸ Οὐαλεντίνου· καὶ τί τοῦτο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας, κατηγοροῦντας τῶν εἰσαγόντων φύσεις ἐκ κατασκευῆς σωζομένας ἢ ἐκ κατασκευῆς ἀπολλυμένας; ἔστωσαν δέ τινες καὶ ἐπαγγελλόμενοι εἶναι Γνωστικοὶ, ἀνάλογον τοῖς ἑαυτοὺς ἀναγορεύουσι φιλοσόφους Ἐπικουρείοις· ἀλλ’ οὔτε οἱ τὴν πρόνοιαν ἀναιροῦντες φιλόσοφοι εἶεν ἂν ἀληθῶς, οὔτε οἱ τὰ ἀλλόκοτα ἀναπλάσματα καὶ μὴ ἀρέσκοντα τοῖς τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ διαδοχῆς ἐπειςαγαγόντες εἶεν ἂν χριστιανοί.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ βλασφημοῦσι δὲ,3 φησὶν, εἰς ἀλλήλους οὗτοι πάνδεινα ῥητὰ καὶ ἄρρητα· καὶ οὐκ ἂν εἴξαιεν οὐδὲ καθ’ ὁτιοῦν εἰς ὁμόνοιαν, πάντη ἀλλήλους ἀποστυγοῦντες.3 καὶ πρὸς ταῦτα δ’ ἡμῖν εἴρηται, ὅτι καὶ ἐν φιλοσοφίᾳ ἐστὶν εὑρεῖν αἱρέσεις αἱρέσεσι πολεμούσας, καὶ ἐν ἰατρικῇ. οἱ μέντοι τῷ λόγῳ τοῦ Ἰησοῦ ἀκολουθοῦντες, καὶ μεμελετηκότες αὐτοῦ τοὺς λόγους φρονεῖν καὶ λέγειν καὶ ποιεῖν, λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, δυσφημούμενοι παρακαλοῦμεν· καὶ οὐκ ἂν ῥητὰ καὶ ἄρρητα λέγοιμεν τοὺς ἄλλα δοξάζοντας παρ’ ἃ ὑπειλήφαμεν· ἀλλ’, εἰ μὲν δυνάμεθα, πάντα ἂν πράττοιμεν ὑπὲρ τοῦ αὐτοὺς μεταστῆσαι ἐπὶ τὸ βέλτιον, διὰ τοῦ προσανέχειν μόνῳ τῷ δημιουργῷ καὶ πάντα πράττειν ὡς κριθησομένους. εἰ δὲ μὴ πείθοιντο οἱ ἑτερόδοξοι, τηροῦμεν τὸν προστάξαντα αὐτοῖς λόγον τοιαῦτα· Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει, ὢν αὐτοκατάκριτος. ἔτι δὲ οἱ τό· Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί· νοήσαντες, καὶ τό· Μακάριοι οἱ πραεῖς· οὐκ ἂν ἀποστυγήσαιεν τοὺς παραχαράττοντας τὰ χριστιανισμοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Πρὸς τοὺς λέγοντας τῶν φιλοςόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ’ Ἕλληςι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶςι θεὸν καλεῖν Δία, ἢ τῷ δεῖνα φέρ’ εἰπεῖν παρ’ Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνα παρ’ Αἰγυπτίοις. ἐκ τοῦ α καὶ ε τόμου τῶν κατὰ Κέλςου. Μετὰ ταῦτά φησιν ὁ Κέλσος, ὅτι Οἱ αἰπόλοι καὶ ποιμένες ἕνα ἐνόμισαν θεὸν, εἴτε ὕψιστον εἴτ’ Ἀδωναῖον εἴτ’ οὐράνιον εἴτε Σαβαὼθ, εἴτε καὶ ὅπη καὶ ὅπως χαίρουσιν ὀνομάζοντες τόνδε τὸν κόσμον· καὶ πλεῖον οὐδὲν ἔγνωσαν.3 καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς δέ φησι μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ’ Ἕλλησι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν καλεῖν Δία, ἢ τῷ δεῖνα φέρ’ εἰπεῖν παρ’ Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνα παρ’ Αἰγυπτίοις.3 λεκτέον δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ὅτι ἐμπίπτει εἰς τὸ προκείμενον λόγος βαθὺς καὶ ἀπόρρητος, ὁ περὶ φύσεως ὀνομάτων· πότερον, ὡς οἴεται Ἀριστοτέλης, θέσει εἰσὶ τὰ ὀνόματα· ἢ, ὡς νομίζουσιν οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς, φύσει, μιμουμένων τῶν πρώτων φωνῶν τὰ πράγματα καθ’ ὧν τὰ ὀνόματα, καθὸ καὶ στοιχεῖά τινα τῆς ἐτυμολογίας εἰσάγουσιν· ἢ, ὡς διδάσκει Ἐπίκουρος, ἑτέρως ἢ ὡς οἴονται οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς φύσει ἐστὶ τὰ ὀνόματα, ἀπορρηξάντων τῶν πρώτων ἀνθρώπων τινὰς φωνὰς κατὰ τῶν πραγμάτων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐὰν τοίνυν δυνηθῶμεν ἐν προηγουμένῳ λόγῳ παραστῆσαι φύσιν ὀνομάτων ἐνεργῶν, ὧν τισὶ χρῶνται Αἰγυπτίων οἱ σοφοὶ, ἢ τῶν παρὰ Πέρσαις μάγων οἱ λόγιοι, ἢ τῶν παρ’ Ἰνδοῖς φιλοσοφούντων Βράχμαναι, ἢ Σαμαναῖοι· καὶ οὕτω καθ’ ἕκαστον τῶν ἐθνῶν· καὶ κατασκευάσαι οἷοί τε γενώμεθα ὅτι καὶ ἡ καλουμένη μαγεία οὐχ, ὡς οἴονται οἱ ἀπὸ Ἐπικούρου καὶ Ἀριστοτέλους, πρᾶγμά ἐστιν ἀσύστατον πάντη, ἀλλ’, ὡς οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ ἀποδεικνύουσι, συνεστὼς μὲν, λόγους δ’ ἔχον σφόδρα ὀλίγοις γιγνωσκομένους· τότ’ ἐροῦμεν ὅτι τὸ μὲν Σαβαὼθ ὄνομα καὶ τὸ Ἀδωναὶ̈, καὶ ὅσα ἄλλα παρ’ Ἑβραίοις μετὰ πολλῆς σεμνολογίας παραδεδομένα, οὐκ ἐπὶ τῶν τυχόντων καὶ γενητῶν κεῖται πραγμάτων, ἀλλ’ ἐπί τινος θεολογίας ἀπορρήτου, ἀναφερομένης εἰς τὸν τῶν ὅλων δημιουργόν. διὸ καὶ δύναται ταῦτα τὰ ὀνόματα λεγόμενα μετά τινος τοῦ συνυφοῦς αὐτοῖς εἱρμοῦ, ἄλλα δὲ κατὰ Αἰγυπτίαν ἐκφερόμενα φωνὴν ἐπί τινων δαιμόνων τῶν τάδε μόνα δυναμένων, καὶ ἄλλα κατὰ τὴν Περσῶν διάλεκτον ἐπὶ ἄλλων δυνάμεων, καὶ οὕτω καθ’ ἕκαστον τῶν ἐθνῶν, εἰς χρείας τινὰς παραλαμβάνεσθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὕτως εὑρεθήσεται τῶν ἐπὶ γῆς δαιμόνων, λαχόντων διαφόρους τόπους, φέρεςθαι τὰ ὀνόματα οἰκείως ταῖς κατὰ τόπον καὶ ἔθνος διαλέκτοις. ὁ τοίνυν μεγαλοφυέστερον κἂν ὀλίγην τούτων περίνοιαν εἰληφὼς εὐλαβήσεται ἄλλα ἄλλοις ἐφαρμόζειν ὀνόματα πράγμασι, μήποτε ὅμοιον πάθῃ τοῖς τὸ θεὸς ὄνομα ἐσφαλμένως φέρουσιν ἐπὶ ὕλην ἄψυχον, ἢ τὴν τοῦ ἀγαθοῦ προσηγορίαν κατασπῶσιν ἀπὸ τοῦ πρώτου αἰτίου ἢ ἀπὸ τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ καλοῦ ἐπὶ τὸν τυφλὸν πλοῦτον καὶ ἐπὶ τὴν σαρκῶν καὶ αἱμάτων καὶ ὀστέων συμμετρίαν ἐν ὑγείᾳ καὶ εὐεξίᾳ, ἢ τὴν νομιζομένην εὐγένειαν. Καὶ τάχα οὐκ ἐλάττων ὁ κίνδυνος τῷ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ ἢ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφ’ ἃ μὴ χρὴ κατάγοντι, ἤπερ τῷ τὰ κατά τινα ἀπόρρητον λόγον ὀνόματα ἐναλλάσσοντι, καὶ τὰ μὲν κατὰ τῶν ἐλαττόνων φέροντι ἐπὶ τὰ κρείττονα, τὰ δὲ κατὰ τῶν κρειττόνων ἐπὶ τὰ ἥττονα. καὶ οὐ λέγω ὅτι τῷ Διὶ̈ εὐθέως συνεξακούεται ὁ Κρόνου καὶ Ῥέας υἱὸς, καὶ Ἥρας ἀνὴρ, καὶ Ποσειδῶνος ἀδελφὸς, καὶ Ἀθηνᾶς καὶ Ἀρτέμιδος πατὴρ, καὶ ὁ τῇ θυγατρὶ Περσεφόνῃ μιγείς· ἢ τῷ Ἀπόλλωνι συνεξακούεται ὁ Λητοῦς καὶ Διὸς υἱὸς, καὶ Ἀρτέμιδος ἀδελφὸς, καὶ Ἑρμοῦ ὁμοπάτριος ἀδελφός·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὅσα ἄλλα φέρουσιν οἱ σοφοὶ Κέλσου τῶν δογμάτων πατέρες καὶ ἀρχαῖοι θεολόγοι Ἑλλήνων. τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις, κυριολεκτεῖσθαι μὲν τὸν Δία, οὐχὶ δὲ καὶ τὸν πατέρα μὲν αὐτοῦ εἶναι Κρόνον, μητέρα δὲ Ῥέαν; τὸ δ’ ὅμοιον ποιητέον καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὀνομαζομένων θεῶν. τοῦτο δὲ τὸ ἔγκλημα οὐδαμῶς ἅπτεται τῶν κατά τινα ἀπόρρητον λόγον τὸ Σαβαὼθ τασσόντων ἐπὶ τοῦ θεοῦ, ἢ τὸ Ἀδωναὶ̈, ἤ τι τῶν λοιπῶν ὀνομάτων. ὅταν δὲ τὰ περὶ ὀνομάτων τις δύνηται τὰ ἐν ἀπορρήτοις φιλοσοφεῖν, πολλὰ ἂν εὕροι καὶ περὶ τῆς ἐπικλήσεως τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ· ὧν ὁ μέν τις Μιχαὴλ, ἕτερος δὲ Γαβριὴλ, καὶ ἄλλος Ῥαφαὴλ καλεῖται, φερωνύμως τοῖς πράγμασιν ἃ διακονοῦνται κατὰ βούλημα τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ἐν τῷ παντί. τῆς δ’ ὁμοίας ἔχεται περὶ ὀνομάτων φιλοσοφίας καὶ ὁ ἡμέτερος Ἰησοῦς, οὗ τὸ ὄνομα μυρίους ἤδη ἐναργῶς ἑώραται δαίμονας ἐξελάσαν ψυχῶν καὶ σωμάτων, ἐνεργῆσαν εἰς ἐκείνους ἀφ’ ὧν ἀπηλάσθησαν. ἔτι δ’ εἰς τὸν περὶ ὀνομάτων τόπον λεκτέον, ὅτι οἱ περὶ τὴν χρῆσιν τῶν ἐπῳδῶν δεινοὶ ἱστοροῦσιν, ὅτι τὴν αὐτὴν ἐπῳδὴν εἰπόντα μὲν τῇ οἰκείᾳ διαλέκτῳ ἔστιν ἐνεργῆσαι ὅπερ ἐπαγγέλλεται ἡ ἐπῳδή·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
μεταλαβόντα δὲ εἰς ἄλλην ὁποιανδηποτοῦν φωνὴν ἔστιν ἰδεῖν ἄτονον καὶ οὐδὲν δυναμένην. οὕτως οὐ τὰ σημαινόμενα κατὰ τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ αἱ τῶν φωνῶν ποιότητες καὶ ἰδιότητες ἔχουσί τι δυνατὸν ἐν αὐταῖς πρὸς τάδε τινὰ ἢ τάδε. οὕτω δ’ ἀπολογησόμεθα διὰ τῶν τοιούτων καὶ περὶ τοῦ μέχρι θανάτου ἀγωνίζεσθαι χριστιανοὺς, ἵνα μὴ τὸν Δία θεὸν ἀναγορεύσωσι, μηδ’ ἄλλῃ διαλέκτῳ αὐτὸν ὀνομάσωσιν. ἢ γὰρ ἀορίστως ὁμολογοῦσι τὸ κοινὸν ὄνομα τὸ ὁ θεὸς, ἢ καὶ μετὰ προσθήκης τῆς ὁ δημιουργὸς τῶν ὅλων, ὁ ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁ καταπέμψας τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει τούσδε τινὰς τοὺς σοφούς· ὧν τῷ ὀνόματι ἐφαρμοζόμενον τὸ ὁ θεὸς ὄνομα δύναμίν τινα παρὰ ἀνθρώποις ἐπιτελεῖ. πολλὰ δ’ ἂν καὶ ἄλλα λέγοιτο εἰς τὸν περὶ ὀνομάτων τόπον, πρὸς τοὺς οἰομένους δεῖν ἀδιαφορεῖν περὶ τῆς χρήσεως αὐτῶν. καὶ εἴπερ θαυμάζεται Πλάτων, εἰπὼν ἐν Φιλήβῳ· Τὸ δ’ ἐμὸν δέος, ὦ Πρώταρχε, περὶ τὰ ὀνόματα τῶν θεῶν οὐκ ὀλίγον· ἐπεὶ Φίληβος θεὸν τὴν ἡδονὴν εἶπεν ὁ προσδιαλεγόμενος τῷ Σωκράτει·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πῶς οὐ μᾶλλον τῆς εὐλαβείας ἀποδεξόμεθα χριστιανοὺς, μηδὲν τῶν ἐν ταῖς μυθοποιί̈αις παραλαμβανομένων ὀνομάτων προσάπτοντας τῷ τοῦ παντὸς δημιουργῷ; Καὶ ἐν τῷ ε τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φηςίν. Ἀλλ’, ἐπεὶ Κέλσος οἴεται μηδὲν διαφέρειν Δία ὕψιστον καλεῖν ἢ Ζῆνα ἢ Ἀδωναῖον ἢ Σαβαὼθ, ἢ ὡς Αἰγύπτιοι Ἀμοῦν, ἢ ὡς Σκύθαι Παππαῖον· φέρε καὶ περὶ τούτων ὀλίγα διαλεχθῶμεν, ὑπομιμνήσκοντες ἅμα τὸν ἐν τυγχάνοντα καὶ τῶν ἀνωτέρω εἰς τὸ τοιοῦτον πρόβλημα εἰρημένων, ὅτε ἐκάλεσεν ἡμᾶς ἡ Κέλσου λέξις ἐπὶ τὰ τοιαῦτα. καὶ νῦν οὖν φαμὲν ὅτι ἡ τῶν ὀνομάτων φύσις οὐ θεμένων εἰσὶ νόμοι, ὡς Ἀριστοτέλης οἴεται. οὐδὲ γὰρ ἀπὸ ἀνθρώπων τὴν ἀρχὴν ἔχουσιν αἱ ἐν ἀνθρώποις διάλεκτοι, ὡς δῆλον τοῖς ἐφιστάνειν δυναμένοις φύσει ἐπῳδῶν οἰκειουμένων κατὰ τὰς διαφόρους διαλέκτους καὶ τοὺς διαφόρους φθόγγους τῶν ὀνομάτων τοῖς πατράσι τῶν διαλέκτων· περὶ ὧν ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐπ’ ὀλίγον διειλήφαμεν, λέγοντες ὅτι καὶ μεταλαμβανόμενα εἰς ἄλλην διάλεκτον τὰ πεφυκότα δύνασθαι ἐν τῇ δεῖνα διαλέκτῳ οὐκέτι ἀνύει τι, ὡς ἤνυεν ἐν ταῖς οἰκείαις φωναῖς. ἤδη δὲ καὶ ἐπ’ ἀνθρώπων τὸ τοιοῦτον εὑρίσκεται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸν γὰρ ἀπὸ γενέσεως Ἑλλάδι διαλέκτῳ καλούμενον τὸν δεῖνα οὐκ ἂν μεταλαβόντες εἰς διάλεκτον Αἰγυπτίων ἢ Ῥωμαίων ἤ τινος ἄλλου ποιήσαιμεν παθεῖν ἢ δράσαι, ἅπερ πάθοι ἢ δράσαι ἂν καλούμενος τῇ πρώτῃ θέσει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. ἀλλ’ οὐδὲ τὸν ἐξ ἀρχῆς Ῥωμαίων κληθέντα φωνῇ εἰ μεταλάβοιμεν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα διάλεκτον, ποιήσαιμεν ἂν ὅπερ ποιεῖν ἐπαγγέλλεται ἡ ἐπῳδὴ τηροῦσα τὸ κατονομασθὲν αὐτῷ πρῶτον ὄνομα. Εἰ δὲ ταῦτα περὶ ἀνθρωπίνων ὀνομάτων λεγόμενά ἐστιν ἀληθῆ, τί χρὴ νομίζειν ἐπὶ τῶν δι’ ἡνδήποτε αἰτίαν ἀναφερομένων ἐπὶ τὸ θεῖον ὀνομάτων; μεταλαμβάνεται γάρ τι, φέρ’ εἰπεῖν, εἰς Ἑλλάδα φωνὴν ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ὀνόματος, καὶ σημαίνεταί τι ἀπὸ τῆς Ἰσαὰκ προσηγορίας, καὶ δηλοῦταί τι ἀπὸ τῆς Ἰακὼβ φωνῆς· καὶ ἐὰν μὲν ὁ καλῶν ἢ ὁ ὁρκῶν ὀνομάζῃ θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακὼβ, τόδε τι ποιήσαι ἂν, ἤτοι διὰ τὴν τῶν ὀνομάτων φύσιν ἢ καὶ δύναμιν αὐτῶν, καὶ δαιμόνων νικωμένων καὶ ὑποταττομένων τῷ λέγοντι ταῦτα. ἐὰν δὲ λέγῃ· ὁ θεὸς πατρὸς ἐκλεκτοῦ τῆς ἠχοῦς, καὶ ὁ θεὸς τοῦ γέλωτος, καὶ ὁ θεὸς τοῦ πτερνιστοῦ· οὕτως οὐδὲν ποιεῖ τὸ ὀνομαζόμενον, ὡς οὐδ’ ἄλλο τι τῶν μηδεμίαν δύναμιν ἐχόντων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω δὲ κἂν μὲν μεταλάβωμεν τὸ Ἰσραὴλ ὄνομα εἰς Ἑλλάδα ἢ ἄλλην διάλεκτον, οὐδὲν ποιήσομεν· ἐὰν δὲ τηρήσωμεν αὐτὸ, προσάπτοντες οἷς οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ συμπλέκειν αὐτὸ ᾠήθησαν, τότε γένοιτ’ ἄν τι κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τῶν τοιωνδὶ ἐπικλήσεων ἐκ τῆς τοιασδὶ φωνῆς. τὸ δ’ ὅμοιον ἐροῦμεν καὶ περὶ τῆς Σαβαὼθ φωνῆς, πολλαχοῦ τῶν ἐπῳδῶν παραλαμβανομένης, ὅτι, εἰ μεταλαμβάνομεν τὸ ὄνομα εἰς τὸ κύριος τῶν δυνάμεων, ἢ κύριος στρατιῶν, ἢ παντοκράτωρ (διαφόρως γὰρ αὐτὸ ἐξεδέξαντο οἱ ἑρμηνεύσαντες αὐτὸ), οὐδὲν ποιήσομεν· τηροῦντες δ’ αὐτὸ ἐν τοῖς ἰδίοις φθόγγοις, ποιήσομέν τι, ὥς φασιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί. τὸ δὲ ὅμοιον ἐροῦμεν καὶ περὶ τοῦ Ἀδωναί̈. εἴπερ οὖν οὔτε τὸ Σαβαὼθ οὔτε τὸ Ἀδωναὶ̈ μεταλαμβανόμενα εἰς ἃ δοκεῖ σημαίνειν ἐν Ἑλλάδι φωνῇ ἀνύει τι, πόσῳ πλέον οὐδὲν ἂν ποιήσαι οὐδὲ δυνηθείη παρὰ τοῖς μηδὲν διαφέρειν οἰομένοις Δία ὕψιστον καλεῖν ἢ Ζῆνα ἢ Ἀδωναῖον ἢ Σαβαώθ;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ταῦτα δὴ καὶ τὰ τούτοις ἀνάλογον ἀπόρρητα ἐπιστάμενοι Μωσῆς καὶ οἱ προφῆται ἀπαγορεύουσιν ὄνομα θεῶν ἑτέρων ὀνομάζειν ἐν στόματι μελετήσαντι τῷ ἐπὶ πᾶσι μόνῳ εὔχεσθαι θεῷ, καὶ ἀναμνημονεύειν ἐν καρδίᾳ διδασκομένῃ καθαρεύειν ἀπὸ πάσης ματαιότητος νοημάτων καὶ λέξεων. καὶ διὰ ταῦτα πᾶσαν αἰκίαν ὑπομένειν μᾶλλον αἱρούμεθα ἢ τὸν Δία ὁμολογῆσαι θεόν. οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν εἶναι ὑπολαμβάνομεν Δία καὶ Σαβαώθ· ἀλλ’ οὐδ’ ὅλως θεῖόν τι τὸν Δία· δαίμονα δέ τινα χαίρειν οὕτως ὀνομαζόμενον, οὐ φίλον ἀνθρώποις, οὐδὲ τῷ ἀληθινῷ θεῷ. κἂν Αἰγύπτιοι δὲ τὸν Ἀμοῦν ἡμῖν προτείνωσι θάνατον ἀπειλοῦντες, τεθνηξόμεθα μᾶλλον ἢ τὸν Ἀμοῦν ἀναγορεύσομεν θεὸν, παραλαμβανόμενον, κατὰ τὸ εἰκὸς, ἔν τισιν Αἰγυπτίαις καλούσαις τὸν δαίμονα τοῦτον ἐπῳδαῖς. λεγέτωσαν δὲ καὶ Σκύθαι τὸν Παππαῖον θεὸν εἶναι τὸν ἐπὶ πᾶσιν· ἀλλ’ ἡμεῖς οὐ πεισόμεθα, τιθέντες μὲν τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν, ὡς δὲ φίλον τῷ λαχόντι τὴν Σκυθῶν ἐρημίαν καὶ τὸ ἔθνος αὐτῶν καὶ τὴν διάλεκτον, οὐκ ὀνομάζοντες τὸν θεὸν ὡς κυρίῳ ὀνόματι τῷ Παππαῖον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
σκυθιστὶ γὰρ τὸ προσηγορικὸν τὸν θεὸν, καὶ αἰγυπτιστὶ, καὶ πάσῃ διαλέκτῳ ᾗ ἕκαστος ἐντέθραπται, ὀνομάζων οὐχ ἁμαρτήσεται. Οὐδὲ Ἀπόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον καλεῖν θέλομεν οὐδὲ Ἄρτεμιν τὴν σελήνην· ἀλλὰ καθαρὰν εὐσέβειαν εἰς τὸν δημιουργὸν ἀσκοῦντες, καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ δημιουργήματα εὐφημοῦντες, οὐδὲ μέχρι ὀνόματος χραίνομεν τὰ θεῖα· ἀποδεχόμενοι τοῦ Πλάτωνος τὸν ἐν Φιλήβῳ λόγον, μὴ βουληθέντος τὴν ἡδονὴν παραδέξασθαι θεόν· Τὸ γὰρ ἐμὸν, φησὶ, δέος, ὦ Πρώταρχε, περὶ τὰ τῶν θεῶν ὀνόματα τοιόνδε τί ἐστιν. ἡμεῖς οὖν ἀληθῶς ἔχομεν δέος περὶ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ τῶν καλῶν αὐτοῦ δημιουργημάτων, ὡς μηδὲ προφάσει τροπολογίας μῦθόν τινα παραδέξασθαι ἐπὶ βλάβῃ τῶν νέων. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοςόφους πάντα ἐπαγγελλομένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταςτον τῆς τῶν πολλῶν ἐν χριςτιανιςμῷ πίςτεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ ςοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς ςοφὸς ἢ πεπαιδευμένος μεμαθήτευται τῷ Ἰηςοῦ, ἀλλ’ ἢ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρότατοι, ἠλιθίους καὶ ἀναιςθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια ὑπάγοντες τῷ κηρύγματι. ἐκ τῶν κατὰ Κέλςου τόμου α καὶ γ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Μετὰ ταῦτα προτρέπει ἐπὶ τὸ λόγῳ ἀκολουθοῦντας καὶ λογικῷ ὁδηγῷ παραδέχεσθαι δόγματα· ὡς πάντως ἀπάτης γινομένης τῷ μὴ οὕτω συγκατατιθεμένῳ τισί· καὶ ἐξομοιοῖ τοὺς ἀλόγως πιστεύοντας μητραγύρταις καὶ τερατοσκόποις, Μίθραις τε καὶ Σαβαδίοις, καὶ ὅτῳ τις προσέτυχεν, Ἑκάτης ἢ ἄλλης δαίμονος ἢ δαιμόνων φάσμασιν. ὡς γὰρ ἐν ἐκείνοις πολλάκις μοχθηροὶ ἄνθρωποι ἐπιβαίνοντες τῇ ἰδιωτείᾳ τῶν εὐεξαπατήτων ἄγουσιν αὐτοὺς ᾗ βούλονται, οὕτω φησὶ καὶ ἐν τοῖς χριστιανοῖς γίγνεσθαι. φησὶ δέ τινας μηδὲ βουλομένους διδόναι ἢ λαμβάνειν λόγον περὶ ὧν πιστεύουσι, χρῆσθαι τῷ· Μὴ ἐξέταζε, ἀλλὰ πίστευσον· καί· Ἡ πίστις σου σώσει σε. καί φησιν αὐτοὺς λέγειν· Κακὸν ἡ ἐν τῷ κόσμῳ σοφία, ἀγαθὸν δ’ ἡ μωρία. λεκτέον δὲ πρὸς τοῦτο, ὅτι εἰ μὲν οἷόν τε πάντας καταλιπόντας τὰ τοῦ βίου πράγματα σχολάζειν τῷ φιλοσοφεῖν, ἄλλην ὁδὸν οὐ μεταδιωκτέον οὐδενὶ ἢ ταύτην μόνην. εὑρεθήσεται γὰρ ἐν τῷ χριστιανισμῷ οὐκ ἐλάττων, ἵνα μὴ φορτικόν τι εἴπω, ἐξέτασις τῶν πεπιστευμένων, καὶ διήγησις τῶν ἐν τοῖς προφήταις αἰνιγμάτων, καὶ τῶν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις παραβολῶν, καὶ ἄλλων μυρίων συμβολικῶς γεγενημένων ἢ νενομοθετημένων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ τοῦτ’ ἀμήχανον, πῆ μὲν διὰ τὰς τοῦ βίου ἀνάγκας, πῆ δὲ καὶ διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν, σφόδρα ὀλίγων ἐπὶ τὸν λόγον ᾀττόντων· ποία ἂν ἄλλη βελτίων μέθοδος πρὸς τὸ τοῖς πολλοῖς βοηθῆσαι εὑρεθείη, τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ τοῖς ἔθνεσι παραδοθείσης; καὶ πυνθανόμεθά γε περὶ τοῦ πλήθους τῶν πιστευόντων, τὴν πολλὴν χύσιν τῆς κακίας ἀποθεμένων, ἐν ᾗ πρότερον ἐκαλινδοῦντο· πότερον βέλτιόν ἐστιν αὐτοῖς ἀλόγως πιστεύουσι κατεστάλθαι πως τὰ ἤθη καὶ ὠφελῆσθαι, διὰ τὴν περὶ τῶν κολαζομένων ἐπὶ ἁμαρτίαις καὶ τιμωμένων ἐπὶ ἔργοις χρηστοῖς πίστιν, ἢ μὴ προσιέσθαι αὐτῶν τὴν ἐπιστροφὴν μετὰ ψιλῆς πίστεως, ἕως ἂν ἐπιδῶσιν ἑαυτοὺς ἐξετάσει λόγων; φανερῶς γὰρ οἱ πάντες παρ’ ἐλαχίστους οὐδὲ τοῦτο λήψονται, ὅπερ εἰλήφασιν ἐκ τοῦ ἁπλῶς πεπιστευκέναι· ἀλλὰ μενοῦσιν ἐν κακίστῳ βίῳ. εἴπερ οὖν ἄλλο τι κατασκευαστικόν ἐστι τοῦ τὸ φιλάνθρωπον τοῦ λόγου οὐκ ἀθεεὶ τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπιδεδημηκέναι, καὶ τοῦτ’ αὐτοῖς συγκαταριθμητέον. ὁ γὰρ εὐλαβὴς οὐδὲ σωμάτων ἰατρὸν, πολλοὺς ἐπὶ τὸ βέλτιον νοσοῦντας ἀγαγόντα, οἰήσεται ἀθεεὶ πόλεσι καὶ ἔθνεσιν ἐπιδημεῖν· οὐδὲν γὰρ χρηστὸν ἐν ἀνθρώποις ἀθεεὶ γίνεται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δ’ ὁ πολλῶν σώματα θεραπεύσας ἢ ἐπὶ τὸ βέλτιον προαγαγὼν οὐκ ἀθεεὶ θεραπεύει· πόσῳ πλέον ὁ πολλῶν ψυχὰς θεραπεύσας καὶ ἐπιστρέψας καὶ βελτιώσας καὶ ἀναρτήσας αὐτὰς θεοῦ τοῦ ἐπὶ πᾶσι, καὶ διδάξας πᾶσαν πρᾶξιν ἀναφέρειν ἐπὶ τὴν ἐκείνου ἀρέσκειαν καὶ πάντα ἐκκλίνειν ὅσα ἀπάρεστά εἰσι θεῷ, μέχρι τοῦ ἐλαχίστου τῶν λεγομένων ἢ πραττομένων ἢ καὶ εἰς ἐνθύμησιν ἐρχομένων; Εἶτ’, ἐπεὶ τὰ περὶ τῆς πίστεως θρυλοῦσι, λεκτέον ὅτι ἡμεῖς μὲν, παραλαμβάνοντες αὐτὴν ὡς χρήσιμον τοῖς πολλοῖς, ὁμολογοῦμεν διδάσκειν πιστεύειν καὶ ἀλόγως τοὺς μὴ δυναμένους πάντα καταλιπεῖν καὶ ἀκολουθεῖν ἐξετάσει λόγου· ἐκεῖνοι δὲ τοῦτο μὴ ὁμολογοῦντες τοῖς ἔργοις αὐτὸ ποιοῦσι. τίς γὰρ προτραπεὶς ἐπὶ φιλοσοφίαν, καὶ ἀποκληρωτικῶς ἐπί τινα αἵρεσιν ἑαυτὸν φιλοσόφων ῥίψας ἢ τῷ εὐπορηκέναι τοιοῦδε διδασκάλου, ἄλλως ἐπὶ τοῦτο ἔρχεται ἢ τῷ πιστεύειν τὴν αἵρεσιν ἐκείνην κρείττονα εἶναι;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ γὰρ περιμείνας ἀκοῦσαι τοὺς πάντων φιλοσόφων λόγους καὶ τῶν διαφόρων αἱρέσεων, καὶ τὴν ἀνατροπὴν μὲν τῶνδε κατασκευὴν δὲ ἑτέρων, οὕτως αἱρεῖται ἤτοι Στωϊκὸς ἢ Πλατωνικὸς ἢ Περιπατητικὸς ἢ Ἐπικούρειος εἶναι, ἢ ὁποιασδήποτε φιλοσόφων αἱρέσεως· ἀλλ’ ἀλόγῳ τινὶ, κἂν μὴ βούλωνται τοῦτο ὁμολογεῖν, φορᾷ ἔρχονται ἐπὶ τὸ ἀσκῆσαι, φέρ’ εἰπεῖν, τὸν Στωϊκὸν λόγον, καταλιπόντες τοὺς λοιπούς· τὸν Πλατωνικὸν ὑπερφρονήσαντες ὡς ταπεινότερον τῶν ἄλλων, ἢ τὸν Περιπατητικὸν ὡς ἀνθρωπικώτατον καὶ μᾶλλον τῶν λοιπῶν αἱρέσεων εὐγνωμόνως ὁμολογοῦντα τὰ ἀνθρώπινα ἀγαθά. καὶ ἀπὸ πρώτης δὲ προσβολῆς ταραχθέντες τινὲς εἰς τὸν περὶ προνοίας λόγον, ἐκ τῶν ἐπὶ γῆς γινομένων φαύλοις καὶ σπουδαίοις, προπετέστερον συγκατέθεντο τῷ μηδαμῶς εἶναι πρόνοιαν, καὶ τὸν Ἐπικούρου καὶ Κέλσου εἵλοντο λόγον. Εἴπερ οὖν δεῖ πιστεύειν, ὡς ὁ λόγος ἐδίδαξεν, ἑνί τινι τῶν αἱρέσεις εἰσηγησαμένων ἐν Ἕλλησιν ἢ βαρβάροις· πῶς οὐχὶ μᾶλλον τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, καὶ τῷ διδάσκοντι τοῦτον μόνον δεῖν σέβειν, τὰ δὲ λοιπὰ, ἤτοι ὡς μὴ ὄντα, ἢ ὡς ὄντα μὲν καὶ τιμῆς ἄξια οὐ μὴν καὶ προςκυνήσεως καὶ σεβασμοῦ, παρορᾷν;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
περὶ ὧν ὁ μὴ πιστεύων μόνον, ἀλλὰ καὶ λόγῳ θεωρῶν τὰ πράγματα, ἐρεῖ τὰς ὑποπιπτούσας αὐτῷ καὶ εὑρισκομένας ἐκ τοῦ πάνυ ζητεῖν ἀποδείξεις. πῶς δ’ οὐκ εὐλογώτερον, πάντων τῶν ἀνθρωπίνων πίστεως ἠρτημένων, ἐκείνων μᾶλλον πιστεύειν τῷ θεῷ; τίς γὰρ πλεῖ ἢ γαμεῖ ἢ παιδοποιεῖται ἢ ῥίπτει τὰ σπέρματα ἐπὶ τὴν γῆν, μὴ τὰ κρείττονα πιστεύων ἀπαντήσεσθαι, δυνατοῦ ὄντος καὶ τοῦ ἐναντία γενέσθαι, καὶ ἔστιν ὅτε γινομένου; ἀλλ’ ὅμως ἡ περὶ τοῦ κρείττονα καὶ τὰ κατ’ εὐχὴν ἀπαντήσεσθαι πίστις τολμᾷν πάντας ποιεῖ, καὶ ἐπὶ τὰ ἄδηλα καὶ δυνατὰ ἄλλως συμβῆναι. εἰ δὲ συνέχει τὸν βίον ἐν πάσῃ πράξει ἀδήλῳ, ὅπως ἐκβήσεται, ἡ ἐλπὶς καὶ ἡ περὶ τῶν μελλόντων χρηστοτέρα πίστις·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πῶς οὐ μᾶλλον αὕτη παραληφθήσεται εὐλόγως τῷ πιστεύοντι ὑπὲρ τὴν πλεομένην θάλασσαν καὶ γῆν σπειρομένην καὶ γυναῖκα γαμουμένην, καὶ τὰ λοιπὰ ἐν ἀνθρώποις πράγματα, τῷ ταῦτα πάντα δημιουργήσαντι θεῷ, καὶ τῷ μετὰ ὑπερβαλλούσης μεγαλονοίας καὶ θείας μεγαλοφροσύνης τολμήσαντι τοῦτον τὸν λόγον παραστῆσαι τοῖς πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης, μετὰ μεγάλων κινδύνων καὶ θανάτου νομιζομένου ἀτίμου, ἃ ὑπέμεινεν ὑπὲρ ἀνθρώπων, διδάξας καὶ τοὺς ὑπηρετεῖσθαι τῇ διδασκαλίᾳ αὐτοῦ ἐν τῇ ἀρχῇ πεισθέντας, μετὰ πάντων κινδύνων καὶ τῶν ἀεὶ προσδοκωμένων θανάτων τολμῆσαι ἀποδημῆσαι πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας; Λεγέτω δὴ ἡμῖν ὁ τῇ πίστει χριστιανῶν ἐγκαλῶν, ποίοις ἀποδεικτικοῖς λόγοις ἠναγκάσθη παραδέξασθαι πολλὰς γεγονέναι ἐκπυρώσεις καὶ πολλοὺς κατακλυσμούς· πάντων δὲ νεώτερον εἶναι κατακλυσμὸν μὲν τὸν ἐπὶ Δευκαλίωνος, ἐκπύρωσιν δὲ τὴν ἐπὶ Φαέθοντος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ ἐὰν προβάλληται τοὺς Πλάτωνος περὶ τούτων διαλόγους, φήσομεν αὐτῷ καὶ ἡμῖν ἐξεῖναι πιστεύειν ἐν καθαρᾷ καὶ εὐσεβεῖ ψυχῇ Μωσέως, πᾶν γενητὸν ὑπεραναβάντος καὶ τοῦ δημιουργοῦ τῶν ὅλων ἑαυτὸν ἐξαρτήσαντος, ἐμπεπολιτεῦσθαι πνεῦμα θεῖον, πολλῷ ἐναργέστερον Πλάτωνος καὶ τῶν παρ’ Ἕλλησι καὶ παρὰ βαρβάροις σοφῶν τὰ τοῦ θεοῦ παραστήσαντος. εἰ δ’ ἀπαιτεῖ ἡμᾶς λόγους τῆς τοιαύτης πίστεως, διδότω πρότερος περὶ ὧν αὐτὸς ἀναποδείκτως ἀπεφήνατο, καὶ ἑξῆς κατασκευάσομεν τὰ ἡμέτερα ταῦθ’ οὕτως ἔχειν. Ἔστωσαν δὲ τῷ Κέλσῳ τοῦ περὶ τῶν ἐκπυρώσεων καὶ ἐξυδατώσεων μύθου διδάσκαλοι οἱ κατ’ αὐτὸν σοφώτατοι Αἰγύπτιοι, ὧν τῆς σοφίας ἴχνη ἄλογα ζῶα προςκυνούμενα καὶ λόγοι παριστάντες εὔλογον εἶναι καὶ ἀνακεχωρηκυῖάν τινα καὶ μυστικὴν τὴν τοιαύτην τοῦ θείου θεραπείαν. κἂν μὲν Αἰγύπτιοι περὶ τῶν ζώων σεμνύνοντες ἑαυτῶν τὸν λόγον θεολογίας φέρωσι, σοφοί εἰσιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐὰν δὲ ὁ τῷ Ἰουδαίων συγκαταθέμενος νόμῳ καὶ νομοθέτῃ πάντα ἀναφέρῃ ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν μόνον θεὸν, ἥττων εἶναι παρὰ Κέλσῳ καὶ τοῖς ὁμοίοις αὐτῷ λογίζεται τοῦ μὴ εἰς λογικὰ μόνον καὶ θνητὰ ζῶα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλογα κατάγοντος τὴν θεότητα, ὑπὲρ τὴν μυθικὴν μετενσωμάτωσιν, τὴν περὶ τῆς πιπτούσης ἀπὸ τῶν ἁψίδων τοῦ οὐρανοῦ ψυχῆς καὶ ἕως τῶν ἀλόγων ζώων, οὐ μόνον ἡμέρων ἀλλὰ καὶ ἀγριωτάτων, καταβαινούσης. καὶ ἐὰν μὲν Αἰγύπτιοι μυθολογῶσι, πιστεύονται πεφιλοσοφηκέναι δι’ αἰνιγμῶν καὶ ἀπορρήτων· ἐὰν δὲ Μωσῆς ὅλῳ ἔθνει συγγράφων ἱστορίας καὶ νόμους αὐτοῖς καταλίπῃ, μῦθοι κενοὶ νομίζονται μηδ’ ἀλληγορίαν ἐπιδεχόμενοι οἱ λόγοι αὐτοῦ. τοῦτο γὰρ Κέλσῳ καὶ τοῖς Ἐπικουρείοις δοκεῖ. Εἶτ’ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος αὐταῖς λέξεσιν· Εἰ μὲν δὴ θελήσουσιν ἀποκρίνεσθαί μοι, ὡς οὐ διαπειρωμένῳ, πάντα γὰρ οἶδα,3 καὶ τὰ ἑξῆς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λεκτέον δὲ πρὸς τό πάντα γὰρ οἶδα,3 ἀλαζονικώτατα ὑπ’ αὐτοῦ ἀποτετολμημένον, ὅτι, εἴπερ ἀνεγνώκει μάλιστα τοὺς προφήτας, ὁμολογουμένων αἰνιγμάτων πεπληρωμένους καὶ λόγων τοῖς πολλοῖς ἀσαφῶν, καὶ εἰ ἐντετεύχει ταῖς εὐαγγελικαῖς παραβολαῖς καὶ τῇ λοιπῇ νόμου καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἱστορίας γραφῇ καὶ ταῖς τῶν ἀποστόλων φωναῖς, καὶ ἀναγνοὺς εὐγνωμόνως ἐβούλετο εἰσελθεῖν εἰς τὸν τῶν λέξεων νοῦν, οὐκ ἂν οὕτως ἐθρασύνετο, οὐδ’ εἶπε· πάντα γὰρ οἶδα.3 ὡς οὐδ’ ἡμεῖς οἱ τούτοις ἐνδιατρίψαντες εἴποιμεν ἄν· πάντα γὰρ οἶδα· φίλη γὰρ ἡ ἀλήθεια. οὐδεὶς ἡμῶν ἐρεῖ· πάντα γὰρ οἶδα τὰ Ἐπικούρου· ἢ θαρρήσει ὅτι πάντα οἶδε τὰ Πλάτωνος· τοσούτων οὐσῶν διαφωνιῶν καὶ παρὰ τοῖς διηγουμένοις αὐτά. τίς γὰρ οὕτω θρασὺς εἰπεῖν· πάντα γὰρ οἶδα τὰ Στωϊκὰ, ἢ πάντα τὰ Περιπατητικά; εἰ μὴ ἄρα τό πάντα γὰρ οἶδα ἀπό τινων ἰδιωτῶν ἀναισθήτων ἀκούσας, οὐκ αἰσθανομένων τῆς ἑαυτῶν ἀμαθίας, ᾠήθη ὡς τοιούτοις διδασκάλοις χρησάμενος πάντα ἐγνωκέναι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
δοκεῖ δέ μοι τοιοῦτόν τι πεποιηκέναι, ὡς εἴ τις τῇ Αἰγύπτῳ ἐπιδημήσας, ἔνθα οἱ μὲν Αἰγυπτίων σοφοὶ κατὰ τὰ πάτρια γράμματα πολλὰ φιλοσοφοῦσι περὶ τῶν παρ’ αὐτοῖς νενομισμένων θείων, οἱ δὲ ἰδιῶται μύθους τινὰς ἀκούοντες ὧν τοὺς λόγους οὐκ ἐπίστανται μέγα ἐπ’ αὐτοῖς φρονοῦσιν, ᾤετο πάντα τὰ Αἰγυπτίων ἐγνωκέναι, τοῖς ἰδιώταις αὐτῶν μαθητεύσας καὶ μηδενὶ τῶν ἱερέων συμμίξας μηδ’ ἀπό τινος αὐτῶν τὰ Αἰγυπτίων ἀπόρρητα μαθών. ἃ δ’ εἶπον περὶ Αἰγυπτίων σοφῶν τε καὶ ἰδιωτῶν, δυνατὸν ἰδεῖν καὶ περὶ Περσῶν· παρ’ οἷς εἰσὶ τελεταὶ, πρεσβευόμεναι μὲν λογικῶς ὑπὸ τῶν παρ’ αὐτοῖς λογίων, συμβολικῶς δὲ γινόμεναι ὑπὸ τῶν παρ’ αὐτοῖς πολλῶν καὶ ἐπιπολαιοτέρων. τὸ δ’ αὐτὸ καὶ περὶ Σύρων καὶ Ἰνδῶν καὶ τῶν ὅσοι καὶ μύθους καὶ γράμματα ἔχουσι λεκτέον. Ἐπεὶ δ’ ὁ Κέλσος ἔθηκεν ὡς λεγόμενον ὑπὸ πολλῶν χριστιανῶν· Κακὸν μέν γε ἡ ἐν τῷ βίῳ σοφία, ἀγαθὸν δ’ ἡ μωρία·3 λεκτέον ὅτι συκοφαντεῖ τὸν λόγον, μὴ ἐκθέμενος αὐτὴν τὴν παρὰ τῷ Παύλῳ κειμένην λέξιν οὕτως ἔχουσαν· Εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν, ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός· ἡ γὰρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου μωρία παρὰ θεῷ ἐστίν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκοῦν ὁ μὲν ἀπόστολός φησιν οὐχ ἁπλῶς Ἡ σοφία μωρία παρὰ θεῷ ἐστίν· ἀλλ’ Ἡ σοφία τοῦ κόσμου τούτου. καὶ πάλιν, οὐκ Εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν, ἁπαξαπλῶς μωρὸς γενέσθω· ἀλλ’ Ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός. σοφίαν οὖν τούτου τοῦ αἰῶνος λέγομεν τὴν κατὰ τὰς γραφὰς καταργουμένην πᾶσαν ψευδοδοξοῦσαν φιλοσοφίαν· καὶ μωρίαν λέγομεν ἀγαθὸν, οὐκ ἀπολελυμένως, ἀλλ’ ὅτε τις τῷ αἰῶνι τούτῳ γίνεται μωρός· ὡς εἰ λέγοιμεν καὶ τὸν Πλατωνικὸν, πιστεύοντα τῇ ἀθανασίᾳ τῆς ψυχῆς καὶ τοῖς περὶ αὐτῆς λεγομένοις περὶ μετενσωματώσεως, μωρίαν ἀνειληφέναι, ὡς πρὸς τοὺς Στωϊκοὺς διασύροντας τὴν τούτων συγκατάθεσιν· καὶ ὡς πρὸς Περιπατητικοὺς θρυλοῦντας τὰ Πλάτωνος τερετίσματα· καὶ ὡς πρὸς Ἐπικουρείους δεισιδαιμονίαν ἐγκαλοῦντας τοῖς εἰσάγουσι πρόνοιαν καὶ θεὸν ἐφιστᾶσι τοῖς ὅλοις. ἔτι δὲ ὅτι καὶ κατὰ τὸ τῷ λόγῳ ἀρέσκον πολλῷ διαφέρει μετὰ λόγου καὶ σοφίας συγκατατίθεσθαι τοῖς δόγμασιν ἤπερ μετὰ ψιλῆς τῆς πίστεως· καὶ ὅτι κατὰ περίστασιν καὶ τοῦτ’ ἐβουλήθη ὁ λόγος, ἵνα μὴ πάντη ἀνωφελεῖς ἐάσῃ τοὺς ἀνθρώπους· δηλοῖ ὁ τοῦ Ἰησοῦ γνήσιος μαθητὴς Παῦλος, εἰπών·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν θεὸν, εὐδόκησεν ὁ θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. σαφῶς οὖν διὰ τούτων δηλοῦται ὅτι ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ ἐχρῆν γιγνώσκεσθαι τὸν θεόν. καὶ ἐπεὶ μὴ τοῦτο γεγένηται οὕτως, δεύτερον εὐδόκησεν ὁ θεὸς σῶσαι τοὺς πιστεύοντας οὐχ ἁπαξαπλῶς διὰ μωρίας, ἀλλὰ διὰ μωρίας ὅσον ἐπὶ κηρύγματι. αὐτόθεν γὰρ κηρυσσόμενος Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσταυρωμένος μωρία ἐστὶ κηρύγματος· ὡς καὶ ὁ συναισθόμενος αὐτοῦ λέγει Παῦλος ἐν τῷ· Ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον ἔθνεσι δὲ μωρίαν· αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησι, Χριστὸν θεοῦ δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν. καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ πρώτου τόμου, περὶ τοῦ μηδένα ςοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθητεῦςθαι τῷ Ἰηςοῦ, ταῦτα· Ὅτι τοῖς δυναμένοις φρονίμως καὶ εὐγνωμόνως ἐξετάζειν τὰ περὶ τοὺς ἀποστόλους τοῦ Ἰησοῦ φαίνεται, ὅτι δυνάμει θείᾳ ἐδίδασκον οὗτοι τὸν χριστιανισμὸν καὶ ἐπετύγχανον ὑπάγοντες ἀνθρώπους τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ γὰρ ἡ εἰς τὸ λέγειν δύναμις καὶ τάξις ἐπαγγελίας, κατὰ τὰς Ἑλλήνων διαλεκτικὰς ἢ ῥητορικὰς τέχνας, ἦν ἐν αὐτοῖς ὑπαγομένη τοὺς ἀκούοντας. δοκεῖ δέ μοι, ὅτι σοφοὺς μέν τινας ὡς πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ὑπόληψιν καὶ ἱκανοὺς πρὸς τὸ νοεῖν ἀρεσκόντως πλήθεσι καὶ λέγειν ἐπιλεξάμενος, καὶ χρησάμενος αὐτοῖς διακόνοις τῆς διδασκαλίας, ὁ Ἰησοῦς εὐλογώτατ’ ἂν ὑπενοήθη ὁμοίᾳ φιλοσόφοις κεκηρύχθαι ἀγωγῇ αἱρέσεώς τινος προϊσταμένοις· καὶ οὐκέτι ἂν ἡ περὶ τοῦ θεῖον εἶναι τὸν λόγον ἐπαγγελία ἀνεφαίνετο· ἅτε τοῦ λόγου ὄντος καὶ τοῦ κηρύγματος ἐν πειθοῖς τῆς ἐν φράσει καὶ συνθέσει τῶν λέξεων σοφίας· καὶ ἦν ἂν ἡ πίστις, ὁμοίως τῇ τῶν τοῦ κόσμου φιλοσόφων περὶ τῶν δογμάτων πίστει, ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων καὶ οὐκ ἐν δυνάμει θεοῦ. νυνὶ δὲ τίς βλέπων ἁλιεῖς καὶ τελώνας, μηδὲ τὰ πρῶτα γράμματα μεμαθηκότας (ὡς τὸ εὐαγγέλιον ἀναγράφει περὶ αὐτῶν, καὶ ὁ Κέλσος κατὰ ταῦτα πεπίστευκεν αὐτοῖς, ἀληθεύουσι περὶ τῆς ἰδιωτείας αὐτῶν), τεθαρρηκότως οὐ μόνον Ἰουδαίοις ὁμιλοῦντας περὶ τῆς εἰς τὸν Ἰησοῦν πίστεως, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι κηρύσσοντας αὐτὸν καὶ ἀνύοντας, οὐκ ἂν ζητήσαι πόθεν ἦν αὐτοῖς δύναμις πιστική;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ γὰρ ἡ νενομισμένη τοῖς πολλοῖς. καὶ τίς οὐκ ἂν λέγοι ὅτι τό· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων· δυνάμει τινὶ θείᾳ ἐν τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ ἐπλήρωσεν ὁ Ἰησοῦς; ἥντινα καὶ ὁ Παῦλος παριστὰς, ὡς καὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, φησί· Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ’ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως· ἵνα ἡ πίστις ἡμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐν δυνάμει θεοῦ· κατὰ γὰρ τὰ εἰρημένα ἐν τοῖς προφήταις, προγνωστικῶς ἀπαγγέλλουσι περὶ τῆς κηρύξεως τοῦ εὐαγγελίου· Κύριος ἔδωκε ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ, ὁ βασιλεὺς τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ· ἵνα καὶ ἡ λέγουσα προφητεία· Ἕως τάχους δραμεῖται ὁ λόγος αὐτοῦ· πληρωθῇ. καὶ βλέπομέν γε, ὅτι Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ τῶν ἀποστόλων Ἰησοῦ φθόγγος, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν. διὰ τοῦτο δυνάμεως μὲν πληροῦνται οἱ λόγου τοῦ μετὰ δυνάμεως ἀπαγγελλομένου ἀκούοντες, ἣν ἐπιδείκνυνται τῇ τε διαθέσει καὶ τῷ βίῳ καὶ τῷ ἕως θανάτου ἀγωνίζεσθαι περὶ τῆς ἀληθείας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διάκενοι δέ τινές εἰσι, κἂν ἐπαγγέλλωνται πιστεύειν τῷ θεῷ διὰ τοῦ Ἰησοῦ, οἱ μὴ δύναμιν θείαν ἔχοντες προσάγεσθαι δοκοῦντες τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ. εἰ καὶ ἀνωτέρω δ’ ἐμνήσθην εὐαγγελικοῦ ῥητοῦ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένου, οὐδὲν ἧττον καὶ νῦν αὐτῷ κατὰ καιρὸν χρήσομαι, παριστὰς καὶ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν περὶ τῆς τοῦ εὐαγγελίου κηρύξεως πρόγνωσιν θειότατα δηλουμένην, καὶ τὴν τοῦ λόγου ἰσχὺν χωρὶς διδασκάλων κρατοῦσαν τῶν πιστευόντων τῇ μετὰ δυνάμεως θείας πειθοῖ. φησὶ δὴ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ μὲν θερισμὸς πολὺς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι· δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ, ὅπως ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐπιρρήτους εἶπεν ἀνθρώπους, τελώνας καὶ ναύτας πονηροτάτους λέγων ὁ Κέλσος τοὺς ἀποστόλους Ἰησοῦ· καὶ περὶ τούτου φήσομεν ὅτι ἔοικεν, ἵνα μὲν ἐγκαλέσῃ τῷ λόγῳ, πιστεύειν ὅπου θέλει τοῖς γεγραμμένοις· ἵνα δὲ τὴν ἐμφαινομένην θειότητα ἐν τοῖς αὐτοῖς βιβλίοις ἀπαγγελλομένην μὴ παραδέξηται, ἀπιστεῖν τοῖς εὐαγγελίοις· δέον τὸ φιλάληθες ἰδόντα τῶν γραψάντων ἐκ τῆς περὶ τῶν χειρόνων ἀναγραφῆς πιστεῦσαι καὶ περὶ τῶν θειοτέρων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
γέγραπται δὴ ἐν τῇ Βαρνάβα καθολικῇ ἐπιστολῇ, ὅθεν ὁ Κέλσος λαβὼν τάχα εἶπεν εἶναι ἐπιρρήτους καὶ πονηροτάτους τοὺς ἀποστόλους, ὅτι Ἐξελέξατο τοὺς ἰδίους ἀποστόλους Ἰησοῦς, ὄντας ὑπὲρ πᾶσαν ἀνομίαν ἀνομωτέρους. καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ δὲ τῷ κατὰ Λουκᾶν φησὶ πρὸς τὸν Ἰησοῦν ὁ Πέτρος· Ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, κύριε. ἀλλὰ καὶ ὁ Παῦλος ἐν τῇ πρὸς Τιμόθεόν φησι, καὶ αὐτὸς ὕστερον ἀπόστολος Ἰησοῦ γενόμενος, ὅτι Πιστὸς ὁ λόγος, ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ. τί οὖν ἄτοπον, βουλόμενον παραστῆσαι τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων τὸν Ἰησοῦν ὁπηλίκην ἔχει ψυχῶν ἰατρικὴν, τοὺς ἐπιρρήτους καὶ πονηροτάτους ἐπιλέξασθαι, καὶ τούτους προαγαγεῖν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστ’ αὐτοὺς παράδειγμα εἶναι ἤθους καθαρωτάτου τοῖς δι’ αὐτῶν προσαγομένοις τῷ Χριστοῦ εὐαγγελίῳ; Εἰ δ’ ἐπὶ τῷ προτέρῳ βίῳ ὀνειδίζειν μέλλοιμεν τοῖς μεταβαλοῦσιν, ὥρα καὶ Φαίδωνος ἡμᾶς κατηγορεῖν καὶ φιλοσοφήσαντος, ἐπεὶ, ὡς ἡ ἱστορία φησὶν, ἀπὸ οἰκήματος στέγους αὐτὸν μετήγαγεν εἰς φιλόσοφον διατριβὴν ὁ Σωκράτης.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ καὶ τὴν Πολέμωνος ἀσωτίαν, τοῦ διαδεξαμένου Ξενοκράτην, ὀνειδίσομεν φιλοσοφίᾳ· δέον κἀκεῖ τοῦτ’ αὐτῆς ἀποδέξασθαι, ὅτι δεδύνηται ὁ ἐν τοῖς πείσασι λόγος ἀπὸ τηλικούτων μεταστῆσαι κακῶν τοὺς προκατειλημμένους ἐν αὐτοῖς. καὶ παρὰ μὲν τοῖς Ἕλλησιν εἷς τις Φαίδων, καὶ οὐκ οἶδα εἰ δεύτερος, καὶ εἷς Πολέμων, μεταβαλόντες ἀπὸ ἀσώτου καὶ μοχθηροτάτου βίου ἐφιλοσόφησαν· παρὰ δὲ τῷ Ἰησοῦ οὐ μόνοι τότε οἱ δώδεκα, ἀλλ’ ἀεὶ καὶ πολλαπλασίους, οἵτινες γενόμενοι σωφρόνων χορὸς λέγουσι περὶ τῶν προτέρων· Ἦμεν γάρ ποτε καὶ ἡμεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι, δουλεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διάγοντες, στυγητοὶ, μισοῦντες ἀλλήλους. ὅτε δ’ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος, οὗ ἐξέχεεν ἐφ’ ἡμᾶς, τοιοίδε γεγόναμεν. Ἐξαπέστειλε γὰρ ὁ θεὸς τὸν λόγον αὐτοῦ, καὶ ἰάσατο αὐτοὺς, καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν· ὡς ὁ ἐν ψαλμοῖς προφητεύσας ἐδίδαξε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ταῦτα δ’ ἂν προσθείην τοῖς λεγομένοις, ὅτι Χρύσιππος, ἐν τῷ περὶ παθῶν θεραπευτικῷ, πειρᾶται ὑπὲρ τοῦ καταστεῖλαι τὰ ἐν ἀνθρώποις πάθη τῶν ψυχῶν, μὴ προσποιησάμενος ποῖόν τι τῆς ἀληθείας ἐστὶ δόγμα, θεραπεύειν κατὰ τὰς διαφόρους αἱρέσεις τοὺς ἐν τοῖς πάθεσι προκατειλημμένους, καί φησιν ὅτι, κἂν ἡδονὴ τέλος ᾖ, οὑτωσὶ θεραπευτέον τὰ πάθη· κἂν τρία γένη τῶν ἀγαθῶν, οὐδὲν ἧττον κατὰ τὸν λόγον τοῦτον τῶν παθῶν οὕτως ἀπαλλακτέον τοὺς ἐνεχομένους αὐτοῖς. οἱ δὲ κατήγοροι τοῦ χριστιανισμοῦ οὐχ ὁρῶσιν ὅσων πάθη καὶ ὅσων χύσις κακίας καταστέλλεται, καὶ ὅσων ἄγρια ἤθη ἡμεροῦται προφάσει τοῦ λόγου· ᾧ ἔδει αὐτοὺς ἐντυχόντας τῷ κοινωνικῷ χάριτας ὁμολογεῖν, καινῇ μεθόδῳ πολλῶν κακῶν μεταστήσαντι τοὺς ἀνθρώπους· καὶ μαρτυρεῖν γε αὐτῷ, εἰ καὶ μὴ ἀλήθειαν, ἀλλὰ τὸ λυσιτελὲς τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει. Ἐπεὶ δὲ μὴ προπετεῖς διδάσκων τοὺς μαθητὰς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγεν αὐτοῖς τό· Ἐὰν διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν· κἂν ἐν τῇ ἑτέρᾳ διώκωσι, πάλιν φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ διδάσκων παράδειγμα αὐτοῖς ἐγίνετο εὐσταθοῦς βίου, οἰκονομοῦντος μὴ εἰκῆ μηδὲ ἀκαίρως καὶ ἀλόγως ὁμόσε χωρεῖν τοῖς κινδύνοις· τοῦτο πάλιν κακουργῶν ὁ Κέλσος διαβάλλει, καί φησι πρὸς τὸν Ἰησοῦν ὁ παρ’ αὐτῷ Ἰουδαῖος ὅτι Μετὰ τῶν μαθητῶν τῇδε κἀκεῖσε ἀποδιδράσκεις.3 Τί δὲ καί σε νήπιον ἔτι ἐχρῆν εἰς Αἴγυπτον ἐκκομίζεσθαι, μὴ ἀποσφαγῇς; θεὸν γὰρ οὐκ εἰκὸς ἦν περὶ θανάτου δεδιέναι,3 καὶ τὰ ἑξῆς. ἡμεῖς δ’ αὐτῷ πιστεύοντες Ἰησοῦ περὶ μὲν τῆς ἐν αὐτῷ θειότητος λέγοντι· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· καὶ εἴ τι τούτοις παραπλήσιον· περὶ δὲ τοῦ, ὅτι ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι ἦν, ταῦτα φάσκοντι· Νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα· σύνθετόν τι χρῆμά φαμεν αὐτὸν γεγονέναι. καὶ ἐχρῆν τὸν προνοούμενον τῆς ὡς ἀνθρώπου ἑαυτοῦ εἰς τὸν βίον ἐπιδημίας μὴ ἀκαίρως ὁμόσε χωρεῖν τῷ ἕως θανάτου κινδύνῳ. οὕτως δὲ ἔδει αὐτὸν καὶ ὑπὸ τῶν ἀνατρεφόντων ἄγεσθαι, ὑπὸ θείου ἀγγέλου οἰκονομουμένων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τί οὖν ἄτοπον τὸν ἅπαξ ἐνανθρωπήσαντα καὶ κατ’ ἀνθρωπίνην ἀγωγὴν οἰκονομεῖσθαι πρὸς τὸ ἐκκλίνειν κινδύνους, οὐ τῷ ἄλλως ἀδύνατον εἶναι τοιοῦτον γενέσθαι, ἀλλὰ τῷ δεῖν τὸ ἐγχωροῦν ὁδῷ καὶ τάξει περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ Ἰησοῦ ᾠκονομῆσθαι; καὶ βέλτιόν γε ἦν ὑπεκστῆναι τὸ παιδίον Ἰησοῦν τῆς Ἡρώδου ἐπιβουλῆς, καὶ ἀποδημῆσαι μετὰ τῶν τρεφόντων αὐτὸ εἰς Αἴγυπτον ἕως τῆς τελευτῆς τοῦ ἐπιβουλεύοντος· ἢ τὴν περὶ τοῦ Ἰησοῦ πρόνοιαν κωλύειν τὸ ἐφ’ ἡμῖν Ἡρώδου ἀναιρεῖν τὸ παιδίον θέλοντος, ἢ τὴν λεγομένην παρὰ τοῖς ποιηταῖς Ἄϊδος κυνέην ἤ τι παραπλήσιον ποιεῖν εἶναι περὶ τὸν Ἰησοῦν, ἢ πατάξαι ὁμοίως τοῖς ἐν Σοδόμοις τοὺς ἥκοντας ἐπὶ τὴν ἀναίρεσιν αὐτοῦ. τὸ γὰρ πάνυ παράδοξον τῆς ἐπ’ αὐτὸν βοηθείας, καὶ ἐπὶ πλέον ἐμφανὲς, οὐκ ἦν χρήσιμον τῷ βούλεσθαι αὐτὸν διδάξαι ὡς ἄνθρωπον μαρτυρούμενον ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἔχειν τι θειότερον ἐν τῷ βλεπομένῳ ἀνθρώπῳ· ὅπερ ἦν ὁ κυρίως υἱὸς θεοῦ, θεὸς λόγος, θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία, ὁ καλούμενος Χριστός. οὐ καιρὸς δὲ νῦν τὰ περὶ τοῦ συνθέτου, καὶ ἐξ ὧν συνέκειτο ἐνανθρωπήσας Ἰησοῦς, διηγήσασθαι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὔσης τινὸς καὶ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, οἰκείας ζητήσεως τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸν τόπον. Ὅμοιον δὲ ᾗ πεποίηται κατὰ Ἰησοῦ καὶ τῶν μαθητῶν διαβολῇ φήσομεν εἶναι καὶ τὸ περὶ Ἀριστοτέλους ἱστορούμενον· οὗτος γὰρ ἰδὼν συγκροτεῖσθαι μέλλον κατ’ αὐτοῦ δικαστήριον ὡς κατὰ ἀσεβοῦς, διά τινα δόγματα τῆς φιλοσοφίας αὐτοῦ ἃ ἐνόμισαν εἶναι ἀσεβῆ Ἀθηναῖοι, ἀναχωρήσας ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν ἐν Χαλκίδι τὰς διατριβὰς ἐποιήσατο, ἀπολογησάμενος τοῖς γνωρίμοις καὶ εἰπών· Ἀπίωμεν ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα μὴ πρόφασιν δῶμεν Ἀθηναίοις τοῦ δεύτερον ἄγος ἀναλαβεῖν παραπλήσιον τῷ κατὰ Σωκράτους, καὶ ἵνα μὴ δεύτερον εἰς φιλοσοφίαν ἀσεβήσωσιν. καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς αὐτῆς κατὰ Κέλςου πραγματείας τάδε φηςίν· Εἶθ’ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος τὰ ὑπὸ ὀλίγων πάνυ παρὰ τὴν διδασκαλίαν Ἰησοῦ λεγόμενα νομιζομένων χριστιανῶν, οὐ φρονιμωτέρων (ὡς οἴεται) ἀλλ’ ἀμαθεστάτων, φέρων, φησὶ τοιαῦτα ὑπ’ αὐτῶν προστάσσεσθαι· Μηδεὶς προσίτω πεπαιδευμένος, μηδεὶς σοφὸς, μηδεὶς φρόνιμος· κακὰ γὰρ ταῦτα νομίζεται παρ’ ἡμῖν· ἀλλ’ εἴ τις ἀμαθὴς, εἴ τις ἀνόητος, εἴ τις ἀπαίδευτος, εἴ τις νήπιος, θαρρῶν ἡκέτω.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τούτους γὰρ ἀξίους εἶναι τοῦ σφετέρου θεοῦ αὐτόθεν ὁμολογοῦντες, δῆλοί εἰσιν ὅτι μόνους τοὺς ἠλιθίους καὶ ἀγεννεῖς καὶ ἀναισθήτους καὶ ἀνδράποδα καὶ γύναια καὶ παιδάρια πείθειν ἐθέλουσί τε καὶ δύνανται.3 καὶ πρὸς ταῦτα δέ φαμεν ὅτι, ὥσπερ εἴ τις, τοῦ Ἰησοῦ διδάσκοντος τὰ περὶ σωφροσύνης καὶ λέγοντος· Ὃς ἐὰν ἐμβλέψῃ γυναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· ἑώρα τινὰς ὀλίγους ἀπὸ τῶν τοσούτων χριστιανοὺς εἶναι νομιζομένους ἀκολάστως ζῶντας, εὐλογώτατα μὲν ἂν αὐτοῖς ἐνεκάλει παρὰ τὴν Ἰησοῦ βιοῦσι διδασκαλίαν· ἀλογώτατα δ’ ἂν ἐποίησεν, εἰ τὸ κατ’ ἐκείνων ἔγκλημα τῷ λόγῳ προσῆπτεν· οὕτως, ἐὰν εὑρίσκηται οὐδενὸς ἧττον ὁ χριστιανῶν λόγος ἐπὶ σοφίαν προκαλούμενος, ἐγκλητέον μὲν ἔσται τοῖς συναγορεύουσι τῇ σφῶν ἀμαθίᾳ, καὶ λέγουσιν οὐ ταῦτα μὲν ἅπερ ὁ Κέλσος ἀνέγραψεν· οὐδὲ γὰρ οὕτως ἀναισχύντως, κἂν ἰδιῶταί τινες ὦσι καὶ ἀμαθεῖς, λέγουσιν· ἕτερα δὲ πολλῷ ἐλάττονα καὶ ἀποτρεπτικὰ τοῦ ἀσκεῖν σοφίαν. Ὅτι δὲ βούλεται ἡμᾶς εἶναι σοφοὺς ὁ λόγος, δεικτέον καὶ ἀπὸ τῶν παλαιῶν καὶ Ἰουδαϊκῶν γραμμάτων, οἷς καὶ ἡμεῖς χρώμεθα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐχ ἧττον δὲ καὶ ἀπὸ τῶν μετὰ τὸν Ἰησοῦν γραφέντων καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις θείων εἶναι πεπιστευμένων. ἀναγέγραπται δὴ ἐν πεντηκοστῷ ψαλμῷ Δαυὶδ ἐν τῇ πρὸς θεὸν εὐχῇ λέγων· Τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι. καὶ εἴ τίς γε ἐντύχοι τοῖς ψαλμοῖς, εὕροι ἂν πολλῶν καὶ σοφῶν δογμάτων πλήρη τὴν βίβλον. καὶ Σολομὼν δὲ, ἐπεὶ σοφίαν ᾔτησεν, ἀπεδέχθη· καὶ τῆς σοφίας αὐτοῦ τὰ ἴχνη ἔστιν ἐν τοῖς συγγράμμασι θεωρῆσαι, μεγάλην ἔχοντα ἐν βραχυλογίᾳ περίνοιαν· ἐν οἷς ἂν εὕροις πολλὰ ἐγκώμια τῆς σοφίας καὶ προτρεπτικὰ περὶ τοῦ σοφίαν δεῖν ἀναλαβεῖν. καὶ οὕτω γε σοφὸς ἦν Σολομὼν, ὥστε τὴν βασιλίδα Σαβὰ ἀκούσασαν αὐτοῦ τὸ ὄνομα καὶ τὸ ὄνομα κυρίου ἐλθεῖν πειράσαι αὐτὸν ἐν αἰνίγμασιν. ἥτις καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ πάντα ὅσα ἦν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῇ Σολομὼν πάντας τοὺς λόγους αὐτῆς· οὐκ ἦν λόγος παρεωραμένος ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ὃν οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῇ. καὶ εἶδε βασίλισσα Σαβὰ πᾶσαν φρόνησιν Σολομὼν, καὶ τὰ κατ’ αὐτόν· καὶ ἐξ ἑαυτῆς ἐγένετο. καὶ εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα· ἀληθὴς ὁ λόγος ὃν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου περὶ σοῦ καὶ περὶ τῆς φρονήσεώς σου·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὐκ ἐπίστευσα τοῖς λαλοῦσί μοι, ἕως ὅτε παρεγενόμην καὶ ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί μου. καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστι καθὼς ἀπήγγειλάν μοι τὸ ἥμισυ. προστέθεικας σοφίαν καὶ ἀγαθὰ πρὸς αὐτὰ ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἀκοὴν ἣν ἤκουσα. γέγραπται δὴ περὶ τοῦ αὐτοῦ ὅτι Καὶ ἔδωκε κύριος φρόνησιν τῷ Σολομὼν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα καὶ χύμα καρδίας ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν. καὶ ἐπληθύνθη σοφία ἐν Σολομὼν σφόδρα ὑπὲρ τὴν φρόνησιν πάντων ἀρχαίων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύπτου. καὶ ἐσοφίσατο ὑπὲρ πάντας ἀνθρώπους· καὶ τὰ ἑξῆς. οὕτω δὲ βούλεται σοφοὺς εἶναι ἐν τοῖς πιστεύουσιν ὁ λόγος, ὥστε ὑπὲρ τοῦ γυμνάσαι τὴν σύνεσιν τῶν ἀκουόντων τὰ μὲν ἐν αἰνίγμασι, τὰ δὲ ἐν τοῖς καλουμένοις σκοτεινοῖς λόγοις λελαληκέναι, τὰ δὲ διὰ παραβολῶν, καὶ ἄλλα διὰ προβλημάτων. καί φησί γέ τις τῶν προφητῶν, ὁ Ὡσηὲ, ἐπὶ τέλει τῶν λόγων αὐτοῦ· Τίς σοφὸς καὶ συνήσει ταῦτα; ἢ συνετὸς καὶ ἐπιγνώσεται αὐτά; Δανιὴλ δὲ καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ αἰχμαλωτισθέντες τοσοῦτον προέκοψαν καὶ ἐν τοῖς μαθήμασιν, ἅτινα ἤσκουν ἐν Βαβυλῶνι οἱ περὶ τὸν βασιλέα σοφοὶ, ὡς πάντων αὐτῶν διαφέροντας ἀποδειχθῆναι τούτους δεκαπλασίως.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λέγεται δὲ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ πρὸς τὸν Τύρου ἄρχοντα, μέγα φρονοῦντα ἐπὶ σοφίᾳ· Μὴ σὺ σοφώτερος εἶ τοῦ Δανιήλ; πᾶν κρύφιον οὐκ ἐπεδείχθη σοι. Ἐὰν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ μετὰ τὸν Ἰησοῦν γεγραμμένα ἔλθῃς βιβλία, εὕροις ἂν τοὺς μὲν ὄχλους τῶν πιστευόντων τῶν παραβολῶν ἀκούοντας, ὡς ἔξω τυγχάνοντας καὶ ἀξίους μόνον τῶν ἐξωτερικῶν λόγων, τοὺς δὲ μαθητὰς κατ’ ἰδίαν τῶν παραβολῶν μανθάνοντας τὰς διηγήσεις· κατ’ ἰδίαν γὰρ τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς ἐπέλυεν ἅπαντα ὁ Ἰησοῦς, προτιμῶν παρὰ τοὺς ὄχλους τοὺς τῆς σοφίας αὐτοῦ ἐπιδικαζομένους. ἐπαγγέλλεται δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι πέμψαι σοφοὺς καὶ γραμματεῖς, λέγων· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω εἰς ὑμᾶς σοφοὺς καὶ γραμματεῖς· καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενοῦσι καὶ σταυρώσουσι. καὶ ὁ Παῦλος δ’ ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ὑπὸ τοῦ θεοῦ διδομένων χαρισμάτων πρῶτον ἔταξε τὸν λόγον τῆς σοφίας, καὶ δεύτερον, ὡς ὑποβεβηκότα παρ’ ἐκεῖνον, τὸν λόγον τῆς γνώσεως, τρίτον δέ που καὶ κατωτέρω τὴν πίστιν. καὶ ἐπεὶ τὸν λόγον προετίμα τῶν τεραστίων ἐνεργειῶν, διὰ τοῦτ’ ἐνεργήματα δυνάμεων καὶ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῇ κατωτέρω τίθησι χώρᾳ παρὰ τὰ λογικὰ χαρίσματα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
μαρτυρεῖ δὲ τῇ Μωσέως πολυμαθείᾳ ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων Στέφανος, πάντως ἀπὸ τῶν παλαιῶν καὶ μὴ εἰς πολλοὺς ἐφθακότων γραμμάτων λαβών. φησὶ γάρ· Καὶ ἐπαιδεύθη Μωσῆς ἐν πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων. διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐν τοῖς τεραστίοις ὑπενοεῖτο, μήποτε οὐ κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεόθεν ἥκειν ἐποίει αὐτὰ, ἀλλὰ κατὰ τὰ Αἰγυπτίων μαθήματα, σοφὸς ὢν ἐν αὐτοῖς. τοιαῦτα γὰρ ὑπονοῶν περὶ αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε τοὺς ἐπαοιδοὺς τῶν Αἰγυπτίων καὶ τοὺς σοφιστὰς καὶ τοὺς φαρμακεῖς· οἵτινες ἠλέγχθησαν τὸ οὐδὲν ὄντες ὡς πρὸς τὴν ἐν Μωσῇ σοφίαν ὑπὲρ πᾶσαν Αἰγυπτίων σοφίαν. Ἀλλ’ εἰκὸς τὰ γεγραμμένα ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους προτέρᾳ τῷ Παύλῳ, ὡς πρὸς Ἕλληνας καὶ μέγα φυσῶντας ἐπὶ τῇ Ἑλληνικῇ σοφίᾳ, κεκινηκέναι τινὰς, ὡς τοῦ λόγου μὴ βουλομένου σοφούς. ἀλλ’ ἀκουέτω ὁ τὰ τοιαῦτα νομίζων ὅτι, ὥσπερ διαβάλλων ἀνθρώπους φαύλους ὁ λόγος φησὶν αὐτοὺς εἶναι οὐ περὶ τῶν νοητῶν καὶ ἀοράτων καὶ αἰωνίων σοφοὺς, ἀλλὰ περὶ μόνων τῶν αἰσθητῶν πραγματευσαμένους καὶ ἐν τούτοις τὰ πάντα τιθεμένους εἶναι σοφοὺς τοῦ κόσμου·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω καὶ πολλῶν ὄντων δογμάτων, τὰ μὲν συναγορεύοντα ὕλῃ καὶ σώμασι καὶ πάντα φάςκοντα εἶναι σώματα τὰ προηγουμένως ὑφεστηκότα καὶ μηδὲν παρὰ ταῦτα εἶναι ἄλλο, εἴτε λεγόμενον ἀόρατον εἴτ’ ὀνομαζόμενον ἀσώματον, φησὶν εἶναι σοφίαν τοῦ κόσμου καταργουμένην καὶ μωραινομένην καὶ σοφίαν τοῦ αἰῶνος τούτου· τὰ δὲ μετατιθέντα τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν τῇδε πραγμάτων ἐπὶ τὴν παρὰ θεῷ μακαριότητα καὶ τὴν καλουμένην αὐτοῦ βασιλείαν, καὶ διδάσκοντα καταφρονεῖν μὲν ὡς προσκαίρων πάντων τῶν αἰσθητῶν καὶ βλεπομένων, σπεύδειν δὲ ἐπὶ τὰ ἀόρατα καὶ σκοπεῖν τὰ μὴ βλεπόμενα, ταῦτά φησι σοφίαν εἶναι θεοῦ. φιλαλήθης δ’ ὢν ὁ Παῦλός φησι περί τινων ἐν Ἕλλησι σοφῶν, ἐν οἷς ἀληθεύουσιν, ὅτι Γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν. καὶ μαρτυρεῖ αὐτοῖς ἐγνωκέναι θεόν· λέγει δὲ καὶ τοῦτ’ οὐκ ἀθεεὶ αὐτοῖς γεγονέναι, ἐν οἷς γράφει τό· Ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσεν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
αἰνισσόμενος οἶμαι τοὺς ἀναβαίνοντας ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἐπὶ τὰ νοητὰ, ὅτε γράφει ὅτι Τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀί̈διος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους, διότι γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν. Τάχα δὲ καὶ ἐκ τοῦ· Βλέπετε δὲ τὴν κλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοὶ, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοὶ, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς· καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεὸς, καὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ, ἵνα μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ· ἐκινήθησάν τινες πρὸς τὸ οἴεσθαι ὅτι οὐδεὶς πεπαιδευμένος ἢ σοφὸς ἢ φρόνιμος προσέρχεται τῷ λόγῳ. καὶ πρὸς τὸν τοιοῦτον δὲ φήσομεν, ὅτι οὐκ εἴρηται· Οὐδεὶς σοφὸς κατὰ σάρκα· ἀλλ’· Οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα. καὶ δῆλον ὅτι ἐν τῷ χαρακτηριστικῷ τῶν καλουμένων ἐπισκόπων, διαγράφων ὁ Παῦλος ὁποῖον εἶναι χρὴ τὸν ἐπίσκοπον, ἔταξε καὶ τὸν διδάσκαλον· λέγων δεῖν αὐτὸν εἶναι δυνατὸν καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν, ἵνα τοὺς ματαιολόγους καὶ φρεναπάτας ἐπιστομίζῃ διὰ τῆς ἐν αὐτῷ σοφίας.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὥσπερ μονόγαμον μᾶλλον διγάμου αἱρεῖται εἰς ἐπισκοπὴν, καὶ ἀνεπίληπτον ἐπιλήπτου, καὶ νηφάλιον τοῦ μὴ τοιούτου, καὶ σώφρονα τοῦ μὴ σώφρονος, καὶ κόσμιον παρὰ τὸν κἂν ἐπ’ ὀλίγον ἄκοσμον· οὕτως θέλει τὸν προηγουμένως εἰς ἐπισκοπὴν κατασταθησόμενον εἶναι διδακτικὸν καὶ δυνατὸν πρὸς τὸ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπιστομίζειν. πῶς οὖν εὐλόγως ἐγκαλεῖ ὁ Κέλσος ἡμῖν ὡς φάσκουσι· Μηδεὶς προσίτω πεπαιδευμένος, μηδεὶς σοφὸς, μηδεὶς φρόνιμος; ἀλλὰ προσίτω μὲν πεπαιδευμένος καὶ σοφὸς καὶ φρόνιμος ὁ βουλόμενος· οὐδὲν δ’ ἧττον προσίτω καὶ εἴ τις ἀμαθὴς καὶ ἀνόητος καὶ ἀπαίδευτος καὶ νήπιος. καὶ γὰρ τοὺς τοιούτους προσελθόντας ἐπαγγέλλεται θεραπεύειν ὁ λόγος, πάντας ἀξίους κατασκευάζων τοῦ θεοῦ. Ψεῦδος δὲ καὶ τὸ μόνους ἠλιθίους καὶ ἀγεννεῖς καὶ ἀναισθήτους καὶ ἀνδράποδα καὶ γύναια καὶ παιδάρια πείθειν ἐθέλειν τοὺς διδάσκοντας τὸν θεῖον λόγον·3 καὶ τούτους μὲν γὰρ καλεῖ ὁ λόγος, ἵνα αὐτοὺς βελτιώσῃ· καλεῖ δὲ καὶ τοὺς πολλῷ τούτων διαφέροντας· ἐπεὶ σωτήρ ἐστι πάντων ἀνθρώπων ὁ χριστὸς, καὶ μάλιστα πιστῶν, εἴτε συνετῶν εἴτε καὶ ἁπλουστέρων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἱλασμός ἐστι πρὸς τὸν πατέρα περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐ μόνον δὲ περὶ τῶν ἡμετέρων ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. περισσὸν οὖν τὸ θέλειν μετὰ ταῦτα ἀπολογήσασθαι ἡμᾶς πρὸς τὰς Κέλσου λέξεις οὕτως ἐχούσας· Τί γάρ ἐστιν ἄλλως κακὸν τὸ πεπαιδεῦσθαι, καὶ λόγων τῶν ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι, καὶ φρόνιμον εἶναί τε καὶ δοκεῖν; τί δὲ κωλύει τοῦτο πρὸς τὸ γνῶναι θεόν; τί δ’ οὐχὶ προὔργου μᾶλλον, καὶ δι’ οὗ μᾶλλόν τις ἂν ἐφικέσθαι δύναιτο ἀληθείας;3 τὸ μὲν οὖν ἀληθῶς πεπαιδεῦσθαι οὐ κακόν· ὁδὸς γὰρ ἐπ’ ἀρετήν ἐστιν ἡ παίδευσις. τὸ μέντοι γε ἐν πεπαιδευμένοις ἀριθμεῖν τοὺς ἐσφαλμένα δόγματα ἔχοντας, οὐδ’ οἱ Ἑλλήνων σοφοὶ φήσουσι. καὶ κατὰ τὸν ἡμέτερον δὲ λόγον οὐκ ἔστι σοφία πονηρίας ἐπιστήμη· πονηρίας δὲ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ἐπιστήμη ἐστὶν ἐν τοῖς ψευδοδοξοῦσι καὶ ὑπὸ σοφισμάτων ἠπατημένοις. διὰ τοῦτο ἀμαθίαν εἴποιμι μᾶλλον ἢ σοφίαν ἐν τοῖς τοιούτοις. πάλιν τ’ αὖ τίς οὐκ ἂν ὁμολογήσαι ὅτι λόγων τῶν ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι ἀγαθόν ἐστιν; ἀλλὰ τίνας ἐροῦμεν τοὺς ἀρίστους λόγους ἢ τοὺς ἀληθεῖς καὶ ἐπ’ ἀρετὴν παρακαλοῦντας; ἀλλὰ καὶ τὸ φρόνιμον εἶναι καλόν ἐστιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκέτι δὲ τὸ δοκεῖν, ὅπερ εἶπεν ὁ Κέλσος. καὶ οὐ κωλύει γε πρὸς τὸ γνῶναι θεὸν, ἀλλὰ καὶ συνεργεῖ τὸ πεπαιδεῦσθαι καὶ λόγων ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι καὶ φρόνιμον εἶναι. καὶ ἡμῖν μᾶλλον πρέπει τοῦτο λέγειν ἢ Κέλσῳ· καὶ μάλιστα ἐὰν Ἐπικούρειος ὢν ἐλέγχηται. Ἴδωμεν δ’ αὐτοῦ καὶ τὰ ἑξῆς οὕτως ἔχοντα· Ἀλλ’ ὁρῶμεν δήπου καὶ τοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένους καὶ ἀγείροντας, εἰς μὲν φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε παρελθόντας, οὐδ’ ἐν τούτοις τὰ ἑαυτῶν κατατολμήσαντας ἐπιδεικνύειν· ἔνθα δ’ ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνοήτων ἀνθρώπων ὅμιλον, ἐνταῦθα ὠθουμένους τε καὶ καλλωπιζομένους.3 ὅρα δὴ καὶ ἐν τούτοις τίνα τρόπον ἡμᾶς συκοφαντεῖ, ἐξομοιῶν τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγείρουσι. ποῖα δὴ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνύμεθα; ἢ τί τούτοις παραπλήσιον πράττομεν, οἱ καὶ δι’ ἀναγνωσμάτων καὶ διὰ τῶν εἰς τὰ ἀναγνώσματα διηγήσεων προτρέποντες μὲν ἐπὶ τὴν εἰς τὸν θεὸν τῶν ὅλων εὐσέβειαν καὶ τὰς συνθρόνους ταύτης ἀρετάς, ἀποτρέποντες δ’ ἀπὸ τοῦ καταφρονεῖν τοῦ θείου καὶ πάντων τῶν παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πραττομένων;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οἱ φιλόσοφοί γ’ ἂν εὔξαιντο ἀγείρειν τοσούτους ἀκροατὰς λόγων ἐπὶ τὸ καλὸν παρακαλούντων. ὅπερ πεποιήκασι μάλιστα τῶν Κυνικῶν τινὲς, δημοσίᾳ πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας διαλεγόμενοι. ἆρ’ οὖν καὶ τούτους, μὴ συναθροίζοντας μὲν τοὺς νομιζομένους πεπαιδεῦσθαι, καλοῦντας δ’ ἀπὸ τῆς τριόδου καὶ συνάγοντας ἀκροατὰς, φήσουσι παραπλησίους εἶναι τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγείρουσιν; ἀλλ’ οὔτε Κέλσος οὔτε τις τῶν τὰ αὐτὰ φρονούντων ἐγκαλοῦσι τοῖς κατὰ τὸ φαινόμενον αὐτοῖς φιλάνθρωπον κινοῦσι λόγους καὶ πρὸς τοὺς ἰδιωτικοὺς δήμους. Εἰ δ’ ἐκεῖνοι οὐκ ἔγκλητοι τοῦτο πράττοντες, ἴδωμεν εἰ μὴ χριστιανοὶ μᾶλλον καὶ τούτων βέλτιον πλήθη ἐπὶ καλοκἀγαθίαν προκαλοῦνται. οἱ μὲν γὰρ δημοσίᾳ διαλεγόμενοι φιλόσοφοι οὐ φυλοκρινοῦσι τοὺς ἀκούοντας· ἀλλ’ ὁ βουλόμενος ἕστηκε καὶ ἀκούει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
χριστιανοὶ δὲ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτοῖς προβασανίσαντες τῶν ἀκούειν σφῶν βουλομένων τὰς ψυχὰς, καὶ κατ’ ἰδίαν αὐτοῖς προεπᾴσαντες, ἐπὰν δοκῶσιν αὐτάρκως οἱ ἀκροαταὶ πρὶν εἰς τὸ κοινὸν εἰσελθεῖν ἐπιδεδωκέναι πρὸς τὸ θέλειν καλῶς βιοῦν, τὸ τηνικάδε αὐτοὺς εἰσάγουσιν, ἰδίᾳ μὲν ποιήσαντες τάγμα τῶν ἄρτι ἀρχομένων καὶ εἰσαγομένων καὶ οὐδέπω τὸ σύμβολον τοῦ ἀποκεκαθάρθαι ἀνειληφότων· ἕτερον δὲ τὸ τῶν κατὰ τὸ δυνατὸν παραστησάντων ἑαυτῶν τὴν προαίρεσιν οὐκ ἄλλο τι βούλεσθαι ἢ τὰ χριστιανοῖς δοκοῦντα· παρ’ οἷς εἰσί τινες τεταγμένοι πρὸς τὸ φιλοπευστεῖν τοὺς βίους καὶ τὰς ἀγωγὰς τῶν προσιόντων, ἵνα τοὺς μὲν τὰ ἐπίρρητα πράττοντας ἀποκωλύσωσιν ἥκειν ἐπὶ τὸν κοινὸν αὐτῶν σύλλογον, τοὺς δὲ μὴ τοιούτους ὅλῃ ψυχῇ ἀποδεχόμενοι βελτίους ὁσημέραι κατασκευάζωσιν. ὁμοία δ’ ἔστιν αὐτοῖς ἀγωγὴ καὶ περὶ ἁμαρτανόντων, καὶ μάλιστα τῶν ἀκολασταινόντων, οὓς ἀπελαύνουσι τοῦ κοινοῦ οἱ κατὰ τὸν Κέλσον παραπλήσιοι τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις. καὶ τὸ μὲν τῶν Πυθαγορείων συμνὸν διδασκαλεῖον κενοτάφια τῶν ἀποστάντων τῆς σφῶν φιλοσοφίας κατεσκεύαζε, λογιζόμενον νεκροὺς αὐτοὺς γεγονέναι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὗτοι δὲ ὡς ἀπολωλότας καὶ τεθνηκότας τῷ θεῷ τοὺς ὑπ’ ἀσελγείας ἤ τινος ἀτόπου νενικημένους, ὡς νεκροὺς πενθοῦσι· καὶ ὡς ἐκ νεκρῶν ἀναστάντας, ἐὰν ἀξιόλογον ἐνδείξωνται μεταβολὴν, χρόνῳ πλείονι τῶν κατ’ ἀρχὰς εἰσαγομένων ὕστερόν ποτε προσίενται· εἰς οὐδεμίαν ἀρχὴν καὶ προστασίαν τῆς λεγομένης ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταλέγοντες τοὺς φθάσαντας μετὰ τὸ προσεληλυθέναι τῷ λόγῳ ἐπταικέναι. Τούτους δὴ, οἷς ἡμᾶς ὁ Κέλσος ὁμοιοῖ, τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγείρουσι, φησὶν εἰς μὲν φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε παρελθεῖν, οὐδ’ ἐν τούτοις τὰ ἑαυτῶν κατατολμᾷν ἐπιδεικνύειν· ἔνθα δ’ ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνθρώπων ἀνοήτων ὅμιλον, ἐνταῦθα ὠθουμένους τε καὶ καλλωπιζομένους·3 καὶ ἐν τούτῳ οὐδὲν ἄλλο ποιῶν ἢ λοιδορούμενος ἡμῖν παραπλησίως ταῖς ἐν ταῖς τριόδοις γυναιξὶ, σκοπὸν ἐχούσαις τὸ κακῶς ἀλλήλας λέγειν. ἡμεῖς γὰρ, ὅση δύναμις, πάντα πράττομεν ὑπὲρ τοῦ φρονίμων ἀνδρῶν γενέσθαι τὸν σύλλογον ἡμῶν· καὶ τὰ ἐν ἡμῖν μάλιστα καλὰ καὶ θεῖα τότε τολμῶμεν ἐν τοῖς πρὸς τὸ κοινὸν διαλόγοις φέρειν εἰς μέσον, ὅτ’ εὐποροῦμεν συνετῶν ἀκροατῶν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀποκρύπτομεν δὲ καὶ παρασιωπῶμεν τὰ βαθύτερα, ἐπὰν ἁπλουστέρους θεωρῶμεν τοὺς συνερχομένους καὶ δεομένους λόγων τροπικῶς ὀνομαζομένων γάλα. γέγραπται γὰρ παρὰ τῷ Παύλῳ ἡμῶν Κορινθίοις ἐπιστέλλοντι, Ἕλλησι μὲν οὐ κεκαθαρμένοις δέ πω τὰ ἤθη· Γάλα ὑμᾶς ἐπότισα, οὐ βρῶμα, οὔπω γὰρ ἐδύνασθε. ἀλλ’ οὐδὲ ἔτι νῦν δύνασθε, ἔτι γὰρ σαρκικοί ἐστε. ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ ἔρις, οὐχὶ σαρκικοί ἐστε καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; ὁ δ’ αὐτὸς οὗτος ἐπιστάμενος τὰ μέν τινα τροφὴν εἶναι τελειοτέρας ψυχῆς, τὰ δὲ τῶν εἰσαγομένων παραβάλλεσθαι γάλακτι νηπίων, φησί· Καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος, οὐ στερεᾶς τροφῆς. πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος γόγου δικαιοσύνης, νήπιος γάρ ἐστι· τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφὴ, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἆρ’ οὖν οἱ τούτοις ὡς καλῶς εἰρημένοις πιστεύοντες ὑπολάβοιεν ἂν τὰ καλὰ τοῦ λόγου εἰς μὲν φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε λεχθήσεσθαι, ἔνθα δ’ ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνθρώπων ἀνοήτων ὅμιλον, ἐνταῦθα τὰ θεῖα καὶ σεμνὰ φέρειν εἰς μέσον καὶ παρὰ τοῖς τοιούτοις περὶ αὐτῶν ἐγκαλλωπίζεσθαι; ἀλλὰ σαφὲς τῷ ἐξετάζοντι ὅλον τὸ βούλημα τῶν ἡμετέρων γραμμάτων, ὅτι ἀπεχθόμενος ὁμοίως τοῖς ἰδιωτικοῖς δήμοις ὁ Κέλσος πρὸς τὸ χριστιανῶν γένος τὰ τοιαῦτα ἀνεξετάστως καὶ ψευδόμενος λέγει. Ὁμολογοῦμεν δὲ πάντας ἐθέλειν παιδεῦσαι τῷ τοῦ θεοῦ, κἂν μὴ βούληται Κέλσος, λόγῳ, ὥστε καὶ μειρακίοις μεταδιδόναι τῆς ἁρμοζούσης αὐτοῖς προτροπῆς, καὶ οἰκότριψιν ὑποδεικνύναι πῶς ἐλεύθερον ἀναλαβόντες φρόνημα ἐξευγενισθεῖεν ὑπὸ τοῦ λόγου. οἱ δὲ παρ’ ἡμῖν πρεςβεύοντες τὸν χριστιανισμὸν ἱκανῶς φασὶν ὀφειλέται εἶναι Ἕλλησι καὶ βαρβάροις, σοφοῖς καὶ ἀνοήτοις· οὐ γὰρ ἀρνοῦνται τὸ καὶ ἀνοήτων δεῖν τὰς ψυχὰς θεραπεύειν, ἵν’, ὅση δύναμις, ἀποτιθέμενοι τὴν ἄγνοιαν ἐπὶ τὸ συνετώτερον σπεύδωσιν, ἀκούοντες καὶ Σολομῶνος λέγοντος· Οἱ δὲ ἄφρονες ἔνθεσθε καρδίαν· καί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅς ἐστιν ὑμῶν ἀφρονέστατος, ἐκκλινάτω πρὸς μέ· ἐνδεέσι δὲ φρενῶν παρακελεύομαι λέγουσα ἡ σοφία· Ἔλθετε, φάγετε τὸν ἐμὸν ἄρτον, καὶ πίετε οἶνον, ὃν ἐκέρασα ὑμῖν. ἀπολείπετε ἀφροσύνην, ἵνα ζήσητε, καὶ κατορθώσατε ἐν γνώσει σύνεσιν. εἴποιμι δ’ ἂν καὶ ταῦτα διὰ τὰ ἐγκείμενα πρὸς τὸν Κέλσου λόγον· ἆρα οἱ φιλοσοφοῦντες οὐ προκαλοῦνται μειράκια ἐπὶ τὴν ἀκρόασιν; καὶ τοὺς ἀπὸ κακίστου βίου νέους οὐ παρακαλοῦσιν ἐπὶ τὰ βελτίονα; τί δὲ τοὺς οἰκότριβας οὐ βούλονται φιλοσοφεῖν; ἢ καὶ ἡμεῖς μέλλομεν ἐγκαλεῖν φιλοσόφοις οἰκότριβας ἐπ’ ἀρετὴν προτρεψαμένοις, Πυθαγόρᾳ μὲν τὸν Ζάμολξιν, Ζήνωνι δὲ τὸν Περσαῖον, καὶ χθὲς καὶ πρώην τοῖς προτρεψαμένοις Ἐπίκτητον ἐπὶ τὸ φιλοσοφεῖν; ἢ ὑμῖν μὲν, ὦ Ἕλληνες, ἔξεστι μειράκια καὶ οἰκότριβας καὶ ἀνοήτους ἀνθρώπους ἐπὶ φιλοσοφίαν καλεῖν· ἡμεῖς δὲ τοῦτο ποιοῦντες οὐ φιλανθρώπως αὐτὸ πράττομεν, τῇ ἀπὸ τοῦ λόγου ἰατρικῇ πᾶσαν λογικὴν φύσιν θεραπεῦσαι βουλόμενοι καὶ οἰκειῶσαι τῷ δημιουργήσαντι πάντα θεῷ;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆθος τῶν κατὰ τοὺς νόμους ἀγομένων ἰδιωτῶν ὅτι φρόνιμος οὐδεὶς, φέρ’ εἰπεῖν, Σόλωνι ἢ Λυκούργῳ πείθεται, ἢ Ζαλεύκῳ ἤ τινι τῶν λοιπῶν· καὶ μάλιστα ἐὰν φρόνιμον λαμβάνῃ τὸν κατ’ ἀρετὴν ποιόν. ὡς γὰρ ἐπὶ τούτων, κατὰ τὸ φανὲν αὐτοῖς χρήσιμον, οἱ νομοθέται πεποιήκασι τὸ τοιαύτῃ ἀγωγῇ αὐτοὺς περιβαλεῖν καὶ νόμοις· οὕτω νομοθετῶν ἐν τῷ Ἰησοῦ ὁ θεὸς τοῖς πανταχοῦ ἀνθρώποις, καὶ τοὺς μὴ φρονίμους ἄγει, ὡς οἷόν τέ ἐστιν ἄγεσθαι τοὺς τοιούτους ἐπὶ τὸ βέλτιον. ὅπερ καὶ ὁ Παῦλος εἰδὼς εἶπε· Τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς· σοφοὺς κοινότερον λέγων πάντας τοὺς δοκοῦντας προβεβηκέναι μὲν ἐν μαθήμασιν ἀποπεπτωκότας δὲ εἰς τὴν ἄθεον πολυθεότητα· ἐπεὶ Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. Ἐγκαλεῖ δὲ τῷ διδάσκοντι καὶ ὡς ἀνοήτους ζητοῦντι. πρὸς ὃν εἴποιμεν ἄν· τίνας λέγεις τοὺς ἀνοήτους;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
κατὰ γὰρ τὸ ἀκριβὲς πᾶς φαῦλος ἀνόητός ἐστιν. εἰ τοίνυν λέγεις ἀνοήτους τοὺς φαύλους· ἆρα σὺ προσάγων ἀνθρώπους φιλοσοφίᾳ φαύλους ζητεῖς προσάγειν ἢ ἀστείους; ἀλλ’ οὐχ οἷόν τε ἀστείους· ἤδη γὰρ πεφιλοσοφήκασι. φαύλους ἄρα· εἰ δὲ φαύλους, ἀνοήτους. καὶ ζητεῖς πολλοὺς προσάγειν τοιούτους φιλοσοφίᾳ· καὶ σὺ ἄρα τοὺς ἀνοήτους ζητεῖς. ἐγὼ δὲ, κἂν τοὺς οὕτω λεγομένους ἀνοήτους ζητῶ, ὅμοιόν τι ποιῶ ὡς εἰ καὶ φιλάνθρωπος ἰατρὸς ἐζήτει τοὺς κάμνοντας, ἵν’ αὐτοῖς προσαγάγῃ τὰ βοηθήματα καὶ ῥώσῃ αὐτούς. εἰ δ’ ἀνοήτους λέγεις τοὺς μὴ ἐντρεχεῖς ἀλλὰ τερατωδεστέρους τῶν ἀνθρώπων· ἀποκρινοῦμαί σοι ὅτι καὶ τούτους μὲν κατὰ τὸ δυνατὸν βελτιοῦν πειρῶμαι, οὐ μὴν ἐκ τῶν τοιούτων συστῆσαι βούλομαι τὸ χριστιανῶν ἄθροισμα. ζητῶ γὰρ μᾶλλον τοὺς ἐντρεχεστέρους καὶ ὀξυτέρους, ὡς δυναμένους παρακολουθῆσαι τῇ σαφηνείᾳ τῶν αἰνιγμάτων καὶ τῶν μετ’ ἐπικρύψεως εἰρημένων ἐν νόμῳ καὶ προφήταις καὶ εὐαγγελίοις, ὧν ὡς οὐδὲν ἀξιόλογον περιεχόντων καταπεφρόνηκας, οὐ βασανίσας τὸν ἐν αὐτοῖς νοῦν μηδ’ εἰσελθεῖν πειραθεὶς εἰς τὸ βούλημα τῶν γραψάντων. Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅτι ἡ εἰς τὸν κύριον ἡμῶν πίςτις, μηδὲν κοινὸν ἔχουςα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δειςιδαίμονα πίςτιν, ἐπαινετή τέ ἐςτι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις ςυναγορεύει. καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πῶς ἐκ θνητοῦ ςώματος ὄντα τὸν Ἰηςοῦν θεὸν νομίζομεν. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Ἀντινόου ἤ τινος ἄλλου τοιούτου, εἴτε παρ’ Αἰγυπτίοις εἴτε παρ’ Ἕλλησι, πίστις ἐστὶν, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ἀτυχής· περὶ δὲ τοῦ Ἰησοῦ ἤτοι δόξασα ἂν εἶναι εὐτυχὴς ἢ καὶ βεβασανισμένως ἐξητασμένη, δοκοῦσα μὲν εὐτυχὴς παρὰ τοῖς πολλοῖς βεβασανισμένως δὲ ἐξητασμένη παρὰ πάνυ ὀλιγωτάτοις. κἂν λέγω δέ τινα πίστιν εἶναι, ὡς ἂν οἱ πολλοὶ ὀνομάσαιεν, εὐτυχῆ· καὶ περὶ ταύτης ἀναφέρω τὸν λόγον ἐπὶ τὸν εἰδότα θεὸν τὰς αἰτίας τῶν ἑκάστῳ μεμερισμένων ἐπιδημοῦντι τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων. καὶ Ἕλληνες δὲ φήσουσι καὶ ἐν τοῖς νομιζομένοις εἶναι σοφωτάτοις κατὰ πολλὰ τὴν εὐτυχίαν εἶναι αἰτίαν, οἷον περὶ διδασκάλων τοιῶνδε καὶ τοῦ περιπεσεῖν τοῖς κρείττοσιν, ὄντων καὶ τῶν τὰς ἐναντίας αἱρέσεις διδαςκόντων, καὶ περὶ ἀνατροφῆς τῆς ἐν βελτίοσι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πολλοῖς γὰρ καὶ τὰ τῆς ἀνατροφῆς ἐν τοιούτοις γεγένηται ὡς μηδὲ φαντασίαν ἐπιτραπῆναι τῶν κρειττόνων λαβεῖν, ἀλλ’ ἀεὶ καὶ ἐκ πρώτης ἡλικίας ἤτοι ἐν παιδικοῖς εἶναι ἀκολάστων ἀνδρῶν ἢ δεσποτῶν, ἢ ἐν ἄλλῃ τινὶ κωλυούσῃ ἀναβλέπειν τὴν ψυχὴν κακοδαιμονίᾳ. τὰς δὲ περὶ τούτων αἰτίας πάντως μὲν εἰκὸς εἶναι ἐν τοῖς τῆς προνοίας λόγοις· πίπτειν δὲ αὐτὰς εἰς ἀνθρώπους, οὐκ εὐχερές. ἔδοξε δέ μοι ταῦτα διὰ μέσου ἐν παρεκβάσει εἰρηκέναι διὰ τό· Τοσοῦτόν τι ποιεῖ πίστις ὁποία δὴ προκατασχοῦσα.3 ἐχρῆν γὰρ διὰ τὰς διαφόρους ἀνατροφὰς εἰπεῖν διαφορὰς τῶν ἐν ἀνθρώποις πίστεων, εὐτυχέστερον ἢ ἀτυχέστερον πιστεύουσι· καὶ ἐκ τούτου ἀναβῆναι ὅτι δόξαι ἂν καὶ τοῖς ἐντρεχεστέροις, εἰς αὐτὸ τὸ δοκεῖν εἶναι λογικωτέροις καὶ λογικώτερον προςτίθεσθαι τὰ πολλὰ δόγμασιν, ἡ ὀνομαζομένη εὐτυχία καὶ ἡ λεγομένη ἀτυχία συνεργεῖν. ἀλλὰ γὰρ περὶ τούτων ἅλις. Τὰ δ’ ἑξῆς τοῦ Κέλσου κατανοητέον, ἐν οἷς καὶ ἡμῖν φησὶ πίστιν ποιεῖν προκαταλαβοῦσαν ἡμῶν τὴν περὶ τοῦ Ἰησοῦ τοιάνδε συγκατάθεσιν.3 ἀληθῶς γὰρ πίστις ἡμῖν ποιεῖ τὴν τοιαύτην συγκατάθεσιν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅρα δὲ εἰ μὴ αὐτόθεν ἡ πίστις αὐτὴ τὸ ἐπαινετὸν παρίστησιν, ὅτε πιστεύομεν ἑαυτοὺς τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, χάριν ὁμολογοῦντες τῷ εἰς τοιαύτην πίστιν ὁδηγῷ καὶ λέγοντες αὐτὸν οὐκ ἀθεεὶ τὸ τηλικοῦτον τετολμηκέναι καὶ ἠνυκέναι· πιστεύομεν δὲ καὶ ταῖς προαιρέσεσι τῶν γραψάντων τὰ εὐαγγέλια, καταστοχαζόμενοι τῆς εὐλαβείας αὐτῶν καὶ τοῦ συνειδότος ἐμφαινομένων τοῖς γράμμασιν οὐδὲν νόθον καὶ κυβευτικὸν καὶ πεπλασμένον καὶ πανοῦργον ἐχόντων. καὶ γὰρ παρίσταται ἡμῖν ὅτι οὐκ ἂν ψυχαὶ, μὴ μαθοῦσαι τὰ τοιαῦτα ὁποῖα διδάσκει ἡ παρ’ Ἕλλησι πανοῦργος σοφιστεία, πολλὴν ἔχουσα τὴν πιθανότητα καὶ τὴν ὀξύτητα, καὶ ἡ ἐν τοῖς δικαστηρίοις καλινδουμένη ῥητορικὴ, οὕτω πλάσαι οἷοί τ’ ἦσαν πράγματα δυνάμενα ἀφ’ ἑαυτῶν ἔχειν τὸ πρὸς πίστιν καὶ τὸν ἀνάλογον τῇ πίστει βίον ἀγωγόν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οἶμαι δὲ καὶ τὸν Ἰησοῦν διὰ τοῦτο βεβουλῆσθαι διδασκάλοις τοῦ δόγματος χρήσασθαι τοιούτοις, ἵνα μηδεμίαν μὲν ἔχῃ χώραν ὑπόνοια πιθανῶν σοφισμάτων, λαμπρῶς δὲ τοῖς συνιέναι δυναμένοις ἐμφαίνηται ὅτι τὸ ἄδολον τῆς προαιρέσεως τῶν γραψάντων, ἐχούσης πολὺ τὸ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ἀφελὲς, ἠξιώθη θειοτέρας δυνάμεως, πολλῷ μᾶλλον ἀνυούσης ἤπερ ἀνύειν δύνασθαι δοκεῖ περιβολὴ λόγων καὶ λέξεων σύνθεσις καὶ μετὰ διαιρέσεων καὶ τεχνολογίας ἑλληνικῆς ἀκολουθία. Ὅρα δὲ εἰ μὴ τὰ τῆς πίστεως ἡμῶν ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις ἀρχῆθεν συναγορεύοντα μετατίθησι τοὺς εὐγνωμόνως ἀκούοντας τῶν λεγομένων. εἰ γὰρ καὶ ἡ διαστροφὴ δεδύνηται, πολλῆς αὐτῇ κατηχήσεως συναγορευούσης, τοῖς πολλοῖς ἐμφυτεῦσαι τὸν περὶ ἀγαλμάτων λόγον ὡς περὶ θεῶν καὶ τὸν περὶ τῶν γενομένων ἐκ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ ἐλέφαντος καὶ λίθου ὡς προσκυνήσεως ἀξίων· ἀλλ’ ἡ κοινὴ ἔννοια ἀπαιτεῖ ἐννοεῖν ὅτι θεὸς οὐδαμῶς ἐστὶν ὕλη φθαρτὴ, οὐδὲ τιμᾶται ἐν ἀψύχοις ὕλαις ὑπὸ ἀνθρώπων μορφούμενος, ὡς κατ’ εἰκόνα ἤ τινα σύμβολα ἐκείνου γιγνομέναις. διόπερ εὐθέως λέγεται τὰ περὶ ἀγαλμάτων, ὅτι οὐκ εἰσὶ θεοί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τὰ περὶ τῶν τοιούτων δημιουργημάτων, ὅτι οὐκ ἔστι συγκριτὰ πρὸς τὸν δημιουργόν· ὀλίγα τε περὶ τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ δημιουργήσαντος καὶ συνέχοντος καὶ κυβερνῶντος τὰ ὅλα. καὶ εὐθέως ὡσπερεὶ τὸ συγγενὲς ἐπιγνοῦσα ἡ λογικὴ ψυχὴ ἀπορρίπτει μὲν ἃ τέως ἐδόξαζεν εἶναι θεοὺς, φίλτρον δ’ ἀναλαμβάνει φυσικὸν τὸ πρὸς τὸν κτίσαντα· καὶ διὰ τὸ πρὸς ἐκεῖνον φίλτρον ὑπεραποδέχεται καὶ τὸν ταῦτα πρῶτον πᾶσι τοῖς ἔθνεσι παραστήσαντα δι’ ὧν κατεσκεύασε μαθητῶν, οὓς ἐξέπεμψε μετὰ θείας δυνάμεως καὶ ἐξουσίας κηρύξαι τὸν περὶ τοῦ θεοῦ καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ λόγον. Ἐπεὶ δ’ ἐγκαλεῖ ἡμῖν, οὐκ οἶδ’ ἤδη ὁποσάκις, περὶ τοῦ Ἰησοῦ ὅτι ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα θεὸν νομίζομεν, καὶ ἐν τούτῳ ὅσια δρᾷν δοκοῦμεν·3 περισσὸν μὲν τὸ ἔτι πρὸς τοῦτο λέγειν· πλείονα γὰρ ἐν τοῖς ἀνωτέρω λέλεκται. ὅμως δὲ ἴστωσαν οἱ ἐγκαλοῦντες ὅτι, ὃν μὲν νομίζομεν καὶ πεπείσμεθα ἀρχῆθεν εἶναι θεὸν καὶ υἱὸν θεοῦ, οὗτος ὁ αὐτολόγος ἐστὶ καὶ ἡ αὐτοσοφία καὶ ἡ αὐτοαλήθεια·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ δὲ θνητὸν αὐτοῦ σῶμα καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἐν αὐτῷ ψυχὴν τῇ πρὸς ἐκεῖνον οὐ μόνον κοινωνίᾳ ἀλλὰ καὶ ἑνώσει καὶ ἀνακράσει τὰ μέγιστά φαμεν προσειληφέναι, καὶ τῆς ἐκείνου θειότητος κεκοινωνηκότα εἰς θεὸν μεταβεβληκέναι. ἐὰν δέ τις προσκόπτῃ καὶ περὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ ταῦθ’ ἡμῶν λεγόντων· ἐπιστησάτω τοῖς ὑπὸ Ἑλλήνων λεγομένοις περὶ τῆς τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἀποίου ὕλης ποιότητας ἀμπισκομένης ὁποίας ὁ δημιουργὸς βούλεται αὐτῇ περιτιθέναι, καὶ πολλάκις τὰς μὲν προτέρας ἀποτιθεμένης κρείττονας δὲ καὶ διαφόρους ἀναλαμβανούσης. εἰ γὰρ ὑγιῆ τὰ τοιαῦτα, τί θαυμαστὸν τὴν ποιότητα τοῦ θνητοῦ κατὰ τὸ τοῦ Ἰησοῦ σῶμα προνοίᾳ θεοῦ βουληθέντος μεταβαλεῖν εἰς αἰθέριον καὶ θείαν ποιότητα; Οὐχ ὡς διαλεκτικὸς μὲν οὖν εἶπεν ὁ Κέλσος, παραβάλλων τὰς ἀνθρωπίνας τοῦ Ἰησοῦ σάρκας χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ καὶ λίθῳ, ὅτι αὗται ἐκείνων φθαρτότεραι. πρὸς γὰρ τὸν ἀκριβῆ λόγον οὔτ’ ἄφθαρτον ἀφθάρτου ἀφθαρτότερον, οὔτε φθαρτὸν φθαρτοῦ φθαρτότερον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ εἰ ἄρα φθαρτότερον, ὅμως δὲ καὶ πρὸς τοῦτο φήσομεν ὅτι εἴπερ δυνατὸν ἀμείβειν ποιότητας τὴν ὑποκειμένην πάσαις ποιότησιν ὕλην, πῶς οὐ δυνατὸν καὶ τὴν σάρκα τοῦ Ἰησοῦ ἀμείψασαν ποιότητας γεγονέναι τοιαύτην, ὁποίαν ἐχρῆν εἶναι τὴν ἐν αἰθέρι καὶ τοῖς ἀνωτέρω αὐτοῦ τόποις πολιτευομένην, οὐκ ἔτι ἔχουσαν τὰ τῆς σαρκικῆς ἀσθενείας ἴδια καὶ ἅτινα μιαρώτερα ὠνόμασεν ὁ Κέλσος; οὐδὲ τοῦτο φιλοσόφως ποιῶν· τὸ γὰρ κυρίως μιαρὸν ἀπὸ κακίας τοιοῦτόν ἐστι· φύσις δὲ σώματος οὐ μιαρά· οὐ γὰρ ᾗ φύσις σώματός ἐστι, τὸ γεννητικὸν τῆς μιαρότητος ἔχει τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον ἀλλὰ διὰ τὰ ἄλογα ζῶα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόςμον καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι ςοφώτερα ἡμῶν ὄντα θεοφιλῆ τέ ἐςτι καὶ ἔννοιαν ἔχει θεοῦ καὶ προγινώςκει τὰ μέλλοντα. ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώςεως, καὶ περὶ οἰωνιςτικῆς καὶ τῆς κατ’ αὐτὴν ἀπάτης. τόμου τετάρτου κατὰ Κέλςου. Μετὰ ταῦτά φησιν, δηλονότι ὁ Κέλσος· Ἀλλ’ ὅπως μὴ περὶ μόνων Ἰουδαίων, οὐ γὰρ τοῦτο λέγω, ἀλλὰ περὶ τῆς ὅλης φύσεως, ὅπερ ἐπηγγειλάμην, ὁ λόγος ᾖ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
σαφέστερον ἐμφανιῶ τὰ προειρημένα.3 τίς δ’ οὐκ ἂν τούτοις ἐντυγχάνων μέτριος καὶ αἰσθανόμενος τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας οὐκ ἂν περισταίη τὸ ἐπαχθὲς τοῦ περὶ ὅλης τῆς φύσεως ἐπαγγειλαμένου ἀποδοῦναι λόγον, καὶ ἀλαζονευσαμένου ὁμοίως ᾗ ἐτόλμησεν ἐπιγράψαι ἐπιγραφῇ τοῦ βιβλίου; ἴδωμεν δὴ τίνα ἐστὶν ἃ περὶ ὅλης τῆς φύσεως ἐπαγγέλλεται λέξειν, καὶ τίνα ἐμφανίσειν. Διὰ πολλῶν δὴ ἑξῆς ἐγκαλεῖ ἡμῖν, ὡς τῷ ἀνθρώπῳ φάσκουσι πάντα πεποιηκέναι τὸν θεόν. καὶ βούλεται ἐκ τῆς περὶ τῶν ζώων ἱστορίας καὶ τῆς ἐμφαινομένης αὐτοῖς ἀγχινοίας δεικνύναι, ὅτι οὐδὲν μᾶλλον ἀνθρώπων ἢ τῶν ἀλόγων ζώων ἕνεκεν γέγονε τὰ πάντα. καὶ δοκεῖ μοι ὅμοιόν τι εἰπεῖν τοῖς διὰ τὸ πρὸς τοὺς μισουμένους ἔχθος κατηγοροῦσιν αὐτῶν, ἐφ’ οἷς οἱ φίλτατοι αὐτῶν ἐπαινοῦνται. ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τούτων τυφλοῖ τὸ ἔχθος πρὸς τὸ μὴ συνορᾷν ὅτι καὶ φιλτάτων κατηγοροῦσι, δι’ ὧν κακῶς λέγειν νομίζουσι τοὺς ἐχθρούς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Κέλσος συγχυθεὶς τὸν λογισμὸν οὐχ ἑώρακεν ὅτι καὶ τῶν ἀπὸ τῆς Στοᾶς φιλοσόφων κατηγορεῖ, ὡς οὐ κακῶς προταττόντων τὸν ἄνθρωπον καὶ ἁπαξαπλῶς τὴν λογικὴν φύσιν πάντων τῶν ἀλόγων, καὶ διὰ ταύτην λεγόντων προηγουμένως τὴν πρόνοιαν πάντα πεποιηκέναι. καὶ λόγον μὲν ἔχει τὰ λογικὰ, ἅπερ ἐστὶ προηγούμενα, παιδίων γεννωμένων· τὰ δ’ ἄλογα καὶ τὰ ἄψυχα χορίου συγκτιζομένου τῷ παιδίῳ. καὶ ἡγοῦμαί γε ὅτι, ὥσπερ ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ προνοούμενοι τῶν ὠνίων καὶ τῆς ἀγορᾶς δι’ οὐδὲν ἄλλο προνοοῦνται ἢ διὰ τοὺς ἀνθρώπους, παραπολαύουσι δὲ τῆς δαψιλείας καὶ κύνες καὶ ἄλλα τῶν ἀλόγων· οὕτως ἡ πρόνοια τῶν μὲν λογικῶν προηγουμένως προνοεῖ, ἐπηκολούθησε δὲ τὸ καὶ τὰ ἄλογα ἀπολαύειν τῶν δι’ ἀνθρώπους γινομένων. καὶ ὥσπερ ἁμαρτάνει ὁ λέγων τοὺς ἀγορανόμους προνοεῖν οὐ μᾶλλον τῶν ἀνθρώπων ἢ τῶν κυνῶν, ἐπεὶ καὶ οἱ κύνες παραπολαύουσι τῆς δαψιλείας τῶν ὠνίων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω πολλῷ μᾶλλον Κέλσος καὶ οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες αὐτῷ ἀσεβοῦσιν εἰς τὸν προνοοῦντα τῶν λογικῶν θεὸν, φάσκοντες τί μᾶλλον ἀνθρώποις γίνεσθαι ταῦτα πρὸς τροφὴν, ἢ τοῖς φυτοῖς δένδροις τε καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις;3 Οἴεται γὰρ πρῶτον μὲν μὴ ἔργα θεοῦ εἶναι βροντὰς καὶ ἀστραπὰς καὶ ὑετούς,3 ἤδη σαφέστερον Ἐπικουρίζων· δεύτερον δέ φησιν ὅτι εἰ καὶ διδῴη τις ταῦτα ἔργα εἶναι θεοῦ, οὐ μᾶλλον ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις ταῦτα γίνεται πρὸς τροφὴν, ἢ τοῖς φυτοῖς δένδροις τε καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις·3 συντυχικῶς διδοὺς καὶ οὐ κατὰ πρόνοιαν, ὡς ἀληθῶς Ἐπικούρειος, ταῦτα συμβαίνειν. εἰ γὰρ οὐ μᾶλλον ἡμῖν, ἢ φυτοῖς καὶ δένδροις καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις, ταῦτ’ ἐστὶ χρήσιμα· δῆλον ὅτι οὐδ’ ἀπὸ προνοίας ταῦτ’ ἔρχεται· ἢ ἀπὸ προνοίας οὐ μᾶλλον ἡμῶν προνοουμένης, ἢ δένδρων καὶ πόας καὶ ἀκάνθης. ἑκάτερον δ’ αὐτόθεν ἀσεβές· καὶ τὸ τοῖς τοιούτοις ἀντιλέγειν, ἱστάμενον πρὸς τὸν ἀσέβειαν ἡμῶν κατηγοροῦντα, εὔηθες. παντὶ γὰρ δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων, τίς ὁ ἀσεβής.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἶτά φησιν ὅτι κἂν ταῦτα λέγῃς ἀνθρώποις φύεσθαι (δῆλον δ’ ὅτι τὰ φυτὰ καὶ δένδρα καὶ πόας καὶ ἀκάνθας), τί μᾶλλον αὐτὰ ἀνθρώποις φήσεις φύεσθαι, ἢ τοῖς ἀλόγοις ζώοις τοῖς ἀγριωτάτοις;3 σαφῶς οὖν λεγέτω ὁ Κέλσος ὅτι ἡ τοσαύτη τῶν ἐπὶ γῆς φυομένων διαφορὰ οὐ προνοίας ἐστὶν ἔργον· ἀλλὰ συντυχία τις ἀτόμων τὰς τοσαύτας ποιότητας πεποίηκε· καὶ κατὰ συντυχίαν τὰ τοσαῦτα εἴδη φυτῶν καὶ δένδρων καὶ πόας παραπλήσιά ἐστιν ἀλλήλοις· καὶ ὅτι οὐδεὶς λόγος τεχνικὸς ὑπέστησεν αὐτὰ, οὐδ’ ἀπὸ νοῦ ἔχει τὴν ἀρχὴν πάντα θαυμασμὸν ὑπερβεβηκότος. ἀλλ’ ἡμεῖς, οἱ τῷ ταῦτα κτίσαντι μόνῳ ἀνακείμενοι θεῷ χριστιανοὶ, καὶ ἐπὶ τούτοις χάριν οἴδαμεν τῷ καὶ τούτων δημιουργῷ, ὅτι ἡμῖν τηλικαύτην ἑστίαν ηὐτρέπισε, καὶ δι’ ἡμᾶς τοῖς δουλεύουσιν ἡμῖν ζώοις· Ὁ ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων, τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς, καὶ ἵν’ οἶνος εὐφραίνῃ καρδίαν ἀνθρώπου, καὶ ἱλαρύνηται πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ, καὶ ἄρτος στηρίζῃ καρδίαν ἀνθρώπου. εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀγριωτάτοις τῶν ζώων τροφὰς κατεσκεύασεν, οὐδὲν θαυμαστόν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ταῦτα γὰρ τὰ ζῶα καὶ ἄλλοι τῶν φιλοσοφησάντων εἰρήκασι γυμνασίου ἕνεκα γεγονέναι τῷ λογικῷ ζώῳ. φησὶ δέ που τῶν καθ’ ἡμᾶς τις σοφῶν· Μὴ εἴπῃς, τί τοῦτο; εἰς τί τοῦτο; πάντα γὰρ εἰς χρείαν αὐτῶν ἔκτισται· καὶ Μὴ εἴπῃς· τί τοῦτο; εἰς τί τοῦτο; πάντα γὰρ ἐν καιρῷ αὐτῶν ζητηθήσεται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ὁ Κέλσος, θέλων μὴ μᾶλλον ἡμῖν τὴν πρόνοιαν πεποιηκέναι τὰ φυόμενα ἐπὶ γῆς, ἢ τοῖς τῶν ζώων ἀγριωτάτοις, φησίν· Ἡμεῖς μέν γε κάμνοντες καὶ προσταλαιπωροῦντες μόλις καὶ ἐπιπόνως τρεφόμεθα· τοῖς δ’ ἄσπαρτα καὶ ἀνήροτα πάντα φύονται·3 οὐχ ὁρῶν ὅτι πανταχοῦ τὴν ἀνθρωπίνην σύνεσιν γυμνάζεσθαι βουλόμενος ὁ θεὸς, ἵνα μὴ μένῃ ἀργὴ καὶ ἀνεπινόητος τῶν τεχνῶν, πεποίηκε τὸν ἄνθρωπον ἐπιδεῆ· ἵνα δι’ αὐτὸ τὸ ἐπιδεὲς αὐτοῦ ἀναγκασθῇ εὑρεῖν τέχνας, τινὰς μὲν διὰ τὴν τροφὴν ἄλλας δὲ διὰ τὴν σκέπην. καὶ γὰρ κρεῖττον ἦν τοῖς μὴ μέλλουσι τὰ θεῖα ζητεῖν καὶ φιλοσοφεῖν τὸ ἀπορεῖν ὑπὲρ τοῦ τῇ συνέσει χρήσασθαι πρὸς εὕρεσιν τεχνῶν, ἤπερ ἐκ τοῦ εὐπορεῖν πάντη τῆς συνέσεως ἀμελεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἡ τῶν κατὰ τὸν βίον γοῦν χρειῶν ἀπορία συνέστησε τοῦτο μὲν γεωργικὴν, τοῦτο δὲ ἀμπελουργικὴν, τοῦτο δὲ τὰς περὶ τοὺς κήπους τέχνας, τοῦτο δὲ τεκτονικὴν καὶ χαλκευτικὴν, ποιητικὰς ἐργαλείων ταῖς ὑπηρετουμέναις τέχναις τὰ πρὸς τροφήν· ἡ δὲ τῆς σκέπης ἀπορία τοῦτο μὲν ὑφαντικὴν τὴν μετὰ τὴν ξαντικὴν καὶ τὴν νηστικὴν εἰσήγαγε, τοῦτο δὲ οἰκοδομικήν· καὶ οὕτως ἀναβέβηκεν ἡ σύνεσις καὶ ἐπὶ ἀρχιτεκτονικήν. ἡ δὲ τῶν χρειῶν ἔνδεια πεποίηκε καὶ τὰ ἐν ἑτέροις τόποις γεννώμενα φέρεσθαι διὰ ναυτικῆς καὶ κυβερνητικῆς πρὸς τοὺς μὴ ἔχοντας ἐκεῖνα· ὥστε καὶ τούτων ἕνεκεν θαυμάσαι τις ἂν τὴν πρόνοιαν, συμφερόντως παρὰ τὰ ἄλογα ζῶα ἐνδεὲς ποιήσασαν τὸ λογικόν. τὰ μὲν γὰρ ἄλογα ἑτοίμην ἔχει τὴν τροφὴν, ἅτε οὐδ’ ἀφορμὴν πρὸς τέχνας ἔχοντα· καὶ φυσικὴν δ’ ἔχει τὴν σκέπην, τετρίχωται γὰρ ἢ ἐπτέρωται ἢ πεφολίδωται ἢ ὀστράκωται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει τὰ ὡς ὑπὲρ ἀνθρώπων λεγόμενα, ὅτι δι’ αὐτοὺς τὰ ἄλογα ζῶα δεδημιούργηται, καί φησιν ὅτι Εἴ τις ἡμᾶς λέγοι ἄρχοντας τῶν ζώων, ἐπεὶ ἡμεῖς τὰ ἄλλα ζῶα θηρῶμέν τε καὶ δαινύμεθα, φήσομεν ὅτι τί δ’ οὐχὶ μᾶλλον ἡμεῖς δι’ ἐκεῖνα γεγόναμεν, ἐπεὶ ἐκεῖνα θηρᾶται ἡμᾶς καὶ ἐσθίει; ἀλλὰ καὶ ἡμῖν μὲν ἀρκύων καὶ ὅπλων δεῖ, καὶ ἀνθρώπων πλειόνων βοηθῶν καὶ κυνῶν κατὰ τῶν θηρευομένων· ἐκείνοις δ’ αὐτίκα καὶ καθ’ αὑτὰ ἡ φύσις ὅπλα δέδωκεν, εὐχερῶς ἡμᾶς ὑπάγουσα ἐκείνοις.3 καὶ ἐνταῦθα δὲ ὁρᾷς τίνα τρόπον ἡ σύνεσις μέγα βοήθημα ἡμῖν δέδοται καὶ παντὸς ὅπλου κρεῖττον, οὗ δοκεῖ ἔχειν τὰ θηρία. ἡμεῖς γοῦν οἱ πολλῷ τῷ σώματι τῶν ζώων ἀσθενέστεροι, τινῶν δὲ καὶ εἰς ὑπερβολὴν βραχύτεροι, κρατοῦμεν διὰ τὴν σύνεσιν τῶν θηρίων, καὶ τοὺς τηλικούτους ἐλέφαντας θηρεύομεν· τὰ μὲν πεφυκότα τιθασσεύεσθαι ὑποτάσσοντες τῇ ἡμετέρᾳ ἡμερότητι· κατὰ δὲ τῶν μὴ πεφυκότων, ἢ μὴ δοκούντων ἡμῖν χρείαν παρέχειν ἐκ τῆς τιθασσείας, οὕτω μετὰ τῆς ἡμετέρας ἱστάμεθα ἀσφαλείας, ὥστε, ὅτε μὲν βουλόμεθα, ἔχομεν τὰ τηλικαῦτα θηρία κατακεκλεισμένα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅτε δὲ χρῄζομεν τροφῆς τῆς ἀπὸ τῶν σωμάτων αὐτῶν, οὕτως αὐτὰ ἀναιροῦμεν ὡς καὶ τὰ μὴ ἄγρια τῶν ζώων. δοῦλα οὖν πάντα τοῦ λογικοῦ ζώου καὶ τῆς φυσικῆς αὐτοῦ συνέσεως κατεσκεύασεν ὁ δημιουργός. καὶ εἰς ἄλλα μὲν κυνῶν χρῄζομεν, φέρ’ εἰπεῖν, εἰς φυλακὴν ποιμνίων ἢ βουκολίων ἢ αἰπολίων ἢ οἰκιῶν· εἰς ἄλλα δὲ βοῶν, οἷον εἰς γεωργίαν· εἰς ἄλλα δ’ ὑποζυγίοις χρώμεθα ἢ ἀχθοφόροις. οὕτως εἰς γυμνάσιον τῶν τῆς ἀνδρείας ἐν ἡμῖν σπερμάτων δεδόσθαι ἡμῖν λέγεται τὸ λεόντων καὶ ἄρκτων, παρδάλεών τε καὶ συῶν, καὶ τὸ τῶν τοιούτων γένος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἶτα λέγει πρὸς τὸ τῶν αἰσθανομένων τῆς ἑαυτῶν ὑπεροχῆς ἀνθρώπων γένος, ἣν ὑπερέχει τῶν ἀλόγων ζώων, ὅτι Πρὸς ὃ ὑμεῖς φατὲ, ὡς ὁ θεὸς ἡμῖν δέδωκεν αἱρεῖν τὰ θηρία δύνασθαι καὶ καταχρήσασθαι, ἐροῦμεν ὅτι, ὡς εἰκὸς, πρὶν πόλεις εἶναι καὶ τέχνας καὶ τοιαύτας ἐπιμιξίας καὶ ὅπλα καὶ δίκτυα, ἄνθρωποι μὲν ὑπὸ θηρίων ἡρπάζοντο καὶ ἠσθίοντο, θηρία δ’ ὑπ’ ἀνθρώπων ἥκιστα ἡλίσκετο.3 ὅρα δὲ πρὸς ταῦτα ὅτι εἰ καὶ αἱροῦσιν ἄνθρωποι θηρία καὶ θηρία ἀνθρώπους ἁρπάζει, πολλή ἐστι διαφορὰ τῶν συνέσει κρατούντων παρὰ τὰ ἀγριότητι καὶ ὠμότητι περιγινόμενα τῶν οὐ χρωμένων τῇ συνέσει πρὸς τὸ μηδὲν ὑπὸ θηρίων παθεῖν. τὸ δέ· πρὶν πόλεις εἶναι καὶ τέχνας καὶ τοιαύτας ἐπιμιξίας·3 ἐπιλελησμένου οἶμαι εἶναι ὧν ἀνωτέρω προεῖπεν, ὡς ἀγενήτου ὄντος τοῦ κόσμου καὶ ἀφθάρτου, καὶ μόνων τῶν ἐπὶ γῆς κατακλυσμοὺς καὶ ἐκπυρώσεις πασχόντων, καὶ οὐ πάντων ἅμα τούτοις περιπιπτόντων.3 ὡς οὐκ ἔστιν οὖν τοῖς ἀγένητον ὑφισταμένοις τὸν κόσμον ἀρχὴν αὐτοῦ εἰπεῖν, οὕτως οὐδὲ χρόνον ὅτ’ οὐδαμῶς ἦσαν πόλεις οὐδὲ τέχναι πω εὕρηντο.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ ἔστω καὶ ταῦτα ἡμῖν μὲν συνᾳδόντως αὐτῷ συγχωρεῖν, αὐτῷ δὲ καὶ τοῖς ἀνωτέρω ὑπ’ αὐτοῦ λελεγμένοις οὐκέτι· τί οὖν τοῦτο πρὸς τὸ πάντως κατ’ ἀρχὰς τοὺς μὲν ἀνθρώπους ὑπὸ θηρίων ἁρπάζεσθαι καὶ ἐσθίεσθαι, μηκέτι δὲ τὰ θηρία ὑπ’ ἀνθρώπων ἁλίσκεσθαι; εἴπερ γὰρ κατὰ πρόνοιαν ὁ κόσμος γεγένηται, καὶ θεὸς ἐφέστηκε τοῖς ὅλοις· ἀναγκαῖον ἦν τὰ ζώπυρα τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων ἀρξάμενα ὑπό τινα γεγονέναι φρουρὰν τὴν ἀπὸ κρειττόνων, ὥστε κατ’ ἀρχὰς ἐπιμιξίαν γεγονέναι τῆς θείας φύσεως πρὸς τοὺς ἀνθρώπους. ἅπερ καὶ ὁ Ἀσκραῖος ποιητὴς ἐννοῶν εἶπε· Ξυναὶ γὰρ τότε δαῖτες ἔσαν, ξυνοὶ δὲ θόωκοι Ἀθανάτοισι θεοῖσι καταθνητοῖς τ’ ἀνθρώποις. Καὶ ὁ θεῖος δὲ κατὰ Μωσέα λόγος εἰσήγαγε τοὺς πρώτους ἀκούοντας θειοτέρας φωνῆς καὶ χρησμῶν, καὶ ὁρῶντας ἔσθ’ ὅτε ἀγγέλων θεοῦ ἐπιδημίας γεγενημένας πρὸς αὐτούς. καὶ γὰρ εἰκὸς ἐν ἀρχῇ τοῦ κόσμου ἐπὶ πλεῖον βεβοηθῆσθαι τὴν ἀνθρώπων φύσιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἕως, προκοπῆς γενομένης εἰς σύνεσιν καὶ τὰς λοιπὰς ἀρετὰς καὶ τὴν εὕρεσιν τῶν τεχνῶν, δυνηθῶσι καὶ καθ’ ἑαυτοὺς ζῇν, οὐ χρῄζοντες ἀεὶ ἐπιτροπευόντων καὶ οἰκονομούντων αὐτοὺς μετὰ παραδόξου ἐπιφανείας τῶν ὑπηρετουμένων τῷ τοῦ θεοῦ βουλήματι. ἀκόλουθον δὲ τούτοις τὸ ψεῦδος εἶναι ὅτι κατ’ ἀρχὰς ἄνθρωποι μὲν ὑπὸ θηρίων ἡρπάζοντο καὶ ἠσθίοντο, θηρία δ’ ὑπ’ ἀνθρώπων ἥκιστα ἡλίσκετο.3 ἐκ δὴ τούτων φανερὸν ὅτι ψεῦδος καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Κέλσου οὕτως λεγόμενον· Ὥστε ταύτῃ γε ὁ θεὸς τοὺς ἀνθρώπους μᾶλλον τοῖς θηρίοις ὑπέβαλεν.3 οὐ γὰρ ὑπέβαλε τοὺς ἀνθρώπους τοῖς θηρίοις ὁ θεὸς, ἀλλὰ τῇ συνέσει τῶν ἀνθρώπων ἁλωτὰ δέδωκεν εἶναι τὰ θηρία, καὶ ταῖς ἀπὸ συνέσεως ὑφισταμέναις κατ’ ἐκείνων τέχναις. οὐ γὰρ ἀθεεὶ ἐμηχανήσαντο σφίσιν αὐτοῖς οἱ ἄνθρωποι σωτηρίαν ἀπὸ τῶν θηρίων καὶ τὴν κατ’ ἐκείνων ἐπικράτειαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Οὐχ ὁρῶν δ’ ὁ γεννάδας, ὅσων φιλοσόφων τὴν πρόνοιαν εἰσαγόντων καὶ διὰ τὰ λογικὰ πάντα ποιεῖν αὐτὴν λεγόντων συναναιρεῖ, τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ, χρήσιμα δόγματα τῇ χριστιανῶν κατὰ ταῦτα πρὸς φιλοσοφίαν συμφωνίᾳ, οὐδ’ ὅση βλάβη κωλυτικὴ γίνεται εὐσεβείας ἐκ τοῦ παραδέξασθαι ὅτι οὐδὲν μυρμήκων ἢ μελισσῶν διαφέρει ὁ ἄνθρωπος παρὰ τῷ θεῷ, φησὶν ὅτι Εἰ διὰ τοῦθ’ οἱ ἄνθρωποι διαφέρειν δοκοῦσι τῶν ἀλόγων, ἐπεὶ πόλεις ᾤκησαν καὶ χρῶνται πολιτείᾳ καὶ ἀρχαῖς καὶ ἡγεμονίαις· τοῦτ’ οὐδὲν πρὸς ἔπος ἐστί· καὶ γὰρ οἱ μύρμηκες καὶ αἱ μέλισσαι. μελίσσαις γοῦν ἔστιν ἡγεμὼν, ἔστι δ’ ἀκολουθία τε καὶ θεραπεία, καὶ πόλεμοι καὶ νῖκαι καὶ τῶν ἡττημένων αἱρέσεις, καὶ πόλεις καὶ προπόλεις γε, καὶ ἔργων διαδοχὴ, καὶ δίκαι κατὰ τῶν ἀργῶν τε καὶ πονηρῶν· τοὺς γοῦν κηφῆνας ἀπελαύνουσί τε καὶ κολάζουσιν.3 οὐδ’ ἐν τούτοις δὲ ἑώρακε τίνι διαφέρει τὰ ἀπὸ λόγου καὶ λογικῆς ἐπιτελούμενα τῶν ἀπ’ ἀλόγου φύσεως καὶ κατασκευῆς ψιλῆς γινομένων· ὧν τὴν αἰτίαν οὐδεὶς μὲν ἐνυπάρχων τοῖς ποιοῦσι λόγος ἀναδέχεται· οὐδὲ γὰρ ἔχουσιν αὐτόν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὁ πρεσβύτατος δὲ καὶ υἱὸς μὲν τοῦ θεοῦ πάντων δὲ τῶν ὑποκειμένων βασιλεὺς φύσιν ἄλογον πεποίηκε βοηθοῦσαν ὡς ἄλογον τοῖς οὐκ ἀξιωθεῖσι λόγου. πόλεις οὖν παρ’ ἀνθρώποις μετὰ πολλῶν ὑπέστησαν τεχνῶν καὶ διατάξεως νόμων· πολιτεῖαι δὲ καὶ ἀρχαὶ καὶ ἡγεμονίαι ἐν ἀνθρώποις, ἤτοι αἳ κυρίως εἰσὶν οὕτω καλούμεναι, σπουδαῖαί τινες ἕξεις καὶ ἐνέργειαι, ἢ καὶ αἱ καταχρηστικώτερον οὕτως ὀνομαζόμεναι πρὸς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐκείνων μίμησιν· ἐκείναις γὰρ ἐνορῶντες οἱ ἐπιτετευγμένως νομοθετήσαντες συνεστήσαντο τὰς ἀρίστας πολιτείας καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἡγεμονίας. ὧν οὐδὲν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν εὑρεῖν· κἂν ὁ Κέλσος τὰ λογικὰ ὀνόματα καὶ ἐπὶ λογικῶν τεταγμένα, πόλιν καὶ πολιτείας καὶ ἀρχὰς καὶ ἡγεμονίας, ἀναφέρῃ καὶ ἐπὶ μύρμηκας καὶ μελίσσας· ἐφ’ οἷς οὐδαμῶς μὲν τοὺς μύρμηκας ἢ τὰς μελίσσας ἀποδεκτέον· οὐ γὰρ σὺν λογισμῷ ποιοῦσι· τὴν θείαν δὲ φύσιν θαυμαστέον, μέχρι τῶν ἀλόγων ἐκτείνασαν τὸ οἱονεὶ πρὸς τὰ λογικὰ μίμημα· τάχα πρὸς δυσωπίαν τῶν λογικῶν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἵν’ ἐνορῶντες μύρμηξιν ἐργατικώτεροι γίνωνται καὶ ταμιευτικώτεροι τῶν ἑαυτοῖς χρησίμων, κατανοοῦντές τε μελίσσας πείθωνται μὲν ἡγεμονίαις διαιρῶνται δὲ τὰ χρήσιμα τῆς πολιτείας ἔργα πρὸς σωτηρίαν τῶν πόλεων. Τάχα δὲ καὶ οἱ οἱονεὶ πόλεμοι τῶν μελισσῶν διδασκαλία ἔγκειται πρὸς τὸ δικαίους καὶ τεταγμένους πολέμους, εἴ ποτε δέοι, γίγνεσθαι ἐν ἀνθρώποις. καὶ οὐ πόλεις μὲν καὶ προπόλεις ἐν μελίσσαις· ἀλλ’ οἱ σίμβλοι καὶ τὰ ἑξάγωνα καὶ τὰ μελισσῶν ἔργα καὶ ἡ παρ’ ἐκείναις διαδοχὴ αὐτῶν, διὰ τοὺς ἀνθρώπους εἰς πολλὰ τοῦ μέλιτος χρῄζοντας, θεραπείας τε σωμάτων πεπονθότων καὶ τροφὴν καθαρτήριον. οὐ παραβλητέον δὲ τὰ κατὰ τῶν κηφήνων ὑπὸ τῶν μελιςσῶν ἐπιτελούμενα, ταῖς κατὰ τῶν ἀργῶν ἐν ταῖς πόλεσι καὶ πονηρῶν δίκαις, καὶ ταῖς κατ’ αὐτῶν κολάσεσιν. ἀλλ’, ὡς προεῖπον, τὴν μὲν φύσιν ἐν τούτοις θαυμαστέον· τὸν δ’ ἄνθρωπον, ἐπιλογίσασθαι τὰ περὶ πάντων δυνάμενον καὶ κοσμῆσαι τὰ πάντων, ἅτε συνεργοῦντα τῇ προνοίᾳ, ἀποδεκτέον· καὶ οὐ μόνης προνοίας θεοῦ ἔργα ἐπιτελοῦντα, ἀλλὰ καὶ τῆς ἑαυτοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰπὼν δ’ ὁ Κέλσος περὶ τῶν μελισσῶν, ἵνα τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ ἐξευτελίσῃ ἡμῶν οὐ χριστιανῶν μόνον ἀλλὰ καὶ πάντων ἀνθρώπων τὰς πόλεις καὶ τὰς πολιτείας καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἡγεμονίας καὶ τοὺς ὑπὲρ τῶν πατρίδων πολέμους, ἑξῆς ἐπιφέρει διεξιὼν μυρμήκων ἐγκώμιον· ὅπως τῷ περὶ ἐκείνων ἐγκωμίῳ τὸ τῶν ἀνθρώπων περὶ τὴν τροφὴν οἰκονομικὸν καταβάλῃ τῷ λόγῳ τῷ πρὸς τοὺς μύρμηκας, καὶ τὸ τῶν χειμαδίων προνοητικὸν καταρρίψῃ, ὡς οὐδὲν πλέον ἔχον τῆς ἀλόγου τῶν μυρμήκων ἐν οἷς ἐκεῖνος νομίζει προνοίας. τίνα δ’ οὐκ ἂν τῶν ἁπλουστέρων ἀνθρώπων καὶ οὐκ ἐπισταμένων ἐνορᾷν τῇ φύσει πάντων πραγμάτων ἀποτρέψαι, τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ, ὁ Κέλσος ἀπὸ τοῦ τοῖς βαρουμένοις ὑπὸ φορτίων βοηθεῖν καὶ κοινωνεῖν ἐκείνοις τῶν καμάτων, λέγων περὶ μυρμήκων ὡς ἂν ἀλλήλοις τῶν φορτίων, ἐπειδάν τινα κάμνοντα ἴδωσιν, ἐπιλαμβάνωνται; ἐρεῖ γὰρ ὁ δεόμενος τῆς διὰ λόγου παιδεύσεως καὶ μηδαμῶς ἐπαί̈ων αὐτῆς· Ἐπεὶ τοίνυν μηδὲν διαφέρομεν μυρμήκων καὶ ὅτε τοῖς κάμνουσι διὰ τὸ φέρειν βαρύτατα φορτία βοηθοῦμεν, τί μάτην τὸ τοιοῦτον ποιοῦμεν;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οἱ μὲν μύρμηκες, ἅτε ἄλογα ζῶα τυγχάνοντες, οὐκ ἂν ἐπαρθεῖεν πρὸς τὸ μέγα φρονῆσαι διὰ τὸ παραβαλέσθαι ἀνθρώποις τὰ ἔργα αὐτῶν· οἱ δ’ ἄνθρωποι διὰ τὸν λόγον ἀκοῦσαι δυνηθέντες τίνα τρόπον εὐτελίζεται αὐτῶν τὸ κοινωνικὸν, βλαβεῖεν ἂν τὸ ὅσον ἐπὶ τῷ Κέλσῳ καὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ, οὐκ ἰδόντι ὅτι χριστιανισμοῦ ἀποτρέψαι θέλων τοὺς ἐντυγχάνοντας αὐτοῦ τῇ γραφῇ ἀποτρέπει καὶ τῶν οὐ χριστιανῶν τὸ πρὸς τοὺς φέροντας τὰ βαρύτατα τῶν φορτίων συμπαθές. ἐχρῆν δ’ αὐτὸν, εἴπερ ἦν καὶ φιλόσοφος αἰσθανόμενος τοῦ κοινωνικοῦ, πρὸς τῷ μὴ συναναιρεῖν τῷ χριστιανισμῷ τὰ χρήσιμα τῶν ἐν ἀνθρώποις, καὶ συνεργεῖν, εἰ οἷόν τ’ ἦν, τοῖς κοινοῖς ἐν χριστιανισμῷ πρὸς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους καλοῖς. εἰ δὲ καὶ τῶν ἀποτιθεμένων καρπῶν τὰς ἐκφύσεις ἀπεκτιθέασιν οἱ μύρμηκες, ἵνα μὴ σπαργῷεν μένοιεν δὲ δι’ ἔτους αὐτοῖς εἰς τροφήν· οὐ λογισμὸν εἶναι ἐν μύρμηξι τούτων αἴτιον ὑπονοητέον, ἀλλὰ τὴν παμμήτορα φύσιν καὶ τὰ ἄλογα κοσμήσασαν, ὡς μηδὲ τοὐλάχιστον καταλιπεῖν μηδαμῶς φέρον ἴχνος τοῦ ἀπὸ τῆς φύσεως λόγου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ μὴ ἄρα διὰ τούτων λεληθότως βούλεται ὁ Κέλσος, καὶ γὰρ ἐν πολλοῖς Πλατωνίζειν θέλει, ὁμοειδῆ εἶναι πᾶσαν ψυχὴν, καὶ μηδὲν διαφέρειν τὴν τοῦ ἀνθρώπου τῆς τῶν μυρμήκων καὶ τῶν μελισσῶν· ὅπερ κατάγοντός ἐστι τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν ἁψίδων τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἐπὶ τὸ ἀνθρώπινον σῶμα μόνον ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰ λοιπά. τούτοις δ’ οὐ πείσονται χριστιανοὶ, προκατειληφότες τὸ κατ’ εἰκόνα γεγονέναι θεοῦ τὴν ἀνθρωπίνην ψυχὴν, καὶ ὁρῶντες ὅτι ἀμήχανόν ἐστι τὴν κατ’ εἰκόνα θεοῦ δεδημιουργημένην φύσιν πάντη ἀπαλεῖψαι τοὺς χαρακτῆρας αὐτῆς, καὶ ἄλλους ἀναλαβεῖν οὐκ οἶδα κατ’ εἰκόνας τίνων γεγενημένους ἐν τοῖς ἀλόγοις. Ἐπεὶ δὲ καὶ τοῖς ἀποθνήσκουσι μύρμηξί φησι τοὺς ζῶντας ἴδιόν τι ἀποκρίνειν χωρίον, κἀκεῖνο αὐτοῖς εἶναι πάτρια μνήματα·3 λεκτέον ὅτι, ὅσῳ πλείονα λέγει τῶν ἀλόγων ζώων ἐγκώμια, τοσούτῳ πλεῖον, κἂν μὴ θέλῃ, αὔξει τὸ τοῦ πάντα κοσμήσαντος λόγου ἔργον, καὶ δείκνυσι τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐντρέχειαν δυναμένην κοσμεῖν τῷ λόγῳ καὶ τὰ πλεονεκτήματα τῆς φύσεως τῶν ἀλόγων. τί δὲ λέγω τῶν ἀλόγων, ἐπεὶ Κέλσῳ δοκεῖ μηδ’ ἄλογα εἶναι τὰ κατὰ τὰς κοινὰς πάντων ἐννοίας ἄλογα καλούμενα;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐδὲ τοὺς μύρμηκας γοῦν οἴεται εἶναι ἀλόγους ὁ περὶ τῆς ὅλης φύσεως ἐπαγγειλάμενος λέγειν καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βιβλίου αὐχήσας. φησὶ γὰρ περὶ τῶν μυρμήκων ὡς διαλεγομένων ἀλλήλοις τοιαῦτα· Καὶ μὲν δὴ καὶ ἀπαντῶντες ἀλλήλοις διαλέγονται, ὅθεν οὐδὲ τῶν ὁδῶν ἁμαρτάνουσιν· οὐκοῦν καὶ λόγου συμπλήρωσίς ἐστι παρ’ αὐτοῖς καὶ κοιναὶ ἔννοιαι καθολικῶν τινῶν καὶ φωνὴ καὶ τυγχάνοντα καὶ σημαινόμενα.3 τὸ γὰρ διαλέγεσθαί τινα πρὸς ἕτερον ἐν φωνῇ γίνεται δηλούσῃ τι σημαινόμενον, πολλάκις δὲ καὶ περὶ τῶν καλουμένων τυγχανόντων ἀπαγγελλούσῃ· ἅπερ καὶ ἐν μύρμηξι λέγειν εἶναι, πῶς οὐ πάντων ἂν εἴη καταγελαστότατον; Καὶ οὐκ αἰδεῖταί γε ἐπιφέρων τούτοις, ἵνα καὶ τοῖς μετ’ αὐτὸν ἐσομένοις ἐπιδεικνύηται τὴν τῶν δογμάτων ἑαυτοῦ ἀσχημοσύνην, λέγων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Φέρ’ οὖν, εἴ τις ἀπ’ οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπιβλέποι, τί ἂν δόξαι διαφέρειν τὰ ὑφ’ ἡμῶν ἢ τὰ ὑπὸ μυρμήκων καὶ μελισσῶν δρώμενα;3 ὁ ἀπ’ οὐρανοῦ δὴ ἐπὶ γῆν κατὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτοῦ βλέπων τὰ δρώμενα ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ τὰ ὑπὸ τῶν μυρμήκων γινόμενα, πότερον ἐνορᾷ μὲν ἀνθρώπων καὶ μυρμήκων σώμασιν, οὐ κατανοεῖ δὲ τὸ λογικὸν ἡγεμονικὸν καὶ λογισμῷ κινούμενον, πάλιν τε αὖ τὸ ἄλογον ἡγεμονικὸν καὶ ὑπὸ ὁρμῆς καὶ φαντασίας ἀλόγως κινούμενον μετά τινος φυσικῆς ὑποκατασκευῆς; ἀλλ’ ἄτοπον τὸν ἀπ’ οὐρανοῦ βλέποντα τὰ ἐπὶ γῆς ἐνορᾷν μὲν θέλειν σώμασιν ἀνθρώπων καὶ μυρμήκων ἀπὸ τοσούτου διαστήματος, μὴ πολὺ δὲ μᾶλλον βλέπειν ἡγεμονικῶν φύσεις καὶ πηγὴν ὁρμῶν λογικὴν ἢ ἄλογον. εἰ δ’ ἅπαξ βλέπει τὴν πασῶν ὁρμῶν πηγήν, δηλονότι καὶ τὴν διαφορὰν ἴδοι ἂν καὶ τὴν ὑπεροχὴν τοῦ ἀνθρώπου οὐ μόνον παρὰ τοὺς μύρμηκας ἀλλὰ καὶ παρὰ τοὺς ἐλέφαντας. ὁ γὰρ βλέπων ἀπ’ οὐρανοῦ ἐν μὲν τοῖς ἀλόγοις, κἂν μεγάλα ᾖ αὐτῶν τὰ σώματα, οὐκ ἄλλην ὄψεται ἀρχὴν ἢ τὴν, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ἀλογίαν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐν δὲ τοῖς λογικοῖς, λόγον τὸν κοινὸν ἀνθρώπων πρὸς τὰ θεῖα καὶ ἐπουράνια τάχα δὲ καὶ αὐτὸν τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν, δι’ ὃν κατ’ εἰκόνα γεγονέναι ὠνόμασται τοῦ θεοῦ· εἰκὼν γὰρ τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ ὁ λόγος ἐστὶν αὐτοῦ. Ἑξῆς δὲ τούτοις, ὡσπερεὶ ἐπὶ πλειόνων καταβιβάσαι ἀγωνιζόμενος τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος καὶ ἐξομοιῶσαι τοῖς ἀλόγοις, καὶ μηδὲν ὅ τι καταλιπεῖν θέλων τῶν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἱστορουμένων ἐμφαινόντων τὸ μεῖζον, καὶ τὰ τῆς γοητείας φησὶν εἶναι καὶ ἔν τισι τῶν ἀλόγων· ὡς μηδ’ ἐπὶ τούτῳ τοὺς ἀνθρώπους ἐξαιρέτως σεμνύνεσθαι, μηδὲ θέλειν ἔχειν τὴν πρὸς τὰ ἄλογα ὑπεροχήν. καί φησι ταῦτα· Εἰ δέ τι καὶ ἐπὶ γοητείᾳ φρονοῦσιν ἄνθρωποι, ἤδη καὶ κατὰ τοῦτο σοφώτεροι ὄφεις καὶ ἀετοί· πολλὰ γοῦν ἴσασιν ἀλεξιφάρμακα καὶ ἀλεξίκακα, καὶ δὴ καὶ λίθων τινῶν δυνάμεις ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν νεοσσῶν· οἷς ἂν ἐπιτύχωσιν ἄνθρωποι, θαυμαστόν τι κτῆμα ἔχειν νομίζουσι.3 καὶ πρῶτόν γε οὐκ οἶδ’ ὅπως τὴν τῶν ζώων περὶ τὰ φυσικὰ ἀλεξιφάρμακα εἴτε ἐμπειρίαν εἴτε φυσικήν τινα κατάληψιν γοητείαν ὠνόμασεν· ἐπ’ ἄλλου γὰρ τέτριπται τὸ τῆς γοητείας τάσσεσθαι ὄνομα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ μὴ ἄρα λεληθότως διαβάλλειν βούλεται ὡς Ἐπικούρειος πᾶσαν τὴν τῶν τοιούτων χρῆσιν, ὡς ἐν ἐπαγγελίᾳ γοήτων κειμένην. πλὴν ἀλλὰ δεδόσθω αὐτῷ τὸ τοὺς ἀνθρώπους φρονεῖν ἐπὶ τῇ τούτων γνώσει μέγα, εἴτε γόητας ὄντας εἴτε καὶ μή· πῶς ὅτι σοφώτεροι κατὰ τοῦτο ἀνθρώπων εἰσὶν ὄφεις τῷ μαράθῳ εἰς ὀξυωπίαν καὶ ταχύτητα κινήσεως χρώμενοι, μόνον τοῦτο φυσικὸν οὐκ ἐξ ἐπιλογισμοῦ καταλαμβάνοντες ἀλλ’ ἐκ κατασκευῆς; ἄνθρωποι δὲ οὐκ ἀπὸ ψιλῆς φύσεως ἐπὶ τὸ τοιοῦτον ὁμοίως ὄφεσιν ἔρχονται· ἀλλὰ πῆ μὲν ἐκ πείρας πῆ δὲ καὶ ἐκ λόγου, ἔσθ’ ὅτε δ’ ἐξ ἐπιλογισμοῦ καὶ κατ’ ἐπιστήμην. ὡς εἰ καὶ ἀετοὶ πρὸς σωτηρίαν τῶν ἐν τῇ καλιᾷ νεοσσῶν τὸν λεγόμενον ἀετίτην λίθον εὑρόντες φέρουσιν ἐπ’ αὐτὴν, πόθεν ὅτι σοφοὶ ἀετοὶ καὶ τῶν ἀνθρώπων σοφώτεροι, τῶν ἐκ πείρας τὸ τοῖς ἀετοῖς δοθὲν φυσικὸν βοήθημα εὑρόντων διὰ τὸν λογισμὸν καὶ μετὰ νοῦ χρησαμένων; ἔστω δὲ καὶ ἄλλα ὑπὸ τῶν ζώων γιγνώσκεσθαι ἀλεξιφάρμακα, τί οὖν τοῦτο πρὸς τὸ μὴ φύσιν ἀλλὰ λόγον εἶναι τὸν εὑρίσκοντα ταῦτα ἐν τοῖς ζώοις;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ μὲν γὰρ λόγος ἦν ὁ εὑρίσκων, οὐκ ἂν ἀποτεταγμένως τόδε τι μόνον εὑρίσκετο ἐν ὄφεσιν, ἔστω καὶ δεύτερον καὶ τρίτον, καὶ ἄλλο τι ἐν ἀετῷ καὶ οὕτως ἐν τοῖς λοιποῖς ζώοις· ἀλλὰ τοσαῦτα ἂν, ὅσα καὶ ἐν ἀνθρώποις. νυνὶ δὲ φανερὸν ἐκ τοῦ ἀποτεταγμένως πρός τινα ἑκάστου φύσιν ζώου νενευκέναι βοηθήματα, ὅτι οὐ σοφία οὐδὲ λόγος ἔστιν ἐν αὐτοῖς, ἀλλά τις φυσικὴ πρὸς τὰ τοιάδε σωτηρίας ἕνεκεν τῶν ζώων κατασκευὴ, ὑπὸ τοῦ λόγου γεγενημένη. Καί τοί γε εἰ ἐβουλόμην ὁμόσε χωρεῖν τῷ Κέλσῳ κατὰ ταῦτα, ἐχρησάμην ἂν Σολομῶντος λέξει ἀπὸ τῶν Παροιμιῶν οὕτως ἐχούσῃ· Τέσσαρα δ’ ἐστὶν ἐλάχιστα ἐπὶ τῆς γῆς, ταῦτα δέ ἐστι σοφώτερα τῶν σοφῶν· οἱ μύρμηκες οἷς μὴ ἔστιν ἰσχὺς, οἳ ἑτοιμάζονται ἐν θέρει τὴν τροφήν· καὶ οἱ χοιρογρύλιοι, ἔθνος οὐκ ἰσχυρὸν, οἳ ἐποιήσαντο ἐν πέτραις τοὺς ἑαυτῶν οἴκους· ἀβασίλευτός ἐστιν ἡ ἀκρὶς, καὶ στρατεύει ἀπὸ ἑνὸς κελεύσματος εὐτάκτως· καὶ ἀσκαλαβώτης χερσὶν ἐρειδόμενος καὶ εὐάλωτος ὢν, οἰκεῖ ἐν ὀχυρώμασι βασιλέως. ἀλλ’ οὐ συγχρῶμαι ὡς σαφέσι τοῖς ῥητοῖς, ἀκολούθως δὲ τῇ ἐπιγραφῇ (ἐπιγέγραπται γὰρ τὸ βιβλίον Παροιμίαι) ζητῶ ταῦτα, ὡς αἰνίγματα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἔθος γὰρ τοῖς ἀνδράσι τούτοις τὰ ἕτερον μέν τι αὐτόθεν δηλοῦντα, ἕτερον δὲ ἐν ὑπονοίᾳ ἀπαγγέλλοντα, διαιρεῖν εἰς εἴδη πολλὰ, ὧν ἓν εἶναι τὰς παροιμίας. διὸ καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις ἡμῶν γέγραπται ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· Ταῦτ’ ἐν παροιμίαις λελάληκα ὑμῖν· ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν. οὐχ οἱ αἰσθητοὶ τοίνυν μύρμηκες σοφώτεροι καὶ τῶν σοφῶν εἰσὶν, ἀλλ’ οἱ δηλούμενοι ὡς ἐν εἴδει παροιμιῶν. οὕτω δὲ λεκτέον καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ζώων· ἀλλὰ πάνυ ἁπλούστατα νομίζει εἶναι καὶ ἰδιωτικὰ ὁ Κέλσος τὰ Ἰουδαίων καὶ χριστιανῶν βιβλία, καὶ οἴεται τοὺς ἀλληγοροῦντας αὐτὰ βιαζομένους τὸ βούλημα τῶν γραψάντων τοῦτο ποιεῖν. ἐληλέγχθω οὖν καὶ διὰ τούτων ὁ Κέλσος μάτην ἡμᾶς διαβάλλων· ἐληλέγχθω δὲ αὐτοῦ καὶ ὁ περὶ ὄφεων καὶ ἀετῶν λόγος, ἀποφῃνάμενος εἶναι τούτους ἀνθρώπων σοφωτέρους.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Θέλων δ’ ἔτι διὰ πλειόνων μηδὲ τὰς περὶ τοῦ θείου ἐννοίας ἐξαιρέτους εἶναι παρὰ τὰ θνητὰ πάντα ἐν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀλόγων ζώων τινὰ ἀποφῇναι ἐννοοῦντα περὶ τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ τοιαῦται διαφωνίαι γεγόνασι καὶ τοῖς ὀξυτέροις τῶν πανταχοῦ ἀνθρώπων, Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων, φησὶν ὅτι Εἰ δ’, ὅτι θείας ἐννοίας ἄνθρωπος ἐπείληπται, νομίζεται ὑπερέχειν τῶν λοιπῶν ζώων· ἴστωσαν οἱ τοῦτο φάσκοντες ὅτι καὶ τούτου πολλὰ τῶν ἄλλων ζώων ἀντιποιηθήσεται· καὶ μάλα εἰκότως, τί γὰρ ἂν φαίη τις θειότερον τοῦ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν τε καὶ προδηλοῦν; τοῦτο τοίνυν ἄνθρωποι παρὰ τῶν ἄλλων ζώων, καὶ μάλιστα παρ’ ὀρνίθων, μανθάνουσι· καὶ ὅσοι τῆς ἐκείνων ἐνδείξεως ἐπαί̈ουσιν, οὗτοι μαντικοί. εἰ δ’ ὄρνιθες ἄρα καὶ ὅσα ἄλλα ζῶα μαντικὰ ἐκ θεοῦ προγινώσκοντα διὰ συμβόλων ἡμᾶς διδάσκει, τοσοῦτον ἔοικεν ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας ἐκεῖνα πεφυκέναι, καὶ εἶναι σοφώτερα καὶ θεοφιλέστερα. φασὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οἱ συνετοὶ καὶ ὁμιλίας ἐκείνοις εἶναι, δηλονότι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ αὐτοί που γνωρίζειν τὰ λεγόμενα, καὶ ἔργῳ δεικνύειν ὅτι γνωρίζουσιν, ὅταν προειπόντες ὅτι ἔφασαν οἱ ὄρνιθες ὡς ἀπίασί ποι καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε δεικνύωσιν ἀπελθόντας ἐκεῖ καὶ ποιοῦντας ἃ δὴ προεῖπον. ἐλεφάντων δὲ οὐδὲν εὐορκότερον οὐδὲ πρὸς τὰ θεῖα πιστότερον εἶναι δοκεῖ, πάντως δήπου διότι γνῶσιν αὐτοῦ ἔχουσιν.3 ὅρα δὲ ἐν τούτοις, ὅσα ζητούμενα παρὰ τοῖς φιλοσοφοῦσιν, οὐ μόνον Ἑλλήνων ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν βαρβάροις εἴθ’ εὑρόντων εἴτε παρά τινων δαιμόνων μαθόντων τὰ περὶ οἰωνῶν καὶ τῶν ἄλλων ζώων, ἀφ’ ὧν μαντεῖαί τινες ἀνθρώποις γίνεσθαι λέγονται, συναρπάζει καὶ ὡς ὁμολογούμενα ἐκτίθεται. πρῶτον μὲν γὰρ ἐζήτηται πότερον ἔστι τις τέχνη οἰωνιστικὴ καὶ ἁπαξαπλῶς ἡ διὰ ζώων μαντικὴ, ἢ οὐκ ἔστι· δεύτερον δὲ παρὰ τοῖς παραδεξαμένοις εἶναι τὴν δι’ ὀρνίθων μαντικὴν οὐ συμπεφώνηται ἡ αἰτία τοῦ τρόπου τῆς μαντείας· ἐπειδήπερ οἱ μὲν ἀπό τινων δαιμόνων ἢ θεῶν μαντικῶν φασὶ γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζώοις, ὄρνισι μὲν εἰς διαφόρους πτήσεις καὶ εἰς διαφόρους φωνὰς, τοῖς δὲ λοιποῖς εἰς τὰς τοιασδὶ κινήσεις ἢ τοιασδί· ἄλλοι δὲ θειοτέρας αὐτῶν καὶ πρὸς τοῦτ’ ἐπιτηδείους εἶναι τὰς ψυχάς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅπερ ἐστὶν ἀπιθανώτατον. Ἐχρῆν οὖν τὸν Κέλσον, διὰ τῶν προκειμένων βουλόμενον θειότερα καὶ σοφώτερα ἀποδεῖξαι τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων, κατασκευάσαι διὰ πλειόνων ὡς ὑπάρχουσαν τὴν τοιανδὶ μαντικήν· καὶ τὴν ἀπολογίαν μετὰ τοῦτ’ ἐναργεστέρως ἀποδεῖξαι· καὶ ἀποδεικτικῶς ἀποδοκιμάσαι μὲν τοὺς λόγους τῶν ἀναιρούντων τὰς τοιασδὶ μαντείας· ἀποδεικτικῶς δ’ ἀνατρέψαι καὶ τοὺς λόγους τῶν εἰπόντων ἀπὸ δαιμόνων ἢ θεῶν γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζώοις πρὸς τὸ μαντεύσασθαι· καὶ μετὰ ταῦτα κατασκευάσαι περὶ τῆς τῶν ἀλόγων ζώων ψυχῆς ὡς θειοτέρας. οὕτω γὰρ ἂν πρὸς τὰ πιθανὰ αὐτοῦ ἐπιδειξαμένου φιλόσοφον περὶ τῶν τηλικούτων ἕξιν κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν ἐνέστημεν· ἀνατρέποντες μὲν τὸ ὅτι σοφώτερα τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων· ψευδοποιοῦντες δὲ καὶ ὅτι ἐννοίας ἔχει τοῦ θείου ἱερωτέρας ἡμῶν, καὶ ὅτι ὁμιλίας ἔχει πρὸς ἄλληλα ἱεράς τινας. νυνὶ δ’ ὁ ἐγκαλῶν ἡμῖν, ὅτι πιστεύομεν τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, ἀξιοῖ ἡμᾶς πιστεύειν ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν ὀρνίθων θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας καὶ τρανοτέρας ἀνθρώπων. ὅπερ εἰ ἀληθές ἐστιν, ὄρνιθες μᾶλλον τρανοτέρας Κέλσου ἔχουσι περὶ θεοῦ ἐννοίας.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ Κέλσου, τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον τὸν ἄνθρωπον ἐξευτελίζοντος. ἀλλὰ γὰρ ὅσον ἐπὶ Κέλσῳ οἱ ὄρνιθες μείζονας καὶ θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας, οὐ λέγω ἡμῶν χριστιανῶν ἢ τῶν ταῖς αὐταῖς ἡμῖν γραφαῖς χρωμένων Ἰουδαίων, ἀλλὰ γὰρ καὶ τῶν παρ’ Ἕλλησι θεολόγων· ἄνθρωποι γὰρ ἦσαν. μᾶλλον οὖν κατὰ Κέλσον κατείληφε τὴν τοῦ θείου φύσιν τὸ τῶν δῆθεν μαντικῶν ὀρνίθων γένος, ἢ Φερεκύδης καὶ Πυθαγόρας καὶ Σωκράτης καὶ Πλάτων. καὶ ἐχρῆν γε ἡμᾶς πρὸς τοὺς ὄρνιθας φοιτᾷν διδασκάλους· ἵν’, ὥσπερ κατὰ τὴν Κέλσου ὑπόληψιν διδάσκουσιν ἡμᾶς μαντικῶς τὰ ἐσόμενα, οὕτω καὶ τοῦ ἀμφιβάλλειν περὶ τοῦ θείου ἀπαλλάξωσι τοὺς ἀνθρώπους, ἣν κατειλήφασι τρανὴν περὶ αὐτοῦ ἔννοιαν παραδιδόντες. Κέλσῳ μὲν οὖν ἀκολουθεῖ, τῷ διαφέρειν ἡγουμένῳ τῶν ἀνθρώπων τοὺς ὄρνιθας, διδασκάλοις αὐτὸν χρᾶσθαι ὄρνισι καὶ μηδενὶ οὕτως τῶν φιλοσοφησάντων παρ’ Ἕλλησιν. Ἡμῖν δ’ ὀλίγα πρὸς τὰ προκείμενα ἀπὸ πολλῶν λεκτέον, διελέγχουσι τὴν ἀχάριστον ψευδοδοξίαν πρὸς τὸν πεποιηκότα αὐτόν· ἄνθρωπος γὰρ καὶ Κέλσος ὢν, ἐν τιμῇ ὢν, οὐ συνῆκε·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὸ οὐδὲ παρασυνεβλήθη τοῖς ὄρνισι καὶ τοῖς ἄλλοις ἀλόγοις ζώοις, οἷς νομίζει εἶναι μαντικοῖς· ἀλλ’ ἐκείνοις παραχωρήσας τὰ πρωτεῖα, ὑπὲρ Αἰγυπτίους τοὺς τὰ ἄλογα ζῶα ὡς θεοὺς προσκυνοῦντας ἑαυτὸν ὑπέταξε, τὸ δ’ ὅσον ἐπ’ αὐτῷ καὶ πᾶν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ὡς χεῖρον καὶ ἔλαττον νοοῦν περὶ τοῦ θείου, τοῖς ἀλόγοις ζώοις. προηγουμένως μὲν οὖν ζητείσθω, πότερον ὑπάρχει ἡ δι’ ὀρνίθων καὶ τῶν λοιπῶν ζώων πεπιστευμένων εἶναι μαντικῶν μαντικὴ, ἢ μὴ ὑπάρχει. καὶ γὰρ οὐκ εὐκαταφρόνητός ἐστιν εἰς ἑκάτερα ἐπιχειρούμενος ὁ λόγος· ὅπου μὲν δυσωπῶν μὴ παραδέξασθαι τὸ τοιοῦτον, ἵνα μὴ τὸ λογικὸν ἀντὶ τῶν δαιμονίων χρηστηρίων ὄρνισι χρήσηται, καταλιπὸν ἐκεῖνα· ὅπου δὲ διὰ μαρτυρουμένης ὑπὸ πολλῶν ἐναργείας παριστὰς, ὅτι πολλοὶ ἀπὸ μεγίστων διεσώθησαν κινδύνων, πεισθέντες τῇ δι’ ὀρνίθων μαντικῇ. ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος δεδόσθω ὑπαρκτὸν εἶναι τὴν οἰωνιστικήν· ἵνα καὶ οὕτω δείξω τοῖς προκαταληφθεῖσιν, ὅτι καὶ τούτου διδομένου πολλή ἐστιν ἡ τοῦ ἀνθρώπου παρὰ τὰ ἄλογα ζῶα καὶ παρ’ αὐτὰ τὰ μαντικὰ ὑπεροχὴ, καὶ οὐδαμῶς πρὸς ἐκεῖνα συγκριτή.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λεκτέον οὖν ὅτι, εἴπερ τις θεία φύσις ἦν ἐν αὐτοῖς τῶν μελλόντων προγνωστικὴ, καὶ ἐπὶ τοσοῦτον πλουσία ὡς ἐκ περιουσίας καὶ τῷ βουλομένῳ τῶν ἀνθρώπων δηλοῦν τὰ ἐσόμενα· δηλονότι πολὺ πρότερον τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐγίνωσκον· γινώσκοντα δὲ τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐφυλάξατο ἂν ἀναπτῆναι κατὰ τοῦδε τοῦ τόπου, ἐφ’ οὗ παγίδας καὶ δίκτυα ἄνθρωποι ἔστησαν κατ’ αὐτῶν, ἢ τοξόται σκοπῷ χρώμενοι τοῖς ἱπταμένοις βέλη ἐπ’ αὐτὰ ἀπέλυον. πάντως δ’ ἂν καὶ προγιγνώσκοντες ἀετοὶ τὴν κατὰ τῶν νεοσσῶν ἐπιβουλὴν, εἴτε τῶν ἀναβαινόντων πρὸς αὐτοὺς ὄφεων καὶ διαφθειρόντων αὐτοὺς, εἴτε καί τινων ἀνθρώπων εἴτ’ εἰς παιδιὰν εἴτε καὶ εἰς ἄλλην τινὰ χρείαν καὶ θεραπείαν λαμβανόντων αὐτοὺς, οὐκ ἂν ἐνόσσευσαν ἔνθα ἔμελλον ἐπιβουλεύεσθαι· καὶ ἁπαξαπλῶς οὐκ ἄν ποτε τῶν ζώων τι τούτων ἁλωτὸν ἀνθρώποις ἦν, ὡς ἀνθρώπων θειότερον καὶ σοφώτερον. Ἀλλὰ καὶ, εἴπερ οἰωνοὶ οἰωνοῖς μάχονται, [εἰ] ὥς φησιν ὁ Κέλσος, θείαν φύσιν ἔχοντες οἱ μαντικοὶ ὄρνεις καὶ τὰ ἄλλα ἄλογα ζῶα καὶ ἐννοίας τοῦ θείου καὶ πρόγνωσιν περὶ μελλόντων, τὰ τοιαῦτα ἑτέροις προεδήλουν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὔτ’ ἂν ἡ καθ’ Ὅμηρον στρουθὸς ἐνόσσευσεν ὅπου δράκων ἔμελλεν αὐτὴν καὶ τὰ τέκνα ἀφανίσειν· οὔτ’ ἂν ὁ κατὰ τὸν αὐτὸν ποιητὴν δράκων οὐκ ἐφυλάξατο ὑπὸ τοῦ ἀετοῦ ληφθῆναι. φησὶ γὰρ ὁ ἐν ποιήσει θαυμαστὸς Ὅμηρος περὶ μὲν τοῦ προτέρου τοιαῦτα· Ἔνθ’ ἐφάνη μέγα σῆμα· δράκων ἐπὶ νῶτα δαφοινὸς Σμερδαλέος, τὸν δ’ αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε, Βωμοῦ ὑπαί̈ξας, πρός ῥα πλατάνιστον ὄρουσεν. Ἔνθα δ’ ἔσαν στρουθοῖο νεοσσοὶ, νήπια τέκνα, Ὄζῳ ἐπ’ ἀκροτάτῳ πετάλοις ὑποπεπτηῶτες, Ὀκτώ· ἀτὰρ μήτηρ ἐνάτη ἦν, ἣ τέκε τέκνα. Ἔνθ’ ὅγε τοὺς ἐλεεινὰ κατήσθιε τετριγῶτας· Μήτηρ δ’ ἀμφεποτᾶτο ὀδυρομένη φίλα τέκνα· Τὴν δ’ ἐλελιξάμενος πτέρυγος λάβεν ἀμφιαχυῖαν. Αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ τέκν’ ἔφαγε στρουθοῖο καὶ αὐτήν· Τὸν μὲν ἀρίζηλον θῆκεν θεὸς, ὅσπερ ἔφηνεν· Λᾶαν γάρ μιν ἔθηκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω. Ἡμεῖς δ’ ἑσταότες θαυμάζομεν οἷον ἐτύχθη. Ὡς οὖν δεινὰ πέλωρα θεῶν εἰσῆλθ’ ἑκατόμβας. περὶ δὲ τοῦ δευτέρου, ὅτι Ὄρνις γάρ σφιν ἐπῆλθε περησέμεναι μεμαῶσιν, Αἰετὸς ὑψιπέτης, ἐπ’ ἀριστερὰ λαὸν ἐέργων, Φοινήεντα δράκοντα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον, Ζωὸν, ἔτ’ ἀσπαίροντα· ὁ δ’ οὔπω λήθετο χάρμης.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Κόψε γὰρ αὐτὸν ἔχοντα κατὰ στῆθος παρὰ δειρὴν, Ἰδνωθεὶς ὀπίσω· ὁ δ’ ἀπὸ ἕθεν ἧκε χαμᾶζε, Ἀλγήσας ὀδύνῃσι, μέσῳ δ’ ἐνὶ κάββαλ’ ὁμίλῳ· Αὐτὸς δὲ κλάγξας πέτετο πνοιῇς ἀνέμοιο. Τρῶες δ’ ἐρρίγησαν, ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν Κείμενον ἐν μέσσοισι, Διὸς τέρας αἰγιόχοιο. Ἆρ’ οὖν ὁ μὲν ἀετὸς ἦν μαντικὸς, ὁ δὲ δράκων, ἐπεὶ καὶ τούτῳ χρῶνται τῷ ζώῳ οἱ οἰωνοσκόποι, οὐκ ἦν μαντικός; τί δὲ, ἐπεὶ τὸ ἀποκληρωτικὸν εὐέλεγκτόν ἐστιν, οὐχὶ καὶ τὸ ἀμφοτέρους εἶναι μαντικοὺς ἐλεγχθείη ἄν; οὐκ ἂν γὰρ ὁ δράκων ὢν μαντικὸς οὐκ ἐφυλάξατο τάδε τινὰ ἀπὸ τοῦ ἀετοῦ παθεῖν; καὶ ἄλλα δ’ ἂν μυρία τοιαῦτα εὕροι τις παραδείγματα, παριστάντα ὅτι οὐ τὰ ζῶα μέν ἐστιν ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα μαντικὴν ψυχήν· ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸν ποιητὴν καὶ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων, αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε·3 κατὰ δέ τι σημεῖον καὶ Ἀπόλλων ἀγγέλῳ χρῆται ἱέρακι· κίρκος γὰρ Ἀπόλλωνος εἶναι λέγεται ταχὺς ἄγγελος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Κατὰ δὲ ἡμᾶς δαίμονές τινες φαῦλοι καὶ (ἵν’ οὕτως ὀνομάσω) τιτανικοὶ ἢ γιγάντιοι, ἀσεβεῖς πρὸς τὸ ἀληθῶς θεῖον καὶ τοὺς ἐν οὐρανῷ ἀγγέλους γεγενημένοι, καὶ πεσόντες ἐξ οὐρανοῦ καὶ περὶ τὰ παχύτερα τῶν σωμάτων καὶ ἀκάθαρτα ἐπὶ γῆς καλινδούμενοι· ἔχοντές τι περὶ τῶν μελλόντων διορατικὸν, ἅτε γυμνοὶ τῶν γηί̈νων σωμάτων τυγχάνοντες, καὶ περὶ τὸ τοιοῦτον ἔργον καταγινόμενοι, βουλόμενοι ἀπάγειν τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, ὑποδύονται τῶν ζώων τὰ ἁρπακτικώτερα καὶ ἀγριώτερα καὶ ἄλλα πανουργότερα, καὶ κινοῦσιν αὐτὰ πρὸς ὃ βούλονται, ὅτε βούλονται· ἢ τὰς φαντασίας τῶν τοιωνδὶ ζώων τρέπουσιν ἐπὶ πτήσεις καὶ κινήσεις τοιάσδε· ἵν’ ἄνθρωποι, διὰ τῆς ἐν τοῖς ἀλόγοις ζώοις ἁλισκόμενοι μαντικῆς, θεὸν μὲν τὸν περιέχοντα τὰ ὅλα μὴ ζητῶσι μηδὲ τὴν καθαρὰν θεοσέβειαν ἐξετάζωσι, πέσωσι δὲ τῷ λογισμῷ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ τοὺς ὄρνεις καὶ τοὺς δράκοντας, ἔτι δ’ ἀλώπεκας καὶ λύκους. καὶ γὰρ παρατετήρηται τοῖς περὶ ταῦτα δεινοῖς, ὅτι αἱ ἐναργέστεραι προγνώσεις διὰ τῶν τοιούτων ζώων γίγνονται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἅτε μὴ δυναμένων τῶν δαιμόνων ἐν τοῖς ἡμερωτέροις τῶν ζώων τοσοῦτον, ὅσον δύνανται διὰ τὸ παραπλήσιον τῆς κακίας, καὶ οὐ κακίαν μὲν οἱονεὶ δὲ κακίαν οὖσαν ἐν τοῖς τοιοισδὶ τῶν ζώων, ἐνεργῆσαι τάδε τὰ ζῶα. Ὅθεν εἴπερ ἄλλο τι Μωσέως τεθαύμακα, καὶ τὸ τοιοῦτον θαύματος εἶναι ἀποφανοῦμαι ἄξιον, ὅτι φύσεις κατανοήσας ζώων διαφόρους, καὶ εἴτ’ ἀπὸ τοῦ θείου μαθὼν τὰ περὶ αὐτῶν καὶ τῶν ἑκάστῳ ζώῳ συγγενῶν δαιμόνων, εἴτε καὶ αὐτὸς ἀναβαίνων τῇ σοφίᾳ εὑρὼν, ἐν τῇ περὶ ζώων διατάξει πάντα μὲν ἀκάθαρτα ἔφησεν εἶναι τὰ νομιζόμενα παρ’ Αἰγυπτίοις καὶ τοῖς λοιποῖς τῶν ἀνθρώπων εἶναι μαντικὰ, ὡς ἐπίπαν δὲ εἶναι καθαρὰ τὰ μὴ τοιαῦτα. καὶ ἐν ἀκαθάρτοις παρὰ Μωσῇ ἐστὶ λύκος καὶ ἀλώπηξ καὶ δράκων, ἀετός τε καὶ ἱέραξ, καὶ τὰ ὅμοια τούτοις. καὶ ὡς ἐπίπαν οὐ μόνον ἐν τῷ νόμῳ ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς προφήταις εὕροις ἂν ταῦτα τὰ ζῶα εἰς παράδειγμα τῶν κακίστων παραλαμβανόμενα, οὐδέ ποτε δὲ εἰς χρηστὸν πρᾶγμα ὀνομαζόμενον λύκον ἢ ἀλώπεκα. ἔοικεν οὖν τις εἶναι ἑκάστῳ δαιμόνων εἴδει κοινωνία πρὸς ἕκαστον εἶδος ζώων. καὶ ὥσπερ ἐν ἀνθρώποις ἄνθρωποι ἀνθρώπων ἰσχυρότεροί τινές εἰσιν, οὐ πάντως διὰ τὸ ἦθος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸν αὐτὸν τρόπον δαίμονες δαιμόνων εἶεν ἂν ἐν μέσοις δυνατώτεροι· καὶ οἵδε μὲν τοῖσδε τοῖς ζώοις χρώμενοι εἰς ἀπάτην τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὸ βούλημα τοῦ καλουμένου ἐν τοῖς λόγοις ἡμῶν ἄρχοντος τοῦ αἰῶνος τούτου, ἕτεροι δὲ δι’ ἄλλου εἴδους προδηλοῦντες. καὶ ὅρα ἐφ’ ὅσον εἰσὶν οἱ δαίμονες μιαροὶ, ὡς καὶ γαλᾶς ὑπό τινων παραλαμβάνεσθαι πρὸς τὸ δηλοῦν τὰ μέλλοντα. καὶ σὺ δὲ παρὰ σαυτῷ κρῖνον ὁπότερόν ἐστι βέλτιον παραδέξασθαι, ὅτι ὁ ἐπὶ πᾶσι θεὸς καὶ ὁ τούτου υἱὸς κινοῦσι τοὺς ὄρνιθας καὶ τὰ λοιπὰ ζῶα εἰς μαντικὴν, ἢ οἱ κινοῦντες τὰ τοιαδὶ τῶν ζώων, καὶ οὐκ ἀνθρώπους παρόντων ἀνθρώπων, δαίμονές εἰσι φαῦλοι καὶ, ὡς ὠνόμασε τὰ ἱερὰ ἡμῶν γράμματα, ἀκάθαρτοι. Εἴπερ δὲ θεία ἐστὶν ἡ τῶν ὀρνίθων ψυχὴ διὰ τὸ δι’ αὐτῶν προλέγεσθαι τὰ μέλλοντα· πῶς οὐχὶ μᾶλλον, ὅπου κλῃδόνες ὑπ’ ἀνθρώπων λαμβάνονται, θείαν εἶναι φήσομεν τὴν ψυχὴν ἐκείνων, δι’ ὧν αἱ κλῃδόνες ἀκούονται; θεία οὖν τις ἦν κατὰ τοὺς τοιούσδε ἡ παρὰ τῷ Ὁμήρῳ ἀλετρὶς, περὶ τῶν μνηστήρων εἰποῦσα· Ὕστατα καὶ πύματα νῦν ἐνθάδε δειπνήσειαν. κἀκείνη μὲν θεία ἦν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὁ δὲ τηλικοῦτος Ὀδυσσεὺς, ὁ τῆς Ὁμηρικῆς Ἀθηνᾶς φίλος, οὐκ ἦν θεῖος, ἀλλὰ συνεὶς τῶν ἀπὸ τῆς θείας ἀλετρίδος εἰρημένων κλῃδόνων ἔχαιρεν, ὡς ὁ ποιητής φησι· Χαῖρε δὲ κλῃδόνι δῖος Ὀδυσσεύς. ἤδη δὲ ὅρα, εἴπερ οἱ ὄρνιθες θείαν ἔχουσι ψυχὴν καὶ αἰσθάνονται τοῦ θεοῦ ἢ, ὡς ὁ Κέλσος ὀνομάζει, τῶν θεῶν· δηλονότι καὶ ἡμεῖς πταρνύμενοι οἱ ἄνθρωποι, ἀπό τινος ἐν ἡμῖν οὔσης θειότητος καὶ μαντικῆς περὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν πταρνύμεθα. καὶ γὰρ τοῦτο μαρτυρεῖται ὑπὸ πολλῶν· διὸ καὶ ὁ ποιητὴς λέγει τό· Ὁ δ’ ἐπέπταρεν εὐχομένοιο. διὸ καὶ ἡ Πηνελόπη φησίν· Οὐχ ὁράᾳς, ὅ μοι υἱὸς ἐπέπταρε σοῖσιν ἔπεσσιν; Τὸ δ’ ἀληθῶς θεῖον εἰς τὴν τῶν περὶ μελλόντων γνῶσιν οὔτε τοῖς ἀλόγοις χρῆται ζώοις, οὔτε τοῖς τυχοῦσι τῶν ἀνθρώπων· ἀλλὰ ψυχαῖς ἀνθρώπων ἱερωτάταις καὶ καθαρωτάταις, ἅστινας θεοφορεῖ καὶ προφήτας ποιεῖ. διόπερ εἴ τι ἄλλο θαυμασίως εἴρηται ἐν τῷ Μωσέως νόμῳ, καὶ τὰ τοιαῦτα ἐν τούτοις κατατακτέον· Οὐκ οἰωνιεῖσθε οὐδ’ ὀρνιθοσκοπήσετε. καὶ ἀλλαχοῦ· Τὰ γὰρ ἔθνη, οὓς κύριος ὁ θεός σου ἐξολοθρεύσει ἀπὸ προσώπου σου, οὗτοι κλῃδόνων καὶ μαντειῶν ἀκούσονται· σοὶ δὲ οὐχ οὕτως ἔδωκε κύριος ὁ θεός σου. εἶθ’ ἑξῆς φησί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Προφήτην ἀναστήσει σοι κύριος ὁ θεός σου ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου. βουληθεὶς δέ ποτε ὁ θεὸς δι’ οἰωνοσκόπου ἀποτρέψαι ἀπὸ τῆς οἰωνιστικῆς, πεποίηκε πνεῦμα ἐν τῷ οἰωνοσκόπῳ εἰπεῖν· Οὐ γάρ ἐστιν οἰωνισμὸς ἐν Ἰακὼβ, οὐδὲ μαντεία ἐν Ἰσραήλ· κατὰ καιρὸν ῥηθήσεται τῷ Ἰακὼβ καὶ τῷ Ἰσραὴλ, τί ἐπιτελέσει ὁ θεός. ταῦτα δὴ γιγνώσκοντες ἡμεῖς καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια, τηρεῖν βουλόμεθα μυστικῶς εἰρημένην ἐντολὴν τήν· Πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν· ἵνα μὴ ἐπιβῇ τι τῶν δαιμονίων τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν, ἢ πνεῦμά τι τῶν ἐναντίων πρὸς ἃ βούλεται τρέψῃ τὸ φανταστικὸν ἡμῶν. εὐχόμεθα δὲ λάμψαι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, ἐπιδημοῦντος ἡμῶν τῷ φανταστικῷ πνεύματος θεοῦ καὶ φαντάζοντος ἡμᾶς τὰ τοῦ θεοῦ· ἐπεὶ ὅσοι πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοι υἱοί εἰσι θεοῦ. Χρὴ δ’ εἰδέναι ὅτι τὸ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν οὐ πάντως θεῖόν ἐστι· καθ’ αὑτὸ γὰρ μέσον ἐστὶ, καὶ πίπτον εἰς φαύλους καὶ ἀστείους. καὶ ἰατροὶ γοῦν ἀπὸ ἰατρικῆς προγιγνώσκουσί τινα, κἂν φαῦλοι τὸ ἦθος τυγχάνωσιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω δὲ καὶ κυβερνῆται, κἂν μοχθηροὶ τυγχάνωσιν ὄντες, προγιγνώσκουσιν ἐπισημασίας καὶ ἀνέμων σφοδρότητας καὶ τροπὰς περὶ τὸ περιέχον ἔκ τινος πείρας καὶ παρατηρήσεως· καὶ οὐ δή που παρὰ τοῦτο θείους τις αὐτοὺς εἶναι φήσει, ἐὰν τύχωσι μοχθηροὶ εἶναι τὸ ἦθος. ψεῦδος οὖν τὸ παρὰ τῷ Κέλσῳ λεγόμενον, τό· Τί ἂν φαίη τις θειότερον τοῦ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν τε καὶ προδηλοῦν;3 ψεῦδος δὲ καὶ τὸ πολλὰ τῶν ζώων ἀντιποιεῖσθαι θείας ἐννοίας·3 οὐδὲν γὰρ τῶν ἀλόγων ἔννοιαν ἔχει τοῦ θεοῦ. ψεῦδος δὲ καὶ τὸ ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἶναι τὰ ἄλογα ζῶα·3 ὅπου γε καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ἔτι φαῦλοι, κἂν ἐπ’ ἄκρον προκόπτωσι, πόρρω εἰσὶ τῆς θείας ὁμιλίας. μόνοι δὴ ἄρα οἱ κατὰ ἀλήθειαν σοφοὶ καὶ ἀψευδῶς εὐσεβεῖς ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἰσίν· ὁποῖοί εἰσιν οἱ καθ’ ἡμᾶς προφῆται καὶ Μωσῆς, ᾧ μεμαρτύρηκε διὰ τὴν πολλὴν καθαρότητα ὁ λόγος εἰπών· Ἐγγιεῖ Μωσῆς μόνος πρὸς τὸν θεὸν, οἱ δὲ λοιποὶ οὐκ ἐγγιοῦσι. πῶς δὲ ἀσεβῶς ὑπὸ τοῦ ἀσέβειαν ἡμῖν ἐγκαλοῦντος εἴρηται τὸ οὐ μόνον σοφώτερα εἶναι τὰ ἄλογα τῶν ζώων τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως, ἀλλὰ καὶ θεοφιλέστερα;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τίς οὐκ ἂν ἀποτραπείη προσέχων ἀνθρώπῳ λέγοντι δράκοντα καὶ ἀλώπεκα καὶ λύκον καὶ ἀετὸν καὶ ἱέρακα τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως εἶναι θεοφιλέστερα; ἀκολουθεῖ δ’ αὐτῷ τὸ λέγειν ὅτι, εἴπερ θεοφιλέστερα τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων, δῆλον ὅτι καὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος καὶ Πυθαγόρου καὶ Φερεκύδου καὶ ὧν πρὸ βραχέος ὕμνησε θεολόγων θεοφιλέστερά ἐστι ταῦτα τὰ ζῶα. καὶ ἐπεύξαιτό γε ἄν τις αὐτῷ λέγων· Εἴπερ θεοφιλέστερά ἐστι τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων, γένοιο μετ’ ἐκείνων θεοφιλὴς καὶ ἐξομοιωθείης τοῖς κατὰ σὲ ἀνθρώπων θεοφιλεστέροις. καὶ μὴ ὑπολαμβανέτω γε ἀρὰν εἶναι τὸ τοιοῦτον· τίς γὰρ οὐκ ἂν εὔξαιτο οἷς πείθεται εἶναι θεοφιλεστέροις γενέσθαι πάντη παραπλήσιος, ἵνα καὶ αὐτὸς ὡς ἐκεῖνοι γένηται θεοφιλής; Θέλων δὲ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀλόγων ζώων εἶναι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας ὁ Κέλσος, οὐ τοῖς τυχοῦσιν ἀνατίθησι τὴν ἱστορίαν ταύτην, ἀλλὰ τοῖς συνετοῖς. συνετοὶ δὲ κατὰ ἀλήθειάν εἰσιν οἱ σπουδαῖοι, οὐδεὶς γὰρ φαῦλος συνετός. λέγει τοίνυν τὸν τρόπον τοῦτον ὅτι φασὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οἱ συνετοὶ καὶ ὁμιλίας ἐκείνοις εἶναι, δηλονότι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ αὐτοί που γνωρίζειν τὰ λεγόμενα καὶ ἔργῳ δεικνύειν ὅτι οὐκ ἀγνοοῦσιν, ὅταν προειπόντες ὅτι ἔφασαν οἱ ὄρνιθες ὅτι ἀπίασί ποι καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε, δεικνύωσιν ἀπελθόντας ἐκεῖ καὶ ποιοῦντας ἃ ἤδη προεῖπον.3 κατὰ μὲν οὖν τὸ ἀληθὲς οὐδεὶς συνετὸς τοιαῦτα ἱστόρησε, καὶ οὐδεὶς σοφὸς ἱερωτέρας εἶπεν εἶναι τὰς τῶν ἀλόγων ζώων ὁμιλίας τῆς τῶν ἀνθρώπων. εἰ δ’ ὑπὲρ τοῦ ἐξετάσαι τὰ Κέλσου τἀκόλουθον σκοπῶμεν, δῆλον ὅτι κατ’ αὐτὸν ἱερώτεραι τῶν σεμνῶν Φερεκύδου καὶ Πυθαγόρου καὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος καὶ τῶν φιλοσόφων ὁμιλιῶν εἰσὶν αἱ τῶν ἀλόγων ζώων· ὅπερ ἐστὶ καὶ αὐτόθεν οὐ μόνον ἀπεμφαῖνον ἀλλὰ καὶ ἀτοπώτατον. ἵνα δὲ καὶ πιστεύσωμέν τινας ἐκ τῆς ἀσήμου φωνῆς τῶν ὀρνίθων μαθόντας, ὅτι ἀπίασί ποι οἱ ὄρνιθες καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε, προδηλοῦν· καὶ τοῦτ’ ἐροῦμεν ἀπὸ τῶν δαιμόνων συμβολικῶς ἀνθρώποις δεδηλῶσθαι, κατὰ σκοπὸν τὸν περὶ τοῦ ἀπατηθῆναι ὑπὸ τῶν δαιμόνων τὸν ἄνθρωπον, καὶ κατασπασθῆναι αὐτοῦ τὸν νοῦν ἀπ’ οὐρανοῦ καὶ θεοῦ ἐπὶ γῆν καὶ τὰ ἔτι κατωτέρω.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Οὐκ οἶδα δ’ ὅπως ὁ Κέλσος καὶ ὅρκου ἐλεφάντων ἤκουσε, καὶ ὅτι εἰσὶν οὗτοι πιστότεροι πρὸς τὸ θεῖον ἡμῶν καὶ γνῶσιν ἔχουσι τοῦ θεοῦ. ἐγὼ γὰρ πολλὰ μὲν καὶ θαυμαστὰ οἶδα περὶ τῆς φύσεως τοῦ ζώου καὶ τῆς ἡμερότητος ἱστορούμενα, οὐ μὴν καὶ περὶ ὅρκων ἐλέφαντος σύνοιδα εἰρῆσθαι παρά τινι· εἰ μὴ ἄρα τὸ ἥμερον καὶ τὴν ὡσπερεὶ πρὸς ἀνθρώπους αὐτῶν συνθήκην, ἅπαξ γενομένων ὑπ’ αὐτοῖς, εὐορκίαν τηρουμένην ὠνόμασεν, ὅπερ καὶ αὐτὸ ψεῦδός ἐστιν. εἰ γὰρ καὶ σπανίως, ἀλλ’ οὖν γε ἱστόρηται, ὅτι μετὰ τὴν δοκοῦσαν ἡμερότητα ἐξηγριώθησαν ἐλέφαντες κατὰ τῶν ἀνθρώπων καὶ φόνους ἐποίησαν, καὶ διὰ τοῦτο κατεδικάσθησαν ἀναιρεθῆναι, ὡς οὐκέτι χρήσιμοι. ἐπεὶ δὲ παραλαμβάνει μετὰ ταῦτα, εἰς τὸ κατασκευάσαι, ὡς οἴεται, εὐσεβεστέρους εἶναι τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων, τὰ περὶ τοῦ ζώου ἱστορούμενα ἀντιπελαργοῦντος καὶ τροφὰς φέροντος τοῖς γεγεννηκόσι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λεκτέον ὅτι καὶ τοῦτ’ οὐκ ἀπὸ θεωρήματος τοῦ περὶ τοῦ καθήκοντος ποιοῦσιν οἱ πελαργοὶ οὐδ’ ἀπὸ λογισμοῦ, ἀλλ’ ἀπὸ φύσεως, βουληθείσης τῆς κατασκευαζούσης αὐτοὺς φύσεως παράδειγμα ἐν ἀλόγοις ζώοις δυσωπῆσαι δυνάμενον ἀνθρώπους ἐκθέσθαι περὶ τοῦ χάριτας ἀποτιννύειν τοῖς γεγεννηκόσιν. εἰ δὲ ᾔδει Κέλσος ὅσῳ διαφέρει λόγῳ ταῦτα ποιεῖν τοῦ ἀλόγως καὶ φυσικῶς αὐτὰ ἐνεργεῖν, οὐκ ἂν εὐσεβεστέρους εἶπε τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων. ἔτι δὲ, ὡς ὑπὲρ εὐσεβείας τῶν ἀλόγων ζώων ἱστάμενος ὁ Κέλσος, παραλαμβάνει τὸ Ἀράβιον ζῶον, τὸν φοίνικα, διὰ πολλῶν ἐτῶν ἐπιδημοῦν Αἰγύπτῳ, καὶ φέρον ἀποθανόντα τὸν πατέρα καὶ ταφέντα ἐν σφαίρᾳ σμύρνης, καὶ ἐπιτιθὲν ὅπου τὸ τοῦ ἡλίου τέμενος. καὶ τοῦτο δὲ ἱστόρηται μὲν, δύναται δὲ, ἐάνπερ ᾖ ἀληθὲς, καὶ αὐτὸ φυσικὸν τυγχάνειν· ἐπιδαψιλευσαμένης τῆς θείας προνοίας καὶ ἐν ταῖς διαφοραῖς τῶν ζώων παραστῆσαι τοῖς ἀνθρώποις τὸ ποικίλον τῆς τῶν ἐν τῷ κόσμῳ κατασκευῆς φθάνον καὶ ἐπὶ τὰ ὄρνεα· καὶ ζῶόν τι μονογενὲς ὑπέστησεν, ἵνα καὶ τοῦτο ποιήσῃ θαυμασθῆναι οὐ τὸ ζῶον, ἀλλὰ τὸν πεποιηκότα αὐτό. Ἐπεὶ οὖν τούτοις πᾶσιν ἐπιφέρει ὁ Κέλσος τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Οὔκουν ἀνθρώπῳ πεποίηται τὰ πάντα, ὥσπερ οὐδὲ λέοντι οὐδὲ ἀετῷ οὐδὲ δελφῖνι· ἀλλ’ ὅπως ὅδε ὁ κόσμος ὡς ἂν θεοῦ ἔργον ὁλόκληρον καὶ τέλειον ἐξ ἁπάντων γένηται· τούτου χάριν μεμέτρηται τὰ πάντα οὐκ ἀλλήλων, ἀλλ’ εἰ μὴ πάρεργον, ἀλλὰ τοῦ ὅλου· καὶ μέλει τῷ θεῷ τοῦ ὅλου, καὶ τοῦτ’ οὔποτε ἀπολείπει πρόνοια, οὐδὲ κάκιον γίνεται, οὐδὲ διὰ χρόνου πρὸς ἑαυτὸν ὁ θεὸς ἐπιστρέφει, οὐδ’ ἀνθρώπων ἕνεκα ὀργίζεται, ὥσπερ οὐδὲ πιθήκων οὐδὲ μυῶν· οὐδὲ τούτοις ἀπειλεῖ, ὧν ἕκαστον ἐν τῷ μέρει τὴν αὐτοῦ μοῖραν εἴληφε·3 φέρε κἂν διὰ βραχέων πρὸς ταῦτ’ ἀπαντήσωμεν. οἶμαι δὴ ἀποδεδειχέναι ἐκ τῶν προειρημένων, πῶς ἀνθρώπῳ καὶ παντὶ λογικῷ τὰ πάντα πεποίηται· προηγουμένως γὰρ διὰ τὸ λογικὸν ζῶον τὰ πάντα δεδημιούργηται. Κέλσος μὲν οὖν λεγέτω ὅτι οὕτως οὐκ ἀνθρώπῳ, ὡς οὐδὲ λέοντι οὐδ’ οἷς ὀνομάζει· ἡμεῖς δ’ ἐροῦμεν, οὐ λέοντι ὁ δημιουργὸς οὐδὲ ἀετῷ οὐδὲ δελφῖνι ταῦτα πεποίηκεν· ἀλλὰ πάντα διὰ τὸ λογικὸν ζῶον, καὶ ὅπως ὅδε ὁ κόσμος ὡς ἂν θεοῦ ἔργον ὁλόκληρον καὶ τέλειον ἐξ ἁπάντων γένηται.3 τούτῳ γὰρ συγκαταθετέον ὡς καλῶς εἰρημένῳ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
μέλει δὲ τῷ θεῷ οὐχ ὡς Κέλσος οἴεται μόνου τοῦ ὅλου, ἀλλὰ παρὰ τὸ ὅλον ἐξαιρέτως παντὸς λογικοῦ. καὶ οὐδέποτε ἀπολείψει πρόνοια τὸ ὅλον· οἰκονομεῖ γὰρ, κἂν κάκιον γένηται διὰ τὸ λογικὸν ἁμαρτάνον μέρος τι τοῦ ὅλου, καθάρσιον αὐτοῦ ποιεῖν, καὶ διὰ χρόνου ἐπιστρέφειν τὸ ὅλον πρὸς ἑαυτόν. ἀλλ’ οὐδὲ πιθήκων μὲν ἕνεκα ὀργίζεται οὐδὲ μυῶν· ἀνθρώποις δὲ ἐπάγει, ἅτε παραβᾶσι τὰς φυσικὰς ἀφορμὰς, δίκην καὶ κόλασιν, καὶ τούτοις διὰ προφητῶν ἀπειλεῖ καὶ διὰ τοῦ ἐπιδημήσαντος ὅλῳ τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων σωτῆρος· ἵνα διὰ τῆς ἀπειλῆς ἐπιστραφῶσι μὲν οἱ ἀκούσαντες, οἱ δὲ ἀμελήσαντες τῶν ἐπιστρεπτικῶν λόγων δίκας κατ’ ἀξίαν τίσωσιν, ἃς πρέπον θεὸν ἐπιτιθέναι κατὰ τὸ ἑαυτοῦ συμφερόντως τῷ παντὶ βούλημα τοῖς τοιαύτης καὶ οὕτως ἐπιπόνου δεομένοις θεραπείας καὶ διορθώσεως. ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦ τετάρτου τόμου αὐτάρκη περιγραφὴν εἰληφότος, αὐτοῦ που καταπαύσομεν τὸν λόγον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
θεὸς δὲ δῴη διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὅς ἐστι θεὸς λόγος καὶ σοφία καὶ ἀλήθεια καὶ δικαιοσύνη καὶ πᾶν ὅ τί ποτε θεολογοῦσαι φασὶν περὶ αὐτοῦ αἱ ἱεραὶ γραφαὶ, ἄρξασθαι ἡμᾶς καὶ τοῦ πέμπτου τόμου ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἐντευξομένων, καὶ διανύσαι κἀκεῖνον μετὰ τῆς τοῦ λόγου αὐτοῦ εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν ἐπιδημίας καλῶς. Περὶ αὐτεξουςίου καὶ τῶν δοκούντων τοῦτο ἀναιρεῖν ῥητῶν γραφικῶν λύςις καὶ ἑρμηνεία. ἐκ τοῦ περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι τῷ ἐκκλησιαστικῷ περιέχεται ὁ περὶ κρίσεως δικαίας θεοῦ λόγος, ὅστις καὶ τοὺς ἀκούοντας, πιστευθεὶς εἶναι ἀληθὴς, προκαλεῖται ἐπὶ τὸ καλῶς βιοῦν καὶ παντὶ τρόπῳ φεύγειν τὴν ἁμαρτίαν, δηλονότι συγκατατιθεμένους τὸ ἐφ’ ἡμῖν εἶναι τὰ ἐπαίνου καὶ ψόγου ἄξια· φέρε καὶ τὰ περὶ τοῦ αὐτεξουσίου ἰδίᾳ ὀλίγα διαλάβωμεν, ἀναγκαιοτάτου ὡς ἔνι μάλιστα προβλήματος. ἵνα δὲ νοήσωμεν τί τὸ αὐτεξούσιον, τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ ἀναπτύξαι δεῖ, ἵνα ταύτης σαφηνισθείσης ἀκριβῶς παρασταθῇ τὸ ζητούμενον. τῶν κινουμένων τὰ μέν τινα ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὴν τῆς κινήσεως αἰτίαν, ἕτερα δὲ ἔξωθεν μόνον κινεῖται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἔξωθεν μὲν οὖν μόνον κινεῖται τὰ φορητὰ, οἷον ξύλα καὶ λίθοι καὶ πᾶσα ἡ ὑπὸ ἕξεως μόνης συνεχομένη ὕλη. ὑπεξῃρήσθω δὲ νῦν τοῦ λόγου τὸ κίνησιν λέγειν τὴν ῥύσιν τῶν σωμάτων, ἐπεὶ μὴ χρεία τούτου πρὸς τὸ προκείμενον. ἐν ἑαυτοῖς δὲ ἔχει τὴν αἰτίαν τοῦ κινεῖσθαι ζῶα καὶ φυτὰ καὶ ἁπαξαπλῶς ὅσα ὑπὸ φύσεως καὶ ψυχῆς συνέχεται, ἐξ ὧν φασὶν εἶναι καὶ τὰ μέταλλα. πρὸς δὲ τούτοις καὶ τὸ πῦρ αὐτοκίνητόν ἐστι, τάχα δὲ καὶ αἱ πηγαί. τῶν δὲ ἐν ἑαυτοῖς τὴν αἰτίαν τοῦ κινεῖσθαι ἐχόντων, τὰ μέν φασιν ἐξ ἑαυτῶν κινεῖσθαι, τὰ δὲ ἀφ’ ἑαυτῶν· ἐξ ἑαυτῶν μὲν τὰ ἄψυχα, ἀφ’ ἑαυτῶν δὲ τὰ ἔμψυχα. καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν κινεῖται τὰ ἔμψυχα, φαντασίας ἐγγινομένης ὁρμὴν προκαλουμένης. καὶ πάλιν ἔν τισι τῶν ζώων φαντασίαι γίνονται ὁρμὴν προκαλούμεναι, φύσεως φανταστικῆς τεταγμένως κινούσης τὴν ὁρμὴν, ὡς ἐν τῷ ἀράχνῃ φαντασία τοῦ ὑφαίνειν γίνεται, καὶ ὁρμὴ ἀκολουθεῖ ἐπὶ τὸ ὑφαίνειν, τῆς φανταστικῆς αὐτοῦ φύσεως τεταγμένως ἐπὶ τοῦτο αὐτὸν προκαλουμένης, καὶ οὐδενὸς ἄλλου μετὰ τὴν φανταστικὴν αὐτοῦ φύσιν πεπιστευμένου τοῦ ζώου· καὶ ἐν τῇ μελίσσῃ ἐπὶ τὸ κηροπλαστεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τὸ μέντοι λογικὸν ζῶον καὶ λόγον ἔχει πρὸς τῇ φανταστικῇ φύσει, τὸν κρίνοντα τὰς φαντασίας καὶ τινὰς μὲν ἀποδοκιμάζοντα τινὰς δὲ παραδεχόμενον ἵνα ἄγηται τὸ ζῶον κατ’ αὐτάς. ὅθεν ἐπεὶ ἐν τῇ φύσει τοῦ λόγου εἰσὶν ἀφορμαὶ τοῦ θεωρῆσαι τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρὸν, αἷς ἑπόμενοι θεωρήσαντες τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρὸν αἱρούμεθα μὲν τὸ καλὸν, ἐκκλίνομεν δὲ τὸ αἰσχρόν· ἐπαινετοὶ μέν ἐσμεν ἐπιδόντες ἑαυτοὺς τῇ πράξει τοῦ καλοῦ, ψεκτοὶ δὲ κατὰ τὸ ἐναντίον. οὐκ ἀγνοητέον μέντοι γε ὅτι τὸ πλέον τῆς εἰς πάντα τεταγμένης φύσεως ποσῶς ἐστὶν ἐν τοῖς ζώοις, ἐπὶ τὸ πλέον δὲ ἢ ἐπὶ τὸ ἔλαττον· ὥστε ἐγγύς που εἶναι, ἵν’ οὕτως εἴπω, τοῦ λογικοῦ τὸ ἐν τοῖς ἰχνευταῖς κυσὶν ἔργον καὶ ἐν τοῖς πολεμικοῖς ἵπποις. τὸ μὲν οὖν ὑποπεσεῖν τόδε τι τῶν ἔξωθεν φαντασίαν ἡμῖν κινοῦν τοιάνδε ἢ τοιάνδε, ὁμολογουμένως οὐκ ἔστι τῶν ἐφ’ ἡμῖν· τὸ δὲ κρῖναι οὑτωσὶ χρήσασθαι τῷ γενομένῳ ἢ ἑτέρως, οὐκ ἄλλου τινὸς ἔργον ἢ τοῦ ἐν ἡμῖν λόγου ἐστὶν, ἤτοι παρὰ τὰς ἀφορμὰς ἐνεργοῦντος ἡμᾶς πρὸς τὰς ἐπὶ τὸ καλὸν προκαλουμένας καὶ τὸ καθῆκον ὁρμὰς, ἢ ἐπὶ τὸ ἐναντίον ἐκτρέποντος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ δέ τις αὐτὸ τὸ ἔξωθεν λέγοι εἶναι τοιόνδε, ὥστε ἀδυνάτως ἔχειν ἀντιβλέψαι αὐτῷ τοιῷδε γενομένῳ, οὗτος ἐπιστησάτω τοῖς ἰδίοις πάθεσι καὶ κινήμασιν, εἰ μὴ εὐδόκησις γίνεται καὶ συγκατάθεσις καὶ ῥοπὴ τοῦ ἡγεμονικοῦ ἐπὶ τόδε τι διὰ τάσδε τὰς πιθανότητας. οὐ γὰρ, φέρ’ εἰπεῖν, ἡ γυνὴ τῷ κρίναντι ἐγκρατεύεσθαι καὶ ἀνέχειν ἑαυτὸν ἀπὸ μίξεων, ἐπιφανεῖσα καὶ προκαλεσαμένη ἐπὶ τὸ ποιῆσαί τι παρὰ πρόθεσιν, αὐτοτελὴς αἰτία γίνεται τοῦ τὴν πρόθεσιν ἀθετῆσαι. πάντως γὰρ εὐδοκήσας τῷ γαργαλισμῷ καὶ τῷ λείῳ τῆς ἡδονῆς, ἀντιβλέψαι αὐτῷ μὴ βεβουλημένος μηδὲ τὸ κεκριμένον κυρῶσαι, πράττει τὸ ἀκόλαστον. ὁ δέ τις ἔμπαλιν, τῶν αὐτῶν συμβεβηκότων τῷ πλείονα μαθήματα ἀνειληφότι καὶ ἠσκηκότι, οἱ μὲν γαργαλισμοὶ καὶ οἱ ἐρεθισμοὶ συμβαίνουσιν, ὁ λόγος δὲ, ἅτε ἐπὶ πλεῖον ἰσχυροποιηθεὶς καὶ τραφεὶς τῇ μελέτῃ, καὶ βεβαιωθεὶς τοῖς δόγμασι πρὸς τὸ καλὸν ἢ ἐγγύς γε τοῦ βεβαιωθῆναι γεγενημένος, ἀνακρούει τοὺς ἐρεθισμοὺς καὶ ὑπεκλύει τὴν ἐπιθυμίαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τὸ δὲ τούτων οὕτως ἡμῖν γινομένων τὰ ἔξωθεν αἰτιᾶσθαι καὶ ἑαυτοὺς ἀπολῦσαι ἐγκλήματος, ὁμοίους ἑαυτοὺς ἀποφῃναμένους ξύλοις καὶ λίθοις ἑλκυσθεῖσιν ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αὐτὰ κινησάντων, οὐκ ἀληθὲς οὐδὲ εὔγνωμον, βουλομένου τε λόγος ἐστὶν ὁ τοιοῦτος τὴν ἔννοιαν τοῦ αὐτεξουσίου παραχαράττειν. εἰ γὰρ πυθοίμεθα αὐτοῦ, τί ἦν τὸ αὐτεξούσιον, λέγοι ἂν ὅτι εἰ μηδὲν τῶν ἔξωθεν ἀπήντα ἐμοῦ τόδε τι προθεμένου τὸ ἐπὶ τὸ ἐναντίον προκαλούμενον. πάλιν τε αὖ ψιλὴν τὴν κατασκευὴν αἰτιᾶσθαι παρὰ τὸ ἐναργές ἐστι· λόγου παιδευτικοῦ τοὺς ἀκρατεστάτους καὶ τοὺς ἀγριωτάτους παραλαμβάνοντος, εἰ τῇ προτροπῇ παρακολουθήσαιεν, καὶ μεταβάλλοντος· ὥστε παρὰ πολὺ γεγονέναι τὴν προτροπὴν καὶ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολήν· πολλάκις τῶν ἀκολαστοτάτων βελτιόνων γινομένων παρὰ τοὺς τῇ φύσει πρότερον οὐ δοκοῦντας εἶναι τοιούτους, καὶ τῶν ἀγριωτάτων ἐπὶ τοσοῦτον ἡμερότητος μεταβαλλόντων, ὥστε τοὺς μηδὲ πώποτε οὕτως ἀγριωθέντας ἀγρίους εἶναι δοκεῖν συγκρίσει τοῦδέ τινος μεταβεβληκότος ἐπὶ τὸ ἥμερον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὁρῶμέν τε ἑτέρους εὐσταθεστάτους καὶ σεμνοτάτους ἐκ διαστροφῆς ἐπὶ τὰς χείρους διατριβὰς ἐκκρουομένους τοῦ σεμνοῦ καὶ εὐσταθοῦς· ὥστε εἰς ἀκολασίαν αὐτοὺς μεταβαλεῖν, πολλάκις ἀρχομένους τῆς ἀκολασίας μεσούσης τῆς ἡλικίας, καὶ ἐμπίπτοντας εἰς ἀταξίαν μετὰ τὸ παρεληλυθέναι τὸ τῆς νεότητος, ὅσον ἐπὶ τῇ φύσει, ἄστατον. οὐκοῦν ὁ λόγος δείκνυσιν ὅτι τὰ μὲν ἔξωθεν οὐκ ἐφ’ ἡμῖν ἐστὶ, τὸ δὲ οὕτως ἢ ἐναντίως χρήσασθαι αὐτοῖς τὸν λόγον κριτὴν παραλαβόντα καὶ ἐξεταστὴν τοῦ πῶς δεῖ πρὸς τάδε τινὰ τῶν ἔξωθεν ἀπαντῆσαι, ἔργον ἐστὶν ἡμέτερον. Ὅτι δὲ ἡμέτερον ἔργον τὸ βιῶσαι καλῶς ἐστὶ, καὶ αἰτεῖ ἡμᾶς τοῦτο ὁ θεὸς, ὡς οὐκ αὐτοῦ ὂν οὐδὲ ἐξ ἑτέρου τινὸς παραγινόμενον ἢ, ὡς οἴονταί τινες, ἀπὸ εἱμαρμένης, ἀλλ’ ὡς ἡμέτερον ἔργον, μαρτυρήσει ὁ προφήτης Μιχαίας λέγων· Εἰ ἀνηγγέλη σοι, ἄνθρωπε, τί καλόν; ἢ τί κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ, ἀλλ’ ἢ τὸ ποιεῖν κρίμα καὶ ἀγαπᾷν ἔλεος καὶ ἕτοιμον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι μετὰ κυρίου θεοῦ σου; καὶ Μωσῆς· Τέθεικα πρὸ προσώπου σου τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου· ἔκλεξαι τὸ ἀγαθὸν καὶ πορεύου ἐν αὐτῷ. καὶ Ἠσαί̈ας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται· τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησε ταῦτα. καὶ ἐν τοῖς ψαλμοῖς· Εἰ ὁ λαός μου ἤκουσέ μου, καὶ Ἰσραὴλ ταῖς ὁδοῖς μου εἰ ἐπορεύθη, ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐταπείνωσα, καὶ ἐπὶ τοὺς θλίβοντας αὐτοὺς ἐπέβαλον ἂν τὴν χεῖρά μου· ὡς ἐπὶ τῷ λαῷ ὄντος τοῦ ἀκούειν καὶ πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς τοῦ θεοῦ. καὶ ὁ σωτὴρ δὲ λέγων τό· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· καί· Ὅτι ὃς ἂν ὀργισθῇ τῷ ἀδελφῷ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· καί· Ὃς ἐὰν ἐμβλέψῃ γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. καὶ εἴ τινα ἄλλην δίδωσιν ἐντολὴν, φησὶν ὡς ἐφ’ ἡμῖν ὄντος τοῦ φυλάξαι τὰ προστεταγμένα· καὶ εὐλόγως, ἐνόχων ἡμῶν τῇ κρίσει ἐσομένων εἰ παραβαίνοιμεν αὐτά. ὅθεν καὶ, Πᾶς, φησὶν, ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν πέτραν· καὶ τὰ ἑξῆς· Ὁ δὲ ἀκούων καὶ μὴ ποιῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν ἄμμον· καὶ τὰ ἑξῆς. καὶ λέγων δὲ τοῖς ἐκ δεξιῶν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Δεῦτε πρός με, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου· καὶ τὰ ἑξῆς· ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με· σφόδρα σαφῶς ὡς αἰτίοις οὖσι τοῦ ἐπαινεῖσθαι δίδωσι τὰς ἐπαγγελίας. καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου τοῖς ἑτέροις, ὡς ψεκτοῖς παρ’ αὐτοὺς, λέγει τό· Πορεύεσθε οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον. ἴδωμεν δὲ πῶς καὶ ὁ Παῦλος ὡς αὐτεξουσίοις ἡμῖν διαλέγεται καὶ ἑαυτοῖς αἰτίοις τυγχάνουσιν ἀπωλείας ἢ σωτηρίας. Ἢ τοῦ πλούτου γὰρ, φησὶ, τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ, ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· τοῖς μὲν καθ’ ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσι ζωὴν αἰώνιον· τοῖς δὲ ἐξ ἐριθείας καὶ ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ ὀργὴ καὶ θυμὸς, θλίψις καὶ στενοχωρία, ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακὸν, Ἰουδαίου τε πρῶτον καὶ Ἕλληνος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθὸν, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. μυρία μὲν οὖν ἔστιν ἐν ταῖς γραφαῖς σφόδρα σαφῶς παριστῶντα τὸ αὐτεξούσιον. Ἐπεὶ δὲ εἰς τὸ ἐναντίον, τουτέστι τὸ μὴ ἐφ’ ἡμῖν τυγχάνειν τηρεῖν τὰς ἐντολὰς καὶ σώζεσθαι, καὶ τὸ παραβαίνειν αὐτὰς καὶ ἀπόλλυσθαι, περισπᾷ ῥητά τινα ἀπὸ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς καινῆς· φέρε ἀπὸ μέρους καὶ ἐκ τούτων παραθέμενοι θεασώμεθα αὐτῶν τὰς λύσεις, ἵνα ἀφ’ ὧν παρατιθέμεθα κατὰ τὸ ὅμοιον ἐκλεξάμενός τις ἑαυτῷ πάντα τὰ δοκοῦντα ἀναιρεῖν τὸ αὐτεξούσιον ἐπισκέψηται τὰ περὶ τῆς λύσεως αὐτῶν. καὶ δὴ πολλοὺς κεκίνηκε τὰ περὶ τοῦ Φαραὼ, περὶ οὗ χρηματίζων ὁ θεός φησιν· Ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· πλεονάκις. εἰ γὰρ ὑπὸ θεοῦ σκληρύνεται, καὶ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι ἁμαρτάνει, οὐκ αὐτὸς ἑαυτῷ τῆς ἁμαρτίας αἴτιος· εἰ δὲ τοῦτο, οὐδὲ αὐτεξούσιος ὁ Φαραώ· καὶ φήσει τις ὅτι ἐκ τοῦ ὁμοίου οἱ ἀπολλύμενοι οὐκ αὐτεξούσιοι οὐδὲ παρ’ ἑαυτοὺς ἀπολοῦνται. καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ δὲ λεγόμενον τό· Ἐξελῶ αὐτῶν τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐμβαλῶ σαρκίνας, ὅπως ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ δικαιώματά μου φυλάσσωσι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
κινήσαι ἄν τινα ὡς τοῦ θεοῦ διδόντος τὸ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ἐντολαῖς καὶ φυλάσσειν τὰ δικαιώματα, ἐν τῷ τὸ ἐμποδίζον ὑπεξῃρηκέναι, τὴν λιθίνην καρδίαν, καὶ τὸ κρεῖττον ἐντεθεικέναι, τὴν σαρκίνην. ἴδωμεν δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ εὐαγγελίου, τί ὁ σωτὴρ ἀποκρίνεται πρὸς τοὺς πυθομένους, διὰ τί ἐν παραβολαῖς τοῖς πολλοῖς λαλεῖ· Ἵνα, φησὶν, βλέποντες μὴ βλέπωσι, καὶ ἀκούοντες ἀκούωσι καὶ μὴ συνιῶσι· μήποτε ἐπιστρέψωσι, καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. ἔτι δὲ καὶ παρὰ τῷ Παύλῳ τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. καὶ ἐν ἄλλοις· Καὶ τὸ θέλειν δὲ καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν. καὶ ἐν ἄλλοις· Ἄρ’ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. ἐρεῖς μοι οὖν, τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; καί· Ἡ πεισμονὴ ἐκ τοῦ καλοῦντος, καὶ οὐκ ἐξ ἡμῶν. Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; καὶ πάλιν· Μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι, τί με ἐποίησας οὕτως; ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ταῦτα γὰρ καθ’ ἑαυτὰ ἱκανά ἐστι τοὺς πολλοὺς ἐκταράξαι, ὡς οὐκ ὄντος τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσίου, ἀλλὰ τοῦ θεοῦ σώζοντος καὶ ἀπολλύντος οὓς ἐὰν αὐτὸς βούληται. Ἀρξώμεθα τοίνυν ἀπὸ τῶν περὶ τοῦ Φαραὼ εἰρημένων ὡς σκληρυνομένου ὑπὸ θεοῦ, ἵνα μὴ ἐξαποστείλῃ τὸν λαόν· ᾧ συνεξετασθήσεται ἅμα καὶ τὸ ἀποστολικόν· Ἄρ’ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. καὶ ἐπεὶ χρῶνται τούτοις τῶν ἑτεροδόξων τινὲς, σχεδὸν καὶ αὐτοὶ τὸ αὐτεξούσιον ἀναιροῦντες, διὰ τὸ φύσεις εἰσάγειν ἀπολλυμένας, ἀνεπιδέκτους τοῦ σώζεσθαι, καὶ ἑτέρας σωζομένας, ἀδυνάτως ἐχούσας πρὸς τὸ ἀπολέσθαι· τόν τε Φαραώ φασι φύσεως ὄντα ἀπολλυμένης διὰ τοῦτο σκληρύνεσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἐλεοῦντος μὲν τοὺς πνευματικοὺς σκληρύνοντος δὲ τοὺς χοϊκούς· φέρε ἴδωμεν ὅ τί ποτε καὶ λέγουσι. πευσόμεθα γὰρ αὐτῶν εἰ χοϊκῆς φύσεως ὁ Φαραὼ ἦν· ἀποκρινομένοις δὲ ἐροῦμεν ὅτι ὁ τῆς χοϊκῆς φύσεως πάντως ἀπειθεῖ θεῷ· εἰ δὲ ἀπειθεῖ, τίς χρεία σκληρύνεσθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ πλεονάκις;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ μὴ ἄρα, ἐπεὶ δυνατὸν ἦν πείθεσθαι αὐτὸν καὶ πάντως ἐπείσθη ἂν, ἅτε οὐκ ὢν χοϊκὸς, ὑπὸ τῶν τεράτων καὶ σημείων δυσωπούμενος, χρῄζει δὲ αὐτοῦ ὁ θεὸς, ὑπὲρ τοῦ ἐνδείξασθαι ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν πολλῶν τὰ μεγαλεῖα, ἐπὶ πλεῖον ἀπειθοῦντος· διὰ τοῦτο αὐτοῦ σκληρύνει τὴν καρδίαν. ταῦτα δὲ λελέξεται πρῶτον πρὸς αὐτοὺς, εἰς τὸ ἀνατραπῆναι ὃ ὑπολαμβάνουσιν, ὅτι φύσεως ἦν ἀπολλυμένης ὁ Φαραώ. τὸ δ’ αὐτὸ καὶ περὶ τοῦ παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λεγομένου λεκτέον πρὸς αὐτούς. τίνας γὰρ σκληρύνει ὁ θεός; τοὺς ἀπολλυμένους, ὥς τι πεισομένους εἰ μὴ σκληρυνθεῖεν; ἢ δηλονότι σωθησομένους, τῷ μὴ εἶναι αὐτοὺς φύσεως ἀπολλυμένης; τίνας δὲ καὶ ἐλεεῖ; ἆρα τοὺς σωθησομένους; καὶ πῶς χρεία ἐλέου δευτέρου αὐτοῖς, ἅπαξ κατασκευασθεῖσι σωθησομένοις καὶ πάντως διὰ τὴν φύσιν μακαρίοις ἐσομένοις; εἰ μὴ ἄρα, ἐπεὶ ἐπιδέχονται ἀπώλειαν εἰ μὴ ἐλεηθεῖεν, ἐλεοῦνται, ἵν’ ὅπερ ἐπιδέχονται μὴ λάβωσι τὸ ἀπολέσθαι, ἀλλὰ γένωνται ἐν χώρᾳ σωζομένων. καὶ ταῦτα μὲν πρὸς ἐκείνους. Ἐπαπορητέον δὲ πρὸς τοὺς νομίζοντας νενοηκέναι τὸ Ἐσκλήρυνε, τί δήποτε λέγουσι τὸν θεὸν ἐνεργοῦντα σκληρύνειν καρδίαν, καὶ τί προτιθέμενον τοῦτο ποιεῖν;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τηρείτωσαν γὰρ καὶ ἔννοιαν θεοῦ κατὰ μὲν τὸ ὑγιὲς δικαίου καὶ ἀγαθοῦ· εἰ δὲ μὴ βούλονται, ἐπὶ τοῦ παρόντος αὐτοῖς συγκεχωρήσθω, δικαίου· καὶ παραστησάτωσαν πῶς ὁ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος ἢ ὁ δίκαιος μόνον φαίνεται δικαίως σκληρύνων καρδίαν τοῦ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι ἀπολλυμένου· καὶ πῶς ὁ δίκαιος αἴτιος ἀπωλείας γίνεται καὶ ἀπειθείας, τῶν ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι καὶ ἀπειθῆσαι αὐτῷ κολαζομένων. τί δὲ αὐτῷ καὶ μέμφεται, λέγων· Σὺ δὲ οὐ βούλει ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν μου. Ἰδοὺ, πατάσσω πάντα τὰ πρωτότοκα ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ τὸν πρωτότοκόν σου· καὶ ὅσα ἄλλα ἀναγέγραπται ὡς τοῦ θεοῦ λέγοντος διὰ Μωσέως τῷ Φαραώ; ἀναγκαῖον γὰρ τὸν πιστεύοντα ὅτι ἀληθεῖς αἱ γραφαὶ καὶ ὅτι ὁ θεὸς δίκαιος, ἐὰν εὐγνώμων ᾖ, ἀγωνίζεσθαι πῶς ἐν ταῖς τοιαύταις λέξεσι δίκαιος τρανῶς νοηθῇ. εἰ μὲν γὰρ ἀπογραψάμενός τις γυμνῇ τῇ κεφαλῇ ἵστατο πρὸς τὸ πονηρὸν εἶναι τὸν δημιουργὸν, ἄλλων ἔδει λόγων πρὸς αὐτόν. ἐπεὶ δέ φασι διακεῖσθαι περὶ αὐτοῦ ὡς περὶ δικαίου, καὶ ἡμεῖς ὡς περὶ ἀγαθοῦ ἅμα καὶ δικαίου, σκοπήσωμεν πῶς ἂν ὁ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος σκληρύνοι τὴν καρδίαν Φαραώ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅρα τοίνυν εἰ διά τινος παραδείγματος, ᾧ ὁ ἀπόστολος ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους ἐχρήσατο, δυνάμεθα παραστῆσαι πῶς μιᾷ ἐνεργείᾳ ὁ θεὸς ὃν μὲν ἐλεεῖ ὃν δὲ σκληρύνει· οὐ προτιθέμενος σκληρύνειν, ἀλλὰ διὰ προθέσεως χρηστῆς, ᾗ ἐπακολουθεῖ διὰ τὸ τῆς κακίας ὑποκείμενον τοῦ παρ’ ἑαυτοῖς κακοῦ τὸ σκληρύνεσθαι, σκληρύνειν λεγόμενος τὸν σκληρυνόμενον. Γῆ, φησὶν, ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ’ αὐτῆς ἐρχόμενον ὑετὸν, καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις δι’ οὓς καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας ὑπὸ τοῦ θεοῦ· ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγὺς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν. οὐκοῦν μία ἐνέργεια ἡ κατὰ τὸν ὑετόν· μιᾶς δὲ ἐνεργείας οὔσης τῆς κατὰ τὸν ὑετὸν, ἡ μὲν γεωργηθεῖσα γῆ καρποφορεῖ, ἡ δὲ ἀμεληθεῖσα καὶ χέρσος ἀκανθοφορεῖ. καὶ δύσφημον μὲν ἂν δόξαι εἶναι τὸ λέγειν τὸν ὕοντα· Ἐγὼ τοὺς καρποὺς ἐποίησα καὶ τὰς ἀκάνθας τὰς ἐν τῇ γῇ· ἀλλ’ εἰ καὶ δύσφημον, ἀλλ’ ἀληθές. ὑετοῦ γὰρ μὴ γενομένου, οὔτ’ ἂν καρποὶ οὔτ’ ἂν ἄκανθαι γεγόνεισαν· τούτου δὲ εὐκαίρως καὶ μεμετρημένως ἐπιρρεύσαντος, ἀμφότερα γεγένηται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐκφέρουσα γοῦν ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἡ πιοῦσα γῆ τὸν ἐπ’ αὐτῆς ἐρχόμενον πολλάκις ὑετὸν ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς. οὐκοῦν τὸ μὲν ἀγαθὸν τοῦ ὑετοῦ καὶ ἐπὶ τὴν χείρονα γῆν ἐλήλυθε· τὸ δὲ ὑποκείμενον, ἠμελημένον καὶ ἀγεώργητον τυγχάνον, ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἐβλάστησεν. οὕτω τοίνυν καὶ τὰ γινόμενα ὑπὸ τοῦ θεοῦ τεράστια οἱονεὶ ὑετός ἐστιν· αἱ δὲ προαιρέσεις αἱ διάφοροι οἱονεὶ ἡ γεγεωργημένη γῆ ἐστὶ καὶ ἡ ἠμελημένη, μιᾷ τῇ φύσει ὡς γῆ τυγχάνουσα. Ὥσπερ δὲ εἰ καὶ ὁ ἥλιος ἔλεγε φωνὴν προϊέμενος ὅτι Ἐγὼ τήκω καὶ ξηραίνω, ἐναντίων ὄντων τοῦ τήκεσθαι καὶ τοῦ ξηραίνεσθαι, οὐκ ἂν ψεῦδος ἔλεγε, παρὰ τὸ ὑποκείμενον· ἀπὸ τῆς μιᾶς θερμότητος τηκομένου μὲν τοῦ κηροῦ ξηραινομένου δὲ τοῦ πηλοῦ· οὕτως ἡ μία ἐνέργεια ἡ διὰ Μωσέως γινομένη σκληρυμμὸν μὲν ἤλεγχε τὸν τοῦ Φαραὼ διὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ, πειθὼ δὲ τὴν τῶν ἐπιμίκτων Αἰγυπτίων συνεξορμησάντων τοῖς Ἑβραίοις. καὶ τὸ κατὰ βραχὺ δὲ ἀναγεγράφθαι οἱονεὶ μαλάσσεσθαι τὴν καρδίαν Φαραὼ, λέγοντος· Ἀλλ’ οὐ μακρὰν ἀποτενεῖτε· τριῶν γὰρ ἡμερῶν πορεύσεσθε, καὶ τὰς γυναῖκας ὑμῶν καταλείπετε·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὅσα ἄλλα κατὰ βραχὺ ἐνδιδοὺς πρὸς τὰ τεράστια ἔλεγε, δηλοῖ ὅτι ἐνήργει μέν τι καὶ εἰς αὐτὸν τὰ σημεῖα, οὐ μὴν τὸ πᾶν κατειργάζετο. οὐκ ἂν δὲ οὐδὲ ταῦτα ἐγίνετο, εἰ τὸ νοούμενον ὑπὸ τῶν πολλῶν· Σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· ὑπ’ αὐτοῦ ἐνηργεῖτο, τοῦ θεοῦ δηλονότι. οὐκ ἄτοπον δὲ καὶ ἀπὸ τῆς συνηθείας τὰ τοιαῦτα παραμυθήσασθαι· πολλάκις τῶν χρηστῶν δεσποτῶν φασκόντων τοῖς διὰ τὴν χρηστότητα καὶ μακροθυμίαν ἐπιτριβομένοις οἰκέταις τό· Ἐγώ σε πονηρὸν ἐποίησα, καὶ Ἐγώ σοι αἴτιος γέγονα τῶν τηλικούτων ἁμαρτημάτων. δεῖ γὰρ τοῦ ἤθους ἀκοῦσαι καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ λεγομένου, καὶ μὴ συκοφαντεῖν μὴ κατακούοντας τοῦ βουλήματος τοῦ λόγου. ὁ γοῦν Παῦλος σαφῶς ταῦτα ἐξετάσας φησὶ πρὸς τὸν ἁμαρτάνοντα· Ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἃ γὰρ λέγει πρὸς τὸν ἁμαρτάνοντα ὁ ἀπόστολος, λεγέσθω πρὸς τὸν Φαραὼ, καὶ πάνυ ἁρμοδίως νοηθείη ταῦτα ἀπαγγελλόμενα αὐτῷ, κατὰ τὴν σκληρότητα καὶ ἀμετανόητον αὐτοῦ καρδίαν θησαυρίζοντος ἑαυτῷ ὀργήν· τῆς σκληρότητος οὐκ ἂν οὕτως ἐλεγχθείσης οὐδὲ φανερᾶς γεγενημένης, εἰ μὴ τὰ σημεῖα ἐγεγόνει, ἢ ἐγεγόνει μὲν, μὴ τὰ τοσαῦτα δὲ καὶ τηλικαῦτα. Ἀλλ’ ἐπεὶ δυσπειθεῖς αἱ τοιαῦται διηγήσεις καὶ βίαιοι εἶναι νομίζονται, ἴδωμεν καὶ ἀπὸ προφητικοῦ λόγου, τί φασιν οἱ πολλῆς χρηστότητος θεοῦ πεπειραμένοι, καὶ μὴ βιώσαντες καλῶς ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἁμαρτήσαντες. Τί ἐπλάνησας ἡμᾶς, κύριε, ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σοῦ; ἵνα τί ἐσκλήρυνας ἡμῶν τὴν καρδίαν, τοῦ μὴ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου; ἐπίστρεψον διὰ τοὺς δούλους σου, διὰ τὰς φυλὰς τῆς κληρονομίας σου, ἵνα μικρόν τι κληρονομήσωμεν τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου σου. καὶ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ· Ἠπάτησάς με, κύριε, καὶ ἠπατήθην, ἐκράτησας καὶ ἐδυνάσθης. τὸ γάρ· Ἵνα τί ἐσκλήρυνας ἡμῶν τὴν καρδίαν, τοῦ μὴ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου; λεγόμενον ὑπὸ τῶν ἐλεηθῆναι παρακαλούντων, ἐν ἤθει λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἵνα τί ἐπὶ τοσοῦτον ἐφείσω ἡμῶν, οὐκ ἐπισκεπτόμενος ἡμᾶς ἐπὶ ταῖς ἁμαρτίαις, ἀλλὰ καταλιπὼν ἕως εἰς μέγεθος ἔλθῃ πταισμάτων τὰ ἡμέτερα; ἐγκαταλείπει δὲ μὴ κολαζομένους τοὺς πλείονας, ἵνα τε τὰ ἑκάστου ἤθη ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν ἐξετασθῇ, καὶ φανεροὶ μὲν ἐκ τῆς γενομένης βασάνου οἱ κρείττους γένωνται, οἱ δὲ λοιποὶ μὴ λαθόντες, οὐχὶ θεὸνπάντα γὰρ οἶδε πρὸ γενέσεως αὐτῶνἀλλὰ τὰ λογικὰ καὶ ἑαυτοὺς, ὕστερον τύχωσιν ὁδοῦ θεραπείας· οὐκ ἂν ἐγνωκότες τὴν εὐεργεσίαν, εἰ μὴ ἑαυτῶν κατεγνώκεισαν· ὅπερ συμφέρει ἑκάστῳ, ἵνα αἴσθηται τῆς ἰδιότητος τῆς ἑαυτοῦ καὶ τῆς χάριτος τῆς τοῦ θεοῦ. ὁ δὲ μὴ αἰσθανόμενος τῆς ἰδίας ἀσθενείας καὶ τῆς θείας χάριτος, κἂν εὐεργετῆται μὴ ἑαυτοῦ πεπειραμένος μηδὲ ἑαυτοῦ κατεγνωκὼς, οἰήσεται ἴδιον εἶναι ἀνδραγάθημα τὸ ἀπὸ τῆς οὐρανίου χάριτος αὐτῷ ἐπιχορηγηθέν. τοῦτο δὲ οἴημα, ἐμποιῆσαν καὶ φυσίωσιν, αἴτιον ἔσται καταπτώσεως· ὅπερ νομίζομεν καὶ περὶ τὸν διάβολον γεγονέναι, ἑαυτῷ χαρισάμενον ἃ εἶχε προτερήματα ὅτε ἄμωμος ἦν. Πᾶς γὰρ ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὡς πᾶς ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
κατανόει δὲ ὅτι διὰ τοῦτο ἀποκέκρυπται ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν τὰ θεῖα, ἵνα, ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος, μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ· καὶ ἀποκεκάλυπται νηπίοις, τοῖς μετὰ τὴν νηπιότητα ἐπὶ τὰ κρείττονα ἐληλυθόσι καὶ μεμνημένοις ὅτι οὐ παρὰ τὴν ἑαυτῶν αἰτίαν τοσοῦτον ὅσον παρὰ τὴν ἄρρητον εὐεργεσίαν ἐπὶ πλεῖστον ὅσον μακαριότητος ἐληλύθασιν. Οὐκοῦν ἐγκαταλείπεται θείᾳ κρίσει ὁ ἐγκαταλειπόμενος, καὶ μακροθυμεῖ ἐπί τινας τῶν ἁμαρτανόντων ὁ θεὸς οὐκ ἀλόγως, ἀλλ’ ὡς αὐτοῖς συνοίσοντος ὡς πρὸς τὴν ἀθανασίαν τῆς ψυχῆς καὶ τὸν ἄπειρον αἰῶνα τοῦ μὴ ταχὺ συνεργηθῆναι εἰς σωτηρίαν, ἀλλὰ βράδιον ἐπὶ ταύτην ἀχθῆναι μετὰ τὸ πειραθῆναι πολλῶν κακῶν. ὥσπερ γάρ τινα καὶ ἰατροὶ δυνάμενοι τάχιον ἰάσασθαι, ὅταν ἐγκεκρυμμένον ἰὸν ὑπονοῶσιν ὑπάρχειν περὶ τὰ σώματα, τὸ ἐναντίον τῷ ἰάσασθαι ἐργάζονται, διὰ τὸ ἰᾶσθαι βούλεσθαι ἀσφαλέστερον τοῦτο ποιοῦντες· ἡγούμενοι κρεῖττον εἶναι πολλῷ χρόνῳ παρακατασχεῖν τινὰ ἐν τῷ φλεγμαίνειν καὶ κάμνειν ὑπὲρ τοῦ βεβαιότερον αὐτὸν τὴν ὑγείαν ἀπολαβεῖν, ἤπερ τάχιον μὲν ῥῶσαι δοκεῖν ὕστερον δὲ ἀναδῦναι καὶ πρόσκαιρον γενέσθαι τὴν ταχυτέραν ἴασιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ θεὸς, γινώσκων τὰ κρύφια τῆς καρδίας καὶ προγινώσκων τὰ μέλλοντα, διὰ τῆς μακροθυμίας ἐπιτρέπει τάχα καὶ διὰ τῶν ἔξωθεν συμβαινόντων ἐφελκόμενος τὸ ἐν κρυπτῷ κακὸν, ὑπὲρ τοῦ καθᾶραι τὸν δι’ ἀμέλειαν τὰ σπέρματα τῆς ἁμαρτίας κεχωρηκότα, ἵνα εἰς ἐπιπολὴν ἐλθόντα αὐτά τις ἐμέσας, εἰ καὶ ἐπὶ πλεῖον ἐν κακοῖς γεγένηται, ὕστερον δυνηθῇ καθαρσίου τυχὼν τοῦ μετὰ τὴν κακίαν ἀναστοιχειωθῆναι. θεὸς γὰρ οἰκονομεῖ τὰς ψυχὰς οὐχ ὡς πρὸς τὴν φέρ’ εἰπεῖν πεντηκονταετίαν τῆς ἐνθάδε ζωῆς, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸν ἀπέραντον αἰῶνα· ἄφθαρτον γὰρ φύσιν πεποίηκε τὴν νοερὰν καὶ αὐτῷ συγγενῆ, καὶ οὐκ ἀποκλείεται ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἐνταῦθα ζωῆς ἡ λογικὴ ψυχὴ τῆς θεραπείας. Φέρε δὲ καὶ τοιαύτῃ εἰκόνι ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου χρησώμεθα. ἔστι τις πέτρα ὀλίγην ἔχουσα καὶ ἐπιπόλαιον γῆν, εἰς ἣν ἂν πέσῃ τὰ σπέρματα ταχὺ ἀνθεῖ, ἀλλ’ ἀνθήσαντα, ἐπεὶ ῥίζαν οὐκ ἔχει, ἡλίου ἀνατείλαντος καυματίζεται καὶ ξηραίνεται. καὶ αὕτη ἡ πέτρα ἀνθρωπίνη ἐστὶ ψυχὴ, διὰ τὴν ἀμέλειαν σκληρυνθεῖσα καὶ διὰ τὴν κακίαν ἀπολιθωθεῖσα· λιθίνη γὰρ οὐδενὶ ἔκτισται ὑπὸ θεοῦ καρδία, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς πονηρίας τοιαύτη γίνεται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥσπερ οὖν, εἰ ἐγκαλοῖ τις τῷ γεωργῷ μὴ τάχιον τὰ σπέρματα ἐπὶ τὴν πετρώδη γῆν βαλόντι, ὁρῶν ἄλλην τινὰ πετρώδη γῆν λαβοῦσαν τὰ σπέρματα καὶ ἀνθοῦσαν, ἀποκρίναιτο ἂν ὁ γεωργὸς ὅτι Βράδιον σπερῶ τὴν γῆν ταύτην ἐπιβαλὼν τὰ δυνάμενα παρακατασχεῖν τὰ σπαρησόμενα, κρείττονος ἐσομένου τῇδε τῇ γῇ τοῦ βραδυτέρου καὶ ἀσφαλεστέρου παρὰ τὴν τάχιον εἰληφυῖαν καὶ ἐπιπολαιοτέρως· πεισθείημεν ἂν ὡς εὐλόγως λέγοντι τῷ γεωργῷ καὶ ὡς ἐπιστημόνως πεποιηκότι· οὕτω καὶ ὁ μέγας πάσης φύσεως γεωργὸς ὑπερτίθεται τὴν νομισθεῖσαν ἂν τάχιον εὐποιί̈αν, ἵνα μὴ ἐπιπόλαιος γένηται. ἀλλ’ εἰκός τινα ἡμῖν πρὸς ταῦτα ἀνθυπενεγκεῖν· Διὰ τί δέ τι τῶν σπερμάτων πίπτει ἐπὶ τὴν ἐξ ἐπιπολῆς ἔχουσαν τὴν γῆν οἱονεὶ πέτραν οὖσαν ψυχήν; λεκτέον δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ὅτι βέλτιον τῇδέ τινι προπετέςτερον βεβουλημένῃ τὰ κρείττονα, καὶ οὐχὶ ὁδῷ ἐπ’ αὐτὰ ὁδευσάσῃ, τυχεῖν οὗ βεβούληται· ἵνα ἑαυτῆς ἐπὶ τούτῳ καταγνοῦσα τὴν κατὰ φύσιν γεωργίαν μακροθυμήσῃ ὕστερον πολλῷ χρόνῳ λαβεῖν. ἄπειροι γὰρ ἡμῖν, ὡς ἂν εἴποι τις, αἱ ψυχαὶ καὶ ἄπειρα τὰ τούτων ἤθη καὶ πλεῖστα ὅσα τὰ κινήματα καὶ αἱ προθέσεις καὶ αἱ ἐπιβολαὶ καὶ αἱ ὁρμαί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὧν εἷς μόνος οἰκονόμος ἄριστος καὶ τοὺς καιροὺς ἐπιστάμενος καὶ τὰ ἁρμόζοντα βοηθήματα καὶ τὰς ἀγωγὰς καὶ τὰς ὁδοὺς, ὁ τῶν ὅλων θεὸς καὶ πατὴρ, ὁ εἰδὼς πῶς καὶ τὸν Φαραὼ ἄγει διὰ τοσῶνδε καὶ καταποντισμοῦ, εἰς ὃν οὐ καταλήγει ἡ οἰκονομία τοῦ Φαραώ. οὐ γὰρ ἐπεὶ κατεποντώθη ἀνελύθη· Ἐν γὰρ χειρὶ θεοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν, πᾶσά τε φρόνησις καὶ ἐργατιῶν ἐπιστήμη. καὶ ταῦτα μὲν μετρίως εἰς ἀπολογίαν περὶ τοῦ ἐσκληρύνθαι τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ περὶ τοῦ· Ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. Ἴδωμεν δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ Ἰεζεκιὴλ λέγοντος· Ἐξελῶ τὰς λιθίνας καρδίας ἀπ’ αὐτῶν καὶ ἐμβαλῶ σαρκίνας, ὅπως ἐν τοῖς δικαιώμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ προστάγματά μου φυλάσσωσιν. εἰ γὰρ ὅτε βούλεται ὁ θεὸς ἐξαίρει τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐντίθησι σαρκίνας, ὥστε τὰ προστάγματα αὐτοῦ φυλάττεσθαι καὶ τηρεῖσθαι τὰς ἐντολὰς, οὐκ ἔστι τὴν κακίαν ἀποθέσθαι ἐφ’ ἡμῖν. τὸ γὰρ ἐξαιρεθῆναι τὰς λιθίνας καρδίας οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὴν κακίαν, καθ’ ἣν σκληρύνεταί τις, περιαιρεθῆναι ἀφ’ οὗ ὁ θεὸς βούλεται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τὸ ἐγγενέσθαι καρδίαν σαρκίνην, ἵνα ἐν τοῖς προστάγμασί τις πορεύηται τοῦ θεοῦ καὶ φυλάσσῃ αὐτοῦ τὰς ἐντολὰς, τί ἄλλο ἐστὶν ἢ εἰκτικὸν γενέσθαι καὶ μὴ ἀντίτυπον πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρακτικὸν τῶν ἀρετῶν; εἰ δὲ ταῦτα ἐπαγγέλλεται ὁ θεὸς ποιεῖν, καὶ πρὶν ἀφελεῖν αὐτὸν τὰς λιθίνας καρδίας οὐκ ἀποτιθέμεθα αὐτὰς, δῆλον ὅτι οὐκ ἐφ’ ἡμῖν ἐστὶν ἀποθέσθαι τὴν κακίαν· καὶ εἰ οὐχ ἡμεῖς τι πράττομεν ἵνα ἐγγένηται ἡμῖν ἡ σαρκίνη καρδία, ἀλλὰ θεοῦ ἐστὶν ἔργον, οὐχ ἡμέτερον ἔργον ἔσται τὸ κατ’ ἀρετὴν βιοῦν, ἀλλὰ πάντη θεία χάρις. ταῦτα μὲν ἐρεῖ ὁ ἀπὸ τῶν ψιλῶν ῥητῶν τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἀναιρῶν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἡμεῖς δὲ ἀποκρινούμεθα τούτων οὕτως ἀκούειν δεῖν λέγοντες ὅτι, ὥσπερ ὁ ἐν ἀμαθίᾳ καὶ ἀπαιδευσίᾳ τυγχάνων, αἰσθανόμενος τῶν ἰδίων κακῶν ἤτοι ἐκ προτροπῆς τοῦ διδάσκοντος ἢ ἄλλως ἐξ ἑαυτοῦ, ἐπιδίδωσιν ἑαυτὸν ᾧ νομίζει δύνασθαι αὐτὸν χειραγωγήσειν ἐπὶ παίδευσιν καὶ ἀρετὴν, ἐπιδιδόντος δὲ τούτου ὁ παιδεύων ἐπαγγέλλεται ἐξελεῖν τὴν ἀπαιδευσίαν καὶ ἐνθήσειν παιδείαν, οὐχ ὡς οὐδενὸς ὄντος εἰς τὸ παιδευθῆναι καὶ φυγεῖν τὴν ἀπαιδευσίαν ἐπὶ τῷ ἑαυτὸν προσαγηοχότι θεραπευθησόμενον, ἀλλ’ ὡς ἐπαγγελλόμενος βελτιώσειν τὸν βουλόμενον· οὕτως ὁ θεῖος λόγος ἐπαγγέλλεται τῶν προσιόντων τὴν κακίαν ἐξαιρεῖν, ἣν ὠνόμασε λιθίνην καρδίαν, οὐχὶ ἐκείνων οὐ βουλομένων ἀλλ’ ἑαυτοὺς τῷ ἰατρῷ τῶν καμνόντων παρεσχηκότων· ὥσπερ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις εὑρίσκονται οἱ κάμνοντες προςερχόμενοι τῷ σωτῆρι καὶ ἀξιοῦντες ἰάσεως τυχεῖν καὶ θεραπευόμενοι. καὶ ἔστι φέρ’ εἰπεῖν τὸ τοὺς τυφλοὺς ἀναβλέψαι ἔργον, κατὰ μὲν τὸ ἠξιωκέναι πιστεύσαντας δύνασθαι θεραπεύεσθαι, τῶν πεπονθότων, κατὰ δὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁράσεως, τοῦ σωτῆρος ἡμῶν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτως οὖν ἐπαγγέλλεται ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐμποιήσειν ἐπιστήμην τοῖς προσιοῦσιν, ἐξελὼν τὴν λιθίνην καὶ σκληρὰν καρδίαν, ὅπερ ἐστὶ τὴν κακίαν, ὑπὲρ τοῦ τινα πορεύεσθαι ταῖς θείαις ἐντολαῖς καὶ φυλάσσειν τὰ θεῖα προστάγματα. Ἦν μετὰ ταῦτα τὸ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε ὁ σωτὴρ ἔφασκε διὰ τοῦτο τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς λαλεῖν, Ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσι, μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. καὶ ἐρεῖ ὁ ἐξ ἐναντίας· Εἰ πάντως τῶν σαφεστέρων ἀκούσαντες οἵδε τινὲς ἐπιστρέφουσιν, καὶ οὕτως ἐπιστρέφουσιν ὥστε ἀξίους αὐτοὺς γενέσθαι ἀφέσεως ἁμαρτημάτων, οὐκ ἔστι δὲ ἐπ’ αὐτοῖς τὸ ἀκοῦσαι τῶν σαφεστέρων λόγων ἀλλ’ ἐπὶ τῷ διδάσκοντι, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀπαγγέλλει αὐτοῖς σαφέστερον, μήποτε ἴδωσι καὶ συνιῶσιν· οὐκ ἔστιν ἐπ’ αὐτοῖς τὸ σωθῆναι· εἰ δὲ τοῦτο, οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι περὶ σωτηρίας καὶ ἀπωλείας. πιθανὴ μὲν οὖν πρὸς ταῦτα ἀπολογία ἦν, εἰ μὴ προσέκειτο τό· Μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς· τὸ ὅτι οὐκ ἐβούλετο τοὺς μὴ ἐσομένους καλοὺς καὶ ἀγαθοὺς συνιέναι τῶν μυστικωτέρων ὁ σωτὴρ, καὶ διὰ τοῦτο ἐλάλει αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς· νῦν δὲ, κειμένου τοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς· ἡ ἀπολογία ἐστὶ χαλεπωτέρα. πρῶτον τοίνυν σημειωτέον ἐστὶ τὸν τόπον πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους, λεξιθηροῦντας μὲν τὰ ἀπὸ τῆς παλαιᾶς διαθήκης τοιαῦτα, ἔνθα ἐμφαίνεται, ὡς αὐτοὶ τολμῶντες λέγουσιν, ὠμότης τοῦ δημιουργοῦ, ἡ ἀμυντικὴ καὶ ἀνταποδοτικὴ τῶν χειρόνων προαίρεσις, ἢ ὅ τί ποτε θέλουσι τὸ τοιοῦτον ὀνομάζειν, μόνον ἵνα λέγωσιν οὐκ ἀγαθότητα εἶναι ἐν τῷ κτίσαντι· οὐχ ὁμοίως δὲ οὐδὲ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνοντας τῇ καινῇ, ἀλλὰ παραπεμπομένους τὰ παραπλήσια οἷς νομίζουσιν εἶναι ἐπιλήπτοις ἀπὸ τῆς παλαιᾶς. φανερῶς γὰρ καὶ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον ὁ σωτὴρ δείκνυται, ὡς αὐτοὶ φάσκουσιν ἐπὶ τῶν προτέρων, διὰ τοῦτο σαφῶς μὴ φθεγγόμενος ἵνα μὴ ἐπιστρέψωσιν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἐπιστρέψαντες ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἄξιοι γένωνται· ὅπερ καθ’ αὑτὸ οὐδενὸς ἔλαττόν ἐστι τῶν ἀπὸ τῆς παλαιᾶς κατηγορουμένων τοιούτων. ἐὰν δὲ περὶ τοῦ εὐαγγελίου ἀπολογίαν ζητῶσι, λεκτέον πρὸς αὐτούς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ μὴ ἐπιλήπτως ποιῶσιν ἐπὶ τῶν ὁμοίων προβλημάτων ἀνομοίως ἱστάμενοι, καὶ κατὰ μὲν τὴν καινὴν οὐ προσκόπτοντες ἀλλ’ ἀπολογίαν ζητοῦντες, κατὰ δὲ τὴν παλαιὰν περὶ τῶν παραπλησίων, δέον ἀπολογεῖσθαι ὁμοίως τοῖς ἀπὸ τῆς καινῆς, κατηγοροῦντες· ἐξ ὧν συμβιβάσωμεν αὐτοὺς διὰ τὰς ὁμοιότητας ἐπὶ τὸ πάντα ἡγεῖσθαι ἑνὸς εἶναι γράμματα θεοῦ. φέρε δὴ καὶ πρὸς τὸ προκείμενον ἀπολογίαν κατὰ τὸ δυνατὸν πορισώμεθα. Ἐφάσκομεν καὶ περὶ τοῦ Φαραὼ ἐξετάζοντες ὅτι ἐνίοτε τὸ τάχιον θεραπευθῆναι οὐ πρὸς καλοῦ γίνεται τοῖς θεραπευομένοις, εἰ παρ’ ἑαυτοὺς χαλεποῖς περιπεσόντες εὐχερῶς ἀπαλλαγεῖεν τούτων οἷς περιπεπτώκασι· καταφρονοῦντες γὰρ ὡς εὐιάτου τοῦ κακοῦ, δεύτερον οὐ φυλαττόμενοι τὸ περιπεσεῖν αὐτῷ ἐν αὐτῷ ἔσονται. διόπερ ἐπὶ τῶν τοιούτων ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, κατὰ τὴν χρηστότητα αὐτοῦ ὑπερτίθεται τὴν ταχυτέραν πρὸς αὐτοὺς βοήθειαν καὶ, ἵν’ οὕτως εἴπω, βοηθῶν αὐτοῖς οὐ βοηθεῖ, τούτου αὐτοῖς λυσιτελοῦντος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰκὸς οὖν καὶ τοὺς ἔξω, περὶ ὧν ὁ λόγος, τῷ σωτῆρι κατὰ τὸ προκείμενον ἑωραμένους οὐ βεβαίους ἔσεσθαι ἐν τῇ ἐπιστροφῇ εἰ τρανότερον ἀκούσαιεν τῶν λεγομένων, ὑπὸ τοῦ κυρίου ᾠκονομῆσθαι μὴ σαφέστερον ἀκοῦσαι τῶν βαθυτέρων· μήποτε τάχιον ἐπιστρέψαντες καὶ ἰαθέντες ἐν τῷ ἀφέσεως τυχεῖν, ὡς εὐχερῶν τῶν τῆς κακίας τραυμάτων καὶ εὐιάτων καταφρονήσαντες, πάλιν καὶ τάχιον αὐτοῖς περιπέσωσι. τάχα δὲ καὶ τίνοντες δίκας τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων, ὧν εἰς τὴν ἀρετὴν ἐπλημμέλησαν καταλιπόντες αὐτὴν, οὐδέπω τὸν πρέποντα χρόνον ἐκπεπληρώκεσαν· τῷ καταλειπομένους αὐτοὺς ἀπὸ τῆς θείας ἐπισκοπῆς, ἐπὶ πλεῖον ἐμφορηθέντας τῶν ἰδίων ἃ ἔσπειραν κακῶν, ὕστερον εἰς βεβαιοτέραν μετάνοιαν καλεῖσθαι, οὐ ταχέως περιπεσουμένους οἷς πρότερον περιπεπτώκεσαν τὸ ἀξίωμα ἐνυβρίσαντες τῶν καλῶν καὶ τοῖς χείροσιν ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότες. οἱ μὲν οὖν ἔξω λεγόμενοι, δηλονότι συγκρίσει τῶν ἔσω, οὐ πάντη πόρρω τῶν ἔσω τυγχάνοντες τῶν ἔσω σαφῶς ἀκουόντων, ἀκούουσιν ἀσαφῶς διὰ τὸ ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λέγεσθαι· πλὴν ἀκούουσιν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἕτεροι δὲ τῶν ἔξω οἱ λεγόμενοι Τύριοι, καίτοιγε προεγνωσμένοι ὅτι πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ καθήμενοι μετενόησαν, ἐγγὺς γενομένου τοῦ σωτῆρος τῶν ὁρίων αὐτῶν, οὐδὲ τὰ τῶν ἔξω ἀκούουσιν· ὡς εἰκὸς μᾶλλον πόρρω ὄντες τῆς ἀξίας τῶν ἔξω, ἵν’ ἐν ἄλλῳ καιρῷ μετὰ τὸ ἀνεκτότερον αὐτοῖς γενέσθαι παρὰ τοὺς μὴ παραδεξαμένους τὸν λόγον, ἐφ’ ὧν ἐμνημόνευσε καὶ τῶν Τυρίων, εὐκαιρότερον ἀκούσαντες βεβαιότερον μετανοήσωσιν. ὅρα δὲ εἰ μὴ μᾶλλον ἡμεῖς πρὸς τῷ ἐξεταστικῷ καὶ τὸ εὐσεβὲς πάντη ἀγωνιζόμεθα τηρεῖν περὶ θεοῦ καὶ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ, ἐκ παντὸς ἀπολογεῖσθαι πειρώμενοι ὡς ἐν τηλικούτοις καὶ τοιούτοις περὶ τῆς ποικίλης προνοίας τοῦ θεοῦ ἀθανάτου ψυχῆς προνοουμένου. εἰ γοῦν τις περὶ τῶν ὀνειδιζομένων ζητοίη, ὅτι ὁρῶντες τεράστια καὶ ἀκούοντες θείων λόγων οὐκ ὠφελοῦνται, Τυρίων ἂν μετανοησάντων εἰ τοιαῦτα παρ’ αὐτοῖς ἐγεγόνει καὶ εἴρητο· ζητοίη δὲ φάσκων, τί δήποτε τοῖς τοιούτοις ἐκήρυξεν ὁ σωτὴρ ἐπὶ κακῷ αὐτῶν, ἵνα βαρύτερον αὐτοῖς τὸ ἁμάρτημα λογισθῇ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λεκτέον πρὸς αὐτὸν ὅτι ὁ πάντων τὰς διαθέσεις κατανοῶν τῶν αἰτιωμένων αὐτοῦ τὴν πρόνοιαν, ὡς παρ’ ἐκείνην οὐ πεπιστευκότων μὴ δωρησαμένην ἰδεῖν ἃ ἑτέροις θεάσασθαι ἐχαρίσατο, καὶ μὴ οἰκονομήσασαν ἀκοῦσαι τούτων ἃ ἄλλοι ἀκούσαντες ὠφέληνται, τὴν ἀπολογίαν οὐκ εὔλογον οὖσαν ἐλέγξαι βουλόμενος δίδωσι ταῦτα, ἃ οἱ μεμφόμενοι τὴν διοίκησιν αὐτοῦ ᾔτησαν· ἵνα μετὰ τὸ λαβεῖν, οὐδὲν ἧττον ἐλεγχθέντες ὡς ἀσεβέστατοι τῷ μηδ’ οὕτως τῷ ὠφελεῖσθαι ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκέναι, παύσωνται τοῦ τοιούτου θράσους, καὶ κατ’ αὐτὸ τοῦτο ἐλευθερωθέντες μάθωσιν ὅτι ποτὲ εὐεργετῶν τινὰς ὁ θεὸς μέλλει καὶ βραδύνει, μὴ χαριζόμενος ὁρᾷν καὶ ἀκούειν τοιαῦτα, ἐφ’ οἷς ὁραθεῖσι καὶ ἀκουσθεῖσι βαρυτέρα καὶ χαλεπωτέρα ἡ ἁμαρτία ἐλέγχεται τῶν μετὰ τηλικαῦτα καὶ τοιαῦτα μὴ πεπιστευκότων. Ἴδωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ· Ἄρ’ οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. οἱ γὰρ ἐπιλαμβανόμενοί φασιν· Εἰ μὴ τοῦ θέλοντος μηδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ, οὐκ ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν τὸ σώζεσθαι, ἀλλ’ ἐκ κατασκευῆς τῆς ἀπὸ τοῦ τοιούσδε κατασκευάσαντος γεγενημένης ἢ ἐκ προαιρέσεως τοῦ ὅτε βούλεται ἐλεοῦντος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
παρ’ ὧν τοῦτο πευστέον· Τὸ θέλειν τὰ καλὰ καλόν ἐστιν ἢ φαῦλον; καὶ τὸ τρέχειν βουλόμενον τυχεῖν τοῦ τέλους ἐν τῷ σπεύδειν ἐπὶ τὰ καλὰ ἐπαινετόν ἐστιν ἢ ψεκτόν; εἴτε γὰρ ἐροῦσι ψεκτὸν, παρὰ τὴν ἐνάργειαν ἀποκρινοῦνται, καὶ τῶν ἁγίων θελόντων καὶ τρεχόντων, καὶ δηλονότι ἐν τούτῳ ψεκτὸν οὐ ποιούντων. εἴτε ἐροῦσιν ὅτι καλὸν τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ, πευσόμεθα πῶς ἡ ἀπολλυμένη φύσις θέλει τὰ κρείττονα· οἱονεὶ γὰρ δένδρον πονηρὸν καρποὺς ἀγαθοὺς φέρει, εἴγε καλὸν τὸ θέλειν τὰ κρείττονα. τρίτον δὲ ἐροῦσιν ὅτι τῶν μέσων ἐστὶ τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ, καὶ οὔτε ἀστεῖον οὔτε φαῦλον. λεκτέον δὲ πρὸς τοῦτο ὅτι, εἰ τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ μέσον ἐστὶ, καὶ τὸ ἐναντίον αὐτῷ μέσον ἐστὶ, τουτέστι τὸ θέλειν τὰ κακὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ κακά. οὐχὶ δέ γε μέσον ἐστὶ τὸ θέλειν τὰ κακὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ κακά. οὐκ ἄρα μέσον τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλά. Τοιαύτην τοίνυν ἀπολογίαν ἡγοῦμαι δύνασθαι ἡμᾶς πορίζειν πρὸς τό· Ἄρ’ οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. φησὶν ἐν τῇ βίβλῳ τῶν ψαλμῶν ὁ Σολομῶν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
αὐτοῦ γάρ ἐστιν ἡ ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν, ἐξ ἧς παραθησόμεθα τὰ ῥητά· Ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόν· ἐὰν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων· οὐκ ἀποτρέπων ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ οἰκοδομεῖν οὐδὲ διδάσκων μὴ ἀγρυπνεῖν εἰς τὸ φρουρεῖν ἡμῶν τὴν ἐν τῇ ψυχῇ πόλιν, ἀλλὰ παριστὰς ὅτι τὰ χωρὶς θεοῦ οἰκοδομούμενα καὶ τὰ μὴ τυγχάνοντα τῆς ἀπὸ τούτου φυλακῆς μάτην οἰκοδομεῖται καὶ ἀνηνύτως τηρεῖται· εὐλόγως ἂν ἐπιγραφησομένου κυρίου τῆς οἰκοδομῆς τοῦ θεοῦ, καὶ ἄρχοντος τῆς φρουρᾶς τῆς πόλεως τοῦ τῶν ὅλων δεσπότου. ὥσπερ οὖν εἰ λέγοιμεν, οὐ τοῦ οἰκοδομοῦντος ἀλλὰ τοῦ θεοῦ ἔργον ἐστὶν τόδε τὸ οἰκοδόμημα, καὶ οὐ τοῦ φυλάξαντος κατόρθωμα ἀλλὰ τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ τὸ μηδὲν πεπονθέναι ἀπὸ πολεμίων τήνδε τὴν πόλιν, οὐκ ἂν πταίοιμεν, ὑπακουομένου μὲν τοῦ καὶ κατὰ τὸν ἄνθρωπόν τι γεγονέναι τοῦ δὲ ἀνδραγαθήματος εὐχαρίστως ἐπὶ τὸν τελειωτὴν θεὸν ἀναφερομένου· οὕτως ἐπεὶ οὐκ ἀρκεῖ τὸ ἀνθρώπινον θέλειν πρὸς τὸ τυχεῖν τοῦ τέλους, οὐδὲ τὸ τῶν οἱονεὶ ἀθλητῶν τρέχειν πρὸς τὸ καταλαβεῖν τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
θεοῦ γὰρ συμπαρισταμένου ταῦτα ἀνύεται· καλῶς λέγεται τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. ὡς εἰ καὶ ἐπὶ γεωργίας, ὅπερ καὶ γέγραπται, ἐλέγετο· Ἐγὼ ἐφύτευσα, Ἀπολλὼς ἐπότισεν, ὁ δὲ θεὸς ηὔξησεν· ὥστε οὔτε ὁ φυτεύων ἐστί τι οὔτε ὁ ποτίζων, ἀλλ’ ὁ αὐξάνων θεός· καὶ τὸ τοὺς καρποὺς πλήρεις γεγονέναι οὐκ ἂν εὐσεβῶς λέγοιμεν ἔργον εἶναι τοῦ γεωργοῦ ἢ ἔργον τοῦ ποτίσαντος, ἀλλ’ ἔργον τοῦ θεοῦ· οὕτω καὶ ἡ ἡμετέρα τελείωσις οὐχὶ μηδὲν ἡμῶν πραξάντων γίνεται, οὐ μὴν ἀφ’ ἡμῶν ἀπαρτίζεται, ἀλλὰ θεὸς τὸ πολὺ ταύτης ἐνεργεῖ. καὶ ἵνα ἐναργέστερον πιστευθῇ τοῦτο εἶναι τὸ λεγόμενον, ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς τὸ παράδειγμα ληψόμεθα. πρὸς γὰρ τὴν τῶν ἀνέμων πνοὴν καὶ τὴν τῶν ἀέρων εὐκρασίαν καὶ τὴν τῶν ἀστέρων λαμπρότητα συνεργούντων τῇ τῶν ἐμπλεόντων σωτηρίᾳ, πόστον ἂν ἀριθμὸν ἔχειν λέγοιτο τῆς ἐπὶ τὸν λιμένα ἀποκαταστάσεως ἡ κυβερνητικὴ τέχνη; οὐδ’ αὐτῶν τῶν κυβερνητῶν δι’ εὐλάβειαν πολλάκις τολμώντων ὁμολογεῖν τὸ σεσωκέναι τὴν ναῦν, ἀλλὰ τῷ θεῷ τὸ πᾶν ἀναφερόντων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ τῷ μηδὲν αὐτοὺς ἐνηργηκέναι, ἀλλὰ τῷ εἰς ὑπερβολὴν πολλαπλάσιον εἶναι τὸ ἀπὸ τῆς προνοίας τοῦ ἀπὸ τῆς τέχνης. καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας γοῦν σωτηρίας πολλαπλάσιόν ἐστιν εἰς ὑπερβολὴν τὸ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τοῦ ἀπὸ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν. διόπερ ἡγοῦμαι λέγεσθαι τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. εἰ γὰρ ὡς ἐκεῖνοι ὑπολαμβάνουσι δεῖ ἐκλαμβάνειν τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ· περισσαὶ αἱ ἐντολαὶ, καὶ μάτην αὐτὸς ὁ Παῦλος αἰτιᾶταί τινας ὡς παραπεπτωκότας καὶ ἀποδέχεταί τινας ὡς κατωρθωκότας καὶ νομοθετεῖ ταῖς ἐκκλησίαις· εἰκῆ δὲ ἡμεῖς ἐπιδίδομεν ἑαυτοὺς ἐπὶ τὸ θέλειν τὰ κρείττονα, εἰκῆ δὲ καὶ ἐπὶ τὸ τρέχειν. ἀλλ’ οὐ μάτην ὁ Παῦλος τάδε συμβουλεύει καὶ τούσδε μέμφεται καὶ τούσδε ἀποδέχεται· οὐδὲ μάτην ἡμεῖς ἐπιδίδομεν ἑαυτοὺς τῷ θέλειν τὰ κρείττονα καὶ τῷ σπεύδειν ἐπὶ τὰ διαφέροντα. οὐκ ἄρα ἐκεῖνοι καλῶς ἐξειλήφασι τὰ κατὰ τὸν τόπον. Πρὸς τούτοις ἦν· Τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστί. καί φασί τινες· Εἰ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τὸ θέλειν καὶ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τὸ ἐνεργεῖν, κἂν κακῶς θέλωμεν κἂν κακῶς ἐνεργῶμεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ ταῦθ’ ἡμῖν ὑπῆρξεν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ τοῦτο, οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι. πάλιν τε αὖ κρείττονα θέλοντες καὶ τὰ διαφέροντα ἐνεργοῦντες, ἐπεὶ ἀπὸ θεοῦ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐστὶν, οὐχ ἡμεῖς τὰ διαφέροντα πεποιήκαμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς μὲν ἐδόξαμεν, ὁ δὲ θεὸς ταῦτα ἐδωρήσατο· ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι. καὶ πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον ὅτι ἡ τοῦ ἀποστόλου λέξις οὔ φησι τὸ θέλειν τὰ κακὰ ἐκ θεοῦ εἶναι ἢ τὸ θέλειν τὰ ἀγαθὰ ἐκ θεοῦ εἶναι, ὁμοίως τε τὸ ἐνεργεῖν τὰ κρείττονα καὶ τὰ χείρονα· ἀλλὰ τὸ καθόλου θέλειν καὶ τὸ καθόλου τρέχειν. ὡς γὰρ ἀπὸ θεοῦ ἔχομεν τὸ εἶναι ζῶα καὶ τὸ εἶναι ἄνθρωποι, οὕτω καὶ τὸ καθόλου θέλειν, ὡς εἰ ἔλεγον, καὶ τὸ καθόλου κινεῖσθαι. ὥσπερ δὲ ἔχοντες τῷ ζῶα εἶναι τὸ κινεῖσθαι καὶ φέρ’ εἰπεῖν τάδε τὰ μέλη κινεῖν, χεῖρας ἢ πόδας, οὐκ ἂν εὐλόγως λέγοιμεν ἔχειν ἀπὸ θεοῦ τὸ εἰδικὸν τόδε, τὸ κινεῖςθαι πρὸς τὸ τύπτειν ἢ ἀναιρεῖν ἢ ἀφαιρεῖσθαι τὰ ἀλλότρια· ἀλλὰ τὸ μὲν γενικὸν, τὸ κινεῖσθαι, ἐλάβομεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἡμεῖς δὲ χρώμεθα τῷ κινεῖσθαι ἐπὶ τὰ χείρονα ἢ ἐπὶ τὰ βελτίονα· οὕτω τὸ μὲν ἐνεργεῖν, ᾗ ζῶά ἐσμεν, εἰλήφαμεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καὶ τὸ θέλειν ἐλάβομεν ἀπὸ τοῦ δημιουργοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἡμεῖς δὲ τῷ θέλειν ἢ ἐπὶ τοῖς καλλίστοις ἢ ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις χρώμεθα, ὁμοίως καὶ τῷ ἐνεργεῖν. Ἔτι πρὸς τὸ μὴ ἡμᾶς εἶναι αὐτεξουσίους δόξει τὸ ἀποστολικὸν ῥητὸν περισπᾷν, ἔνθα ἑαυτῷ ἀνθυποφέρων φησίν· Ἄρ’ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. ἐρεῖς μοι οὖν· τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι· τί με ἐποίησας οὕτως; ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; ἐρεῖ γάρ τις· εἰ, ὡς ὁ κεραμεὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιεῖ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν σκεύη, οὕτως ὁ θεὸς ἃ μὲν εἰς σωτηρίαν ἃ δὲ εἰς ἀπώλειαν· οὐ παρ’ ἡμᾶς τὸ σώζεσθαι ἢ ἀπόλλυσθαι γίνεται, οὐδέ ἐσμεν αὐτεξούσιοι. λεκτέον δὲ πρὸς τὸν τούτοις οὕτω χρώμενον· εἰ δύναται περὶ τοῦ ἀποστόλου νοεῖν ὡς μαχόμενα ἑαυτῷ λέγοντος; οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ὅτι τολμήσει τις τοῦτο εἰπεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ τοίνυν μὴ ἐναντία ἑαυτῷ φθέγγεται ὁ ἀπόστολος, πῶς κατὰ τὸν οὕτως ἐκδεξάμενον εὐλόγως αἰτιᾶται μεμφόμενος τὸν ἐν Κορίνθῳ πεπορνευκότα, ἢ τοὺς παραπεπτωκότας καὶ μὴ μετανοήσαντας ἐπὶ τῇ ἀσελγείᾳ καὶ ἀκρασίᾳ ᾗ ἔπραξαν; πῶς δὲ εὐλογεῖ ὡς εὖ πεποιηκότας οὓς ἐπαινεῖ, ὥσπερ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον, λέγων· Δῴη ὁ κύριος ἔλεος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν, καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη· ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν· δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ; οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν δὴ ἀπόστολόν ἐστι ψέγειν ὡς ἄξιον μέμψεως τὸν ἡμαρτηκότα καὶ ἀποδέχεσθαι ὡς ἐπαινετὸν τὸν εὖ πεποιηκότα, πάλιν δ’ αὖ ὡς μηδενὸς ὄντος ἐφ’ ἡμῖν φάσκειν παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ εἶναι τὸ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, τὸ δὲ εἰς ἀτιμίαν; πῶς δὲ καὶ τό· Τοὺς πάντας ἡμᾶς παραστῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὑγιές ἐστι, τῶν τὰ φαῦλα πεποιηκότων διὰ τὸ ἐκτίσθαι αὐτοὺς σκεύη ἀτιμίας ἐπὶ τοῦτο πράξεως ἐληλυθότων, καὶ τῶν κατ’ ἀρετὴν βιωσάντων τῷ ἀρχῆθεν αὐτοὺς ἐπὶ τούτῳ κατεσκευάσθαι καὶ σκεύη τιμῆς γεγονέναι τὸ καλὸν πεποιηκότων; ἔτι δὲ πῶς οὐ μάχεται τῷ, ὡς ὑπολαμβάνουσιν ἐξ ὧν παρεθέμεθα ῥητῶν, παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ ἔντιμον ἢ ἄτιμον εἶναι σκεῦος τὸ ἀλλαχοῦ λεγόμενον· Ἐν μεγάλῃ οἰκίᾳ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, καὶ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν, ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον; εἰ γὰρ ὁ ἐκκαθάρας ἑαυτὸν γίνεται σκεῦος εἰς τιμὴν, ὁ δὲ ἀπερικάθαρτον ἑαυτὸν περιϊδὼν σκεῦος εἰς ἀτιμίαν, ὅσον ἐπὶ ταύταις ταῖς λέξεσιν οὐδαμῶς αἴτιος ὁ δημιουργός. ποιεῖ μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς σκεύη τιμῆς καὶ σκεύη ἀτιμίας οὐκ ἀρχῆθεν κατὰ τὴν πρόγνωσιν, ἐπεὶ μὴ κατ’ αὐτὴν προκατακρίνει ἢ προδικαιοῖ, ἀλλὰ σκεύη τιμῆς τοὺς ἐκκαθάραντας ἑαυτοὺς καὶ σκεύη ἀτιμίας τοὺς ἀπερικαθάρτους ἑαυτοὺς περιϊδόντας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥστε ἐκ πρεσβυτέρων αἰτίων τῆς κατασκευῆς τῶν εἰς τιμὴν καὶ εἰς ἀτιμίαν σκευῶν γίνεσθαι ὃν μὲν εἰς τιμὴν ὃν δὲ εἰς ἀτιμίαν. Εἰ δὲ ἅπαξ προσιέμεθα εἶναί τινας πρεσβυτέρας αἰτίας τοῦ σκεύους τῆς τιμῆς καὶ τοῦ σκεύους τῆς ἀτιμίας, τί ἄτοπον ἀνελθόντας εἰς τὸν περὶ ψυχῆς τόπον [νοεῖν] πρεσβύτερα αἴτια τοῦ τὸν Ἰακὼβ ἠγαπῆσθαι καὶ τὸν Ἠσαῦ μεμισῆσθαι γεγονέναι εἰς τὸν Ἰακὼβ πρὸ τῆς ἐνσωματώσεως καὶ εἰς τὸν Ἠσαῦ πρὸ τοῦ εἰς τὴν κοιλίαν τῆς Ῥεβέκκας γενέσθαι; ἅμα δὲ σαφῶς δηλοῦται ὅτι, ὅσον ἐπὶ τῇ ὑποκειμένῃ φύσει, ὥσπερ εἷς ὑπόκειται τῷ κεραμεῖ πηλὸς ἀφ’ οὗ φυράματος γίνεται εἰς τιμὴν καὶ εἰς ἀτιμίαν σκεύη, οὕτω μιᾶς φύσεως πάσης ψυχῆς ὑποκειμένης τῷ θεῷ καὶ ἵν’ οὕτως εἴπω ἑνὸς φυράματος ὄντος τῶν λογικῶν ὑποστάσεων, πρεσβύτερά τινα αἴτια πεποίηκε τούσδε μὲν εἶναι εἰς τιμὴν τούσδε δὲ εἰς ἀτιμίαν. εἰ δὲ ἐπιπλήσσει ἡ λέξις τοῦ ἀποστόλου ἡ λέγουσα· Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; τάχα διδάσκει ὅτι ὁ μὲν παρρησίαν ἔχων πρὸς τὸν θεὸν ὡς πιστὸς καὶ εὖ βιοὺς οὐκ ἂν ἀκούσαι· Σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; ὁποῖος ἦν Μωσῆς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Μωσῆς γὰρ ἐλάλει, ὁ δὲ θεὸς αὐτῷ ἀπεκρίνατο φωνῇ· καὶ ὡς ἀποκρίνεται ὁ θεὸς πρὸς Μωσέα, οὕτως ἀποκρίνεται καὶ ὁ ἅγιος πρὸς τὸν θεόν. ὁ δὲ ταύτην μὴ κτησάμενος τὴν παρρησίαν, δηλονότι ἢ ἀπολωλεκὼς ἢ περὶ τούτων οὐ κατὰ φιλομάθειαν ἀλλὰ κατὰ φιλονεικίαν ζητῶν καὶ διὰ τοῦτο λέγων· Τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; οὗτος ἂν ἄξιος εἴη τῆς ἐπιπλήξεως τῆς λεγούσης· Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; Τοῖς δὲ τὰς φύσεις εἰσάγουσι καὶ χρωμένοις τῷ ῥητῷ ταῦτα λεκτέον· εἰ σώζουσι τὸ ἀπὸ ἑνὸς φυράματος γίνεσθαι τοὺς ἀπολλυμένους καὶ τοὺς σωζομένους καὶ τὸν δημιουργὸν τῶν σωζομένων εἶναι δημιουργὸν καὶ τῶν ἀπολλυμένων, καὶ εἰ ἀγαθὸς ὁ ποιῶν οὐ μόνον πνευματικοὺς ἀλλὰ καὶ χοϊκούς (τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἕπεται), δυνατὸν μέντοι γε ἐκ προτέρων τινῶν κατορθωμάτων γενόμενον νῦν σκεῦος τιμῆς, καὶ μὴ ὅμοια δράσαντα μηδὲ ἀκόλουθα τῷ σκεύει τῆς τιμῆς, γενέσθαι εἰς ἕτερον αἰῶνα σκεῦος ἀτιμίας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὡς πάλιν οἷόν τέ ἐστι διὰ πρεσβύτερα τούτου τοῦ βίου γενόμενον σκεῦος ἀτιμίας ἐνθάδε, διορθωθέντα ἐν τῇ καινῇ κτίσει γενέσθαι σκεῦος τιμῆς, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον. καὶ τάχα οἱ νῦν Ἰσραηλῖται μὴ ἀξίως τῆς εὐγενείας βιώσαντες ἐκπεσοῦνται τοῦ γένους, οἱονεὶ ἀπὸ σκευῶν τιμῆς εἰς σκεῦος ἀτιμίας μεταβαλοῦντες· καὶ πολλοὶ τῶν νῦν Αἰγυπτίων καὶ Ἰδουμαίων τῷ Ἰσραὴλ προσελθόντες, ἐπὰν καρποφορήσωσιν ἐπὶ πλεῖον, εἰσελεύσονται εἰς ἐκκλησίαν κυρίου, οὐκ ἔτι Αἰγύπτιοι καὶ Ἰδουμαῖοι εἶναι λελογισμένοι ἀλλ’ ἐσόμενοι Ἰσραηλῖται· ὥστε κατὰ τοῦτο διὰ τὰς προαιρέσεις τινὰς μὲν ἐκ χειρόνων εἰς κρείττονα προκόπτειν, ἑτέρους δὲ ἀπὸ κρειττόνων εἰς χείρονα καταπίπτειν, καὶ ἄλλους ἐν τοῖς καλοῖς τηρεῖσθαι ἢ ἀπὸ καλῶν εἰς κρείττονα ἐπαναβαίνειν, ἄλλους τε αὖ τοῖς κακοῖς παραμένειν ἢ ἀπὸ κακῶν χεομένης τῆς κακίας χείρονας γίνεσθαι. Ἐπεὶ δὲ ὅπου μὲν ὁ ἀπόστολος οὐ προσποιεῖται τὸ ἐπὶ τῷ θεῷ εἰς τὸ γενέσθαι σκεῦος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐφ’ ἡμᾶς ἀναφέρει λέγων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν, ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμαςμένον· ὅπου δὲ οὐ προσποιεῖται τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐπὶ τὸν θεὸν ἀναφέρειν δοκεῖ φάσκων· Ἐξουσίαν ἔχει ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· καὶ οὐκ ἔστιν ἐναντιώματα τὰ εἰρημένα ὑπ’ αὐτοῦ· συνακτέον ἀμφότερα καὶ ἕνα λόγον ἐξ ἀμφοτέρων τέλειον ἀποδοτέον. οὔτε τὸ ἐφ’ ἡμῖν χωρὶς τῆς ἐπιστήμης τοῦ θεοῦ, οὔτε ἡ ἐπιστήμη τοῦ θεοῦ προκόπτειν ἡμᾶς ἀναγκάζει ἐὰν μὴ καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τὸ ἀγαθόν τι συνεισαγάγωμεν· οὔτε τοῦ ἐφ’ ἡμῖν χωρὶς τῆς ἐπιστήμης τοῦ θεοῦ καὶ τῆς καταχρήσεως τοῦ κατ’ ἀξίαν τοῦ ἐφ’ ἡμῖν ποιοῦντος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν γενέσθαι τινά· οὔτε τοῦ ἐπὶ τῷ θεῷ μόνου κατασκευάζοντος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν τινὰ, ἐὰν μὴ ὕλην τινὰ διαφορᾶς σχῇ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν κλίνουσαν ἐπὶ τὰ κρείττονα ἢ ἐπὶ τὰ χείρονα. καὶ ταῦτα μὲν αὐτάρκως ἡμῖν κατεσκευάσθω περὶ τοῦ αὐτεξουσίου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τίς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι ἀνθρωπίνων ψυχῶν διαςπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ πύργου καὶ τῆς κατ’ αὐτὴν ςυγχύςεως τῶν γλωςςῶν. ἐν ᾧ καὶ περὶ πολλῶν κυρίων ἐπιτεταγμένων τοῖς διαςπαρεῖςι κατὰ ἀναλογίαν τῆς καταςτάςεως. τόμου ε κατὰ Κέλςου. Ἴδωμεν δὲ καὶ τὴν ἑξῆς τοῦ Κέλσου λέξιν, οὕτως ἔχουσαν· Ἰουδαῖοι μὲν οὖν ἔθνος ἴδιον γενόμενοι, καὶ κατὰ τὸ ἐπιχώριον νόμους θέμενοι, καὶ τούτους ἐν σφίσιν ἔτι νῦν περιστέλλοντες, καὶ θρησκείαν ὁποίαν δὴ πάτριον δ’ οὖν φυλάσσοντες, ὅμοια τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις δρῶσιν· ὅτι ἕκαστοι τὰ πάτρια ὁποῖά ποτ’ ἂν τύχῃ καθεστηκότα περιέπουσι. δοκεῖ δ’ οὕτω καὶ συμφέρειν, οὐ μόνον καθότι ἐπὶ νοῦν ἦλθεν ἄλλοις ἄλλως νομίσαι καὶ δεῖ φυλάττειν τὰ εἰς κοινὸν κεκυρωμένα, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὡς εἰκὸς τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα καὶ κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα ταύτῃ καὶ διοικεῖται. καὶ δὴ τὰ παρ’ ἑκάστοις ὀρθῶς ἂν πράττοιτο ταύτῃ δρώμενα ὅπη ἐκείνοις φίλον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
παραλύειν δὲ οὐχ ὅσιον εἶναι τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα.3 ἐν τούτοις δὴ ὁ Κέλσος ἐμφαίνει ὅτι οἱ πάλαι Αἰγύπτιοι Ἰουδαῖοι ὕστερον ἔθνος ἐγίγνοντο ἴδιον, καὶ νόμους θέμενοι τούτους περιστέλλουσι. καὶ ἵνα μὴ ἐπαναλάβωμεν τὰς ἐκκειμένας τοῦ Κέλσου λέξεις, φησὶ καὶ συμφέρειν τούτοις τὰ πάτρια θρησκεύειν ὁμοίως τοῖς ἄλλοις ἔθνεσι τὰ ἴδια περιέπουσι. καὶ βαθυτέραν τινὰ ἐκτίθεται περὶ τοῦ συμφέρειν Ἰουδαίοις περιέπειν τὰ πάτρια αἰτίαν, αἰνισσόμενος ὅτι τοὺς ἑκάστων νόμους οἱ λαχόντες ἐπόπται εἶναι τῆς γῆς τῶν νομοθετουμένων συνεργοῦντες τοῖς νομοθέταις ἔθεντο. ἔοικεν οὖν δηλοῦν ὅτι καὶ τὴν Ἰουδαίων χώραν καὶ τὸ ἐπ’ αὐτῆς ἔθνος ἐποπτεύει τις ἤ τινες, ὑφ’ οὗ ἢ ὑφ’ ὧν οἱ Ἰουδαίων νόμοι συνεργοῦντος ἢ συνεργούντων Μωσεῖ ἐτέθησαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ χρὴ,3 φησὶ, τοὺς νόμους τηρεῖν, οὐ μόνον καθότι ἐπὶ νοῦν ἦλθεν ἄλλοις ἄλλως νομίσαι καὶ ὅτι δεῖ φυλάσσειν τὰ εἰς κοινὸν κεκυρωμένα, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὡς εἰκὸς τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα καὶ κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα ταύτῃ καὶ διοικεῖται.3 Εἶθ’ ὡσπερεὶ ἐπιλαθόμενος ὁ Κέλσος ὧν εἶπε κατὰ Ἰουδαίων, νῦν ἐν τῷ καθολικῷ περὶ πάντων τῶν τὰ πάτρια τηρούντων ἐπαίνῳ καὶ τούτους περιλαμβάνει λέγων· Καὶ δὴ τὰ παρ’ ἑκάστοις ὀρθῶς ἂν πράττοιτο ταύτῃ δρώμενα, ὅπη ἐκείνοις φίλον.3 καὶ ὅρα εἰ μὴ ἄντικρυς τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ τὸν Ἰουδαῖον ἐν τοῖς ἰδίοις νόμοις βούλεται βιοῦντα μὴ ἀφίστασθαι αὐτῶν, ὡς οὐχ ὅσιον πράττοντα ἐὰν ἀποστῇ· λέγει γὰρ ὅτι παραλύειν οὐχ ὅσιον εἶναι τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα.3 ἐβουλόμην δὲ πρὸς ταῦτα αὐτοῦ ἢ τῶν συμφρονούντων αὐτῷ πυθέσθαι, τίς ἄρα εἴη ὁ τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις διανείμας, καὶ δηλονότι τὴν Ἰουδαίων χώραν καὶ τοὺς Ἰουδαίους τῷ λαχόντι ἢ τοῖς λαχοῦσιν αὐτήν; ἆρα γὰρ, ὡς ὀνομάσαι ἂν ὁ Κέλσος, ὁ Ζεύς τινι ἤ τισι διένειμε τὸ Ἰουδαίων ἔθνος καὶ τὴν χώραν αὐτῶν;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἐβούλετο τὸν λαχόντα τὴν Ἰουδαίαν τοιούτους θέσθαι ἐν Ἰουδαίοις νόμους, ἢ παρὰ τὸ βούλημα αὐτοῦ τὸ τοιοῦτο γεγένηται; ὡς δ’ ἂν ἀποκρίνηται, ὁρᾷς ὅτι ὁ λόγος στενοχωρηθήσεται. εἰ δὲ μὴ ἀπό τινος ἑνὸς διανενέμηται τὰ μέρη τῆς γῆς τοῖς ἐπόπταις αὐτῶν, ἄρα ἀποκληρωτικῶς καὶ χωρὶς ἐπιστάτου ἕκαστος ὡς ἔτυχε διενείματο τὴν γῆν· ἀλλὰ καὶ τοῦτ’ ἄτοπον καὶ μετρίως τῆς τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ προνοίας ἀναιρετικόν ἐστι. Πῶς δὲ καὶ κατὰ τίνας ἐπικρατείας διειλημμένα τὰ μέρη τῆς γῆς διοικεῖται ὑπὸ τῶν ἐποπτευόντων αὐτὰ, ὁ βουλόμενος διηγησάσθω· ἀπαγγειλάτω δὲ ἡμῖν καὶ πῶς ὀρθῶς πράττεται τὰ παρ’ ἑκάστοις δρώμενα, ὅπη τοῖς ἐπόπταις ἐστὶ φίλον· καὶ εἰ ὀρθῶς ἔχουσι φέρ’ εἰπεῖν οἱ Σκυθῶν περὶ ἀναιρέσεως πατέρων νόμοι· ἢ οἱ Περσῶν μὴ κωλύοντες γαμεῖσθαι τοῖς οἰκείοις παισὶ τὰς μητέρας μηδὲ ὑπὸ τῶν πατέρων τὰς ἑαυτῶν θυγατέρας. καὶ τί με δεῖ ἐπιλεγόμενον ἀπὸ τῶν πραγματευσαμένων περὶ τῶν ἐν τοῖς διαφόροις ἔθνεσι νόμων προσαπορεῖν, πῶς παρ’ ἑκάστοις ὀρθῶς πράττονται καθὼς τοῖς ἐπόπταις φίλον οἱ νόμοι;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λεγέτω δ’ ἡμῖν ὁ Κέλσος πῶς οὐχ ὅσιον παραλύειν νόμους πατρίους περὶ τοῦ γαμεῖν μητέρας καὶ θυγατέρας, ἢ περὶ τοῦ μακάριον εἶναι ἀγχόνῃ τὸν βίον ἐξελθεῖν, ἢ πάντως καθαίρεσθαι τοὺς ἑαυτοὺς παραδιδόντας τῷ πυρὶ καὶ τῇ διὰ πυρὸς ἀπαλλαγῇ τῇ ἀπὸ τοῦ βίου· καὶ πῶς οὐχ ὅσιον παραλύειν νόμους τοὺς φέρ’ εἰπεῖν παρὰ Ταύροις περὶ τοῦ ἱερεῖα τοὺς ξένους προσάγεσθαι τῇ Ἀρτέμιδι, ἢ παρὰ Λιβύων τισὶ περὶ τοῦ καταθύειν τὰ τέκνα τῷ Κρόνῳ. πλὴν ἀκολουθεῖ τῷ Κέλσῳ τὸ μὴ ὅσιον εἶναι Ἰουδαίοις παραλύειν νόμους πατρίους, τοὺς περὶ τοῦ μὴ δεῖν ἄλλον τινὰ σέβειν θεὸν παρὰ τὸν τῶν ὅλων δημιουργόν. καὶ ἔσται κατ’ αὐτὸν οὐ φύσει τὸ ὅσιον, ἀλλά τινι θέσει καὶ νομίσει θεῖον· ὅσιον γὰρ παρὰ τοῖσδε μὲν σέβειν κροκόδειλον καὶ ἐσθίειν τῶν παρ’ ἄλλοις τι προσκυνουμένων· καὶ ὅσιον ἑτέροις τὸ σέβειν τὸν μόσχον, καὶ παρ’ ἄλλοις τὸν τράγον νομίζειν θεόν. οὕτω δ’ ἔσται ὁ αὐτὸς ὅσια μὲν ποιῶν ὡς πρὸς τούσδε τοὺς νόμους, ἀνόσια δὲ ὡς πρὸς ἑτέρους· ὅπερ ἐστὶ πάντων ἀτοπώτατον. Ἀλλ’ εἰκὸς ὅτι φήσουσι πρὸς ταῦτα, ὅσιον εἶναι τὸν τὰ πάτρια φυλάττοντα, καὶ μηδαμῶς ἀνόσιον ἐπεὶ μὴ καὶ τὰ ἑτέρων [οὐ] τηρεῖ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πάλιν τε αὖ τὸν νομισθέντα ἀνόσιον εἶναι παρὰ τοῖσδέ τισι μὴ εἶναι ἀνόσιον, ὅταν κατὰ τὰ πάτρια τὰ μὲν ἴδια σέβῃ τὰ δὲ παρὰ τοῖς ἐναντίους ἔχουσι νόμους προσπολεμῇ καὶ καταθοινᾶται. ταῦτα δὲ ὅρα εἰ μὴ πολλὴν ἐμφαίνει τὴν περὶ τοῦ δικαίου καὶ ὁσίου καὶ εὐσεβείας ταραχὴν, οὐ διαρθρουμένης οὐδὲ φύσιν τινὰ ἰδίαν ἐχούσης καὶ εὐσεβεῖς εἶναι χαρακτηριζούσης τοὺς τὰ κατ’ αὐτὴν πράττοντας. εἴπερ οὖν ἡ εὐσέβεια καὶ ἡ ὁσιότης καὶ ἡ δικαιοσύνη τῶν πρός τί ἐστιν, ὡς τὸ αὐτὸ εἶναι ὅσιον καὶ ἀνόσιον παρὰ τὰς διαφόρους σχέσεις καὶ τοὺς νόμους· ὅρα εἰ μὴ καὶ ἡ σωφροσύνη τῶν πρός τι ἀκολούθως ἔσται, καὶ ἡ ἀνδρεία καὶ ἡ φρόνησις καὶ ἡ ἐπιστήμη καὶ αἱ λοιπαὶ ἀρεταί· ὧν οὐδὲν ἂν εἴη ἀτοπώτερον. Διὰ τούτων δὲ ὁδεύειν δοκεῖ τῷ Κέλσῳ ὁ λόγος ἐπὶ τὸ δεῖν πάντας ἀνθρώπους κατὰ τὰ πάτρια ζῇν, οὐκ ἂν μεμφθέντας ἐπὶ τούτῳ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
χριστιανοὺς δὲ τὰ πάτρια καταλιπόντας, καὶ οὐχ ἕν τι τυγχάνοντας ἔθνος ὡς Ἰουδαῖοι, ἐγκλήτως προστίθεσθαι τῇ τοῦ Ἰησοῦ διδασκαλίᾳ.3 λεγέτω οὖν ἡμῖν, πότερον καθηκόντως οἱ φιλοσοφοῦντες καὶ διδασκόμενοι μὴ δεισιδαιμονεῖν καταλείψουσι τὰ πάτρια, ὡς καὶ φαγεῖν τῶν ἀπηγορευμένων ἐν τοῖς πατρίσιν αὐτῶν· ἢ παρὰ τὸ καθῆκον τοῦτο πράξουσιν; εἰ μὲν γὰρ διὰ φιλοσοφίαν καὶ τὰ κατὰ δεισιδαιμονίας μαθήματα οὐ φυλάττοντες τὰ πάτρια καὶ φάγοιεν ἂν τῶν ἀπηγορευμένων αὐτοῖς ἐκ πατέρων, διὰ τί οὐχὶ καὶ χριστιανοὶ, λόγου αἱροῦντος μὴ τευτάζειν περὶ τὰ ἀγάλματα καὶ τὰ ἱδρύματα ἢ καὶ περὶ τὰ δημιουργήματα τοῦ θεοῦ, ἀλλ’ ὑπεραναβαίνειν καὶ τὴν ψυχὴν παριστάνειν τῷ δημιουργῷ, τὸ ἀνάλογον ποιοῦντες τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἀνεγκλήτως τοῦτο πράττοιεν; εἰ δ’ ὑπὲρ τοῦ φυλάξαι τὴν προκειμένην αὐτῷ ὑπόθεσιν ὁ Κέλσος ἐρεῖ ἢ οἱ συνευδοκοῦντες τοῖς αὐτοῦ, ὅτι καὶ φιλοσοφήσας τις τηρήσει τὰ πάτρια·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥρα φιλοσόφους γελοιοτάτους φέρ’ εἰπεῖν ἐν Αἰγυπτίοις γενέσθαι φυλαττομένους ἐμφαγεῖν κρομύων, ἵνα τὰ πάτρια τηρῶσιν, ἢ μορίων τινῶν τοῦ σώματος οἷον κεφαλῆς καὶ ὤμου, ἵνα μὴ παραβαίνωσι τὰ ὑπὸ πατέρων αὐτοῖς παραδοθέντα. οὕτως οὖν καὶ ὁ ὑπὸ τοῦ λόγου προσαχθεὶς ἐπὶ τὸ σέβειν τὸν τῶν ὅλων θεὸν, καὶ διὰ τὰ πάτρια κάτω που μένων παρὰ τοῖς ἀγάλμασι καὶ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἱδρύμασι καὶ μὴ βουλόμενος ἀναβῆναι τῇ προαιρέσει πρὸς τὸν δημιουργὸν, παραπλήσιος ἂν γένοιτο τοῖς μαθοῦσι μὲν τὰ φιλοσοφίας, φοβουμένοις δὲ τὰ μὴ φοβερὰ καὶ νομίζουσιν ἀσέβειαν εἶναι τὸ τοιῶνδε ἐμφαγεῖν. Ἁπλούστερον μὲν οὖν καὶ κοινότερον ἱσταμένοις πρὸς τὰς Κέλσου ἐκκειμένας λέξεις αὐτάρκη τὰ εἰρημένα· ἐπεὶ δὲ νομίζομεν καὶ τῶν ἐξεταστικωτέρων τινὰς ἐντεύξεσθαι τῇδε τῇ γραφῇ, φέρε ὀλίγα τῶν βαθυτέρων παρακινδυνεύοντες ἐκθώμεθα, ἔχοντά τινα μυστικὴν καὶ ἀπόρρητον θεωρίαν, περὶ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμῆσθαι χωρία τῶν ἐπὶ γῆς· καὶ τῶν κατειλεγμένων ἀτόπων φέρε, ὅση δύναμις, καθαρὸν παραστήσωμεν τὸν λόγον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
δοκεῖ δή μοι παρακηκοέναι τινῶν ὁ Κέλσος περὶ τῆς διανεμήσεως τῶν ἐπὶ γῆς μυστικωτέρων λόγων, ὧν ἐφάπτεται μέν πως καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία, εἰσαγαγοῦσά τινας τῶν νομιζομένων θεῶν περὶ τῆς Ἀττικῆς πρὸς ἀλλήλους ἡμιλλῆσθαι, ποιοῦσα δὲ παρὰ τοῖς ποιηταῖς τινὰς τῶν λεγομένων θεῶν ὁμολογεῖν τινὰς τόπους οἰκειοτέρους αὐτοῖς. καὶ ἡ βαρβαρικὴ δὲ ἱστορία, καὶ μάλιστα ἡ Αἰγυπτίων, τοιαῦτά τινα ἐμφαίνει περὶ τοῦ μερισμοῦ τῶν τῆς Αἰγύπτου καλουμένων νομῶν, λέγουσα ὅτι ἡ λαχοῦσα τὴν Σάϊν Ἀθηνᾶ ἡ αὐτὴ ἔχει καὶ τὴν Ἀττικήν. Αἰγυπτίων δὲ οἱ λόγιοι μυρία ὅσα τοιαῦτα φήσουσιν· οὐκ οἶδα δ’ εἰ καὶ Ἰουδαίους συμπαραλαμβάνοντες καὶ τὴν χώραν αὐτῶν τῇ πρός τινα διανεμήσει. ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἔξω τοῦ θείου λόγου λεγομένων εἰς ταῦτα ἅλις ἐπὶ τοῦ παρόντος. Φαμὲν δ’ ὅτι ὁ καθ’ ἡμᾶς προφήτης τοῦ θεοῦ καὶ γνήσιος θεράπων αὐτοῦ Μωσῆς ἐν τῇ τοῦ Δευτερονομίου ᾠδῇ ἐκτίθεται περὶ τοῦ μερισμοῦ τῶν ἐπὶ γῆς τοιαῦτα, λέγων· Ὅτε διεμέριζεν ὁ ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς Ἀδὰμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων θεοῦ· καὶ ἐγενήθη μερὶς κυρίου λαὸς αὐτοῦ Ἰακὼβ, σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὰ δὲ περὶ τῆς διανεμήσεως τῶν ἐθνῶν ὁ αὐτὸς Μωσῆς ἐν τῷ ἐπιγεγραμμένῳ βιβλίῳ Γένεσις ἐν ἱστορίας τρόπῳ φησὶν οὕτως· Καὶ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἓν, καὶ φωνὴ μία πᾶσι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κινῆσαι αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν εὗρον πεδίον ἐν γῇ Σενναὰρ, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ. καὶ μετ’ ὀλίγα· Κατέβη, φησὶ, κύριος ἰδεῖν τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον ὃν ᾠκοδόμησαν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. καὶ εἶπε κύριος Ἰδοὺ γένος ἓν καὶ χεῖλος ἓν πάντων· καὶ τοῦτο ἤρξαντο ποιῆσαι, καὶ νῦν οὐκ ἐκλείψει ἀπ’ αὐτῶν πάντα ὅσα ἂν ἐπιθῶνται ποιεῖν· δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν αὐτῶν, ἵνα μὴ ἀκούσωσιν ἕκαστος τὴν φωνὴν τοῦ πλησίον αὐτοῦ. καὶ διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ἐκεῖθεν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπαύσαντο οἰκοδομοῦντες τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σύγχυσις, ὅτι ἐκεῖ συνέχεε κύριος ὁ θεὸς τὰ χείλη πάσης τῆς γῆς, κἀκεῖθεν διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. καὶ ἐν τῇ ἐπιγεγραμμένῃ δὲ Σολομῶντος σοφίᾳ περὶ τῆς σοφίας καὶ τῶν κατὰ τὴν σύγχυσιν τῶν διαλέκτων, ἐν ᾗ γεγένηται ὁ μερισμὸς τῶν ἐπὶ γῆς, τοιαῦτα περὶ τῆς σοφίας εἴρηται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Αὕτη καὶ ἐν ὁμονοίᾳ πονηρίας ἐθνῶν συγχυθέντων ἔγνω τὸν δίκαιον, καὶ ἐφύλαξεν αὐτὸν ἄμεμπτον τῷ θεῷ, καὶ ἐπὶ τέκνου σπλάγχνοις ἰσχυρὸν ἐφύλαξε. Πολὺς δ’ ὁ λόγος καὶ μυστικὸς ὁ περὶ τούτων, ᾧ ἁρμόζει τό· Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλόν· ἵνα μὴ εἰς τὰς τυχούσας ἀκοὰς ὁ περὶ ψυχῶν οὐκ ἐκ μετενσωματώσεως εἰς σῶμα ἐνδουμένων λόγος ῥιπτῆται, μηδὲ τὰ ἅγια διδῶται τοῖς κυσὶ, μηδ’ οἱ μαργαρῖται παραβάλλωνται χοίροις. ἀσεβὲς γὰρ τὸ τοιοῦτον, προδοσίαν περιέχον τῶν ἀπορρήτων τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας λογίων, περὶ ἧς καλῶς γέγραπται· Εἰς κακότεχνον ψυχὴν οὐκ εἰσελεύσεται σοφία, οὐδὲ κατοικήσει ἐν σώματι κατάχρεῳ ἁμαρτίας. ἀρκεῖ δὲ τὰ κεκρυμμένως ὡς ἐν ἱστορίας τρόπῳ εἰρημένα κατὰ τὸν τῆς ἱστορίας παραστῆσαι τρόπον, ἵν’ οἱ δυνάμενοι ἑαυτοῖς ἐπεξεργάσωνται τὰ κατὰ τὸν τόπον. Νοείσθωσαν τοίνυν πάντες οἱ ἐπὶ γῆς μιᾷ τινὶ διαλέκτῳ θείᾳ χρώμενοι, καὶ ὅσον γε συμφωνοῦσι πρὸς ἀλλήλους τηρείσθωσαν ἐν τῇ θείᾳ διαλέκτῳ· καὶ ἔστωσαν ἀκίνητοι τῶν ἀνατολῶν, εἰς ὅσον εἰσὶ τὰ τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ ἀπὸ τοῦ φωτὸς ἀϊδίου ἀπαυγάσματος φρονοῦντες.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὗτοι, ἐπὰν κινήσωσιν ἀπὸ τῶν ἀνατολῶν ἑαυτοὺς ἀλλότρια ἀνατολῶν φρονοῦντες, εὑρισκέτωσαν πεδίον ἐν γῇ Σενναὰρ, ὅπερ ἑρμηνεύεται Ὀδόντων ἐκτιναγμὸς κατὰ σύμβολον τοῦ ἀπολλύναι αὐτοὺς τὰ δι’ ὧν τρέφονται, καὶ κατοικείτωσαν ἐκεῖ. εἶτα τὰ τῆς ὕλης συναγαγεῖν θέλοντες καὶ κολλᾷν τὰ μὴ πεφυκότα κολλᾶσθαι οὐρανῷ, ἵνα διὰ τῶν ὑλικῶν ἐπιβουλεύσωσι τοῖς ἀύ̈λοις, λεγέτωσαν· Δεῦτε, πλινθεύσωμεν πλίνθους καὶ ὀπτήσωμεν αὐτὰς πυρί. ὡς οὖν κρατύνοντες καὶ πηγνύντες τὰ πήλινα καὶ ὑλικὰ, καὶ τὴν πλίνθον λίθον ποιεῖν θέλοντες καὶ τὸν πηλὸν ἄσφαλτον, καὶ διὰ τούτων οἰκοδομεῖν πόλιν καὶ πύργον οὗ ὅσον ἐπὶ τῇ ὑπολήψει αὐτῶν ἔσται ἡ κεφαλὴ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, παραδιδόσθωσαν ἕκαστος κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἀπὸ ἀνατολῶν κινήσεως ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ’ ἔλαττον αὐτοῖς γεγενημένης, καὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς κατασκευῆς τῶν πλίνθων εἰς λίθους καὶ τοῦ πηλοῦ εἰς ἄσφαλτον καὶ τῆς ἐκ τούτων οἰκοδομῆς, ἀγγέλοις ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ’ ἔλαττον χαλεπωτέροις, καὶ τοιοῖσδε ἢ τοιοῖσδε, ἕως τίσωσι δίκας ἐφ’ οἷς τετολμήκασι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὑπὸ τῶν ἀγγέλων ἀγέσθωσαν ἕκαστος τῶν ἐμποιησάντων τὴν οἰκείαν ἑαυτοῖς διάλεκτον ἐπὶ τὰ μέρη τῆς γῆς κατὰ τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν, οἵδε μὲν ἐπὶ τὴν φέρ’ εἰπεῖν καυσώδη χώραν ἄλλοι δ’ ἐπὶ τὴν διὰ τὸ κατεψύχθαι κολάζουσαν τοὺς ἐνοικοῦντας, καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τὴν δυσγεωργητοτέραν ἄλλοι δὲ ἐπὶ τὴν ἔλαττον τοιαύτην, καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τὴν πεπληρωμένην θηρίων οἱ δὲ ἐπὶ τὴν ἐπ’ ἔλαττον ἔχουσαν αὐτά. Εἶτα εἴ τις δύναται ὡς ἐν ἱστορίας σχήματι, ἐχούσης μέν τι καὶ καθ’ αὑτὴν ἀληθὲς, ἐμφαινούσης δέ τι καὶ ἀπόρρητον, ἰδέτω καὶ τοὺς τὴν ἐξ ἀρχῆς διάλεκτον τετηρηκότας τῷ μὴ κεκινηκέναι ἀπ’ ἀνατολῶν μένοντας ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ τῇ ἀνατολικῇ διαλέκτῳ· καὶ νοείτω τούτους μόνους γεγονέναι μερίδα κυρίου καὶ λαὸν αὐτοῦ τὸν καλούμενον Ἰακὼβ, γεγονέναι δὲ καὶ σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ· καὶ οὗτοι μόνοι ἐπιστατείσθωσαν ὑπὸ ἄρχοντος οὐκ ἐπὶ κολάσει παρειληφότος τοὺς ὑπ’ αὐτῷ, ὥσπερ οἱ ἄλλοι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
βλεπέτω δ’ ὁ δυνάμενος ὡς ἐν ἀνθρώποις ἐν τῇ τούτων πολιτείᾳ τῶν τεταγμένων κατὰ τὴν διαφέρουσαν μερίδα τῷ κυρίῳ γενομένας ἁμαρτίας, πρότερον μὲν ἀνεκτὰς καὶ τοιαύτας ὡς μὴ πάντη ἀξίους εἶναι αὐτοὺς τοῦ ἐγκαταλείπεσθαι, ὕστερον δὲ πλείονας μὲν ἀλλ’ ἔτι ἀνεκτάς· καὶ τοῦτ’ ἐπὶ πλείονα χρόνον νοῶν γινόμενον, καὶ ἀεὶ θεραπείαν προσαγομένην, καὶ ἐκ διαλειμμάτων τούτους ἐπιστρέφοντας, ὁράτω αὐτοὺς καταλειπομένους κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἁμαρτανομένων τοῖς λαχοῦσι τὰς ἄλλας χώρας, πρότερον μὲν ἐπὶ τὸ ἔλαττον αὐτοὺς κολασθέντας καὶ τίσαντας δίκην, ὡσπερεὶ παιδευθέντας, ἐπανελθεῖν εἰς τὰ οἰκεῖα· ὕστερον δὲ βλεπέτω αὐτοὺς παραδιδομένους χαλεπωτέροις ἄρχουσιν, ὡς ἂν ὀνομάσαιεν αἱ γραφαὶ, Ἀσσυρίοις, εἶτα Βαβυλωνίοις. εἶτα προσαγομένων θεραπειῶν ὁράτω τούτους οὐδὲν ἧττον αὔξοντας τὰ ἁμαρτανόμενα, καὶ διὰ τοῦτ’ ἐπισπειρομένους ὑπὸ τῶν διαρπαζόντων αὐτοὺς ἀρχόντων τῶν λοιπῶν ἐθνῶν ταῖς ἄλλαις μερίσιν. ὁ δ’ ἄρχων αὐτῶν ἐπίτηδες παροράτω διαρπαζομένους αὐτοὺς ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν ἀρχόντων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἵνα καὶ αὐτὸς εὐλόγως, ὡσπερεὶ ἑαυτὸν ἐκδικῶν, λαβὼν ἐξουσίαν ἀποσπάσαι τῶν λοιπῶν ἐθνῶν οὓς ἂν δύνηται, τὸ τοιοῦτο ποιήσῃ καὶ νόμους τε αὐτοῖς θῆται καὶ βίον ὑποδείξῃ καθ’ ὃν βιωτέον· ἵνα αὐτοὺς ἀναγάγῃ ἐπὶ τέλος, ἐφ’ ὅπερ ἀνῆγε τοὺς μὴ ἁμαρτάνοντας ἀπὸ τοῦ προτέρου ἔθνους. καὶ διὰ τούτου μανθανέτωσαν οἱ δυνάμενοι τὰ τηλικαῦτα βλέπειν, ὅτι πολλῷ δυνατώτερος ὁ λαχὼν τοὺς πρότερον μὴ ἡμαρτηκότας τῶν λοιπῶν ἐστίν· ἐπεὶ δεδύνηται ἀπὸ τῆς πάντων μερίδος ἐπιλέκτους λαβὼν ἀποστῆσαι μὲν αὐτοὺς τῶν ἐπὶ κολάσει παρειληφότων, προσαγαγεῖν δὲ νόμοις καὶ βίῳ συμβαλλομένῳ εἰς ἀμνηστίαν τῶν προημαρτημένων αὐτοῖς. ἀλλ’, ὡς προείπομεν, ταῦτα ἡμῖν ἐπικεκρυμμένως λελέχθω, παριστᾶσιν ὧν παρήκουσαν οἱ φήσαντες τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα, κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα, ταύτῃ διοικεῖσθαι·3 ἀφ’ ὧν καὶ ὁ Κέλσος λαβὼν τὰς ἐκκειμένας εἶπε λέξεις. Ἐπεὶ δ’ οἱ κινήσαντες ἀπὸ ἀνατολῶν δι’ ἃ ἥμαρτον παρεδόθησαν εἰς ἀδόκιμον νοῦν καὶ εἰς πάθη ἀτιμίας καὶ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν, ἵνα κορεσθέντες τῆς ἁμαρτίας μισήσωσιν αὐτήν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐχ ὑποκεισόμεθα τῷ Κέλσου ἀρέσκοντι φάσκοντος διὰ τοὺς νενεμημένους ἐπόπτας τοῖς μέρεσι τῆς γῆς τὰ παρ’ ἑκάστοις ὀρθῶς πράττεσθαι·3 ἀλλὰ καὶ βουλόμεθα οὐχ ὅπη ᾖ ἐκείνοις φίλον ποιεῖν τὰ παρ’ ἐκείνων. ὁρῶμεν γὰρ ὅτι ὅσιον μὲν τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα λύειν ἐστὶ νόμοις κρείττοσι καὶ θειοτέροις, οἷς ὡς δυνατώτατος ἔθετο Ἰησοῦς, ἐξελόμενος ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ αἰῶνος τοῦ ἐνεστῶτος πονηροῦ, καὶ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων· ἀνόσιον δὲ τὸ μὴ ἐπιρρίψαι ἑαυτὸν τῷ πάντων ἀρχόντων φανέντι καὶ ἀποδειχθέντι δυνατωτέρῳ, πρὸς ὃν εἶπεν ὁ θεὸς, ὡς οἱ προφῆται πρὸ πολλῶν προεῖπον γενεῶν· Αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. καὶ γὰρ αὐτὸς γέγονε προσδοκία ἡμῶν τῶν ἀπὸ ἐθνῶν πιστευσάντων εἰς αὐτὸν καὶ τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν πατέρα αὐτοῦ. Περὶ εἱμαρμένης, καὶ πῶς προγνώςτου ὄντος τοῦ θεοῦ τῶν ὑφ’ ἑκάςτου πραττομένων τὸ ἐφ’ ἡμῖν ςώζεται. καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀςτέρες οὐκ εἰςὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις, ςημαντικοὶ δὲ μόνον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶςιν ἀκριβῶς ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμεςι θείαις τὰ ςημεῖα ἔκκειται· καὶ τίς ἡ τούτων αἰτία. τόμου τρίτου τῶν εἰς τὴν Γένεςιν. Καὶ ἔςτωςαν εἰς ςημεῖα καὶ εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτούς. Περὶ τοῦ εἰς σημεῖα γεγονέναι τοὺς φωστῆρας, οὐκ ἄλλους ἡλίου καὶ σελήνης καὶ τῶν ἀστέρων τυγχάνοντας, τῶν σφόδρα ἀναγκαιοτάτων ἐστὶ διαλαβεῖν· οὐ μόνον πολλῶν ἐθνῶν τῶν τῆς Χριστοῦ πίστεως ἀλλοτρίων σφαλλομένων εἰς τὸν περὶ τῆς εἱμαρμένης τόπον, τῇ τῶν πλανωμένων ἀστέρων ἐπιπλοκῇ πρὸς τοὺς ἐν τῷ ζωδιακῷ πάντων αὐτοῖς νομιζομένων συμβαίνειν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τῶν περὶ ἕκαστον ἄνθρωπον, τάχα δὲ καὶ ἀλόγων ζώων· ἀλλὰ γὰρ καὶ πολλῶν τῶν πεπιστευκέναι ὑπολαμβανομένων περισπωμένων μὴ ἄρα ἠνάγκασται τὰ ἀνθρώπων πράγματα, καὶ ἀμήχανον ἄλλως γενέσθαι ἢ ὡς οἱ ἀστέρες κατὰ τοὺς διαφόρους σχηματισμοὺς ἐπιτελοῦσιν. ἕπεται δὲ τοῖς ταῦτα δογματίζουσιν ἐξ ὅλων τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἀναιρεῖν· διόπερ καὶ ἔπαινον καὶ ψόγον καὶ πράξεις ἀποδεκτὰς πάλιν τε αὖ ψεκτάς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἅπερ εἰ οὕτως ἔχει, τὰ τῆς κεκηρυγμένης τοῦ θεοῦ κρίσεως οἴχεται, καὶ ἀπειλαὶ πρὸς τοὺς ἡμαρτηκότας ὡς κολασθησομένους, τιμαί τε αὖ πρὸς τοὺς τοῖς κρείττοσιν ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότας καὶ μακαριότητες· οὐδὲν γὰρ ἔτι τούτων εὐλόγως ἔσται γινόμενον. καὶ εἰ τὰ ἀκόλουθά τις ἑαυτῷ ἐφ’ οἷς δογματίζει βλέποι, καὶ ἡ πίστις ἔσται μάταιος, ἥ τε Χριστοῦ ἐπιδημία οὐδὲν ἀνύουσα, καὶ πᾶσα ἡ διὰ νόμου καὶ προφητῶν οἰκονομία, κάματοί τε ἀποστόλων ὑπὲρ τοῦ συστῆσαι τὰς τοῦ θεοῦ διὰ Χριστοῦ ἐκκλησίας· εἰ μὴ ἄρα κατὰ τοὺς οὕτω τολμῶντας καὶ Χριστὸς, ὑπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς τῶν ἄστρων κινήσεως τῷ γένεσιν ἀνειληφέναι γενόμενος, πάντα πεποιήκοι τε καὶ πάθοι, οὐ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς τῶν ὅλων αὐτῷ τὰς παραδόξους δυνάμεις δωρησαμένου, ἀλλὰ τῶν ἀστέρων. οἷς ἀθέοις καὶ ἀσεβέσι τυγχάνουσι λόγοις ἀκολουθεῖ καὶ τὸ τοὺς πιστεύοντας ὑπὸ τῶν ἀστέρων ἀγομένους πιστεύειν εἰς θεὸν λέγεσθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πυθοίμεθα δ’ ἂν αὐτῶν, τί ὁ θεὸς βουλόμενος τοιοῦτον ἐποίει κόσμον, ἵν’ οἱ μὲν ἐν αὐτῷ ἄνδρες ὄντες τὰ γυναικῶν πάσχωσιν, οὐδαμῶς ἑαυτοῖς αἴτιοι τῆς ἀσελγείας γεγενημένοι, ἕτεροι δὲ ἀγρίων ζώων κατάστασιν ἀνειληφότες, τῷ τὴν φορὰν τοῦ παντὸς τοιούτους αὐτοὺς πεποιηκέναι, διὰ τὸ τὸν θεὸν οὕτω κεκοσμηκέναι τὸ πᾶν, ἐπιδιδόασιν ἑαυτοὺς ὠμοτάτοις καὶ σφόδρα ἀπανθρώποις πράγμασιν καὶ ἀνδροφονίαις καὶ πειρατείαις; καὶ τί δεῖ λέγειν ἡμᾶς περὶ τῶν συμβαινόντων ἐν ἀνθρώποις καὶ ἁμαρτανομένων ὑπ’ αὐτῶν, μυρίων ὅσων τυγχανόντων, οὕστινας οἱ τῶν γενναίων προϊστάμενοι τούτων λόγων ἀπολύοντες παντὸς ἐγκλήματος, τῷ θεῷ προςγράφουσι πάντων τῶν κακῶς καὶ ψεκτῶς πραττομένων τὰς αἰτίας; Ἐὰν δέ τινες αὐτῶν, ὡς ἀπολογούμενοι περὶ θεοῦ, ἕτερον μὲν εἶναι λέγωσι τὸν ἀγαθὸν, οὐδενὸς τούτων ἔχοντα τὴν ἀρχὴν, τῷ δὲ δημιουργῷ πάντα τὰ τοιαῦτα προσάπτωσι· πρῶτον μὲν οὐδ’ ὣς ὃ βούλονται δυνήσονται ἀποδεικνύναι, ὅτι ἐστὶ δίκαιος· πῶς γὰρ ὁ τοσούτων κακῶν κατ’ αὐτοὺς πατὴρ εὐλόγως δογματίζοιτο δίκαιος; δεύτερον δὲ, περὶ ἑαυτῶν τί φήσουσιν, ἐξεταστέον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πότερον ὑπόκεινται τῇ φορᾷ τῶν ἀστέρων, ἢ ἠλευθέρωνται καὶ ἐν τῷ βίῳ τυγχάνοντες οὐδὲν ἐνεργούμενον εἰς ἑαυτοὺς ἔχουσιν ἐκεῖθεν; εἰ μὲν γὰρ φήσουσιν ὑποκεῖσθαι τοῖς ἄστροις, δῆλον ὅτι τὰ ἄστρα τὸ νοηθῆναι αὐτοῖς τοῦτο ἐχαρίσατο, καὶ ὁ δημιουργὸς ὑποβεβληκὼς ἔσται διὰ τῆς τοῦ παντὸς κινήσεως τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ ἀνωτέρω ἀναπεπλασμένου θεοῦ, ὅπερ οὐ βούλονται. εἰ δὲ ἀποκρινοῦνται ὅτι ἔξω τυγχάνουσι τῶν νόμων τοῦ δημιουργοῦ τῶν κατὰ τοὺς ἀστέρας, ἵνα μὴ ἀπόφασις ᾖ τὸ λεγόμενον ὑπ’ αὐτῶν ἀναπόδεικτος, πειραθήτωσαν ἡμᾶς προσάγειν ἀναγκαστικώτερον, διαφορὰν παριστάντες νοῦ τινος ὑποκειμένου γενέσει καὶ εἱμαρμένῃ, καὶ ἑτέρου ἀπὸ τούτων ἐλευθέρου· δῆλον γάρ ἐστι τοῖς εἰδόσι τοὺς τοιούτους, ὅτι λόγον ἀπαιτηθέντες διδόναι αὐτὸν οὐδαμῶς δυνήσονται. πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ εὐχαὶ παρέλκουσι μάτην παραλαμβανόμεναι· εἰ γὰρ κατηνάγκασται τάδε τινὰ γενέσθαι, καὶ οἱ ἀστέρες ποιοῦσιν, οὐδὲν δὲ παρὰ τὴν τούτων πρὸς ἀλλήλους ἐπιπλοκὴν δύναται γενέσθαι, θεὸν ἀλογίστως ἀξιοῦμεν τάδε τινὰ ἡμῖν δωρεῖσθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τί ἐπὶ πλεῖον μηκύνειν τὸν λόγον δεῖ, παριστάντα τὸ ἀσεβὲς τοῦ κατημαξευμένου ἀβασανίστως παρὰ τοῖς πολλοῖς περὶ εἱμαρμένης τόπου; αὐτάρκη γὰρ εἰς ὑπογραφὴν καὶ τὰ εἰρημένα. Πόθεν δὲ ἐξετάζοντες τό· Ἔστωσαν εἰς σημεῖα οἱ φωστῆρες· ἐπὶ ταῦτα ἐληλύθαμεν, ἑαυτοὺς ὑπομνήσωμεν. οἱ μανθάνοντες περί τινων ἀληθῆ, ἤτοι αὐτόπται τῶν πραγμάτων γενόμενοι ἀποφαίνονται τάδε τινὰ ὑγιῶς, τὸ πάθος καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν πεπονθότων ἢ ἐνεργηκότων θεασάμενοι, ἢ ἀπαγγελλόντων τῶν οὐδαμῶς αἰτίων τοῖς γεγενημένοις ἀκούσαντες τάδε τινὰ γινώσκουσιν. ὑπεξῃρήσθω δὲ νῦν τοῦ λόγου τὸ δύνασθαι τοὺς δεδρακότας ἢ πεπονθότας, διηγουμένους ἃ δεδράκασιν ἢ πεπόνθασιν, ἐνάγειν εἰς γνῶσιν τῶν πεπραγμένων τὸν μὴ παρατετευχότα. ἐὰν οὖν ὁ διδασκόμενος ὑπὸ τοῦ μηδαμῶς αἰτίου τῶν γινομένων τὸ τάδε τινὰ τοῖσδε γεγονέναι ἢ συμβήσεσθαι μὴ διακρίνῃ, ὅτι οὐ πάντως ὁ διδάσκων περί τινος ὡς γενομένου ἢ ἐσομένου αἴτιός ἐστι τοῦ τὸ πρᾶγμα τοιόνδε τι τυγχάνειν, οἰήσεται τὸν παραστήσαντα περὶ τοῦ τάδε τινὰ γεγονέναι ἢ τάδε τινὰ ἔσεσθαι πεποιηκέναι ἢ ποιήσειν τὰ περὶ ὧν διδάσκει· οἰήσεται δὲ δηλονότι ἐσφαλμένως·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὡς εἴ τις ἐντυχὼν προφητικῇ βίβλῳ προδηλούσῃ τὰ περὶ Ἰούδαν τὸν προδότην νομίσαι μαθὼν τὸ ἐσόμενον, ὁρῶν αὐτὸ ἀποτελούμενον, τὴν βίβλον αἰτίαν εἶναι τοῦ τόδε τι γεγονέναι ὕστερον, ἐπεὶ ἀπὸ τῆς βίβλου μεμάθηκε τὸ ὑπὸ τοῦ Ἰούδα πραχθησόμενον· ἢ πάλιν μὴ τὴν βίβλον ὑπολάβοι εἶναι αἰτίαν, ἀλλὰ τὸν πρῶτον γράψαντα αὐτὴν, ἢ τὸν ἐνεργήσαντα φέρε εἰπεῖν τὸν θεόν. ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῶν περὶ τοῦ Ἰούδα προφητευομένων αὐταὶ αἱ λέξεις ἐξεταζόμεναι ἐμφαίνουσι τὸν θεὸν ποιητὴν μὴ γεγονέναι τῆς τοῦ Ἰούδα προδοσίας, ἀλλὰ μόνον δεδηλωκέναι προεγνωκότα τὰ ἀπὸ τῆς τούτου κακίας πραχθησόμενα παρὰ τὴν αὐτοῦ αἰτίαν· οὕτως εἴ τις ἐμβαθύναι τῷ λόγῳ τοῦ προειδέναι τὰ πάντα τὸν θεὸν καὶ τοῖς ἐν οἷς οἷον ἐνετύπωσε τῆς ἑαυτοῦ προγνώσεως τοὺς λόγους, κατανοήσαι ἂν ὅτι οὔτε ὁ προγνοὺς πάντως αἴτιος τῶν προεγνωσμένων, οὔτε τὰ τοὺς τύπους τῶν λόγων τῆς προγνώσεως τοῦ προεγνωκότος δεξάμενα. Ὅτι μὲν οὖν ἕκαστον τῶν ἐσομένων πρὸ πολλοῦ οἶδεν ὁ θεὸς γενησόμενον, καὶ χωρὶς μὲν γραφῆς αὐτόθεν ἐκ τῆς ἐννοίας τῆς περὶ θεοῦ δῆλον τῷ συνιέντι ἀξίωμα δυνάμεως νοῦ θεοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ δεῖ καὶ ἀπὸ τῶν γραφῶν τοῦτο παραστῆσαι, πλήρεις μέν εἰσιν αἱ προφητεῖαι τοιούτων παραδειγμάτων· καὶ κατὰ τὴν Σωσάνναν δὲ τοῦ θεοῦ γινώσκοντος τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, οὕτω λέγουσαν· Ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευδῆ μου κατεμαρτύρησαν οὗτοι. σαφέστατα δὲ ἐν τῇ τρίτῃ τῶν βασιλειῶν καὶ ὄνομα βασιλεύσοντος καὶ πράξεις ἀνεγράφησαν πρὸ πλειόνων ἐτῶν τοῦ γενέσθαι προφητευόμενα οὕτως· Καὶ ἐποίησεν Ἱεροβοὰμ ἑορτὴν ἐν τῷ μηνὶ τῷ ὀγδόῳ ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς κατὰ τὴν ἑορτὴν τὴν ἐν γῇ Ἰούδα, καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἐν Βαιθὴλ ὃ ἐποίησεν ταῖς δαμάλεσιν αἷς ἐποίησεν. εἶτα μετ’ ὀλίγα· Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἐξ Ἰούδα παρεγένετο ἐν λόγῳ κυρίου εἰς Βαιθὴλ, καὶ Ἱεροβοὰμ εἱστήκει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον αὐτοῦ ἐπιθῦσαι. καὶ ἐπεκάλεσεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐν λόγῳ κυρίου, καὶ εἶπεν Θυσιαστήριον, θυσιαστήριον, τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ υἱὸς τίκτεται τῷ οἴκῳ Δαϋὶδ, Ἰωσίας ὄνομα αὐτῷ, καὶ θύσει ἐπὶ σὲ τοὺς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν τῶν ἐπιθυόντων ἐπὶ σὲ, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων καύσει ἐπὶ σέ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἔδωκεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τέρας, λέγων Τοῦτο τὸ τέρας ὃ ἐλάλησε κύριος λέγων Ἰδοὺ τὸ θυσιαστήριον ῥήγνυται, καὶ ἐκχυθήσεται ἡ πιότης ἡ ἐπ’ αὐτῷ. καὶ μετ’ ὀλίγα δηλοῦται, ὅτι καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐρράγη, καὶ ἐξεχύθη ἡ πιότης ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου κατὰ τὸ τέρας, ὃ ἔδωκεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἐν λόγῳ κυρίου. Καὶ ἐν τῷ Ἠσαί̈ᾳ γενομένῳ πρὸ πολλοῦ τῆς αἰχμαλωσίας τῆς εἰς Βαβυλῶνα, μεθ’ ἣν αἰχμαλωσίαν ὕστερόν ποτε γίνεται Κῦρος ὁ Περσῶν βασιλεὺς συνεργήσας τῇ οἰκοδομῇ τοῦ ναοῦ γενομένῃ κατὰ τοὺς χρόνους Ἔσδρα, ταῦτα περὶ Κύρου ὀνομαστὶ προφητεύεται· Οὕτω λέγει κύριος ὁ θεὸς τῷ χριστῷ μου Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη, καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαρρήξω, ἀνοίξω ἔμπροσθεν αὐτοῦ θύρας, καὶ πόλεις οὐ συγκλεισθήσονται· Ἐγὼ ἔμπροσθέν σου πορεύσομαι καὶ ὄρη ὁμαλιῶ, θύρας χαλκᾶς συντρίψω καὶ μοχλοὺς σιδηροῦς συνθλάσω· καὶ δώσω σοι θησαυροὺς σκοτεινοὺς, ἀποκρύφους, ἀοράτους ἀνοίξω σοι, ἵνα γνῷς ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ καλῶν τὸ ὄνομά σου θεὸς Ἰσραήλ. ἕνεκεν τοῦ παιδός μου Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ τοῦ ἐκλεκτοῦ μου, ἐγὼ καλέσω σε τῷ ὀνόματί μου καὶ προσδέξομαί σε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
σαφῶς γὰρ καὶ ἐκ τούτων δεδήλωται, ὅτι διὰ τὸν λαὸν, ὃν εὐεργέτησεν ὁ Κῦρος, ὁ θεὸς μὴ γινώσκοντι αὐτῷ τὴν καθ’ Ἑβραίους θεοσέβειαν ἐδωρήσατο ἐθνῶν πλειόνων ἄρξαι· καὶ ἔστι ταῦτα μαθεῖν καὶ ἀπὸ Ἑλλήνων τῶν ἀναγραψάντων τὰ περὶ τὸν προφητευθέντα Κῦρον. ἔτι δὲ καὶ ἐν τῷ Δανιὴλ, Βαβυλωνίων βασιλευόντων τότε, τῷ Ναβουχοδονόσορ δείκνυνται αἱ ἐσόμεναι βασιλεῖαι μετ’ αὐτόν. δείκνυνται δὲ διὰ τῆς εἰκόνος· χρυσίου μὲν τῆς Βαβυλωνίων ἀρχῆς ὀνομαζομένης, ἀργυρίου δὲ τῆς Περσῶν, χαλκοῦ δὲ τῆς Μακεδόνων, σιδήρου δὲ τῆς Ῥωμαίων. καὶ πάλιν ἐν τῷ αὐτῷ προφήτῃ τὰ περὶ Δαρεῖον καὶ Ἀλέξανδρον, καὶ τοὺς τέςσαρας διαδόχους Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνων βασιλέως, καὶ Πτολεμαῖον τὸν τῆς Αἰγύπτου ἄρξαντα τὸν ἐπικαλούμενον Λαγὼν, οὕτω προφητεύεται· Καὶ ἰδοὺ τράγος αἰγῶν ἤρχετο ἀπὸ λιβὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς· καὶ τῷ τράγῳ κέρας ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν. καὶ ἦλθεν ἕως τοῦ κριοῦ τοῦ τὰ κέρατα ἔχοντος, οὗ εἶδον ἑστῶτος ἐνώπιον τοῦ Οὐβὰλ, καὶ ἔδραμε πρὸς αὐτὸν ἐνώπιον τῆς ἰσχύος αὐτοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ εἶδον αὐτὸν φθάνοντα ἕως τοῦ κριοῦ, καὶ ἐξηγριώθη πρὸς αὐτὸν, καὶ ἔπαισε τὸν κριὸν καὶ συνέτριψεν ἀμφότερα τὰ κέρατα αὐτοῦ· καὶ οὐκ ἦν ἰσχὺς τῷ κριῷ στῆναι ἐνώπιον αὐτοῦ· καὶ ἔρριψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος τὸν κριὸν ἐκ χειρὸς αὐτοῦ. καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν ἐμεγαλύνθη ἕως σφόδρα· καὶ ἐν τῷ ἰσχῦσαι αὐτὸν συνετρίβη τὸ κέρας αὐτοῦ τὸ μέγα, καὶ ἀνέβη ἕτερα κέρατα τέσσαρα ὑποκάτω αὐτοῦ εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ. καὶ ἐκ τοῦ ἑνὸς ἐξῆλθε κέρας ἓν ἰσχυρὸν, καὶ ἐμεγαλύνθη περισσῶς πρὸς τὸν νότον καὶ τὴν δύσιν. τί δὲ δεῖ λέγειν τὰς περὶ Χριστοῦ προφητείας, οἷον τόπον γενέσεως αὐτοῦ Βηθλεὲμ, καὶ τόπον ἀνατροφῆς αὐτοῦ Ναζαρὰ, καὶ τὴν εἰς Αἴγυπτον ἀναχώρησιν, καὶ τεράστια ἃ ἐποίησε, καὶ τίνα τρόπον ὑπὸ Ἰούδα τοῦ εἰς ἀποστολὴν κεκλημένου προεδόθη; πάντα γὰρ ταῦτα σημεῖά ἐστι τῆς τοῦ θεοῦ προγνώσεως. ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ σωτὴρ, Ὅταν, φησὶν, ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων τὴν Ἱερουσαλὴμ, τότε γνώσεσθε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. προεῖπε γὰρ τὸ ὕστερον συμβεβηκὸς τέλος τῆς κατασκαφῆς Ἱερουσαλήμ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἀποδεδειγμένου τοίνυν ἡμῖν περὶ τοῦ προγνώστην εἶναι τὸν θεὸν οὐκ ἀκαίρως, ἵνα διηγησώμεθα πῶς οἱ ἀστέρες γίνονται εἰς σημεῖα, νοητέον τοὺς ἀστέρας οὕτω τετάχθαι κινεῖσθαι, ἐναντιοφορούντων τῶν καλουμένων πλανωμένων τοῖς ἀπλανέσιν, ἵνα σημεῖα ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν ἀστέρων πάντων τῶν περὶ ἕκαστον γινομένων καὶ τῶν καθόλου λαμβάνοντες γινώσκωσιν, οὐχὶ οἱ ἄνθρωποι, (πολλῷ γὰρ μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον τὸ δύνασθαι κατὰ ἀλήθειαν ἐκλαμβάνειν ἀπὸ τῆς κινήσεως τῶν ἀστέρων τὰ περὶ ἑκάστου τῶν ὅ τί ποτε ἐνεργούντων ἢ πασχόντων), ἀλλ’ αἱ δυνάμεις, ἃς ἀναγκαῖον διὰ πολλὰ ταῦτα γινώσκειν, ὡς κατὰ δύναμιν ἐν τοῖς ἑξῆς δείξομεν. σανθέντες δὲ οἱ ἄνθρωποι ἔκ τινων τηρήσεων, ἢ καὶ ἐκ διδασκαλίας ἀγγέλων τὴν ἰδίαν τάξιν παραβεβηκότων καὶ ἐπὶ τῇ τοῦ γένους ἡμῶν ἐπιτριβῇ διδαξάντων περὶ τούτων τινὰ, ᾠήθησαν τοὺς ἀφ’ ὧν τὰ σημεῖα οἴονται λαμβάνειν αἰτίους ὑπάρχειν τούτων, ἃ σημαίνειν ὁ λόγος φησί· περὶ ὧν καὶ αὐτῶν ὡς ἐν ἐπιτομῇ κατὰ δύναμιν ἐπιμελέστερον εὐθέως διαληψόμεθα. προκείσεται τοίνυν ταῦτα τὰ προβλήματα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
(α) πῶς, προγνώστου ὄντος ἐξ αἰῶνος τοῦ θεοῦ περὶ τῶν ὑφ’ ἑκάστου πράττεσθαι νομιζομένων, τὸ ἐφ’ ἡμῖν σώζεται· (β) καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀστέρες οὐκ εἰσὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις, σημαντικοὶ δὲ μόνον· (γ) καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶσιν ἀκριβῶς ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμεσιν ἀνθρώπων κρείττοσι τὰ σημεῖα ἔκκειται· (δ) τίς γὰρ ἡ αἰτία τοῦ τὰ σημεῖα τὸν θεὸν πεποιηκέναι εἰς γνῶσιν τῶν δυνάμεων, τέταρτον ἐξετασθήσεται. Καὶ τοίνυν ἴδωμεν τὸ πρῶτον, ὅπερ εὐλαβηθέντες πολλοί τινες τῶν Ἑλλήνων, οἰόμενοι κατηναγκάσθαι τὰ πράγματα καὶ τὸ ἐφ’ ἡμῖν μηδαμῶς σώζεσθαι εἰ ὁ θεὸς προγινώσκει τὰ μέλλοντα, ἀσεβὲς δόγμα ἐτόλμησαν ἀναδέξασθαι μᾶλλον ἢ προσέσθαι τὸ, ὥς φασιν ἐκεῖνοι, ἔνδοξον μὲν περὶ θεοῦ, ἀναιροῦν δὲ τὸ ἐφ’ ἡμῖν καὶ διὰ τοῦτο ἔπαινον καὶ ψόγον καὶ τὸ τῶν ἀρετῶν ἀπόδεκτον τῶν τε κακιῶν ψεκτόν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καί φασιν, εἰ ἐξ αἰῶνος ἔγνω ὁ θεὸς τόνδε τινὰ ἀδικήσειν καὶ τάδε ποιήσειν τὰ ἀδικήματα, ἀψευδὴς δὲ ἡ γνῶσις τοῦ θεοῦ καὶ πάντως ἔσται ἄδικος ποιήσων τάδε τὰ ἀδικήματα ὁ τοιοῦτος εἶναι προεωραμένος καὶ ἀμήχανον μὴ ἀδικήσειν αὐτὸν, κατηνάγκασται τὸ ἀδικήσειν αὐτὸν καὶ ἀδύνατον ἔσται ἄλλο τι πρᾶξαι αὐτὸν ἢ ὅπερ ἔγνω ὁ θεός· εἰ δὲ ἀδύνατον ἄλλο τι πρᾶξαι αὐτὸν, οὐδεὶς δὲ ἀδύνατα μὴ ποιήσας ψεκτός ἐστι, μάτην αἰτιώμεθα τοὺς ἀδίκους. ἀπὸ δὲ τοῦ ἀδίκου καὶ τῶν ἀδικημάτων ἐπέρχονται καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἁμαρτήματα, εἶτα ἐκ τοῦ ἐναντίου καὶ τὰ νομιζόμενα κατορθώματα· καί φασιν ἀκολουθεῖν τῷ τὸν θεὸν τὰ μέλλοντα προεγνωκέναι τὸ μὴ δύνασθαι τὸ ἐφ’ ἡμῖν σώζεσθαι. Πρὸς οὓς λεκτέον ὅτι ἐπιβάλλων ὁ θεὸς τῇ ἀρχῇ τῆς κοσμοποιί̈ας, οὐδενὸς ἀναιτίως γινομένου, ἐπιπορεύεται τῷ νῷ ἕκαστον τῶν ἐσομένων, ὁρῶν ὅτι ἐπεὶ τόδε γέγονε τόδε ἕπεται, ἐὰν δὲ γένηται τόδε τὸ ἑπόμενον τόδε ἀκολουθεῖ, οὗ ὑποστάντος τόδε ἔσται· καὶ οὕτω μέχρι τέλους τῶν πραγμάτων ἐπιπορευθεὶς οἶδεν ἃ ἔσται, οὐ πάντως ἑκάστῳ τῶν γινωσκομένων αἴτιος τοῦ αὐτὸ συμβῆναι τυγχάνων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὥσπερ γὰρ εἴ τις ὁρῶν τινὰ διὰ ἀμαθίαν προπετῆ, διὰ δὲ τὴν προπετείαν ἀλογίστως ἐπιβαίνοντα ὁδοῦ ὀλισθηρᾶς, εἰ καταλάβοι πεσεῖσθαι ὀλισθήσαντα, οὐχὶ αἴτιος τοῦ ὀλίσθου ἐκείνῳ γίνεται· οὕτω νοητέον τὸν θεὸν προεωρακότα ὁποῖος ἔσται ἕκαστος καὶ τὰς αἰτίας τοῦ τοιοῦτον αὐτὸν ἔσεσθαι καθορᾷν, καὶ ὅτι ἁμαρτήσεται τάδε ἢ κατορθώσει τάδε. καὶ εἰ χρὴ λέγειν οὐ τὴν πρόγνωσιν αἰτίαν τῶν γινομένων, (οὐ γὰρ ἐφάπτεται τοῦ προεγνωσμένου ἁμαρτησομένου ὁ θεὸς, ὅταν ἁμαρτάνῃ), ἀλλὰ παραδοξότερον μὲν ἀληθὲς δὲ ἐροῦμεν, τὸ ἐσόμενον αἴτιον τοῦ τοιάνδε εἶναι τὴν περὶ αὐτοῦ πρόγνωσιν. οὐ γὰρ ἐπεὶ ἔγνωσται γίνεται, ἀλλ’ ἐπεὶ ἔμελλεν γίνεσθαι ἔγνωσται· διαστολῆς δὲ δεῖται. εἰ μὲν γὰρ τὸ πάντως ἔσται οὕτω τις ἑρμηνεύει, ὡς ἀνάγκην εἶναι γενέσθαι τὸ προεγνωσμένον, οὐ διδόαμεν αὐτῷ· οὐ γὰρ ἐροῦμεν, ἐπεὶ προέγνωσται Ἰούδαν προδότην γενέσθαι, ὅτι πᾶσα ἀνάγκη ἦν Ἰούδαν προδότην γενέσθαι. ἐν γοῦν ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις μέμψεις καὶ κατηγορίαι τοῦ Ἰούδα ἀναγεγραμμέναι εἰσὶ παντί τῳ παριστᾶσαι τὸ ψεκτὸν αὐτοῦ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκ ἂν δὲ ψόγος αὐτῷ προσήπτετο, εἰ ἐπαναγκὲς προδότης ἦν, καὶ μὴ ἐνεδέχετο αὐτὸν ὅμοιον τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις γενέσθαι. ὅρα δὲ εἰ μὴ ταῦτα δηλοῦται δι’ ὧν παραθησόμεθα ῥητῶν οὕτως ἐχόντων· Μηδὲ γενηθήτω οἰκτίρμων τοῖς ὀρφανοῖς αὐτοῦ· ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐμνήσθη ποιῆσαι ἔλεος, καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι. καὶ ἠγάπησεν κατάραν, καὶ ἥξει αὐτῷ· καὶ οὐκ ἠθέλησεν εὐλογίαν, καὶ μακρυνθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ. εἰ δέ τις διηγήσεται τὸ πάντως ἔσται,3 καὶ τοῦτο σημαίνειν αὐτὸ λέγων, ὅτι ἔσται μὲν τάδε τινὰ ἐνεδέχετο δὲ καὶ ἑτέρως γενέσθαι, τοῦτο ὡς ἀληθὲς συγχωροῦμεν· τὸν μὲν γὰρ θεὸν οὐκ ἐνδέχεται ψεύσασθαι, ἐνδέχεται δὲ περὶ τῶν ἐνδεχομένων γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι φρονῆσαι τὸ γενέσθαι αὐτὰ καὶ τὸ μὴ γενέσθαι. Σαφέστερον δὲ τοῦτο οὕτως ἐροῦμεν. εἰ ἐνδέχεται Ἰούδαν εἶναι ἀπόστολον ὁμοίως Πέτρῳ, ἐνδέχεται τὸν θεὸν νοῆσαι περὶ τοῦ Ἰούδα ὅτι μενεῖ ἀπόστολος ὁμοίως Πέτρῳ. εἰ ἐνδέχεται Ἰούδαν προδότην γενέσθαι, ἐνδέχεται τὸν θεὸν φρονῆσαι περὶ αὐτοῦ ὅτι προδότης ἔσται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ προδότης ἔσται Ἰούδας, ὁ θεὸς τῇ προγνώσει αὐτοῦ τῶν προειρημένων ἐνδεχομένων δύο, ἐνδεχομένου τοῦ εἶναι ἑνὶ αὐτῶν, τὸ ἀληθὲς προγινώσκων, προγνώσεται τὸν Ἰούδαν προδότην γενέσθαι· τὸ δὲ περὶ οὗ ἡ γνῶσις ἐνδέχεται καὶ ἑτέρως γενέσθαι· καὶ λέγοι ἂν ἡ γνῶσις τοῦ θεοῦ ὅτι ἐνδέχεται μὲν τόνδε τόδε ποιῆσαι, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐναντίον· ἐνδεχομένων δὲ ἀμφοτέρων, οἶδα ὅτι τόδε ποιήσει· οὐ γὰρ ὥσπερ ὁ θεὸς εἴποι ἂν, οὐκ ἐνδέχεται τόνδε τινὰ τὸν ἄνθρωπον πτῆναι, οὕτω χρησμὸν φέρε εἰπεῖν περί τινος διδοὺς ἐρεῖ ὅτι οὐκ ἐνδέχεται τόνδε σωφρονῆσαι. δύναμις μὲν γὰρ πάντη οὐκ ἔστι τοῦ πτῆναι οὐδαμῶς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, δύναμις δὲ ἔστι τοῦ σωφρονῆσαι καὶ τοῦ ἀκολαστῆσαι. ὧν ἀμφοτέρων δυνάμεων ὑπαρχουσῶν, ὁ μὴ προσέχων λόγοις ἐπιστρεπτικοῖς καὶ παιδευτικοῖς ἑαυτὸν ἐπιδίδωσι τῇ χείρονι· τῇ κρείττονι δὲ ὁ ζητήσας τὸ ἀληθὲς καὶ βιῶσαι βεβουλημένος κατ’ αὐτό. οὐ ζητεῖ δὲ ὅδε μὲν τἀληθῆ, ἐπεὶ ἐπιρρέπει ἐπὶ τὴν ἡδονήν· ὅδε δὲ ἐξετάζει περὶ αὐτῶν, αἱρεθεὶς ὑπὸ τῶν κοινῶν ἐννοιῶν καὶ λόγου προτρεπτικοῦ. πάλιν τε αὖ ὅδε μὲν αἱρεῖται τὴν ἡδονὴν, οὐχὶ οὐ δυνάμενος ἀντιβλέπειν αὐτῇ, ἀλλ’ οὐκ ἀγωνιζόμενος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅδε δὲ καταφρονεῖ αὐτῆς, τὸ ἄσχημον ὁρῶν τὸ ἐν αὐτῇ πολλάκις τυγχάνον. Ὅτι μέντοι γε ἡ πρόγνωσις τοῦ θεοῦ οὐκ ἀνάγκην ἐπιτίθησι τοῖς περὶ ὧν κατείληφε, πρὸς τοῖς προειρημένοις καὶ τοῦτο λελέξεται, ὅτι πολλαχοῦ τῶν γραφῶν ὁ θεὸς κελεύει τοὺς προφήτας κηρύσσειν μετάνοιαν, οὐ προσποιησάμενος τὸ προεγνωκέναι πότερον οἱ ἀκούσαντες ἐπιστρέψουσιν ἢ τοῖς ἁμαρτήμασιν ἑαυτῶν ἐμμενοῦσιν· ὥσπερ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ λέγεται· Ἴσως ἀκούσονται καὶ μετανοήσουσιν. οὐ γὰρ ἀγνοῶν ὁ θεὸς πότερον ἀκούσουσιν ἢ οὒ φησίν· Ἴσως ἀκούσονται καὶ μετανοήσουσιν· ἀλλ’ οἱονεὶ τὸ ἰσοστάσιον τῶν δυνάμεων γενέσθαι δεικνὺς ἐκ τῶν λεγομένων· ἵνα μὴ προκατηγγελμένη ἡ πρόγνωσις αὐτοῦ προκαταπεσεῖν ποιήσῃ τοὺς ἀκούοντας, δόξαν ἀνάγκης παριστᾶσα, ὡς οὐκ ὄντος ἐπ’ αὐτοῖς τοῦ ἐπιστρέψαι, καὶ οἱονεὶ καὶ αὐτὴ αἰτία γένηται τῶν ἁμαρτημάτων· ἢ πάλιν τοῖς ἐκ τοῦ ἀγνοεῖν τὸ προεγνωσμένον καλὸν δυναμένοις ἐν τῷ ἀγωνίσασθαι καὶ ἀντιτείνειν πρὸς τὴν κακίαν ἐν ἀρετῇ βιῶσαι, αἰτία γένηται ἡ πρόγνωσις ἐκλύσεως, οὐκ ἔτι εὐτόνως ἱσταμένοις κατὰ τῆς ἁμαρτίας, ὡς πάντως ἐσομένου τοῦ προειρημένου·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οὕτω γὰρ οἷον ἐμπόδιον γένοιτ’ ἂν ἡ πρόγνωσις τοῦ ἐσομένου καλοῦ. πάντα γοῦν χρησίμως ὁ θεὸς τὰ κατὰ τὸν κόσμον οἰκονομῶν εὐλόγως ἡμᾶς καὶ πρὸς τὰ μέλλοντα ἐτύφλωσεν. ἡ γὰρ γνῶσις αὐτῶν ἀνῆκε μὲν ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ ἀθλεῖν κατὰ τῆς κακίας, ἐπέτριψε δ’ ἂν δόξασα κατειλῆφθαι, πρὸς τὸ μὴ ἀντιπαλαίσαντας ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ τάχιον αὐτῇ ὑποχειρίους γενέσθαι. ἅμα δὲ καὶ μαχόμενον ἐγίνετο τῷ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι τινὰ, τὸ τὴν πρόγνωσιν ἐληλυθέναι εἰς τόνδε τινὰ ὅτι πάντως ἔσται ἀγαθός. πρὸς οἷς ἔχομεν γὰρ καὶ σφοδρότητος καὶ τάσεως πλείονος χρεία πρὸς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι· προκαταληφθεῖσα δὲ ἡ γνῶσις τοῦ πάντως καλὸν καὶ ἀγαθὸν ἔσεσθαι ὑπεκλύει τὴν ἄσκησιν. διόπερ συμφερόντως οὐκ ἴσμεν οὔτε εἰ ἀγαθοὶ οὔτε εἰ πονηροὶ ἐσόμεθα. Ἐπεὶ δὲ εἰρήκαμεν ὅτι ἀπετύφλωσεν ἡμᾶς πρὸς τὰ μέλλοντα ὁ θεὸς, ζητούμενόν τι ῥητὸν ἀπὸ τῆς Ἐξόδου ὅρα εἰ δυνάμεθα οὕτω σαφηνίσαι· Τίς ἐποίησεν δύςκωφον καὶ κωφὸν, βλέποντα καὶ τυφλόν; οὐκ ἐγὼ κύριος ὁ θεός; ἵνα τὸν αὐτὸν τυφλὸν καὶ βλέποντα πεποιηκὼς ᾖ, βλέποντα μὲν τὰ ἐνεστηκότα τυφλὸν δὲ πρὸς τὰ μέλλοντα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ γὰρ περὶ τοῦ δυσκώφου καὶ κωφοῦ οὐ τοῦ παρόντος καιροῦ διηγήσασθαι. ὅτι μέντοι γε πολλῶν τῶν ἐφ’ ἡμῖν αἴτια πλεῖστα τῶν οὐκ ἐφ’ ἡμῖν ἐστὶ, καὶ ἡμεῖς ὁμολογήσομεν· ὧν μὴ γενομένων, λέγω δὲ τῶν οὐκ ἐφ’ ἡμῖν, οὐκ ἂν τάδε τινὰ τῶν ἐφ’ ἡμῖν ἐπράττετο· πράττεται δὲ τάδε τινὰ τῶν ἐφ’ ἡμῖν ἀκόλουθα τοῖσδε τοῖς προγενομένοις οὐκ ἐφ’ ἡμῖν, ἐνδεχομένου τοῦ ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς προγενομένοις καὶ ἕτερα πρᾶξαι παρ’ ἃ πράττομεν. εἰ δέ τις ζητεῖ τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἀπολελυμένον εἶναι τοῦ παντὸς, ὥστε μὴ διὰ τάδε τινὰ συμβεβηκότα ἡμῖν ἡμᾶς αἱρεῖσθαι τάδε, ἐπιλέλησται κόσμου μέρος ὢν καὶ ἐμπεριεχόμενος ἀνθρώπων κοινωνίᾳ καὶ τοῦ περιέχοντος. μετρίως μὲν οὖν ὡς ἐν ἐπιτομῇ οἶμαι ἀποδεδεῖχθαι τὸ τὴν πρόγνωσιν τοῦ θεοῦ μὴ εἶναι καταναγκαστικὴν τῶν προεγνωσμένων πάντως.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Further concerning the same in Volume II...Ἔτι περὶ τοῦ αὐτοῦ ἐν τῷ β τόμῳ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἔτι περὶ τοῦ αὐτοῦ ἐν τῷ β τόμῳ τῶν κατὰ Κέλςου ἐν τούτοις. Ὁ μὲν Κέλσος οἴεται διὰ τοῦτο γίνεσθαι τὸ ὑπό τινος προγνώσεως θεσπισθὲν, ἐπεὶ ἐθεσπίσθη·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἡμεῖς δὲ τοῦτο οὐ διδόντες φαμὲν οὐχὶ τὸν θεσπίσαντα αἴτιον εἶναι τοῦ ἐσομένου, ἐπεὶ προεῖπεν αὐτὸ γενησόμενον, ἀλλὰ τὸ ἐσόμενον, ἐσόμενον ἂν καὶ μὴ θεσπισθὲν, τὴν αἰτίαν τῷ προγινώσκοντι παρεσχηκέναι τοῦ αὐτὸ προειπεῖν. καὶ ὅλον γε τοῦτο ἐν τῇ προγνώσει τοῦ θεσπίζοντος αὐτὸ τυγχάνει· δυνατοῦ δὲ ὄντος τοῦδέ τινος γενέσθαι, δυνατοῦ δὲ καὶ μὴ γενέσθαι, ἔσται τὸ ἕτερον αὐτῶν τόδε τι. καὶ οὔ φαμεν ὅτι ὁ προγινώσκων, ὑφελὼν τὸ δυνατὸν εἶναι γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι, οἱονεὶ τοιοῦτόν τι λέγει· τόδε πάντως ἔσται, καὶ ἀδύνατον ἑτέρως γενέσθαι. καὶ τὸ τοιοῦτο φθάνει ἐπὶ πᾶσαν τὴν περὶ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν τινὸς πρόγνωσιν, εἴτε κατὰ τὰς θείας γραφὰς εἴτε κατὰ τὰς Ἑλλήνων ἱστορίας. καὶ ὁ καλούμενός γε παρὰ τοῖς διαλεκτικοῖς ἀργὸς λόγος, σόφισμα τυγχάνων, οὐκ ἔσται μὲν σόφισμα, ὅσον ἐπὶ τῷ Κέλσῳ, κατὰ δὲ τὸν ὑγιῆ λόγον σόφισμά ἐστιν. ἵνα δὲ τὸ τοιοῦτο νοηθῇ, ἀπὸ μὲν τῆς γραφῆς χρήσομαι ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις, ἢ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν περὶ αὐτοῦ ὡς προδώσοντος προγνώσει· ἀπὸ δὲ τῶν Ἑλληνικῶν ἱστοριῶν τῷ πρὸς τὸν Λάϊον χρησμῷ, συγχωρῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι αὐτὸν ἀληθῆ, ἐπεὶ μὴ λυπεῖ τὸν λόγον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
περὶ τοῦ Ἰούδα τοίνυν ἐν ἑκατοστῷ καὶ ὀγδόῳ λέγεται ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος ψαλμῷ, οὗ ἡ ἀρχή· Ὁ θεὸς, τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς· ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ’ ἐμὲ ἠνοίχθη. καὶ τηρήσας γε τὰ ἐν τῷ ψαλμῷ εἰρημένα εὑρήσεις ὅτι, ὡς προέγνωσται προδώσων τὸν σωτῆρα, οὕτω καὶ αἴτιος ὢν τῆς προδοσίας καὶ ἄξιος τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ λεγομένων διὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ ἀρῶν. τάδε γὰρ παθέτω, Ἀνθ’ ὧν, φησὶν, οὐκ ἐμνήσθη τοῦ ποιῆσαι ἔλεος, καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν. οὐκοῦν ἐδύνατο μνησθῆναι τοῦ ποιῆσαι ἔλεος καὶ μὴ καταδιῶξαι ὃν κατεδίωξε· δυνάμενος δὲ οὐ πεποίηκεν, ἀλλὰ προέδωκεν· ὥστε ἄξιος εἶναι τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ κατ’ αὐτοῦ ἀρῶν. καὶ πρὸς Ἕλληνας δὲ χρησόμεθα τῷ εἰρημένῳ τοῦτον τὸν τρόπον πρὸς τὸν Λάϊον, εἴτε αὐταῖς λέξεσιν εἴτε τὸ ἰσοδυναμοῦν αὐταῖς ἀναγράψαντος τοῦ τραγικοῦ. λέγεται τοίνυν πρὸς αὐτὸν ἀπὸ τοῦ προεγνωκότος δὴ τὰ ἐσόμενα· Μὴ σπεῖρε παίδων ἄλοκα δαιμόνων βίᾳ· Εἰ γὰρ τεκνώσεις παῖδ’, ἀποκτενεῖ ς’ ὁ φὺς, Καὶ πᾶς σὸς οἶκος βήσεται δι’ αἵματος. καὶ ἐν τούτῳ τοίνυν σαφῶς δηλοῦται ὅτι δυνατὸν μὲν ἦν τῷ Λαί̈ῳ μὴ σπείρειν παίδων ἄλοκα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκ ἂν γὰρ τὸ μὴ δυνατὸν προσέταξεν αὐτῷ ὁ χρησμός· δυνατὸν δὲ ἦν καὶ τὸ σπείρειν, καὶ οὐδέτερον αὐτῶν κατηνάγκαστο. ἠκολούθησε δὲ τῷ μὴ φυλαξαμένῳ σπεῖραι παίδων ἄλοκα παθεῖν ἐκ τοῦ ἐσπαρκέναι τὰ τῆς κατὰ Οἰδίποδα καὶ Ἰοκάστην καὶ τοὺς υἱοὺς τραγῳδίας. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀργὸς καλούμενος λόγος, σόφισμα ὢν, τοιοῦτός ἐστι λεγόμενος ἐπὶ ὑποθέσεως πρὸς τὸν νοσοῦντα καὶ ὡς σόφισμα ἀποτρέπων αὐτὸν χρῆσθαι τῷ ἰατρῷ πρὸς ὑγίειαν, καὶ ἔχει γε οὕτως ὁ λόγος· Εἰ εἵμαρταί σοι ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἐάν τε εἰσαγάγῃς τὸν ἰατρὸν ἐάν τε μὴ εἰσαγάγῃς, ἀναστήσῃ· ἀλλὰ καὶ εἰ εἵμαρταί σοι μὴ ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἐάν τε εἰσαγάγῃς τὸν ἰατρὸν ἐάν τε μὴ εἰσαγάγῃς, οὐκ ἀναστήσῃ· ἤτοι δὲ εἵμαρταί σοι ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἢ εἵμαρταί σοι μὴ ἀναστῆναι· μάτην ἄρα εἰσάγεις τὸν ἰατρόν. ἀλλὰ χαριέντως τούτῳ τῷ λόγῳ τοιοῦτόν τι ἀντιπαραβάλλεται· Εἰ εἵμαρταί σοι τεκνοποιῆσαι, ἐάν τε συνέλθῃς γυναικὶ ἐάν τε μὴ συνέλθῃς, τεκνοποιήσεις· ἀλλὰ καὶ εἰ εἵμαρταί σοι μὴ τεκνοποιῆσαι, ἐάν τε συνέλθῃς γυναικὶ ἢ μὴ συνέλθῃς, οὐ τεκνοποιήσεις· ἤτοι δὲ εἵμαρταί σοι τεκνοποιῆσαι ἢ μὴ τεκνοποιῆσαι· μάτην ἄρα συνέρχῃ γυναικί.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὡς γὰρ ἐπὶ τούτου, ἐπεὶ ἀμήχανον καὶ ἀδύνατον τεκνοποιῆσαι τὸν μὴ συνελθόντα γυναικὶ, οὐ μάτην παραλαμβάνεται τὸ συνελθεῖν γυναικί· οὕτως, εἰ τὸ ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου ὁδῷ τῇ ἀπὸ ἰατρικῆς γίνεται, ἀναγκαίως παραλαμβάνεται ὁ ἰατρός· καὶ ψεῦδος τό· Μάτην εἰσάγεις τὸν ἰατρόν. ὅλα δὲ ταῦτα παρειλήφαμεν, δι’ ἃ παρέθετο ὁ σοφώτατος Κέλσος εἰπών· Θεὸς ὢν προεῖπε, καὶ πάντως ἐχρῆν γενέσθαι τὸ προειρημένον.3 εἰ γὰρ τοῦ πάντως ἀκούει ἀντὶ τοῦ κατηναγκασμένως, οὐ δώσομεν αὐτῷ· δυνατὸν γὰρ ἦν καὶ μὴ γενέσθαι. εἰ δὲ τὸ πάντως λέγει ἀντὶ τοῦ ἔσται, ὅπερ οὐ κωλύεται εἶναι ἀληθὲς, κἂν δυνατὸν ᾖ τὸ μὴ γενέσθαι, οὐδὲν λυπεῖ τὸν λόγον· οὐδὲ γὰρ ἠκολούθει τῷ προειρηκέναι τὸν Ἰησοῦν ἀληθῶς τὰ περὶ τοῦ προδότου, ἢ τὰ περὶ τοῦ ἀρνησαμένου Πέτρου, τὸ αὐτὸν αὐτοῖς αἴτιον γενέσθαι ἀσεβείας καὶ ἀνοσίου πράξεως. ὁρῶν γὰρ αὐτοῦ τὸ μοχθηρὸν ἦθος ὁ καθ’ ἡμᾶς γιγνώσκων τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, καὶ ὁρῶν ἃ τολμήσει ἔκ τε τοῦ φιλάργυρος εἶναι καὶ ἐκ τοῦ μὴ βεβαίως περὶ τοῦ διδαςκάλου φρονεῖν ἃ ἐχρῆν, εἶπε μετὰ πολλῶν καὶ τό· Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ τὴν χεῖρα εἰς τὸ τρυβλίον, ἐκεῖνός με παραδώσει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
[Τόμου τρίτου τῶν εἰς τὴν Γένεςιν] Φέρε δὲ ἀγωνισώμεθα καὶ περὶ τοῦ τοὺς ἀστέρας μηδαμῶς εἶναι ποιητικοὺς τῶν ἐν ἀνθρώποις, σημαντικοὺς δὲ μόνον. σαφὲς δὴ ὅτι εἰ ὅδε τις ὁ σχηματισμὸς τῶν ἀστέρων ποιητικὸς νομίζοιτο τῶνδέ τινων τῶν γινομένων περὶ τὸν ἄνθρωπον· ἔστω γὰρ περὶ τούτου νῦν ζητεῖσθαι τὸν λόγον· οὐκ ἂν ὁ σήμερον φέρε εἰπεῖν γενόμενος σχηματισμὸς περὶ τόνδε δύναιτο νοεῖσθαι πεποιηκέναι τὰ παρεληλυθότα περὶ ἕτερον ἢ καὶ περὶ ἑτέρους· πᾶν γὰρ τὸ ποιοῦν πρεσβύτερον τοῦ πεποιημένου. ὅσον δὲ ἐπὶ τοῖς μαθήμασι τῶν τὰ τοιαῦτα ἐπαγγελλομένων, πρεσβύτερα τοῦ σχηματισμοῦ προλέγεσθαι νομίζεται περὶ τοὺς ἀνθρώπους. ἐπαγγέλλονται γὰρ τόνδε τινὰ τόπον τὴν ὥραν λαβόντες τοῦδε τοῦ ἀνθρώπου καταλαμβάνειν πῶς ἕκαστος τῶν πλανωμένων κατὰ κάθετον, ἢ τῆσδε τῆς μοίρας τοῦ ζωδίου ἢ τῶν ἐν αὐτῷ λεπτῶν, καὶ ποῖος ἀστὴρ τοῦ ζωδιακοῦ κατὰ τοῦ ἀνατολικοῦ ἐτύγχανεν ὁρίζοντος, ποῖός τε κατὰ τοῦ δυτικοῦ, καὶ τίς κατὰ τοῦ μεσουρανήματος, καὶ τίς κατὰ τοῦ ἀντιμεσουρανήματος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἐπὰν θῶσι τοὺς ἀστέρας, οὓς νομίζουσιν ἑαυτοῖς ἐσχηματικέναι, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τοῦ δεῖνος γενέσεως ἐσχηματισμένους οὑτωσὶ, τῷ χρόνῳ τῆς ἀποτέξεως τοῦ περὶ οὗ σκοποῦσιν, οὐ μόνον τὰ μέλλοντα ἐξετάζουσιν, ἀλλὰ καὶ τὰ παρεληλυθότα, καὶ τὰ πρὸ τῆς γενέσεως καὶ τῆς σπορᾶς τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος γεγενημένα· περὶ πατρὸς, ποταπὸς ὢν τυγχάνει, πλούσιος ἢ πένης, ὁλόκληρος τὸ σῶμα ἢ σεσινωμένος, τὸ ἦθος βελτίων ἢ χείρων, ἀκτήμων ἢ πολυκτήμων, τήνδε τὴν πρᾶξιν ἢ τήνδε ἔχων· τὰ δ’ αὐτὰ καὶ περὶ τῆς μητρὸς, καὶ περὶ πρεσβυτέρων ἀδελφῶν, ἐὰν τύχωσιν ὄντες. Ἔστω δὲ ἡμᾶς ἐπὶ τοῦ παρόντος προσίεσθαι αὐτοὺς καταλαμβάνειν τὰ ἐν τῷ τόπῳ ἀληθῆ, περὶ οὗ καὶ αὐτοῦ ὕστερον δείξομεν ὅτι οὐχ οὕτως ἔχει· πευσώμεθα τοίνυν τῶν ὑπολαμβανόντων κατηναγκάσθαι ὑπὸ τῶν ἄστρων τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα, τίνα τρόπον ὁ σήμερον σχηματισμὸς ὁ τοιόσδε δύναται πεποιηκέναι τὰ πρεσβύτερα. εἰ γὰρ τοῦτο ἀμήχανον, καθ’ ὃ δὴ ὅτι εὑρίσκεται τὸ περὶ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ χρόνου ἀληθὲς, σαφὲς τὸ μὴ πεποιηκέναι τοὺς ἀστέρας οὑτωσὶ κινουμένους ἐν οὐρανῷ τὰ παρεληλυθότα καὶ γενόμενα πρὸ τοῦ οὕτως ἔχειν αὐτούς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ τοῦτο, τάχα ὁ προσιέμενος ἀληθεύειν αὐτοὺς, ἐπιστήσας τοῖς περὶ τῶν μελλόντων λεγομένοις, ἐρεῖ ἀληθεύειν αὐτοὺς οὐ τῷ ποιεῖν τοὺς ἀστέρας ἀλλὰ τῷ σημαίνειν μόνον. ἐὰν δέ τις φάσκῃ τὰ μὲν παρεληλυθότα μὴ ποιεῖν τοὺς ἀστέρας, ἀλλὰ ἄλλους μὲν σχηματισμοὺς τοὺς τῆς ἐκείνων γενέσεως αἰτίους γεγονέναι, τὸν δὲ νῦν σχηματισμὸν σεσημαγκέναι μόνον, τὰ μέντοι μέλλοντα δηλοῦσθαι ἀπὸ τοῦ ἐνεστηκότος σχηματισμοῦ τῆς τοῦ δεῖνος γενέσεως· παραστησάτω τὴν διαφορὰν τοῦ ἀπὸ τῶν ἀστέρων δύνασθαι δεῖξαι ὅτι τάδε μὲν νενόηται ἀληθῆ ὡς ἀπὸ ποιούντων, τάδε δὲ ὡς ἀπὸ σημαινόντων μόνον. μὴ ἔχοντες δὲ δοῦναι τὴν διαφορὰν εὐγνωμόνως συγκαταθήσονται τῷ μηδὲν τῶν κατὰ τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῶν ἀστέρων γίνεσθαι, ἀλλ’ ὡς προειρήκαμεν, εἰ ἄρα, σημαίνεσθαι· ὡς εἰ καὶ μὴ ἀπὸ τῶν ἀστέρων τις ἐλάμβανε τὰ παρεληλυθότα καὶ τὰ μέλλοντα, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ νοῦ τοῦ θεοῦ διά τινος λόγου προφητικοῦ. ὥσπερ γὰρ προαπεδείξαμεν ὅτι οὐδὲν λυπεῖ τὸν περὶ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν λόγον τὸ τὸν θεὸν εἰδέναι τὰ πραχθησόμενα ἑκάστῳ, οὕτως οὐδὲ τὰ σημεῖα, ἃ ἔταξεν ὁ θεὸς εἰς τὸ σημαίνειν, ἐμποδίζει τὸ ἐφ’ ἡμῖν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλὰ παραπλησίως βιβλίῳ περιέχοντι τὰ μέλλοντα προφητικῶς ὁ πᾶς οὐρανὸς δύναται, οἱονεὶ βίβλος ὢν θεοῦ, περιέχειν τὰ μέλλοντα. διόπερ ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Ἰωσὴφ δύναται οὕτω νοεῖσθαι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ Ἰακώβ· Ἀνέγνων γὰρ ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ ὅσα συμβήσεται ὑμῖν καὶ τοῖς υἱοῖς ὑμῶν. τάχα δὲ καὶ τό· Εἱλιγήσεται ὁ οὐρανὸς ὡς βιβλίον· τοὺς λόγους τοὺς περιεχομένους σημαντικοὺς τῶν ἐσομένων δηλοῖ ἀπαρτισθησομένους καὶ, ἵν’ οὕτως εἴπω, πληρωθησομένους, ὥσπερ λέγονται καὶ αἱ προφητεῖαι πεπληρῶσθαι τῷ ἐκβεβηκέναι. καὶ οὕτως ἔσται εἰς σημεῖα τὰ ἄστρα γεγονότα, κατὰ τὴν λέγουσαν φωνήν· Ἔστωσαν εἰς σημεῖα. ὁ δὲ Ἱερεμίας ἐπιστρέφων ἡμᾶς πρὸς ἑαυτοὺς, καὶ περιαιρῶν φόβον τὸν ἐπὶ τοῖς νομιζομένοις σημαίνεσθαι, τάχα δὲ καὶ ὑπολαμβανομένοις ἐκεῖθεν ἔρχεσθαι, φησίν· Ἀπὸ τῶν σημείων τοῦ οὐρανοῦ μὴ φοβεῖσθε. Ἴδωμεν καὶ δεύτερον ἐπιχείρημα, πῶς οὐ δύνανται οἱ ἀστέρες εἶναι ποιητικοὶ ἀλλ’, εἰ ἄρα, σημαντικοί. ἀπὸ πλείστων γὰρ ὅσων γενέσεων ἔστι λαβεῖν τὰ περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου· τοῦτο δὲ καθ’ ὑπόθεσιν λέγομεν, συγχωροῦντες τὸ ἐπιστήμην αὐτῶν ἀναλαμβάνεσθαι ὑπ’ ἀνθρώπων δύνασθαι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
φέρε γὰρ εἰπεῖν, περὶ τοῦ τόνδε πείσεσθαι τόδε καὶ τεθνήξεσθαι περιπεσόντα λῃσταῖς καὶ ἀναιρεθέντα φασὶ δύνασθαι λαμβάνειν ἀπό τε τῆς ἰδίας αὐτοῦ γενέσεως, κἂν τύχῃ ἔχων ἀδελφοὺς πλείονας, καὶ ἀπὸ τῆς ἑκάστου αὐτῶν. περιέχειν γὰρ οἴονται τὴν ἑκάστου γένεσιν ἀδελφὸν ὑπὸ λῃστῶν τεθνηξόμενον, ὁμοίως καὶ τὴν τοῦ πατρὸς καὶ τὴν τῆς μητρὸς καὶ τὴν τῆς γαμετῆς καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν καὶ τῶν φιλτάτων, τάχα δὲ καὶ αὐτῶν τῶν ἀναιρούντων. πῶς οὖν δυνατὸν τὸν τοσαύταις γενέσεσιν, ἵνα αὐτοῖς τοῦτο συγχωρηθῇ, ἐμπεριεχόμενον γίνεσθαι ὑπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν ἀστέρων τῆσδε μᾶλλον τῆς γενέσεως ἢ τῶνδε; ἀπίθανον γὰρ καὶ τὸ φάσκειν τὸν σχηματισμὸν τὸν ἐν τῇ ἰδίᾳ τοῦδέ τινος γενέσει ταῦτα πεποιηκέναι, τὸν δὲ ἐν τῇ τῶνδε γενέσει μὴ πεποιηκέναι ἀλλὰ σεσημαγκέναι μόνον· ἠλίθιον γὰρ τὸ εἰπεῖν ὅτι ἡ πάντων γένεσις περιεῖχε καθ’ ἕκαστον ποιητικὸν τοῦ τόνδε ἀναιρεθῆναι, ὥστε ἐν γενέσεσιν, καθ’ ὑπόθεσιν λέγω, πεντήκοντα περιέχεσθαι τὸ τόνδε τινὰ ἀναιρεθῆναι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκ οἶδ’ ὅπως δυνήσονται σῶσαι τὸ τῶν μὲν ἐν Ἰουδαίᾳ σχεδὸν πάντων τοιόνδε εἶναι τὸν σχηματισμὸν ἐπὶ τῆς γενέσεως, ὡς ὀκταήμερον αὐτοὺς λαμβάνειν περιτομὴν, ἀκρωτηριαζομένους τὰ μόρια καὶ ἑλκουμένους καὶ φλεγμονῇ περιπεσουμένους καὶ τραύμασι, καὶ ἅμα τῇ εἰς τὸν βίον εἰσόδῳ ἰατρῶν δεομένους· τῶν δὲ ἐν Ἰσμαηλίταις τοῖς κατὰ τὴν Ἀραβίαν τοιόνδε, ὡς πάντας περιτέμνεσθαι τρισκαιδεκαετεῖς· τοῦτο γὰρ ἱστόρηται περὶ αὐτῶν· καὶ πάλιν τῶνδέ τινων τῶν ἐν Αἰθίοψι τοῖσδε τὰς κόγχας τῶν γονάτων περιαιρεῖσθαι, καὶ τῶν Ἀμαζόνων τοὺς ἑτέρους τῶν μαστῶν. πῶς γὰρ ταῦτα ποιοῦσιν οἱ ἀστέρες τοῖσδε τοῖς ἔθνεσιν; οἶμαι ὅτι εἰ ἐπιστήσαιμεν οὐδὲ μέχρι τοῦ στῆσαι δυνησόμεθά τι ἀληθὲς εἰπεῖν περὶ αὐτῶν. τοσούτων δὲ φερομένων ὁδῶν προγνωστικῶν, οὐκ οἶδ’ ὅπως ἐξώκειλαν οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τὸ τὴν μὲν οἰωνιστικὴν καὶ τὴν θυτικὴν μὴ λέγειν περιέχειν τὸ ποιοῦν αἴτιον, ἀλλὰ σημαίνειν μόνον, καὶ τὴν ἀστεροσκοπικὴν, οὐκ ἔτι δὲ τὴν γενεθλιαλογικήν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ ἐπεὶ γινώσκεται, ἵνα καὶ χαρισώμεθα τὸ γινώσκεσθαι, γίνεται ἐκεῖθεν ὅθεν ἡ γνῶσις λαμβάνεται, τί μᾶλλον ἀπὸ τῶν ἀστέρων ἢ ἀπὸ τῶν οἰωνῶν ἔσται τὰ γινόμενα, καὶ μᾶλλον ἀπὸ τῶν οἰωνῶν ἢ ἀπὸ τῶν σπλάγχνων τῶν θυομένων ἢ ἀπὸ τῶν διαταττόντων ἀστέρων; ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκέσει εἰς ἀναίρεσιν τοῦ ποιητικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας τῶν ἀνθρωπίνων. Ὅπερ δὲ συγκεχωρήκαμεν, οὐ γὰρ ἐλύπει τὸν λόγον, ὡς τῶν ἀνθρώπων δυναμένων καταλαμβάνειν τοὺς οὐρανίους σχηματισμοὺς καὶ τὰ σημεῖα καὶ ὧν ἐστὶ σημεῖα, τοῦτο φέρε νῦν ἐξετάσωμεν εἰ ἀληθές ἐστι. φασὶ τοίνυν οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ τὸν μέλλοντα τὰ κατὰ τὴν γενεθλιαλογίαν ἀκριβῶς καταλαμβάνειν [δεῖν] εἰδέναι οὐ μόνον τὸ κατὰ πόστου δωδεκατημορίου ἐστὶν ὁ καλούμενος ἀστὴρ, ἀλλὰ καὶ κατὰ ποίας μοίρας τοῦ δωδεκατημορίου καὶ κατὰ ποίου ἑξηκοστοῦ· οἱ δὲ ἀκριβέστεροι καὶ κατὰ ποίου ἑξηκοστοῦ τοῦ ἑξηκοστοῦ. καὶ τοῦτό φασι δεῖν ποιεῖν ἐφ’ ἑκάστου τῶν πλανωμένων, ἐξετάζοντα τὴν σχέσιν τὴν πρὸς τοὺς ἀπλανεῖς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πάλιν αὖ ἐπὶ τοῦ ἀνατολικοῦ ὁρίζοντος δεήσει, φασὶν, ἰδεῖν οὐ μόνον τὸ δωδεκατημόριον ποῖον ἦν ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν μοῖραν καὶ τὸ ἑξηκοστὸν τῆς μοίρας, τὸ πρῶτον ἢ τὸ δεύτερον ἑξηκοστόν. πῶς τοίνυν τῆς ὥρας πλατεῖ λόγῳ ἥμισυ δωδεκατημορίου περιεχούσης δύναταί τις λαβεῖν τὸ ἑξηκοστὸν, μὴ ἔχων τὴν ἀναλογίαν τῆς διαιρέσεως τῶν ὡρῶν, ὥστε φέρε εἰπεῖν εἰδέναι ὅτι γεγέννηται ὁ δεῖνα ὥρᾳ τετάρτῃ, καὶ ἡμίσει ὥρας, καὶ τετάρτῳ, ὀγδόῳ, καὶ ἑκκαιδεκάτῳ, καὶ δυοτριακοστῷ; παραπολὺ γάρ φασι παραλλάττειν τὰ σημαινόμενα παρὰ τὴν ἀγνωσίαν οὐ τῆς ὅλης ὥρας, ἀλλὰ καὶ ποστημορίου αὐτῆς. ἐν γοῦν τοῖς διδύμοις γεννωμένοις πολλάκις τὸ μεταξὺ ἀκαριαῖον ὥρας ἐστὶ, καὶ πολλαὶ παραλλαγαὶ τῶν συμβαινόντων καὶ τῶν πραττομένων ἐπ’ αὐτῶν ἀπαντῶσιν, ὥς φασιν ἐκεῖνοι, παρὰ τὴν αἰτίαν τῆς σχέσεως τῶν ἀστέρων, καὶ τὸ μόριον τοῦ δωδεκατημορίου τὸ παρὰ τὸν ὁρίζοντα, οὐ καταλαμβανόμενον ὑπὸ τῶν νομιζομένων τὴν ὥραν τετηρηκέναι. οὐδεὶς γὰρ δύναται λέγειν ὅτι μεταξὺ τῆς τοῦδε γενέσεως πρὸς τὴν τοῦδε ἐστὶν ὥρας τριακοστόν. ἀλλ’ ἔστω συγκεχωρημένα αὐτοῖς τὰ κατὰ τὸ ἐκλαμβάνειν τὴν ὥραν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Φέρεται δὴ θεώρημα ἀποδεικνύον τὸν ζωδιακὸν κύκλον ὁμοίως τοῖς πλανωμένοις φέρεσθαι ἀπὸ δυσμῶν ἐπὶ ἀνατολὰς δι’ ἑκατὸν ἐτῶν μοῖραν μίαν, καὶ τοῦτο τῷ πολλῷ χρόνῳ ἐναλλάττειν τὴν θέσιν τῶν δωδεκατημορίων· ἑτέρου μὲν τυγχάνοντος τοῦ νοητοῦ δωδεκατημορίου, ἑτέρου δὲ τοῦ ὡσανεὶ μορφώματος· τὰ δὲ ἀποτελέσματά φασιν εὑρίσκεσθαι οὐκ ἐκ τοῦ μορφώματος, ἀλλ’ ἐκ τοῦ νοητοῦ ζωδίου· ὅπερ οὐ πάνυ τι δυνατὸν καταλαμβάνεσθαι. ἔστω δὴ καὶ τοῦτο συγκεχωρημένον, τὸ καταλαμβάνεσθαι τὸ νοητὸν δωδεκατημόριον, ἢ δύνασθαι ἐκ τοῦ αἰσθητοῦ δωδεκατημορίου λαμβάνεσθαι τὸ ἀληθὲς, ἀλλὰ τήν γε σύγκρασιν παρ’ αὐτοῖς καλουμένην τῶν ἐν τοῖσδε τοῖς σχηματισμοῖς τυγχανόντων καὶ αὐτοὶ ὁμολογήσουσιν οὐχ οἷοί τε σῶσαι κατ’ ἀξίαν, ἀμαυρουμένου τοῦ δηλουμένου φέρε εἰπεῖν χείρονος ἀπὸ τοῦδε, διὰ τὸ ἐπιβλέπεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τοῦδε τοῦ κρείττονος, καὶ ἐπὶ τοσόνδε ἢ τοσόνδε ἀμαυρουμένου· πολλάκις πάλιν τῆς ἀμαυρώσεως τῆς τοῦ χείρονος ὑπὸ τῆς ἐπιβλέψεως τῆς τοῦ κρείττονος ἐμποδιζομένης, ἐκ τοῦ ἕτερον οὑτωσὶ ἐσχηματίσθαι, χειρόνων ὄντα σημαντικόν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ οἶμαι ἐπιστήσαντά τινα τοῖς τόποις ἀπογνῶναι τὴν περὶ τούτων κατάληψιν, οὐδαμῶς ἀνθρώποις ἐκκειμένην, ἀλλ’, εἰ ἄρα, μέχρι τοῦ σημανθῆναι μόνον φθάνουσαν. εἰ δέ τις ἐν πείρᾳ γεγένηται τῶν πραγμάτων, μᾶλλον εἴσεται τὸ ἐν τῷ στοχάζεσθαι ἀποπτωτικὸν τῶν λεγόντων καὶ αὐτῶν τῶν συγγραψαμένων, ἤπερ νομιζόμενον ἐπιτευκτικόν. καὶ Ἠσαί̈ας γοῦν, ὡς οὐ δυναμένων τούτων εὑρίσκεσθαι ὑπὸ ἀνθρώπων, φησὶ πρὸς τὴν θυγατέρα τῶν Χαλδαίων τῶν ταῦτα μάλιστα παρὰ πάντας ἐπαγγελλομένων· Στήτωσαν καὶ σωσάτωσάν σε οἱ ἀστρολόγοι τοῦ οὐρανοῦ, ἀναγγειλάτωσάν σοι τί μέλλει ἐπὶ σὲ ἔρχεσθαι. διὰ γὰρ τούτων διδασκόμεθα μὴ δύνασθαι τοὺς πάνυ περὶ ταῦτα φιλομαθεῖς προδηλοῦν, ἃ βεβούληται κύριος ἑκάστῳ ἔθνει ἐπαγαγεῖν. Νῦν γὰρ, ὡς πρὸς τὴν λέξιν, τὸ προφητικὸν ἐξειλήφαμεν. εἰ δέ φησιν ὁ Ἰακὼβ ἀνεγνωκέναι ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ τὰ συμβησόμενα τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ ὅσον ἐπὶ τούτῳ ἀντιλέγοι τις ἂν ἡμῖν ὅτι ἐναντία οἷς εἰρήκαμεν δηλοῦται διὰ τῆς γραφῆς· ἐλέγομεν γὰρ ἄνθρωπον ἀκαταλήπτως ἔχειν τῶν σημείων, ὁ δὲ Ἰακώβ φησιν ἀνεγνωκέναι ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀπολογησόμεθα ὅτι οἱ καθ’ ἡμᾶς σοφοὶ, πνεύματι περισσοτέρῳ χρησάμενοι τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, οὐκ ἀνθρωπίνως θείως δὲ διδάςκονται τὰ ἀπόρρητα· ὥσπερ ὁ Παῦλος, λέγων· Ἤκουσα ἄρρητα ῥήματα ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι. ἴσασι γὰρ τροπῶν ἀλλαγὰς καὶ μεταβολὰς καιρῶν, ἐνιαυτῶν κύκλους καὶ ἀστέρων θέσεις, οὐκ ἀπ’ ἀνθρώπων οὐδὲ δι’ ἀνθρώπων, ἀλλὰ τοῦ πνεύματος ἀποκαλύπτοντος αὐτοῖς καὶ καθαρῶς, ὡς θέλει ὁ θεὸς, τὰ θεῖα ἀπαγγέλλοντος. καὶ ἄλλως δὲ ὁ Ἰακὼβ μείζων ἢ κατὰ ἄνθρωπον ἦν, πτερνίζων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ὁμολογῶν ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ βίβλῳ ἀφ’ ἧς παρεθέμεθα τό· Ἀνέγνων ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ· εἶναι ἀρχιχιλίαρχος δυνάμεως κυρίου, καὶ ὄνομα πάλαι κεκτημένος Ἰσραήλ· ὅπερ ἐν σώματι λειτουργῶν ἀναγνωρίζει, ὑπομιμνήσκοντος αὐτὸν τοῦ ἀρχαγγέλου Οὐριήλ. Μετὰ ταῦτα λείπεται ἐξετάσαι καὶ παραστῆσαι τοῖς πιστεύουσιν ὅτι εἰς σημεῖα κεῖνται οἱ φωστῆρες τοῦ οὐρανοῦ, σανθεῖσι δὲ καὶ ἐκ τῶν ὑπὸ τῶν περιεργοτέρων φερομένων εἰς τοὺς τόπους, τίς ἡ αἰτία τοῦ ταῦτα τὰ σημεῖα τὸν θεὸν πεποιηκέναι ἐν οὐρανῷ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἔστιν εἰπεῖν πρῶτον μὲν ὅτι πιστευόμενα τὰ τῆς μεγαλειότητος τοῦ νοῦ τοῦ θεοῦ πᾶσαν γνῶσιν τὴν περὶ ἑκάστου τῶν ὄντων ἐμπεριειληφότος, ὥστε μηδὲ τὸ τυχὸν καὶ νομιζόμενον ἐλάχιστον λανθάνειν τὴν θειότητα αὐτοῦ, δόξαν μὲν περιέχει τοῦ οἱονεὶ ἄπειρα ἀριθμῷ οὕτως αὐτὸν ἐμπεριειληφέναι ἐν ἑαυτῷ, οὐ μὴν ἐναργῆ τὴν ἀπόδειξιν, ἀλλὰ πεπιστευμένην ὡς ἁρμόζουσαν τῷ ἀγενήτῳ νῷ καὶ ὑπὲρ πᾶσαν φύσιν τυγχάνοντι. ἵν’ οὖν τῇ πείρᾳ τοῦτο καταλαμβάνηται ὑπὸ τῶν μειζόνων ἢ κατὰ ἄνθρωπον καὶ τῶν ἁγίων ψυχῶν τοῦ ἐνεστηκότος δεσμοῦ ἀπηλλαγμένων, ὡσπερεὶ γράμματα καὶ χαρακτῆρας καὶ διὰ τῆς τῶν οὐρανίων περιφορᾶς ἐποίησεν ἐν οὐρανῷ ὁ θεὸς τοὺς δεδιδαγμένους καὶ διδαχθησομένους ἀναγινώσκειν τὰ σημεῖα τοῦ θεοῦ. οὐ θαυμαστὸν δὲ καὶ ὑπὲρ ἐνδείξεως τῆς πρὸς τοὺς μακαρίους ποιεῖν τινὰ τὸν θεὸν, τῆς γραφῆς λεγούσης τῷ Φαραώ· Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ διετηρήθη Φαραὼ ὑπὲρ ἐνδείξεως δυνάμεως θεοῦ καὶ διαγγελίας τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ τῇ γῇ, ἐννόει πόσην ἔνδειξιν δυνάμεως θεοῦ περιέχει τὰ οὐράνια σημεῖα, πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος ἕως συντελείας ἐντετυπωμένων τῇ ἀξίᾳ βίβλῳ τοῦ θεοῦ τῷ οὐρανῷ. δεύτερον δὲ στοχάζομαι ταῖς τὰ ἀνθρώπινα οἰκονομούσαις δυνάμεσιν ἐκκεῖσθαι τὰ σημεῖα, ἵνα τινὰ μὲν γινώσκωσι μόνον, τινὰ δὲ ἐνεργῶσι· καθάπερ ἐν ταῖς παρ’ ἡμῖν βίβλοις ἃ μὲν γέγραπται ἵνα γινώσκωμεν, οἷον τὰ περὶ κοσμοποιί̈ας καὶ εἴτινα ἄλλα μυστήρια· ἃ δὲ ἵνα γινώσκοντες ποιῶμεν, ὥσπερ τὰ περὶ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ προστάγματα τοῦ θεοῦ. ἐνδέχεται δὴ τὰ οὐράνια γράμματα, ἃ ἄγγελοι καὶ δυνάμεις θεῖαι ἀναγινώσκειν καλῶς δύνανται, περιέχειν τινὰ μὲν ἀναγνωσθησόμενα ὑπὸ τῶν ἀγγέλων καὶ λειτουργῶν τοῦ θεοῦ, ἵνα εὐφραίνωνται γινώσκοντες· τινὰ δὲ ὡσπερεὶ ἐντολὰς λαμβάνοντες ποιῶσι. Καὶ οὐχ ἁμαρτησόμεθα τὸ ἀνάλογον τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λέγοντες ἔχειν τὸν οὐρανὸν καὶ τοὺς ἀστέρας·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἐὰν δὲ χείρονες καὶ ἕτεραι τοῦ ἀνθρώπου ἐνέργειαι ποιῶσί τινα τῶν προεγνωσμένων καὶ σημαινομένων ἐν οὐρανῷ, οὐκ ἀνάγκη καὶ αὐτὰς ἀπὸ τῶν τοῦ θεοῦ γραμμάτων ὑπομιμνησκομένας ποιεῖν ἃ ἐνεργοῦσιν· ἀλλ’ ὥσπερ ἄνθρωποι ἀδικοῦντες, οὐ μανθάνοντες προεγνωκέναι τὸν θεὸν τὸ τόνδε τινὰ ἀδικηθήσεσθαι ὑπ’ αὐτῶν, ἐνεργοῦσι τὸ ἀδικεῖν ἐκ τῆς ἑαυτῶν πονηρίας· οὕτως αἱ ἀντικείμεναι δυνάμεις, τοῦ θεοῦ τὴν κακίαν τῶν τὰ μοχθηρὰ βουλομένων ἀνθρώπων καὶ δυναμέων προεγνωκότος, τῇ ἰδίᾳ αἰσχίστῃ ἐπιτελοῦσι προαιρέσει. οἱ μέντοι ἱεροὶ ἄγγελοι, τὰ λειτουργικὰ πνεύματα τὰ εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα, εἰκὸς ὅτι, ὡς ἀπὸ νόμου θεοῦ γεγραμμένων τὰ προστάγματα λαμβάνοντες, τεταγμένως καὶ ὅτε δεῖ καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅσον δεῖ ποιοῦσι τὰ κρείττονα· ἄτοπον γὰρ αὐτοὺς θείους ὄντας ἀποκληρωτικῶς καὶ [οὐχ] ὡρισμένως ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ φέρ’ εἰπεῖν χρηματίσαι τι τῷ Ἀβραὰμ, καὶ ποιῆσαί τι τῷ Ἰσαὰκ, καὶ ῥύσασθαι ἐκ κινδύνου τὸν Ἰακὼβ, ἢ ἐπιστῆναι τῷ πνεύματι τοῦδε τοῦ προφήτου. ἵνα οὖν μὴ ἀποκληρωτικῶς μηδὲ κατὰ συντυχίαν τοῦτο πράττωσιν, ἀναγινώσκουσι τὴν βίβλον τοῦ θεοῦ· καὶ οὕτως ποιοῦσι τὰ αὐτοῖς ἐπιβάλλοντα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὡς προείπομεν δὲ, ἡμεῖς ἃ ποιοῦμεν, ἢ αἱ ἀντικείμεναι ἐνέργειαι ἃ ἐπιτελοῦσιν εἰς ἡμᾶς, ἰδίᾳ προαιρέσει ποιοῦμεν· ἀτάκτῳ μὲν, ὅτε ἁμαρτάνομεν· πεπαιδευμένῃ δὲ, οὐκ ἄτερ ἀγγέλων οὐδὲ θείων γραμμάτων οὐδὲ ὑπηρετῶν ἁγίων, ὅτε θεῷ εὐάρεστα πράττομεν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Clement of Rome, disciple of Peter the ApostleΚαὶ Κλήμης δὲ ὁ Ῥωμαῖος, Πέτρου τοῦ ἀποστόλου…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Καὶ Κλήμης δὲ ὁ Ῥωμαῖος, Πέτρου τοῦ ἀποςτόλου μαθητὴς, ςυνῳδὰ τούτοις ἐν τῷ παρόντι προβλήματι πρὸς τὸν πατέρα ἐν Λαοδικείᾳ εἰπὼν ἐν ταῖς Περιόδοις, ἀναγκαιότατόν τι ἐπὶ τέλει τῶν περὶ τούτου λόγων φηςὶν περὶ τῶν τῆς γενέςεως δοκούντων ἐκβεβηκέναι, λόγῳ ιδ. Καὶ ὁ πατήρ· Σύγγνωθί μοι, τέκνον· οἱ μὲν γὰρ χθές σου λόγοι ἀληθεῖς ὄντες συνελογίσαντό με συνθέσθαι σοι· ἡ δὲ ἐμὴ συνείδησις μικρά με ὥσπερ πυρετοῦ ἔλλειμμα πρὸς ἀπιστίαν βραχέα βασανίζει· σύνοιδα γὰρ ἐμαυτῷ τὰ τῆς γενέσεως πάντα μοι ἀποτελεσθέντα. Κἀγὼ ἀπεκρινάμην· Συννόησόν μοι, πάτερ, οἵαν φύσιν ἔχει τὸ μάθημα, ἐξ ὧν ἐγώ σοι συμβουλεύω. μαθηματικῷ συμβαλὼν, εἰπὲ πρῶτον αὐτῷ ὅτι Τάδε μοι φαῦλα ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ γέγονεν· ἐκ τίνος ἄρα μοι τῶν ἀστέρων γέγονε μαθεῖν ἤθελον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ἐρεῖ σοι ὅτι τοὺς χρόνους κακοποιὸς διεδέξατο Ἄρης ἢ Κρόνος, ἢ τούτων τις ἀποκαταστατικὸς ἐγένετο, ἢ τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτόν τις ἐπεθεώρησεν ἐκ τετραγώνου ἢ διαμέτρου ἢ συνὼν ἢ κεκεντρωμένος ἢ παρὰ αἵρεσιν. ὅμως καὶ ἄλλα μυρία εἰπεῖν ἔχει. πρὸς τούτοις δὲ ἢ ἀγαθοποιὸς κακῷ ἀσύνδετος ἦν ἢ ἀνεπιθεώρητος ἢ ἐν σχήματι ἢ παρὰ αἵρεσιν ἢ ἐν ἐκλείψει ἢ ἀνεπισύναφος ἢ ἐν ἀμαυροῖς ἄστροις. καὶ ὅμως πολλῶν προφάσεων οὐσῶν πρὸς ἃ ἤκουσε τὰς ἀποδείξεις παρασχεῖν ἔχει. μετὰ τοῦτον οὖν τὸν μαθηματικὸν ἑτέρῳ προσελθὼν τὰ ἐναντία εἰπέ· ὅτι Τόδε μοι ἀγαθὸν ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ γέγονε· σὺ δὲ τὸν χρόνον τὸν αὐτὸν λέγε· ἀπαίτει δὲ ἐκ τίνος ἄρα τῆς γενέσεως τοῦτο γέγονε. καὶ ὅμως ὡς προεῖπον ἔχει, σοῦ καταψευσαμένου, αὐτὸς ἐκ πολλῶν σχημάτων ἕν τι εὑρεῖν σχῆμα καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καὶ πλείονα, ὡς αὐτὸ τὸ ἐνεργῆσαν ὅθεν τὰ ἀγαθὰ ἐρεῖ γεγενῆσθαι. ἀδύνατον γὰρ ἐν πάσῃ γενέσει ἀνθρώπων μὴ ἐν πάσῃ ὥρᾳ τῶν ἀστέρων τοὺς μὲν καλῶς κεῖσθαι τοὺς δὲ κακῶς· κύκλος γὰρ ἔστιν ἰσομερὴς, ποικίλος, ἀπείρους ἔχων τὰς προφάσεις· πρὸς ἃς ἕκαστος εἰπεῖν ἔχει ὃ θέλει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅνπερ γὰρ τρόπον ἐπὶ τῶν λοξῶν ὀνείρων ἐνίοτε οὐδὲν νοοῦμεν, ἀποβάντων δὲ οἰκειοτάτην προσφέρομεν ἐπίλυσιν· οὕτως καὶ τὸ μάθημα πρὸ τοῦ τι ἀποτελεσθῆναι οὐδὲν σαφὲς ἡμῖν μηνῦσαι δύναται, μετὰ δὲ τὴν τοῦ γενομένου ἱστορίαν τότε πρόδηλος ἡ τῆς ἐκβάσεως αἰτία φαίνεται. πολλάκις μὲν οὖν οἱ προλέγοντες πταίουσι, καὶ μετὰ τὴν ἔκβασιν ἑαυτοὺς μέμφονται λέγοντες ὅτι Τόδε ἦν τὸ ποιῆσαν, καὶ οὐκ εἴδομεν. τὸ μὲν οὖν καὶ τοὺς πάνυ ἐπιστήμονας πταίειν γίνεται διὰ τὸ μὴ εἰδέναι, ὡς χθὲς ἔφην, ποῖα πάντως τῆς γενέσεως αἴτια γίνεται, ποῖα δὲ οὐ πάντως, καὶ ποῖα πάντως ποιῆσαι ἐπιθυμοῦμεν, οὐ πάντως δὲ ποιοῦμεν. ὅτι ἥδε ἡ αἰτία ἡμῖν τοῖς τὸ μυστήριον μεμαθηκόσι σαφής ἐστιν· ὅτι, ἐλεύθερον ἔχοντες λογισμὸν [ἐνίοτε συγχωρήσαντες τῇ ἐπιθυμίᾳ ἡττήμεθα,] ἐνίοτε ἐπέχειν ταύτην βουλευσάμενοι νενικήκαμεν. οἱ δὲ ἀστρολόγοι, τοῦτο αὐτὸ τὸ μυστήριον οὐκ εἰδότες, περὶ πάσης προαιρέσεως ἀποφηνάμενοι ἐξ ἀρχῆς, πταίσαντες τοὺς κλιμακτῆρας ἐπενόησαν, εἰς ἀδηλότητα ποιούμενοι τὴν προαίρεσιν, ὡς χθὲς ἐπεδείξαμεν. σὺ δὲ τοῦ λοιποῦ πρὸς ταῦτα εἴ τι ἔχεις εἰπεῖν, λέγε.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ ὁ πατὴρ ὀμόσας ἀπεκρίνατο, μηδὲν τούτων ἀληθέστερον εἶναι, ὧν εἶπες. Περὶ ὕλης, ὅτι οὐκ ἀγένητος οὐδὲ κακῶν αἰτία. ἐκ τῆς Εὐςεβίου τοῦ Παλαιςτιναίου εὐαγγελικῆς προπαραςκευῆς, λόγου ζ. Ὅτι μὲν ὑπάρχειν ἀδύνατον ἀγένητα δύο ἅμα, οὐδὲ σὲ ἀγνοεῖν νομίζω· εἰ καὶ τὰ μάλιστα δοκεῖς προλαβὼν τοῦτο προτεθεικέναι τῷ λόγῳ· τῷ πάντως ἐξ ἀνάγκης τὸ ἕτερον δεῖν λέγειν, ἢ ὅτι κεχώρισται τῆς ὕλης ὁ θεὸς, ἢ αὖ πάλιν ὅτι ἀμέριστος αὐτῆς τυγχάνει. εἰ μὲν οὖν ἡνῶσθαί τις αὐτὸν εἰπεῖν ἐθέλοι, ἓν τὸ ἀγένητον λέξει· ἕκαστον γὰρ τούτων μέρος ἔσται τοῦ πλησίον· ἀλλήλων δὲ μέρη τυγχάνοντα οὐκ ἔσται ἀγένητα δύο, ἀλλ’ ἓν ἐκ διαφόρων συνεστός· οὐδὲ γὰρ τὸν ἄνθρωπον ἔχοντα διάφορα μέρη κατακερματίζομεν εἰς πολλὰ γενητά· ἀλλ’ εἰ, ὡς ὁ λόγος ἀπαιτεῖ, ἕν τι γενητὸν τὸν ἄνθρωπον πολυμερὲς πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι φαμέν· οὕτως ἀνάγκη, εἰ μὲν μὴ κεχώρισται τῆς ὕλης ὁ θεὸς, ἓν τὸ ἀγένητον εἶναι λέγειν. εἰ δὲ κεχωρίσθαι φήσει τις, ἀνάγκη εἶναί τι τὸ ἀνὰ μέσον ἀμφοτέρων· ὅπερ καὶ τὸν χωρισμὸν αὐτῶν δείκνυσιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀδύνατον γὰρ ἐν διαστάσει ἐξετάζεσθαί τι ἀπό τινος, οὐκ ὄντος ἑτέρου καθ’ ὃ ἡ διάστασις ἑκατέρου γίνεται. ὅπερ οὐ μέχρι τούτου ἵσταται καὶ μόνου, ἀλλὰ καὶ πλείστων ὅσων· ὃν γὰρ ἐπὶ τῶν δύο ἀγενήτων εἴπαμεν λόγον, τοῦτον ἐξ ἀνάγκης ὁμοίως προχωρεῖν, εἰ τὰ ἀγένητα δοθείη τρία. καὶ γὰρ περὶ τούτων ἐροίμην ἂν, εἰ κεχώρισται ἀπ’ ἀλλήλων, ἢ αὖ πάλιν ἕκαστον ἥνωται τῷ πλησίον. εἰ μὲν γὰρ ἡνῶσθαί τις εἰπεῖν ἐθέλοι, τὸν αὐτὸν ἀκούσει τῷ πρώτῳ λόγον· εἰ δ’ αὖ πάλιν κεχώρισθαι, οὐ φεύξεται τὴν ἐξ ἀνάγκης τοῦ χωρίζοντος ὑπόστασιν. ἂν δ’ ἄρα τις καὶ τρίτον εἶναι λέξῃ λόγον, ὡς ἁρμόζοντα περὶ τῶν ἀγενήτων λέγεσθαι, τουτέστι τὸ μήτε κεχωρίσθαι τὸν θεὸν τῆς ὕλης μήτ’ αὖ πάλιν ὡς μέρη ἡνῶσθαι, εἶναι δὲ καθάπερ ἐν τόπῳ τῇ ὕλῃ τὸν θεὸν ἢ καὶ τὴν ὕλην ἐν τῷ θεῷ, τὸ συνέχον ἀκουέτω· ὅτι, ἐὰν τόπον τοῦ θεοῦ τὴν ὕλην εἴπωμεν, ἐξ ἀνάγκης αὐτὸν καὶ χωρητὸν λέγειν δεῖ καὶ πρὸς τῆς ὕλης περιγραφόμενον. ἀλλὰ μὴν καὶ ὁμοίως αὐτὸν τῇ ὕλῃ ἀτάκτως φέρεσθαι δεῖ, μὴ ἵστασθαι δὲ μηδὲ μένειν αὐτὸν ἐφ’ ἑαυτοῦ ἀνάγκη, τοῦ ἐν ᾧ ἐστὶν ἄλλοτε ἄλλως φερομένου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πρὸς δὴ τούτοις καὶ ἐν χείροσι γεγονέναι τὸν θεὸν εἰπεῖν ἀνάγκη. εἰ γάρ ποτε ἄκοσμος ἦν ἡ ὕλη, ἐκόσμησε δὲ αὐτὴν εἰς τὸ κρεῖττον τρέψαι προαιρούμενος· ἦν ποτὲ ὅτε ἐν ἀκοσμήτοις ἦν ὁ θεός. δικαίως δ’ ἂν καὶ τοῦτο ἐροίμην, πότερον ἐπλήρου τὴν ὕλην ὁ θεὸς, ἢ ἐν μέρει τινὶ ὑπῆρχεν αὐτῆς. εἰ μὲν γὰρ ἐν μέρει τινὶ τῆς ὕλης εἰπεῖν τις ἐθέλοι τὸν θεὸν, πλεῖστον ὅσον μικρότερον αὐτὸν τῆς ὕλης λέγει· εἴ γε δὴ μέρος αὐτῆς ὅλον ἐχώρησεν τὸν θεόν. εἰ δὲ ἐν πάσῃ εἶναι λέγοι καὶ δι’ ὅλης κεχωρηκέναι τῆς ὕλης, πῶς ταύτην ἐδημιούργησε φρασάτω· ἀνάγκη γὰρ ἢ συστολήν τινα τοῦ θεοῦ λέγειν, ἧς γενομένης ἐδημιούργει ἐκεῖνο ἀφ’ οὗ ὑπεχώρησεν, ἢ καὶ ἑαυτὸν τῇ ὕλῃ συνδημιουργεῖν, οὐκ ἔχοντα ὑποχωρήσεως τόπον. εἰ δὲ τὴν ὕλην ἐν τῷ θεῷ εἶναί τις λέξει, ὁμοίως ἐξετάζειν δεῖ, πότερον ὡς διϊσταμένου αὐτοῦ ἀφ’ ἑαυτοῦ, καὶ ὥσπερ ἐν ἀέρι ζώων ὑπάρχει γένη, διαιρουμένου καὶ μεριζομένου αὐτοῦ εἰς ὑποδοχὴν τῶν γινομένων ἐν αὐτῷ· ἢ ὡς ἐν τόπῳ, τουτέστιν ὥσπερ ἐν γῇ ὕδωρ. εἰ μὲν γὰρ εἴποιμεν ὡς ἐν ἀέρι, μεριστὸν ἀνάγκη τὸν θεὸν εἰπεῖν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δ’ ὥσπερ ἐν γῇ ὕδωρ, ἦν δὲ ἄτακτος ἡ ὕλη καὶ ἀκόσμητος, πρὸς δὴ τούτοις ἔχουσα καὶ κακὰ, τὸν θεὸν λέγειν ἀνάγκη τόπον εἶναι τῶν ἀκοσμήτων καὶ τῶν κακῶν· ὅπερ οὐκ εὔφημον εἶναί μοι δοκεῖ, ἐπισφαλὲς δὲ μᾶλλον. ὕλην γὰρ εἶναι θέλεις, ἵνα μὴ τῶν κακῶν ποιητὴν εἴπῃς τὸν θεόν· καὶ τοῦτο φυγεῖν προαιρούμενος, δοχεῖον αὐτὸν τῶν κακῶν εἶναι λέγεις. εἰ μὲν οὖν τὴν ὕλην ἐκ τῶν ὑποστάντων γενητῶν ὑπονοεῖν ἀγένητον ὑπάρχειν ἔλεγες, πολὺν ἂν περὶ ταύτης ἐποιησάμην λόγον εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι ἀδύνατον ὑπάρχειν αὐτὴν ἀγένητον· ἐπεὶ δὲ τὴν τῶν κακῶν γένεσιν αἰτίαν ἔφησθα εἶναι τῆς τοιαύτης ὑπονοίας, διὰ τοῦτο ἐπὶ τὴν ἐξέτασιν τούτων ἔρχεσθαί μοι δοκῶ. φανεροῦ γὰρ γινομένου μοι τοῦ λόγου καθ’ ὃν τρόπον ἐστὶ τὰ κακὰ, καὶ ὅτι οὐχ οἷόν τέ ἐστιν ἀναίτιον τῶν κακῶν εἰπεῖν τὸν θεὸν ἐκ τοῦ ὕλην αὐτῷ ὑποτιθέναι, τὴν τοιαύτην ὑπόνοιαν ἀναιρεῖσθαί μοι δοκεῖ. Φῂς τοίνυν ἄποιον ὕλην συνυπάρχειν τῷ θεῷ, ἐξ ἧς τὴν τοῦ κόσμου γένεσιν ἐδημιούργησεν; Οὕτω μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ ἄποιος ἐτύγχανεν ἡ ὕλη, γέγονε δὲ κόσμος πρὸς τοῦ θεοῦ, ἐν δὲ τῷ κόσμῳ αἱ ποιότητες, τῶν ποιοτήτων γέγονεν ποιητὴς ὁ θεός; Οὕτως ἔχει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐπεὶ δέ σου καὶ λέγοντος πρόσθεν ἤκουον ὡς ἀδύνατον ἐξ οὐκ ὄντων γίνεσθαί τι· πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπόκριναι τὴν ἐμήν· δοκεῖ σοι τὰς τοῦ κόσμου ποιότητας μὴ ἐξ ὑποκειμένων ποιοτήτων γεγονέναι; Δοκεῖ. Ἕτερον δέ τι παρὰ τὰς οὐσίας ὑπάρχειν αὐτάς; Οὕτως ἔχει. Οὐκοῦν εἰ μήτε ἐξ ὑποκειμένων ποιοτήτων τὰς ποιότητας ἐδημιούργησεν ὁ θεὸς, μήτε ἐκ τῶν οὐσιῶν ὑπάρχουσιν, τῷ μηδὲ οὐσίας αὐτὰς εἶναι, ἐκ μὴ ὄντων αὐτὰς ὑπὸ τοῦ θεοῦ γεγονέναι ἀνάγκη εἰπεῖν· ὅθεν περιττῶς ἐδόκεις μοι λέγειν ἀδύνατον εἶναι δοξάζειν ἐξ οὐκ ὄντων γεγονέναι τι πρὸς τοῦ θεοῦ. ἀλλ’ ὁ μὲν περὶ τούτου λόγος ὧδε ἐχέτω· καὶ γὰρ παρ’ ἡμῖν ὁρῶμεν ἀνθρώπους ἐξ οὐκ ὄντων ποιοῦντάς τινα· εἰ καὶ τὰ μάλιστα δοκοῦσιν οὗτοι ποιεῖν ἔν τινι· οἷον ἐπὶ τῶν ἀρχιτεκτόνων τὸ παράδειγμα λάβωμεν· καὶ γὰρ οὗτοι ποιοῦσι πόλεις οὐκ ἐκ πόλεων, καὶ ναοὺς ὁμοίως οὐκ ἐκ ναῶν. εἰ δὲ, ὅτι τούτοις οὐσίαι ὑπόκεινται, οἴει ἐξ ὄντων αὐτοὺς ταῦτα ποιεῖν, σφάλλῃ τῷ λόγῳ· οὐδὲ γὰρ ἡ οὐσία ἐστὶν ἡ ποιοῦσα τὴν πόλιν ἢ αὖ πάλιν τοὺς ναοὺς, ἀλλ’ ἡ περὶ τὴν οὐσίαν τέχνη. ἡ δὲ τέχνη οὐκ ἐξ ὑποκειμένης τινὸς ἐν ταῖς οὐσίαις τέχνης γίνεται·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ ἐξ οὐκ οὔσης ἐν αὐταῖς γίνεται. ἀπαντήσειν δέ μοι δοκεῖς οὕτω τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ τεχνίτης ἐξ ἧς ἔχει τέχνης τὴν ἐν τῇ οὐσίᾳ τέχνην ποιεῖ. πρὸς δὲ τοῦτο λέγεσθαι τοῦτ’ εὖ ἔχειν μοι δοκεῖ, ὅτι οὐδὲ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἔκ τινος ὑποκειμένης τέχνης προσγίνεται. οὐδὲ γὰρ ἔνεστιν αὐτὴν ἐφ’ ἑαυτῆς οὖσαν δοῦναι τὴν τέχνην· τῶν γὰρ συμβεβηκότων ἐστὶ, καὶ τῶν τότε τὸ εἶναι λαμβανόντων, ὁπόταν ἐν οὐσίᾳ γένηται. ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος καὶ χωρὶς τῆς ἀρχιτεκτονικῆς ἔσται, ἡ δὲ οὐκ ἔσται, ἐὰν μὴ πρότερον ἄνθρωπος ᾖ· ὅθεν τὰς τέχνας ἐξ οὐκ ὄντων εἰς ἀνθρώπους πεφυκέναι γίνεσθαι λέγειν ἀναγκαῖον. εἰ τοίνυν τοῦτο οὕτως ἔχον ἐπ’ ἀνθρώπων ἐδείξαμεν, πῶς οὐχὶ προσῆκε τὸν θεὸν μὴ μόνον ποιότητας ἐξ οὐκ ὄντων φάναι δύνασθαι ποιεῖν, ἀλλὰ καὶ οὐσίας; τῷ γὰρ δυνατὸν φανῆναι γίνεσθαί τι ἐξ οὐκ ὄντων, τὸ καὶ τὰς οὐσίας οὕτως ἔχειν δείκνυται. Ἐπεὶ δὲ πόθος ἔστι σοι περὶ τῆς τῶν κακῶν γενέσεως ζητεῖν, ἐπὶ τὸν τούτων ἐλεύσομαι λόγον· καί σου βραχέα πυθέσθαι βούλομαι· τὰ κακὰ πότερον οὐσίαι σοι δοκοῦσιν εἶναι ἢ ποιότητες οὐσιῶν; Ποιότητας οὐσιῶν εὖ ἔχειν λέγειν μοι δοκεῖ. Ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν καὶ ἀσχημάτιστος;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Οὕτω προλαβὼν ἐξεῖπον τῷ λόγῳ. Οὐκοῦν εἰ τὰ κακὰ ποιότητες ὑπάρχουσιν οὐσιῶν, ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν, τῶν δὲ ποιοτήτων ποιητὴν εἶπας τὸν θεὸν εἶναι, ἔσται καὶ τῶν κακῶν δημιουργὸς ὁ θεός. ὅτε τοίνυν οὐδ’ οὕτως ἀναίτιον τῶν κακῶν δυνατὸν εἰπεῖν τὸν θεὸν, ὕλην αὐτῷ προσάπτειν περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ· εἰ δέ τι πρὸς ταῦτα εἰπεῖν ἔχεις, ἄρχου τοῦ λόγου. εἰ μὲν γὰρ ἐκ φιλονεικίας ἡμῖν ἡ ζήτησις ἐγίνετο, οὐκ ἂν δεύτερον περὶ τῶν κακῶν ἠξίουν ὁρίζεσθαι· ἐπεὶ δὲ φιλίας ἕνεκα μᾶλλον καὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον ὠφελείας, τὴν ἐξέτασιν ποιούμεθα τῶν λόγων, ἄνωθεν περὶ τούτων ὁρίζεσθαι ἀξιῶ συγχωρεῖν. Τὴν μὲν προαίρεσιν τὴν ἐμὴν ἐκ πολλοῦ σοι φανερὰν εἶναι δοκῶ καὶ τὴν ἐν τοῖς λόγοις σπουδὴν, ὅτι οὐ πιθανῶς εἰπὼν ψεῦδος νικῆσαι θέλω, ἀλλὰ δειχθῆναι τὴν ἀλήθειαν μετὰ ἀκριβοῦς ἐξετάσεως· καὶ σὲ δὲ οὕτω διακεῖσθαι σαφῶς ἐπίσταμαι· ὅθεν οἵῳ τρόπῳ χρώμενος νομίζεις δύνασθαι τὸ ἀληθὲς εὑρεῖν, τούτῳ χρῆσαι μηδὲν δυσωπούμενος· οὐ γὰρ σεαυτὸν ὠφελήσεις μόνον χρησάμενος τῷ κρείττονι, ἀλλὰ πάντως κἀμὲ περὶ ὧν ἀγνοῶ. σαφῶς παραστῆναί μοι δοκεῖ καὶ τὰ κακὰ οὐσίας ὑπάρχειν τινάς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐδὲ γὰρ ἐκτὸς οὐσιῶν αὐτὰ ὄντα βλέπω. Ἐπεὶ τοίνυν, ὦ οὗτος, καὶ τὰ κακὰ οὐσίας εἶναι λέγεις, ἀνάγκη τὸν τῆς οὐσίας ἐξετάζειν λόγον. δοκεῖ σοι τὴν οὐσίαν σωματικήν τινα σύστασιν εἶναι; Δοκεῖ. Ἡ δὲ σωματικὴ σύστασις αὐτὴ ἐφ’ ἑαυτῆς ὑπάρχει, οὐ δεομένη τινὸς, οὗ γενομένου τὸ εἶναι λήψεται; Οὕτως ἔχει. Δοκεῖ δέ σοι τὰ κακὰ ἐνεργείας εἶναί τινος; Οὕτω μοι φαίνεται. Αἱ δὲ ἐνέργειαι τότε τὸ εἶναι λαμβάνουσιν, ὁπότ’ ἂν ὁ ἐνεργῶν παρῇ; Οὕτως ἔχει. Οὐκ ὄντος δὲ τοῦ ἐνεργοῦντος, οὐδ’ ὅπερ ἐνεργεῖ ἔσται ποτέ; Οὐκ ἔσται. Οὐκοῦν εἰ ἡ οὐσία σωματική τίς ἐστι σύστασις, ἡ δὲ σωματικὴ σύστασις οὐ δεῖταί τινος, ἐν ᾧ γενομένη τὸ εἶναι λήψεται· τὰ δὲ κακὰ ἐνέργειαι ὑπάρχουσί τινος, αἱ δὲ ἐνέργειαι δέονταί τινος, ἐν ᾧ γενόμεναι τὸ εἶναι λαμβάνουσιν, οὐκ ἔσονται οὐσίαι τὰ κακά. εἰ δὲ οὐσίαι τὰ κακὰ, κακὸν δὲ ὁ φόνος, οὐσία ἔσται ὁ φόνος· ἀλλὰ μὴν ὁ φόνος ἐνέργεια ὑπάρχει τινός· οὐκ ἔσται ἄρα οὐσία ὁ φόνος. εἰ δὲ τὰ ἐνεργοῦντα οὐσίας εἶναι θέλεις, σύμφημι κἀγώ· οἷον ἄνθρωπος ὁ φονεύς, καθ’ ὃν μὲν λόγον ἄνθρωπός ἐστιν, ὑπάρχει οὐσία· ὁ δὲ φόνος ὃν ποιεῖ οὐκ ἔστιν οὐσία, ἀλλ’ ἔργον τι τῆς οὐσίας.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
λέγομεν δὲ τὸν ἄνθρωπόν ποτε μὲν κακὸν διὰ τὸ φονεύειν, ποτὲ δ’ αὖ πάλιν διὰ τὸ εὐεργετεῖν ἀγαθόν· καὶ πέπλεκται ταῦτα τὰ ὀνόματα τῇ οὐσίᾳ ἐκ τῶν συμβεβηκότων αὐτῇ, ἅτινα οὐκ ἔστιν αὐτή. οὔτε γὰρ φόνος ἐστὶν ἡ οὐσία, οὔτ’ αὖ πάλιν [ἡ] μοιχεία, οὔτε τι τῶν ὁμοίων κακῶν· ἀλλ’ ὥσπερ ἀπὸ τῆς γραμματικῆς ὁ γραμματικὸς λέγεται καὶ ἀπὸ τῆς ῥητορικῆς ὁ ῥήτωρ καὶ ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ὁ ἰατρὸς, τῆς οὐσίας οὔτε ἰατρικῆς οὔσης οὔτε μὴν ῥητορικῆς οὔτε γραμματικῆς, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων αὐτῇ τὴν προσηγορίαν λαμβανούσης, ἀφ’ ὧν οὕτως ὀνομάζεσθαι δοκεῖ, οὐδ’ ὁπότερον αὐτῶν οὖσα· ὁμοίως μοι φαίνεται καὶ ἀπὸ τῶν δοκούντων εἶναι κακῶν τὴν οὐσίαν ὄνομα προσλαμβάνειν, οὐδ’ ὁπότερον οὖσαν αὐτῶν. καὶ ὁμοίως ἐπινόησον, εἴ τινα ἕτερον ἀναπλάττεις ἐν τῷ νῷ τῶν κακῶν τοῖς ἀνθρώποις αἴτιον, ὡς κἀκεῖνος, καθὸ ἐν τούτοις ἐνεργεῖ καὶ ὑποβάλλει ποιεῖν τὰ κακὰ, ἐστὶ καὶ αὐτὸς κακὸς ἐξ ὧν ποιεῖ. διὰ τοῦτο γὰρ κἀκεῖνος κακὸς εἶναι λέγεται, ὅτι τῶν κακῶν ἐστὶ ποιητής· ἃ δέ τις ποιεῖ, οὐκ ἔστιν αὐτὸς, ἀλλ’ ἐνέργειαι αὐτοῦ, ἀφ’ ὧν τὴν προσηγορίαν τοῦ κακὸς λέγεσθαι λαμβάνει.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ αὐτὸν ὑπάρχειν εἴποιμεν ἃ ποιεῖ, ποιεῖ δὲ φόνους καὶ μοιχείας καὶ κλοπὰς καὶ ὅσα τούτοις ὅμοια, αὐτὸς ἔσται ταῦτα. εἰ δὲ ταῦτά ἐστιν αὐτὸς, ταῦτα δ’ ὅτε γίνεται τὴν σύστασιν ἔχει, οὐ γινόμενα δὲ καὶ τοῦ εἶναι παύεται, γίνεται δὲ ταῦτα πρὸς ἀνθρώπων, ἔσονται τούτων οἱ ἄνθρωποι ποιηταὶ, καὶ τοῦ εἶναι καὶ τοῦ μηκέτ’ εἶναι αἴτιοι. εἰ δὲ ταῦτα αὐτοῦ ἐνεργείας φῂς, ἐξ ὧν ποιεῖ τὸ κακὸς εἶναι ἔχει, οὐκ ἐξ ὧν ἐστὶν οὐσία. κακὸν δὲ εἴπομεν λέγεσθαι ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων τῇ οὐσίᾳ, ἅτινα οὐκ ἔστιν ἡ οὐσία· ὡς ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ὁ ἰατρός. εἰ δὲ ἐξ ὧν ἐνεργεῖ ἕκαστος ὑπάρχει κακὸς, ἃ δὲ ἐνεργεῖ ἀρχὴν τοῦ εἶναι λαμβάνει, ἤρξατο κἀκεῖνος εἶναι κακὸς, ἤρξατο δὲ καὶ ταῦτα εἶναι κακά. εἰ δὲ οὕτως ἔχει, οὐκ ἔστιν ἀνάρχως κακὸς, οὐδὲ ἀγένητα τὰ κακὰ, τῷ γενητὰ πρὸς αὐτοῦ εἶναι φάναι. Τὸν μὲν πρὸς τὸν ἑταῖρον, ὦ φίλε, λόγον ἱκανῶς μοι πεποιηκέναι δοκεῖς· ἐξ ὧν γὰρ προλαβὼν ἔδωκε τῷ λόγῳ, ἐκ τούτων συνάγειν ἔδοξας καλῶς· ὡς ἀληθῶς γὰρ, εἰ ἄποιος ἐτύγχανεν ἡ ὕλη, τῶν δὲ ποιοτήτων δημιουργὸς ὑπάρχει ὁ θεὸς, ποιότητες δὲ τὰ κακὰ, τῶν κακῶν ἔσται ποιητὴς ὁ θεός.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὗτος μὲν οὖν ὁ λόγος πρὸς ἐκεῖνον εἰρήσθω καλῶς· ἐμοὶ δὲ ψεῦδος δοκεῖ τὴν ὕλην ἄποιον εἶναι λέγειν· οὐδὲ γὰρ ἔνεστιν εἰπεῖν περὶ ἡστινοσοῦν οὐσίας, ὥς ἐστιν ἄποιος· ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν ᾧ ἄποιον εἶναι λέγει, τὴν ποιότητα αὐτῆς μηνύει, ὁποία ἐστὶν ἡ ὕλη διαγραφόμενος· ὅπερ ἐστὶ ποιότητος εἶδος. ὅθεν εἰ σοὶ φίλον ἐστὶν ἄνωθεν ἔχου πρὸς ἐμὲ τοῦ λόγου· ἐμοὶ γὰρ ἡ ὕλη ποιότητας ἀνάρχως ἔχειν δοκεῖ· οὕτως γὰρ καὶ τὰ κακὰ ἐκ τῆς ἀπορροίας αὐτῆς εἶναι λέγω, ἵνα τῶν κακῶν ὁ μὲν θεὸς ἀναίτιος ᾖ, τούτων δ’ ἁπάντων ἡ ὕλη αἰτία. Τὴν μὲν προθυμίαν τὴν σὴν ἀποδέχομαι, ὦ φίλε, καί σου τὴν ἐν τοῖς λόγοις σπουδὴν ἐπαινῶ· προσῆκε γὰρ ὡς ἀληθῶς ἕκαστον τῶν φιλομαθῶν μὴ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε συγκατατίθεσθαι τοῖς λεγομένοις, ἀλλ’ ἀκριβῆ ποιεῖσθαι τὴν ἐξέτασιν τῶν λόγων. οὐδὲ γὰρ εἰ ὁ προσζητῶν παρὰ λόγον ὁρισάμενος ἀφορμὴν παρέσχε τῷ προσδιαλεγομένῳ συνάγειν ὡς θέλει, τοῦτο καὶ τὸν ἀκροατὴν πείσει· ἀλλ’ εἴ τι δοκεῖ δυνατὸν εἶναι λέγεσθαι καλῶς, τοῦτο λέξει παρών· δυοῖν γὰρ θάτερον ἔσται· ἢ γὰρ καὶ πρὸς ὃ κινεῖσθαι δοκεῖ ἀκούσας τέλεον ὠφεληθήσεται, ἢ τὸν προςδιαλεγόμενον ἐλέγξει οὐ τἀληθῆ λέγοντα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ δοκεῖς δέ μοι δεόντως εἰρηκέναι ἔμποιον εἶναι ἀνάρχως τὴν ὕλην· εἰ γὰρ τοῦθ’ οὕτως ἔχει, τίνος ἔσται ποιητὴς ὁ θεός; εἴτε γὰρ οὐσίας ἐροῦμεν, προεῖναι φαμέν· εἴτ’ αὖ πάλιν ποιοτήτων, καὶ ταύτας ὑπάρχειν λέγομεν. οὐκοῦν οὐσίας τε οὔσης καὶ ποιοτήτων περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ δημιουργὸν λέγειν τὸν θεόν. ἵνα δὲ μὴ ἐμαυτῷ κατασκευάζειν τινὰ δόξω λόγον, ἀπόκριναί μοι νῦν ἐρωτώμενος· τίνι τρόπῳ δημιουργὸν εἶναι φῂς τὸν θεόν; πότερον ὅτι τὰς οὐσίας ἔτρεψεν εἰς τὸ μηκέθ’ ὑπάρχειν ἐκείνας, αἵπερ ἦσάν ποτε, ἀλλ’ ἑτέρας παρ’ αὐτὰς γενέσθαι; ἢ ὅτι τὰς μὲν οὐσίας ἐφύλαξεν ἐκείνας, αἵπερ ἦσαν πρὸ τούτου, τὰς δὲ ποιότητας ἔτρεψεν αὐτῶν; Οὔτι μοι δοκεῖ ἀλλαγήν τινα οὐσιῶν γεγονέναι· καὶ γὰρ ἄτοπον τοῦτο λέγειν μοι φαίνεται· τροπὴν δέ τινα τῶν ποιοτήτων γεγονέναι φημὶ, καθ’ ἃς δημιουργὸν εἶναι λέγω τὸν θεόν. καὶ ὥσπερ εἰ τύχοι λέγειν ἐκ λίθων οἰκίαν γεγονέναι, ἐφ’ ὧν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὡς οὐκέτι λίθοι μένουσι τῇ οὐσίᾳ, οἰκία γενόμενοι οἱ λίθοι· τῇ γὰρ ποιότητι τῆς συνθέσεως τὴν οἰκίαν γεγονέναι φημὶ, τραπείσης δηλονότι τῆς προτέρας τῶν λίθων ποιότητος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω μοι δοκεῖ καὶ τὸν θεὸν, ὑπομενούσης τῆς οὐσίας, τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων αὐτῆς πεποιηκέναι, καθ’ ἣν τὴν τοῦδε τοῦ κόσμου γένεσιν πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι λέγω. Ἐπεὶ τοίνυν τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι φῂς, ἀπόκριναί μοι βραχέα πυθέσθαι προαιρουμένῳ. λέγε δὴ, εἰ ὁμοίως καὶ σοὶ δοκεῖ τὰ κακὰ ποιότητες εἶναι τῶν οὐσιῶν; Δοκεῖ. Ἄνωθεν δὲ ἦσαν αἱ ποιότητες αὗται ἐν τῇ ὕλῃ, ἢ ἀρχὴν ἔσχον τοῦ εἶναι; Συνεῖναί φημι ἀγενήτως τῇ ὕλῃ ταυτασὶ τὰς ποιότητας. Οὐχὶ δὲ τὸν θεὸν φῂς τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων πεποιηκέναι; Τοῦτό φημι. Πότερον οὖν εἰς τὸ κρεῖττον, ἢ εἰς τὸ χεῖρον; Εἰς τὸ κρεῖττον λέγειν μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ ποιότητες ὕλης τὰ κακὰ, τὰς δὲ ποιότητας αὐτῆς εἰς τὸ κρεῖττον ἔτρεψεν ὁ θεὸς, πόθεν τὰ κακὰ ζητεῖν ἀνάγκη. οὐ γὰρ ἔμειναν αἱ ποιότητες ὁποῖαί ποτε ἦσαν τῇ φύσει· ἢ εἰ μὲν πρότερον οὐκ ἦσαν αἱ ποιότητες κακαὶ, ἐκ δὲ τοῦ τραπῆναι πρὸς τοῦ θεοῦ τὰς πρώτας τοιαύτας περὶ τὴν ὕλην γεγονέναι ποιότητας φῂς, αἴτιος ἔσται τῶν κακῶν ὁ θεὸς, τρέψας τὰς οὐκ οὔσας ποιότητας κακὰς εἰς τὸ εἶναι κακάς·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἢ τὰς μὲν κακὰς ποιότητας εἰς τὸ κρεῖττον οὐ δοκεῖ σοι τρέψαι τὸν θεὸν, τὰς δὲ λοιπὰς καὶ μόνας, ὅσαι ἀδιάφοροι ἐτύγχανον, τῆς διακοσμήσεως ἕνεκα πρὸς τοῦ θεοῦ τετράφθαι λέγεις; Οὕτως ἄνωθεν εἶχον ἐγώ. Πῶς τοίνυν αὐτὸν τὰς τῶν φαύλων ποιότητας ὡς εἶχον καταλελοιπέναι λέγεις; πότερον δυνάμενον μὲν κἀκείνας ἀνελεῖν, οὐ βουληθέντα δὲ, ἢ τὸ δύνασθαι μὴ ἔχοντα; εἰ μὲν γὰρ δυνάμενον λέξεις, οὐ βουληθέντα δὲ, αὐτὸν αἴτιον τούτων εἰπεῖν ἀνάγκη. ὅτι δυνάμενος ποιῆσαι μὴ εἶναι κακὰ συνεχώρησεν αὐτὰ μένειν ὡς ἦν, καὶ μάλιστα ὅτε δημιουργεῖν τὴν ὕλην ἤρξατο. εἰ γὰρ μηδ’ ὅλως ἔμελεν αὐτῷ τῆς ὕλης, οὐκ ἂν αἴτιος ἦν ὧν συνεχώρει μένειν· ἐπεὶ δὲ μέρος μέν τι αὐτῆς δημιουργεῖ, μέρος δέ τι οὕτως ἐᾷ δυνάμενος κἀκεῖνο τρέπειν εἰς τὸ κρεῖττον, αἰτίαν ὀφλισκάνειν ἄξιος εἶναί μοι δοκεῖ, καταλιπὼν μέρος ὕλης εἶναι πονηρὸν ἐπ’ ὀλέθρῳ οὗ ἐδημιούργησε μέρους. ἀλλὰ μὴν καὶ τὰ μέγιστα κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ἠδικῆσθαί μοι δοκεῖ· τοῦθ’ ὅπερ κατεσκεύασε τῆς ὕλης μέρος ἀντιλαμβανόμενον τανῦν τῶν κακῶν. εἰ γάρ τις ἐξετάζοι ἐπ’ ἀκριβὲς τὰ πράγματα, χαλεπώτερον νῦν εὑρήσει τὴν ὕλην πεπονθυῖαν τῆς προτέρας ἀκοσμίας.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πρὶν γὰρ αὐτὴν διακριθῆναι, τὸ μηδὲ αἰσθέσθαι τῶν κακῶν παρῆν αὐτῇ· νυνὶ δὲ ἕκαστον τῶν μερῶν αὐτῆς αἴσθησιν λαμβάνει τῶν κακῶν. καί μοι ἐπ’ ἀνθρώπου τὸ παράδειγμα λάβε. πρὶν γὰρ εἰκονισθῇ καὶ ζῶον γένηται τῇ τοῦ δημιουργοῦ τέχνῃ, τὸ μηδενὸς ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν κακῶν παρὰ τῆς φύσεως εἶχεν· ἀφ’ οὗ δὲ πρὸς τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος γίνεται, καὶ τὴν αἴσθησιν τοῦ προσπελάζοντος κακοῦ προσλαμβάνει· καὶ τοῦθ’ ὅπερ ἐπ’ εὐεργεσίᾳ τῆς ὕλης πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι λέγεις, εὑρίσκεται μᾶλλον ἐπὶ τῷ χείρονι προσγενόμενον αὐτῇ. εἰ δ’ ἐκ τοῦ μὴ δύνασθαι τὸν θεὸν ἀνελεῖν τὰ κακὰ τὸ μὴ πεπαῦσθαι λέγεις, ἀδύνατον τὸν θεὸν φήσεις ὑπάρχειν· τὸ δὲ ἀδύνατον ἤτοι τῷ φύσει ἀσθενῆ ὑπάρχειν αὐτὸν ἔσται, ἢ τῷ νικᾶσθαι τῷ φόβῳ δεδουλωμένον πρός τινος κρείττονος. εἰ μὲν οὖν τὸν θεὸν φύσει ἀσθενῆ ὄντα τολμήσεις εἰπεῖν, περὶ τῆς σωτηρίας αὐτῆς κινδυνεύειν μοι δοκεῖς· εἰ δὲ τῷ νικᾶσθαι φόβῳ πρὸς τοῦ μείζονος, μείζονα λέξεις τοῦ θεοῦ τὰ κακὰ νικῶντα τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ τὴν ὁρμήν· ὅπερ ἄτοπον εἶναί μοι λέγειν περὶ θεοῦ δοκεῖ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὰ τί γὰρ οὐχὶ μᾶλλον ταῦτα ἔσονται θεοὶ, νικᾷν κατὰ τὸν λόγον τὸν σὸν δυνάμενα τὸν θεόν, εἴπερ θεὸν ἐκεῖνό φαμεν ὃ τὴν ἁπάντων ἐξουσίαν ἔχει; Βραχέα δέ σου καὶ περὶ τῆς ὕλης αὐτῆς πυθέσθαι βούλομαι· καί μοι φέρων λέγε, πότερον ἁπλῆ τις ἦν ἡ ὕλη ἢ σύνθετος; ἡ γὰρ διαφορὰ τῶν γεγονότων εἰς τοιαύτην με περιί̈στησιν ἐξέτασιν τοῦδε τοῦ λόγου. εἰ γὰρ ἁπλῆ τις ἐτύγχανεν ἡ ὕλη καὶ μονοειδὴς, σύνθετος δὲ ὁ κόσμος καὶ ἐκ διαφόρων οὐσιῶν τε καὶ κράσεων τὴν σύστασιν ἔχει, ἀδύνατον τοῦτον ἐξ ὕλης γεγονέναι λέγειν, τῷ τὰ σύνθετα μὴ οἷόν τε ἐξ ἑνὸς ἁπλοῦ τὴν σύστασιν ἔχειν· τὸ γὰρ σύνθετον ἁπλῶν τινῶν μίξιν μηνύει. εἰ δ’ αὖ πάλιν τὴν ὕλην σύνθετον λέγειν ἐθέλοις, πάντως ἐξ ἁπλῶν τινῶν συντεθεῖσθαι φήσεις· εἰ δὲ ἐξ ἁπλῶν συνετέθη, ἦν ποτὲ καθ’ ἑαυτὰ τὰ ἁπλᾶ, ὧν συντεθέντων γέγονεν ἡ ὕλη· ἐξ οὗπερ καὶ γενητὴ οὖσα δείκνυται. εἰ γὰρ σύνθετος ἡ ὕλη, τὰ δὲ σύνθετα ἐξ ἁπλῶν τὴν σύστασιν ἔχει, ἦν ποτὲ καιρὸς ὅτε ἡ ὕλη οὐκ ἦν, τουτέστι πρὶν τὰ ἁπλᾶ συνελθεῖν· εἰ δὲ ἦν ποτὲ καιρὸς ὅτε ἡ ὕλη οὐκ ἦν, οὐκ ἦν δέ ποτε καιρὸς ὅτε τὸ ἀγένητον οὐκ ἦν, οὐκ ἔσται ἀγένητος ἡ ὕλη· τὸ δ’ ἐντεῦθεν ἔσται πολλὰ τὰ ἀγένητα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ γὰρ ἦν ἀγένητος ὁ θεὸς, ἦν δὲ ἀγένητα καὶ τὰ ἁπλᾶ ἐξ ὧν ἡ ὕλη συνετέθη, οὐκ ἔσται δύο καὶ μόνα τὰ ἀγένητα. δοκεῖ δέ σοι μηδὲν τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτῷ ἀντικεῖσθαι; Δοκεῖ. Ἀντίκειται δὲ τῷ πυρὶ τὸ ὕδωρ; Ἀντικεῖσθαί μοι φαίνεται. Ὁμοίως δὲ καὶ τῷ φωτὶ τὸ σκότος, καὶ τῷ ψυχρῷ τὸ θερμόν; πρὸς δὴ τούτοις καὶ τῷ ξηρῷ τὸ ὑγρόν; Οὕτως ἔχειν μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ μηδὲν τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτῷ ἀντίκειται, ἀλλήλοις δὲ ταῦτα ἀντίκειται, οὐκ ἔσονται ὕλη μία, οὐδὲ μὴν ἐξ ὕλης μιᾶς. ὅμοιον δέ τινα τούτῳ λόγον πάλιν πυθέσθαι βούλομαι. δοκεῖ σοι τὰ μέρη μὴ ἀναιρετικὰ τυγχάνειν ἀλλήλων; Δοκεῖ. Εἶναι δὲ τῆς ὕλης μέρη τό τε πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ, ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ λοιπά; Οὕτως ἔχω. Τί δέ; οὐ δοκεῖ σοι ἀναιρετικὸν μὲν εἶναι τοῦ πυρὸς τὸ ὕδωρ, τοῦ δὲ σκότους τὸ φῶς, καὶ τἄλλα ὅσα τούτοις παραπλήσια; Δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ τὰ μέρη οὐκ ἔστιν ἀλλήλων ἀναιρετικὰ, ταῦτα δὲ ἀλλήλων ἀναιρετικὰ τυγχάνει, οὐκ ἔσται ἀλλήλων μέρη· εἰ δὲ οὐκ ἔστιν ἀλλήλων μέρη, οὐκ ἔσονται ὕλης μιᾶς. ἀλλὰ μὴν οὐδ’ αὐτὰ ἔσονται ὕλη, τῷ μηδέν τι τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτοῦ ἀναιρετικὸν ὑπάρχειν, κατὰ τὸν τοῦ ἀντικειμένου λόγον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐδὲ γάρ ἐστί τι ἑαυτῷ ἀντικείμενον· τὰ γὰρ ἀντικείμενα ἑτέροις ἀντικεῖσθαι πέφυκεν· οἷον τὸ λευκὸν αὐτὸ ἑαυτῷ οὐκ ἀντίκειται, πρὸς δὲ τὸ μέλαν ἀντικείμενον λέγεται· καὶ τὸ φῶς ὁμοίως ἑαυτῷ μὴ ἀντικεῖσθαι δείκνυται, πρὸς δὲ τὸ σκότος οὕτως ἔχον φαίνεται, καὶ ἄλλα γοῦν ὁμοίως πλεῖστα ὅσα. εἰ τοίνυν καὶ ὕλη μία τις ἦν, οὐκ ἂν αὐτὴ ἑαυτῇ ἀντέκειτο. οὕτω δὲ τῶν ἀντικειμένων ἐχόντων τὸ μὴ εἶναι τὴν ὕλην δείκνυται. Ταῦτα ἀπὸ τοῦ ζ λόγου τῆς Εὐςεβίου τοῦ Παλαιςτιναίου εὐαγγελικῆς προπαραςκευῆς ἤντληται, ὄντα ὥς φηςιν Μαξίμου οὐκ ἀςήμου ἐν τοῖς χριςτιανοῖς ςυγγραφέως. αὐτολεξεὶ δὲ ταῦτα ηὕρηται κείμενα ἐν τῷ Ὠριγένους πρὸς Μαρκιωνιςτὰς καὶ ἄλλους αἱρετικοὺς διαλόγῳ, Εὐτροπίου δικάζοντος, Μεγεθίου δὲ ἀντιλέγοντος. Ὅτι ὁ ἐκ προγνώςεως ἀφοριςμὸς οὐκ ἀναιρεῖ τὸ αὐτεξούςιον. ἐκ τοῦ α τόμου τῶν εἰς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐξηγητικῶν, εἰς τό· Ἀφωριςμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ. Τρίτον ἔστιν ἰδεῖν τό· Ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ. καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ὁ ἀπόστολος περὶ ἑαυτοῦ τοιαῦτά φησιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ θεὸς, ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου, ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί. ἐπιλαμβάνονται δὲ τῶν τοιούτων λέξεων οἱ μὴ συνιέντες τὸν ἐκ προγνώσεως θεοῦ προωρισμένον αἴτιον τυγχάνοντα τοῦ γίνεσθαι τὰ προγινωσκόμενα· καὶ οἴονται διὰ τούτων εἰσάγειν τοὺς ἐκ κατασκευῆς καὶ φύσεως σωζομένους. τινὲς δὲ καὶ τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἐκ τῶν τοιούτων ἀναιροῦσι ῥητῶν, συγχρώμενοι καὶ τῷ· Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας· ἐν ψαλμοῖς εἰρημένῳ. πρὸς μὲν οὖν τοῦτο εὐχερῶς ἔστιν ἀπαντῆσαι, ἐρωτῶντας περὶ τῆς ἑξῆς λέξεως· γέγραπται γάρ· Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας, ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρὸς, ἐλάλησαν ψευδῆ· θυμὸς αὐτοῖς κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως. καὶ πευσόμεθά γε τῶν ὡς σαφεῖ τῇ λέξει ἐπιβαινόντων, εἰ οἱ ἀπαλλοτριωθέντες ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας ἅμα τῷ ἐξελθεῖν ἀπὸ γαστρὸς τῆς μητρὸς αὐτῶν ἐπλανήθησαν καὶ τῆς σωζούσης ὁδοῦ ἐσφάλησαν, αὐτοὶ εἰς τοῦτο ἐνεργήσαντες. πῶς δὲ οἱ ἀπαλλοτριωθέντες ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας ἀπὸ γαστρὸς ἐπλανήθησάν τε καὶ ἐλάλησαν ψευδῆ; οὐ γὰρ δὴ δείξουσιν ὅτι ἅμα τῷ γεννηθῆναι ἔναρθρον φωνὴν προήκαντο, ψευδῆ τινὰ προφερόμενοι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀλλ’ εἰ προσέχομεν τοῖς προτεταγμένοις τοῦ προορισμοῦ ἐν τῇ ἐξεταζομένῃ ἐπιστολῇ λεγομένοις, δυνησόμεθα, τὰ περισπῶντα τοὺς ἁπλουστέρους πρὸς παραδοχὴν τοῦ ἀδικίαν κατηγοροῦντος κατὰ τοῦ θείου δόγματος καθελόντες, ἀπολογήσασθαι περὶ τοῦ ἐκ κοιλίας μητρὸς ἀφορίζοντος καὶ εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ ἀφορίζοντος τὸν δοῦλον Ἰησοῦ Χριστοῦ κλητὸν ἀπόστολον Παῦλον. οὕτω δὲ ἔχει τὰ ῥητά· Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν· καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν· οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. Πρόσχωμεν οὖν τῇ τάξει τῶν λεγομένων. δικαιοῖ ὁ θεὸς καλέσας πρότερον, οὐκ ἂν δικαιώσας οὓς μὴ ἐκάλεσεν· καλεῖ δὲ πρὸ τῆς κλήσεως προορίσας, οὐκ ἂν καλέσας οὓς μὴ προώρισεν· καὶ ἔστιν αὐτῷ ἀρχὴ τῆς κλήσεως καὶ τῆς δικαιώσεως οὐχ ὁ προορισμός· οὗτος γὰρ εἰ ἦν ἀρχὴ τῶν ἑξῆς, κἂν πιθανώτατα ἐκράτουν οἱ παρεισάγοντες τὸν περὶ φύσεως ἄτοπον λόγον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἀνωτέρω δέ ἐστι τοῦ προορισμοῦ ἡ πρόγνωσις· Οὓς γὰρ προέγνω, φησὶ, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. προενατενίσας οὖν ὁ θεὸς τῷ εἱρμῷ τῶν ἐσομένων, καὶ κατανοήσας ῥοπὴν τοῦ ἐφ’ ἡμῖν τῶνδέ τινων ἐπὶ εὐσέβειαν καὶ ὁρμὴν ἐπὶ ταύτην μετὰ τὴν ῥοπὴν, καὶ ὡς ὅλοι ἑαυτοὺς ἐπιδώσουσι τῷ κατ’ ἀρετὴν ζῇν, προέγνω αὐτοὺς, γινώσκων μὲν τὰ ἐνιστάμενα προγινώσκων δὲ τὰ μέλλοντα· καὶ οὓς οὕτω προέγνω, προώρισεν συμμόρφους ἐσομένους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. ἔστιν οὖν τις ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, εἰκὼν τυγχάνων τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, καὶ τούτου εἰκὼν ἡ λεγομένη εἰκὼν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ· ἥντινα νομίζομεν εἶναι ἣν ἀνέλαβεν ψυχὴν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἀνθρωπίνην, γενομένην διὰ τὴν ἀρετὴν τῆς εἰκόνος τοῦ θεοῦ εἰκόνα. ταύτης δὲ, ἣν οἰόμεθα εἰκόνος εἰκόνα εἶναι [τοῦ υἱοῦ] τοῦ θεοῦ, συμμόρφους προώρισεν γενέσθαι ὁ θεὸς, οὓς διὰ τὴν περὶ αὐτῶν πρόγνωσιν προώρισεν. οὐ νομιστέον τοίνυν εἶναι τῶν ἐσομένων αἰτίαν τὴν πρόγνωσιν τοῦ θεοῦ· ἀλλ’ ἐπεὶ ἔμελλεν γίνεσθαι κατ’ ἰδίας ὁρμὰς τοῦ ποιοῦντος, διὰ τοῦτο προέγνω, εἰδὼς τὰ πάντα πρὸ γενέσεως αὐτῶν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ὡς εἰδὼς τὰ πάντα πρὸ γενέσεως αὐτῶν τούσδε μέν τινας προέγνω καὶ προώρισεν συμμόρφους ἐσομένους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ἄλλους δὲ εἶδεν ἀπηλλοτριωμένους. ἐὰν δέ τις ἀνθυποφέρῃ πρὸς ταῦτα, εἰ δυνατόν ἐστι μὴ γενέσθαι ἃ τοιάδε ἔσεσθαι προεγίνωσκεν ὁ θεός· φήσομεν ὅτι δυνατὸν μὲν μὴ γενέσθαι· οὐχὶ δὲ, εἰ δυνατὸν μὴ γενέσθαι, ἀνάγκη μὴ γενέσθαι ἢ γενέσθαι· καὶ γίνεται οὐ πάντως ἐξ ἀνάγκης, ἀλλὰ δυνατοῦ ὄντος καὶ τοῦ αὐτὰ μὴ γενέσθαι. τῆς δὲ λογικῆς ἔχεται ἐντρεχείας τε καὶ θεωρίας ὁ περὶ τῶν δυνατῶν τόπος, ἵνα ὁ σμήξας ἑαυτοῦ τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς δυνηθῇ τῇ λεπτότητι τῶν ἀποδείξεων παρακολουθήσας κατανοῆσαι, πῶς καὶ μέχρι τῶν τυχόντων οὐκ ἐμποδίζεται τὸ εἶναί τι εἰς πολλὰ δυνατὸν, ἑνὸς ἐκ τῶν πολλῶν ὄντος τοῦ ἐσομένου, καὶ οὐ κατὰ ἀνάγκην ἐσομένου· προεγνωσμένου τε οὑτωσὶ, ὅτι ἔσται μὲν οὐκ ἐξ ἀνάγκης δὲ ἔσται, ἀλλ’ ἐνδεχομένου τυγχάνοντος τοῦ μὴ γενέσθαι ἔσται τὸ οὐ στοχαστικῶς εἰρημένον ἀλλ’ ἀληθῶς προεγνωσμένον. Μὴ νομιζέτω δέ τις ἡμᾶς τὸ Κατὰ πρόθεσιν σεσιωπηκέναι ὡς θλίβον ἡμῶν τὸν λόγον· ἐπεί φησιν ὁ Παῦλος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. ἀλλὰ προσεχέτω ὅτι τοῦ κατὰ πρόθεσιν εἶναι κλητοὺς τὴν αἰτίαν καὶ ὁ ἀπόστολος ἀποδέδωκεν εὐθέως, εἰπών· Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. καὶ τίνα γε μᾶλλον ἐχρῆν ἐγκαταχωρισθῆναι εἰς τὴν δικαιοῦσαν κλῆσιν τῇ προθέσει τοῦ θεοῦ ἢ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτόν; πάνυ δὲ τὴν ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν αἰτίαν παρίστησι τῆς προθέσεως καὶ τῆς προγνώσεως τό· Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν. σχεδὸν γὰρ εἶπεν ὅτι πάντα συνεργοῦντα εἰς ἀγαθὸν διὰ τοῦτο συνεργεῖ, ἐπεὶ ἄξιοί εἰσι συνεργίας οἱ ἀγαπῶντες τὸν θεόν. ἅμα δὲ καὶ ἐρωτήσωμεν τοὺς τὰ ἐναντία λέγοντας, καὶ ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν πρὸς ταῦτα. ἔστω καθ’ ὑπόθεσιν εἶναί τινα ἐφ’ ἡμῖν· καὶ τοῦτο ἐροῦμεν αὐτοῖς ἀναιροῦσι τὸ ἐφ’ ἡμῖν, ἕως ἐκ τῆς διδομένης ὑποθέσεως ἐλεγχθῇ αὐτῶν ὁ λόγος οὐχ ὑγιὴς ὤν. ὄντος δὴ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν, ἆρα ὁ θεὸς ἐπιβαλὼν τῷ εἱρμῷ τῶν ἐσομένων προγνώσεται τὰ πραχθησόμενα ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν ἑκάστῳ τῶν ἐχόντων τὸ ἐφ’ ἡμῖν, ἢ οὐ προγνώσεται;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τὸ μὲν οὖν λέγειν Οὐ προγνώσεται, ἀγνοοῦντός ἐστι τὸν ἐπὶ πᾶσι νοῦν καὶ τὴν μεγαλωσύνην τοῦ θεοῦ. εἰ δὲ δώσουσιν ὅτι προγνώσεται, πάλιν ἐρωτήσωμεν αὐτοὺς, ἆρα τὸ ἐγνωκέναι αὐτὸν αἴτιόν ἐστι τοῦ ἔσεσθαι τὰ ἐσόμενα, διδομένου τοῦ εἶναι τὸ ἐφ’ ἡμῖν; ἢ ἐπεὶ ἔσται προέγνω, καὶ οὐδαμῶς ἐστὶν αἰτία αὐτοῦ ἡ πρόγνωσις τῶν ἐσομένων ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν ἑκάστῳ; δυνατὸν οὖν ἦν τῶνδέ τινων ἀπαντησάντων μὴ τόδε ἀλλὰ τόδε ἐνεργῆσαι τὸν δημιουργηθέντα αὐτεξούσιον. Τούτων οὖν καὶ τοιούτων ἂν λεχθησομένων, σώζεται καὶ τό· Εὖγε, ἀγαθὲ δοῦλε καὶ πιστέ· ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου· καὶ πᾶς ἔπαινος. σώζεται δὲ καὶ τὸ εὔλογον τοῦ· Πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρὲ, ἔδει σε βαλεῖν τὸ ἀργύριόν μου εἰς τράπεζαν. οὕτω δὲ σωθήσεται μόνως τὰ δικαίως λεγόμενα πρὸς μὲν τοὺς ἐκ δεξιῶν· Δεῦτε πρός με οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· ὅτι ἐπείνασα, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· καὶ τὰ ἑξῆς· πρὸς δὲ τοὺς ἐξ εὐωνύμων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· ὅτι ἐπείνων, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· καὶ τὰ ἑξῆς. ἀλλὰ καὶ εἴπερ τό· Ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ· καὶ τό· Ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου· ἀνάγκην τινὰ περιεῖχε, πῶς ἂν εὐλόγως ἔφασκε τό· Ὑποπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι· καὶ τό· Οὐαὶ γάρ μοί ἐστιν ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι; σαφῶς γὰρ ἐκ τούτων παρίστησιν ὅτι εἰ μὴ ὑπεπίαζεν αὐτοῦ τὸ σῶμα καὶ ἐδουλαγώγει οἷόν τε ἦν αὐτὸν ἄλλοις κηρύξαντα ἀδόκιμον γενέσθαι, καὶ ὅτι δυνατὸν ἦν οὐαὶ αὐτῷ γενέσθαι εἰ μὴ εὐηγγελίζετο. μήποτε οὖν σὺν τούτοις ἀφώρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς, καὶ ἀφώρισεν αὐτὸν εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ, σὺν τῷ ἑωρακέναι τὴν αἰτίαν τοῦ δικαίου ἀφορισμοῦ, ὅτι ὑποπιάσει τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγήσει εὐλαβούμενος μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένηται, καὶ ὅτι, εἰδὼς οὐαὶ αὐτῷ ἔσεσθαι ἐὰν μὴ εὐαγγελίσηται, φόβῳ τῷ πρὸς τὸν θεὸν πρὸς τὸ μὴ γενέσθαι ἐν τῷ οὐαὶ οὐκ ἐσιώπα ἀλλ’ εὐηγγελίζετο.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ ταῦτα δὲ ἑώρα ὁ ἀφορίζων αὐτὸν ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ καὶ ὁ ἀφορίζων αὐτὸν εἰς τὸ ἑαυτοῦ εὐαγγέλιον, ὅτι ἐν κόποις ἔσται περισσοτέρως, ἐν φυλακαῖς περισσευόντως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν θανάτοις πολλάκις· ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις τεσσαράκοντα παρὰ μίαν λήψεται, τρὶς ῥαβδισθήσεται, ἅπαξ λιθασθήσεται· καὶ τάδε τινὰ πείσεται καυχώμενος ἐν ταῖς θλίψεσι καὶ εἰδὼς ὅτι ἡ θλίψις ὑπομονὴν κατεργάζεται καὶ ὑπομένων. διὰ ταῦτα δὲ ἄξιον ἦν αὐτὸν ἀφορισθῆναι εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ προγινωσκόμενον ἔσεσθαι, καὶ ἀφορισθῆναι αὐτὸν ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ. καὶ ἀφωρίζετο εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ οὐ διὰ τὴν φύσιν ἔχουσάν τι ἐξαίρετον καὶ ὅσον ἐπὶ τῇ κατασκευῇ ὑπὲρ τὰς τῶν μὴ τοιούτων φύσεις, ἀλλὰ διὰ τὰς προεγνωσμένας μὲν πρότερον πράξεις ὕστερον δὲ γενομένας ἑκάστην ἐκ τῆς παρασκευῆς καὶ τῆς προαιρέσεως τῆς ἀποστολικῆς. νῦν δὲ ἀποδιδόναι εἰς τὸ ἀπὸ τοῦ ψαλμοῦ ῥητὸν οὐκ ἦν εὔκαιρον, παρεκβατικὸν γὰρ ἦν· διὸ εἰς τὴν οἰκείαν τάξιν θεοῦ διδόντος ἀποδοθήσεται, ὅταν τὸν ψαλμὸν διηγώμεθα. ἀρκέσει δὲ καὶ ταῦτα πεπλεονασμένα εἰς τὸ Ἀφωρισμένος.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
On What Are Goods and What Are...Περὶ τοῦ τίνα τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ τοῦ τίνα τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ κακὰ, καὶ ὅτι ἐν προαιρετικοῖς ταῦτα καὶ ἐν ἀπροαιρέτῳ, καὶ κατὰ τὴν τοῦ χριςτοῦ διδαςκαλίαν, ἀλλ’ οὐχ ὡς Ἀριςτοτέλης οἴεται. ἐκ τοῦ τόμου τοῦ εἰς τὸν δ ψαλμὸν, εἰς τό· Πολλοὶ λέγουςι· τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; Πολλῆς παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ζητήσεως τυγχανούσης περὶ τοῦ τίνα τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ κακά· καί τινων μὲν ἀπροαίρετα λεγόντων εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ, ὡσπερεὶ τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν ἀποφαινομένων, κακὸν δὲ τὸ πονηρόν· ἑτέρων δὲ ἐν μόνοις προαιρετικοῖς κατακλειόντων τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ, καὶ τὰς μὲν ἀρετὰς καὶ τὰς κατ’ αὐτὰς πράξεις μόνας ἀγαθὰ λεγόντων, τὰς δὲ κακίας καὶ τὰς κατὰ κακίαν ἐνεργείας κακά· τρίτων δὲ ὄντων τῶν μιγνύντων, καὶ ἅμα ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἀπροαιρέτοις λεγόντων εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακά· εἰκότως ὑπὸ τῶν πιθανοτήτων περιελκόμενοι οἱ πολλοὶ τῶν πιστευόντων φιλομαθοῦντες εἰς τὸν περὶ ἀγαθῶν τόπον λέγοιεν ἂν τό· Τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; ὅτι μὲν οὖν ἐν προαιρετικοῖς ἐστὶν ἡ τῶν ἀγαθῶν φύσις, πᾶς ὁστισοῦν ἀποδεχόμενος τὸν περὶ κρίσεως τόπον ἀδιστάκτως ὁμολογήσαι ἄν· ἀγαθὸν γάρ φησιν εἶναι ἐφ’ ᾧ ἀκούσεταί τις τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εὖγε, ἀγαθὲ δοῦλε καὶ πιστέ· ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου· ἀγαθὸν δὲ καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ἀνθρώπου ἐκ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφερόμενον, ὡς ὁ σωτήρ φησιν· Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὰ ἀγαθά. καὶ ἁπαξαπλῶς πᾶς καρπὸς δένδρου ἀγαθοῦ προαιρετικὸς ὢν ἀγαθόν ἐστιν· ὡς ἀγάπη καὶ εἰρήνη καὶ χαρὰ καὶ μακροθυμία, χρηστότης τε καὶ ἀγαθωσύνη καὶ πίστις καὶ πραύ̈της καὶ ἐγκράτεια· τὰ δὲ ἐναντία τούτοις κακά. εἰ δὲ καὶ κατὰ τὴν τοῦ χριστοῦ διδασκαλίαν ἔστι τι ἀγαθὸν καὶ κακὸν, καὶ ἐν ἀπροαιρέτοις ζητητέον· κἂν ᾖ δέ τι ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἐν ἀπροαιρέτοις, ὡς ὕστερον ἐξετάσαντες τάχα δείξομεν. ἀλλ’ οὔτι γε τὰ ἀπὸ τῶν μιγνύντων τοῖς προαιρετικοῖς τὰ ἀπροαίρετα λεγόμενα ἀγαθὰ ἂν εἴη καὶ κακά· ἐκεῖνοι γὰρ οἴονται τῶν ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι περὶ ψυχὴν, τὰ δὲ περὶ σῶμα, τὰ δὲ ἐκτός· ὁμοίως δὲ καὶ τῶν κακῶν· καὶ περὶ ψυχὴν μὲν, ἀρετὴν καὶ τὰς κατ’ ἀρετὴν πράξεις, ἢ κακίαν καὶ τὰς κατὰ κακίαν πράξεις· περὶ σῶμα δὲ, ὑγείαν καὶ εὐεξίαν καὶ κάλλος, ἢ νόσον καὶ καχεξίαν καὶ αἶσχος·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
περὶ τὰ ἐκτὸς δὲ, πλοῦτον καὶ εὐγένειαν καὶ δόξαν, ἢ πενίαν καὶ δυσγένειαν καὶ ἀδοξίαν. Οἰήσονται δέ τινες καὶ κατὰ τὰς γραφὰς ὁμοίως τρία γένη εἶναι τῶν ἀγαθῶν, καὶ τρία γένη τῶν κακῶν· τὰς γὰρ ἀρετὰς καὶ τὰς κακίας προσιέμενοι εἶναι ἀγαθὰ καὶ κακὰ, μετὰ τὰ ὁμολογούμενα καὶ ὑφ’ ἡμῶν ἐν ἀρετῇ καὶ κακίᾳ καὶ ταῖς κατ’ αὐτὰς πράξεσι, χρήσονται ῥητοῖς καὶ τὰ σωματικὰ καὶ τὰ ἐκτὸς δῆθεν ἀποφαινομένοις ἀγαθὰ ἢ κακὰ τυγχάνειν. καὶ περὶ μὲν ἀρετῶν καὶ κακιῶν τί δεῖ καὶ λέγειν; τῶν ἠθικῶν πραγμάτων διδασκόντων δεῖν ἡμᾶς μὲν αἱρεῖσθαι δικαιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ φρόνησιν καὶ ἀνδρείαν καὶ τὰς κατ’ αὐτὰς πράξεις, ἐκκλίνειν δὲ τὰ τούτοις ἐναντία. διόπερ οὐ χρεία παραδειγμάτων εἰς τὰ παρὰ τῶν προαιρετικῶν ἀγαθά· σωματικὰ δὲ καὶ ἐκτὸς ἀγαθὰ ἐκ τῆς κατὰ τὸ ῥητὸν ἐκδοχῆς πολλαχόθεν δείξουσι. πλὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκεῖ παραθέσθαι τινὰ ἐκ τῶν ἐν Ἐξόδῳ καὶ Λευϊτικῷ καὶ Δευτερονομίῳ κειμένων, ὡς ἐν ἐπαγγελίᾳ πρὸς τοὺς τηροῦντας τὰς ἐντολὰς, καὶ ὡς ἐν ἀπειλῇ καὶ κατάραις πρὸς τοὺς παραβαίνοντας αὐτάς· οἷον ὅτι ἡ ὑγεία ἀγαθόν ἐστι καὶ ἡ νόσος κακὸν, ἀπὸ τῆς Ἐξόδου δείξει ταῦτα προσάγεσθαι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐὰν τηρήσῃς τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, πᾶσαν νόσον ἣν ἐπήγαγον τοῖς Αἰγυπτίοις οὐκ ἐπάξω ἐπὶ σέ· ἐγὼ γάρ εἰμι κύριος ὁ ἰώμενός σε. καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ Δευτερονομίου δὲ πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας λεγόμενον ὑπονοηθείη ἂν κακὸν μὲν παριστάνειν τὰς σωματικὰς πληγὰς καὶ τὰς νόσους, ἀγαθὸν δὲ δηλονότι τὴν ὑγείαν καὶ τὴν τοῦ σώματος ῥῶσιν. ἔχει δὲ οὕτως ἡ λέξις· Ἐὰν μὴ ἀκούσητε ποιεῖν πάντα τὰ ῥήματα τοῦ νόμου τούτου τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ, φοβεῖσθαι τὸ ὄνομα τὸ ἔντιμον καὶ τὸ θαυμαστὸν τοῦτο, Κύριον τὸν θεόν· καὶ παραδοξάσει κύριος τὰς πληγάς σου καὶ τὰς πληγὰς τοῦ σπέρματός σου, πληγὰς μεγάλας καὶ θαυμαστὰς, καὶ νόσους πονηρὰς καὶ πλείστας. καὶ ἐπιστρέψει ἐπὶ σὲ πᾶσαν τὴν πληγὴν Αἰγύπτου τὴν πονηρὰν, ἣν διευλαβοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κολληθήσεταί σοι· καὶ πᾶσαν μαλακίαν καὶ πᾶσαν πληγὴν τὴν μὴ γεγραμμένην ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου ἐπάξει κύριος ἐπὶ σὲ, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε. καὶ πάλιν τοῖς παραβαίνουσι τὰς ἐντολὰς λέγεται τό· Ἐπιπέμψω ὑμῖν πυρετὸν καὶ ἴκτερον καὶ σφακελίζοντας τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ τὴν ψυχὴν ὑμῶν ἐκτήκουσαν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πρὸς τούτοις καὶ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ τοῖς ἀφισταμένοις τῆς θεοσεβείας ἀπειλεῖ ὁ λόγος ὀπισθότονον ἀνίατον. Τὰ δὲ ἐκτὸς οἱ βουλόμενοι ἀγαθὰ κατὰ τὸν θεῖον ἐπαγγέλλεσθαι λόγον τοῖς μὲν ἀπὸ τοῦ Λευϊτικοῦ, τούτοις χρήσονται· Ἐὰν ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύησθε, καὶ τὰς ἐντολάς μου φυλάσσησθε καὶ ποιήσητε αὐτὰς, δώσω τὸν ὑετὸν ὑμῖν ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ ἡ γῆ δώσει τὰ γενήματα αὐτῆς, καὶ τὰ ξύλα τῶν πεδίων δώσει τὸν καρπὸν αὐτῶν· καὶ καταλήψεται ὑμῖν ὁ ἀλοητὸς τὸν τρυγητὸν, καὶ ὁ τρυγητὸς καταλήψεται τὸν σπόρον, καὶ φάγεσθε τὸν ἄρτον ὑμῶν εἰς πλησμονὴν, καὶ κατοικήσετε μετὰ ἀσφαλείας ἐπὶ τῆς γῆς ὑμῶν· καὶ τὰ ἑξῆς. ἐκ δὲ τοῦ Δευτερονομίου τούτοις χρήσονται· Καὶ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ἰορδάνην εἰς τὴν γῆν ἣν κύριος ὁ θεὸς δίδωσιν ὑμῖν, καὶ φυλάσσεσθε ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, καὶ δώσει σε κύριος ὁ θεός σου ὑπεράνω πάντων, καὶ ἥξουσιν ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ εὐλογίαι αὗται καὶ εὑρήσουσί σε, ἐὰν ἀκούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου. εὐλογημένος σὺ ἐν πόλει, καὶ εὐλογημένος σὺ ἐν ἀγρῷ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εὐλογημένα τὰ ἔγγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου καὶ τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου· εὐλογημέναι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλίμματά σου· καὶ τὰ ἑξῆς. ὡς πάλιν ἐκ τῶν ἐναντίων τοῖς ἀσεβοῦσι λέγεται τό· Ἐπικατάρατος σὺ ἐν πόλει, καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν ἀγρῷ· ἐπικατάρατοι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλίμματά σου· ἐπικατάρατα τὰ τέκνα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου· ἐπικατάρατα τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου. καὶ ἄλλα δὲ δυσεξαρίθμητα ἐνεγκοῦσιν οἱ βουλόμενοι ἐν σωματικοῖς καὶ τοῖς ἐκτὸς εἶναι ἀγαθὰ καὶ κακά· ἐφάψονταί τε καὶ τῶν εὐαγγελίων, λέγοντες τὸν σωτῆρα ἐληλυθότα ὡς κακὰ ἀφῃρηκέναι ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τὴν τυφλότητα τὴν σωματικὴν καὶ τὴν κωφότητα καὶ τὴν πάρεσιν τῶν μελῶν, καὶ πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν τεθεραπευκέναι, ἀγαθὰ ἀντὶ τῶν προκατειληφότων κακῶν δωρούμενον τό τε διορατικὸν τὸ σωματικὸν καὶ τὸ ἀκουστικὸν καὶ τὴν ἄλλην ὑγείαν καὶ ῥῶσιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ δυσωπήσουσί σε φάσκοντες, εἰ μὴ καὶ ἡμεῖς ὁμολογήσομεν κακὸν εἶναι τὸ δαιμονιᾷν καὶ τὸ σεληνιάζεσθαι, ὡς πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου ἀγαθὸν τὸ τούτων ἀπηλλάχθαι. ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπόστολοι χαρίσματα ἰαμάτων καὶ ἐνεργήματα δυνάμεων ἐπιτελοῦντες κατ’ αὐτὸ τὸ ἐνεργεῖν ἀγαθὰ ἐποίουν τοῖς ἀνθρώποις καὶ κακῶν αὐτοὺς ἀπήλλαττον. διαβήσονται δὲ οἱ τὰ τοιαῦτα λέγοντες καὶ ἐπὶ τὸν μέλλοντα αἰῶνα, φάσκοντες τῷ κακὸν εἶναι τὸν πόνον τοὺς ἁμαρτωλοὺς πυρὶ αἰωνίῳ παραδίδοσθαι· εἰ δὲ κακὸν ὁ πόνος, ἀνάγκη τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι. Σαφῆ μὲν οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων τὰ δυνάμενα ἐπὶ πλεῖον δυσωπῆσαι τοὺς οὐχ οἵους τε λῦσαι τὰ προσαγόμενα περὶ τοῦ τρία γένη τῶν ἀγαθῶν εἶναι καὶ τρία τῶν κακῶν κατὰ τὸν λόγον τῶν γραφῶν. ταύτην τοίνυν τὴν ἀπάτην οὐ μόνον οἱ ὁμολογουμένως ἀκέραιοι τῶν πεπιστευκότων ἠπάτηνται, ἀλλὰ καί τινες τῶν ἐπαγγελλομένων σοφίαν τὴν κατὰ Χριστὸν, οἰόμενοι τοῦ δημιουργοῦ τοιάσδε τινὰς εἶναι ἐπαγγελίας, καὶ πέρα τῶν ἀπὸ τῆς λέξεως δηλουμένων μηδὲν σημαίνεσθαι κατὰ τὰς ἀπειλάς.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πρὸς πάντας τοίνυν τοὺς τὰ τοιαῦτα ἐκ τῶν γραφῶν ὑπολαμβάνοντας ἐπαπορητέον, εἰ τετηρήκασι τὸν νόμον οἱ προφῆται, ὧν ἁμαρτήματα οὐ κατηγορεῖται· οἷον Ἠλίας ὁ ἀκτημονέστατος, ὡς μηδὲ ἄρτον ἔχειν παρ’ ἑαυτῷ φαγεῖν καὶ διὰ τοῦτο πέμπεσθαι πρὸς γυναῖκα εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· καὶ Ἐλισσαῖος, ὃς παρὰ τῇ Σουμανίτιδι βραχυτάτην ἔλαβε κατάλυσιν καὶ σκιμπόδιον καὶ λυχνίαν εὐτελῆ, ὃς καὶ ἀρρωστήσας ἐτελεύτησε· καὶ Ἠσαί̈ας ὁ πορευθεὶς γυμνὸς καὶ ἀνυπόδετος τρισὶν ἔτεσι· καὶ Ἱερεμίας ὁ ἐμβληθεὶς εἰς λάκκον βορβόρου καὶ ἀεὶ μυκτηρισθεὶς, ὥστε καὶ ἐρημίαν οἰκῆσαι εὔξασθαι· καὶ ὁ Ἰωάννης ὁ ἐν ταῖς ἐρημίαις διατρίβων καὶ πλὴν ἀκρίδων καὶ μέλιτος ἀγρίου μηδενὸς μεταλαμβάνων, δέρματι περιεζωσμένος τὴν ὀσφὺν καὶ ἀπὸ τριχῶν καμήλου ἠμφιεσμένος. ὁμολογήσουσι γὰρ αὐτοὺς τετηρηκέναι τὸν νόμον. καὶ ἀπαιτήσομεν εἰ ἃ νοοῦσιν ἀγαθὰ τοῖς τετηρηκόσι τούτοις ὑπῆρκται. οὐκ ἔχοντες δὲ δεῖξαι, περικλεισθήσονται εἰς τὸ ἤτοι ψευδεῖς εἶναι τὰς ἐπαγγελίας τὰς λεγομένας δίδοσθαι τοῖς θεοσεβέσιν ἢ ἀληθεῖς τυγχανούσας ἀναγωγῆς δεῖσθαι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δ’ ἐπ’ ἀλληγορίαν ἀναγκασθέντες ἔλθωσιν, ἀθετηθήσεται αὐτῶν ἡ ὑπόληψις ἡ περὶ τοῦ τὸν νόμον ἀπειλεῖν νόσον σωματικὴν καὶ τὰ ἐκτὸς νομιζόμενα κακὰ τοῖς ἠσεβηκόσιν, ἢ ἐπαγγέλλεσθαι ὑγιαίνοντα εἶναι τὰ σώματα καὶ περιουσίαν ἔσεσθαι τοῖς τῷ θεῷ κατηκολουθηκόσι. Πῶς δὲ οὐκ ἠλίθιον ἐπὶ τοῖς κακοῖς μέγα φρονεῖν καὶ αὐχεῖν τοὺς ὄντας ἐν αὐτοῖς; εἰ γὰρ κακαὶ αἱ θλίψεις, φησὶ δὲ ὁ ἀπόστολος καυχᾶσθαι ἐν ταῖς θλίψεσι, δῆλον ὅτι καυχᾶται ἐν κακοῖς· τοῦτο δὲ ἠλίθιον, καὶ ὁ ἀπόστολος οὐκ ἠλίθιος· οὐκ ἄρα κακὰ τὰ τοιάδε γυμνάσματα τοῦ ἁγίου, ὅστις ἐν παντὶ θλιβόμενος οὐ στενοχωρεῖται, ἀπορούμενος οὐκ ἐγκαταλείπεται, πειραζόμενος οὐ θανατοῦται, νομιζόμενος εἶναι πτωχὸς πολλοὺς πλουτίζει, καὶ ὑπολαμβανόμενος μηδὲν κεκτῆσθαι πάντα κατέχει· τοῦ γὰρ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσμος τῶν χρημάτων, τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός. ἔτι δὲ ἕπεται τοῖς ὑπολαμβάνουσι κατὰ τὴν γραφὴν τρία γένη τῶν ἀγαθῶν εἶναι, δῆλον δὲ ὅτι καὶ τῶν κακῶν, τοὺς δικαίους ἀεὶ ἐν πολλοῖς κακοῖς εἶναι· ἀληθευούσης τῆς λεγούσης προφητείας· Πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐκ ἄκαιρον δὲ καὶ τῶν τῷ Ἰὼβ συμβεβηκότων ὑπομνῆσαι τοὺς οἰομένους τάδε τινὰ κακὰ εἶναι· ᾧ ὁ χρηματισμὸς μετὰ τὸ ἐνεγκεῖν γενναιότατα τοὺς περιστάντας ἀγῶνάς φησιν· Οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; εἰ γὰρ οὐκ ἄλλως ἀναφαίνεται ὁ Ἰὼβ δίκαιος ἢ ἐκ τοῦ τάδε τινὰ καὶ τάδε αὐτῷ συμπτώματα γεγονέναι, πῶς ἂν αὐτῷ κακὰ λέγοιμεν ὑπάρχειν τὰ αἴτια τοῦ ἀναφῆναι αὐτοῦ τὴν δικαιοσύνην; ἑπόμενα δ’ ἂν τούτοις εἴη, μηδὲ τὸν διάβολον τῷ ἁγίῳ κακὸν τυγχάνειν. τῷ γοῦν Ἰὼβ ὁ διάβολος κακὸν οὐκ ἦν· ἐπεὶ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν ὁ θεὸς, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. ἔτι δὲ πρὸς τούτοις παρὰ τὸ ἐναργὲς εἶναί φαμεν τὸ τὸν δίκαιον ἐν ταῖς κατὰ τὸ ῥητὸν εὐλογίαις ἔσεσθαι τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς ἐγκειμένων νομιζομένων ἀγαθῶν· πολλὴ γὰρ ἱστορία ἡ περὶ τοῦ ἁγίου ἐξεταζομένη ἐναντιοῦται ταῖς τοιαύταις ἐκδοχαῖς. καὶ ἀνόητόν ἐστι τὸ ὑπολαμβάνειν δανειστὴν τὸν ἅγιον ἔσεσθαι, πολλῶν ἐθνῶν τραπέζας κατὰ πόλιν ἀνοίγοντα, καὶ περισπώμενον περὶ τὰς δόσεις καὶ λήψεις, καὶ ποιοῦντα πράγματα ἀπηγορευμένα·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Τὸ ἀργύριον γὰρ αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ ὁ δίκαιος καὶ δῶρα ἐπ’ ἀθώοις οὐκ ἔλαβε· καί· Ὁ ποιῶν ταῦτα οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ ὁ ἅγιος ἐπὶ τόκῳ καὶ πλεονασμῷ οὐκ ἔδωκε τὸ ἀργύριον. τὸ δὲ καὶ πυρετὸν νομίζειν διὰ τὰς ἁμαρτίας γίνεσθαι ἀπαιδεύτων εἰς ὑπερβολήν ἐστι δόγμα, πολλάκις τῶν αἰτίων τῆς τοιᾶσδε νόσου προδήλων ὄντων· ἢ γὰρ διὰ τὸ περιέχον ἢ διὰ τοιάδε ὕδατα ἢ διὰ τοιάσδε τροφάς. καὶ εἰ ἆθλα τοῖς δικαίοις ὑγεία καὶ πλοῦτος, ἐχρῆν μηδένα τῶν ἀσεβῶν ὑγιαίνειν μηδὲ πλουτεῖν. ὑγείαν δὲ τὴν τοιάνδε κατάστασιν τῆς ψυχῆς ζητητέον, καὶ πλοῦτον τὸν κατὰ Σολομῶντα λύτρον τυγχάνοντα τῆς ψυχῆς, λέγοντα· Λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος· φευκτέον δὲ πενίαν, καθ’ ἣν ἀναγέγραπται· Πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν. ἔτι δὲ τραύματα καὶ μώλωπας καὶ νόσους ἐκληπτέον τὰ γινόμενα διὰ τὴν κακίαν ταῖς ἀπροσεκτούσαις ψυχαῖς· περὶ ὧν καὶ ὁ προφήτης μέμφεται τοὺς ἐν τοῖς τοιούτοις τυγχάνοντας, λέγων· Ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς οὔτε τραῦμα οὔτε μώλωψ οὔτε πληγὴ φλεγμαίνουσα· οὐκ ἔστι μάλαγμα ἐπιθεῖναι οὔτε ἔλαιον οὔτε καταδέσμους.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ταῦτα μὲν οὖν αὐτάρκη τοῖς μὴ πάνυ ἀμβλέσι, πρὸς τὸ ἀπὸ τούτων ἑαυτοῖς ἀναλεξαμένοις τὰ περισπῶντα ῥητὰ τῶν γραφῶν ἐπιβάλλειν τῇ ἀξίᾳ νοήσει τῆς ἐνεργείας τοῦ ἁγίου πνεύματος. ἔτι δὲ ὑπὲρ τοῦ δυσωπῆσαι τοὺς οἰομένους τάδε εἶναι τὰ ἀγαθὰ τὰ τοῖς ἁγίοις δοθησόμενα καὶ τάδε τὰ κακὰ τοῖς ἁμαρτωλοῖς, καὶ ταῦτα προσθετέον· ὅτι πᾶν τὸ διά τι ἔλαττόν ἐστι τοῦ δι’ ὅ ἐστιν· οἷον τομαὶ καὶ καυτῆρες καὶ ἔμπλαστροι δι’ ὑγείαν παραλαμβανόμενα ἐλάττονα τυγχάνει τῆς ὑγείας. κἂν ὡς ἐν ἰατρικοῖς δὲ βοηθήμασι ἀγαθὰ λέγηται ταῦτα, χρὴ ἐκλαμβάνειν ὅτι οὐκ ἔστι τελικὰ ἰατρικῆς ἀγαθὰ ἀλλὰ ποιητικά· τελικὸν δὲ κατὰ τὴν ἰατρικὴν ἀγαθὸν ἡ τοῦ σώματος ὑγεία. οὕτω τοίνυν καὶ εἰ τάσδε τὰς ἐντολὰς τηρητέον ὑπὲρ τοῦ τῶνδε τῶν ἀγαθῶν τυχεῖν, τὰ δὲ ἆθλα τὰ σωματικά ἐστι καὶ τὰ ἐκτός· αἱ ἀγαθαὶ πράξεις ἔσονται οὐκ ἀγαθαὶ ὡς τελικαὶ, ἀλλ’ ἢ ἄρα ὡς ποιητικαὶ ἀγαθῶν· καὶ ἔσται διαφέρων ὁ πλοῦτος, ὃν οἴονται ἐπαγγέλλεσθαι τὴν γραφὴν, καὶ ἡ τοῦ σώματος ὑγεία, τῆς δικαιοσύνης καὶ αὐτῆς δὲ τῆς ὁσιότητος καὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς θεοσεβείας τῶν τηλικούτων ἀνδραγαθημάτων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἅπερ παραδέξασθαι ἀνθρώπων ἐστὶ τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρετῆς μὴ γινωσκόντων, ἀλλὰ τὰ ὑλικὰ αὐτῆς προτιμώντων· πάντων γάρ ἐστιν ἀτοπώτατον τὸ τῶν ἀνδραγαθημάτων λέγειν διαφέρειν τὸ πλουτεῖν καὶ τὸ ὑγιαίνειν σωματικῶς. διὰ τὰ μοχθηρὰ δὴ ταῦτα δόγματα ἀκολούθως τινὲς προσήκαντο καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν ταῖς πρώταις ἐπαγγελίαις ἐσθίειν ἡμᾶς μέλλειν τὰ τοιάδε βρώματα καὶ πίνειν, τινὲς δὲ καὶ τεκνοποιεῖν. ταῦτα δὲ φθάσαντα καὶ εἰς τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν μεγάλης εὐηθείας δόξαν ἀπενέγκασθαι ποιήσει τὸν χριστιανισμὸν, πολλῷ βελτίονα δόγματα ἐχόντων τινῶν ἀλλοτρίων τῆς πίςτεως. Ἡμεῖς δὲ ἤδη τὸ φαινόμενον ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἱερῶν λογίων παραθησόμεθα· ἐφάσκομεν γὰρ ἀρέσκεσθαι μὲν τῷ λέγειν ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἐν ἀπροαιρέτοις εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακά· οὐ μὴν ἠριθμοῦμεν εἰς τὰ ἀπροαίρετα τῶν ἀγαθῶν τὴν ὑγείαν καὶ τὸ κάλλος καὶ τὴν εὐγένειαν καὶ τὴν εὐδοξίαν καὶ τὸν πλοῦτον· καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπειράθημεν τὰ περισπῶντα ὡς ἐν ἐπιτομῇ διαλύσασθαι. τίνα τοίνυν ἐστὶ τὰ ἀπροαίρετα ἀγαθὰ ἤδη λεκτέον· ἐπεὶ ἀληθὲς τό· Ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόν· καί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐὰν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων. οἰκοδομεῖ δὲ οἶκον πᾶς ὁ προκόπτων, καὶ φυλάσσει πόλιν πᾶς ὁ τέλειος· μάταιον δὲ τὸ ἔργον τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ ματαία ἡ φυλακὴ τοῦ τηροῦντος, ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ καὶ κύριος φυλάξῃ. ἐκτὸς ἂν εἴη τῆς προαιρέσεως ἡμῶν ἀγαθὸν ἡ ἀντιλαμβανομένη τοῦ κυρίου δύναμις τῆς οἰκοδομῆς τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ συνοικοδομοῦσα τῷ οὐ δυναμένῳ καθ’ αὑτὸν ἀπαρτίσαι τὸ οἰκοδομούμενον· τὰ δὲ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τῆς φυλασσομένης πόλεως νοητέον. καὶ ὥσπερ ἐὰν εἴποιμι τὸ γεωργικὸν ἀγαθὸν τὸ ποιητικὸν τοῦ καρποῦ μικτὸν εἶναι ἐκ προαιρετικοῦ τοῦ κατὰ τὴν τέχνην τοῦ γεωργοῦ καὶ ἀπροαιρέτου τοῦ παρὰ τῆς προνοίας, κατὰ τὴν τῶν ἀέρων εὐκρασίαν καὶ φορὰν αὐτάρκους ὑετοῦ· οὕτω τὸ τοῦ λογικοῦ ἀγαθὸν μικτόν ἐστιν ἔκ τε τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ καὶ τῆς συμπνεούσης θείας δυνάμεως τῷ τὰ κάλλιστα προελομένῳ. οὐ μόνον τοίνυν εἰς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι χρεία καὶ τῆς προαιρέσεως τῆς ἡμετέρας καὶ τῆς θείας συμπνοίας, ἥτις ἐστὶν ὡς πρὸς ἡμᾶς ἀπροαίρετον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ γενόμενον καλὸν καὶ ἀγαθὸν διαμεῖναι ἐν τῇ ἀρετῇ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
μεταπεσουμένου καὶ τοῦ τελειωθέντος, εἰ ὑπερεπαρθείη ἐπὶ τῷ καλῷ καὶ ἑαυτὸν ἐπιγράφοι τούτου αἴτιον, οὐχὶ δὲ τὴν δέουσαν δόξαν ἀναφέρων τῷ τῶν πολλῶν πλεῖον δωρησαμένῳ εἰς τὴν κτῆσιν καὶ τὴν συνοχὴν τῆς ἀρετῆς. τοιοῦτον δέ τι αἴτιον καὶ τοῦ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ εἰρημένου ἀμώμου περιπεπατηκέναι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, ἕως εὑρεθῇ ἀνομία ἐν αὐτῷ, ἡγούμεθα τυγχάνειν τοῦ αὐτὸν κατὰ τὸν Ἠσαί̈αν ἐκπεπτωκέναι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἑωσφόρον ποτὲ γενόμενον πρωὶ̈ ἀνατέλλοντα, ὕστερον συντετριμμένον ἐπὶ τὴν γῆν. οὐ μόνον γὰρ ἐπὶ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, ἐάν τις τέλειος ᾖ, τῆς ἀπὸ θεοῦ σοφίας ἀπούσης, ἀληθὲς τὸ εἰς οὐδὲν αὐτὸν λογισθῆναι· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἀγγελικῆς τάξεως καὶ ἀρχικῆς καὶ πάσης τῆς ὅσον θεὸς πάρεστιν αὐτῇ θείας τυγχανούσης. τάχα γοῦν ὁρῶν ὁ ἱερὸς ἀπόστολος πολὺ ἔλαττον τὸ ἡμέτερον προαιρετικὸν τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως πρὸς τὴν κτῆσιν τῶν ἀγαθῶν, φησὶ τὸ τέλος οὐ τοῦ θέλοντος εἶναι οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ· οὐχ ὡς χωρὶς τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν ἐλεοῦντος θεοῦ, ἀλλ’ ὡς οὐδενὸς ὄντος τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν συγκρίσει τοῦ ἐλέου τοῦ θεοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ καλοῦ δεόντως μᾶλλον ἀνατιθέναι τῷ ἐλέῳ τοῦ θεοῦ ἤπερ τῷ ἀνθρωπίνῳ θέλειν καὶ τρέχειν. Ταῦτα δὲ ἐπὶ πολὺ παρεκβεβηκέναι δοκοῦντες ἐξητάσαμεν, πειθόμενοι ἀναγκαῖα αὐτὰ εἶναι πρὸς τό· Πολλοὶ λέγουσι· τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; κατὰ τὸ δυνατὸν γὰρ ὁ λόγος τοῖς λέγουσι πολλοῖς· Τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; παρέστησε καὶ ἔδειξε τίνα τὰ ἀγαθὰ, δῆλον δὲ ὅτι καὶ τίνα τὰ κακά· ἵνα διά τε ἀσκήσεων καὶ εὐχῶν κτησώμεθα τὰ ἀγαθὰ καὶ ἀνατρέψωμεν τὰ κακὰ ἀπὸ τῶν ψυχῶν ἡμῶν. ἀλλ’ ἐπείπερ ἐστὶν ἐν τῷ φράζειν ὁτὲ μὲν κυριολεκτεῖν, ὁτὲ δέ που καὶ καταχρῆσθαι, οὐ θαυμαστὸν εἴ ποτε εὑρήσομεν τὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ κακῶν προσηγορίαν κειμένην ἐπὶ τῶν σωματικῶν καὶ τῶν ἐκτὸς λεγομένων παρὰ τοῖς οὐχ ὑγιῆ δόγματα ἔχουσιν· οἷον ἐν τῷ Ἰώβ· Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; καὶ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ. ἀντὶ γὰρ τοῦ εἰπεῖν· εἰ τὰ τοιάδε τινὰ χρηστὰ καὶ ἡδέα τυγχάνοντα ἐδεξάμεθα παρὰ τῆς προνοίας εἰς ἡμᾶς ἐφθακότα, τὰ πικρὰ καὶ ἐπίπονα οὐχὶ προθύμως ἐνεγκοῦμεν; λέγεται τό·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; καὶ ἀντὶ τοῦ φάναι· κατὰ πρόνοιαν τάδε τινὰ τῇ Ἱερουσαλὴμ ὑπὲρ τοῦ παιδευθῆναι τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ γεγένηται, γέγραπται τό· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ. δεήσει τοίνυν τὰ πράγματα συνιέντας μὴ γλίσχρους εἶναι περὶ τὰ ὀνόματα, ἀλλὰ καταλαμβάνειν πότε κυρίως κατὰ τῶν πραγμάτων ταῦτα τέτακται, καὶ πότε διὰ τὴν στενοχωρίαν τῶν ὀνομάτων ἐν καταχρήσει. εἰ δὲ καὶ ὁ σωτὴρ τάδε τινὰ ἰάσατο, καὶ ἐδωρήσατο ὑγείαν καὶ ὄψεις καὶ ἀκοὰς ἀνθρώποις· προηγουμένως μὲν τὴν ἀναγωγὴν αὐτῶν ζητητέον, τοῦ λόγου τὰ τῆς ψυχῆς πάθη θεραπεύειν διὰ τούτων τῶν ἱστοριῶν δηλουμένου. οὐκ ἄτοπον δὲ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις καὶ τὰ κατὰ τὴν ἱστορίαν ἀπαγγελλόμενα νοεῖν γεγονέναι ὑπὲρ καταπλήξεως τῶν τότε ἀνθρώπων· ἵνα οἱ μὴ πειθόμενοι λόγοις ἀποδεικτικοῖς καὶ διδασκαλικοῖς δυσωπηθέντες τὰς τεραστίους δυνάμεις συγκαταθῶνται τῷ διδάσκοντι. Εἰς τό· Ἐςκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. Ἐςκλήρυνε δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ οὐκ ἠβουλήθη ἐξαποςτεῖλαι αὐτούς. Πολλάκις ἐν τῇ Ἐξόδῳ κείμενον τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· καί·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἐγὼ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· σχεδὸν πάντας τοὺς ἐντυγχάνοντας ταράσσει, τούς τε ἀπιστοῦντας αὐτῇ καὶ τοὺς πιστεύειν λέγοντας. τοῖς μὲν γὰρ ἀπιστοῦσι μετ’ ἄλλων πολλῶν καὶ τοῦτο αἴτιον ἀπιστίας εἶναι δοκεῖ, ὅτι λέγεται περὶ θεοῦ τὰ ἀνάξια θεοῦ· ἀνάξιον δὲ θεοῦ τὸ ἐνεργεῖν σκλήρυνσιν περὶ καρδίαν οὑτινοσοῦν, καὶ ἐνεργεῖν σκλήρυνσιν ἐπὶ τῷ ἀπειθῆσαι τῷ βουλήματι τοῦ σκληρύνοντος τὸν σκληρυνόμενον· καὶ πῶς, φασὶν, οὐκ ἄτοπον τὸν θεὸν ἐνεργεῖν τινὰ ἐπὶ τῷ ἀπειθεῖν αὐτοῦ τῷ βουλήματι; δῆλον γὰρ ὅτι μὴ βουλομένου πειθόμενον ἔχειν οἷς προστάσσει τὸν Φαραώ. τοῖς δὲ πιστεύειν νομιζομένοις διαφωνία οὐχ ἡ τυχοῦσα γεγένηται διὰ τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. οἱ μὲν γὰρ πειθόμενοι μὴ ἄλλον εἶναι θεὸν παρὰ τὸν δημιουργὸν φρονοῦσιν ὡς ἄρα κατὰ ἀποκλήρωσιν ὁ θεὸς ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει, αἰτίαν οὐκ ἔχοντος τοῦ τόνδε μὲν ἐλεεῖσθαι τόνδε δὲ σκληρύνεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ. ἕτεροι δὲ βέλτιον παρὰ τούτους φερόμενοί φασι πολλὰ καὶ ἄλλα κεκρύφθαι τῆς γραφῆς αὐτοῖς νοήματα, καὶ οὐ παρὰ τοῦτο τῆς ὑγιοῦς πίστεως τρέπεσθαι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἓν δὲ τῶν ἀποκεκρυμμένων εἶναι καὶ τὸν περὶ ταύτης τῆς γραφῆς ὑγιῆ λόγον. οἱ δὲ ἕτερον θεὸν φάσκοντες παρὰ τὸν δημιουργὸν δίκαιον μὲν αὐτὸν εἶναι θέλουσι καὶ οὐκ ἀγαθὸν, σφόδρα ἰδιωτικῶς ἅμα καὶ ἀσεβῶς ἐνεχθέντες ἐν τῷ χωρίζειν δικαιοσύνην ἀγαθότητος, καὶ οἴεσθαι ὅτι οἷόν τέ ἐστι δικαιοσύνην εἶναι ἔν τινι χωρὶς ἀγαθότητος καὶ ἀγαθότητα δίχα δικαιοσύνης· ὅμως δὲ καὶ τοῦτο λέγοντες ἐναντία τῇ ἰδίᾳ ὑπολήψει περὶ δικαίου προσίενται θεοῦ σκληρύνειν τὴν καρδίαν Φαραὼ καὶ ἀπειθῆ αὐτὴν κατασκευάζειν ἑαυτῷ. εἰ γὰρ ὁ τὸ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ ἀπονέμων δίκαιος καὶ ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν αἰτίας κρείττοσιν ἢ χείροσι γεγενημένοις ἀποδιδοὺς ὧν ἐπιτήδειον ἕκαστον τυγχάνειν ἐπίσταται, πῶς δίκαιος ὁ ἁμαρτίας χείρονος αἴτιος γενόμενος τῷ Φαραώ; καὶ οὐχ ἁπλῶς αἴτιος, ἀλλ’ ὅσον ἐφ’ οἷς ἐκεῖνοι ἐξεδέξαντο συνεργήσας εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν ἀδικώτατον. ἐπ’ οὐδὲν γὰρ ἀναφέροντες ἄξιον προαιρέσεως δικαίου θεοῦ τὴν σκλήρυνσιν τῆς καρδίας Φαραὼ, οὐκ οἶδ’ ὅπως δίκαιον θεὸν, κἂν καθ’ ἃ διηγεῖσθαι βούλωνται, παραστῆσαι δύνανται τὸν σκληρύνοντα τὴν καρδίαν Φαραώ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὅθεν θλιπτέον αὐτοὺς ἐν τοῖς κατὰ τὸν προκείμενον τόπον, ὅπως ἤτοι παραστήσωσι πῶς δίκαιος σκληρύνει, ἢ τολμήσωσιν εἰπεῖν ὅτι ἐπεὶ σκληρύνει πονηρὸς ὁ δημιουργός· ἢ μήτε εὐποροῦντες ἀποδείξεων πρὸς τὸ τὸν δίκαιον σκληρυντικὸν εἶναί τινος, μήτε τολμῶντες τὸ ἐπὶ τοσοῦτον ἀσεβὲς προέσθαι περὶ τοῦ κτίσαντος ὡς περὶ πονηροῦ, καταφύγωσιν ἐπὶ ἑτέραν ὁδὸν ἐξηγητικὴν τοῦ· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· ἀποστάντες τοῦ, ἐκ τοῦ νομίζειν τὰ κατὰ τὰς λέξεις νοεῖν, τὰς ἰδίας ἀναιρεῖν περὶ δικαίου θεοῦ νοήσεις. τὸ δὲ τελευταῖον κἂν ἀπορεῖν ὅ τί ποτε ὁ λόγος ὑποβάλλει ὁμολογήσουσιν. Ταῦτα μὲν οὖν ἐσπαράχθω ἐξεταζόμενα περὶ θεοῦ ἐν τῷ προκειμένῳ προβλήματι. ἐπεὶ δὲ εἰς τὸν περὶ φύσεως τόπον οἱ ὑπολαμβάνοντές τινας ἐκ τῆς κατασκευῆς ἐπ’ ἀπωλείᾳ γεγονέναι καὶ ταῦτα φέρουσι, λέγοντες δηλοῦσθαι ὃ διδάσκουσι διὰ τοῦ ἐσκληρύνθαι ὑπὸ κυρίου τὴν καρδίαν Φαραὼ, φέρε ταῦτα αὐτῶν πυνθανώμεθα· ὁ ἐπ’ ἀπωλείᾳ κτισθεὶς οὐκ ἄν ποτε ποιῆσαί τι τῶν κρειττόνων δύναιτο, αὐτῆς τῆς ἐνυπαρχούσης φύσεως ἀντιπραττούσης αὐτῷ πρὸς τὰ καλά·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
τίς οὖν χρεία τὸν Φαραὼ ἀπωλείας, ὥς φατε, υἱὸν τυγχάνοντα σκληρύνεσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἵνα μὴ ἀποστείλῃ τὸν λαόν; εἰ γὰρ μὴ ἐσκληρύνετο, ἀπέστειλεν ἄν. ἀποκρινέσθωσαν δὴ περὶ τούτου λέγοντες, τί ἂν ἐποίησεν ὁ Φαραὼ, εἰ μὴ ἐσκληρύνθη; εἰ μὲν γὰρ ἀπέλυε μὴ σκληρυνθεὶς, οὐχὶ φύσεως ἀπολλυμένης ἦν. εἰ δὲ μὴ ἀπέλυε, περισσὸν τὸ σκληρύνεσθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν· ὁμοίως γὰρ οὐκ ἀπέλυε καὶ μὴ σκληρυνθείς. τί δὲ ἐνεργῶν ὁ θεὸς περὶ τὸ ἡγεμονικὸν αὐτοῦ ἐσκλήρυνεν αὐτόν; καὶ πῶς αὐτὸν αἰτιᾶται λέγων· Ἀνθ’ ὧν ἀπειθεῖς μοι, ἰδοὺ ἐγὼ ἀποκτενῶ τὰ πρωτότοκά σου; ἆρα γὰρ ὁ σκληρύνων σκληρὸν σκληρύνει; σαφὲς δ’ ὅτι τὸ σκληρὸν οὐ σκληρύνεται, ἀλλ’ ἀπὸ ἁπαλότητος εἰς σκληρότητα μεταβάλλει· ἁπαλότης δὲ καρδίας κατὰ τὴν γραφὴν ἐπαινετὴ, ὡς πολλαχοῦ τετηρήκαμεν. λεγέτωσαν τοιγαροῦν εἰ χρηστὸς ὁ Φαραὼ τυγχάνων γεγένηται πονηρός· ἀλλὰ καὶ ἤτοι αἰτιώμενος ὁ θεὸς τὸν Φαραὼ μάτην αἰτιᾶται ἢ οὐ μάτην· εἰ μὲν οὖν μάτην, πῶς ἔτι σοφὸς καὶ δίκαιος; εἰ δὲ μὴ μάτην, αἴτιος ἐτύγχανε τῶν ἁμαρτημάτων τῶν κατὰ τὴν ἀπείθειαν ὁ Φαραώ· καὶ εἰ αἴτιος, οὐ φύσεως ἦν ἀπολλυμένης.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
πευστέον μέντοι γε καὶ τοῦτο, διὰ τὸ καταχρώμενον τὸν ἀπόστολον τοῖς ἐντεῦθεν ῥητοῖς λέγειν· Ἄρ’ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. ἐρεῖς οὖν μοι, τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; τίς ὁ σκληρύνων καὶ ἐλεῶν; οὐ γὰρ δὴ ἑτέρου τὸ σκληρύνειν καὶ ἑτέρου τὸ ἐλεεῖν κατὰ τὴν ἀποστολικὴν φωνὴν, ἀλλὰ τοῦ αὐτοῦ. ἤτοι οὖν οἱ ἐν Χριστῷ ἐλεούμενοι τοῦ σκληρύνοντός εἰσι τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ μάτην ἀναπλάσσεται αὐτοῖς ἕτερος θεὸς ἢ ὁ ἀγαθὸς κατ’ αὐτοὺς θεὸς, οὐκ ἐλεήμων μόνον ἀλλὰ καὶ σκληρύνων· ἢ καὶ οὐκέτ’ ἂν εἴη, ὡς ὑπολαμβάνουσιν, ἀγαθός. Πάντα δὲ ταῦτα ἐπίτηδες ἐπὶ πλεῖον ἐξητάσαμεν πρὸς τοὺς ἀβασανίστως ἑαυτοῖς χαριζομένους τὸ νενοηκέναι καὶ ἐπιβαίνοντας τῇ ἁπλότητι τῶν ἡμετέρων ἐνιστάμενοι, καὶ δεικνύντες ὅτι οὔτε εἰς ἃ ὑπολαμβάνουσι περὶ θεοῦ, οὔτε εἰς ἃ δογματίζουσι περὶ φύσεων, συμβάλλεται αὐτοῖς ὡς οἴονται ὁ λόγος ὁ κατὰ τὸ ἐνεστηκὸς ἐξεταζόμενος ἀνάγνωσμα.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ἡμεῖς δὲ πολλαχόθεν πειθόμενοι ἀπό τε τῶν ἱερῶν γραφῶν καὶ ἀπὸ τῆς ἐνεργείας τῆς κατὰ τὸ μέγεθος καὶ τάξεως τῶν δημιουργημάτων, παρὰ θεοῦ τοῦ κτίσαντος τὰ βλεπόμενα καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα, τὰ πρόσκαιρα καὶ τὰ αἰώνια, ὡς ἑνὸς ὄντος καὶ τοῦ αὐτοῦ κατὰ πάντα τῷ πατρὶ τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν, ἀγαθῷ θεῷ καὶ δικαίῳ καὶ σοφῷ· ἐπὶ τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον τὰς γραφὰς ἄγειν ἀγωνιζόμεθα, τοῦ μὲν δεικνύναι πάντα ἀγαθοῦ θεοῦ καὶ δικαίου καὶ σοφοῦ, οὐδὲ κατὰ τὸ τυχὸν ὑπονοηθέντες ἂν τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν ἀποπίπτειν, κατὰ δὲ τὸ ἐφαρμόζειν ἢ μὴ τῇ ἀγαθότητι αὐτοῦ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ σοφίᾳ τὰ λεγόμενα, θεοῦ σωτῆρος δεόμενοι. Τοιαῦτα τοίνυν καὶ περὶ τοῦ· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· ὑπονοοῦμεν. ἰατρός ἐστι ψυχῆς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ὁδοῖς θεραπείας χρώμενος ποικιλωτάταις καὶ ἁρμοδίαις πρὸς τοὺς κακῶς ἔχοντας καὶ ἐπικαιροτάταις· τῶν δὲ τῆς θεραπείας ὁδῶν αἱ μέν εἰσιν ἐπὶ πλεῖον αἱ δὲ ἐπ’ ἔλαττον πόνους καὶ βασάνους ἐμποιοῦσαι τοῖς εἰς ἴασιν ἀγομένοις· πάλιν τε αὖ βοηθήματα ὁτὲ μὲν ἀπεμφαινόντως γίνεται, ὁτὲ δὲ οὐχ οὕτως ἔχει· καὶ πάλιν τάχιον ἢ βράδιον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ μετὰ τὸ ἐμφορηθῆναι τῆς ἁμαρτίας, ἢ μετὰ τὸ ὥσπερ εἰπεῖν μόνον ἅψασθαι αὐτῆς. μαρτυριῶν δὲ τῶν εἰς ἕκαστον πλήρης πᾶσα ἡ θεόπνευστος γραφή· σκυθρωποτέρων βοηθημάτων ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ’ ἔλαττον ἀναγεγραμμένων γεγονέναι τῷ λαῷ, κατὰ τὰ συμβεβηκότα αὐτῷ ὑπὲρ ἐπιστροφῆς καὶ διορθώσεως ἐν πολέμοις μείζοσιν ἢ ἐλάττοσι καὶ λιμοῖς πολυχρονιωτέροις ἢ ὀλιγοχρονιωτέροις· ἀπεμφαινόντων δὲ ἐν τῷ· Οὐκ ἐπισκέψομαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑμῶν ὅταν πορνεύσωσιν, καὶ ἐπὶ τὰς νύμφας ὑμῶν ὅταν μοιχεύσωσιν. τάχα γὰρ τὰς ἐπὶ πλεῖον ἐφιεμένας ψυχὰς τῶν σωματικῶν καὶ ἡδέων εἶναι νομιζομένων παρ’ ἑαυταῖς ἐγκαταλείπει, ἕως κορεσθεῖσαι ἀποστραφῶσι τὰ ὧν ὀρέγονται, οἱονεὶ καὶ ἐμέσαι αὐτὰ βουλόμεναι καὶ οὐκ ἂν ἔτι ταχέως τοῖς αὐτοῖς, διὰ τὸ ὡς ἐπὶ πλεῖον ἐμπεφορῆσθαι αὐτὰς καὶ ἐπὶ τοσοῦτον βεβασανίσθαι, περιπεσούμεναι. βράδιον δὲ ἐπὶ τὴν θεραπείαν ἄγονται αἱ καταφρονήσουσαι ἂν τοῦ δεύτερον τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν, διὰ τὸ τάχιον ἀπηλλάχθαι τῶν κακῶν. οἶδε δὲ ὁ τεχνίτης θεὸς τὰς διαθέσεις ἑκάστων καὶ, ὡς ἐπιβάλλει αὐτῷ μόνῳ, ἐπιστημόνως δυνάμενος τὰς θεραπείας προσάγειν, τί χρὴ καὶ πότε ἑκάστῳ ποιεῖν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ὥσπερ δὲ ἐπί τινων σωματικῶν παθημάτων, εἰς βάθος ἵν’ οὕτως εἴπω τοῦ κακοῦ κεχωρηκότος, ὁ ἰατρὸς διά τινων φαρμάκων εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἕλκει καὶ ἐπισπᾶται τὴν ὕλην, φλεγμονὰς χαλεπὰς ἐμποιῶν καὶ διοιδήσεις καὶ πόνους πλείονας ἢ οὓς εἶχέ τις πρὶν ἐπὶ τὸ θεραπευθῆναι ὁδεῦσαι· ὥσπερ ἔθος αὐτοῖς ποιεῖν ἐπὶ λυσσοδήκτων καὶ ἑτέρων τινῶν τὰ παραπλήσια τούτοις πεπονθότων· οὕτως οἶμαι καὶ τὸν θεὸν οἰκονομεῖν τὴν κρύφιον κακίαν εἰς τὸ βάθος κεχωρηκυῖαν τῆς ψυχῆς. καὶ ὥσπερ λέγοι ἂν ὁ ἰατρὸς ἐπὶ τοῦδέ τινος· ἐγὼ φλεγμονὰς ποιήσω περὶ τὸν τόπον τῆς ἀνέσεως, καὶ διοιδῆσαι ἀναγκάσω τάδε τινὰ τὰ μέρη, ὥστε ἀπόστημα χαλεπὸν ἐνεργάσασθαι· λέγοντος δὲ ταῦτα τοῦ ἰατροῦ, ὁ μὲν ἀκούων αὐτοῦ ἐπιστημονικώτερον οὐκ αἰτιάσεται ἀλλὰ καὶ ἐπαινέσεται τὸν ταῦτα οἱονεὶ ἀπειλοῦντα ἐνεργάσασθαι, ὁ δέ τις ψέξει φάσκων ἀλλότριον τῆς τῶν ἰατρῶν ἐπαγγελίας ποιεῖν τὸν δέον ὑγιάζειν ἐπὶ φλεγμονὰς καὶ ἀποστήματα ἄγοντα· οὕτως οἶμαι καὶ τὸν θεὸν εἰρηκέναι τό· Ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ τούτων γεγραμμένων, ὁ μὲν ἀκούων ὡς θεοῦ λογίων τὸ μὲν ἀξίωμα τοῦ λέγοντος τηρῶν ἀποδέχεται, καὶ ζητῶν πᾶς εὑρίσκει καὶ ἐν τούτοις ἀγαθότητα τοῦ θεοῦ παραστῆσαι γινομένην· φανερώτερον μὲν ἐπὶ σωτηρίᾳ τοῦ λαοῦ, διὰ πλειόνων παραδόξων πιστοποιουμένου· καὶ δεύτερον περὶ τῶν Αἰγυπτίων, ὅσοι ἔμελλον καταπληττόμενοι τὰ γινόμενα ἀκολουθεῖν τοῖς Ἑβραίοις· Ἐπίμικτος γὰρ, φησὶ, λαὸς πολὺς τῶν Αἰγυπτίων συνεξῆλθεν αὐτοῖς· ἀπορρητότερον δὲ καὶ βαθύτερον τάχα καὶ ἐπὶ τῷ ὄφελος γενέσθαι αὐτῷ τῷ Φαραὼ, οὐκ ἔτι ἀποκρύπτοντι τὸν ἰὸν οὐδὲ τὴν ἕξιν συνέχοντι, ἀλλ’ ἕλκοντι καὶ εἰς τοὐμφανὲς αὐτὸν ἄγοντι καὶ τάχα διὰ τοῦ πράττειν ἐκλύοντι, ἵνα πάντα τὰ τῆς ἐνυπαρχούσης κακίας ἐκβράσματα ἐπιτελέσας ἄτονον ὕστερον ἔχῃ τὸ τῶν κακῶν οἰστικὸν δένδρον, τάχα καὶ ξηραινόμενον ἐπὶ τέλει, ὅτε καταποντοῦται, οὐχ ὡς οἰηθείη ἄν τις ἐπὶ τῷ παντελῶς ἀπολέσθαι, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ ἀποβαλόντα τὰ ἁμαρτήματα κουφισθῆναι, καὶ τάχα ἐν εἰρήνῃ ἢ μὴ ἐν τοσούτῳ πολέμῳ τῆς ψυχῆς εἰς ᾅδου καταβῆναι.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἀλλ’ εἰκὸς δυσπειθῶς ἕξειν τοὺς ἐντευξομένους, βίαιον ὑπολαμβάνοντας εἶναι τὸ λεγόμενον, ὡς ἄρα συμφέρον γεγόνοι τῷ Φαραὼ τὸ ἐσκληρύνθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ πάντα τὰ ἀναγεγραμμένα γεγονέναι μέχρι καὶ τῆς καταποντώσεως. ὅρα δὲ εἰ δυνάμεθα ἐντεῦθεν τὸ δυσπειθὲς περιελόντες πειθὼ ἐνεργάσασθαι περὶ τῶν εἰρημένων. Πολλαὶ αἱ μάστιγες, φησὶν ὁ Δαυεὶδ, τῶν ἁμαρτωλῶν· ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ διδάσκει ὅτι Μαστιγοῖ ὁ θεὸς πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. ἔτι δὲ αὐτὸς ὁ Δαυεὶδ ἐπαγγελίαν προφητεύων τὴν περὶ Χριστοῦ καὶ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων φησίν· Ἐὰν ἐγκαταλείπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον μου, καὶ τοῖς κρίμασί μου μὴ πορευθῶσιν· ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι, καὶ τὰς ἐντολάς μου μὴ φυλάξωσιν· ἐπισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν, καὶ ἐν μάστιξιν τὰς ἀδικίας αὐτῶν· τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ’ αὐτῶν. οὐκοῦν χάρις κυρίου ἐστὶ τὸν ἄνομον ἐπισκεφθῆναι ἐν ῥάβδῳ καὶ τὸν ἁμαρτωλὸν μάςτιξι. καὶ ὅσον γε οὐ μαστιγοῦται ὁ ἁμαρτάνων, παιδεύσει καὶ διορθώσει οὐδέπω ὑπάγεται.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
διὸ καὶ ἀπειλεῖ ὁ θεὸς, ἐὰν μεγάλα γένηται τὰ ἁμαρτήματα τῶν τὴν Ἰουδαίαν οἰκούντων, μηκέτι ἐπισκέψασθαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ὅταν πορνεύσωσιν, καὶ ἐπὶ τὰς νύμφας αὐτῶν ὅταν μοιχεύσωσιν. καὶ ἀλλαχοῦ φησίν· Ἀνθ’ ὧν ἐκαθάρισά σε, καὶ οὐκ ἐκαθαρίσθης, οὐ θυμωθήσομαι ἐπὶ σοὶ ἔτι, οὐδὲ ζηλώσω ἐπὶ σοὶ ἔτι. οὐκοῦν οἷς οὐ θυμοῦται ἁμαρτάνουσιν, ἵν’ οὕτως εἴπω, χολούμενος οὐ θυμοῦται. Παρατηρητέον δὲ καὶ ἐν ταῖς προφητικαῖς ἀπειλαῖς ἐπὶ τοῖς πολλοῖς, ὅτι ἐπιλέγεται τό· Γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰμι κύριος· καὶ ἀπειλαῖς οὐ μόνον Ἰσραηλιτικαῖς, ἀλλὰ καὶ Αἰγυπτίοις καὶ Ἀσσυρίοις καὶ ἑτέρων ἐχθρῶν τοῦ λαοῦ. τοῦτο δὲ τὸ ἐπὶ τέλει πολλῶν νομιζομένων ἀπειλῶν καὶ ἐν τῇ Ἐξόδῳ ἀναγέγραπται· Καὶ γνώσονται γὰρ, φησὶ, πάντες οἱ Αἰγύπτιοι ὅτι ἐγώ εἰμι κύριος· ὡς διὰ τοῦτο τῶν νομιζομένων χαλεπῶν ἐπαγομένων αὐτοῖς, ἵνα γνῶσι τὸν κύριον. ἐν δὲ τοῖς Μακκαβαϊκοῖς τοιοῦτόν τι λέγεται· Παρακαλῶ δὲ τοὺς ἐντυγχάνοντας τῇδε τῇ βίβλῳ μὴ συστέλλεσθαι διὰ τὰς συμφορὰς, νομίζειν δὲ τὰ γινόμενα μὴ πρὸς ὄλεθρον ἀλλὰ πρὸς παιδείαν τοῦ γένους ἡμῶν εἶναι·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
καὶ γὰρ τὸ μὴ πολὺν χρόνον ἐᾶσθαι δυσσεβοῦντας, ἀλλ’ εὐθέως περιπίπτειν ἐπιτιμίοις, μεγάλης εὐεργεσίας σημεῖόν ἐστι· οὐ γὰρ καθάπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἀναμένει μακροθυμῶν ὁ δεσπότης, ἕως εἰς τέλος ἀφιεμένων αὐτῶν τῶν ἁμαρτημάτων ὕστερον αὐτοὺς ἐκδικῇ, οὕτως καὶ ἐφ’ ἡμῶν ἔκρινεν· παιδεύων δὲ μετὰ συμφορᾶς οὐκ ἐγκαταλείπει τὸν ἑαυτοῦ λαόν. εἰ γὰρ τὸ ὑποπίπτειν ἐπιτιμίοις διὰ τὰ ἁμαρτήματα μεγάλης εὐεργεσίας ἐστὶ σημεῖον, ἐπιτιμώμενος καὶ ὁ Φαραὼ μετὰ τὸ ἐσκληρύνθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ κολαζόμενος ἅμα τῷ λαῷ αὐτοῦ, ὅρα εἰ μὴ οὐ μάτην ἐπιτετίμηται μηδὲ ἐπὶ τῷ ἰδίῳ κακῷ. οἱονεὶ δὲ μιμητὴς θεοῦ γινόμενος κατὰ τὸ ἐπιβάλλον τοῖς καιροῖς ὁ Δαυεὶδ ἐντέλλεται περὶ τοῦ Ἰωὰβ τῷ Σολομῶντι κολάσαι αὐτὸν διὰ τὰ ἡμαρτημένα εἰς Ἀβεννὴρ υἱὸν Νὴρ, καὶ ἀποκτεῖναι διὰ τὰ ἐπταισμένα· εἶτα ἐπιφέρει· Καὶ κατάξεις αὐτοῦ τὴν πολιὰν ἐν εἰρήνῃ εἰς ᾅδου. δῆλον δὲ ὅτι, ὡς καὶ ὁ Ἑβραῖος ἡμῖν ἀπήγγειλε, τὸ διὰ τοῦ κολασθῆναι αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ κοιμηθήσεσθαι, οὐκ ἔτι ὀφειλομένης αὐτῷ βασάνου καὶ κολάσεως, διὰ τὸ ἐντεῦθεν ἤδη ἀπειληφέναι αὐτὸν, μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγήν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὕτω δ’ ἡμεῖς καὶ πᾶσαν ἀπειλὴν καὶ πόνον καὶ κόλασιν τὰ προσαγόμενα ἀπὸ τοῦ θεοῦ νοοῦμεν γίνεσθαι οὐδέποτε κατὰ τῶν πασχόντων, ἀλλ’ ἀεὶ ὑπὲρ αὐτῶν. καὶ τὰ χαλεπώτατα γοῦν νομιζόμενα θεῷ προσάπτεσθαι τῶν ὀνομάτων, θυμὸς καὶ ὀργὴ, ἐλέγχειν καὶ παιδεύειν λέγεται ἐν τῷ· Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με· τοῦ ταῦτα εὐχομένου δεομένου μὴ δεηθῆναι ἐλέγχου τοῦ διὰ θυμοῦ θεοῦ καὶ παιδεύσεως τῆς διὰ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ, ὥς τινων ἐλεγχθησομένων τῷ θυμῷ τοῦ θεοῦ καὶ παιδευθησομένων τῇ ὀργῇ αὐτοῦ. Ἵνα δὲ μᾶλλον προσιώμεθα τὰ λεγόμενα, καὶ ἀπὸ τῆς καινῆς διαθήκης παραπλησίοις ῥητοῖς χρηστέον, τοῦ μὲν σωτῆρος λέγοντος· Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ εἴθε ἤδη ἐκάη· οὐκ ἂν γὰρ, μὴ σωτηρίου ὄντος τοῦ πυρὸς ὃ ἦλθε βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἀνθρώποις γε σωτηρίου, ἔλεγε ταῦτα ὁ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ υἱός. ἀλλὰ καὶ ὁ Πέτρος ἀνελὼν τῷ λόγῳ τὸν Ἀνανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν, ἁμαρτήσαντας ἐν τῷ ψεύδεσθαι οὐκ ἀνθρώποις ἀλλὰ τῷ κυρίῳ, οὐ μόνον πεφροντικὼς τῆς οἰκοδομῆς τῆς τῶν ἐκ τοῦ ὁρᾷν τὸ γεγενημένον εὐλαβεστέρων ἐσομένων εἰς τὴν Χριστοῦ πίστιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀποθνησκόντων·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
βουλόμενος αὐτοὺς κεκαθαρμένους τῷ αἰφνιδίῳ θανάτῳ καὶ παρὰ προσδοκίαν ἀπαλλάξαι τοῦ σώματος, ἔχοντάς τι καὶ δικαιώσεως, ἐπεὶ κἂν τὸ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων δεδώκασιν εἰς τὴν χρείαν τῶν δεομένων. καὶ Παῦλος δὲ τὸν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ Παύλῳ τῷ λόγῳ τυφλῶν διὰ τῶν πόνων ἐπιστρέφει εἰς τὴν θεοσέβειαν, λέγων αὐτῷ· Ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς κυρίου τὰς εὐθείας; καὶ νῦν ἔσῃ τυφλὸς, μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. ποίου γὰρ καιροῦ, ἢ τοῦ ὅτε ἐπιπληχθεὶς καὶ βασανισθεὶς διὰ τὰ ἁμαρτήματα ἔμελλε μετανοῶν ἄξιος γενέσθαι ἀμφοτέρως τὸν ἥλιον ἰδεῖν· καὶ κατὰ σῶμα, ἵνα ἐξαγγέληται ἡ θεία δύναμις ἐπὶ τῇ ἀποκαταστάσει τῆς ὄψεως αὐτοῦ· καὶ κατὰ ψυχὴν, ὅτε ἔμελλεν ὡς πιστεύων ὄνασθαι τῆς θεοσεβείας; ἀλλὰ καὶ Δημᾶς καὶ Ἑρμογένης, οὓς παρέδωκε τῷ Σατανᾷ ἵνα παιδευθῶσι μὴ βλασφημεῖν, παραπλήσιόν τι πεπόνθασι τοῖς προειρημένοις. καὶ ὁ ἐν Κορίνθῳ τὴν γυναῖκα τοῦ πατρὸς ἐσχηκὼς καὶ αὐτὸς παραδίδοται τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκὸς, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
οὐ θαυμαστὸν οὖν εἰ καὶ τὰ περὶ τὸν Φαραὼ τὸν σκληρυνόμενον καὶ ἐπὶ τέλει τοιαύταις κολάσεσι περιβαλλόμενον ἀπὸ ἀγαθότητος οἰκονομεῖται θεοῦ. ταῦτα δὲ ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὡς ὑπέπεσεν, εἰρήσθω περὶ τοῦ· Ἐσκλήρυνε δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. ἐὰν δέ τις τὸ πρὸς θεὸν εὐσεβὲς τηρῶν κρείττονα καὶ μηδαμῶς ἀσεβείας ἐφαπτόμενα εὑρίσκῃ, μετὰ μαρτυριῶν τῶν ἀπὸ τῶν θείων γραφῶν, ἐκείνοις μᾶλλον χρηστέον.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
And in other [places] concerning the sameΚαὶ ἐν ἄλλοις περὶ τοῦ αὐτοῦ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ ἐν ἄλλοις περὶ τοῦ αὐτοῦ· Ἔτι δὲ ἐφίστημι ἐν τοῖς κατὰ τὸν τόπον μήποτε, ὥσπερ οἱ ἰατροὶ τῶν λυσσοδήκτων τὸν ἰὸν ἐπισπώμενοι εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἵνα μὴ ἔνδον νεμόμενος διαφθείρῃ τὸν ἄνθρωπον, χαλεπωτέρας ἐμποιοῦσι διαθέσεις καὶ φλεγμονάς· οὕτως ὁ θεὸς τὴν ἐγκρυπτομένην καὶ ἐμφωλεύουσαν τοῖς βάθεσι τῆς ψυχῆς κακίαν, διὰ τῆς αὐτοῦ ἰατρικῆς ἐπισπᾶται ἐπὶ τὰ ἔξω, ὥστε φανερὰν αὐτὴν καὶ ἐναργεστέραν γενέσθαι, ἵνα μετὰ τοῦτο τὴν ἑξῆς ἐπαγάγῃ θεραπείαν. τοιαῦτα δὲ ἡγοῦμαι καὶ τὰ ἐν Δευτερονομίῳ ῥητὰ, τοῦτον ἔχοντα τὸν τρόπον·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Καὶ μνησθήσῃ πᾶσαν τὴν ὁδὸν ἣν διήγαγέν σε κύριος ὁ θεός σου τοῦτο τεσσαρακοστὸν ἔτος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅπως κακώσῃ σε καὶ πειράσῃ σε, καὶ διαγνωσθῇ τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου, εἰ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἢ οὔ. καὶ ἐκάκωσέν σε καὶ ἐλιμαγχόνησέν σε, καὶ ἐψώμισέν σε τὸ μάννα ὃ οὐκ ᾔδεις σὺ καὶ οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες σου· ἵνα ἀναγγείλῃ σοι ὅτι οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος. τήρει δὲ ἐν τούτοις ὅτι κακοῖ ὁ θεὸς καὶ ἐκπειράζει, ἵνα διαγνωσθῇ τὰ ἐν τῇ ἑκάστου καρδίᾳ, ὡς ὄντα μὲν ἐναποκείμενα δὲ τῷ βάθει καὶ εἰς φανερὸν διὰ τῶν κακώσεων ἐρχόμενα. τοιοῦτόν ἐστι καὶ τὸ ἐν τῷ Ἰὼβ ὑπὸ τοῦ κυρίου διὰ λαίλαπος καὶ νεφῶν ἀπαγγελλόμενον πρὸς τὸν Ἰὼβ οὕτως· Οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; οὔτε γὰρ εἶπε· ἵνα γένῃ δίκαιος· ἀλλ’· ἵνα ἀναφανῇς· τοιοῦτος ὢν μὲν καὶ πρὸ τῶν πειρασμῶν, ἀναφανῇς δὲ ἐν τοῖς συμβεβηκόσιν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
And again in another place in the same...Καὶ πάλιν ἐν ἄλλῳ τόπῳ ἐν ταῖς αὐταῖς…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ πάλιν ἐν ἄλλῳ τόπῳ ἐν ταῖς αὐταῖς εἰς τὴν Ἔξοδον ςημειώςεςιν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἔλεγε δέ τις τῶν καθ’ ἡμᾶς, ἀπὸ τῆς συνηθείας τὸ ζητούμενον παραμυθούμενος, ὅτι πολλάκις οἱ χρηστοὶ κύριοι μακροθυμοῦντες ἐπὶ τοὺς ἁμαρτάνοντας τῶν οἰκετῶν λέγειν εἰώθασι τό· Ἐγώ σε ἀπώλεσα· καί· Ἐγώ σε πονηρὸν ἐποίησα· μετὰ ἤθους ἐμφαίνοντες ὅτι ἡ χρηστότης αὐτῶν καὶ ἡ μακροθυμία πρόφασις δοκεῖ γεγονέναι τῆς ἐπὶ πλεῖον πονηρίας. ὥσπερ οὖν τούτων λεγομένων συκοφαντῶν τις δύναται λέγειν, ὅτι ὡμολόγησεν ὁ δεσπότης πονηρὸν πεποιηκέναι τὸν οἰκέτην· οὕτω τὰ ὑπὸ τῆς ἀγαθότητος τοῦ θεοῦ πρόφασις γενόμενα τῆς σκληρότητος τοῦ Φαραὼ ἐσκληρυκέναι ἀναγέγραπται τὴν καρδίαν Φαραώ. παραμυθήσεται δὲ οὗτος ἐξ ἀποστολικῶν ῥητῶν ὃ νενόηκεν εἰπεῖν· Ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ, ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. ὁ αὐτὸς γοῦν ἀπόστολος ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιστολῇ τῇ πρὸς Ῥωμαίους φησίν·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν· ὡς τῆς μακροθυμίας τοῦ θεοῦ ἐνηνοχυίας τὰ σκεύη τῆς ὀργῆς καὶ οἱονεὶ γεγεννηκυίας. εἰ γὰρ παρὰ τὸ μακροθυμεῖν αὐτὸν οὐ κολάζοντα τοὺς ἁμαρτάνοντας ἀλλ’ ἐλεοῦντα ἐπλεόνασε τῇ χύσει τῆς κακίας, αὐτός πως ἤνεγκε τῇ ἑαυτοῦ μακροθυμίᾳ τὰ σκεύη τῆς ὀργῆς, καὶ, ἵν’ οὕτως εἴπω, αὐτὸς αὐτὰ πεποίηκε σκεύη ὀργῆς, καὶ κατὰ τοῦτο αὐτὸς ἐσκλήρυνε τὴν καρδίαν αὐτῶν. ὅτε γὰρ σημείων τοσούτων καὶ τεράτων γινομένων οὐ πείθεται ὁ Φαραὼ, ἀλλὰ μετὰ τηλικαῦτα ἀνθίσταται, πῶς οὐ σκληρότερος καὶ ἀπιστότερος ὢν ἐλέγχεται, τῆς σκληρότητος καὶ τῆς ἀπιστίας δοκούσης ἐκ τῶν τεραστίων δυνάμεων γεγονέναι; ὅμοιον δὲ καὶ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ· Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον· οὐ γὰρ προέθετο ὁ σωτὴρ εἰς κρίμα ἐλθεῖν, ἀλλ’ ἠκολούθησε τῷ ἐληλυθέναι αὐτὸν τὸ εἰς κρίμα αὐτὸν ἐληλυθέναι τῶν μετὰ τὰ τεράστια οὐ πεπιστευκότων αὐτῷ· ἀλλὰ καὶ εἰς πτῶσιν πολλῶν παρεγένετο· οὐ προθέμενος ὅτε παρεγίνετο ποιῆσαι πεσεῖν τούτους, ὧν εἰς πτῶσιν ἐλήλυθεν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
And after other things thusΚαὶ μεθ’ ἕτερα οὕτως
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 14:1314καὶ μεθ’ ἕτερα·
PG 14:1313Οὕτως τὰ τεράστια γινόμενα τοῖς μὲν δεχομένοις καὶ πιστεύουσιν, ὥσπερ τοῖς ἐπιμίκτοις Αἰγυπτίοις τοῖς συνεληλυθόσι τῷ λαῷ, ἔλεος ἦν· τοῖς δὲ ἀπειθοῦσι σκληρότητα ταῖς καρδίαις αὐτῶν ἐπιφέρει. καὶ ἐκ τοῦ εὐαγγελίου δὲ ἔτι παρὰ τὰ εἰρημένα ἔστι τὰ ὅμοια παραθέσθαι, περὶ τοῦ καὶ τὸν σωτῆρα κακῶν αἴτιον δοκεῖν γεγονέναι τισίν· Οὐαί σοι, Χοραζίν· οὐαί σοι, Βηθσαϊδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένετο τὰ σημεῖα τὰ γενόμενα ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ καθήμενοι μετενόησαν. πλὴν λέγω ὑμῖν, Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἢ ὑμῖν. καὶ σὺ, φησὶν, Καπερναούμ· καὶ τὰ ἑξῆς. προγνώστης γὰρ ὢν ὁ σωτὴρ τῆς ἀπιστίας τῶν ἐν Χοραζὶν καὶ τῶν ἐν Βηθσαϊδὰ καὶ τῶν ἐν Καπερναοὺμ, καὶ ὅτι ἀνεκτότερον γίνεται γῇ Σοδόμων ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ ἐκείνοις, διὰ τί τὰ τεράστια ἐπετέλει ἐν Χοραζὶν καὶ ἐν Βηθσαϊδὰ, ὁρῶν ὅτι διὰ ταῦτα ἀνεκτότερον γίνεται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως Τυρίοις καὶ Σιδωνίοις ἢ τούτοις;
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
And after other thingsΚαὶ μεθ’ ἕτερα
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ μεθ’ ἕτερα· Σὺ δὲ ἐρεῖς τῷ Φαραώ· τάδε λέγει κύριος· υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ· εἶπα δέ σοι· ἐξαπόστειλον τὸν λαόν μου ἵνα μοι λατρεύσῃ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
εἰ δὲ μὴ βούλει ἐξαποστεῖλαι αὐτὸν, ὅρα οὖν, ἐγὼ ἀποκτενῶ τὸν υἱόν σου τὸν πρωτότοκον. λεκτέον οὖν τοῖς φάσκουσι δικαίου ταῦτα εἶναι θεοῦ, καὶ ὑπολαμβάνουσι κατὰ τὸ πρόχειρον τῆς λέξεως ἐσκληρύνθαι τὴν καρδίαν Φαραώ· πῶς δίκαιος ὁ σκληρύνας τε τὴν καρδίαν τοῦ βασιλέως ἵνα μὴ ἐξαποστείλῃ τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπειλῶν εἰ μὴ ἀπολύσει ἀποκτεῖναι τὸν πρωτότοκον αὐτοῦ υἱόν; θλιβόμενοι γὰρ πονηρὸν αὐτὸν ὁμολογήσουσιν. εἶτα πάλιν ἀπὸ ἑτέρων ἀνατραπήσονται καὶ συναχθήσονται εἰς τὸ μὴ τῇ προχείρῳ λέξει δουλεύειν, οὐ δυναμένῃ κατ’ αὐτοὺς σῶσαι τὸ δίκαιον τοῦ δημιουργοῦ. ἅπαξ δὲ ἐὰν συναναγκασθῶσι βεβιασμένως ταῦτα ἐξετάζειν, ἀναβήσονται ἐπὶ τὸ μηκέτι κατηγορεῖν τοῦ δημιουργοῦ ἀλλὰ φάσκειν αὐτὸν εἶναι ἀγαθόν. πευστέον οὖν τῶν οἰομένων νενοηκέναι τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· πότερον ἀληθῶς ταῦτα λέγεσθαι πιστεύουσιν ὑπὸ τοῦ θεοῦ διὰ Μωσέως ἐνθουσιῶντος ἢ ψευδῶς. εἰ μὲν γὰρ ψευδῶς, οὔτε δίκαιος ἔτι κατ’ αὐτοὺς ὁ θεὸς οὔτε ἀληθὴς, καὶ ὅσον ἐπὶ τούτοις οὐδὲ θεός· εἰ δ’ ἀληθῶς, κατανοείτωσαν εἰ μὴ ὡς αὐτεξούσιον αἰτιᾶται λέγων· Εἰ δὲ μὴ βούλει ἐξαποστεῖλαι αὐτόν· καὶ ἀλλαχοῦ·
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Ἕως τίνος οὐ βούλει ἐντραπῆναί με; τὸ γάρ· Ἕως τίνος οὐ βούλει ἐντραπῆναί με; δυσωπητικῶς λέγεται πρὸς τὸν Φαραὼ, ὡς οὐκ ἐντρεπόμενον οὐ παρὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἀλλὰ παρὰ τὸ μὴ βούλεσθαι. καὶ τὸ λεγόμενον δὲ ἀνωτέρω παρὰ Μωσέως πρὸς Φαραώ· Ἵνα γνῷς ὅτι τοῦ κυρίου ἡ γῆ· καὶ σὺ καὶ οἱ θεράποντές σου ἐπίσταμαι ὅτι οὐδέποτε πεφόβησθε τὸν κύριον· δηλοῖ ὅτι φοβηθήσονται· ὅπερ ἁρμόζει πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους περί τε ἀγαθότητος θεοῦ καὶ τοῦ μὴ εἶναι ἀπολλυμένην φύσιν.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
And again from the second volume of the [works] on...Καὶ πάλιν ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ πάλιν ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰς τὸ ᾆςμα. Πρόσχες δὲ καὶ τούτοις εἰς τὸν τόπον, ὅτι ὁ ἥλιος λευκὸς καὶ λαμπρὸς ὢν δοκεῖ τὴν αἰτίαν ἔχειν τοῦ μελανοῦν, οὐ παρ’ ἑαυτὸν, ἀλλὰ παρὰ τὸν ὡς ἀποδεδώκαμεν μελανούμενον. οὕτω δὲ μήποτε καὶ σκληρύνει κύριος τὴν καρδίαν Φαραὼ, τῆς αἰτίας τούτου οὔσης περὶ αὐτὸν κατοδυνῶντα τὴν τῶν Ἑβραίων ζωὴν ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς σκληροῖς, τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ, καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις, οὐχὶ τοῖς ἐν ὄρεσι καὶ βουνοῖς, ἀλλὰ τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
ὑλικὸς γάρ τις ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ κακίας γεγενημένος, καὶ κατὰ σάρκα κατὰ πάντα ζῶν, πηλῷ φίλος τυγχάνων βούλεται καὶ τοὺς Ἑβραίους πηλοποιεῖν, τὸ ἡγεμονικὸν ἔχων οὐ καθαρὸν πηλοῦ· ὅπερ, ὡς πηλὸς ὑπὸ ἡλίου σκληρύνεται, οὕτως ὑπὸ τῶν αὐγῶν τοῦ θεοῦ ἐπισκοπουσῶν τὸν Ἰσραὴλ ἐσκληρύνθη. ὅτι δὲ τοιαῦτά ἐστιν ἐν τοῖς κατὰ τὸν τόπον, καὶ οὐχ ἱστορίαν ψιλὴν πρόκειται ἀναγράφειν τῷ θεράποντι, δῆλον ἔσται τῷ συνορῶντι ὅτι, ἡνίκα κατεστέναξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, οὔτε ἀπὸ τῆς πλινθείας οὔτε ἀπὸ τοῦ πηλοῦ οὔτε ἀπὸ τῶν ἀχύρων κατεστέναξαν, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἔργων· καὶ ἀνέβη αὐτῶν ἡ βοὴ πρὸς θεὸν οὐκ ἀπὸ πηλοῦ, ἀλλὰ πάλιν ἀπὸ τῶν ἔργων. διὸ καὶ εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῶν στεναγμῶν αὐτῶν· οὐκ εἰσακούων στεναγμοῦ τῶν οὐκ ἀπὸ ἔργων βοώντων πρὸς αὐτὸν, ἀλλ’ ἀπὸ πηλοῦ καὶ τῶν γηί̈νων πράξεων.
1313 ORIGENIS PHILOCALIA. ἔνδυμα τῶν θείων νοημάτων τὰ βήματά ἐστι ταῦτα. Α Ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφονται, καὶ γίνεται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ· ὅταν δὲ ἐς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρά, οὐκ ἔτι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰης σου μεταμορφωθέν. "Ορα δὲ, εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν. Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γενεαλογουμένου ἐξ ᾿Αβραάμ, καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα, βίβλος ἐστὶ ὁ γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησο μένων, ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων, φησὶν ὁ Ιωάννης, ὡς ἄρα μηδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γραφόμενα βιβλία. Τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφόμενα βιβλία, οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὡς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πρα- γμάτων· τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, καὶ οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκί- Β νης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. "Οθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται, καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται· ἵνα τὰ ἐνθάδε ἄῤῥητα ρήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. Τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα, καὶ λόγος εἶναι Θεοῦ νομιζόμενα τοῦ Λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθὼς Θεός ἐστι πρὸς τὸν Θεὸν ἑαυτὴν κενοῦντος, ἀπαγγέλ λεται. Διόπερ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπομεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁ Λόγος σὰρξ γίνεται, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ᾽, ἐὰν εἰς τὸ στῆθος του σαρκωθέντος Λόγου ἀνακλιθῶμεν, καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· ο Εδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· ι τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων περὶ τοὺς ἀνακλιθέντας ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, καὶ ἀκολού θήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, λεξόντων τό· • Είδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· › οὐκέτι δὲ προσθησόν- των τό ο Δόξαν ώς Μονογενούς παρὰ Πατρός, πλή ρης χάριτος καὶ ἀληθείας.» Ιωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. Καθ' ἑτέραν δὲ ὑψη λοτέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ίχνεσιν Ἰησοῦ κατακολουθεῖν ἀναβαίνοντος, και μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, όψονται αὐτοῦ τὴν μετα- μόρφωσιν καθ' εκάστην Γραφήν, οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορ φουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθητῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτά- του καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν « προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν, τῶν δικαίων αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ πόθεν Κέλσῳ, etc. Rursus ed. tom. et col. cit., lin. 35. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ αἱρέσεις. Κεφάλαιον εκκαιδέκατον. G C Ἐκ τοῦ κατὰ Κέλσου τόμου τρίτου. Εἶτ᾽ ἐπεὶ, ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου, etc. Opp. D Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν, etc. Opp. 4. I, col. 1277, lin. 11, usque ad Χριστιανοί, lin. 30. Καὶ βλασφημοῦσι δέ, etc. Opp. I. I, col. 1984, lin. 15, usque ad Χριστιανισμού, lin. 38. Πρὸς τοὺς λέγοντας των φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Έλλησι φερομένω ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεὸν καλεῖν ἢ Δία, ἢ τῷ δεῖνι, φέρ' εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνι παρ' Αἰγυπτίοις. Κεφάλαιον ἑπτακαιδέκατον. Ἐκ τοῦ τρίτου καὶ πέμπτου τόμου τῶν κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. l. 1, col. 701-708, τοῦ παντὸς Δημιουργῷ. Καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φησιν· Αλλ', ἐπεὶ Κέλσος οίεται, etc. Opp. I. I, col. 1919 1933, αμαρτήσεται. 1914 Οὐδὲ 'Απόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον, ete. Tom. I, col. 1108, lin. 7-18. Πρὸς τοὺς Ελλήνων φιλοσόφους πάντα επαγγελλο- μένους εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν Χριστιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος με μαθήτευ ται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ᾽ ἡ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρό τατοι ηλιθίους καὶ ἀναισθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια υπάγοντες τῷ κηρύγματι. Κεφάλαιον ὀκτωκαιδέκατον. Ἐκ τῶν κατὰ Κέλσου τόμου πρώτου καὶ τρίτου. Μετὰ ταῦτα προτρέπει, etc. Opp. t. 1, col. 672- 677, lin. 2. σωτηρίας. Λεγέτω δὴ ἡμῖν, etc. Opp. t. 1, col. 69% C, 696 € 7, δοκεῖ. Εἶτ᾽ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 677-680, καὶ Θεοῦ σοφίαν. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ τόμου πρώτου, περὶ τοῦ μηδένα σοφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθη τεῦσθαι τῷ Ἰησοῦ, ταῦτα· Οτι τοῖς δυναμένοις, etc. Opp. 1. I, col. 173, lin. ult., 777 C, lín. 4, ɛiµł żyw. Τί οὖν ἄτοπον. Ibid., col. 780, lin. 4, omissis in - termediis, οὐκ οἶδα τοῦ Θεοῦ. Des. col. 781 B, lin. 11. ... Τί δὲ καί σε νήπιον, etc. Ibid. col. 784, lin. 4. Des. lin. 10, οὐκ ἐδύνατο. Ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες, etc. Col. cit. B. Des. Β, 11, οικονομουμένων. Τί οὖν ἄτοπον, etc. Ibid. col. cit. C 9, 785, τὸν τόπον. Ομοιον δέ, etc. Tom. cit., col. 781 Β 11, C 9, ἀσεβήσωσιν. Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς κατὰ Κέλσου πραγματ τείας τάδε φησίν Εἶθ᾿ ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος, etc. Opp. t. 1, col. 976 D, 987 fin., ¿ntaixéval. Ορα δὲ μετὰ ταῦτα, etc. Tom. cit., col. 989 Β, 992 C, πάντα Θεῷ. Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνιμον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆ θος τῶν κατὰ τοὺς νόμους αγομένων ἰδιωτῶν, etc. Opp. t. 1, col. 1016, lin. 12, 1017, lin. 5, ypafávtwy. Οτι ἡ εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστις μηδὲν κοινὸν. ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει. Καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας, πως ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν Θεὸν νομίζο μεν. Κεφάλαιον εννεακαιδέκατον Καὶ πάλιν ἐν τοῖς πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Αντινόου, etc. Οpp. I. I, col. 969 Α, 973 C, τὴν κακίαν. Πρὸς τοὺς λέγοντας, μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δια τὰ ἄλογα ζωα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον, καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα, θεοφιλῆ τέ ἐστι, καὶ ἔννοιαν ἔχει Θεοῦ, καὶ προγινώσκει τὰ μέλα λοντα. Ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. Κεφάλαιον εικοστόν. Ἐκ τοῦ τόμου τετάρτου κατὰ Κέλσου. Μετὰ ταῦτά φησιν, etc. Opp. 4. I, col. 1144 C, 1148 C 14, ὠστράκωται. Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει, etc. Tom. cit. col. 1149 B, coura Celsum lib. iv, numm. 78.99. Περὶ αὐτεξουσίου, καὶ τῶν δοκούντων ἀναιρεῖν τοῦτο γραφικῶν ῥητῶν λύσις καὶ ἑρμηνεία. Κεφάλαιον εἰκοστὸν πρῶτον. Ἐκ τοῦ Περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι, etc. Opp. 1. 1, Περὶ ἀρχῶν lib. v, nunm. 1-12, αὐτεξουσίου. Τὶς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι άνθρωπίνων ψυχῶν διασπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκ δομῆς τοῦ πύργου, καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως 1. I. col. 933-936. Χριστιανών λόγον.
Second witness · khazarzar edition
Philocalia ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ. p. Ἐκλογὴν ἡ παροῦσα περιέχει βίβλος γραφικῶν ζητημάτων καὶ ἐπιλύσεων ἐκ διαφόρων βίβλων τῷ Ὠριγένει πονηθεισῶν ἠθροι σμένην ὑπὸ τῶν τὰ θεῖα σοφῶν Βασιλείου καὶ Γρηγορίου· ἐν πυκτίῳ τε παρὰ θατέρου τούτων Γρηγορίου τοῦ θεολόγου Θεοδώρῳ τῷ τηνι καῦτα ἐπισκοποῦντι τὰ Τύανα λέγεται ἐστάλθαι· καθὼς ἡ πρὸς αὐτὸν δείκνυσιν ἐπιστολὴ, ἔχουσα οὕτως· Ἑορτὴ καὶ τὰ γράμματα καὶ τὸ κρεῖττον ὅτι προφθάνεις τὸν καιρὸν τῇ προθυμίᾳ τὸ προεορτάζειν ἡμῖν χαριζόμενος. τὰ μὲν οὖν παρὰ τῆς σῆς εὐλαβείας τοιαῦτα· ἡμεῖς δὲ ὧν ἔχομεν τὸ μεῖζον ἀντι δίδομεν τὰς εὐχάς. ἵνα δέ τι καὶ ὑπόμνημα παρ' ἡμῶν ἔχῃς, τὸ δ' αὐτὸ καὶ τοῦ ἁγίου Βασιλείου, πυκτίον ἀπεστάλκαμέν σοι τῆς Ὠρι γένους φιλοκαλίας ἐκλογὰς ἔχον χρησίμους τοῖς φιλολόγοις. τοῦτο καὶ δέξασθαι καταξίωσον, καὶ ἀπόδειξιν ἡμῖν δοῦναι τῆς ὠφελείας καὶ σπουδῇ καὶ πνεύματι βοηθούμενος. [Πρόλογος. Ἐκλογὴν ἡ παροῦσα περιέχει βίβλος γραφικῶν ζητη μάτων καὶ ἐπιλύσεων ἐκ διαφόρων βίβλων τῷ Ὠριγένει πονηθεισῶν ἠθροισμένην. φασὶ δὲ ταύτην τινές, ἔτι δὲ καὶ τὴν εἰς κεφάλαια ταύτης διαίρεσίν τε καὶ τάξιν, καὶ μὴν καὶ τὰς καθ' ἕκαστον ἐκείνων ἐπι γραφὰς, ἔργον τῶν τὰ θεῖα σοφῶν Βασιλείου καὶ Γρηγορίου γενέσθαι· ἐν πυκτίῳ τε παρὰ θατέρου τούτων Γρηγορίου τοῦ θεολόγου Θεοδώρῳ ἐστάλθαι τῷ τὴν μνήμην ὁσίῳ τηνικαῦτα ἐπισκοποῦντι τὰ Τύανα. ὅπερ ὡς ἐν προλόγῳ καὶ ἡ βίβλος ἀφ' ἧς τὴν μεταγραφὴν πεποιή μεθα, παλαιοτάτη γε οὖσα, κατασκευάζειν ἠβούλετο. πόθεν δὲ τοῦτο διισχυρίζονται; ἐξ ἐπιστολῆς δῆθεν τοῦ αὐτοῦ θείου ἀνδρὸς πρὸς τὸν μνημονευθέντα γραφείσης Θεόδωρον, καὶ τῷ ῥηθέντι πυκτίῳ συν εκπεμφθείσης. ἐπεὶ οὖν τὴν μὲν ἐπιστολὴν αὐτοῦ σαφῶς οὖσαν τοῦ τῆς θεολογίας ἐπωνύμου γνωρίζομεν, πολλὰ δὲ τῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ συλλογῇ τῶν ὀρθῶν ἀπᾴδοντα δογμάτων εὑρίσκομεν· εἰκότως ἡμεῖς τῷ τῆς ἀληθείας ἑπόμενοι λόγῳ ἐκείνην τε τῷ πάροντι καθυποτάξαι προλόγῳ συνείδομεν, καὶ τῶν Ὠριγένους προασπιστῶν τὸ κακούρ γημα λανθάνον τοῖς ἐντυγχάνουσιν εὐφώρατον καταστῆσαι. Γεγράφθαι μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ θεολόγου ταύτην οὐδὲ ἡμεῖς ἀμφι βάλλομεν· τῷ μάλιστα πάσαις ταῖς τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ βίβλοις ὡσαύτως ἔχουσαν φέρεσθαι, καὶ ὑπ' οὐδένος ἀντιλέγεσθαι. τοῦτο δὲ συνομολογοῦντες ἀκολούθως δεχόμεθα καὶ τὸ ἕτερον· ὅπερ ἐστὶν, τὸ καὶ συναγωγὴν ἐκ τῶν Ὠριγένους ὑπὸ τῶν σοφῶν γενέσθαι καθηγη τῶν· τῶν χρησίμων μέντοι καὶ ὠφελίμων ῥητῶν, καθ' ἃ καὶ αὐτὸ ἐπὶ λέξεως τῷ προσεχῶς εἰρημένῳ τοῦ θεολόγου περιέχεται γράμματι. ἦν γὰρ αὐτοὺς εἰκὸς, τοῦ πνεύματος μελίσσας ὑπάρχοντας, ἐκ δια φόρων ἀνθέων τὰ κάλλιστα δρέπεσθαι, πρὸς ἑνὸς ἀδόλου κηρίου συμ πλήρωσιν· ἐξ οὗ βασιλεῖς τε καὶ ἰδιῶται, κατὰ τὸν σοφὸν παροι μιαστὴν Σολομῶντα, γεύονται καὶ γλυκαίνονται, καὶ πρὸς πᾶσαν ὕγειαν ἔχουσιν ἐπιτήδειον. ἐκεῖνα τοιγαροῦν συναθροῖσαι τοὺς θεσπεσίους ἐκείνους πατέρας πιστεύομεν, ὅσα μηδεμίαν αἱρετικῆς ἔχει πικρίας ἐπιπλοκήν· οὐ μὴν καὶ πάντα χύδην τά τισι τῶν ὑποτεταγμένων ἐμφερόμενα κεφαλαίων· ὧν πολὺ τὸ ἀπηχὲς καὶ ἀλλότριον πρὸς τὴν θεόπνευστον τῶν πατέρων διδασκαλίαν ἐλέγχεται. Πότε γὰρ Βασίλειος καὶ Γρηγόριος, οἱ ἀκαταμάχητοι τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταὶ, κτίσμα τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἢ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφη μοῦντός τινος ἠνέσχοντο μόνον· οὔ τί φαμεν καὶ ὡς ὠφέλιμα τὰ τοιαῦτα δόγματα τοῖς φιλολόγοις ἀπεθησαύρισαν; οὐ πᾶς αὐτοῖς ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς Ἀρείου τε καὶ Εὐνομίου καὶ τῆς τῶν παραπλησίων ἐκείνοις συγκεκρότηται δυσφημίας; οὐ μυθικὸν καὶ Ἕλλησι πρέ ποντα τὸν περὶ προυπάρξεως καὶ ἀποκαταστάσεως καὶ τῶν ὁμοίων δογμάτων ἀπεφήναντο λόγον; καὶ τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; ἐπιλείψει γὰρ ἡμᾶς διηγουμένους ὁ χρόνος, ὅσους ὑπὲρ τῆς ὀρθοδόξου
πίστεως κατεβάλοντο μόχθους. ἐκείνοις μὲν οὖν εἰς τὸ δεῖξαι ὁμότιμον καὶ ὁμόδοξον καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἀλήθειαν συναΐδιόν τε καὶ ὁμοούσιον τὴν παναγίαν καὶ ἀρχικὴν τριάδα σύμπας ὁ βίος σχεδὸν κατηνάλωται, ἐν τῇ ζωοποιῷ τῶν εὐσεβῶν δογμάτων πόᾳ τὰ τοῦ χριστοῦ νέμουσι πρόβατα, καὶ συνήθει πρὸς αὐτὰ κεχρημένοις φωνῇ μηδὲν ἐξηλ λαγμένον ἐχούσῃ πρὸς τὴν ἀλήθειαν. ἐνταῦθα δὲ πᾶν τοὐναντίον ἔστιν εὑρεῖν· ὅσα μὲν γὰρ ἀπηριθμησάμεθα ἄτοπα, καὶ ἕτερα ἔτι πρὸς τούτοις, τόποις τισὶν ἐνέσπαρται τοῦ πάροντος βιβλίου· ἑνὸς δὲ τῶν κεφαλαίων, τοῦ εἰκοστοῦ δευτέρου φαμὲν, ἐξ αὐτῆς εὐθὺς τῆς ἐπι γραφῆς τὸ κίβδηλόν τε καὶ νόθον διασημαίνεται. εἰ τοίνυν πάντα ἐκεῖνα τοὺς ἁγίους παράσχοιμεν ἐκκρῖναι τοὺς πατέρας τῇ συλλογῇ, ἐξ ἀνάγκης καὶ τοῖς οὐκ ὀρθῶς ἔχουσιν ὡς ὀρθοῖς συνθησόμεθα. καὶ σκόπει τὸ ἄτοπον ὅσον· τοὺς γὰρ τῆς εὐθύτητος γνώμονας τῆς δια στροφῆς γραψόμεθα τῆς ἡμετέρας· ἀλλὰ μὴ γένοιτο. τίς γὰρ τῶν καὶ μετρίως λόγους κρίνειν ἐπισταμένων παραδέξοιτο ἂν, ὡς οὗτοι ἐκεῖνοι οἱ τῆς εὐσεβείας ὑπέρμαχοι ἐν ταῖς ὑπ' αὐτῶν γινομέναις ἐκλογαῖς ἅμα τῷ σίτῳ συνήγαγον καὶ τὰ ἄχυρα; σῖτον δὲ λέγειν τινὰ τῶν παρὰ τοῖς αἱρετικοῖς εὖ μάλα συγκεχωρήμεθα· ἐπείπερ, κατὰ τὸν σοφώτατον Κύριλλον, «οὐ πάντα ὅσα λέγουσιν οἱ αἱρετικοὶ φεύγειν καὶ παραιτεῖσθαι χρή· πολλὰ γὰρ ὁμολογοῦσιν ὧν καὶ ἡμεῖς ὁμολο γοῦμεν.» οὐκ ἄρα δὴ οὖν Βασίλειος καὶ Γρηγόριος ἅμα τῷ σίτῳ συνε φόρησαν ἡμῖν καὶ τὰ ἄχυρα· πῶς γάρ; ἀλλὰ τῶν τὰς ὁδοὺς Κυρίου διαστρεφόντων τινὲς τῆς ἑλληνικῆς Ὠριγένους ποικίλως ἀντιποιού μενοι δυσσεβείας, καθ' ὁμοιότητα τοῦ τὸν καθηγητὴν αὐτῶν ὑποσκε λίσαντος διαβόλου, τῷ ἡμετέρῳ σίτῳ τὰ ἄχυρα νῦν συνανέμιξαν, ὡς ἐκεῖνος ἔκπαλαι τῷ δεσποτικῷ ἀγρῷ τὰ ζιζάνια. ἡμέτερος γὰρ ὁ σῖτος· καὶ ἡμέτερα, ἔνθα ἂν εὑρεθεῖεν, τὰ ὀρθόδοξα δόγματα· ὧν οἱ θεόπνευστοι κήρυκες διὰ τῆς οἰκείας πανσόφου διδασκαλίας, κατὰ τὸ δεδομένον αὐτοῖς ἄνωθεν τῆς διακριτικῆς δυνάμεως πτύον, τοῦ ἀχύρου τὸν σῖτον ἀποκαθάραντες, τὸν μὲν εἰς τὴν καλὴν ἀποθήκην τὴν ἐκκλησίαν εἰσήγαγον, τὸ δὲ τῷ πυρὶ παραδεδώκασι τῷ ἀσβέστῳ, κἂν Ὠριγένης μὴ βούληται. Διὰ πάντων οὖν τούτων ἐκεῖνο ἐροῦμεν, ὡς προσῆκεν ἡμᾶς τῇ ἐπι στολῇ μαρτυροῦντας τὸ γνήσιον, καὶ συλλογὴν ὑπὸ τῶν ἁγίων γε νέσθαι μὴ ἀμφιβάλλοντας, τῇ τε αὐτῶν ὀρθοδοξίᾳ ἡλίου λαμπρότερον φαινομένῃ προσέχοντας, οἴκοθεν ἐπιλογίζεσθαι τὸ λοιπόν. τόδε γέ ἐστιν, ὡς ὁμολογουμένως τινὲς, καθ' ἃ λέλεκται, τὴν Ὠριγένους νο σοῦντες κακοδοξίαν, χώραν διὰ τῆς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου λαβόντες ἐπιστολῆς, βεβήλοις τισὶ παρενθήκαις τολμηρῶς τὸ τῆς ἐκλογῆς κατε μόλυναν ἄθροισμα· ὡς ἂν οἱ ἁπλούστερον ἐντυγχάνοντες εὑρεθεῖεν, καθ' ἅ που Βασίλειος εἶπεν ὁ θεῖος, τὰ δηλητήρια μετὰ τοῦ μέλιτος προσιέμενοι. ἵνα τοίνυν ἐκεῖνο μὴ γένηται, πρόδηλα ταῦτα τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐσπουδάσαμεν καταστῆσαι. ὅθεν τῇ τῶν ὑποκειμέ νων κεφαλαίων συναγωγῇ καὶ ἐκθέσει πάσῃ τὸν νοῦν ὡς οἷόν τε ἦν ἀκριβῶς ἐπιστήσαντες, καὶ ταύτην κατὰ δύναμιν βασανίσαντες, τοῖς ὑποβολιμαίοις καὶ νόθοις ἐπὶ μετώπου σημεῖα παρατεθείκαμεν ταῦτα· αἱρετικά· ψεκτά· δι' ὧν ἐκεῖνα ὡς αἱρετικὰ, ὡς ψεκτὰ, κατὰ τοὺς ἰδίους ἕκαστα τόπους ἐστηλιτεύσαμεν. Ἐπιστολὴ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θεολόγου πρὸς Θεόδωρον ἐπί σκοπον Τυάνων· Ἑορτὴ καὶ τὰ γράμματα, κ.τ.λ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ· ἐκλογὴ κεφαλαίων ἐκ διαφόρων συγγραμμάτων τοῦ δυσσεβοῦς Ὠριγένους.] p.c Τάδε ἔνεστιν ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ. αʹ. Περὶ τοῦ θεοπνεύστου τῆς θείας γραφῆς, καὶ πῶς ταύτην ἀναγνωστέον καὶ νοητέον, τίς τε ὁ τῆς ἐν αὐτῇ ἀσαφείας λόγος, καὶ τοῦ κατὰ τὸ ῥητὸν ἔν τισιν ἀδυνάτου ἢ ἀλόγου. βʹ. Ὅτι κέκλεισται καὶ ἐσφράγισται ἡ θεία γραφή. γʹ. Διὰ τί κβʹ τὰ θεόπνευστα βιβλία. δʹ. Περὶ σολοικισμῶν καὶ εὐτελοῦς φράσεως τῆς γραφῆς. εʹ. Τίς ἡ πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶσα ἡ θεόπνευστος γραφὴ ἓν βιβλίον ἐστίν. ʹ. Ὅτι ἓν ὄργανον θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον πᾶσα ἡ θεία γραφή. ζʹ. Περὶ τοῦ ἰδιώματος τῶν προσώπων τῆς θείας γραφῆς. ηʹ. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ σολοικοειδῆ καὶ μὴ σώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν
ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆς γραφῆς ἐπιχειρεῖν διορθοῦσθαι, πολὺ τοῖς συνιέναι δυναμένοις τὸ τῆς διανοίας ἀκόλουθον σώζοντα. θʹ. Τίς ὁ λόγος τοῦ τὴν θείαν γραφὴν τῷ αὐτῷ ὀνόματι κατὰ διά φορα σημαινόμενα κεχρῆσθαι πολλάκις καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. ιʹ. Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προσ κόμματος καὶ πέτρας σκανδάλου. ιαʹ. Ὅτι χρὴ πάσης τῆς θεοπνεύστου γραφῆς τὸ τρόφιμον διώ κειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ταρασσόμενα ῥητὰ δυσφήμοις ἐπα πορήσεσι μὴ ἀποτρέπεσθαι μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μετα λαμβάνειν τῆς ἐν ἀπιστίᾳ ταραχῆς ἐκτός. ιβʹ. Πρὸς τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώσει τῆς θείας γραφῆς τὸν μὴ συνιέντα τὸ σκοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παρα βολῶν. ιγʹ. Πότε καὶ τίσι τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας μαθήματα χρήσιμα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγησιν, μετὰ γραφικῆς μαρτυρίας. ιδʹ. Ὅτι τοῖς θέλουσι μὴ σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐστι τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν χρῆσιν εἰδέναι λογικὰ, ὧν ἄνευ ἀκριβείας σημαινομένων οὐ δύναται ὃν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. ιεʹ. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους τὸ εὐτελὲς τῆς τῶν θείων γραφῶν φράσεως διασύροντας, καὶ τὰ ἐν χριστιανισμῷ καλὰ βέλτιον παρ' Ἕλλησιν εἰρῆσθαι φάσκοντας· καὶ προσέτι δυσειδὲς τὸ τοῦ κυρίου σῶμα λέγοντας· καὶ τίς ὁ λόγος τῶν διαφόρων τοῦ λόγου μορφῶν. ι ʹ. Περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν χριστιανισμὸν διὰ τὰς ἐν τῇ ἐκ κλησίᾳ αἱρέσεις. ιζʹ. Πρὸς τοὺς λέγοντας τῶν φιλοσόφων μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Ἕλλησι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν καλεῖν Δία· ἢ τῷ δεῖνα, φέρε εἰπεῖν, παρ' Ἰνδοῖς· ἢ τῷ δεῖνα παρ' Αἰγυπτίοις. ιηʹ. Πρὸς τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους πάντα ἐπαγγελλομένους εἰ δέναι, καὶ αἰτιωμένους τὸ ἀνεξέταστον τῆς τῶν πολλῶν ἐν χρι στιανισμῷ πίστεως· καὶ ὡς προτιμώντων τῆς ἐν βίῳ σοφίας τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς ἢ πεπαιδευμένος μεμαθήτευται τῷ Ἰησοῦ· ἀλλ' ἢ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρότατοι ἠλιθίους καὶ ἀναι σθήτους, ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια ὑπάγοντες τῷ κη ρύγματι. ιθʹ. Ὅτι ἡ εἰς τὸν κύριον ἡμῶν πίστις, μηδὲν κοινὸν ἔχουσα πρὸς τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δεισιδαίμονα πίστιν, ἐπαινετή τέ ἐστι καὶ ταῖς ἀρχῆθεν κοιναῖς ἐννοίαις συναγορεύει· καὶ πρὸς τοὺς λέ γοντας πῶς ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα τὸν Ἰησοῦν θεὸν νομί ζομεν. κʹ. Πρὸς τοὺς λέγοντας μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον ἀλλὰ διὰ τὰ ἄλογα ζῶα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κόσμον καὶ τοὺς ἀνθρώπους· ἐπεὶ ἀπο νώτερον ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων τὰ ἄλογα ζῆ· καὶ ὅτι σοφώτερα ἡμῶν ὄντα θεοφιλῆ τέ ἐστι καὶ ἔννοιαν ἔχει θεοῦ καὶ προγινώσκει τὰ μέλ λοντα. ἐν οἷς καὶ κατὰ μετεμψυχώσεως, καὶ περὶ οἰωνιστικῆς καὶ τῆς κατ' αὐτὴν ἀπάτης. καʹ. Περὶ αὐτεξουσίου καὶ τῶν δοκούντων τοῦτο ἀναιρεῖν ῥητῶν γραφικῶν ἐπίλυσις καὶ ἑρμηνεία· ἅτινά ἐστι ταῦτα· αʹ. Εἰς τὸ Ἐσκλήρυνε Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. βʹ. Εἰς τὸ Ἐξελῶ αὐτῶν τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐμβαλῶ σαρκίνας, ὅπως ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ δικαιώματά μου φυλάσσωσιν. γʹ. Εἰς τὸ Ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες ἀκού σωσι καὶ μὴ συνιῶσι, μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. δʹ. Εἰς τὸ Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. εʹ. Εἰς τὸ Καὶ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν. ʹ. Εἰς τὸ Ἄρ' οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. κβʹ. Τίς ἡ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν ἤτοι ἀνθρωπίνων ψυχῶν δια σπορὰ ἐπικεκρυμμένως δηλουμένη ἐκ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ πύργου καὶ τῆς κατ' αὐτὴν συγχύσεως τῶν γλωσσῶν. ἐν ᾧ καὶ περὶ πολλῶν κυρίων ἐπιτεταγμένων τοῖς διασπαρεῖσι κατὰ ἀναλογίαν τῆς κατα στάσεως. κγʹ. Περὶ εἱμαρμένης, καὶ πῶς προγνώστου ὄντος τοῦ θεοῦ τῶν ὑφ' ἑκάστου πραττομένων τὸ ἐφ' ἡμῖν σώζεται. καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀστέρες οὐκ εἰσὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις, σημαντικοὶ δὲ μό νον· καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶσιν ἀκριβῶς ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμεσι θείαις τὰ σημεῖα ἔκκειται· καὶ τίς ἡ τούτων αἰτία. ἐν ᾧ καὶ Κλήμεντος ἐπισκόπου Ῥώμης ἐν τῷ πρὸς τὸν πατέρα ἐν Λαοδικείᾳ λόγῳ ἀναγκαιότατόν τι θεώρημα, ἐν οἷς δοκεῖ ἀληθεύειν ἡ ἀστρολογία. κδʹ. Ὅτι οὐκ ἀγένητος οὐδὲ κακῶν αἰτία ἡ ὕλη. κεʹ. Ὅτι ὁ ἐκ προγνώσεως ἀφορισμὸς οὐκ ἀναιρεῖ
τὸ αὐτε ξούσιον. κ ʹ. Περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν, καὶ ὅτι ταῦτα ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἐν ἀπροαιρέτῳ καὶ κατὰ τὴν τοῦ χριστοῦ διδασκαλίαν· ἀλλ' οὐχ ὡς Ἀριστοτέλης οἴεται. κζʹ. Εἰς τὸ Ἐσκλήρυνε Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ. 1.1n Περὶ τοῦ θεοπνεύ του τῆ θεία γραφῆ , καὶ πῶ ταύτην ἀναγνω τέον καὶ νοητέον· τί τε ὁ τῆ ἐν αὐτῇ ἀ αφεία λόγο καὶ τοῦ κατὰ τὸ ῥητὸν ἔν τι ιν ἀδυνάτου ἢ ἀλόγου. ἐκ τοῦ δʹ τόμου τοῦ περὶ ἀρχῶν, καὶ διαφόρων ἄλλων υνταγμάτων Ὠριγένου . 1. Ἐπεὶ περὶ τηλικούτων ἐξετάζοντες πραγμάτων, οὐκ ἀρκούμενοι ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις καὶ τῇ ἐναργείᾳ τῶν βλεπομένων, προσπαραλαμβάνομεν εἰς τὴν φαινομένην ἡμῖν ἀπόδειξιν τῶν λεγομένων μαρτύρια τὰ ἐκ τῶν πε πιστευμένων ἡμῖν εἶναι θείων γραφῶν, τῆς τε λεγομένης παλαιᾶς διαθήκης καὶ τῆς καλουμένης καινῆς, λόγῳ τε πειρώμεθα κρατύνειν ἡμῶν τὴν πίστιν, καὶ οὐδέπω περὶ τῶν γραφῶν ὡς θείων διηλέχθημεν· φέρε καὶ περὶ τούτων ὀλίγα ὡς ἐν ἐπιτομῇ διαλάβωμεν, τὰ κινοῦντα ἡμᾶς ὡς περὶ θείων γραμμάτων εἰς τοῦτο παρατιθέμενοι. καὶ πρῶ τόν γε τοῦ ἀπ' αὐτῶν τῶν γραμμάτων καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς δηλουμένων ῥητοῖς χρήσασθαι, περὶ Μωσέως καὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ νομοθέτου τῶν Ἑβραίων καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ τῶν κατὰ χριστιανισμὸν σωτηρίων δογμάτων, ταῦτα δια ληπτέον. πλείστων γὰρ ὅσων νομοθετῶν γεγενημένων ἐν Ἕλλησι καὶ βαρβάροις, καὶ διδασκάλων δόγματα καταγ γελλόντων ἐπαγγελλόμενα τὴν ἀλήθειαν, οὐδένα ἱστορή σαμεν νομοθέτην ζῆλον ἐμποιῆσαι δεδυνημένον τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι περὶ τοῦ παραδέξασθαι τοὺς λόγους αὐτοῦ· πολλήν τε παρασκευὴν τὴν μετὰ τῆς δοκούσης ἀποδείξεως λογικῆς εἰσενεγκαμένων τῶν περὶ ἀληθείας φιλοσοφεῖν ἐπαγγελλο μένων, οὐδεὶς δεδύνηται τὴν νομισθεῖσαν αὐτῷ ἀλήθειαν ἔθνεσι διαφόροις ἐμποιῆσαι, ἢ ἑνὸς ἔθνους ἀξιολόγοις πλή θεσι. καίτοιγε ἐβούλοντο ἂν καὶ οἱ νομοθέται κρατῦναι τοὺς φανέντας νόμους εἶναι καλοὺς εἰ δυνατὸν παρὰ παντὶ τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει, οἵ τε διδάσκαλοι ἐπινεμηθῆναι ἣν ἐφαντάσθησαν εἶναι ἀλήθειαν πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης. ἀλλ' ὡς οὐ δυνάμενοι προσκαλέσασθαι τοὺς ἀπὸ τῶν ἑτέρων διαλέκτων καὶ τῶν πολλῶν ἐθνῶν ἐπὶ τὴν τήρησιν τῶν νόμων καὶ τὴν παραδοχὴν τῶν μαθημάτων, τοῦτο ποιῆσαι οὐδὲ ἐπεβάλοντο τὴν ἀρχὴν, οὐκ ἀφρόνως γε σκοπήσαντες περὶ τοῦ ἀδύνατον αὐτοῖς τὸ τοιοῦτον τυγχά νειν. πᾶσα δὲ Ἑλλὰς καὶ βάρβαρος ἡ κατὰ τὴν οἰκου μένην ἡμῶν ζηλωτὰς ἔχει μυρίους, καταλιπόντας τοὺς πατρῴους νόμους καὶ νομιζομένους θεοὺς, τῆς τηρήσεως τῶν Μωσέως νόμων καὶ τῆς μαθητείας τῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λόγων· καίτοιγε μισουμένων μὲν ὑπὸ τῶν τὰ ἀγάλματα προσκυνούντων τῶν τῷ Μωσέως νόμῳ προστιθεμένων, καὶ τὴν ἐπὶ θανάτῳ δὲ πρὸς τῷ μισεῖσθαι κινδυνευόντων τῶν τὸν Ἰησοῦ Χριστοῦ λόγον παραδεξαμένων. 1. Καὶ ἐὰν ἐπιστήσωμεν πῶς ἐν σφόδρα ὀλίγοις ἔτεσι, τῶν ὁμολογούντων τὸν χριστιανισμὸν ἐπιβουλευο μένων, καί τινων διὰ τοῦτο ἀναιρουμένων ἑτέρων δὲ ἀπολ λύντων τὰς κτήσεις, δεδύνηται ὁ λόγος, καίτοιγε οὐδὲ τῶν διδασκάλων πλεοναζόντων, πανταχόσε κηρυχθῆναι τῆς οἰ κουμένης, ὥστε Ἕλληνας καὶ βαρβάρους, σοφούς τε καὶ ἀνοήτους προσθέσθαι τῇ διὰ Ἰησοῦ θεοσεβείᾳ· μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον τὸ πρᾶγμα εἶναι λέγειν οὐ διστάξομεν· μετὰ πάσης ἐξουσίας καὶ πειθοῦς τῆς περὶ τοῦ κρατυν θήσεσθαι τὸν λόγον τοῦ Ἰησοῦ διδάξαντος· ὥστε εὐλόγως ἂν χρησμοὺς νομίσαι τὰς φωνὰς αὐτοῦ, οἷον ὅτι Ἐπὶ βασιλέων καὶ ἡγεμόνων ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρ τύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσι· καί· Πολλοὶ ἐροῦσί μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ· κύριε, κύριε, οὐ τῷ ὀνόματί σου ἐφά γομεν, καὶ τῷ ὀνόματί σου ἐπίομεν, καὶ τῷ ὀνόματί σου δαιμόνια ἐξεβάλομεν; καὶ ἐρῶ αὐτοῖς· ἀποχωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν, οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς. εἰρη κέναι μὲν γὰρ ταῦτα ἀποφθεγγόμενον μάτην, ὥστε αὐτὰ μὴ ἀληθῆ γενέσθαι, τάχα εἰκὸς ἦν· ὅτε δὲ ἐκβέβηκε τὰ μετὰ τοσαύτης ἐξουσίας εἰρημένα, ἐμφαίνει θεὸν ἀληθῶς ἐνανθρωπήσαντα σωτηρίας δόγματα τοῖς ἀνθρώποις παρα δεδωκέναι. 1.3 Τί δὲ δεῖ λέγειν καὶ ὅτι προεφητεύθη ὁ χριστὸς, τότε ἐκλείψειν τοὺς
ἐξ Ἰούδα ἄρχοντας εἰρημένους καὶ ἡγουμένους [ἐκ] τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ὅταν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, δηλονότι ἡ βασιλεία, καὶ ἐπιδημήσῃ ἡ τῶν ἐθνῶν προσ δοκία; σαφῶς γὰρ ἐκ τῆς ἱστορίας δῆλον, καὶ ἐκ τῶν σήμερον ὁρωμένων, ὅτι ἀπὸ τῶν χρόνων Ἰησοῦ οὐκ ἔτι βασιλεῖς Ἰουδαίων ἐχρημάτισαν, πάντων τῶν Ἰουδαϊκῶν πραγμάτων ἐν οἷς ἐσεμνύνοντο, λέγω δὲ τῶν τε κατὰ τὸν ναὸν καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ τὴν ἐπιτελουμένην λατρείαν καὶ τὰ ἐνδύματα τοῦ ἀρχιερέως, καταλελυμένων. ἐπληρώθη γὰρ ἡ λέγουσα προφητεία· Ἡμέρας πολλὰς καθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ οὐκ ὄντος βασιλέως οὐδὲ ὄντος ἄρχοντος, οὐκ οὔσης θυσίας οὐδὲ ὄντος θυσιαστηρίου οὐδὲ ἱερατείας οὐδὲ δήλων. καὶ τούτοις χρώμεθα τοῖς ῥητοῖς πρὸς τοὺς, ἐν τῷ θλίβεσθαι ἀπὸ τῶν ἐν τῇ Γενέσει ὑπὸ τοῦ Ἰακὼβ πρὸς τὸν Ἰούδαν εἰρημένων, φάσκοντας τὸν ἐθνάρχην ἀπὸ τοῦ Ἰούδα γένους τυγχάνοντα ἄρχειν τοῦ λαοῦ, οὐκ ἐκλειψόντων τῶν ἀπὸ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ, ἕως ἧς φαντάζονται Χρι στοῦ ἐπιδημίας. εἰ γὰρ ἡμέρας πολλὰς καθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ οὐκ ὄντος βασιλέως οὐδὲ ὄντος ἄρχοντος, οὐκ οὔσης θυσίας οὐδὲ θυσιαστηρίου οὐδὲ ἱερατείας οὐδὲ δή λων· ἐξ οὗ δὲ κατεσκάφη ὁ ναὸς, οὐκ ἔστι θυσία, οὐδὲ θυσιαστήριον οὐδὲ ἱερατεία· δῆλον ὅτι ἐξέλιπεν ἄρχων ἐξ Ἰούδα, καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ. ἐπεὶ δὲ ἡ προφητεία φησίν· Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκεί μενα αὐτῷ· δῆλον ὅτι ἐλήλυθεν ᾧ τὰ ἀποκείμενα, ἡ προσ δοκία τῶν ἐθνῶν. καὶ τοῦτο σαφὲς ἐκ τοῦ πλήθους τῶν ἐθνῶν τῶν διὰ Χριστοῦ πεπιστευκότων εἰς τὸν θεόν. 1.4 Καὶ ἐν τῇ τοῦ Δευτερονομίου δὲ ᾠδῇ προφητικῶς δηλοῦται ἡ διὰ τὰ ἁμαρτήματα τοῦ προτέρου λαοῦ ἐσομένη τῶν ἀσυνέτων ἐθνῶν ἐκλογὴ, οὐ δι' ἄλλου τινὸς ἢ τοῦ Ἰησοῦ γεγενημένη. Αὐτοὶ γάρ φησι παρεζήλωσάν με ἐπ' οὐ θεῷ, παρώργισάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν· κἀγὼ παρα ζηλώσω αὐτοὺς ἐπ' οὐκ ἔθνει, καὶ ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς. καὶ ἔστι σφόδρα σαφῶς καταλαβεῖν δυνατὸν, τίνα τρόπον οἱ λεγόμενοι παρεζηλωκέναι τὸν θεὸν Ἑβραῖοι ἐπὶ τῷ οὐ θεῷ, καὶ παρωργικέναι αὐτὸν ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν, παρωργίσθησαν εἰς ζηλοτυπίαν ἐπὶ τῷ οὐκ ἔθνει, τῷ ἀσυνέτῳ ἔθνει, ὅπερ ὁ θεὸς ἐξελέξατο διὰ τῆς ἐπιδημίας Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. βλέπομεν οὖν τὴν κλῆσιν ἡμῶν, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοὶ, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς, καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεὸς, καὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα ἐκεῖνα τὰ πρότερον ὄντα καταρ γήσῃ· καὶ μὴ καυχήσηται ὁ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ, καλού μενος ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου σὰρξ, ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 1.5 Τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τῶν ἐν ψαλμοῖς προφητειῶν περὶ Χριστοῦ, ᾠδῆς τινος ἐπιγεγραμμένης Ὑπὲρ τοῦ ἀγα πητοῦ, οὗ ἡ γλῶσσα λέγεται εἶναι κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου· ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἐπεὶ ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσιν αὐτοῦ; τεκμήριον γὰρ τῆς ἐκχυθείσης χάριτος ἐν χείλεσιν αὐτοῦ τὸ ὀλίγου δια γεγενημένου τοῦ χρόνου τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ (ἐνιαυτὸν γάρ που καὶ μῆνας ὀλίγους ἐδίδαξεν) πεπληρῶσθαι τὴν οἰκουμένην τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ καὶ τῆς δι' αὐτοῦ θεο σεβείας. ἀνατέταλκε γὰρ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιο σύνη, καὶ πλῆθος εἰρήνης παραμένον ἕως συντελείας, ὃ ἀνταναίρεσις ὠνόμασται σελήνης· καὶ μένει κατακυριεύων ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης, καὶ ἀπὸ ποταμῶν ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης. καὶ δέδοται σημεῖον τῷ οἴκῳ Δαυείδ· ἡ παρθένος γὰρ ἔτεκε καὶ ἐν γαστρὶ ἔσχε καὶ ἔτεκεν υἱὸν, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ, ὅπερ ἐστὶ Μεθ' ἡμῶν ὁ θεός. πεπλήρωται, ὡς ὁ αὐτὸς προφήτης φησί· Μεθ' ἡμῶν ὁ θεός· γνῶτε ἔθνη καὶ ἡττᾶσθε, ἰσχυ κότες ἡττᾶσθε· ἡττήμεθα γὰρ καὶ νενικήμεθα οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἑαλωκότες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ λόγου αὐτοῦ. ἀλλὰ καὶ προείρηται τόπος γενέσεως αὐτοῦ ἐν τῷ Μιχαίᾳ· Καὶ σὺ γάρ φησι Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. καὶ αἱ ἑβδο μήκοντα ἑβδομάδες ἐπληρώθησαν ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου κατὰ τὸν Δανιήλ.
ἦλθέ τε κατὰ τὸν Ἰὼβ ὁ τὸ μέγα κῆτος χειρωσάμενος, καὶ δεδωκὼς ἐξουσίαν τοῖς γνησίοις αὐτοῦ μαθηταῖς πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, οὐδὲν ὑπ' αὐτῶν ἀδικουμένοις. ἐπιστησάτω δέ τις καὶ τῇ τῶν ἀποστόλων πανταχόσε ἐπιδημίᾳ τῶν ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ ἐπὶ τὸ καταγγεῖλαι τὸ εὐαγ γέλιον πεμφθέντων, καὶ ὄψεται καὶ τὸ τόλμημα οὐ κατὰ ἄνθρωπον καὶ τὸ ἐπίταγμα θεῖον. καὶ ἐὰν ἐξετάσωμεν πῶς ἄνθρωποι καινῶν μαθημάτων ἀκούοντες καὶ ξένων λόγων προσήκαντο τοὺς ἄνδρας, νικηθέντες ἐν τῷ θέλειν αὐτοῖς ἐπιβουλεύειν ὑπό τινος θείας δυνάμεως ἐπισκο πούσης αὐτούς· οὐκ ἀπιστήσομεν, εἰ καὶ τεράστια πεποι ήκασιν, ἐπιμαρτυροῦντος τοῦ θεοῦ τοῖς λόγοις αὐτῶν καὶ διὰ σημείων καὶ τεράτων καὶ ποικίλων δυνάμεων. 1. Ἀποδεικνύντες δὲ ὡς ἐν ἐπιτομῇ περὶ τῆς θεότητος Ἰησοῦ, καὶ χρώμενοι τοῖς περὶ αὐτοῦ λόγοις προφητικοῖς, συναποδείκνυμεν θεοπνεύστους εἶναι τὰς προφητευούσας περὶ αὐτοῦ γραφάς· καὶ τὰ καταγγέλλοντα τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ γράμματα καὶ διδασκαλίαν μετὰ πάσης δυνάμεως καὶ ἐξουσίας εἰρημένα, καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐκλογῆς κεκρατηκότα. λεκτέον δὲ ὅτι τὸ τῶν προφητικῶν λόγων ἔνθεον, καὶ τὸ πνευματικὸν τοῦ Μωσέως νόμου, ἔλαμψεν ἐπιδημήσαντος Ἰησοῦ. ἐναργῆ γὰρ παραδείγ ματα περὶ τοῦ θεοπνεύστους εἶναι τὰς παλαιὰς γραφὰς πρὸ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Χριστοῦ παραστῆσαι οὐ πάνυ δυνα τὸν ἦν· ἀλλ' ἡ Ἰησοῦ ἐπιδημία δυναμένους ὑποπτεύεσθαι τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας ὡς οὐ θεῖα εἰς τοὐμφανὲς ἤγαγεν ὡς οὐρανίῳ χάριτι ἀναγεγραμμένα. ὁ δὲ μετ' ἐπιμελείας καὶ προσοχῆς ἐντυγχάνων τοῖς προφητικοῖς λόγοις, παθὼν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀναγινώσκειν ἴχνος ἐνθου σιασμοῦ, δι' ὧν πάσχει πεισθήσεται οὐκ ἀνθρώπων εἶναι συγγράμματα τοὺς πεπιστευμένους ἡμῖν εἶναι θεοῦ λόγους. καὶ τὸ ἐνυπάρχον δὲ φῶς τῷ Μωσέως νόμῳ, καλύμματι ἐναποκεκρυμμένον, συνέλαμψε τῇ Ἰησοῦ ἐπιδημίᾳ, περι αιρεθέντος τοῦ καλύμματος, καὶ τῶν ἀγαθῶν κατὰ βραχὺ εἰς γνῶσιν ἐρχομένων, ὧν σκιὰν εἶχε τὸ γράμμα. 1. Πολὺ δ' ἂν εἴη νῦν ἀναλέγεσθαι τὰς περὶ ἑκάστου τῶν μελλόντων ἀρχαιοτάτας προφητείας, ἵνα δι' αὐτῶν ὁ ἀμφιβάλλων πληχθεὶς ὡς ἐνθέων, διψυχίαν πᾶσαν καὶ περισπασμὸν ἀποθέμενος, ὅλῃ ἑαυτὸν ἐπιδῷ τῇ ψυχῇ τοῖς λόγοις τοῦ θεοῦ. εἰ δὲ μὴ καθ' ἕκαστον τῶν γραμμάτων τοῖς ἀνεπιστήμοσι προσπίπτειν δοκεῖ τὸ ὑπὲρ ἄνθρωπον τῶν νοημάτων, θαυμαστὸν οὐδέν· καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν τῆς ἁπτομένης τοῦ παντὸς κόσμου προνοίας ἔργων, τινὰ μὲν ἐναργέστατα φαίνεται, ᾗ προνοίας ἐστὶν ἔργα, ἕτερα δὲ οὕτως ἀποκέκρυπται, ὡς ἀπιστίας χώραν παρέχειν δοκεῖν τῆς περὶ τοῦ τέχνῃ ἀφάτῳ καὶ δυνάμει διοικοῦντος τὰ ὅλα θεοῦ. οὐχ οὕτω γὰρ σαφὴς ὁ περὶ τοῦ προνοοῦντος τεχνι κὸς λόγος ἐν τοῖς ἐπὶ γῆς, ὡς ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις· καὶ οὐχ οὕτω δῆλος ἐν τοῖς κατὰ τὰ ἀνθρώπινα συμπτώματα, ὡς ἐν ταῖς ψυχαῖς καὶ τοῖς σώμασι τῶν ζώων, σφόδρα τοῦ πρὸς τί καὶ ἕνεκα τίνος εὑρισκομένου τοῖς τούτων ἐπιμελομένοις, περὶ τὰς ὁρμὰς καὶ τὰς φαντασίας καὶ φύσεις τῶν ζώων, καὶ τὰς κατασκευὰς τῶν σωμάτων. ἀλλ' ὥσπερ οὐ χρεοκοπεῖται ἡ πρόνοια διὰ τὰ μὴ γινω σκόμενα παρὰ τοῖς γε ἅπαξ παραδεξαμένοις αὐτὴν καλῶς· οὕτως οὐδὲ ἡ τῆς γραφῆς θειότης διατείνουσα εἰς πᾶσαν αὐτὴν, διὰ τὸ μὴ καθ' ἑκάστην λέξιν δύνασθαι τὴν ἀσθέ νειαν ἡμῶν παρίστασθαι τῇ κεκρυμμένῃ λαμπρότητι τῶν δογμάτων ἐν εὐτελεῖ καὶ εὐκαταφρονήτῳ λέξει ἀποκειμένῃ. ἔχομεν γὰρ θησαυρὸν ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα λάμψῃ ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ, καὶ μὴ νομισθῇ εἶναι ἐξ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων. εἰ γὰρ αἱ κατημαξευμέναι τῶν ἀποδείξεων ὁδοὶ παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐναποκείμεναι τοῖς βιβλίοις κατίσχυσαν τῶν ἀνθρώπων, ἡ πίστις ἡμῶν ἂν εὐλόγως ὑπελαμβάνετο ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, καὶ οὐκ ἐν δυνάμει θεοῦ· νῦν δὲ τῷ ἐπάραντι τοὺς ὀφθαλμοὺς σαφὲς, ὅτι ὁ λόγος καὶ τὸ κήρυγμα παρὰ τοῖς πολλοῖς δεδύνηται οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν ἀποδείξει πνεύ ματος καὶ δυνάμεως. διόπερ δυνάμεως ἡμᾶς οὐρανίου, ἢ καὶ ὑπερουρανίου, πληττούσης ἐπὶ τὸ σέβειν τὸν κτίσαντα ἡμᾶς μόνον, πειραθῶμεν ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ χριστοῦ λόγον,
τουτέστι τῆς στοιχειώσεως, ἐπὶ τὴν τελειό τητα φέρεσθαι, ἵνα ἡ τοῖς τελείοις λαλουμένη σοφία καὶ ἡμῖν λαληθῇ. σοφίαν γὰρ ἐπαγγέλλεται ὁ ταύτην κεκτη μένος λαλεῖν ἐν τοῖς τελείοις, ἑτέραν τυγχάνουσαν παρὰ τὴν σοφίαν τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ τὴν σοφίαν τῶν ἀρχόν των τοῦ αἰῶνος τούτου τὴν καταργουμένην· αὕτη δὲ ἡ σοφία ἡμῖν ἐντυπωθήσεται τρανῶς, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, φανερωθέντος δὲ νῦν διά τε γραφῶν προφητικῶν καὶ τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας. ἀμήν. 1. Μετὰ τὸ ὡς ἐν ἐπιδρομῇ εἰρηκέναι περὶ τοῦ θεο πνεύστους εἶναι τὰς θείας γραφὰς, ἀναγκαῖον ἐπεξελθεῖν τῷ τρόπῳ τῆς ἀναγνώσεως καὶ νοήσεως αὐτῶν, πλείστων ἁμαρτημάτων γεγενημένων παρὰ τὸ τὴν ὁδὸν τοῦ πῶς δεῖ ἐφοδεύειν τὰ ἅγια ἀναγνώσματα τοῖς πολλοῖς μὴ εὑρῆσθαι. οἵ τε γὰρ σκληροκάρδιοι καὶ ἰδιῶται τῶν ἐκ περιτομῆς εἰς τὸν σωτῆρα ἡμῶν οὐ πεπιστεύκασι, τῇ λέξει τῶν περὶ αὐτοῦ προφητειῶν κατακολουθεῖν νομίζοντες, καὶ αἰσθητῶς μὴ ὁρῶντες αὐτὸν κηρύξαντα αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, μηδὲ οἰκοδομήσαντα ἣν νομίζουσιν ἀληθῶς πόλιν εἶναι τοῦ θεοῦ, μηδὲ ἐξολοθρεύσαντα ἅρματα ἐξ Ἐφραῒμ, καὶ ἵππον ἐξ Ἱερουσαλὴμ, μηδὲ βούτυρον καὶ μέλι φαγόντα, καὶ πρὶν γνῶναι αὐτὸν ἢ προελέσθαι πονηρὰ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν. ἔτι δὲ λύκον τὸ ζῶον τὸ τετράποδον οἰόμενοι προφη τεύεσθαι μέλλειν βόσκεσθαι μετὰ ἀρνὸς, καὶ πάρδαλιν ἐρίφῳ συναναπαύεσθαι, μοσχάριόν τε καὶ ταῦρον καὶ λέοντα ἅμα βοσκηθήσεσθαι ὑπὸ μικροῦ παιδίου ἀγόμενα, καὶ βοῦν καὶ ἄρκον ἅμα νεμηθήσεσθαι, συνεκτρεφομένων αὐτῶν ἀλλήλοις τῶν παιδίων, καὶ λέοντα ὡς βοῦν φάγεσθαι ἄχυρα· μηδὲν τούτων αἰσθητῶς ἑωρακότες γεγενημένον ἐν τῇ τοῦ πεπιστευμένου ἡμῖν χριστοῦ ἐπιδημίᾳ, οὐ προσ ήκαντο τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, ἀλλ' ὡς παρὰ τὸ δέον χριστὸν ἑαυτὸν ἀναγορεύσαντα ἐσταύρωσαν. οἵ τε ἀπὸ τῶν αἱρέσεων ἀναγινώσκοντες τό· Πῦρ ἐκκέκαυται ἐκ τοῦ θυμοῦ μου· καί· Ἐγὼ θεὸς ζηλωτὴς, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεάν· καί· Μεταμεμέλημαι χρίσας τὸν Σαοὺλ εἰς βασιλέα· καί· Ἐγὼ θεὸς ποιῶν εἰρήνην καὶ κτίζων κακά· καὶ ἐν ἄλλοις τό· Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν κύριος οὐκ ἐποίησεν· ἔτι δὲ καὶ τό· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ· καί· Πνεῦμα πονηρὸν παρὰ θεοῦ ἔπνιγε τὸν Σαούλ· καὶ μυρία ὅσα τούτοις παραπλήσια· ἀπιστῆσαι μὲν ὡς θεοῦ ταῖς γραφαῖς οὐ τετολμήκασι, πιστεύοντες δὲ αὐτὰς εἶναι τοῦ δημιουργοῦ, ᾧ Ἰουδαῖοι λατρεύουσιν, ᾠήθησαν, ὡς ἀτελοῦς καὶ οὐκ ἀγαθοῦ τυγχάνοντος τοῦ δημιουργοῦ, τὸν σωτῆρα ἐπιδεδημηκέναι τελειότερον καταγγέλλοντα θεόν, ὅν φασι μὴ τὸν δημιουργὸν τυγχάνειν, διαφόρως περὶ τού του κινούμενοι· καὶ ἅπαξ ἀποστάντες τοῦ δημιουργοῦ, ὅς ἐστιν ἀγέννητος μόνος θεὸς, ἀναπλασμοῖς ἑαυτοὺς ἐπιδε δώκασι, μυθοποιοῦντες ἑαυτοῖς ὑποθέσεις, καθ' ἃς οἴονται γεγονέναι τὰ βλεπόμενα, καὶ ἕτερά τινα μὴ βλεπόμενα, ἅπερ ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἀνειδωλοποίησεν. ἀλλὰ μὴν καὶ οἱ ἀκεραιότεροι τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας αὐχούντων τυγχάνειν τοῦ μὲν δημιουργοῦ μείζονα οὐδένα ὑπειλήφασιν, ὑγιῶς τοῦτο ποιοῦντες· τοιαῦτα δὲ ὑπολαμβάνουσι περὶ αὐτοῦ, ὁποῖα οὐδὲ περὶ τοῦ ὠμοτάτου καὶ ἀδικωτάτου ἀνθρώπου. 1. Αἰτία δὲ πᾶσι τοῖς προειρημένοις ψευδοδοξιῶν καὶ ἀσεβειῶν, ἢ ἰδιωτικῶν περὶ θεοῦ λόγων, οὐκ ἄλλη τις εἶναι δοκεῖ ἢ ἡ γραφὴ κατὰ τὰ πνευματικὰ μὴ νενοημένη, ἀλλ' ὡς πρὸς τὸ ψιλὸν γράμμα ἐξειλημμένη. διόπερ τοῖς πειθομένοις μὴ ἀνθρώπων εἶναι συγγράμματα τὰς ἱερὰς βίβλους, ἀλλ' ἐξ ἐπιπνοίας τοῦ ἁγίου πνεύματος βουλή ματι τοῦ πατρὸς τῶν ὅλων διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ταύτας ἀναγεγράφθαι καὶ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθέναι, τὰς φαινομένας ὁδοὺς ὑποδεικτέον, ἐχομένοις τοῦ κανόνος τῆς Ἰησοῦ Χρι στοῦ κατὰ διαδοχὴν τῶν ἀποστόλων οὐρανίου ἐκκλησίας. καὶ ὅτι μὲν οἰκονομίαι τινές εἰσι μυστικαὶ, δηλούμεναι διὰ τῶν θείων γραφῶν, πάντες καὶ οἱ ἀκεραιότατοι τῶν τῷ λόγῳ προσιόντων πεπιστεύκασι· τίνες δὲ αὗται, οἱ εὐγνώ μονες καὶ ἄτυφοι ὁμολογοῦσι μὴ εἰδέναι. εἰ γοῦν ἐπαπο ρήσαι τις περὶ τῆς τοῦ Λὼτ θυγατρομιξίας, καὶ τῶν δύο
γυναικῶν τοῦ Ἀβραὰμ, δύο τε ἀδελφῶν γεγαμημένων τῷ Ἰακὼβ, καὶ δύο παιδισκῶν τετεκνωκυιῶν ἐξ αὐτοῦ, οὐδὲν ἄλλο φήσουσιν ἢ μυστήρια ταῦτα τυγχάνειν, ὑφ' ἡμῶν μὴ νοούμενα. ἀλλὰ καὶ ἐπὰν ἡ κατασκευὴ τῆς σκηνῆς ἀνα γινώσκηται, πειθόμενοι τύπους εἶναι τὰ γεγραμμένα, ζη τοῦσιν ᾧ δυνήσονται ἐφαρμόσαι ἕκαστον τῶν κατὰ τὴν σκηνὴν λεγομένων· ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ πείθεσθαι ὅτι τύπος τινός ἐστιν ἡ σκηνὴ, οὐ διαμαρτάνοντες· ὅσον δὲ ἐπὶ τῷ, τῷδέ τινι ἀξίως τῆς γραφῆς ἐφαρμόζειν τὸν λόγον οὗ ἐστι τύπος ἡ σκηνὴ, ἔσθ' ὅτε ἀποπίπτοντες· καὶ πᾶσαν δὲ διή γησιν νομιζομένην περὶ γάμων ἀπαγγέλλειν ἢ παιδοποιϊῶν ἢ πολέμων, ἢ ὧν δήποτε ἱστοριῶν ἂν παρὰ τοῖς πολλοῖς δεχθησομένων, ἀποφαίνονται εἶναι τύπους· ἐν δὲ τῷ τίνων, πῆ μὲν διὰ τὴν ἕξιν οὐ πάνυ συγκεκροτημένην, πῆ δὲ διὰ τὴν προπέτειαν, ἔσθ' ὅτε κἂν συγκεκροτημένος τις τυγχάνῃ καὶ ἀπρόπτωτος, διὰ τὴν εἰς ὑπερβολὴν χαλεπωτάτην εὕ ρεσιν τῶν πραγμάτων τοῖς ἀνθρώποις, οὐ πάνυ σαφηνίζεται ὁ περὶ τούτων ἑκάστου λόγος. 1.10 Καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ τῶν προφητειῶν, ἃς πάν τες ἴσμεν αἰνιγμάτων καὶ σκοτεινῶν λόγων πεπληρῶσθαι; κἂν ἐπὶ τὰ εὐαγγέλια δὲ φθάσωμεν, κἀκείνων ὁ ἀκριβὴς νοῦς, ἅτε νοῦς ὢν Χριστοῦ, δεῖται χάριτος τῆς δοθείσης τῷ εἰρηκότι· Ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν· ἵνα εἰδῶμεν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν· ἃ καὶ λαλοῦμεν, οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν διδακτοῖς πνεύματος. καὶ τὰ ἀποκεκαλυμμένα δὲ τῷ Ἰωάννῃ τίς οὐκ ἂν ἀναγνοὺς καταπλαγείη τὴν ἐπίκρυψιν ἀπορρήτων μυστη ρίων καὶ τῷ μὴ νοοῦντι τὰ γεγραμμένα ἐμφαινομένων; αἱ δὲ τῶν ἀποστόλων ἐπιστολαὶ τίνι τῶν βασανίζειν λόγους ἐπισταμένων δόξαιεν ἂν εἶναι σαφεῖς καὶ εὐχερῶς νοού μεναι, μυρίων ὅσων κἀκεῖ, ὡς δι' ὀπῆς, μεγίστων καὶ πλείστων νοημάτων βραχεῖαν ἀφορμὴν παρεχόντων; διό περ τούτων οὕτως ἐχόντων, καὶ μυρίων ὅσων σφαλλομένων, οὐκ ἀκίνδυνον ἐν τῷ ἀναγινώσκειν εὐχερῶς ἀποφαίνεσθαι νοεῖν τὰ δεόμενα τῆς κλειδὸς τῆς γνώσεως, ἥντινα ὁ σωτήρ φησιν εἶναι παρὰ τοῖς νομικοῖς· καὶ ἀπαγγελλέτωσαν οἱ μὴ βουλόμενοι παρὰ τοῖς πρὸ τῆς ἐπιδημίας τοῦ χριστοῦ τὴν ἀλήθειαν τυγχάνειν, πῶς ἡ τῆς γνώσεως κλεὶς ὑπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγεται παρ' ἐκείνοις τυγχά νειν, τοῖς, ὥς φασιν αὐτοὶ, μὴ ἔχουσι βίβλους περιεχούσας τὰ ἀπόρρητα τῆς γνώσεως καὶ παντελῆ μυστήρια. ἔχει γὰρ οὕτως ἡ λέξις· Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερ χομένους ἐκωλύσατε. 1.11 Ἡ τοίνυν φαινομένη ἡμῖν ὁδὸς τοῦ πῶς δεῖ ἐν τυγχάνειν ταῖς γραφαῖς καὶ τὸν νοῦν αὐτῶν ἐκλαμβάνειν ἐστὶ τοιαύτη, ἀπ' αὐτῶν τῶν λογίων ἐξιχνευομένη. παρὰ τῷ Σολομῶντι ἐν ταῖς Παροιμίαις εὑρίσκομεν τοιοῦτόν τι προστασσόμενον περὶ τῶν γεγραμμένων θείων δογμάτων· Καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ τρισσῶς ἐν βουλῇ καὶ γνώσει, τοῦ ἀποκρίνασθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι. οὐκοῦν τριχῶς ἀπογράφεσθαι δεῖ εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν τὰ τῶν ἁγίων γραμμάτων νοήματα· ἵνα ὁ μὲν ἁπλούστερος οἰκοδομῆται ἀπὸ τῆς οἱονεὶ σαρκὸς τῆς γρα φῆς, οὕτως ὀνομαζόντων ἡμῶν τὴν πρόχειρον ἐκδοχήν· ὁ δὲ ἐπὶ ποσὸν ἀναβεβηκὼς, ἀπὸ τῆς ὡσπερεὶ ψυχῆς αὐτῆς· ὁ δὲ τέλειος καὶ ὅμοιος τοῖς παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λεγομέ νοις· Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις, σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων· ἀλλὰ λαλοῦμεν θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν· ἀπὸ τοῦ πνευματικοῦ νόμου, σκιὰν περιέχοντος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν. ὥσπερ γὰρ ὁ ἄνθρωπος συνέστηκεν ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς καὶ πνεύματος· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ οἰκονομηθεῖσα ὑπὸ θεοῦ εἰς ἀνθρώ πων σωτηρίαν δοθῆναι γραφή. διὰ τοῦτο ἡμεῖς καὶ τὸ ἐν τῷ ὑπό τινων καταφρονουμένῳ βιβλίῳ, τῷ Ποιμένι, περὶ τοῦ προστάσσεσθαι τὸν Ἑρμᾶν δύο γράψαι βιβλία, καὶ μετὰ ταῦτα αὐτὸν ἀναγγέλλειν τοῖς πρεσβυτέροις τῆς ἐκ κλησίας ἃ μεμάθηκεν ὑπὸ τοῦ πνεύματος, οὕτω διηγού μεθα. ἔστι δὲ ἡ λέξις αὕτη· Γράψεις δύο βιβλία, καὶ δώσεις ἓν Κλήμεντι καὶ ἓν Γραπτῇ· καὶ Γραπτὴ μὲν νου θετήσει τὰς χήρας καὶ τοὺς
ὀρφανούς· Κλήμης δὲ πέμψει εἰς τὰς ἔξω πόλεις· σὺ δὲ ἀναγγελεῖς τοῖς πρεσβυτέροις τῆς ἐκκλησίας. Γραπτὴ μὲν γὰρ, ἡ νουθετοῦσα τὰς χήρας καὶ τοὺς ὀρφανοὺς, αὐτὸ ψιλόν ἐστι τὸ γράμμα, νουθετοῦν τοὺς παῖδας τὰς ψυχὰς, καὶ μηδέπω πατέρα θεὸν ἐπιγρά ψασθαι δυναμένους, καὶ διὰ τοῦτο ὀρφανοὺς καλουμένους· νουθετοῦν δὲ καὶ τὰς μηκέτι μὲν τῷ παρανόμῳ νυμφίῳ χρω μένας, χηρευούσας δὲ τῷ μηδέπω ἀξίας αὐτὰς τοῦ νυμφίου γεγονέναι. Κλήμης δὲ, ὁ ἤδη τοῦ γράμματος ἐξιστάμενος, εἰς τὰς ἔξω πόλεις λέγεται πέμπειν τὰ λεγόμενα, ὡς εἰ λέγοιμεν τὰς ἔξω τῶν σωματικῶν καὶ τῶν κάτω νοημάτων τυγχανούσας ψυχάς. οὐκέτι δὲ διὰ γραμμάτων, ἀλλὰ διὰ λόγων ζώντων, αὐτὸς ὁ μαθητὴς τοῦ πνεύματος προστάσ σεται ἀναγγέλλειν τοῖς τῆς πάσης ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ πρεσβυτέροις πεπολιωμένοις ὑπὸ φρονήσεως. 1.12 Ἀλλ' ἐπεί εἰσί τινες γραφαὶ τὸ σωματικὸν οὐδα μῶς ἔχουσαι, ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δείξομεν, ἔστιν ὅπου οἱονεὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ πνεῦμα τῆς γραφῆς μόνα χρὴ ζητεῖν. καὶ τάχα διὰ τοῦτο αἱ ἐπὶ καθαρισμῷ τῶν Ἰουδαίων ὑδρίαι κεῖσθαι λεγόμεναι, ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγελίῳ ἀνέ γνωμεν, χωροῦσιν ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς· αἰνισσομένου τοῦ λόγου περὶ τῶν παρὰ τῷ ἀποστόλῳ ἐν κρυπτῷ Ἰου δαίων, ὡς ἄρα οὗτοι καθαρίζονται διὰ τοῦ λόγου τῶν γρα φῶν, ὅπου μὲν δύο μετρητὰς, τὸν ἵν' οὕτως εἴπω ψυχικὸν καὶ τὸν πνευματικὸν λόγον χωροῦντος· ὅπου δὲ τρεῖς, ἐπεί τινες ἔχουσι πρὸς τοῖς προειρημένοις καὶ τὸ σωματικὸν οἰκοδομῆσαι δυνάμενον. ἓξ δὲ ὑδρίαι εὐλόγως εἰσὶ τοῖς ἐν κόσμῳ καθαριζομένοις, γεγενημένῳ ἐν ἓξ ἡμέραις ἀριθμῷ τελείῳ. 1.13 Ἀπὸ μὲν οὖν τῆς πρώτης ἐκδοχῆς καὶ κατὰ τοῦτο ὠφελούσης ὅτι ἔστιν ὄνασθαι, μαρτυρεῖ τὰ πλήθη τῶν γνησίως καὶ ἁπλούστερον πεπιστευκότων· τῆς δὲ ὡς ἂν εἰς ψυχὴν ἀναγομένης διηγήσεως παράδειγμα τὸ παρὰ τῷ Παύλῳ ἐν τῇ πρώτῃ πρὸς Κορινθίους κείμενον. Γέγραπται γάρ φησιν· οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα. ἔπειτα διηγού μενος τοῦτον τὸν νόμον ἐπιφέρει· Μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ θεῷ; ἢ δι' ἡμᾶς πάντως λέγει; δι' ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει ἐπ' ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾷν, καὶ ὁ ἀλοῶν ἐπ' ἐλπίδι τοῦ μετέχειν. καὶ πλεῖσται δὲ περιφερόμεναι τοῖς πλήθεσιν ἁρμόζουσαι ἑρμηνεῖαι, καὶ οἰκοδομοῦσαι τοὺς ὑψηλοτέρων ἀκούειν μὴ δυναμένους, τὸν αὐτόν πως ἔχουσι χαρακτῆρα. πνευματικὴ δὲ διήγησις τῷ δυναμένῳ ἀποδεῖξαι, ποίων ἐπουρανίων ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ οἱ κατὰ σάρκα Ἰουδαῖοι ἐλάτρευον, καὶ τίνων μελ λόντων ἀγαθῶν ὁ νόμος ἔχει σκιάν. καὶ ἁπαξαπλῶς ἐπὶ πάντων, κατὰ τὴν ἀποστολικὴν ἐπαγγελίαν, ζητητέον σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν τῶν δικαίων, ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκε. φησὶ δέ που ὁ αὐτὸς ἀπόστολος, χρησάμενός τισι ῥητοῖς ἀπὸ τῆς Ἐξόδου καὶ τῶν Ἀριθμῶν, ὅτι Ταῦτα τυπικῶς συνέβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ δι' ἡμᾶς, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησε. καὶ ἀφορμὰς δίδωσι τοῦ τίνων ἐκεῖνα τύποι ἐτύγχανον, λέγων· Ἔπινον γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας, ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ χριστός. καὶ τὰ περὶ τῆς σκηνῆς δὲ ἐν ἑτέρᾳ ἐπιστολῇ ὑπογράφων ἐχρήσατο τῷ· Ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει. ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ἐπιστολῇ, οἱονεὶ ὀνειδίζων τοῖς ἀναγινώσκειν νομίζουσι τὸν νόμον καὶ μὴ συνιεῖσιν αὐτὸν, μὴ συνιέναι κρίνων ἐκείνους, ὅσοι μὴ ἀλληγορίας εἶναι ἐν τοῖς γεγραμμένοις νομίζουσι· Λέγετέ μοι, φησὶν, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας· ἀλλ' ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας· ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· αὗται γάρ εἰσιν δύο διαθῆκαι, καὶ τὰ ἑξῆς. παρατηρητέον γὰρ ἕκαστον τῶν εἰρημένων ὑπ' αὐτοῦ, ὅτι φησίν· Οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, οὐχί· Οἱ ὑπὸ τὸν νόμον ὄντες· καί· Τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; τοῦ ἀκούειν ἐν τῷ νοεῖν καὶ γινώσκειν κρινομένου. καὶ ἐν τῇ πρὸς Κολασσαεῖς δὲ ἐπιστολῇ, διὰ βραχέων τὸ βούλημα τῆς πάσης ἐπιτεμ νόμενος νομοθεσίας, φησί· Μὴ οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς ἢ
νουμηνίας ἢ σαββάτων· ἅ ἐστι σκιὰ τῶν μελλόντων. ἔτι δὲ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους, περὶ τῶν ἐκ περιτομῆς διαλεγόμενος, γράφει· Οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσι τῶν ἐπουρανίων. ἀλλ' εἰκὸς διὰ ταῦτα περὶ μὲν τῶν πέντε Μωσέως ἐπιγεγραμμένων βιβλίων μὴ ἂν διστάξαι τοὺς τὸν ἀπόστολον ἅπαξ ὡς θεῖον ἄνδρα προσιεμένους· περὶ δὲ τῆς λοιπῆς ἱστορίας βούλεσθαι μανθάνειν, εἰ κἀκείνη τυπικῶς συνέβαινε. παρατηρητέον δὲ ἐκ τῆς πρὸς Ῥωμαίους τό· Κατέλιπον ἐμαυτῷ ἑπτακισχιλίους ἄνδρας, οἵτινες οὐκ ἔκαμψαν γόνυ τῇ Βάαλ· κείμενον ἐν τῇ τρίτῃ τῶν Βασιλειῶν· ὅτι ὁ Παῦλος εἴληφεν ἀντὶ τῶν κατ' ἐκλογὴν Ἰσραηλιτῶν, τῷ μὴ μόνον τὰ ἔθνη ὠφελῆσθαι ἀπὸ τῆς Χριστοῦ ἐπιδημίας, ἀλλὰ καί τινας τῶν ἀπὸ τοῦ θείου γένους. 1.14 Τούτων οὕτως ἐχόντων τοὺς φαινομένους ἡμῖν χαρακτῆρας τῆς νοήσεως τῶν γραφῶν ὑποτυπωτέον. καὶ πρῶτόν γε τοῦτο ὑποδεικτέον, ὅτι ὁ σκοπὸς τῷ φωτί ζοντι πνεύματι προνοίᾳ θεοῦ διὰ τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγου τοὺς διακόνους τῆς ἀληθείας, προφήτας καὶ ἀποστόλους, ἦν προηγουμένως μὲν ὁ περὶ τῶν ἀπορρήτων μυστηρίων τῶν κατὰ τοὺς ἀνθρώπους πραγμάτων· ἀνθρώ πους δὲ νῦν λέγω τὰς χρωμένας ψυχὰς σώμασιν· ἵν' ὁ δυνάμενος διδαχθῆναι ἐρευνήσας, καὶ τοῖς βάθεσι τοῦ νοῦ τῶν λέξεων ἑαυτὸν ἐπιδοὺς, κοινωνὸς τῶν ὅλων τῆς βουλῆς αὐτοῦ γένηται δογμάτων. εἰς δὲ τὰ περὶ τῶν ψυχῶν, οὐκ ἄλλως δυναμένων τῆς τελειότητος τυχεῖν χωρὶς τῆς πλουσίας καὶ σοφῆς περὶ θεοῦ ἀληθείας, τὰ περὶ θεοῦ ἀναγκαίως ὡς προηγούμενα τέτακται, καὶ τοῦ μονογε νοῦς αὐτοῦ· ποίας ἐστὶ φύσεως, καὶ τίνα τρόπον υἱὸς τυγχάνει θεοῦ, καὶ τίνες αἱ αἰτίαι τοῦ μέχρι σαρκὸς ἀνθρωπίνης αὐτὸν καταβεβηκέναι καὶ πάντη ἄνθρωπον ἀνειληφέναι· τίς τε καὶ ἡ τούτου ἐνέργεια, καὶ εἰς τίνας καὶ πότε γινομένη. ἀναγκαίως δὲ ὡς περὶ συγγενῶν καὶ τῶν ἄλλων λογικῶν θειοτέρων τε καὶ ἐκπεπτωκότων τῆς μακαριότητος, καὶ τῶν αἰτίων τῆς τούτων ἐκπτώσεως, ἐχρῆν εἰς τοὺς λόγους τῆς θείας ἀνειλῆφθαι διδασκαλίας· καὶ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν ψυχῶν, καὶ πόθεν αἱ διαφοραὶ αὗται ἐληλύθασι· τίς τε ὁ κόσμος, καὶ διὰ τί ὑπέστη. ἔτι δὲ πόθεν ἡ κακία τοσαύτη καὶ τηλικαύτη ἐστὶν ἐπὶ γῆς, καὶ εἰ μὴ μόνον ἐπὶ γῆς, ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ, ἀναγκαῖον ἡμᾶς μαθεῖν. 1.15 Τούτων δὴ καὶ τῶν παραπλησίων προκειμένων τῷ φωτίζοντι πνεύματι τὰς τῶν ἁγίων ὑπηρετῶν τῆς ἀλη θείας ψυχάς· δεύτερος ἦν σκοπὸς, διὰ τοὺς μὴ δυναμένους τὸν κάματον ἐνεγκεῖν ὑπὲρ τοῦ τὰ τηλικαῦτα εὑρεῖν, κρύψαι τὸν περὶ τῶν προειρημένων λόγον ἐν λέξεσιν ἐμφαινούσαις διήγησιν περιέχουσαν ἀπαγγελίαν τὴν περὶ τῶν αἰσθητῶν δημιουργημάτων, καὶ ἀνθρώπου κτίσεως, καὶ τῶν ἐκ τῶν πρώτων κατὰ διαδοχὴν μέχρι πολλῶν γεγενη μένων· καὶ ἄλλαις ἱστορίαις, ἀπαγγελλούσαις δικαίων πράξεις, καὶ τῶν αὐτῶν τούτων ποτὲ γενόμενα ἁμαρτή ματα ὡς ἀνθρώπων, καὶ ἀνόμων καὶ ἀσεβῶν πονηρίας καὶ ἀκολασίας καὶ πλεονεξίας. παραδοξότατα δὲ, διὰ ἱστορίας τῆς περὶ πολέμων καὶ νενικηκότων καὶ νενικη μένων, τινὰ τῶν ἀπορρήτων τοῖς ταῦτα βασανίζειν δυνα μένοις σαφηνίζεται. καὶ ἔτι θαυμασιώτερον, διὰ γραπτῆς νομοθεσίας οἱ τῆς ἀληθείας νόμοι προφητεύονται· μετὰ ἀληθῶς πρεπούσης θεοῦ σοφίᾳ δυνάμεως πάντων τούτων εἱρμῷ ἀναγεγραμμένων. προέκειτο γὰρ καὶ τὸ ἔνδυμα τῶν πνευματικῶν, λέγω δὲ τὸ σωματικὸν τῶν γραφῶν, ἐν πολλοῖς ποιῆσαι οὐκ ἀνωφελὲς, δυνάμενόν τε τοὺς πολ λοὺς, ὡς χωροῦσι, βελτιοῦν. 1.16 Ἀλλ' εἴπερ, εἰ δι' ὅλων σαφῶς τὸ τῆς νομοθεσίας χρήσιμον αὐτόθεν ἐφαίνετο καὶ τὸ τῆς ἱστο ρίας ἀκόλουθον καὶ γλαφυρὸν, ἠπιστήσαμεν ἂν ἄλλο τι παρὰ τὸ πρόχειρον νοεῖσθαι δύνασθαι ἐν ταῖς γραφαῖς· ᾠκονόμησέ τινα οἱονεὶ σκάνδαλα καὶ προσκόμματα καὶ ἀδύνατα διὰ μέσου ἐγκαταταχθῆναι τῷ νόμῳ καὶ τῇ ἱστορίᾳ ὁ τοῦ θεοῦ λόγος· ἵνα μὴ πάντη ὑπὸ τῆς λέξεως ἑλκόμενοι τὸ ἀγωγὸν ἄκρατον ἐχούσης, ἤτοι ὡς μηδὲν ἄξιον θεοῦ μανθάνοντες τέλεον ἀποστῶμεν τῶν δογμάτων, ἢ μὴ κι νούμενοι ἀπὸ τοῦ γράμματος μηδὲν θειότερον μάθωμεν. χρὴ δὲ καὶ τοῦτο εἰδέναι, ὅτι, τοῦ προηγουμένου σκοποῦ τυγχάνοντος τὸν ἐν τοῖς πνευματικοῖς εἱρμὸν ἀπαγγεῖλαι
10
γεγενημένοις καὶ πρακτέοις, ὅπου μὲν εὗρε γενόμενα κατὰ τὴν ἱστορίαν ὁ λόγος ἐφαρμόσαι δυνάμενα τοῖς μυστικοῖς τούτοις, ἐχρήσατο ἀποκρύπτων ἀπὸ τῶν πολλῶν τὸν βαθύ τερον νοῦν· ὅπου δὲ ἐν τῇ διηγήσει τῆς περὶ τῶν νοητῶν ἀκολουθίας οὐχ εἵπετο ἡ τῶνδέ τινων πρᾶξις ἡ προανα γεγραμμένη διὰ τὰ μυστικώτερα, συνύφῃνεν ἡ γραφὴ τῇ ἱστορίᾳ τὸ μὴ γενόμενον· πῆ μὲν μηδὲ δυνατὸν γενέσθαι, πῆ δὲ δυνατὸν μὲν γενέσθαι, οὐ μὴν γεγενημένον. καὶ ἔσθ' ὅτε μὲν ὀλίγαι λέξεις παρεμβεβλημέναι εἰσὶ κατὰ τὸ σῶμα οὐκ ἀληθευόμεναι, ἔσθ' ὅτε δὲ πλείονες. τὸ δ' ἀνάλογον καὶ ἐπὶ τῆς νομοθεσίας ἐκληπτέον, ἐν ᾗ ἔστι πλεονάκις εὑρεῖν καὶ τὸ αὐτόθεν χρήσιμον, πρὸς τοὺς καιροὺς τῆς νομοθεσίας ἁρμόζον· ἐνίοτε δὲ λόγος χρήσιμος οὐκ ἐμφαίνεται. καὶ ἄλλοτε καὶ ἀδύνατα νομοθετεῖται, διὰ τοὺς ἐντρεχεστέρους καὶ ζητητικωτέρους· ἵνα τῇ βασάνῳ τῆς ἐξετάσεως τῶν γεγραμμένων ἐπιδιδόντες ἑαυτοὺς, πεῖσμα ἀξιόλογον λάβωσι περὶ τοῦ δεῖν τοῦ θεοῦ ἄξιον νοῦν εἰς τὰ τοιαῦτα ζητεῖν. οὐ μόνον δὲ περὶ τῶν πρὸ τῆς παρουσίας ταῦτα τὸ πνεῦμα ᾠκονόμησεν, ἀλλὰ γὰρ, ἅτε τὸ αὐτὸ τυγχάνον καὶ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς θεοῦ, τὸ ὅμοιον καὶ ἐπὶ τῶν εὐαγγελίων πεποίηκε καὶ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων· οὐδὲ τούτων πάντη ἄκρατον τὴν ἱστορίαν τῶν προσυφασμένων κατὰ τὸ σωματικὸν ἐχόντων, μὴ γε γενημένων· οὐδὲ τὴν νομοθεσίαν καὶ τὰς ἐντολὰς πάντως τὸ εὔλογον ἐντεῦθεν ἐμφαίνοντα. 1.17 Τίς γοῦν νοῦν ἔχων οἰήσεται πρώτην καὶ δευτέραν καὶ τρίτην ἡμέραν, ἑσπέραν τε καὶ πρωΐαν, χωρὶς ἡλίου γεγονέναι καὶ σελήνης καὶ ἀστέρων; τὴν δὲ οἱονεὶ πρώτην καὶ χωρὶς οὐρανοῦ; τίς δ' οὕτως ἠλίθιος ὡς οἰηθῆναι τρόπον ἀνθρώπου γεωργοῦ τὸν θεὸν πεφυτευκέναι παράδει σον ἐν Ἐδὲμ κατὰ ἀνατολὰς, καὶ ξύλον ζωῆς ἐν αὐτῷ πεποιηκέναι ὁρατὸν καὶ αἰσθητὸν, ὥστε διὰ τῶν σωματι κῶν ὀδόντων γευσάμενον τοῦ καρποῦ τὸ ζῇν ἀναλαμβάνειν· καὶ πάλιν καλοῦ καὶ πονηροῦ μετέχειν τινὰ παρὰ τὸ μεμασῆσθαι τὸ ἀπὸ τοῦδε τοῦ ξύλου λαμβανόμενον; ἐὰν δὲ καὶ θεὸς τὸ δειλινὸν ἐν τῷ παραδείσῳ περιπατεῖν λέγηται, καὶ ὁ Ἀδὰμ ὑπὸ τὸ ξύλον κρύπτεσθαι· οὐκ οἶμαι διστάξειν τινὰ περὶ τοῦ αὐτὰ τροπικῶς διὰ δοκούσης ἱστορίας, καὶ οὐ σωματικῶς γεγενημένης, μηνύειν τινὰ μυστήρια. ἀλλὰ καὶ Κάιν ἐξερχόμενος ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ σαφῶς τοῖς ἐπιστήσασι φαίνεται κινεῖν τὸν ἐντυγχάνοντα ζητεῖν πρόσωπον θεοῦ καὶ ἐξέρχεσθαί τινα ἀπ' αὐτοῦ. καὶ τί δεῖ πλείω λέγειν, τῶν μὴ πάνυ ἀμ βλέων μυρία ὅσα τοιαῦτα δυναμένων συναγαγεῖν, ἀναγε γραμμένα μὲν ὡς γεγονότα, οὐ γεγενημένα δὲ κατὰ τὴν λέξιν; ἀλλὰ καὶ τὰ εὐαγγέλια δὲ τοῦ αὐτοῦ εἴδους τῶν λόγων πεπλήρωται· εἰς ὑψηλὸν ὄρος τὸν Ἰησοῦν ἀνα βιβάζοντος τοῦ διαβόλου, ἵν' ἐκεῖθεν αὐτῷ δείξῃ τοῦ παντὸς κόσμου τὰς βασιλείας καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν. τίς γὰρ οὐκ ἂν τῶν μὴ παρέργως ἀναγινωσκόντων τὰ τοιαῦτα καταγινώσκοι τῶν οἰομένων τῷ τῆς σαρκὸς ὀφθαλμῷ, δεηθέντι ὕψους ὑπὲρ τοῦ κατανοηθῆναι δύνασθαι τὰ κατω τέρω καὶ ὑποκείμενα, ἑωρᾶσθαι τὴν Περσῶν καὶ Σκυθῶν καὶ Ἰνδῶν καὶ Παρθυαίων βασιλείαν, καὶ ὡς δοξάζονται παρὰ ἀνθρώποις οἱ βασιλεύοντες; παραπλησίως δὲ τούτοις καὶ ἄλλα μυρία ἀπὸ τῶν εὐαγγελίων ἔνεστι τὸν ἀκριβοῦντα τηρῆσαι, ὑπὲρ τοῦ συγκαταθέσθαι συνυφαίνεσθαι ταῖς κατὰ τὸ ῥητὸν γεγενημέναις ἱστορίαις ἕτερα μὴ συμβε βηκότα. 1.18 Ἐὰν δὲ καὶ ἐπὶ τὴν νομοθεσίαν ἔλθωμεν τὴν Μωσέως, πολλοὶ τῶν νόμων, τῷ ὅσον ἐπὶ τῷ καθ' ἑαυτοὺς τηρεῖσθαι, τὸ ἄλογον ἐμφαίνουσιν, ἕτεροι δὲ τὸ ἀδύνατον. τὸ μὲν ἄλογον, γῦπες ἐσθίεσθαι ἀπαγορευόμενοι, οὐδενὸς οὐδὲ ἐν τοῖς μεγίστοις λιμοῖς ἐκβιασθέντος ὑπὸ τῆς ἐνδείας ἐπὶ τοῦτο τὸ ζῶον φθάσαι· καὶ ὀκταήμερα παιδία ἀπε ρίτμητα ἐξολοθρεύεσθαι ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν κελευόμενα· δέον, εἰ ὅλως ἐχρῆν τι περὶ τούτων κατὰ τὸ ῥητὸν νενομο θετῆσθαι, τοὺς πατέρας αὐτῶν κελεύεσθαι ἀναιρεῖσθαι, ἢ τοὺς παρ' οἷς τρέφονται. νῦν δέ φησιν ἡ γραφή· Ἀπερί τμητος πᾶς ἄρρην, ὃς οὐ περιτμηθήσεται τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ. εἰ δὲ καὶ ἀδύνατα νομοθετούμενα βούλεσθε ἰδεῖν, ἐπισκεψώμεθα ὅτι τραγέλαφος μὲν τῶν ἀδυνάτων ὑποστῆναι ζῶον τυγχάνει, ὃν ὡς καθαρὸν
11
κελεύει Μωσῆς ἡμᾶς προσφέρεσθαι· γρὺψ δὲ οὐχ ἱστόρηταί ποτε ὑποχείριος ἀνθρώπῳ γεγονέναι, ὃν ἀπαγορεύει ἐσθίεσθαι ὁ νομοθέτης. ἀλλὰ καὶ τὸ δια βόητον σάββατον τῷ ἀκριβοῦντι τό· Καθήσεσθε ἕκαστος εἰς τοὺς οἴκους ὑμῶν· μηδεὶς ὑμῶν ἐκπορευέσθω ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ· ἀδύνατόν ἐστι φυλα χθῆναι κατὰ τὴν λέξιν· οὐδενὸς ζώου δυναμένου δι' ὅλης καθέζεσθαι τῆς ἡμέρας, καὶ ἀκινητεῖν ἀπὸ τοῦ καθέζεσθαι. διόπερ τινὰ μὲν οἱ ἐκ περιτομῆς, καὶ ὅσοι θέλουσι πλέον τῆς λέξεως δηλοῦσθαι μηδὲν, οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ζητοῦσιν, ὥσπερ τὰ περὶ τραγελάφου καὶ γρυπὸς καὶ γυπὸς, εἴς τινα δὲ φλυαροῦσιν εὑρησιλογοῦντες, ψυχρὰς παραδόσεις φέ ροντες, ὥσπερ καὶ περὶ τοῦ σαββάτου, φάσκοντες τόπον ἑκάστου εἶναι δισχιλίους πήχεις. ἄλλοι δὲ, ὧν ἐστὶ Δοσίθεος ὁ Σαμαρεὺς, καταγινώσκοντες τῆς τοιαύτης διη γήσεως οἴονται ἐπὶ τοῦ σχήματος, οὗ ἂν καταληφθῇ τις ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου, μένειν μέχρις ἑσπέρας. ἀλλὰ καὶ τὸ μὴ αἴρειν βάσταγμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου ἀδύνατον· διόπερ εἰς ἀπεραντολογίαν οἱ τῶν Ἰουδαίων διδάσκαλοι ἐληλύθασι, φάσκοντες βάσταγμα μὲν εἶναι τὸ τοιόνδε ὑπόδημα, οὐ μὴν καὶ τὸ τοιόνδε, καὶ τὸ ἥλους ἔχον σανδάλιον, οὐ μὴν καὶ τὸ ἀνήλωτον· καὶ τὸ οὑτωσὶ ἐπὶ τοῦ ὤμου φορούμενον, οὐ μὴν καὶ ἐπὶ τῶν δύο ὤμων. 1.19 Εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τὸ εὐαγγέλιον ἐλθόντες τὰ ὅμοια ζητήσαιμεν, τί ἂν εἴη ἀλογώτερον τοῦ· Μηδένα κατὰ τὴν ὁδὸν ἀσπάσησθε· ὅπερ ἐντέλλεσθαι νομίζουσιν οἱ ἀκέραιοι τὸν σωτῆρα τοῖς ἀποστόλοις; ἀλλὰ καὶ δεξιὰ σιαγὼν τύπτεσθαι λεγομένη ἀπιθανωτάτη ἐστί· παντὸς τοῦ τύπτοντος, εἰ μὴ ἄρα πεπονθώς τι παρὰ φύσιν τυγ χάνει, τῇ δεξιᾷ χειρὶ τύπτοντος τὴν ἀριστερὰν σιαγόνα. ἀδύνατον δὲ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου ἔστι λαβεῖν ὀφθαλμὸν δεξιὸν σκανδαλίζοντα. ἵνα γὰρ χαρισώμεθα τὸ δύνασθαι ἐκ τοῦ ὁρᾷν σκανδαλίζεσθαί τινα, πῶς τῶν δύο ὀφθαλμῶν ὁρώντων τὴν αἰτίαν ἀνενεκτέον ἐπὶ τὸν δεξιόν; τίς δὲ καὶ καταγνοὺς ἑαυτοῦ ἐν τῷ ἑωρακέναι γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπι θυμῆσαι, ἀναφέρων τὴν αἰτίαν ἐπὶ μόνον τὸν δεξιὸν ὀφθαλ μὸν, εὐλόγως ἂν τοῦτον ἀποβάλοι; ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπόστολος νομοθετεῖ, λέγων· Περιτετμημένος τις ἐκλήθη; μὴ ἐπι σπάσθω. πρῶτον μὲν ὁ βουλόμενος ὄψεται ὅτι παρὰ τὴν προκειμένην αὐτῷ ὁμιλίαν ταῦτά φησι· πῶς γὰρ περὶ γάμου καὶ ἁγνείας νομοθετῶν οὐ δόξει ταῦτα εἰκῆ παρεμ βεβληκέναι; δεύτερον δὲ τίς ἐρεῖ ἀδικεῖν τὸν, εἰ δυνατὸν, διὰ τὴν παρὰ τοῖς πολλοῖς νομιζομένην ἀσχημοσύνην ἐπὶ τῷ περιτετμῆσθαι, ἐπιδιδόντα ἑαυτὸν τῷ ἐπισπάσασθαι; 1.20 Ταῦτα δὲ ἡμῖν πάντα εἴρηται ὑπὲρ τοῦ δεῖξαι, ὅτι σκοπὸς τῇ δωρουμένῃ ἡμῖν θείᾳ δυνάμει τὰς ἱερὰς γραφάς ἐστιν οὐχὶ τὰ ὑπὸ τῆς λέξεως παριστάμενα μόνα ἐκλαμβά νειν, ἐνίοτε τούτων ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ οὐκ ἀληθῶν ἀλλὰ καὶ ἀλόγων καὶ ἀδυνάτων τυγχανόντων· καὶ ὅτι προσύφανταί τινα τῇ γενομένῃ ἱστορίᾳ καὶ τῇ κατὰ τὸ ῥητὸν χρησίμῳ νομοθεσίᾳ. ἵνα δὲ μὴ ὑπολάβῃ τις ἡμᾶς ἐπὶ πάντων τοῦτο λέγειν, ὅτι οὐδεμία ἱστορία γέγονεν, ἐπεί τις οὐ γέγονε· καὶ οὐδεμία νομοθεσία κατὰ τὸ ῥητὸν τηρητέα ἐστὶν, ἐπεί τις κατὰ τὴν λέξιν ἄλογος τυγχάνει ἢ ἀδύνατος· ἢ ὅτι τὰ περὶ τοῦ σωτῆρος γεγραμμένα κατὰ τὸ αἰσθητὸν οὐκ ἀληθεύεται· ἢ ὅτι οὐδεμίαν νομοθεσίαν αὐτοῦ καὶ ἐντολὴν φυλακτέον· λεκτέον ὅτι σαφῶς ἡμῖν παρίσταται περί τινων τὸ τῆς ἱστορίας εἶναι ἀληθές· ὡς ὅτι Ἀβραὰμ ἐν τῷ διπλῷ σπηλαίῳ ἐτάφη ἐν Χεβρὼν, καὶ Ἰσαὰκ, καὶ Ἰακὼβ καὶ ἑκάστου τούτων μία γυνή· καὶ ὅτι Σίκιμα μερὶς δέδοται τῷ Ἰωσὴφ, καὶ Ἱερουσαλὴμ μητρόπολίς ἐστι τῆς Ἰουδαίας, ἐν ᾗ ᾠκοδόμητο ὑπὸ Σολομῶντος ναὸς θεοῦ, καὶ ἄλλα μυρία. πολλῷ γὰρ πλείονά ἐστι τὰ κατὰ τὴν ἱστορίαν ἀληθευόμενα τῶν προσυφανθέντων γυμνῶν πνευ ματικῶν. πάλιν τε αὖ τίς οὐκ ἂν εἴποι τὴν λέγουσαν ἐντολήν· Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, ἵνα εὖ γένηταί σοι· χωρὶς πάσης ἀναγωγῆς χρησίμην τυγχάνειν καὶ τηρητέαν γε, καὶ τοῦ ἀποστόλου Παύλου χρησαμένου αὐτῇ αὐτολεξεί; τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τοῦ· Οὐ φονεύσεις· οὐ μοιχεύσεις· οὐ κλέψεις· οὐ ψευδομαρτυρήσεις; καὶ πάλιν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἐντολαί εἰσι γεγραμμέναι οὐ ζητούμεναι, πότερον αὐτὰς κατὰ τὴν λέξιν τηρητέον ἢ οὔ· ὡς ἡ φάσκουσα· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὃς ἐὰν ὀργισθῇ τῷ
12
ἀδελφῷ αὐτοῦ, καὶ τὰ ἑξῆς· καί· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, μὴ ὀμόσαι ὅλως. καὶ παρὰ τῷ ἀποστόλῳ τὸ ῥητὸν τηρητέον· Νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύ χους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας· εἰ καὶ παρὰ τοῖς φιλοτιμοτέροις δύναται σώζειν ἕκαστον αὐτῶν, μετὰ τοῦ μὴ ἀθετεῖσθαι τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἐν τολὴν, βάθη σοφίας θεοῦ. 1.21 Ὁ μέντοι γε ἀκριβὴς ἐπί τινων περιελκυσθήσεται, χωρὶς πολλῆς βασάνου μὴ δυνάμενος ἀποφῄνασθαι, πότε ρον ἥδε ἡ νομιζομένη ἱστορία γέγονε κατὰ τὴν λέξιν ἢ οὔ· καὶ τῆσδε τῆς νομοθεσίας τὸ ῥητὸν τηρητέον ἢ οὔ. διὰ τοῦτο δεῖ ἀκριβῶς τὸν ἐντυγχάνοντα, τηροῦντα τὸ τοῦ σωτῆρος πρόσταγμα τὸ λέγον· Ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς· ἐπιμελῶς βασανίζειν, πῆ τὸ κατὰ τὴν λέξιν ἀληθές ἐστιν, καὶ πῆ ἀδύνατον· καὶ, ὅση δύναμις, ἐξιχνεύειν ἀπὸ τῶν ὁμοίων φωνῶν τὸν πανταχοῦ διεσπαρμένον τῆς γραφῆς νοῦν τοῦ κατὰ τὴν λέξιν ἀδυνάτου. ἐπεὶ τοίνυν, ὡς σαφὲς ἔσται τοῖς ἐντυγχάνουσιν, ἀδύνατος μὲν ὁ ὡς πρὸς τὸ ῥητὸν εἱρμὸς, οὐκ ἀδύνατος δὲ ἀλλὰ καὶ ἀληθὴς ὁ προηγούμενος· ὅλον τὸν νοῦν φιλοτιμητέον καταλαμ βάνειν, συνείροντα τὸν περὶ τῶν κατὰ τὴν λέξιν ἀδυνάτων λόγον νοητῶς τοῖς οὐ μόνον οὐκ ἀδυνάτοις ἀλλὰ καὶ ἀλη θέσι κατὰ τὴν ἱστορίαν, συναλληγορουμένοις τοῖς ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει μὴ γεγενημένοις. διακείμεθα γὰρ ἡμεῖς περὶ πάσης τῆς θείας γραφῆς, ὅτι πᾶσα μὲν ἔχει τὸ πνευ ματικὸν, οὐ πᾶσα δὲ τὸ σωματικόν· πολλαχοῦ γὰρ ἐλέγ χεται ἀδύνατον ὂν τὸ σωματικόν. διόπερ πολλὴν προσ οχὴν συνεισακτέον τῷ εὐλαβῶς ἐντυγχάνοντι ὡς θείοις γράμμασι ταῖς θείαις βίβλοις· ὧν ὁ χαρακτὴρ τῆς νοήσεως τοιοῦτος ἡμῖν φαίνεται. 1.22 Ἔθνος τι ἐπὶ γῆς ἀπαγγέλλουσιν οἱ λόγοι ἐξειλέ χθαι τὸν θεὸν, ὃ καλοῦσιν ὀνόμασι πλείοσι. καλεῖται γὰρ τοῦτο τὸ πᾶν ἔθνος Ἰσραήλ· λέγεται δὲ καὶ Ἰακώβ. ὅτε δὲ διῄρηται κατὰ τοὺς χρόνους Ἱεροβοὰμ υἱοῦ Νάβατ, αἱ μὲν ὑπὸ τούτῳ λεγόμεναι φυλαὶ δέκα ὠνομάσθησαν Ἰσ ραήλ· αἱ δὲ λοιπαὶ δύο καὶ ἡ Λευιτικὴ, ὑπὸ τῶν ἐκ σπέρ ματος τοῦ Δαυεὶδ βασιλευόμεναι, Ἰούδας. ὁ δὲ σύμπας τόπος, ὅντινα ᾤκουν οἱ ἀπὸ τοῦ ἔθνους, δεδομένος αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καλεῖται Ἰουδαία, ἧς μητρόπολις Ἱερου σαλήμ· μητρόπολις δηλονότι πλειόνων πόλεων, ὧν τὰ ὀνόματα πολλαχοῦ μὲν καὶ ἄλλοθι διεσπαρμένως κεῖται, ὑφ' ἓν δὲ κατειλεγμέναι εἰσὶν ἐν Ἰησοῦ τῷ τοῦ Ναυῆ. τούτων οὕτως ἐχόντων, ὑψῶν τὸ διανοητικὸν ἡμῶν ὁ ἀπόστολός φησί που· Βλέπετε τὸν Ἰσραὴλ κατὰ σάρκα· ὡς ὄντος τινὸς Ἰσραὴλ κατὰ πνεῦμα. καὶ ἀλλαχοῦ λέγει· Οὐ γὰρ τὰ τέκνα τῆς σαρκὸς, ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ· οὐδὲ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, οὗτοι Ἰσραήλ. ἀλλ' οὐδὲ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή· ἀλλ' ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος, καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι, οὐ γράμματι. εἰ γὰρ ἡ κρίσις τοῦ Ἰουδαίου ἐκ τοῦ κρυπτοῦ λαμβάνεται, νοητέον ὅτι, ὥσπερ Ἰουδαίων σωματικόν ἐστι γένος, οὕτω τῶν ἐν κρυπτῷ Ἰου-δαίων ἐστί τι ἔθνος, τῆς ψυχῆς τὴν εὐγένειαν ταύτην κατά τινας λόγους ἀπορρήτους κεκτημένης. ἀλλὰ καὶ πολλαὶ προφητεῖαι περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰούδα προφητεύουσι, διηγούμεναι τὰ ἐσόμενα αὐτοῖς. καὶ οὐ δήπου αἱ τοσαῦται τούτοις γεγραμμέναι ἐπαγγελίαι, ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει τα πειναὶ τυγχάνουσαι καὶ οὐδὲν ἀνάστημα παριστᾶσαι καὶ ἀξίωμα ἐπαγγελίας θεοῦ, οὐχὶ ἀναγωγῆς μυστικῆς δέονται; εἰ δὲ αἱ ἐπαγγελίαι νοηταί εἰσι δι' αἰσθητῶν ἐπαγγελλό μεναι· καὶ οἷς αἱ ἐπαγγελίαι, οὐ σωματικοί. 1.23 Καὶ ἵνα μὴ ἐπιδιατρίβωμεν τῷ λόγῳ τῷ περὶ τοῦ ἐν κρυπτῷ Ἰουδαίου καὶ τῷ περὶ τοῦ ἔσω ἀνθρώπου Ἰσ-ραηλίτου, καὶ τούτων αὐτάρκων ὄντων τοῖς μὴ ἀκέντροις, ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανερχόμεθα, καί φαμεν τὸν Ἰακὼβ πατέρα εἶναι τῶν δώδεκα πατριαρχῶν, κἀκείνους τῶν δη μάρχων, καὶ ἔτι ἐκείνους τῶν ἑξῆς Ἰσραηλιτῶν. ἆρ' οὖν οἱ μὲν σωματικοὶ Ἰσραηλῖται τὴν ἀναγωγὴν ἔχουσιν ἐπὶ τοὺς δημάρχους, καὶ οἱ δήμαρχοι πρὸς τοὺς πατριάρχας, οἱ δὲ πατριάρχαι πρὸς τὸν Ἰακὼβ καὶ τοὺς ἔτι ἀνωτέρω· οἱ δὲ νοητοὶ Ἰσραηλῖται, ὧν τύπος ἦσαν οἱ σωματικοὶ, οὐχὶ ἐκ δήμων εἰσὶ, τῶν δήμων ἐκ φυλῶν ἐληλυθότων, καὶ τῶν φυλῶν ἀπὸ ἑνός τινος, γένεσιν οὐ τοιαύτην σωματικὴν ἔχοντος, ἀλλὰ τὴν κρείττονα, γεγενημένου κἀκείνου ἐκ τοῦ
13
Ἰσαὰκ, καταβεβηκότος κἀκείνου ἐκ τοῦ Ἀβραὰμ, πάντων ἀναγομένων ἐπὶ τὸν Ἀδὰμ, ὃν ὁ ἀπόστολος εἶναί φησι τὸν χριστόν; πᾶσα γὰρ ἀρχὴ πατριῶν τῶν ὡς πρὸς τὸν τῶν ὅλων θεὸν κατωτέρω ἀπὸ Χριστοῦ ἤρξατο τοῦ μετὰ τὸν τῶν ὅλων θεὸν καὶ πατέρα οὕτω πατρὸς ὄντος πάσης ψυχῆς, ὡς ὁ Ἀδὰμ πατήρ ἐστι πάντων τῶν ἀνθρώπων. εἰ δὲ καὶ ἡ Εὔα ἐπιτέτευκται τῷ Παύλῳ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀναγο μένη, οὐ θαυμαστὸν, τοῦ Κάιν ἐκ τῆς Εὔας γεγενημένου, καὶ πάντων τῶν ἑξῆς τὴν ἀναγωγὴν ἐχόντων ἐπὶ τὴν Εὔαν, ἐκτυπώματα τῆς ἐκκλησίας τυγχάνειν· πάντων ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας προηγουμένῳ λόγῳ γεγενημένων. 1.24 Εἰ δὴ πληκτικά ἐστι τὰ περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τῶν φυλῶν καὶ τῶν δήμων αὐτοῦ ἡμῖν εἰρημένα, ἐπὰν φάσκῃ ὁ σωτήρ· Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ· οὐκ ἐκλαμβάνομεν ταῦτα ὡς οἱ πτωχοὶ τῇ διανοίᾳ Ἐβιωναῖοι, τῆς πτωχῆς διανοίας ἐπώνυ μοι· ἐβίων γὰρ ὁ πτωχὸς παρ' Ἑβραίοις ὀνομάζεται· ὥστε ὑπολαβεῖν ἐπὶ τοὺς σαρκίνους Ἰσραηλίτας προηγουμένως τὸν Χριστὸν ἐπιδεδημηκέναι. Οὐ γὰρ τὰ τέκνα τῆς σαρ κὸς, ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ. πάλιν ὁ ἀπόστολος περὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ τοιαῦτά τινα διδάσκει, ὅτι Ἡ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστὶν, ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν. καὶ ἐν ἄλλῃ ἐπιστολῇ· Ἀλλὰ προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων, πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς. εἰ τοίνυν ἐστὶν ἐν ψυχῶν γένει ὁ Ἰσραὴλ, καὶ ἐν οὐρανῷ τις πόλις Ἱερουσαλήμ· ἀκολουθεῖ τὰς πόλεις Ἰσραὴλ μητροπόλει χρῆσθαι τῇ ἐν οὐρανοῖς Ἱερουσαλήμ· καὶ ἀκολούθως τῇ πάσῃ Ἰουδαίᾳ. ὅσα τοιγαροῦν προφη τεύεται περὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ λέγεται περὶ αὐτῆς, εἰ θεοῦ ὡς θεοῦ ἀκούωμεν καὶ σοφίαν φθεγγομένου, περὶ τῆς ἐπου ρανίου πόλεως καὶ παντὸς τοῦ τόπου τοῦ περιεκτικοῦ τῶν πόλεων τῆς ἁγίας γῆς νοητέον τὰς γραφὰς ἀπαγγέλλειν. τάχα γὰρ ὁ σωτὴρ ἐπ' ἐκείνας ἡμᾶς ἀνάγων τὰς πόλεις, τοῖς εὐδοκιμήσασιν ἐν τῷ τὰς μνᾶς καλῶς ᾠκονομηκέναι, ἐπιστασίαν δίδωσι δέκα ἢ πέντε πόλεων. 1.25 Εἰ τοίνυν αἱ προφητεῖαι αἱ περὶ Ἰουδαίας καὶ περὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδα καὶ Ἰακὼβ, μησαρκίνως ἡμῶν ἐκλαμβανόντων ταῦτα, μυστήρια τοιάδε τινὰ ὑποβάλλουσιν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ τὰς προφητείας τὰς περὶ Αἰγύπτου καὶ Αἰγυπτίων, καὶ Βαβυλῶνος καὶ Βαβυλωνίων, καὶ Τύρου καὶ Τυρίων, καὶ Σιδῶνος καὶ Σιδω νίων, ἢ τῶν λοιπῶν ἐθνῶν, μὴ μόνον περὶ τῶν σωματικῶν τούτων Αἰγυπτίων καὶ Βαβυλωνίων καὶ Τυρίων καὶ Σιδω νίων προφητεύειν. εἰ γὰρ Ἰσραηλῖται νοητοὶ, ἀκόλουθον καὶ Αἰγυπτίους εἶναι νοητοὺς καὶ Βαβυλωνίους. οὐδὲ γὰρ πάνυ ἁρμόζει τὰ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ λεγόμενα περὶ Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου ἀνθρώπου τινὸς ἄρξαντος ἢ ἄρξοντος τῆς Αἰγύπτου λέγεσθαι, ὡς δῆλον ἔσται τοῖς παρατηρου μένοις. ὁμοίως τὰ περὶ τοῦ ἄρχοντος Τύρου οὐ δύναται νοεῖσθαι περί τινος ἀνθρώπου ἄρξοντος τῆς Τύρου. καὶ τὰ περὶ τοῦ Ναβουχοδονόσορ πολλαχοῦ λεγόμενα, καὶ μάλιστα ἐν τῷ Ἠσαΐᾳ, [πῶς] οἷόν τε ἐκλαβεῖν περὶ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου; οὔτε γὰρ ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, οὐδὲ ἑωσφόρος ἦν, οὐδὲ πρωῒ ἀνέτελλεν ἐπὶ τὴν γῆν ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ ἄνθρωπος. οὐ μὴν οὐδὲ τὰ λεγόμενα ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ περὶ Αἰγύπτου, ὡς τεσσαράκοντα ἔτεσιν ἐρημωθησομένης ὥστε πόδα ἀνθρώπου μὴ εὑρεθῆναι ἐκεῖ, καὶ ὡς ἐπὶ τοσοῦτον πολεμηθησομένης ποτὲ ὥστε δι' ὅλης αὐτῆς τὸ αἷμα γενέσθαι μέχρι τῶν γονάτων, νοῦν τις ἔχων ἐκλήψεται περὶ τῆς παρακειμένης Αἰγύπτου τοῖς τὰ σώ ματα ὑπὸ ἡλίου μεμελασμένοις Αἰθίοψι. 1.ν καὶ μεθ' ἕτερα· Τάχα δὲ ὥσπερ οἱ ἐντεῦθεν κατὰ τὸν κοινὸν θάνατον ἀποθνήσκοντες ἐκ τῶν ἐνταῦθα πεπραγμένων οἰκονομοῦνται, εἰ κριθεῖεν ἄξιοι τοῦ καλουμένου χωρίου ᾅδου, τόπων διαφόρων τυγχάνειν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἁμαρτημάτων· οὕτως οἱ ἐκεῖθεν, ἵν' οὕτως εἴπω, ἀπο θνήσκοντες εἰς τὸν ᾅδην τοῦτον καταβαίνουσι, κρινόμενοι ἄξιοι τῶν τοῦ παντὸς περιγείου τόπου διαφόρων οἰκητηρίων βελτιόνων ἢ χειρόνων, καὶ παρὰ τοῖσδε ἢ τοῖσδε τοῖς πατράσιν· ὡς δύνασθαί ποτε Ἰσραηλίτην πεσεῖν ἐς Σκύθας, καὶ Αἰγύπτιον εἰς τὴν Ἰουδαίαν κατελθεῖν. πλὴν ὁ σωτὴρ
14
συναγαγεῖν ἦλθε τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ· καὶ πολλῶν ἀπὸ τοῦ Ἰσραὴλ μὴ εἰξάντων τῇ διδασκαλίᾳ αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν καλοῦνται. 1.27 Κέκρυπται δὲ, ὡς ἡγούμεθα, ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῦτα. καὶ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ὁμοία ἐστὶ θη σαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ, ὃν ὁ εὑρὼν ἔκρυψεν, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πάντα ὅσα ἔχει πωλεῖ καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον. καὶ ἐπιστήσωμεν εἰ μὴ τὸ βλεπόμενον τῆς γραφῆς, καὶ τὸ ἐπιπόλαιον αὐτῆς καὶ πρόχειρον, ὁ πᾶς ἐστιν ἀγρὸς πλήρης παντοδαπῶν τυγχά νων φυτῶν· τὰ δὲ ἐναποκείμενα καὶ οὐ πᾶσιν ὁρώμενα, ἀλλ' ὡσπερεὶ ὑπὸ τὰ βλεπόμενα φυτὰ κατορωρυγμένα, οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι· οὕστινας τὸ πνεῦμα διὰ τοῦ Ἠσαΐου σκοτεινοὺς καὶ ἀοράτους καὶ ἀποκρύφους καλεῖ· δεομένους ἵν' εὑρέθωσι θεοῦ τοῦ μόνου δυναμένου τὰς κρυπτούσας αὐτοὺς χαλκᾶς πύλας συν τρίψαι, καὶ τοὺς σιδηροῦς ἐπικειμένους ταῖς θύραις μοχλοὺς συνθλάσαι· ἵν' εὑρεθῇ πάντα τὰ ἐν τῇ Γενέσει περὶ τῶν διαφόρων ἀληθινῶν ψυχῆς γενῶν καὶ οἱονεὶ σπερμάτων ἐγγύς που τοῦ Ἰσραὴλ ἢ πόρρω τυγχανόντων, καὶ ἡ ἐς Αἴγυπτον κάθοδος τῶν ἑβδομήκοντα ψυχῶν, ὅπως ἐκεῖ γένωνται ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει. ἀλλ' ἐπεὶ οὐ πάντες οἱ ἐξ αὐτῶν φῶς εἰσὶ τοῦ κόσμου· οὐ γὰρ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, οὗτοι Ἰσραήλ· γίνονται ἐκ τῶν ἑβδομήκοντα καὶ ὡσεὶ ἄμμος ἡ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἡ ἀναρίθμητος. 1.28n [Ἐν τῇ λθʹ ὁμιλίᾳ τῶν εἰ τὸν Ἱερεμίαν.] Ὥσπερ δὲ πάντα τὰ τοῦ θεοῦ δωρήματα εἰς ὑπερβολὴν μείζονά ἐστι τῆς θνητῆς ὑποστάσεως· οὕτω καὶ ὁ ἀκριβὴς λόγος τῆς περὶ πάντων τούτων σοφίας. παρὰ τῷ θεῷ τῷ καὶ οἰκονομήσαντι ταῦτα γραφῆναι τυγχάνων, θέλοντος τοῦ πατρὸς τοῦ λόγου, γένοιτο ἂν ἐν τῇ ἄκρως μετὰ πάσης φιλοτιμίας καὶ συναισθήσεως τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας τῆς περὶ τὴν κατάληψιν τῆς σοφίας κεκαθαρμένῃ ψυχῇ. εἰ δέ τις προπετέστερον ἑαυ τὸν ἐπιδῴη, μὴ συνιδὼν τὸ ἀπόρρητον τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγου καὶ αὐτοῦ θεοῦ ὄντος, καὶ ὅτι κατὰ τὸν λόγον καὶ θεὸν, καὶ κατὰ τὴν παρ' αὐτῷ σοφίαν, ταῦτα καὶ ζητητέον καὶ εὑρετέον· ἀνάγκη τὸν τοιοῦτον, εἰς μυθολογίας καὶ φλυαρίας ἐκπί πτοντα καὶ ἀναπλασμοὺς, τῷ περὶ ἀσεβείας ἑαυτὸν ὑπο βάλλειν κινδύνῳ. διόπερ μνημονευτέον καὶ τῆς παρὰ τῷ Σολομῶντι ἐν τῷ Ἐκκλησιαστῇ περὶ τῶν τοιούτων ἐντολῆς, λέγοντι· Μὴ σπεύσῃς τοῦ ἐξενεγκεῖν λόγον πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ· ὅτι ὁ θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ σὺ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω· διὰ τοῦτο ἔστωσαν οἱ λόγοι σου ὀλίγοι. πρέπει δὲ τὰ ἅγια γράμματα πιστεύειν μηδεμίαν κεραίαν ἔχειν κενὴν σοφίας θεοῦ· ὁ γὰρ ἐντειλάμενος ἐμοὶ τῷ ἀνθρώπῳ, καὶ λέγων· Οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιόν μου κενός· πολλῷ πλέον αὐτὸς οὐδὲν κενὸν ἐρεῖ. ἐκ γὰρ τοῦ πληρώ ματος αὐτοῦ λαβόντες οἱ προφῆται λέγουσι· διὸ πάντα πνεῖ τῶν ἀπὸ πληρώματος· καὶ οὐδέν ἐστιν ἐν προφητείᾳ ἢ νόμῳ ἢ εὐαγγελίῳ ἢ ἀποστόλῳ, ὃ οὐκ ἔστιν ἀπὸ πληρώ ματος. διὰ τοῦτο ἐπεί ἐστιν ἀπὸ πληρώματος, πνεῖ τοῦ πληρώματος τοῖς ἔχουσιν ὀφθαλμοὺς βλέποντας τὰ τοῦ πληρώματος, καὶ ὦτα ἀκούοντα τῶν ἀπὸ πληρώματος, καὶ αἰσθητήριον τῆς εὐωδίας τῶν ἀπὸ πληρώματος πνέον. ἐὰν δέ ποτε ἀναγινώσκων τὴν γραφὴν προσκόψῃς νοήματι ὄντι καλῷ λίθῳ προσκόμματος καὶ πέτρᾳ σκανδάλου, αἰτιῶ σαυτόν. μὴ ἀπελπίσῃς γὰρ τὸν λίθον τοῦτον τοῦ προσ κόμματος καὶ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου ἔχειν νοήματα, ὥστ' ἂν γενέσθαι τὸ εἰρημένον· Καὶ ὁ πιστεύων οὐ κατ αισχυνθήσεται. πίστευσον πρῶτον, καὶ εὑρήσεις ὑπὸ τὸ νομιζόμενον σκάνδαλον πολλὴν ὠφέλειαν ἁγίαν. 1.29n Ἐκ τῶν εἰ τὸν νʹ ψαλμὸν ἐξηγητικῶν. ἐν μέρει τῆ κατὰ τὸν Οὐρίαν ἱ τορία τὴν ἀρχὴν ἀλληγορή α , ἐπιφέρει· Εἰ δέ τῳ βίαιον εἶναι δοκεῖ τὸ ἐκ μέρους μὲν ἱστο ρίαν ἀλληγορῆσαι μὴ ἐξομαλίσαι δὲ αὐτὴν, δῆλον ὅτι ταῦτα μὲν μάτην λελέξεται, ἄλλα δὲ εἰς τὸν τόπον ζητη τέον· εἰ μὴ ἄρα ἐπὶ πλέον τις βασανίσας τὰ κατὰ τὸν τόπον εὕροι πάντα ἀποκαταστῆσαι, καὶ τὰ περὶ τὸν ἀναιρεθέντα ἄνδρα, καὶ τὴν δοκοῦσαν αὐτοῦ χρηστότητα, μὴ βουλομένου εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ γενέσθαι καὶ ἀνα παύεσθαι, τοῦ λαοῦ ἐν στρατοπέδῳ τυγχάνοντος καὶ ἀγω νιῶντος. οὐκ οἶδα δὲ πῶς οἱ
15
φεύγοντες τὴν ἐν τούτοις ἀλληγορίαν, καὶ τὴν λέξιν δι' ἑαυτὴν ἀναγεγράφθαι νομί ζοντες, παραστήσονται τῷ βουλήματι τοῦ ἁγίου πνεύματος πράγματα ἀναγραφῆς ἀξιώσαντος, ἐφ' οἷς οὐ μόνον ἀκολασία ἀλλὰ καὶ ὠμότης καὶ ἀπανθρωπία κατηγορεῖται τοῦ Δαυεὶδ, τολμήσαντος εἰς τὸν Οὐρίαν πρᾶγμα ἀλλό τριον καὶ τοῦ τυχόντος ἤθους μετρίως βελτιωθέντος. ἐγὼ δὲ εἴποιμ' ἂν ὅτι ὥσπερ αἱ κρίσεις τοῦ θεοῦ μεγάλαι καὶ δυσδιήγητοί εἰσι, δοκοῦσαι αἴτιαι τυγχάνειν τοῦ τὰς ἀπαιδεύτους πλανᾶσθαι ψυχάς· οὕτως καὶ αἱ γραφαὶ αὐτοῦ μεγάλαι μὲν καὶ πεπληρωμέναι νοημάτων εἰσὶν ἀπορρήτων καὶ μυστικῶν καὶ δυσθεωρήτων· σφόδρα δὲ καὶ δυσδιήγητοί εἰσι καὶ αἴτιαι δοκοῦσαι τοῦ τὰς ἀπαιδεύτους πλανᾶσθαι τῶν ἑτεροδόξων ψυχὰς, ἀπερισκέπτως καὶ μετὰ προπετείας κατηγορούντων τοῦ θεοῦ ἐξ ὧν οὐ νοοῦσι γραφῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐκπιπτόντων ἐπὶ ἀναπλασμὸν ἄλλου θεοῦ. ἀσφαλὲς οὖν τὸ περιμένειν τὴν ἑρμηνείαν τοῦ σαφηνιστοῦ λόγου, καὶ τῆς ἐν μυστηρίῳ σοφίας ἀποκεκρυμμένης, ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, φανερωθέντος δὲ τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς ἐκείνοις παραπλησίοις διά τε γραφῶν προφητικῶν καὶ τῆς γενομένης εἰς αὐτοὺς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λόγου τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν. 1.30n Ἀπὸ τῆ εἰ τὸ Λευϊτικὸν ὁμιλία [εʹ] εὐθὺ μετὰ τὴν ἀρχήν. Μὴ νοήσαντες δὲ διαφορὰν ἰουδαϊσμοῦ ὁρατοῦ καὶ ἰουδαϊσμοῦ νοητοῦ, τουτέστιν ἰουδαϊσμοῦ φανεροῦ καὶ ἰουδαϊσμοῦ τοῦ ἐν τῷ κρυπτῷ, οἱ ἀπὸ τῶν ἀθέων καὶ ἀσεβεστάτων αἱρέσεων εὐθέως διέστησαν ἀπὸ τοῦ ἰουδαϊσ μοῦ καὶ τοῦ θεοῦ τοῦ δόντος ταύτας τὰς γραφὰς καὶ ὅλον τὸν νόμον, καὶ ἀνέπλασαν ἕτερον θεὸν παρὰ τὸν δεδωκότα θεὸν τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας, παρὰ τὸν ποιήσαντα οὐρανὸν καὶ γῆν. τὸ δ' οὐχ οὕτως ἔχει, ἀλλ' ὁ δεδωκὼς τὸν νόμον δέδωκε καὶ τὸ εὐαγγέλιον· ὁ ποιήσας τὰ βλεπόμενα κατεσκεύασε καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα. καὶ συγγένειαν ἔχει τὰ βλεπόμενα καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα· οὕτω δὲ ἔχει συγγένειαν, ὥστε τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶσθαι. συγγένειαν ἔχει καὶ τὰ βλεπόμενα τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν πρὸς τὰ μὴ βλεπόμενα ἀλλὰ νοούμενα τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν. ἐπεὶ οὖν συνέστηκεν ἡ γραφὴ καὶ αὐτὴ οἱονεὶ ἐκ σώματος μὲν τοῦ βλεπομένου, ψυχῆς δὲ τῆς ἐν αὐτῷ νοουμένης καὶ καταλαμβανομένης, καὶ πνεύ ματος τοῦ κατὰ τὰ ὑποδείγματα καὶ σκιὰν τῶν ἐπουρα νίων· φέρε, ἐπικαλεσάμενοι τὸν ποιήσαντα τῇ γραφῇ σῶμα καὶ ψυχὴν καὶ πνεῦμα, σῶμα μὲν τοῖς πρὸ ἡμῶν, ψυχὴν δὲ ἡμῖν, πνεῦμα δὲ τοῖς ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι κληρονομήσουσι ζωὴν αἰώνιον καὶ μέλλουσιν ἥκειν ἐπὶ τὰ ἐπουράνια καὶ ἀληθινὰ τοῦ νόμου, ἐρευνήσωμεν οὐ τὸ γράμμα ἀλλὰ τὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος· εἰ δὲ οἷοί τέ ἐσμεν, ἀναβησόμεθα καὶ ἐπὶ τὸ πνεῦμα, κατὰ τὸν λόγον τὸν περὶ τῶν ἀναγνωσθεισῶν θυσιῶν. 2.1n Ὅτι κέκλει ται καὶ ἐ φράγι ται ἡ θεία γραφή. ἀπὸ τοῦ εἰ τὸν αʹ ψαλμὸν τόμου. Κεκλεῖσθαι καὶ ἐσφραγίσθαι τὰς θείας γραφὰς οἱ θεῖοί φασι λόγοι, τῇ κλειδὶ τοῦ Δαυεὶδ, τάχα δὲ καὶ σφραγῖδι, περὶ ἧς εἴρηται τό· Ἐκτύπωμα σφραγῖδος, ἁγίασμα κυρίῳ· τουτέστι τῇ δυνάμει τοῦ δεδωκότος αὐτὰς θεοῦ, τῇ ὑπὸ τῆς σφραγῖδος δηλουμένῃ. περὶ μὲν οὖν τοῦ κεκλεῖσθαι καὶ ἐσφραγίσθαι ὁ Ἰωάννης ἀναδιδάσκει ἐν τῇ ἀποκαλύψει λέγων· Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Φιλαδελφίᾳ ἐκκλησίας γράψον· τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινὸς, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυεὶδ, ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει· οἶδά σου τὰ ἔργα· ἰδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἠνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν. καὶ μετ' ὀλίγα· Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ καθημένου ἐπὶ τὸν θρόνον βιβλίον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν, κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά. καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἰσχυρὸν κηρύσσοντα ἐν φωνῇ μεγάλῃ· τίς ἄξιος ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ λῦσαι τὰς σφρα γῖδας αὐτοῦ; καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο ἐν τῷ οὐρανῷ οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς οὔτε ὑποκάτω τῆς γῆς ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. καὶ ἔκλαιον ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. καὶ εἷς τῶν πρεσβυτέρων λέγει μοι· μὴ κλαῖε·
16
ἰδοὺ ἐνίκησεν ὁ λέων ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυεὶδ, ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας αὐτοῦ. 2. Περὶ δὲ τοῦ ἐσφραγίσθαι μόνον ὁ Ἠσαΐας οὕτως· Καὶ ἔσται ὑμῖν τὰ ῥήματα πάντα ταῦτα ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τούτου τοῦ ἐσφραγισμένου, ὃ ἐὰν δῶσιν αὐτὸ ἀνθρώπῳ ἐπισταμένῳ γράμματα λέγοντες· ἀνάγνωθι ταῦτα, καὶ ἐρεῖ· οὐ δύναμαι ἀναγνῶναι, ἐσφράγισται γάρ· καὶ δο θήσεται τὸ βιβλίον τοῦτο εἰς χεῖρας ἀνθρώπου μὴ ἐπιστα μένου γράμματα, καὶ ἐρεῖ αὐτῷ· ἀνάγνωθι τοῦτο, καὶ ἐρεῖ· οὐκ ἐπίσταμαι γράμματα. ταῦτα γὰρ οὐ μόνον περὶ τῆς ἀποκαλύψεως Ἰωάννου καὶ τοῦ Ἠσαΐου νομιστέον λέγεσθαι, ἀλλὰ καὶ περὶ πάσης θείας γραφῆς, ὁμολογουμένως παρὰ τοῖς κἂν μετρίως ἐπαΐειν λόγων θείων δυναμένοις πεπληρωμένης αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν σκοτεινῶν τε λόγων καὶ ἄλλων ποικίλων εἰδῶν ἀσαφείας, δυσλήπτων τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει. ὅπερ διδάξαι βουλόμενος καὶ ὁ σωτήρ φησιν, ὡς τῆς κλειδὸς οὔσης παρὰ τοῖς γραμματεῦσι καὶ Φαρισαίοις οὐκ ἀγωνιζομένοις τὴν ὁδὸν εὑρεῖν τοῦ ἀνοῖξαι, τό· Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερχομένους οὐκ ἀφίετε εἰσελθεῖν. 2.3n καὶ μεθ' ἕτερα· Μέλλοντες δὲ ἄρχεσθαι τῆς ἑρμηνείας τῶν ψαλ μῶν, χαριεστάτην παράδοσιν ὑπὸ τοῦ Ἑβραίου ἡμῖν καθο λικῶς περὶ πάσης θείας γραφῆς παραδεδομένην προτάξω μεν. ἔφασκε γὰρ ἐκεῖνος ἐοικέναι τὴν ὅλην θεόπνευστον γραφὴν, διὰ τὴν ἐν αὐτῇ ἀσάφειαν, πολλοῖς οἴκοις ἐν οἰκίᾳ μιᾷ κεκλεισμένοις· ἑκάστῳ δὲ οἴκῳ παρακεῖσθαι κλεῖν οὐ τὴν κατάλληλον αὐτῷ· καὶ οὕτω διεσκεδάσθαι τὰς κλεῖς περὶ τοὺς οἴκους, οὐχ ἁρμοζούσας καθ' ἑκάστην ἐκείνοις οἷς παράκεινται· ἔργον δὲ εἶναι μέγιστον εὑρίσκειν τε τὰς κλεῖς καὶ ἐφαρμόζειν αὐτὰς τοῖς οἴκοις, οὓς ἀνοῖξαι δύναν ται· νοεῖσθαι τοίνυν καὶ τὰς γραφὰς οὔσας ἀσαφεῖς, οὐκ ἄλλοθεν τὰς ἀφορμὰς τοῦ νοεῖσθαι λαμβανούσας ἢ παρ' ἀλλήλων ἐχουσῶν ἐν αὐταῖς διεσπαρμένον τὸ ἐξηγητικόν. ἡγοῦμαι γοῦν καὶ τὸν ἀπόστολον τὴν τοιαύτην ἔφοδον τοῦ συνιέναι τοὺς θείους λόγους ὑποβάλλοντα λέγειν· Ἃ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν διδακτοῖς πνεύματος, πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρί νοντες. 2.4n καὶ μετὰ πολλὰ υγκρίνων τοὺ ἑνικῶ κειμένου μακαρι μοὺ πρὸ τοὺ πληθυντικῶ εἰρημένου , Φη ίν· Εἰ δὲ Τὰ λόγια κυρίου λόγια ἁγνὰ, ἀργύριον πεπυ ρωμένον, δοκίμιον τῇ γῇ, κεκαθαρισμένον ἑπταπλασίως· καὶ μετὰ πάσης ἀκριβείας ἐξητασμένως τὸ ἅγιον πνεῦμα ὑποβέβληκεν αὐτὰ διὰ τῶν ὑπηρετῶν τοῦ λόγου, μήποτε καὶ ἡμᾶς διαφεύγῃ ἡ ἀναλογία, [καθ' ἣν] ἐπὶ πᾶσαν ἔφθασε γραφὴν θεόπνευστον ἡ σοφία τοῦ θεοῦ μέχρι τοῦ τυχόντος γράμματος· καὶ τάχα καὶ διὰ τοῦτο ὁ σωτήρ φησι· Ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται. ὃν τρόπον γὰρ ἐπὶ τῆς κοσμοποιΐας ἡ θεία τέχνη οὐ μόνον ἐν οὐρανῷ καὶ ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις φαίνεται δι' ὅλων τῶν σωμάτων ἐκείνων πεφοιτη κυῖα, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ γῆς ἐν ὕλῃ εὐτελεστέρᾳ τὸ αὐτὸ πεποίη κεν, ὡς μὴ ὑπερηφανεῖσθαι ἀπὸ τοῦ τεχνίτου μήτε τὰ σώματα τῶν ἐλαχίστων ζώων, πολλῷ δὲ πλέον καὶ τὰς ἐνυπαρχούσας ψυχὰς ἐν αὐτοῖς, ἑκάστης ἰδίωμά τι λαβού σης ἐν αὐτῇ, ὡς ἐν ἀλόγῳ σωτήριον· μήτε τὰ τῆς γῆς βλαστήματα, ἑκάστῳ ἐνυπάρχοντος τοῦ τεχνικοῦ περὶ τὰς ῥίζας καὶ τὰ φύλλα καὶ τοὺς ἐνδεχομένους καρποὺς καὶ τὰς διαφορὰς τῶν ποιοτήτων· οὕτως ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν περὶ πάντων τῶν ἐξ ἐπιπνοίας τοῦ ἁγίου πνεύματος ἀναγεγραμ μένων, ὡς τῆς ἐπιδιδούσης τὴν ὑπεράνθρωπον σοφίαν ἱερᾶς προνοίας διὰ τῶν γραμμάτων τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, λόγια σωτήρια ἐνεσπαρκυίας, ὡς ἔστιν εἰπεῖν, ἑκάστῳ γράμ ματι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἴχνη τῆς σοφίας. 2.5 Χρὴ μέντοι γε τὸν ἅπαξ παραδεξάμενον τοῦ κτί σαντος τὸν κόσμον εἶναι ταύτας τὰς γραφὰς πεπεῖσθαι, ὅτι ὅσα περὶ τῆς κτίσεως ἀπαντᾷ τοῖς ζητοῦσι τὸν περὶ αὐτῆς λόγον, ταῦτα καὶ περὶ τῶν γραφῶν. ἔστι δέ γε καὶ ἐν τῇ κτίσει τινὰ ἀνθρωπίνῃ φύσει δυσεύρετα ἢ καὶ ἀνεύρετα· καὶ οὐ διὰ τοῦτο κατηγορητέον τοῦ ποιητοῦ τῶν ὅλων, φέρε εἰπεῖν, ἐπεὶ οὐχ εὑρίσκομεν αἰτίαν βασιλίσκων κτίσεως καὶ τῶν ἄλλων ἰοβόλων θηρίων· ἐνθάδε γὰρ
17
ὅσιον, τὸν αἰσθα νόμενον τῆς ἀσθενείας τοῦ γένους ἡμῶν, καὶ ὅτι τέχνης θεοῦ λόγους μετὰ πάσης ἀκριβείας τεθεωρημένους ἐκλα βεῖν ἡμῖν ἀμήχανον, θεῷ ἀνατιθέναι τὴν τούτων γνῶσιν, ὕστερον ἡμῖν, ἐὰν ἄξιοι κριθῶμεν, φανερώσοντι ταῦτα περὶ ὧν νῦν εὐσεβῶς ἐπεστήσαμεν. οὕτω τοίνυν καὶ ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς χρὴ ὁρᾷν, ὅτι πολλὰ ἀπόκειται ἐν αὐταῖς δυσαπόδοτα ἡμῖν. οἱ γοῦν ἐπαγγελλόμενοι μετὰ τὸ ἀπο στῆναι τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον καὶ ᾧ ἀνέπλασαν ὡς θεῷ προστρέχειν λυέτωσαν τὰς προσαγομένας ὑφ' ἡμῶν αὐτοῖς ἀπορίας, ἢ τὸ ἑαυτῶν γε συνειδὸς πειθέτωσαν μετὰ τὸ τηλικοῦτον τόλμημα τῆς ἀσεβείας ἀναπεπαῦσθαι συμφώ νως ταῖς παρ' αὐτοῖς ὑποθέσεσι περὶ τῶν ζητουμένων καὶ περὶ τῶν προσαγομένων αὐτοῖς ἀπορημάτων. εἰ γὰρ κἀκεῖ οὐδὲν ἧττον τὰ ἀπορήματα μένει, ἀποστάντων τῆς θεότη τος· πόσῳ ὁσιώτερον ἦν μένοντας ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῆς περὶ θεοῦ, ἀπὸ τῶν κτισμάτων τοῦ γενεσιουργοῦ θεωρουμένου, μηδὲν ἄθεον καὶ ἀνόσιον περὶ τοῦ τηλικούτου ἀποφαίνεσθαι θεοῦ; 3.1n Διὰ τί κβʹ τὰ θεόπνευ τα βιβλία. ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰ τὸν αʹ ψαλμὸν τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ περὶ ἀριθμῶν τόπῳ, ἑκάστου ἀριθμοῦ δύναμίν τινα ἔχοντος ἐν τοῖς οὖσιν, ᾗ κατεχρήσατο ὁ τῶν ὅλων δημιουργὸς εἰς τὴν σύστασιν ὁτὲ μὲν τοῦ παντὸς ὁτὲ δὲ εἴδους τινὸς τῶν ἐν μέρει, προσέχειν δεῖ καὶ ἐξιχνεύειν ἀπὸ τῶν γραφῶν τὰ περὶ αὐτῶν καὶ ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν· οὐκ ἀγνοητέον ὅτι καὶ τὸ εἶναι τὰς ἐνδιαθήκους βίβλους, ὡς Ἑβραῖοι παραδιδόασι, δύο καὶ εἴκοσι, οἷς ὁ ἴσος ἀριθμὸς τῶν παρ' αὐτοῖς στοιχείων ἐστὶν, οὐκ ἄλογον τυγχάνει. ὡς γὰρ τὰ κβʹ στοιχεῖα εἰσαγωγὴ δοκεῖ εἶναι εἰς τὴν σοφίαν καὶ τὰ θεῖα διδάγματα τοῖς χαρακτῆρσι τούτοις ἐντυπού μενα τοῖς ἀνθρώποις· οὕτω στοιχείωσίς ἐστιν εἰς τὴν σο φίαν τοῦ θεοῦ, καὶ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν γνῶσιν τῶν ὄντων, τὰ κβʹ θεόπνευστα βιβλία. Περὶ ολοικι μῶν καὶ εὐτελοῦ φρά εω τῆ γραφῆ . ἐκ τοῦ δʹ τόμου τῶν εἰ τὸ κατὰ Ἰωάν νην, μετὰ τρία φύλλα τῆ ἀρχῆ . Ὁ διαιρῶν παρ' ἑαυτῷ φωνὴν καὶ σημαινόμενα καὶ πράγματα, καθ' ὧν κεῖται τὰ σημαινόμενα, οὐ προσκόψει τῷ τῶν φωνῶν σολοικισμῷ, ἐπὰν ἐρευνῶν εὑρίσκῃ τὰ πράγ ματα, καθ' ὧν κεῖνται αἱ φωναὶ, ὑγιῆ· καὶ μάλιστα ἐπὰν ὁμολογῶσιν οἱ ἅγιοι ἄνδρες τὸν λόγον αὐτῶν καὶ τὸ κή ρυγμα οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας εἶναι λόγων, ἀλλ' ἐν ἀπο δείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως. 4.2n Εἶτα εἰπὼν τὸν τοῦ εὐαγγελι τοῦ ολοικι μὸν ἐπάγει· Ἅτε δὲ οὐκ ἀσυναίσθητοι τυγχάνοντες οἱ ἀπόστολοι τῶν ἐν οἷς προσκόπτουσι, καὶ περὶ ἃ οὐκ ἠσχόληνται, φασὶν ἰδιῶται εἶναι τῷ λόγῳ, ἀλλ' οὐ τῇ γνώσει· νομι στέον γὰρ αὐτὸ οὐχ ὑπὸ Παύλου μόνον ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἀποστόλων λέγεσθαι ἄν. ἡμεῖς δὲ καὶ τό· Ἔχο μεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν· ἐξει λήφαμεν ὡς θησαυροῦ μὲν λεγομένου τοῦ ἀλλαχόσε θησαυροῦ τῆς γνώσεως καὶ σοφίας τῆς ἀποκρύφου, ὀστρα κίνων δὲ σκευῶν τῆς εὐτελοῦς καὶ εὐκαταφρονήτου παρ' Ἕλλησι λέξεως τῶν γραφῶν ἀληθῶς ὑπερβολῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ ἐμφαινομένης· ὅτι ἴσχυσε τὰ τῆς ἀληθείας μυστήρια καὶ ἡ δύναμις τῶν λεγομένων οὐκ ἐμποδιζομένη ὑπὸ τῆς εὐτελοῦς φράσεως φθάσαι ἕως περάτων γῆς, καὶ ὑπαγαγεῖν τῷ Χριστοῦ λόγῳ οὐ μόνον τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου, ἀλλ' ἔστιν ὅτε καὶ τὰ σοφὰ αὐτοῦ. βλέπομεν γὰρ τὴν κλῆσιν, οὐχ ὅτι οὐδεὶς σοφὸς κατὰ σάρκα, ἀλλ' ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα. ἀλλὰ καὶ ὀφειλέτης ἐστὶ Παῦλος καταγγέλλων τὸ εὐαγγέλιον οὐ μόνον βαρβάροις παραδιδόναι τὸν λόγον ἀλλὰ καὶ Ἕλλησι, καὶ οὐ μόνον ἀνοήτοις τοῖς εὐχερέστερον συγκατατιθεμένοις ἀλλὰ καὶ σοφοῖς· ἱκάνωτο γὰρ ὑπὸ θεοῦ διάκονος εἶναι τῆς καινῆς διαθήκης, χρώμενος ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως, ἵνα ἡ τῶν πιστευόντων συγκατάθεσις μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώ πων ἀλλ' ἐν δυνάμει θεοῦ. ἴσως γὰρ εἰ κάλλος καὶ περιβολὴν φράσεως, ὡς τὰ παρ' Ἕλλησι θαυμαζόμενα, εἶχεν ἡ γραφὴ, ὑπενόησεν ἄν τις οὐ τὴν ἀλήθειαν κε κρατηκέναι τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ τὴν ἐμφαινομένην ἀκο λουθίαν καὶ τὸ τῆς φράσεως κάλλος ἐψυχαγωγηκέναι τοὺς ἀκροωμένους, καὶ ἠπατηκὸς αὐτοὺς προσειληφέναι. 5.1n Τί ἡ πολυλογία, καὶ τίνα τὰ πολλὰ βιβλία· καὶ ὅτι πᾶ α ἡ θεόπνευ το γραφὴ ἓν βιβλίον
18
ἐ τίν. ἐκ τοῦ εʹ τόμου τῶν εἰ τὸ κατὰ Ἰωάννην, εἰ τὸ προοίμιον. Ἐπεὶ μὴ ἀρκούμενος τὸ παρὸν ἀνειληφέναι πρὸς ἡμᾶς ἔργον τῶν τοῦ θεοῦ ἐργοδιωκτῶν, καὶ ἀπόντας τὰ πολλά σοι σχολάζειν καὶ τῷ πρὸς σὲ καθήκοντι ἀξιοῖς, ἐγὼ ἐκκλίνων τὸν κάματον, καὶ περιϊστάμενος τὸν παρὰ θεοῦ τῶν ἐπὶ τὸ γράφειν εἰς τὰ θεῖα ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότων κίνδυνον, συναγορεύσαιμι ἂν ἐμαυτῷ ἀπὸ τῆς γραφῆς παραιτούμενος τὸ πολλὰ ποιεῖν βιβλία. φησὶ γὰρ ἐν τῷ Ἐκκλησιαστῇ Σολομῶν· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά· οὐκ ἔστι περασμὸς, καὶ μελέτη πολλὴ κόπωσις σαρκός. ἡμεῖς γὰρ, εἰ μὴ ἔχοι νοῦν τινα κεκρυμμένον καὶ ἔτι ἡμῖν ἀσαφῆ ἡ προκειμένη λέξις, ἄντικρυς παραβεβήκαμεν τὴν ἐντολὴν μὴ φυλαξάμενοι ποιῆσαι βιβλία πολλά. 5.2n Εἶτα εἰπὼν ὡ εἰ ὀλίγα τοῦ εὐαγγελίου ῥητὰ τέ αρε αὐτῷ διηνύ θη αν τόμοι ἐπιφέρει· Ὅσον γὰρ ἐπὶ τῇ λέξει δύο σημαίνεται ἐκ τοῦ· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά· ἓν μὲν ὅτι οὐ δεῖ κεκτῆσθαι βιβλία πολλὰ, ἕτερον δὲ ὅτι οὐ δεῖ συντάξαι βιβλία πολλά· καὶ εἰ μὴ τὸ πρῶτον, πάντως τὸ δεύτερον· εἰ δὲ τὸ δεύτερον, οὐ πάντως τὸ πρότερον. πλὴν ἑκατέρω θεν δόξομεν μανθάνειν, μὴ δεῖν ποιεῖν βιβλία πλείονα. ἠδυνάμην δὲ πρὸς τὸ νῦν ἡμῖν ὑποπεπτωκὸς ἱστάμενος ἐπιστεῖλαί σοι ὡς ἀπολογίαν τὸ ῥητὸν, καὶ, κατασκευάσας τὸ πρᾶγμα ἐκ τοῦ μηδὲ τοὺς ἁγίους πολλῶν βιβλίων συντάξεσιν ἐσχολακέναι, παύσασθαι πρὸς τὸ ἑξῆς τοῦ κατὰ τὰς συνθήκας, ἃς ἐποιησάμεθα πρὸς ἀλλήλους, ὑπα γορεύειν τὰ διαπεμφθησόμενά σοι· καὶ τάχα σὺ πληγεὶς ὑπὸ τῆς λέξεως πρὸς τὸ ἑξῆς ἂν ἡμῖν συνεχώρησας. ἀλλ' ἐπεὶ τὴν γραφὴν εὐσυνειδήτως ἐξετάζειν δεῖ, μὴ προπετῶς ἑαυτῷ καταχαριζόμενον τὸ νενοηκέναι ἐκ τοῦ ψιλὴν τὴν λέξιν ἐξειληφέναι, οὐχ ὑπομένω μὴ τὴν φαινομένην μοι ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἀπολογίαν, ᾗ χρήσαιο ἂν κατ' ἐμοῦ εἰ παρὰ τὰς συνθήκας ποιήσαιμι, παρατιθείς. καὶ πρῶτόν γε, ἐπεὶ δοκεῖ τῇ λέξει συναγορεύειν ἡ ἱστορία, οὐδενὸς τῶν ἁγίων ἐκδεδωκότος συντάξεις πλείονας καὶ ἐν πολλαῖς βίβλοις τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐκτιθεμένου, περὶ τούτου λεκτέον. ὁ δὲ ἐγκαλῶν μοι εἰς σύνταξιν πλειόνων ἐρχομένῳ τὸν τηλι κοῦτον Μωσέα φήσει μόνας πέντε βίβλους καταλελοι πέναι. 5.ν Εἶτα ἀπαριθμη άμενο προφήτα καὶ ἀπο τόλου , ὀλίγα ἑκά του ἢ οὐδὲ ὀλίγα γράψαντο , ἐπάγει· Πάλιν δὴ μετὰ ταῦτα ἰλιγγιᾷν μοι ἐπέρχεται σκοτοδινιῶντι, μὴ ἄρα πειθαρχῶν σοι οὐκ ἐπειθάρχησα θεῷ οὐδὲ τοὺς ἁγίους ἐμιμησάμην. εἰ μὴ σφάλλομαι τοίνυν ἐμαυτῷ συναγορεύων, διὰ τὸ πάνυ σε φιλεῖν καὶ ἐν μηδενὶ ἐθέλειν λυπεῖν, τοιαύτας εὑρίσκω εἰς ταῦτα ἀπο λογίας. πρὸ πάντων παρεθέμεθα τὸ ἐκ τοῦ Ἐκκλησιασ τοῦ λέγοντος· Υἱέ μου, φύλαξαι τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά. τούτῳ ἀντιπαραβάλλω ἐκ τῶν Παροιμιῶν τοῦ αὐτοῦ Σολομῶντος ῥητὸν, ὅς φησιν· Ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν, φειδόμενος δὲ χειλέων νοήμων ἔσῃ. καὶ ζητῶ εἰ τὸ ὁποῖά ποτ' οὖν λέγειν πολλὰ πολυλογεῖν ἐστὶν, κἂν ἅγιά τις καὶ σωτήρια λέγῃ πολλά. εἰ γὰρ τοῦθ' οὕτως ἔχει καὶ πολυλογεῖ ὁ πολλὰ διεξιὼν ὠφέλιμα, αὐτὸς ὁ Σολομῶν οὐκ ἐκπέφευγε τὴν ἁμαρτίαν, λαλήσας τρεῖς χιλιάδας παραβολῶν, καὶ ᾠδὰς πεντακισχιλίας, καὶ ὑπὲρ τῶν ξύλων ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου· ἔτι δὲ καὶ περὶ τῶν κτηνῶν καὶ περὶ τῶν πετεινῶν καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ περὶ τῶν ἰχθύων. πῶς γὰρ δύναται διδασκα λία ἀνύειν τι χωρὶς τῆς ἁπλούστερον νοουμένης πολυλο γίας, καὶ αὐτῆς τῆς σοφίας φασκούσης τοῖς ἀπολλυμένοις· Ἐξέτεινον λόγους, καὶ οὐ προσείχετε; ὁ δὲ Παῦλος φαί νεται διατελῶν ἕωθεν μέχρι μεσονυκτίου ἐν τῷ διδάσκειν, ὅτε καὶ Εὔτυχος καταφερόμενος ὕπνῳ βαθεῖ καταπεσὼν ἐτάραξε τοὺς ἀκούοντας ὡς τεθνηκώς. 5.4 Εἰ τοίνυν ἀληθὲς τό· Ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν· ἀληθὲς δὲ καὶ τὸ μὴ ἡμαρτηκέναι πολλὰ περὶ τῶν προειρημένων τὸν Σολομῶντα ἀπαγγείλαντα, μηδὲ τὸν Παῦλον παρατείναντα μέχρι μεσονυκτίου, ζητητέον τίς ἡ πολυλογία, κἀκεῖθεν μεταβατέον ἐπὶ τὸ ἰδεῖν τίνα τὰ πολλὰ βιβλία. ὁ πᾶς δὴ λόγος τοῦ θεοῦ, λόγος ὁ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν, οὐ πολυλογία ἐστὶν, οὐ γὰρ λόγοι· λόγος γὰρ εἷς συνεστὼς ἐκ
19
πλειόνων θεωρημάτων, ὧν ἕκαστον θεώρημα μέρος ἐστὶ τοῦ ὅλου λόγου. οἱ δὲ ἔξω τούτου ἐπαγγελλόμενοι περιέχειν διέξοδον καὶ ἀπαγγελίαν ὁποίαν δήποτε, εἰ καὶ ὡς περὶ ἀληθείας εἰσὶ λόγοι, καὶ παραδοξότερόν γε ἐρῶ, οὐδεὶς αὐτῶν λόγος, ἀλλ' ἕκαστοι λόγοι. οὐδαμοῦ γὰρ ἡ μονὰς, καὶ οὐδαμοῦ τὸ σύμφωνον καὶ ἓν, ἀλλὰ παρὰ τὸ διεσπᾶσθαι καὶ μάχεσθαι τὸ ἓν ἀπ' ἐκείνων ἀπώλετο, καὶ γεγόνασιν ἀριθμοὶ, καὶ τάχα ἀρι θμοὶ ἄπειροι· ὥστε κατὰ τοῦτ' ἂν ἡμᾶς εἰπεῖν, ὅτι ὁ φθεγγόμενος ὃ δήποτε τῆς θεοσεβείας ἀλλότριον πολυ λογεῖ, ὁ δὲ λέγων τὰ τῆς ἀληθείας, κἂν εἴπῃ τὰ πάντα ὡς μηδὲν παραλιπεῖν, ἕνα ἀεὶ λέγει λόγον, καὶ οὐ πολυλο γοῦσιν οἱ ἅγιοι τοῦ σκοποῦ τοῦ κατὰ τὸν ἕνα ἐχόμενοι λόγον. εἰ τοίνυν ἡ πολυλογία ἐκ τῶν δογμάτων κρίνεται καὶ οὐκ ἐκ τῆς τῶν πολλῶν λέξεων ἀπαγγελίας, ὅρα εἰ οὕτω δυνάμεθα ἓν βιβλίον τὰ πάντα ἅγια εἰπεῖν, πολλὰ δὲ τὰ ἔξω τούτων. 5.5 Ἀλλ' ἐπεὶ μαρτυρίου μοι δεῖ τοῦ ἀπὸ τῆς θείας γραφῆς, ἐπίσκεψαι εἰ πληκτικώτατα δύναμαι τοῦτο παρα στῆσαι, κατασκευάσας ὅτι περὶ Χριστοῦ καθ' ἡμᾶς οὐκ ἐν ἑνὶ γέγραπται βιβλίῳ, κοινότερον ἡμῶν τὰ βιβλία νο ούντων. γέγραπται γὰρ καὶ ἐν τῇ πεντατεύχῳ· εἴρηται δὲ καὶ ἐν ἑκάστῳ τῶν προφητῶν καὶ τοῖς ψαλμοῖς, καὶ ἁπαξαπλῶς, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ σωτὴρ, ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς, ἐφ' ἃς ἀναπέμπων ἡμᾶς φησίν· Ἐρευνᾶτε τὰς γραφὰς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν· καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ. εἰ τοίνυν ἀναπέμπει ἡμᾶς ἐπὶ τὰς γραφὰς ὡς μαρτυρούσας περὶ αὐτοῦ, οὐκ ἐπὶ τήνδε μὲν πέμπει ἐπὶ τήνδε δὲ οὔ, ἀλλ' ἐπὶ πάσας τὰς ἀπαγγελλούσας περὶ αὐτοῦ, ἅστινας ἐν τοῖς ψαλμοῖς κεφαλίδα ὀνομάζει βιβλίου, λέγων· Ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ. ὁ γὰρ ἁπλῶς θέλων ἐκ λαβεῖν τὸ ἐν κεφαλίδι βιβλίου ἐπὶ οἵου δήποτε ἑνὸς τῶν περιεχόντων τὰ περὶ αὐτοῦ, ἀπαγγελλέτω τίνι λόγῳ τήνδε τὴν βίβλον ἑτέρας προκρίνει. ἵνα γὰρ καὶ ὑπολαμβάνῃ τις ἐπ' αὐτὴν τὴν τῶν ψαλμῶν βίβλον ἀναφέρειν ἡμᾶς τὸν λόγον, λεκτέον πρὸς αὐτὸν ὅτι ἐχρῆν εἰρῆσθαι· ἐν ταύτῃ τῇ βίβλῳ γέγραπται περὶ ἐμοῦ. νῦν δέ φησι πάντα μίαν κεφαλίδα, τῷ ἀνακεφαλαιοῦσθαι τὸν περὶ ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα λόγον εἰς ἕν. τί δὲ καὶ τὸ βιβλίον ἑωρᾶσθαι ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου γεγραμμένον ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καὶ κατεσφραγισμένον, ὅπερ οὐδεὶς ἠδύνατο ἀναγνῶναι καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ, εἰ μὴ ὁ λέων ὁ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυεὶδ, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυεὶδ, καὶ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει; ἡ γὰρ πᾶσα γραφή ἐστιν ἡ δηλουμένη διὰ τῆς βίβλου, ἔμπροσθεν μὲν γεγραμμένη διὰ τὴν πρόχειρον αὐτῆς ἐκ δοχὴν, ὄπισθεν δὲ διὰ τὴν ἀνακεχωρηκυῖαν καὶ πνευ ματικήν. 5. Παρατηρητέον πρὸς τούτοις εἰ δύναται ἀποδεικτικὸν τοῦ τὰ ἅγια μίαν τυγχάνειν βίβλον, τὰ δὲ ἐναντίως ἔχοντα πολλὰς, τὸ ἐπὶ μὲν τῶν ζώντων μίαν εἶναι τὴν βίβλον, ἀφ' ἧς ἀπαλείφονται οἱ ἀνάξιοι αὐτῆς γεγενημένοι, ὡς γέγραπται· Ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων· ἐπὶ δὲ τῶν κρίσει ὑποκειμένων βίβλους φέρεσθαι· φησὶ γὰρ ὁ Δανιήλ· Κριτήριον ἐκάθισε, καὶ βίβλοι ἠνεῴχθησαν. τῷ δὲ ἑνικῷ τῆς θείας βίβλου καὶ Μωσῆς μαρτυρεῖ, λέγων· Εἰ μὲν ἀφῇς τῷ λαῷ τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μὴ, ἐξάλειψόν με ἐκ τῆς βίβλου σου ἧς ἔγραψας. ἐγὼ καὶ τὸ παρὰ τῷ Ἠσαΐᾳ οὕτως ἐκλαμβάνω· οὐ γὰρ ἴδιον τῆς τούτου προφητείας τὸ εἶναι τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου ἐσφραγισμένους, μήτε ὑπὸ τοῦ μὴ ἐπισταμένου γράμματα ἀναγινωσκομένους διὰ τὸ μὴ εἰδέναι αὐτὸν γράμματα, μήτε ὑπὸ τοῦ ἐπισταμένου διὰ τὸ ἐσφραγίσθαι τὴν βίβλον. ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐπὶ πάσης γραφῆς ἀληθεύεται, δεομένης τοῦ κλείσαντος λόγου καὶ ἀνοίξοντος· Οὗτος γὰρ κλείσει καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει· καὶ ἐπὰν ἀνοίξῃ οὐκέτι οὐδεὶς ἀπορίαν δύναται τῇ ἀπ' αὐτοῦ σαφηνείᾳ προσενεγκεῖν· διὰ τοῦτο λέγεται ὅτι ἀνοίξει καὶ οὐδεὶς κλείσει. τὸ παραπλήσιον δὲ καὶ ἐπὶ τῆς εἰρημένης βίβλου παρὰ τῷ Ἰεζεκιὴλ ἐκλαμ βάνω, ἐν ᾗ ἐγέγραπτο θρῆνος καὶ μέλος καὶ οὐαί. πᾶσα γὰρ βίβλος περιέχει τὸ τῶν ἀπολλυμένων οὐαὶ, καὶ τὸ περὶ τῶν σωζομένων μέλος, καὶ τὸν περὶ τῶν μεταξὺ θρῆνον. ἀλλὰ καὶ ὁ ἐσθίων Ἰωάννης μίαν κεφαλίδα, ἐν ᾗ γέγραπται τὰ ὄπισθεν καὶ
20
τὰ ἔμπροσθεν, τὴν πᾶσαν νενόηκε γραφὴν ὡς βίβλον μίαν, ἡδίστην κατὰ τὰς ἀρχὰς νοουμένην ὅτε τις αὐτὴν μασᾶται, πικρὰν δὲ τῇ ἑκάστου τῶν ἐγνωκότων συναισθήσει τῇ περὶ ἑαυτοῦ ἀναφαινομένην. ἔτι προσθήσω εἰς τὴν τούτου ἀπόδειξιν ῥητὸν ἀποστολικὸν μὴ νενοημένον ὑπὸ τῶν Μαρκίωνος, καὶ διὰ τοῦτο ἀθετούν των τὰ εὐαγγέλια· τὸ γὰρ τὸν ἀπόστολον λέγειν· Κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ μὴ φάσκειν εὐαγ γέλια, ἐκεῖνοι ἐφιστάντες φασὶν οὐκ ἂν πλειόνων ὄντων εὐαγγελίων τὸν ἀπόστολον ἑνικῶς τὸ εὐαγγέλιον εἰρηκέναι, οὐ συνιέντες ὅτι, ὡς εἷς ἐστὶν ὃν εὐαγγελίζονται πλείονες, οὕτως ἕν ἐστι τῇ δυνάμει τὸ ὑπὸ τῶν πολλῶν εὐαγγέλιον ἀναγεγραμμένον, καὶ τὸ ἀληθῶς διὰ τεσσάρων ἕν ἐστιν εὐαγγέλιον. 5. Εἰ τοίνυν ταῦτα ἡμᾶς πεῖσαι δύναται τί ποτέ ἐστι τὸ ἓν βιβλίον καὶ τί τὰ πολλὰ, νῦν μᾶλλον φροντίζω οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραφομένων ἀλλὰ διὰ τὴν δύναμιν τῶν νοουμένων, μήποτε περιπέσω τῷ παραβαίνειν τὴν ἐντολὴν, ἐάν τι παρὰ τὴν ἀλήθειαν ὡς ἀλήθειαν ἐκθῶμαι, κἂν ἐν ἑνὶ τῶν γραφομένων· ἐκεῖ γὰρ ἔσομαι γράψας βιβλία πολλά. καὶ νῦν δὲ προφάσει γνώσεως ἐπανισταμένων τῶν ἑτερο δόξων τῇ ἁγίᾳ τοῦ χριστοῦ ἐκκλησίᾳ, καὶ πολυβίβλους συντάξεις φερόντων ἐπαγγελλομένας διήγησιν τῶν τε εὐαγγελικῶν καὶ ἀποστολικῶν λέξεων, ἐὰν σιωπήσωμεν μὴ ἀντιπαρατιθέντες αὐτοῖς τὰ ἀληθῆ καὶ ὑγιῆ δόγματα, ἐπι κρατήσουσι τῶν λίχνων ψυχῶν, ἀπορίᾳ τροφῆς σωτηρίου ἐπὶ τὰ ἀπηγορευμένα σπευδουσῶν καὶ ἀληθῶς ἀκάθαρτα καὶ βδελυκτὰ βρώματα. διόπερ ἀναγκαῖόν μοι δοκεῖ εἶναι, τὸν δυνάμενον πρεσβεύειν ὑπὲρ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λόγου ἀπαραχαράκτως καὶ ἐλέγχειν τοὺς τὴν ψευδώνυμον γνῶσιν μεταχειριζομένους, ἵστασθαι κατὰ τῶν αἱρετικῶν ἀναπλα σμάτων, ἀντιπαραβάλλοντα τὸ ὕψος τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος, πεπληρωμένον συμφωνίας δογμάτων κοινῶν τῇ καλουμένῃ παλαιᾷ πρὸς τὴν ὀνομαζομένην καινὴν διαθήκην. αὐτὸς γοῦν ἀπορίᾳ τῶν πρεσβευόντων τὰ κρείττονα, μὴ φέρων τὴν ἄλογον καὶ ἰδιωτικὴν πίστιν, διὰ τὴν πρὸς Ἰησοῦν ἀγάπην ἐπιδεδώκεις ποτὲ σαυτὸν λόγοις, ὧν ὕστε ρον τῇ δεδομένῃ σοι συνέσει καταχρησάμενος εἰς δέον καταγνοὺς ἀπέστης. ταῦτα δέ φημι κατὰ τὸ φαινόμενόν μοι ἀπολογούμενος περὶ τῶν δυναμένων λέγειν καὶ γράφειν, περὶ δὲ ἐμαυτοῦ ἀπολογούμενος, μὴ ἄρα οὐ τοιαύτης ὢν ἕξεως ὁποίαν ἐχρῆν τὸν παρὰ θεοῦ ἱκανούμενον διάκονον τῆς καινῆς διαθήκης, οὐ γράμματος ἀλλὰ πνεύματος, τολ μηρότερον ἐμαυτὸν τῷ ὑπαγορεύειν ἐπιδίδωμι. 6.1n Ὅτι ἓν ὄργανον θεοῦ τέλειον καὶ ἡρμο μένον πᾶ α ἡ θεία γραφή. ἐκ τοῦ βʹ τόμου τῶν εἰ τὸ κατὰ Ματθαῖον, εἰ τό· Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί. Τούτῳ δὲ τῷ ἑκατέρως εἰρηνοποιῷ οὐδὲν ἐν τοῖς θείοις λογίοις ἔτι ἐστὶ σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλῶδες, πάντα γὰρ ἐνώπια τοῖς νοοῦσι· καὶ ἐπεὶ μηδέν ἐστι τοιούτῳ σκολιὸν μηδὲ στραγγαλῶδες, διὰ τοῦτο πλῆθος εἰρήνης βλέπει ἐν ὅλαις ταῖς γραφαῖς, καὶ ταῖς δοκούσαις περιέχειν μάχην καὶ ἐναντιώματα πρὸς ἀλλήλας. γίνεται δὲ καὶ τρίτος εἰρηνοποιὸς, ὁ τὴν ἄλλοις φαινομένην μάχην τῶν γραφῶν ἀποδεικνὺς εἶναι οὐ μάχην, καὶ παριστὰς τὴν συμφωνίαν καὶ τὴν εἰρήνην τούτων, ἤτοι παλαιῶν πρὸς καινὰς, ἢ νομικῶν πρὸς προφητικὰς, ἢ εὐαγγελικῶν πρὸς εὐαγγελικὰς, ἢ εὐαγγελικῶν πρὸς ἀποστολικὰς, ἢ ἀποστολικῶν πρὸς ἀπο στολικάς. καὶ γὰρ πᾶσαί εἰσι κατὰ τὸν Ἐκκλησιαστὴν αἱ γραφαὶ λόγοι σοφῶν ὡς τὰ βούκεντρα, καὶ ὡς ἧλοι πεφυ τευμένοι, οἳ παρὰ τῶν συνθεμάτων ἐδόθησαν ἐκ ποιμένος ἑνὸς, καὶ οὐδὲν περισσὸν ἐξ αὐτῶν. εἷς δὲ ποιμὴν τῶν λογικῶν ὁ λόγος, δόξαν μὲν ἐχόντων διαφωνίας τοῖς μὴ ἔχουσιν ὦτα εἰς τὸ ἀκούειν, τὸ δὲ ἀληθὲς συμφωνότητα. 6. Ὡς γὰρ αἱ διάφοροι τοῦ ψαλτηρίου ἢ τῆς κιθάρας χορδαὶ, ὧν ἑκάστη ἴδιόν τινα φθόγγον καὶ δοκοῦντα μὴ ὅμοιον εἶναι τῷ τῆς ἑτέρας ἀποτελεῖ, νομίζονται τῷ ἀμούσῳ καὶ μὴ ἐπισταμένῳ λόγον μουσικῆς συμφωνίας διὰ τὴν ἀνομοιότητα τῶν φθόγγων ἀσύμφωνοι τυγχάνειν· οὕτως οἱ μὴ ἐπιστάμενοι ἀκούειν τῆς τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς ἁρμονίας οἴονται ἀνάρμοστον εἶναι τῇ καινῇ τὴν παλαιὰν, ἢ τῷ νόμῳ τοὺς προφήτας, ἢ τὰ εὐαγγέλια ἀλλήλοις, ἢ τὸν ἀπόστολον
21
τῷ εὐαγγελίῳ ἢ ἑαυτῷ ἢ τοῖς ἀποστόλοις. ἀλλ' ἐλθὼν ὁ πεπαιδευμένος τὴν τοῦ θεοῦ μουσικὴν, σοφός τις ἐν ἔργοις καὶ λόγοις τυγχάνων, καὶ διὰ τοῦτο χρηματίζων ἂν Δαυεὶδ, ὃς ἑρμηνεύεται ἱκανὸς χειρὶ, ἀποτελέσει φθόγγον μουσικῆς θεοῦ, ἀπὸ ταύτης μαθὼν ἐν καιρῷ κρούειν χορδὰς νῦν μὲν νομικὰς νῦν δὲ συμφώνως αὐταῖς εὐαγγελικὰς, καὶ νυνὶ μὲν προφητικὰς, ὅτε δὲ τὸ εὔλογον ἀπαιτεῖ, τὰς ὁμοτονούσας ἀποστολικὰς αὐταῖς, οὕτω δὲ καὶ ἀποστολικὰς εὐαγγελικαῖς. ἓν γὰρ οἶδεν τὸ τέλειον καὶ ἡρμοσμένον ὄργανον τοῦ θεοῦ εἶναι πᾶσαν τὴν γραφὴν, μίαν ἀποτελοῦν ἐκ διαφόρων φθόγ γων σωτήριον τοῖς μανθάνειν ἐθέλουσι φωνὴν, καταπαύου σαν καὶ κωλύουσαν ἐνέργειαν πᾶσαν πονηροῦ πνεύματος, ὡς κατέπαυσεν ἡ Δαυεὶδ μουσικὴ τὸ ἐν τῷ Σαοὺλ πονηρὸν πνεῦμα καὶ πνῖγον αὐτόν. ὁρᾷς οὖν καὶ τρίτως εἰρηνοποιὸν τὸν ἑπομένως τῇ γραφῇ καὶ βλέποντα τὴν εἰρήνην πάσης αὐτῆς καὶ ἐμποιοῦντα ταύτην τοῖς ὀρθῶς ζητοῦσι καὶ γνησίως φιλομαθοῦσιν. 7.1n Περὶ τοῦ ἰδιώματο τῶν προ ώπων τῆ θεία γραφῆ . ἐκ τοῦ εἰ τὸ ᾆ μα μικροῦ τόμου, ὃν ἐν τῇ νεότητι ἔγραψεν. Τῷ μὴ ἐξειληφότι τὸ ἰδίωμα τῶν προσώπων τῆς γραφῆς, τῶν τε λεγόντων καὶ τῶν πρὸς ἃ ὁ λόγος, πολλὴν παρέχει σύγχυσιν τὰ λεγόμενα, ζητοῦντι τὸ λέγον πρόσ ωπον ὅ τί ποτέ ἐστι, καὶ τὸ πρὸς ὃ ὁ λόγος ὁποῖον, καὶ πότε τὸ λέγον ἐπαύσατο πρόσωπον· τοῦ πρὸς ὅ ἐστι πολλάκις τηρουμένου, καὶ ἑτέρου πρὸς αὐτὸ λέγοντος· ἢ τοῦ πρὸς ὃ ὁ λόγος οὐκέτι ἀκούοντος, ἑτέρου δὲ διαδεξα μένου τὰ λεγόμενα, μένοντος τοῦ λέγοντος· ἔστι δ' ὅτε μεταβάλλει ἀμφότερα, καὶ τὸ λέγον καὶ τὸ πρὸς ὃ ὁ λόγος· ἢ ἐπὶ πλεῖον μένοντα ἀμφότερα οὐ σαφῶς δηλοῦται μένοντα. τί δὲ δεῖ παράδειγμα ζητεῖν ἑνὸς ἑκάστου τούτων, πάνυ τῶν προφητικῶν πεπληρωμένων τῆς διαφορᾶς αὐτῶν; ἥτις καὶ αἰτία ἐστὶν οὐχ ἡ τυχοῦσα μὴ διακρινομένη τῆς ἀσαφείας τῶν λεγομένων. ἔστι δὲ καὶ αὕτη συνήθεια τῆς γραφῆς, τὸ ταχέως μεταπηδᾷν ἀπὸ τοῦ περί τινων λόγου εἰς τὸν περὶ ἑτέρων· καὶ τοῦτο ἀσαφῶς ποιεῖν καὶ ὑπο συγκεχυμένως μάλιστα τοὺς προφήτας. 7.2n Καὶ πάλιν ὁμιλία δʹ εἰ τὰ Πράξει . Ἔδει πληρω θῆναι τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ ἅγιον πνεῦμα διὰ τόματο Δαυεὶδ περὶ Ἰούδα. Ἐν ᾧ ψαλμῷ τὰ περὶ τοῦ Ἰούδα γέγραπται εἴποι τις ἂν ὅτι οὐ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον λαλεῖ· σαφῶς γὰρ τοῦ σωτῆρός εἰσιν οἱ λόγοι, λέγοντος· Ὁ θεὸς τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς· ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ' ἐμὲ ἠνοίχθη· καὶ τὰ ἑξῆς, ἕως· Καὶ τὴν ἐπι σκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος. πῶς οὖν, εἰ ὁ σωτήρ ἐστιν ὁ λέγων ταῦτα, φησὶν ὁ Πέτρος· Ἔδει πληρωθῆναι τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος Δαυείδ; μήποτε οὖν ὃ διδασκόμεθα ἐνταῦθα τοιοῦτόν ἐστι· προσωποποιεῖ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν τοῖς προφήταις, καὶ ἐὰν προσωποποιήσῃ τὸν θεὸν, οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς ὁ λαλῶν, ἀλλὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ λαλεῖ· καὶ ἐὰν προσωποποιήσῃ τὸν χριστὸν, οὐκ ἔστιν ὁ χριστὸς ὁ λαλῶν, ἀλλὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐκ προσώπου τοῦ χριστοῦ λαλεῖ. οὕτως οὖν κἂν προσωποποιήσῃ τὸν προφήτην ἢ τὸν λαὸν ἐκεῖνον ἢ τὸν λαὸν τοῦτον, ἢ ὅ τι δήποτε προσω ποποιεῖ, τὸ ἅγιον πνεῦμά ἐστι τὸ πάντα προσωποποιοῦν. 8.1nΠερὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ ολοικοειδῆ καὶ μὴ ώζοντα τὴν κατὰ τὸ ῥητὸν ἀκολουθίαν ῥητὰ τῆ γραφῆ ἐπιχειρεῖν διορθοῦ θαι, πολὺ τοῖ υνιέναι δυναμένοι τὸ τῆ διανοία ἀκόλουθον ώζοντα. ἐκ τῶν εἰ τὸν Ὠ ηὲ ἐξηγητικῶν. Ἐπειδὴ πολλάκις τὰ σολοικοειδῶς εἰρημένα κατὰ τὴν γραφὴν, ὅσα κατὰ τὴν λέξιν, συγχύνει τὸν ἐντυγχά νοντα, ὡς ὑπονοεῖν οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ ἀκολούθως οὐδὲ ὡς ἔχει γεγράφθαι τὰ ῥητά· ὡς καὶ τολμᾷν τινὰς προφάσει διορθώ σεως μετατιθέντας ἀλλοιοῦν τὸν ἐγκείμενον περὶ τὰ δοκοῦντα ἀνακολούθως γεγράφθαι ῥητὰ νοῦν· ἀναγκαίως καὶ ἐνθάδε, τοῦ ὁμοίου ἐμπεσόντος ὅσον κατὰ τὴν λέξιν περὶ τὰ προκείμενα ῥητὰ, ἴδωμεν τὸν ἐν αὐτοῖς ἐγκείμενον νοῦν. πληθυντικῶς γὰρ εἰπών· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου· καὶ πάλιν πληθυντικῶς τὸ ἑξῆς δηλώσας· Ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὕρωσάν με· τὸ ἑξῆς ἐπὶ ἑνικοῦ ἐπιφέρει λέγων· Καὶ ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτόν. τῇ γὰρ λέξει ψιλῇ τις ἐνι δὼν, κατὰ πλάνην δοκῶν γεγράφθαι, ἢ καὶ τὸ τελευταῖον πληθυντικῶς γράψαι, ἢ τὰ
22
προάγοντα εἰς ἑνικὸν μεταθείη. ἀναγνοὺς γάρ· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου· καί· Ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὕρωσάν με· εἴποι ἂν ὅτι καὶ τὸ ἑξῆς οὖν ἐστίν· Ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς· τουτέστι, τοὺς κλαύ σαντας καὶ δεηθέντας καὶ ἐν τῷ οἴκῳ Ὢν εὑρόντας τὸν θεόν. ἐκ παρατηρήσεως δὲ ὁμοίων ῥητῶν καὶ τοῦτο ἀκολούθως εἰρῆσθαι δείξομεν. 8. Ἐν τῇ Γενέσει τῷ Ἀδὰμ ὁ θεὸς ἐντολὴν διδοὺς οὕτω φησίν· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ, ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, οὐ φάγεσθε ἀπ' αὐτοῦ· ᾗ δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ' αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. ἀρξάμενος γὰρ κἀκεῖ ἀπὸ ἑνικοῦ ἐν τῷ εἰρηκέναι· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παρα δείσῳ βρώσει φαγῇ· ἐπιφέρει πληθυντικῶς εἰπών· Ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, οὐ φάγεσθε ἀπ' αὐτοῦ· ᾗ δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ' αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. ὅτε γὰρ περὶ τῆς ἐντολῆς [λέγει], δι' ἧς αὐτὸν ἐν ζωῇ ταύτην τηροῦντα ἠθέλησεν εἶναι, ἑνικῶς ἐντέλλεται, καί φησιν· Ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ· οἱ γὰρ κατὰ θεὸν περιπατοῦντες καὶ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ ἀντεχόμενοι, κἂν πολλοὶ ὦσι, τῷ ὁμόφρονες εἶναι οἱ πολλοὶ ἕν εἰσι. διὰ τοῦτο ὅτε περὶ ἀγαθοῦ ἐντολὴ δίδοται, ἑνικῶς αὐτῷ λέγεται τό· Βρώσει φαγῇ· ὅτε δὲ ἤδη περὶ παραβάσεως διαστέλλεται, οὐχ ἑνικῶς ἀλλ' ἤδη πληθυντικῶς φησίν· Οὐ φάγεσθε· ᾗ δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. 8.3 Οὕτως οὖν καὶ ἐνθάδε, ὅτε ἔτι κλαίουσι καὶ δέονται πρὸς θεὸν, πληθυντικῶς λέγεται τό· Ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν μου· ὅτε δὲ εὑρίσκουσι τὸν θεὸν, οὐκέτι πληθυντικῶς φησὶ τό· Ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς· ἀλλά· πρὸς αὐτόν. ἤδη γὰρ ἓν γεγόνασιν οἱ πολλοὶ ἐν τῷ εὑρηκέναι τὸν θεὸν καὶ ἐν τῷ ἀκούειν λόγον αὐτοῦ. ὁ γὰρ εἷς ὅτε ἁμαρτάνει πολλοστός ἐστιν, ἀποσχιζόμενος ἀπὸ θεοῦ καὶ μεριζόμενος καὶ τῆς ἑνότητος ἐκπεσών· οἱ δὲ πολλοὶ ταῖς ἐντολαῖς ἑπόμενοι ταῖς τοῦ θεοῦ εἷς εἰσί· καθὼς καὶ ὁ ἀπόστολος μαρτυρεῖ, εἰπών· Ὅτι εἷς ἄρτος καὶ ἓν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν· καὶ πάλιν· Εἷς θεὸς καὶ εἷς χριστὸς καὶ μία πίστις καὶ ἓν βάπτισμα· καὶ ἀλλαχοῦ· Ὅτι οἱ πάντες ἕν ἐσμεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· καὶ αὖθις· Ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς τοὺς πάντας ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι, τῷ κυρίῳ. καὶ ὅτι οἱ εὐαρεστοῦντες τῷ κυρίῳ ἕν εἰσιν, ἀπὸ τῆς προσευχῆς, ἧς ὁ σωτὴρ εὔχεται πρὸς τὸν πατέρα περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἔστιν ἰδεῖν· Πάτερ γάρ, φησιν, ἅγιε, δὸς ἵνα καθὼς ἐγὼ καὶ σὺ ἕν ἐσμεν οὕτω καὶ οὗτοι ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν. ὅταν δὲ καὶ ἀλλήλων μέλη εἶναι λέγωνται οἱ ἅγιοι, τί ἄλλο εἰ μὴ ἓν σῶμά εἰσι; καὶ ἐν τῷ Ποιμένι δὲ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, διὰ πολλῶν μὲν λίθων οἰκοδομουμένην, ἐξ ἑνὸς δὲ λίθου φαινομένην εἶναι τὴν οἰκοδομὴν, τί ἄλλο ἢ τὴν ἐκ πολλῶν συμφωνίαν καὶ ἑνότητα σημαίνει ἡ γραφή; 9.1nΤί ὁ λόγο τοῦ τὴν θείαν γραφὴν κατὰ διάφορα ημαινόμενα τῷ αὐτῷ ὀνόματι κεχρῆ θαι πολλάκι καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ. ἐκ τῆ πρὸ Ῥωμαίου · τόμο ἔννατο · εἰ τό· Τί οὖν; ὁ νόμο ἁμαρτία; Οὐχ ὥσπερ ὄνομα ἕν ἐστι νόμος, οὕτω καὶ εἷς ὁ περὶ νόμου πανταχοῦ τῆς γραφῆς λόγος. διὸ καθ' ἕκαστον χρὴ τόπον αὐτῆς ἐπιμελῶς ἐπιστήσαντα θεωρῆσαι, νῦν μὲν τί σημαίνεται ἐκ τῆς νόμος φωνῆς, νῦν δὲ τί χρὴ τὸ τοιοῦτον ἐννοεῖν. ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων πλειόνων· ὁμώνυμοι γὰρ καὶ ἐπὶ ἄλλων εἰσὶ κατὰ τὴν γραφὴν φωναὶ, αἵτινες συγχέουσι τοὺς νομίζοντας ὅτι ὡς ὄνομα ἕν ἐστιν οὕτω καὶ τὸ σημαινόμενον ἓν, ὅπου ἂν τοῦτο ὀνομασθῇ. ὅτι δὲ ἡ νόμος φωνὴ οὐκ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀλλ' ἐπὶ πλειόνων τέτακται, τὰ πολλὰ παραλιπόντες καὶ δεόμενα κατασκευῆς, ἔχοντα ἀνθυποφορὰν λύσεως δεομένην, ἐκθησόμεθα τὰ πάνθ' ὁντινοῦν δυσωπῆσαι δυνάμενα, ὡς τῆς νόμος φωνῆς κει μένης ἐπὶ πλειόνων· οἷον ἐπὰν ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας λέγηται· Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν ὑπὸ κατάραν εἰσί, γέγραπται γάρ· ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά. σαφὲς ὅτι νόμος ὁ κατὰ τὸ γράμμα δη λοῦται Μωσέως, τὸ προστακτικὸν μὲν ὧν ποιητέον, ἀπα γορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον τοῖς αὐτῷ ὑποκειμένοις. τὸ δ' αὐτὸ δηλοῦται ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιστολῇ καὶ ἐν τῷ· Ὁ νόμος γὰρ τῶν παραβάσεων χάριν ἐτέθη, ἄχρι οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται, διαταγεὶς δι'
23
ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου· καὶ ἐν τῷ· Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστὸν, ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν· ἐλθού σης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν. πάντες γὰρ υἱοὶ θεοῦ ἐστὲ διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. σημαίνεται καὶ ἡ παρὰ Μωσεῖ ἀναγεγραμμένη ἱστορία ἀπὸ τῆς νόμος φωνῆς, ὡς ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς ἔστι λαβεῖν ἐκ τοῦ· Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας. ἀλλ' ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας. 9. Οἶδα καὶ τοὺς ψαλμοὺς ὀνομαζομένους νόμον, ὡς δῆλον ἐκ τοῦ· Ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν γεγραμμένος ὅτι ἐμίσησάν με δωρεάν. ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ Ἠσαΐου προφητεία νόμος παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λέγεται. φάσκοντι· Ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται· ἐν ἑτερογλώσσοις καὶ ἐν χείλεσιν ἑτέροις λαλήσω τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ οὐδ' οὕτως εἰσακούσονταί μου, λέγει κύριος. εὗρον γὰρ τὰ ἰσοδυναμοῦντα τῇ λέξει ταύτῃ ἐν τῇ τοῦ Ἀκύλου ἑρμηνείᾳ κείμενα. λέγεται νόμος καὶ ἡ μυστικωτέρα καὶ θειοτέρα τοῦ νόμου ἐκδοχὴ, ὡς ἐν τῷ· Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστι. παρὰ δὲ πάντα ταῦτα λέγεται νόμος ὁ κατὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας ἐνεσπαρμένος τῇ ψυχῇ καὶ, ὡς ὀνομάζει ἡ γραφὴ, ἐγγεγραμμένος τῇ καρδίᾳ λόγος, προσ τακτικὸς μὲν ὧν ποιητέον, ἀπαγορευτικὸς δὲ ὧν οὐ ποι ητέον. καὶ τοῦτο δὲ δηλοῦται ἐν τῷ· Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶσιν, οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσὶ νόμος· οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, συμ μαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως. ὁ γὰρ γραπτὸς ἐν ταῖς καρδίαις νόμος καὶ ἐν ἐθνικοῖς φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιοῦσιν οὐκ ἄλλος ἐστὶ τοῦ κατὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας φύσει ἐγγεγραμμένου τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν, καὶ τρανωτέρου μετὰ τῆς συμπληρώσεως τοῦ λόγου ὁσημέραι γινομένου. τοῦτο τὸ σημαινόμενον ἦν τοῦ νόμου καὶ ἐν τῷ· Ἁμαρτία οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου· καὶ ἐν τῷ· Τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνων εἰ μὴ διὰ νόμου. πρὸ γὰρ τοῦ κατὰ Μωσέα νόμου ἐλλελόγηται ἁμαρτία καὶ τῷ Κάιν καὶ τοῖς κατὰ τὸν κατακλυσμὸν παθοῦσιν, ἔτι δὲ καὶ Σοδομίταις καὶ ἄλλοις μυρίοις· πολλοί τε ἔγνωσαν τὴν ἁμαρτίαν καὶ πρὸ τοῦ Μωσέως νόμου. καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ δύο σημαινόμενα τοῦ ἑνὸς ὀνόματος τοῦ νόμου ἐν τῷ αὐτῷ παρείληπται τόπῳ· εὑρή σομεν γὰρ ταύτην τὴν συνήθειαν καὶ ἐν ἄλλαις γραφαῖς, οἷον· Οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι τετράμηνός ἐστι καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη. δὶς γὰρ ὁ θερισμὸς ὀνομασθεὶς κατὰ μὲν τὸ πρότερον ἐπὶ τὸν σω ματικὸν ἀναφέρεται, κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ἐπὶ τὸν πνευματι κόν. τὸ δὲ ὅμοιον εὑρήσεις καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπὸ γενετῆς τυφλοῦ θεραπευθέντος· ᾧ ἐπιφέρει σωματικῶς γενομένῳ τό· Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσι καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται. 9.3 Οὕτω τοίνυν καὶ νῦν χωρὶς μὲν νόμου τοῦ τῆς φύσε ως δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται, μαρτυρουμένη δὲ ὑπὸ νόμου Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν. εἴποιμεν δ' ἂν πρὸς τοὺς ἔτι ὀκνοῦντας παραδέξασθαι τὸ διττὸν σημαινόμενον τοῦ νόμου, ὅτι εἴπερ ὁ αὐτὸς νόμος παρείληπται ἔν τε τῷ· Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται· καὶ ἐν τῷ· Μαρτυρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν· εἰ μὲν χωρὶς νόμου πεφανέρωται, οὐχ ὑπὸ νόμου μαρτυρεῖται· εἰ δὲ ὑπὸ τοῦ νόμου μαρτυρεῖται, οὐ χωρὶς νόμου πεφανέρωται. τῇ τοίνυν δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ φανερουμένῃ ὑπὸ Ἰησοῦ Χριστοῦ μαρτυρεῖ οὐδαμῶς μὲν ὁ τῆς φύσεως νόμος· μικρότερος γάρ ἐστιν αὐτῆς· ὁ δὲ Μωσέως νόμος, οὐ τὸ γράμμα ἀλλὰ τὸ πνεῦμα, καὶ οἱ ἀνάλογον τῷ πνεύματι τοῦ νόμου προφῆται, καὶ ὁ ἐν αὐτοῖς πνευματικὸς λόγος. διὸ χρὴ ἐπιμελῶς τὸν ἀναγινώσκοντα τὴν θείαν γραφὴν τηρεῖν ὅτι οὐ πάντως ταῖς αὐταῖς λέξεσιν ἐπὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων χρῶνται αἱ γραφαί· τοῦτο δὲ ποιοῦσιν, ὁτὲ μὲν παρὰ τὴν ὁμωνυμίαν, ὁτὲ δὲ παρὰ τὴν τροπολογίαν, καὶ ἔσθ' ὅτε παρὰ τὴν σύμφρασιν ἀπαιτοῦσαν ἄλλως τῇ λέξει χρήσασθαι ἐν τοῖσδέ τισιν ἢ ὡς κεῖται ἐν
24
ἑτέροις. καὶ τοῦτο ἐὰν ἐπιμελῶς παραφυλαττώμεθα, πολλῶν σφαλ μάτων ἀπαλλαττόμεθα καὶ παρεκδοχῶν. χρὴ οὖν εἰδέναι ὅτι τό· Ἑώρακεν οὐκ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀεὶ κεῖται, ἀλλ' ὁτὲ μὲν ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ ὁρᾷν, ὁτὲ δὲ ἀντὶ τοῦ νοεῖν. καθόλου γὰρ τοῦτο ἰστέον, ὅτι προκειμένου κρύψαι καὶ μὴ φανερῶς ἐκθέσθαι τὰ νοήματα τῆς ἀληθείας τῷ ἐν τοῖς προφήταις πνεύματι καὶ ἐν τοῖς ἀποστόλοις Χριστοῦ λόγῳ, πολλαχοῦ καὶ ὑπὸ τῆς φράσεως συγχεῖται καὶ οὐχ ὡς ὑπὸ μίαν λέγεται ἀκολουθίαν· ἵνα μὴ καὶ ἀνάξιοι εἰς κρίμα τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς εὕρωσι τὰ συμφερόντως αὐτοῖς ἀποκε κρυμμένα. καὶ τοῦτο πολλαχοῦ αἴτιόν ἐστι τοῦ δοκεῖν μὴ ἔχειν σύνταξιν μηδὲ ἀκολουθίαν τὴν ὅλην γραφήν· καὶ μάλιστα, ὡς προείπομεν, τὴν προφητικὴν καὶ τὴν ἀπο στολικήν· καὶ μάλιστα τῆς ἀποστολικῆς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολὴν, ἐν ᾗ τὰ περὶ νόμου διαφόρως ὀνομάζεται, καὶ ἐπὶ διαφόρων πραγμάτων κείμενα· ὥστε δοκεῖν ὅτι οὐκ ἔχεται ὁ Παῦλος ἐν τῇ γραφῇ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ προ κειμένου αὐτῷ σκοποῦ. 10.1n Περὶ τῶν ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ δοκούντων ἔχειν τι λίθου προ κόμματο , ἢ πέτρα κανδάλου. ἐν τῇ λθʹ ὁμιλίᾳ τῶν εἰ τὸν Ἱερεμίαν, εἰ τό· Οὐκ ἠδύνατο κύριο φέρειν ἀπὸ προ ώπου πονηρία ὑμῶν. Ἐάν ποτε ἀναγινώσκων τὴν γραφὴν προσκόψῃς νοήματι ὄντι καλῷ λίθῳ προσκόμματος καὶ πέτρᾳ σκανδά λου, αἰτιῶ σαυτόν· μὴ ἀπελπίσῃς γὰρ τὸν λίθον τοῦτον τοῦ προσκόμματος καὶ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου ἔχειν νοή ματα, ὥστ' ἂν γενέσθαι τὸ εἰρημένον· Καὶ ὁ πιστεύων οὐ καταισχυνθήσεται. πίστευσον πρῶτον, καὶ εὑρήσεις ὑπὸ τὸ νομιζόμενον σκάνδαλον πολλὴν ὠφέλειαν ἁγίαν. εἰ γὰρ ἡμεῖς ἐντολὴν ἐλάβομεν μὴ λέγειν ῥῆμα ἀργὸν, ὡς δώσοντες περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, καὶ ὅση δύναμις φιλοτιμούμεθα πᾶν ῥῆμα τὸ ἐξιὸν ἐκ τοῦ στόματος ἡμῶν ποιεῖν ἐργάζεσθαι καὶ ἐν ἡμῖν τοῖς λέγουσι καὶ ἐν τοῖς ἀκούουσι· τί χρὴ νοεῖν περὶ τῶν προφητῶν, ἢ ὅτι πᾶν ῥῆμα λαληθὲν διὰ τοῦ στόματος αὐτῶν ἐργατικὸν ἦν; καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ πᾶν τὸ ῥῆμα τὸ λαλούμενον ὑπὸ τῶν προφητῶν εἰργάζετο ἔργον τὸ πρέπον ῥήματι. ἀλλὰ γὰρ οἶμαι ὅτι καὶ πᾶν θαυμάσιον γράμμα τὸ γεγραμμένον ἐν τοῖς λογίοις τοῦ θεοῦ ἐργάζεται. καὶ οὐκ ἔστιν ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία γεγραμμένη ἐν τῇ γραφῇ ἥτις τοῖς ἐπιστα μένοις χρῆσθαι τῇ δυνάμει τῶν γραμμάτων οὐκ ἐργάζεται τὸ ἑαυτῆς ἔργον. 10. Ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῶν βοτανῶν ἑκάστη μὲν ἔχει δύναμιν εἴτε εἰς τὴν ὑγίειαν τῶν σωμάτων εἴτε εἰς ὅτι δήποτε, οὐ πάντων δέ ἐστιν ἐπίστασθαι εἰς ὃ ἑκάστη τῶν βοτανῶν ἐστὶ χρήσιμος, ἀλλ' εἴ τινες ἐπιστήμην εἰλή φασιν, οὗτοι οἱ περὶ τὰς βοτάνας διατρίβοντες ἵνα εἴδωσι καὶ πότε παραλαμβανομένη καὶ ποῦ τῶν σωμάτων ἐπιτι θεμένη καὶ τίνα τρόπον σκευαζομένη ὀνίνησι τὸν χρώμενον· οὕτως οἱονεὶ βοτανικός τις πνευματικός ἐστιν ὁ ἅγιος, ἀναλεγόμενος ἀπὸ τῶν ἱερῶν γραμμάτων ἕκαστον ἰῶτα καὶ ἕκαστον τὸ τυχὸν στοιχεῖον, καὶ εὑρίσκων τὴν δύναμιν τοῦ γράμματος, καὶ εἰς ὅτι ἐστὶ χρήσιμον, καὶ ὅτι οὐδὲν παρέλκει τῶν γεγραμμένων. εἰ δὲ βούλει καὶ δευτέρου ἀκοῦσαι εἰς τοῦτο παραδείγματος, ἕκαστον μέλος τοῦ σώματος ἡμῶν ἐπί τινι ἔργῳ ὑπὸ τοῦ τεχνίτου θεοῦ γε γένηται· ἀλλ' οὐ πάντων ἐστὶν εἰδέναι τίς ἡ ἑκάστου τῶν μελῶν μέχρι τῶν τυχόντων δύναμις καὶ χρεία. οἱ γὰρ περὶ τὰς ἀνατομὰς πραγματευσάμενοι τῶν ἰατρῶν δύνανται λέγειν ἕκαστον καὶ τὸ ἐλάχιστον μόριον εἰς τί χρήσιμον ὑπὸ τῆς προνοίας γεγένηται. νόει μοι τοίνυν καὶ τὰς γραφὰς τοῦτον τὸν τρόπον πάσας βοτάνας, ἢ ἓν τέλειον λόγου σῶμα· εἰ δὲ σὺ μήτε βοτανικὸς εἶ τῶν γραφῶν μήτε ἀνατομεὺς εἶ τῶν προφητικῶν λόγων, μὴ νόμιζε παρέλκειν τι τῶν γεγραμμένων, ἀλλὰ σαυτὸν μᾶλλον ἢ τὰ ἱερὰ γράμματα αἰτιῶ, ὅτε μὴ εὑρίσκεις τὸν λόγον τῶν γεγραμ μένων. τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρή σιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν, ἵνα προτραπῶ σιν οἱ θέλοντες προσέχειν τῇ ἀναγνώσει μηδὲν παραπέμ πεσθαι ἀνεξέταστον καὶ ἀνεξερεύνητον γράμμα. 11.1nὍτι χρὴ πά η τῆ θεοπνεύ του γραφῆ τὸ τρό φιμον διώκειν, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ταρα όμενα ῥητὰ δυ φήμοι ἐπαπορή ε ι μὴ ἀποτρέπε θαι μηδὲ ὑπερηφανεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μεταλαμβάνειν τῆ
25
ἐν ἀπι τίᾳ ταραχῆ ἐκτό . ἐκ τοῦ κʹ τόμου τῶν εἰ τὸν Ἰεζεχιήλ. "Τάδε λέγει κύριο κύριο · ἰδοὺ ἐγὼ ἀνακρινῶ ἀνὰ μέ ον προβάτου καὶ προβάτου, κριῶν καὶ τράγων. καὶ οὐχ ἱκανὸν ὑμῖν ὅτι τὴν καλὴν νομὴν ἐνέμε θε, καὶ τὰ κατάλοιπα τῆ νομῆ ὑμῶν κατεπατεῖτε τοῖ πο ὶν ὑμῶν; καὶ τὸ καθε τηκὸ ὕδωρ ἐπίνετε, καὶ τὸ λοιπὸν τοῖ πο ὶν ὑμῶν ἐταρά ετε; καὶ τὰ πρόβατά μου τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ὑμῶν ἐνέμοντο, καὶ τὸ τεταραγ μένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἔπινον." Μετὰ τὸ παρα τῆ αι περὶ προβάτων κριῶν, καὶ περὶ προβάτων αἰγῶν, καὶ ὅτι ύνηθε τῇ γραφῇ τὸ πρόβατον καὶ ἐπὶ τοῦ γένου τῶν αἰγῶν ἔ θ' ὅτε τά ειν, ἐπιφέρει· Τί οὖν ἐστὶν ὃ καὶ ἐν τούτοις αἰνίσσεται, φέρε κατὰ δύναμιν ἐξετάσωμεν. πᾶσα μὲν, οἶμαι, καλὴ νομὴ καὶ πᾶν τὸ καθεστηκὸς ὕδωρ τὰ ὅλα λόγιά ἐστι τῶν ἱερῶν γραμ μάτων. εἶτ' ἐπείτινές τινα μὲν τῶν γεγραμμένων ἐγκρίνουσιν ὡς ὠφέλιμα, τινὰ δὲ ἀποδοκιμάζουσιν ὡς οὐ σωτήρια, οὗτοι ἂν εἶεν οἱ μετὰ τὸ νενεμῆσθαι τὴν καλὴν ὧν ἐξελέξαντο νο μὴν, καὶ πεπωκέναι τὸ καθεστηκὸς οὗ ἔκριναν εἶναι βελτίονος ὕδατος, τὸ λοιπὸν τῆς νομῆς καταπατοῦντες, καὶ τὸ λοιπὸν ὕδωρ τοῖς ποσὶν ἑαυτῶν ταράσσοντες. τοιοῦτοι δή εἰσιν οἵ τε τὴν μὲν καινὴν ἐγκρίνοντες, τὴν δὲ παλαιὰν ἀποδοκιμά ζοντες διαθήκην· καὶ οἱ τῶν παλαιῶν γραμμάτων τὰ μὲν ἀπὸ θειοτέρας λέγοντες εἶναι δυνάμεως καὶ τῆς ἀνωτάτω, τὰ δὲ ἀπὸ ὑποδεεστέρας. πρόβατα δὲ ἴδια ἀναγορεύει ὁ ποιμὴν τοὺς μὴ ὑπερηφανοῦντας τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ἐκείνων, καὶ μὴ ἐξουθενοῦντας τὸ τεταραγμένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν τῶν ψεκτῶν προβάτων, καὶ τάχα προβάτων τράγων καὶ ἐρίφων· οὐ γὰρ ἠθέλησαν εἶναι πρόβατα κριῶν ἄξια τῶν δεξιῶν. 11. Ἡμεῖς οὖν, οἱ εὐχόμενοι εἶναι πρόβατα τοῦ ποι μένος, μηδέποτε φεύγωμεν νεμηθῆναι καὶ τὰ αὐτόθεν ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ ἀπεμφαίνοντα τῶν γραφῶν, καὶ διὰ τὴν ἀπέμ φασιν τῆς λέξεως πατούμενα ὑπὸ τῶν μὴ δυναμένων μηδὲ θελόντων χρῆσθαι πάσῃ τῇ νομῇ. ἀλλὰ κἂν ᾖ τι ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ἐκείνων τεταραγμένον, ἀναμιξάντων τῷ καθαρῷ λόγῳ τῆς γραφῆς δυσφήμους ἐπαπορήσεις, μὴ ἀποτρεπώ μεθα, δι' ἣν πεποιήκασι τῷ λόγῳ ταραχὴν, πίνειν καὶ τὸ ὑπὸ τῶν ποδῶν αὐτῶν τεταραγμένον. καὶ τήρει γε ἐπιμελῶς, ὅτι πρὸς τοὺς ταράξαντας τὸ ὕδωρ καὶ πατήσαντας τὴν νομὴν λέγεται ὡς περὶ κρειττόνων· Καὶ τὰ πρόβατά μου τὰ πατήματα τῶν ποδῶν ὑμῶν ἐνέμοντο, καὶ τὸ τεταρα γμένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἔπινον. ἀλλὰ καὶ μηδεπώποτε νομὴν προφητικὴν ἡμεῖς πατήσωμεν, μηδὲ ὕδωρ νομικὸν ταράξωμεν· ἁμαρτανόντων δέ τινων καὶ περὶ τὴν εὐαγγελικὴν νομὴν καὶ τὸ ἀποστολικὸν ὕδωρ, ὥστε τῶν εὐαγγελικῶν τινὰ μὲν πατεῖν τινὰ δὲ ὡς καλὴν νέμεσθαι νομὴν, καὶ τῶν ἀποστολικῶν ἢ πάντα ἀποκρίνειν, ἤ τινα μὲν ἐγκρίνειν τινὰ δὲ ἀποκρίνειν· ἡμεῖς καὶ τὰ ὅλα εὐαγ γέλια νεμηθῶμεν καὶ μηδὲν αὐτῶν πατήσωμεν, καὶ πάντα τὰ ἀποστολικὰ πίνοντες, τὸ ὅσον ἐφ' ἡμῖν καθεστηκὸς ὕδωρ, αὐτὰ τηρήσωμεν, καὶ μηδὲν τῶν ἐν αὐτοῖς ἀπιστίᾳ ταρασσούσῃ τοὺς οὐκ εἰδότας συνιέναι τῶν λεγομένων ταράξωμεν. 12.1n Πρὸ τὸ μὴ ἐκκακεῖν ἐν τῇ ἀναγνώ ει τῆ θεία γραφῆ τὸν μὴ υνιέντα τὸ κοτεινὸν τῶν ἐν αὐτῇ αἰνιγμάτων καὶ παραβολῶν. ἀπὸ τῆ κʹ ὁμιλία τῆ εἰ τὸν Ἰη οῦν τὸν Ναυῆ. Ἡ μὲν ἄκρα ὠφέλεια ἀπὸ τῶν τοιούτων ἀναγνωσμά των τῷ δυναμένῳ νοῆσαι τὴν ἀληθῆ κληροδοσίαν ἀπὸ Ἰησοῦ μεριζομένην τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ γίνεται, καὶ τῷ οἵῳ τε γενο μένῳ ἀναβῆναι ἐπὶ τὴν γῆν τὴν ἁγίαν, τὴν ἀληθινὴν, τὴν ὄντως ἀγαθὴν, καὶ ἐφαρμόσαι ἐκ τῆς ὀνομασίας τῶν εἰρη μένων τῇ διαφορᾷ τῶν κληρονομούντων τὰ κατὰ τοὺς τόπους λεγόμενα. ἐπεὶ δὲ δύσκολόν ἐστιν εὑρεῖν τὸν οὕτως ὠφελού μενον, βουλόμεθα παραμυθήσασθαι τοὺς ἀκούοντας μὴ ἐκ κακεῖν ἐπὶ ταῖς ἀναγνώσεσι. τίς οὖν ἡ παραμυθία ὑπὲρ τοῦ μὴ ἐκκακεῖν τὸν ἀκούοντα τῶν τοιούτων ἀναγνωσμά των, λεκτέον. ὥσπερ τοίνυν αἱ ἐπῳδαὶ δύναμίν τινα ἔχουσι φυσικὴν, καὶ μὴ νοῶν ὁ κατεπᾳδόμενος λαμβάνει τι ἐκ τῆς ἐπῳδῆς, κατὰ τὴν φύσιν τῶν φθόγγων τῆς ἐπῳδῆς, εἴτε εἰς βλάβην εἴτε εἰς ἴασιν σώματος ἢ ψυχῆς ἑαυτοῦ· οὕτω μοι νόει πάσης ἐπῳδῆς δυνατωτέραν εἶναι τὴν ὀνομασίαν τῶν ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς ὀνομάτων.
26
εἰσὶ γάρ τινες δυνάμεις ἐν ἡμῖν, ὧν αἱ μὲν κρείττονες διὰ τούτων τῶν οἱονεὶ ἐπῳδῶν τρέφονται συγγενεῖς οὖσαι αὐταῖς, καὶ ἡμῶν μὴ νοούντων ἐκείνας τὰς δυνάμεις νοούσας τὰ λεγόμενα δυνατωτέρας ἐν ἡμῖν γίνεσθαι πρὸς τὸ συνεργεῖν τῷ ἡμετέρῳ βίῳ. ὅτι γὰρ ἔστι τινὰ ἐν ἡμῖν ἀόρατα, καὶ πολλά γε ταῦτα, δηλώσει ὁ εἰπὼν ψαλμός· Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον, καὶ πάντα τὰ ἐντός μου τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ. ἔστιν οὖν πλῆθός τι ἐν ἡμῖν δυνάμεων κεκληρωμένων ἡμῶν τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα· αἵτινες, ἐὰν ὦσιν ἅγιαι, τῆς γραφῆς ἀναγινωσκο μένης ὠφελοῦνται καὶ γίνονται ἰσχυρότεραι, κἂν ὁ νοῦς ἡμῶν ἄκαρπος ᾖ· ὡς γέγραπται περὶ τοῦ γλώσσῃ λαλοῦντος, ὅτι Τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστι. νόει οὖν μοι ὅτι ποτὲ τοῦ ἐν ἡμῖν νοῦ ἀκάρπου ὄντος αἱ δυνάμεις αἱ συνεργοῦσαι τῇ ψυχῇ καὶ τῷ νῷ καὶ πᾶσιν ἡμῖν τρέφονται λογικῇ τῇ ἀπὸ τῶν ἱερῶν γραμμάτων καὶ τῶν ὀνομάτων τούτων τροφῇ, καὶ τρεφόμεναι δυνατώτεραι γίνονται πρὸς τὸ ἡμῖν συνεργεῖν· ὥσπερ δὲ αἱ κρείττους δυνάμεις οἱονεὶ κατεπᾴδονται καὶ ὠφελοῦνται, καὶ γίνονται δυνατώτεραι ἀπὸ τῶν τοιούτων γραμμάτων καὶ ὀνομάτων, οὕτως αἱ ἀντικείμεναι δυνάμεις τῶν ἐν ἡμῖν οἱονεὶ καθέλ κονται καὶ νικῶνται ἀπὸ τῶν τοῦ θεοῦ ἐπῳδῶν, καὶ νικώ μεναι κοιμίζονται. 12. Καὶ εἴ ποτέ τις ὑμῶν ἑώρακεν ἀπὸ ἐπῳδῶν ἀσπίδα κοιμιζομένην, ἢ ἄλλο τι τούτων τῶν ἰοβόλων, ἐκεῖνο τὸ παράδειγμα λαβέτω εἰς τὴν γραφήν· ἧς ἀναγινωσκομένης καὶ μὴ νοουμένης, ἐνίοτε ἀκηδιᾷ καὶ ἐκκακεῖ ὁ ἀκροατής· καὶ πιστευέτω ὅτι αἱ ἐν αὐτῷ ἀσπίδες καὶ αἱ ἐν αὐτῷ ἔχιδναι ἀτονώτεραι γίνονται ἀπὸ τῶν φαρμάκων τῶν φαρμακευόντων, οἷον παρὰ σοφοῦ Μωσῆ, παρὰ σοφοῦ Ἰησοῦ, παρὰ σοφῶν τῶν ἁγίων προφητῶν. μὴ ἐκκακῶμεν οὖν ἀκούοντες γρα φῶν, ἃς οὐ νοοῦμεν· ἀλλὰ γενηθήτω ἡμῖν κατὰ τὴν πίστιν ἡμῶν, ἣν καὶ πιστεύομεν, ὅτι πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος οὖσα ὠφέλιμός ἐστι. τὸ γὰρ ἓν τῶν δύο δεῖ σε παραδέξασθαι ἐπὶ τούτων τῶν γραφῶν, ἢ ὅτι οὔκ εἰσι θεόπνευστοι ἐπεὶ οὔκ εἰσιν ὠφέλιμοι, ὡς ὑπολαμβάνοι ἂν ὁ ἄπιστος· ἢ, ὡς πιστὸς, παραδέξασθαι ὅτι ἐπεί εἰσιν θεόπνευστοι ὠφέλιμοί εἰσιν. ἰστέον μέντοι γε ὅτι καὶ ἀνεπαισθήτως ἡμῶν πολλάκις γίνεται ἡ ὠφέλεια, οἷον πολλάκις τροφήν τινα διατασ σόμεθα ἐσθίειν ὀξυδερκικὴν, καὶ οὐ δήπου ἐν τῷ ἐσθίειν αἰσθανόμεθα ὅτι ὠφελούμεθα τὸν ὀφθαλμὸν, ἀλλ' ἡμέρας διαγενομένης δευτέρας καὶ τρίτης, ἡ ἀνάδοσις τῆς τροφῆς τῆς ὠφελούσης τὸν ὀφθαλμὸν ποιεῖ ἡμᾶς τῇ πείρᾳ πι στεῦσαι, ὅτι τὸν ὀφθαλμὸν ὠφελήμεθα. ἀλλὰ καὶ ἐπ' ἄλλων τροφῶν ὠφελουσῶν τινὰ μέλη τοῦ σώματος τοῦτο ἔστιν ἰδεῖν. οὕτω τοίνυν πίστευε καὶ περὶ τῆς θείας γραφῆς, ὅτι ὠφελεῖταί σου ἡ ψυχὴ, κἂν μὴ ὁ νοῦς τὸν καρπὸν λαμβάνῃ τῆς ὠφελείας τῆς ἀπὸ τῶν γραμμάτων, ἐκ μόνης ψιλῆς τῆς ἀναγνώσεως. τὰ γὰρ ἐν ἡμῖν ἐπᾴδεται, καὶ τὰ μὲν κρείτ τονα τρέφεται τὰ δὲ χείρονα καταργεῖται. 13.1nΠότε καὶ τί ι τὰ ἀπὸ φιλο οφία μαθήματα χρή ιμα εἰ τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγη ιν, μετὰ γραφικῆ μαρτυρία . Χαῖρε ἐν θεῷ, κύριέ μου σπουδαιότατε καὶ αἰδε σιμώτατε υἱὲ Γρηγόριε, παρὰ Ὠριγένους. ἡ εἰς σύνεσιν, ὡς οἶσθα, εὐφυΐα ἔργον φέρειν δύναται ἄσκησιν προσλα βοῦσα, ἄγον ἐπὶ τὸ κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον, ἵν' οὕτως ὀνομά σω, τέλος ἐκείνου, ὅπερ ἀσκεῖν τις βούλεται. δύναται οὖν ἡ εὐφυΐα σου Ῥωμαίων σε νομικὸν ποιῆσαι τέλειον, καὶ Ἑλληνικόν τινα φιλόσοφον τῶν νομιζομένων ἐλλογίμων αἱρέσεων. ἀλλ' ἐγὼ τῇ πάσῃ τῆς εὐφυΐας δυνάμει σου ἐβουλόμην καταχρήσασθαί σε, τελικῶς μὲν εἰς χριστιανι σμὸν, ποιητικῶς δέ. διὰ τοῦτ' ἂν ηὐξάμην παραλαβεῖν σε καὶ φιλοσοφίας Ἑλλήνων τὰ οἱονεὶ εἰς χριστιανισμὸν δυνά μενα γενέσθαι ἐγκύκλια μαθήματα ἢ προπαιδεύματα, καὶ τὰ ἀπὸ γεωμετρίας καὶ ἀστρονομίας χρήσιμα ἐσόμενα εἰς τὴν τῶν ἱερῶν γραφῶν διήγησιν· ἵν', ὅπερ φασὶ φιλοσό φων παῖδες περὶ γεωμετρίας καὶ μουσικῆς, γραμματικῆς τε καὶ ῥητορικῆς καὶ ἀστρονομίας, ὡς συνερίθων φιλοσοφίᾳ, τοῦθ' ἡμεῖς εἴπωμεν καὶ περὶ αὐτῆς φιλοσοφίας πρὸς χριστιανισμόν. 13. Καὶ τάχα τοιοῦτό τι αἰνίσσεται τὸ ἐν Ἐξόδῳ γεγραμμένον ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ, ἵνα λεχθῇ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ αἰτεῖν παρὰ γειτόνων καὶ συσκήνων σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱματισμόν·
27
ἵνα σκυλεύσαντες τοὺς Αἰγυπ τίους εὕρωσιν ὕλην πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν παραλαμβα νομένων εἰς τὴν πρὸς θεὸν λατρείαν. ἐκ γὰρ ὧν ἐσκύλευ σαν τοὺς Αἰγυπτίους οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, τὰ ἐν τοῖς ἁγίοις τῶν ἁγίων κατεσκεύασται, ἡ κιβωτὸς μετὰ τοῦ ἐπιθέματος καὶ τὰ χερουβὶμ καὶ τὸ ἱλαστήριον καὶ ἡ χρυσῆ στάμνος ἐν ᾗ ἀπέκειτο τὸ μάννα τῶν ἀγγέλων ὁ ἄρτος. ταῦτα μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ καλλίστου τῶν Αἰγυπτίων εἰκὸς γεγονέναι χρυσοῦ· ἀπὸ δὲ δευτέρου τινὸς παρ' ἐκεῖνον ἡ στερεὰ δι' ὅλου χρυσῆ λυχνία, πλησίον τοῦ ἐσωτέρου καταπετάσματος, καὶ οἱ ἐπ' αὐτῆς λύχνοι, καὶ ἡ χρυσῆ τράπεζα ἐφ' ἧς ἦσαν οἱ ἄρτοι τῆς προθέσεως, καὶ μεταξὺ ἀμφοτέρων τὸ χρυσοῦν θυμια τήριον. εἰ δέ τις ἦν τρίτος καὶ τέταρτος χρυσὸς, ἐξ ἐκείνου κατεσκευάζετο τὰ σκεύη τὰ ἅγια. καὶ ἀπὸ ἀργύρου δὲ Αἰγυπτίου ἄλλα ἐγίνετο· ἐν Αἰγύπτῳ γὰρ παροικοῦντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τοῦτο ἀπὸ τῆς ἐκεῖ παροικίας κεκερδήκασι, τὸ εὐπορῆσαι τοσαύτης ὕλης τιμίας εἰς τὰ χρήσιμα τῇ λατρείᾳ τοῦ θεοῦ. ἀπὸ δὲ Αἰγυπτίων ἱματισμοῦ εἰκὸς γεγονέναι ὅσα ἐδεήθη ἔργων, ὡς ὠνόμασεν ἡ γραφὴ, ῥαφιδευτῶν, συρραπτῶν, τῶν ῥαφιδευτῶν μετὰ σοφίας θεοῦ, τὰ τοιάδε ἱμάτια τοῖς τοιοισδὶ, ἵνα γένηται τὰ καταπετάσματα, καὶ αἱ αὐλαῖαι αἱ ἐξωτέρω καὶ ἐσωτέρω. 13.3 Καὶ τί με δεῖ ἀκαίρως παρεκβαίνοντα κατα σκευάζειν εἰς ὅσα χρήσιμά ἐστι τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ τὰ ἀπὸ Αἰγύπτου παραλαμβανόμενα, οἷς Αἰγύπτιοι μὲν οὐκ εἰς δέον ἐχρῶντο, Ἑβραῖοι δὲ διὰ τὴν τοῦ θεοῦ σοφίαν εἰς θεο σέβειαν ἐχρήσαντο; οἶδεν μέντοι ἡ θεία γραφή τισι πρὸς κακοῦ γεγονέναι τὸ ἀπὸ τῆς γῆς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ εἰς Αἴ γυπτον καταβεβηκέναι· αἰνισσομένη ὅτι τισὶ πρὸς κακοῦ γίνεται τὸ παροικῆσαι τοῖς Αἰγυπτίοις, τουτέστι τοῖς τοῦ κόσμου μαθήμασι, μετὰ τὸ ἐντραφῆναι τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ καὶ τῇ Ἰσραηλιτικῇ εἰς αὐτὸν θεραπείᾳ. Ἄδερ γοῦν ὁ Ἰδουμαῖος, ὅσον μὲν ἐν τῇ γῇ τοῦ Ἰσραὴλ ἦν, μὴ γευόμενος τῶν Αἰγυπτίων ἄρτων, εἴδωλα οὐ κατεσκεύαζεν· ὅτε δὲ ἀποδρὰς τὸν σοφὸν Σολομῶντα κατέβη εἰς Αἴγυπτον, ὡς ἀποδρὰς ἀπὸ τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας, συγγενὴς γέγονε τῷ Φαραὼ, γήμας τὴν ἀδελφὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ τεκνο ποιῶν τὸν τρεφόμενον μεταξὺ τῶν παίδων τοῦ Φαραώ. διόπερ, εἰ καὶ ἐπανελήλυθεν εἰς τὴν γῆν Ἰσραὴλ, ἐπὶ τῷ διασχίσαι τὸν λαὸν τοῦ θεοῦ ἐπανελήλυθε, καὶ ποιῆσαι αὐτοὺς εἰπεῖν ἐπὶ τῇ χρυσῇ δαμάλει· Οὗτοί εἰσιν οἱ θεοί σου, Ἰσραὴλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου. κἀγὼ δὲ τῇ πείρᾳ μαθὼν εἴποιμ' ἄν σοι, ὅτι σπάνιος μὲν ὁ τὰ χρήσιμα τῆς Αἰγύπτου λαβὼν καὶ ἐξελθὼν ταύτης καὶ κατασκευάσας τὰ πρὸς τὴν λατρείαν τοῦ θεοῦ· πολὺς δὲ ὁ τοῦ Ἰδουμαίου Ἄδερ ἀδελφός. οὗτοι δέ εἰσιν οἱ ἀπό τινος Ἑλληνικῆς ἐντρεχείας αἱρετικὰ γεννήσαντες νοήματα, καὶ οἱονεὶ δαμάλεις χρυσᾶς κατασκευάσαντες ἐν Βαιθὴλ, ὃ ἑρμηνεύεται οἶκος θεοῦ. δοκεῖ δέ μοι καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος αἰνίσσεσθαι, ὅτι τὰ ἴδια ἀναπλάσματα ἀνέθηκαν ταῖς γραφαῖς, ἐν αἷς οἰκεῖ λόγος θεοῦ, τροπικῶς Βαιθὴλ καλουμέναις. τὸ δ' ἄλλο ἀνάπλασμα ἐν Δάν φησιν ὁ λόγος ἀνατεθεῖσθαι. τοῦ δὲ Δὰν τὰ ὅρια τελευταῖά ἐστι, καὶ ἐγγὺς τῶν ἐθνικῶν ὁρίων· ὡς δῆλον ἐκ τῶν ἀναγεγραμ μένων ἐν τῷ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦ. ἐγγὺς οὖν εἰσὶν ἐθνικῶν ὁρίων τινὰ τῶν ἀναπλασμάτων, ἅπερ ἀνέπλασαν οἱ τοῦ Ἄδερ, ὡς ἀποδεδώκαμεν, ἀδελφοί. 13.4 Σὺ οὖν, κύριε υἱὲ, προηγουμένως πρόσεχε τῇ τῶν θείων γραφῶν ἀναγνώσει· ἀλλὰ πρόσεχε. πολλῆς γὰρ προσοχῆς ἀναγινώσκοντες τὰ θεῖα δεόμεθα· ἵνα μὴ προ πετέστερον εἴπωμέν τινα ἢ νοήσωμεν περὶ αὐτῶν. καὶ προσέχων τῇ τῶν θείων ἀναγνώσει μετὰ πιστῆς καὶ θεῷ ἀρεσκούσης προλήψεως, κροῦε τὰ κεκλεισμένα αὐτῆς καὶ ἀνοιγήσεταί σοι ὑπὸ τοῦ θυρωροῦ, περὶ οὗ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Τούτῳ ὁ θυρωρὸς ἀνοίγει. καὶ προσέχων τῇ θείᾳ ἀναγνώ σει ὀρθῶς ζήτει καὶ μετὰ πίστεως τῆς εἰς θεὸν ἀκλινοῦς τὸν κεκρυμμένον τοῖς πολλοῖς νοῦν τῶν θείων γραμμάτων. μὴ ἀρκοῦ δὲ τῷ κρούειν καὶ ζητεῖν· ἀναγκαιοτάτη γὰρ καὶ ἡ περὶ τοῦ νοεῖν τὰ θεῖα εὐχή· ἐφ' ἣν προτρέπων ὁ σωτὴρ οὐ μόνον εἶπε τό· Κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν· καὶ τό· Ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε· ἀλλὰ καὶ τό· Αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ὑμῖν. ταῦτα ἀπὸ τῆς πρός σε ἐμοῦ πατρικῆς ἀγάπης τετόλμηται· εἰ δ' εὖ ἔχει τὰ τετολμημένα ἢ μὴ, θεὸς
28
ἂν εἰδείη καὶ ὁ χριστὸς αὐτοῦ καὶ ὁ μετέχων πνεύματος θεοῦ καὶ πνεύματος χριστοῦ. μετέχοις δὲ σὺ, καὶ ἀεὶ αὔξοις τὴν μετοχὴν, ἵνα λέγῃς οὐ μόνον τό· Μέτοχοι τοῦ χριστοῦ γεγό ναμεν, ἀλλὰ καί· Μέτοχοι τοῦ θεοῦ γεγόναμεν. 14.1nὍτι τοῖ θέλου ι μὴ φάλλε θαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰ θεία γραφὰ ἀναγκαιότατά ἐ τι τὰ ἁρμόζοντα εἰ τὴν χρῆ ιν εἰδέναι λογικὰ, ὧν ἄνευ ἀκριβεία ημαινομένων οὐ δύναται ὃν δεῖ τρόπον παρί τα θαι. γʹ τόμο τῶν εἰ τὴν Γένε ιν. Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας τοὺς μεγάλους, τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας, καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτὸς, καὶ τοὺς ἀστέρας· καὶ ἔθετο αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. ζητητέον δὲ εἰ ταὐτόν ἐστι τό· εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας τῷ· καὶ ἄρχειν τῆς ἡμέρας· καὶ τό· εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός τῷ ἀπὸ κοινοῦ ἂν νοηθέντι· καὶ ἄρχειν τῆς νυκτός. καὶ ὁ Ἀκύλας γὰρ τὸ ἀνάλογον ἐτήρησε, ποιήσας ἀντὶ μὲν τοῦ εἰς ἀρχάς, εἰς ἐξουσίαν· ἀντὶ δὲ τοῦ καὶ ἄρχειν, ἐξουσιάζειν. φασὶ δὲ, οἷς ἐμέλησε τῆς τῶν σημαινομένων ἐξετάσεως, ἐν τοῖς τόποις τοῖς ἔχουσι συζυ γίαν προσηγοριῶν καὶ κατηγορημάτων, προϋφίστασθαι τὰ τυγχάνοντα τῶν προσηγοριῶν, καὶ ἐπιγίνεσθαι κατηγορή ματα παρὰ τὰς προσηγορίας. καὶ προσηγορίαν μὲν ἔχου σαν κατηγόρημά φασιν, οἷον τὴν φρόνησιν, κατηγόρημα δὲ εἶναι τὸ φρονεῖν· ὁμοίως προσηγορίαν τὴν σωφροσύνην, κατηγόρημα δὲ τὸ σωφρονεῖν. καὶ προϋφίστασθαί φασι τὴν φρόνησιν, εἶτ' ἐπιγίνεσθαι κατηγόρημα ἀπὸ φρονήσεως τὸ φρονεῖν. ταῦτα δὲ, εἰ καὶ δόξομέν τισι παρὰ τὸ βούλημα ποιεῖν τῆς γραφῆς, τετηρήκαμεν, ἐπεὶ ὁ μὲν ποιῶν τοὺς φωστῆρας θεὸς ποιεῖ τὸν μὲν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας, τὸν δὲ ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός· τίθεται δὲ αὐτοὺς ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ οὐκέτι εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς, ἀλλ' εἰς τὸ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. τὸ γὰρ τεταγμένως καὶ ἀκολούθως τῷ τεχνολο γουμένῳ κατὰ τὸν τόπον προτετάχθαι τὰς προσηγορίας, εἶτ' ἐπιφέρεσθαι τὰ κατηγορήματα, κεκίνηκεν ἡμᾶς μήποτε τὸ πρᾶγμα καὶ παρὰ τῷ θεράποντι νενόηται οὕτως ἔχον, καὶ μάλιστα ἐπεὶ καὶ ὁ κυριώτατα ἑρμηνεύειν φιλοτιμού μενος Ἀκύλας οὐκ ἄλλο πεποίηκε παρὰ τὴν προσηγορίαν καὶ τὸ κατηγόρημα. 14. Ἐπιστησάτω δ' ὁ δυσπαραδέκτως ἔχων τούτων, εἰ δύναται ἠθικὸν πρόβλημα ἢ φυσιολογούμενον ἢ θεολογού μενον, χωρὶς ἀκριβείας σημαινομένων καὶ τῶν κατὰ τὸν λογικὸν τόπον τρανουμένων, ὃν δεῖ τρόπον παρίστασθαι. τί γὰρ ἄτοπον ἀκούειν τῶν κυριολεκτουμένων ἐν ταῖς δια λέκτοις, καὶ ἐφιστάνειν ἐπιμελῶς τοῖς σημαινομένοις; ἔστι δὲ ὅπου παρὰ τὴν ἄγνοιαν τῶν λογικῶν μεγάλως περιπίπτο μεν, μὴ καθαίροντες τὰς ὁμωνυμίας καὶ ἀμφιβολίας καὶ καταχρήσεις καὶ κυριολεξίας καὶ διαστολάς· οἷον παρὰ τὸ ἀγνοεῖσθαι τὴν ὁμώνυμον τῆς κόσμου προσηγορίας φωνὴν, ἐκπεπτώκασιν ἐπὶ τὸ ἀσεβέστατα φρονεῖν περὶ τοῦ δημιουρ γοῦ οἱ μὴ καθάραντες ἐπὶ τίνων κεῖται τό· Ὁ κόσμος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται· ὅτι ἀντὶ τῶν περιγείων καὶ τῶν ἀνθρωπίνων τοῦτο οὕτως ἐκεῖ τῷ Ἰωάννῃ εἴρηται. οἰηθέντες γὰρ κόσμον κατ' αὐτὴν τὴν λέξιν σημαίνεσθαι τὸ σύστημα τὸ ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς, θρασύτατα καὶ ἀνο σιώτατα ἀποφαίνονται περὶ θεοῦ· μηδαμῶς ἔργῳ δεικνύναι δυνάμενοι, πῶς ἥλιος καὶ σελήνη καὶ ἀστέρες, τὰ οὕτω τεταγμένως κινούμενα, κεῖται ἐν τῷ πονηρῷ. εἶτα ἐὰν προσαγάγωμεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ· Οὗτός ἐστιν ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· ὅτι κόσμος ἔνθα ἡ ἁμαρτία πλεονάζει κατὰ ταύτας τὰς λέξεις λέγεται, τουτέστιν ἐν τοῖς περιγείοις τόποις· εὐγνωμονοῦν τες μὲν προσήσονται τὰ λεγόμενα, φιλονεικοῦντες δὲ, ἠλιθίως ἀναστρεφόμενοι, ἐπιμενοῦσι τοῖς ἅπαξ κριθεῖσι μοχθηροῖς, διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ὁμωνυμίας. πάλιν τε αὖ ἐὰν λέγηται· Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ· οὐκέτι δυνήσονται ὃ ἐξειλήφασι περὶ παντὸς τοῦ κόσμου, τουτέστι περὶ τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, μάλιστα κατὰ τὰς ὑποθέσεις αὐτῶν δεῖξαι· καὶ κατ' αὐτοὺς γὰρ ἀνάγκη τὴν λέξιν ὡς ὁμώνυμον ἐξετάζεσθαι. καὶ παρὰ τὴν ἀμφιβολίαν δὲ μοχθηρῶν ἐκδοχῶν, καὶ παρὰ τὴν δια
29
στολὴν τῶν στιγμῶν καὶ ἄλλων δὲ μυρίων, παραδείγματα ἔστι φιλοτιμησάμενον οὐκ ὀλίγα λαβεῖν. ταῦτα δὲ παρεξέ βημεν, ἵνα δείξωμεν ὅτι καὶ καθ' ἡμᾶς τοὺς θέλοντας μὴ σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐστι τὰ πίπτοντα εἰς τὴν χρῆσιν εἰδέναι λογικά· ὧν καὶ νῦν ἐδεήθημεν εἰς τὸ εὑρεῖν τὴν διαφορὰν τῶν λεγομένων γεγονέναι εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτὸς, καὶ εἰς τὸ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. 15.1n Πρὸ τοὺ Ἑλλήνων φιλο όφου τὸ εὐτελὲ τῆ τῶν θείων γραφῶν φρά εω δια ύροντα , καὶ τὰ ἐν χρι τιανι μῷ καλὰ βέλτιον παρ' Ἕλλη ιν εἰρῆ θαι φά κοντα , καὶ προ έτι δυ ειδὲ τὸ τοῦ κυρίου ῶμα λέ γοντα · καὶ τί ὁ λόγο τῶν διαφόρων τοῦ λόγου μορφῶν. ἐκ τῶν κατὰ Κέλ ου, τοῦ κατὰ χρι τιανῶν γράψαντο , τόμου ʹ καὶ ζʹ. Ἕκτον τοῦτον ἐνιστάμενοι λόγον πρὸς τὰς Κέλσου κατὰ χριστιανῶν κατηγορίας χρῄζομεν ἐν αὐτῷ, ἱερὲ Ἀμβρό σιε, ἀγωνίσασθαι οὐ πρὸς τὰ ἀπὸ φιλοσοφίας ὑπ' αὐτοῦ ἐκτιθέμενα, ὡς οἰηθείη ἄν τις. παρέθετο γὰρ πλείονα μάλιστα Πλάτωνος ὁ Κέλσος, κοινοποιῶν τὰ δυνάμενα ἑλεῖν τινὰ καὶ συνετὸν ἐκ τῶν ἱερῶν γραμμάτων· φάσκων «βέλτιον αὐτὰ παρ' Ἕλλησιν εἰρῆσθαι, καὶ χωρὶς ἀνατάσεως καὶ ἀπαγγελίας τῆς ὡς ἀπὸ θεοῦ ἢ υἱοῦ θεοῦ.» φαμὲν οὖν ὅτι, εἴπερ τὸ προκείμενόν ἐστι τοῖς πρεσβεύουσι τὰ τῆς ἀληθείας πλείους ὅση δύναμις ὠφελεῖν, καὶ προσάγειν ὡς οἷόν τέ ἐστιν αὐτῇ διὰ φιλανθρωπίαν πάνθ' ὁντινοῦν, οὐ μόνον ἐντρεχῆ ἀλλὰ καὶ ἀνόητον, πάλιν δ' αὖ οὐχὶ Ἕλλη νας μὲν οὐχὶ δὲ καὶ βαρβάρους· πολὺ δὲ τὸ ἥμερον ἐὰν καὶ τοὺς ἀγροικοτάτους καὶ ἰδιώτας οἷός τέ τις γένηται ἐπιστρέφειν· δῆλόν ἐστιν ὅτι καὶ χαρακτῆρος ἐν τῷ λέγειν φροντιστέον αὐτῷ κοινωφελοῦς καὶ δυναμένου πᾶσαν ἐπα γαγέσθαι ἀκοήν. ὅσοι δὲ, πολλὰ χαίρειν φράσαντες ὡς ἀνδραπόδοις τοῖς ἰδιώταις καὶ μὴ οἵοις τε κατακούειν τῆς ἐν φράσει λόγων καὶ τάξει ἀπαγγελλομένων ἀκολουθίας, μόνον ἐφρόντισαν τῶν ἀνατραφέντων ἐν λόγοις καὶ μαθή μασιν· οὗτοι τὸ κοινωνικὸν εἰς κομιδῇ στενὸν καὶ βραχὺ συνήγαγον. 15. Ταῦτα δέ μοι λέλεκται ἀπολογουμένῳ περὶ τῆς κατηγορουμένης ὑπὸ Κέλσου καὶ ἑτέρων ἐν λέξεσιν εὐ τελείας τῶν γραφῶν, ἀμαυροῦσθαι δοκούσης ὑπὸ τῆς ἐν συνθέσει λέξεως λαμπρότητος· ἐπεὶ οἱ καθ' ἡμᾶς προ φῆται, Ἰησοῦς τε καὶ οἱ ἀπόστολοι αὐτοῦ, ἐνεῖδον τρόπῳ ἀπαγγελίας οὐ τὰ ἀληθῆ μόνον περιεχούσης, ἀλλὰ καὶ δυναμένης ἐπαγαγέσθαι τοὺς πολλοὺς, ἕως προτραπέντες καὶ εἰσαχθέντες ἕκαστος κατὰ δύναμιν ἀναβῶσιν ἐπὶ τὰ ἐν ταῖς δοκούσαις εἶναι εὐτελέσι λέξεσιν ἀπορρήτως εἰρημένα. καὶ, εἰ χρή γε τολμήσαντα εἰπεῖν, ὀλίγους μὲν ὤνησεν, εἴγε ὤνησεν, ἡ περικαλλὴς καὶ ἐπιτετηδευμένη Πλάτωνος καὶ τῶν παραπλησίως φρασάντων λέξις· πλείονας δὲ ἡ τῶν εὐτελέστερον ἅμα καὶ πραγματικῶς καὶ ἐστοχασμένως τῶν πολλῶν διδαξάντων καὶ γραψάντων. ἔστι γοῦν ἰδεῖν τὸν μὲν Πλάτωνα ἐν χερσὶ τῶν δοκούντων εἶναι φιλολόγων μόνον· τὸν δὲ Ἐπίκτητον καὶ ὑπὸ τῶν τυχόντων καὶ ῥοπὴν πρὸς τὸ ὠφελεῖσθαι ἐχόντων θαυμαζόμενον, αἰσθομένων τῆς ἀπὸ τῶν λόγων αὐτοῦ βελτιώσεως. καὶ ταῦτά γε οὐκ ἐγκα λοῦντες Πλάτωνί φαμεν· ὁ γὰρ πολὺς τῶν ἀνθρώπων κόσμος χρησίμως καὶ τοῦτον ἤνεγκεν· ἀλλὰ δεικνύντες τὸ βούλημα τῶν εἰπόντων τό· Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖς σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως· ἵν' ἡ πίστις ἡμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων ἀλλ' ἐν δυνάμει θεοῦ. 15.3 Ἔστι γάρ τις οἰκεία ἀπόδειξις τοῦ λόγου, θειοτέρα παρὰ τὴν ἀπὸ διαλεκτικῆς Ἑλληνικήν· ἣν ὁ ἀπόστολος ὀνομάζει ἀπόδειξιν πνεύματος καὶ δυνάμεως· πνεύματος μὲν διὰ τὰς προφητείας, ἱκανὰς πιστοποιῆσαι τὸν ἐντυγ χάνοντα μάλιστα εἰς τὰ περὶ τοῦ χριστοῦ· δυνάμεως δὲ διὰ τὰς τεραστίους δυνάμεις, ἃς κατασκευαστέον γεγονέναι καὶ ἐκ πολλῶν μὲν ἄλλων, καὶ ἐκ τοῦ ἴχνη δὲ αὐτῶν ἔτι σώζεσθαι παρὰ τοῖς κατὰ τὸ βούλημα τοῦ λόγου βιοῦσιν. 15.4 Ἔτι δὲ καὶ τοῦτό φησιν ὁ θεῖος λόγος· οὐκ αὔ ταρκες εἶναι τὸ λεγόμενον, κἂν καθ' αὑτὸ ἀληθὲς καὶ πιστικώτατον ᾖ, πρὸς τὸ καθικέσθαι ἀνθρωπίνης ψυχῆς, ἐὰν μὴ καὶ δύναμίς τις θεόθεν δοθῇ τῷ λέγοντι καὶ χάρις ἐπανθήσῃ τοῖς λεγομένοις, καὶ αὕτη οὐκ ἀθεεὶ
30
ἐγγινομένη τοῖς ἀνυσίμως λέγουσι. φησὶ γοῦν ὁ προφήτης ἐν ἑξη κοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ψαλμῷ, ὅτι Κύριος δώσει ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ. ἵν' οὖν ἐπί τινων δοθῇ τὰ αὐτὰ δόγματα εἶναι Ἕλλησι καὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ λόγου ἡμῶν, ἀλλ' οὔτι γε καὶ τὰ αὐτὰ δύναται πρὸς τὸ ὑπαγα γέσθαι καὶ διαθεῖναι ψυχὰς κατὰ ταῦτα. διόπερ οἱ ἰδιῶται, ὡς πρὸς φιλοσοφίαν Ἑλληνικὴν, μαθηταὶ τοῦ Ἰησοῦ ἐκπεριῆλθον πολλὰ ἔθνη τῆς οἰκουμένης, διατιθέντες ὡς ὁ λόγος ἐβούλετο κατ' ἀξίαν ἕκαστον τῶν ἀκουόντων· οἳ καὶ ἀνάλογον τῇ ῥοπῇ τοῦ αὐτεξουσίου αὐτῶν πρὸς ἀποδοχὴν τοῦ καλοῦ πολλῷ βελτίους ἐγένοντο. 15.5 Παλαιοὶ τοίνυν ἄνδρες καὶ σοφοὶ δηλούσθωσαν τοῖς ἐπίστασθαι δυναμένοις. καὶ δὴ καὶ Πλάτων ὁ τοῦ Ἀρίστωνος τὰ περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ διασημαινέτω ἔν τινι τῶν ἐπιστολῶν, καὶ φασκέτω μηδαμῶς εἶναι ῥητὸν τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, ἀλλ' ἐκ πολλῆς συνουσίας ἐγγιγνόμενον, καὶ ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξαφθὲν φῶς ἐν τῇ ψυχῇ. ὧν καὶ ἡμεῖς ἀκούσαντες (οἱ μελετήσαντες μηδενὶ ἀπεχθάνεσθαι τῶν καλῶς λεγομένων, κἂν οἱ ἔξω τῆς πίστεως λέγωσι καλῶς, μὴ προσφιλονεικεῖν αὐτοῖς, μηδὲ ζητεῖν ἀνατρέπειν τὰ ὑγιῶς ἔχοντα) συγκατατιθέμεθα ὡς καλῶς λεγομένοις· ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ταῦτα, καὶ ὅσα καλῶς λέλεκται, ἐφανέρωσε. διὰ τοῦτο δὲ καὶ τοὺς τὰ ἀληθῆ περὶ θεοῦ ὑπολαβόντας, καὶ μὴ τὴν ἀξίαν τῆς περὶ αὐτοῦ ἀληθείας θεοσέβειαν ἀσκήσαντας, φαμὲν ὑποκεῖσθαι ταῖς τῶν ἁμαρτανόντων κολάσεσιν. αὐταῖς γὰρ λέξεσί φησι περὶ τῶν τοιούτων ὁ Παῦλος, ὅτι Ἀποκαλύπτεται ὀργὴ θεοῦ ἀπ' οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων, διότι τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσε· τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογή τους, διότι γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν, ἀλλ' ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία· φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. καὶ ἀλήθειαν γοῦν κατέχουσιν, ὡς καὶ ὁ ἡμέτερος μαρτυρεῖ λόγος, οἱ φρονοῦντες ὅτι Ῥητὸν οὐδαμῶς ἐστὶ τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, καὶ λέγοντες ὡς Ἐκ πολλῆς συνουσίας γινομένης περὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ καὶ τοῦ συζῇν, ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξαφθὲν φῶς ἐν τῇ ψυχῇ γενόμενον αὐτὸ ἑαυτὸ ἤδη τρέφει. 15. Ἀλλ' οἱ τοιαῦτα περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ γράψαν τες καταβαίνουσιν εἰς Πειραιέα, προσευξόμενοι ὡς θεῷ τῇ Ἀρτέμιδι, καὶ ὀψόμενοι τὴν ὑπὸ ἰδιωτῶν ἐπιτελουμένην πανήγυριν· καὶ τηλικαῦτά γε φιλοσοφήσαντες περὶ τῆς ψυχῆς καὶ τὴν διαγωγὴν τῆς καλῶς βεβιωκυίας διεξελ θόντες, καταλιπόντες τὸ μέγεθος ὧν αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐφανέρω σεν εὐτελῆ φρονοῦσι καὶ μικρὰ, ἀλεκτρυόνα τῷ Ἀσκληπιῷ ἀποδιδόντες· καὶ τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ καὶ τὰς ἰδέας φαντα σθέντες ἀπὸ τῆς κτίσεως τοῦ κόσμου καὶ τῶν αἰσθητῶν, ἀφ' ὧν ἀναβαίνουσιν ἐπὶ τὰ νοούμενα, τήν τε ἀΐδιον αὐτοῦ δύναμιν καὶ θειότητα οὐκ ἀγεννῶς ἰδόντες, οὐδὲν ἧττον ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν, καὶ ὡς ἀσύνετος αὐτῶν ἡ καρδία ἐν σκότῳ καὶ ἀγνοίᾳ καλινδεῖται τῇ περὶ τοῦ θεραπεύειν τὸ θεῖον. καὶ ἔστιν ἰδεῖν τοὺς ἐπὶ σοφίᾳ μέγα φρονοῦντας καὶ θεολογίᾳ, ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου προσκυνοῦντας εἰς τιμήν φησιν ἐκείνου· ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ καταβαίνοντας μετ' Αἰγυπτίων ἐπὶ τὰ πετεινὰ ἢ τετράποδα ἢ ἑρπετά. ἵνα δὲ καὶ δοκῶσί τινες ταῦτα ὑπεραναβεβηκέναι, ἀλλ' εὑρεθήσονται ἀλλάξαντες τὴν ἀλή θειαν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ σέβοντες καὶ λατρεύοντες τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα. διόπερ τῶν ἐν Ἕλλησι σοφῶν καὶ πολυμαθῶν τοῖς ἔργοις περὶ τὸ θεῖον πλανω μένων, ἐξελέξατο ὁ θεὸς τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς, καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα καὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ· καὶ ἀληθῶς ἵνα μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. πρῶτον δὲ ἡμῶν σοφοὶ, Μωσῆς ὁ ἀρχαιότατος καὶ οἱ ἑξῆς αὐτῷ προφῆται, οὐδαμῶς ῥητὸν
31
ἐπιστάμενοι τὸ πρῶτον ἀγαθὸν, ἔγραψαν μὲν, ὡς θεοῦ ἑαυτὸν ἐμφανίζοντος τοῖς ἀξίοις καὶ ἐπιτηδείοις, ὅτι ὤφθη ὁ θεὸς φέρ' εἰπεῖν τῷ Ἀβραὰμ, ἢ τῷ Ἰσαὰκ, ἢ τῷ Ἰακώβ. τίς δὲ ὢν ὤφθη καὶποταπὸς καὶ τίνα τρόπον καὶ τίνι τῶν ἐν ἡμῖν, καταλελοί πασιν ἐξετάζειν τοῖς δυναμένοις ἑαυτοὺς ἐμπαρέχειν παρα πλησίους ἐκείνοις οἷς ὤφθη ὁ θεὸς, ὀφθεὶς αὐτῶν οὐ τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς ἀλλὰ τῇ καθαρᾷ καρδίᾳ. καὶ γὰρ κατὰ τὸν Ἰησοῦν ἡμῶν· Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται. 15. Τὸ δ' ἐξαίφνης οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξάπτε σθαι φῶς ἐν τῇ ψυχῇ, πρότερος οἶδεν ὁ λόγος, εἰπὼν ἐν τῷ προφήτῃ· Φωτίσατε ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως. καὶ Ἰωάννης δὲ ὕστερον ἐκείνου γενόμενος λέγει ὅτι Ὃ γέγονεν ἐν τῷ λόγῳ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων· ὅπερ φῶς ἀληθινὸν φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν ἀληθινὸν καὶ νοητὸν κόσμον, καὶ ποιεῖ αὐτὸν φῶς τοῦ κόσμου. ἔλαμψε γὰρ τοῦτο τὸ φῶς ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, πρὸς φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἐν προσώπῳ Χριστοῦ. διό φησιν ἀρχαιότατος προφήτης πρὸ πολλῶν γενεῶν τῆς Κύρου βασιλείας προφητεύσας, ὑπὲρ τὰς τεσσαρεσκαίδεκα γὰρ γενεὰς πρεσβύτερος αὐτοῦ ἦν, τό· Κύριος φωτισμός μου καὶ σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; καί· Λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου, καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου. καί· Ἐσημειώθη ἐφ' ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου, κύριε· καί· Ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς. καὶ ἐπὶ τὸ φῶς τοῦτο προτρέπων ἡμᾶς ὁ ἐν τῷ Ἠσαΐᾳ λόγος φησί· Φωτίζου, φωτίζου, Ἱερουσαλήμ· ἥκει γάρ σου τὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνέτειλεν. ὁ δ' αὐτὸς οὗτος προφητεύων περὶ τῆς τοῦ Ἰησοῦ ἐπιδημίας, ἀφίσταντος τῆς ἀπὸ τῶν εἰδώλων καὶ ἀγαλμάτων καὶ δαι μόνων θεραπείας, φησὶν ὅτι Καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς· καὶ πάλιν· Λαὸς ὁ καθήμε νος ἐν σκότει φῶς εἶδεν μέγα. ὅρα οὖν τὴν διαφορὰν τοῦ καλῶς λελεγμένου ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ, καὶ τῶν εἰρημένων ἐν τοῖς προφήταις περὶ τοῦ φωτὸς τῶν μακαρίων· καὶ ὅρα ὅτι ἡ μὲν ἐν Πλάτωνι περὶ τούτου ἀλήθεια οὐδὲν ὡς πρὸς εἰλικρινῆ εὐσέβειαν ὤνησε τοὺς ἐντυγχάνοντας, ἀλλ' οὐδ' αὐτὸν τὸν τοιαῦτα περὶ τοῦ πρώτου ἀγαθοῦ φιλοσοφήσαντα· ἡ δὲ τῶν θείων γραμμά των εὐτελὴς λέξις ἐνθουσιᾷν πεποίηκε τοὺς γνησίως ἐν τυγχάνοντας αὐτῇ· παρ' οἷς τρέφεται τοῦτο τὸ φῶς τῷ ἔν τινι παραβολῇ εἰρημένῳ ἐλαίῳ, τηροῦντι τῶν δᾴδων τὸ φῶς ἐν ταῖς φρονίμοις πέντε παρθένοις. 15. Μετὰ ταῦτα ἴδωμεν καὶ τὴν ἑξῆς αὐτοῦ λέξιν, τοῦ Κέλσου δηλονότι, οὕτως ἔχουσαν· «Ἔστιν αὐτοῖς καὶ τοιόνδε παράγγελμα, τὸν ὑβρίζοντα μὴ ἀμύνεσθαι· κἂν τύπτῃ, φησὶ, τὴν ἑτέραν γνάθον, σὺ δὲ καὶ τὴν ἄλλην πάρεχε. ἀρχαῖον καὶ τοῦτο εὖ μάλα πρόσθεν εἰρημένον, ἀγροικότε ρον δ' αὐτὸ ἀπεμνημόνευσαν. ἐπεὶ καὶ Πλάτωνι πεποίη ται Σωκράτης Κρίτωνι διαλεγόμενος τάδε· Οὐδαμῶς ἄρα δεῖ ἀδικεῖν. Οὐ δῆτα. Οὐδ' ἀδικούμενον ἄρα ἀνταδικεῖν, ὡς οἱ πολλοὶ οἴονται· ἐπειδή γε οὐδαμῶς δεῖ ἀδικεῖν. Οὐ φαίνεται.» καὶ τὰ ἑξῆς. πρὸς τοῦτο δὴ, καὶ πρὸς πάντα ὅσα ἐκοινοποίησεν ὁ Κέλσος, μὴ δυνηθεὶς αὐτῶν ἀντιβλέψαι τῇ ἀληθότητι, φάσκων αὐτὰ καὶ παρ' Ἕλλησιν εἰρῆσθαι, τοιαῦτα λεκτέον· Εἰ ὠφέλιμόν ἐστι τὸ δόγμα καὶ τὸ βού λημα αὐτοῦ ὑγιὲς, εἴρηται δὲ Ἕλλησι μὲν παρὰ Πλάτωνι ἤ τινι τῶν ἑλληνικῶν σοφῶν, Ἰουδαίοις δὲ παρὰ Μωσῇ ἤ τινι τῶν προφητῶν, χριστιανοῖς δὲ ἐν τοῖς ἀναγραφεῖσιν Ἰησοῦ λόγοις ἢ λελεγμένοις παρά τινι τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ· οὐ νομιστέον κατηγορεῖσθαι τὸ λεγόμενον παρὰ Ἰουδαίοις ἢ παρὰ χριστιανοῖς, ἐκ τοῦ καὶ παρ' Ἕλλησιν αὐτὰ εἰρῆσθαι· καὶ μάλιστα ἐὰν ἀποδεικνύηται τὰ Ἰουδαίων πρεσβύτερα τῶν ἑλληνικῶν. οὐδὲ πάλιν ὑπὸ τοῦ κάλλους τῆς ἑλληνικῆς φράσεως λεγόμενον τὸ αὐτὸ πάντως κρεῖττον εἶναι νομιστέον τοῦ εὐτελέστερον ἀπαγγελλομένου καὶ ἁπλουστέραις λέξεσι παρὰ Ἰουδαίοις ἢ χριστιανοῖς· καίτοι γε ἡ πρώτη Ἰουδαίων λέξις, ᾗ οἱ προφῆται χρησάμενοι καταλελοίπασιν ἡμῖν βιβλία, Ἑβραίων διαλέκτῳ καὶ σοφῇ συνθέσει τῶν ἐν τῇ διαλέκτῳ κατ' ἐκείνους ἀναγέγραπται. 15. Εἰ δὲ χρὴ καὶ τὴν τῶν δογμάτων ταυτότητα, κἂν παράδοξος ὁ λόγος εἶναι δοκῇ, δεῖξαι βέλτιον εἰρημένην παρὰ τοῖς
32
Ἰουδαίων προφήταις ἢ τοῖς λογίοις χριστιανῶν· οὕτω τὸν λόγον κατασκευαστέον, ἀπό τινος τοῦ περὶ τὰς τροφὰς καὶ τὴν σκευασίαν αὐτῶν παραδείγματος. ἔστω τι ὑγιεινὸν βρῶμα καὶ ἰσχύος τοῖς ἐσθίουσιν ἐμποιητικὸν, τοῦτο δὲ οὕτω μὲν σκευασθὲν καὶ τοιοῖσδε ἡδύσμασιν ἀρτυ θὲν λαμβανέτωσαν οὐχ οἱ μὴ μαθόντες ἄγροικοι καὶ ἐν ἐπαύλεσιν ἀνατεθραμμένοι καὶ πένητες τὰ τοιάδε ἐσθίειν, ἀλλ' οἱ πλούσιοι καὶ ἁβροδίαιτοι μόνοι· οὐκ ἐκείνως δὲ καὶ ὡς δοκεῖ τοῖς νομιζομένοις καθαριωτέροις σκευασθὲν, ἀλλ' ὡς μεμαθήκασιν ἐσθίειν οἱ πένητες καὶ οἱ ἀγροικότεροι καὶ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, ἐσθιέτωσαν μυριάδες ὅλαι. εἰ οὖν καὶ διδοῖτο ἀπὸ μὲν τῆς τοιᾶσδε σκευασίας τοὺς νομιζο μένους καθαριωτέρους μόνους ὑγιάζεσθαι, οὐδενὸς τῶν πολ λῶν προσβάλλοντος τοῖς τοιοῖσδε βρώμασιν, ἀπὸ δὲ τῆς τοιᾶσδε τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων ὑγιεινότερον διάγειν· τίνας μᾶλλον τοῦ κοινωνικοῦ ἕνεκεν ἀποδεξόμεθα τῶν ὑγιεινῶν βρωμάτων χάριν; ἆρά γε τοὺς τοῖς λογίοις χρησίμως αὐτὰ σκευάζοντας, ἢ τοὺς τοῖς πλήθεσι; τῆς ἴσης (δεδόσθω γὰρ) ὑγιείας καὶ εὐεξίας ἐγγινομένης ἀπὸ τῶν οὑτωσὶ σκευασθέντων ἢ οὑτωσὶ, ἀλλὰ φανερὸν ὅτι αὐτὸ τὸ φιλάνθρωπον καὶ τὸ κοινωνικὸν ὑποβάλλει, κοινωφελέ στερον εἶναι ἰατρὸν τὸν τῆς τῶν πολλῶν ὑγιείας προνοησά μενον, ἤπερ τὸν τῆς τῶν ὀλίγων μόνον. 15.10 Εἰ νενόηται δὴ τὸ παράδειγμα, μεταβιβαστέον αὐτὸ ἐπὶ τὴν ποιότητα τῆς τῶν λογικῶν ζώων λογικῆς τρο φῆς. καὶ ὅρα εἰ μὴ Πλάτων μὲν καὶ οἱ Ἑλλήνων σοφοὶ, ἐν οἷς λέγουσι καλῶς, παραπλήσιοί εἰσι τοῖς προνοησαμέ νοις ἰατροῖς τῶν καθαριωτέρων εἶναι νομιζομένων μόνων, τοῦ πλήθους δὲ τῶν ἀνθρώπων καταφρονησάντων· οἱ δὲ ἐν Ἰουδαίοις προφῆται καὶ οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταὶ, οἱ μακρὰν χαίρειν εἰπόντες τῇ ποικίλῃ τῶν λέξεων συνθέσει καὶ τῇ, ὡς ὠνόμασεν ἡ γραφὴ, σοφίᾳ ἀνθρώπων καὶ σοφίᾳ κατὰ σάρκα, τὴν γλῶσσαν αἰνισσομένη, ὁμοιωθεῖεν ἂν τοῖς τὴν αὐτὴν τῶν βρωμάτων ποιότητα ὑγιεινοτάτην προνοησαμέ νοις συνθέσει λέξεων σκευάσαι καὶ εὐτρεπίσαι φθανούσῃ ἐπὶ τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων καὶ μὴ ξενιζούσῃ τὴν διά λεκτον αὐτῶν, μηδὲ διὰ τοῦ ξενισμοῦ ἀποστρεφούσῃ ἀκούειν ὡς ἀσυνήθων τῶν τοιῶνδε διαλέξεων. καὶ γὰρ εἴπερ πρόκειται τῷ, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, λογικῷ βρώματι ἀνεξίκακον καὶ πρᾶον ποιῆσαι τὸν ἐμφαγόντα· πῶς οὐ βέλτιον συνεσκευασμένος εἴη ἂν λόγος ὁ πλήθη ἀνεξικάκων καὶ πράων κατασκευάζων ἢ προκοπτόντων γε ἐπὶ ταύτας τὰς ἀρετὰς, παρὰ τὸν πάνυ ὀλίγους καὶ εὐαριθμήτους, ἵνα καὶ τοῦτο δοθῇ, ἀνεξικάκους καὶ πράους ποιοῦντα; ὥσπερ δὲ εἰ ὁ [Πλάτων] τοὺς αἰγυπτιάζοντας ἢ τοὺς συριάζοντας ὠφελεῖν ὑγιέσι δόγμασιν ἐβούλετο Ἕλλην τυγχάνων, προενοήσατο ἂν μαθεῖν τὰς τῶν ἀκουσομένων διαλέκτους καὶ, ὡς Ἕλληνες ὀνομάζουσι, βαρβαρίζειν μᾶλλον ὑπὲρ τῆς Αἰγυπτίων καὶ Σύρων βελτιώσεως ἢ Ἕλλην μένων μηδὲν δύνασθαι χρήσιμον λέγειν Αἰγυπτίοις καὶ Σύροις· οὕτως ἡ προνοουμένη θεία φύσις οὐ τῶν πεπαιδεῦσθαι νομιζομένων μόνον τὰ Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων, συγκατέβη τῇ ἰδιωτείᾳ τοῦ πλήθους τῶν ἀκροω μένων, ἵνα ταῖς συνήθεσιν αὐτοῖς χρησαμένη λέξεσι προκα λέσηται ἐπὶ ἀκρόασιν τὸ τῶν ἰδιωτῶν πλῆθος, δυνάμενον ἐξ εὐχεροῦς μετὰ τὴν ἅπαξ γενομένην εἰσαγωγὴν φιλοτιμή σασθαι πρὸς τὸ καὶ βαθύτερα τῶν κεκρυμμένων νοημάτων ἐν ταῖς γραφαῖς καταλαβεῖν. καὶ τῷ τυχόντι γὰρ δῆλον ταύτας ἀναγινώσκοντι, ὅτι πολλὰ βαθύτερον τοῦ αὐτόθεν ἐμφαινομένου ἔχειν δύναται νοῦν, τοῖς ἀνατιθεῖσιν ἑαυτοὺς τῇ ἐξετάσει τοῦ λόγου φανερούμενον, καὶ φανερούμενον κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς εἰς τὸν λόγον σχολῆς καὶ εἰς τὴν ἄσκησιν αὐτοῦ προθυμίας. 15.11 Οὐκοῦν κατεσκεύασται ὅτι, ὥς φησι Κέλσος, ἀγροικότερον εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς· Τῷ τύπτοντί σε εἰς τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην· καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆ ναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες καὶ τὸ ἱμάτιον· βιω φελέστερον κεκίνηκε τὸν λόγον καὶ παρέστησεν οὕτως εἰπὼν, ἢ ὡς ἐν τῷ Κρίτωνι Πλάτων, οὗ μηδ' ἀκούειν ἰδιῶται δύνανται, ἀλλὰ μόγις οἱ τὰ ἐγκύκλια πρὸ τῆς σεμνῆς Ἑλ λήνων φιλοσοφίας μεμαθηκότες. κατανοητέον δὲ καὶ ὅτι οὐ
33
παραφθείρεται ὁ περὶ ἀνεξικακίας νοῦς ὑπὸ τῆς τῶν λέξεων εὐτελείας, ἀλλὰ καὶ ἐν τούτῳ συκοφαντεῖ τὸν λόγον λέγων ὁ Κέλσος· «Ἀλλὰ τῶνδε μὲν πέρι καὶ ἄλλων, ὅσα παραφθείρουσιν, ἀρκείτω τὰ εἰρημένα.» 15.12n Καὶ ἐν τῷ ʹ πάλιν τόμῳ, πρὸ τὸν δυ ειδὲ τὸ ῶμα τοῦ κυρίου λέγοντα Κέλ ον οὕτω . Ἑξῆς δὲ τούτοις λέγει, ὁ Κέλσος δηλονότι· «Ἐπειδὴ θεῖον πνεῦμα ἦν ἐν σώματι, πάντως τι παραλλάτ τειν αὐτὸ τῶν λοιπῶν ἐχρῆν, ἢ κατὰ μέγεθος ἢ κάλλος ἢ ἀλκὴν ἢ φωνὴν ἢ κατάπληξιν ἢ πειθώ. ἀμήχανον γὰρ ὅτῳ θεῖόν τι πλέον τῶν ἄλλων προσῆν μηδὲν ἄλλου διαφέρειν· τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλου διέφερεν, ἀλλ', ὥς φασι, μικρὸν καὶ δυσειδὲς καὶ ἀγεννὲς ἦν.» φαίνεται δὴ καὶ ἐν τούτοις ὅτι, ἐὰν μὲν κατηγορεῖν θέλῃ τοῦ Ἰησοῦ, ὡς πιστεύων ταῖς παρέ χειν δοκούσαις αὐτῷ γραφαῖς ἀφορμὰς κατηγορίας λέγει τὰ ἀπ' αὐτῶν· ὅπου δὲ κατὰ τὰς αὐτὰς γραφὰς δόξαι ἄν τις τὰ ἐναντία λέγεσθαι τοῖς εἰς κατηγορίαν παραλαμβανομένοις, ταῦτα οὐδὲ προσποιεῖται εἰδέναι. ὁμολογουμένως τοίνυν γέγραπται τὰ περὶ τοῦ δυσειδὲς γεγονέναι τὸ τοῦ Ἰησοῦ σῶμα· οὐ μὴν ὡς ἐκτέθειται καὶ ἀγεννές· οὐδὲ σαφῶς δηλοῦται ὅτι μικρὸν ἦν. ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτω παρὰ τῷ Ἠσαΐᾳ ἀναγεγραμμένη, προφητεύοντι αὐτὸν ἐπιδημήσοντα τοῖς πολλοῖς οὐκ ἐν ὡραίῳ εἴδει οὐδέ τινι ὑπερέχοντι κάλ λει· Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; ἀνηγγείλαμεν ἐναντίον αὐτοῦ, ὡς παιδίον, ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ. οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ [οὐδὲ δόξα· καὶ εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος] οὐδὲ κάλλος· ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον, ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. ἄρ' οὖν τούτων μὲν ὁ Κέλσος ἤκουεν, ἐπεὶ ᾤετο αὐτῷ χρήσιμα εἶναι εἰς τὸ κατηγορεῖσθαι τὸν Ἰησοῦν· οὐκέτι δὲ προσέσχε τοῖς λεγομένοις ἐν τεσσαρακο στῷ τετάρτῳ ψαλμῷ, τῷ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ, τίνα τρόπον λέγεται· Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου, καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε. 15.13 Ἔστω δὲ μὴ ἀνεγνωκέναι αὐτὸν τὴν προφητείαν, ἢ ἀνεγνωκότα περιεσπᾶσθαι ὑπὸ τῶν παρερμηνευόντων αὐτὴν, ὡς οὐ περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ προφητευομένην· τί φήσει καὶ περὶ τοῦ εὐαγγελίου, ἐν ᾧ ἀναβὰς εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος μετεμορφώθη ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν καὶ ὤφθη ἐν δόξῃ· ὅτε καὶ Μωσῆς καὶ Ἠλίας ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ, ἣν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἱερου σαλήμ; ἢ ἐὰν μὲν προφήτης λέγῃ· Εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος, καὶ τὸ ἑξῆς· καὶ ὁ Κέλσος παρα δέχεται τὴν προφητείαν ταύτην ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν ἀναφέρε σθαι, τυφλώττων περὶ τὴν παραδοχὴν τοῦ λεγομένου, καὶ οὐχ ὁρῶν ὅτι μεγάλη κατασκευή ἐστι τοῦ τὸν ἄμορφον εἶναι δοκοῦντα Ἰησοῦν υἱὸν εἶναι θεοῦ, τὸ πρὸ πολλῶν ἐτῶν τῆς γενέσεως αὐτοῦ πεπροφητεῦσθαι καὶ περὶ τοῦ εἴδους αὐτοῦ· ἐὰν δὲ ἄλλος προφήτης ὡραιότητα καὶ κάλλος εἶναι λέγῃ περὶ αὐτὸν, οὐκέτι βούλεται τὴν προφητείαν εἰς Ἰη σοῦν Χριστὸν ἀναφέρεσθαι; καὶ εἰ μὲν σαφῶς ἦν ἀπὸ τῶν εὐαγγελίων λαβεῖν, ὅτι οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος, ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον ἦν, ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· εἴποι ἄν τις οὐ κατὰ τὸ προφητικὸν εἰρηκέναι ταῦτα τὸν Κέλσον, ἀλλὰ κατὰ τὸ εὐαγγελικόν. νυνὶ δὲ οὔτε τῶν εὐαγγελίων, ἀλλ' οὐδὲ τῶν ἀποστόλων ἐμφαινόν των ὅτι οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος· σαφὲς ὅτι τὸ ἀπὸ τῆς προφητείας ἀναγκάζεται παραδέχεσθαι ὡς ἀληθευόμενον περὶ Χριστοῦ· ὅπερ οὐκέτι ἐπιτρέπει τὰς περὶ Ἰησοῦ κατη γορίας προβαίνειν. 15.14 Πάλιν τε αὖ ὁ λέγων· «Ἐπειδὴ θεῖον πνεῦμα ἦν ἐν σώματι, πάντως τι παραλλάττειν αὐτὸ τῶν λοιπῶν ἐχρῆν, ἢ κατὰ μέγεθος ἢ φωνὴν ἢ ἀλκὴν ἢ κατάπληξιν ἢ πειθώ·» πῶς οὐχ ἑώρα τὸ παραλλάττον τοῦ σώματος αὐτοῦ πρὸς τὸ τοῖς ὁρῶσι δυνατὸν, καὶ διὰ τοῦτο χρήσιμον, τοιοῦτο φαινό μενον ὁποῖον ἔδει ἑκάστῳ βλέπεσθαι; καὶ οὐ θαυμαστὸν τὴν φύσει τρεπτὴν καὶ ἀλλοιωτὴν καὶ εἰς πάντα ἃ βού λεται ὁ δημιουργὸς ὕλην μεταβλητὴν, καὶ πάσης ποιότητος ἣν ὁ τεχνίτης βούλεται δεκτικὴν, ὁτὲ μὲν ἔχειν ποιότητα καθ' ἣν λέγεται τό· Οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος· ὁτὲ δὲ οὕτως ἔνδοξον καὶ καταπληκτικὴν καὶ θαυμαστὴν, ὡς ἐπὶ πρόσωπον πεσεῖν τοὺς θεατὰς τοῦ τηλικούτου κάλλους συνανελθόντας τῷ Ἰησοῦ
34
τρεῖς ἀποστόλους. ἀλλ' ἐρεῖ ταῦτ' εἶναι πλάσματα καὶ μύθων οὐδὲν διαφέροντα, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ τῶν περὶ Ἰησοῦ παραδόξων. 15.15 Πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον ὅτι σχεδὸν πᾶσαν ἱστορίαν, κἂν ἀληθὴς ᾖ, βούλεσθαι κατασκευάζειν ὡς γεγενημένην, καὶ καταληπτικὴν ἐμποιῆσαι περὶ αὐτῆς φαντασίαν, τῶν σφό δρα ἐστὶ χαλεπωτάτων, καὶ ἐν ἐνίοις ἀδύνατον. φέρε γάρ τινα λέγειν μὴ γεγονέναι τὸν Ἰλιακὸν πόλεμον, μά λιστα διὰ τὸ ἀδύνατον προσπεπλέχθαι λόγον περὶ τοῦ γεγενῆσθαί τινα Ἀχιλλέα θαλασσίας θεᾶς Θέτιδος υἱὸν καὶ ἀνθρώπου Πηλέως, ἢ Σαρπηδόνα Διὸς, ἢ Ἀσκάλαφον καὶ Ἰάλμενον Ἄρεος, ἢ Αἰνείαν Ἀφροδίτης· πῶς ἂν κατασκευάσαιμεν τὸ τοιοῦτον, μάλιστα θλιβόμενοι ὑπὸ τοῦ οὐκ οἶδ' ὅπως παρυφανθέντος πλάσματος τῇ κεκρατηκυίᾳ παρὰ πᾶσι δόξῃ περὶ τοῦ ἀληθῶς γεγονέναι τὸν ἐν Ἰλίῳ πόλεμον Ἑλλήνων καὶ Τρώων; φέρε δὲ καί τινα ἀπιστεῖν περὶ Οἰδί ποδος καὶ Ἰοκάστης καὶ τῶν γεννηθέντων ἀπὸ ἀμφοτέρων Ἐτεοκλέους καὶ Πολυνείκους, διὰ τὸ προσπεπλέχθαι τῷ λόγῳ τὴν Σφίγγα μιξοπάρθενόν τινα· πῶς ἂν τὸ τοιοῦτον ἀποδείξαιμεν; ἀλλ' ὁ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνων ταῖς ἱστο ρίαις καὶ βουλόμενος ἑαυτὸν τηρεῖν καὶ ἐν ἐκείναις ἀνεξαπά τητον κρινεῖ, τίσι μὲν συγκαταθήσεται, τίνα δὲ τροπολογή σει, τὸ βούλημα ἐρευνῶν τῶν ἀναπλασαμένων τὰ τοιάδε· καὶ τίσιν ἀπιστήσει, ὡς διὰ τὴν πρός τινας χάριν ἀναγε γραμμένοις. καὶ τοῦτο προλαβόντες δι' ὅλην τὴν φερομέ νην ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἱστορίαν εἰρήκαμεν, οὐκ ἐπὶ ψιλὴν πίστιν καὶ ἄλογον τοὺς ἐντρεχεστέρους ἐκ καλούμενοι, ἀλλὰ βουλόμενοι παραστῆσαι ὅτι εὐγνωμο σύνης χρεία τοῖς ἐντευξομένοις καὶ πολλῆς ἐξετάσεως καὶ, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, εἰσόδου εἰς τὸ βούλημα τῶν γραψάντων, ἵν' εὑρεθῇ ποίᾳ διανοίᾳ ἕκαστον γέγραπται. 15.16 Ἔοικεν δὲ ὁ Κέλσος, ἵνα μὲν ἐγκαλέσῃ τῷ λόγῳ, πιστεύειν ὅπου θέλει τοῖς γεγραμμένοις· ἵνα δὲ τὴν ἐμ φαινομένην θειότητα ἐν τοῖς αὐτοῖς βιβλίοις ἀπαγγελλο μένην μὴ παραδέξηται, ἀπιστεῖν τοῖς εὐαγγελίοις· δέον τὸ φιλάληθες ἰδόντα τῶν γραψάντων ἐκ τῆς περὶ τῶν χειρό νων ἀναγραφῆς πιστεῦσαι καὶ περὶ τῶν θειοτέρων. 15.17 Εἰ γὰρ μὴ ἦσαν φιλαλήθεις ἀλλ', ὡς οἴεται Κέλ σος, πλάσματα ἀναγράφοντες, οὐκ ἂν Πέτρον ἀνέγραψαν ἀρνησάμενον ἢ τοὺς μαθητὰς Ἰησοῦ σκανδαλιζομένους. τίς γὰρ, εἰ καὶ γέγονε τοιαῦτα, ἤλεγξε τὸν λόγον, ὅτι οὕτως ἀπήντησε; καί τοί γε κατὰ τὸ εἰκὸς ἐχρῆν σεσιωπῆσθαι ταῦτα ἀνθρώποις βουλομένοις διδάσκειν τοὺς ἐντυγχάνοντας τοῖς εὐαγγελίοις θανάτου καταφρονεῖν ὑπὲρ τῆς ὁμολογίας τοῦ χριστιανισμοῦ. νυνὶ δ' ὁρῶντες ὅτι ὁ λόγος δυνάμει κρατήσει τῶν ἀνθρώπων ἔθηκαν καὶ τὰ τοιαῦτα, οὐκ οἶδ' ὅπως οὐ βλάψοντα τοὺς ἐντυγχάνοντας οὐδὲ πρόφασιν δώσοντα ἀρνήσεως. 15.18 Ἔχει δέ τι καὶ μυστικώτερον ὁ λόγος, ἀπαγγέλ λων τὰς τοῦ Ἰησοῦ διαφόρους μορφὰς ἀναφέρεσθαι ἐπὶ τὴν τοῦ θείου λόγου φύσιν, οὐχ ὁμοίως φαινομένου τοῖς τε πολλοῖς καὶ τοῖς ἀκολουθεῖν αὐτῷ εἰς ὑψηλὸν, ὃ ἀποδεδώ καμεν, ὄρος δυναμένοις. τοῖς μὲν γὰρ ἔτι κάτω τυγχάνουσι καὶ μηδέπω ἐπὶ τὸ ἀναβαίνειν παρεσκευασμένοις ὁ λόγος οὐκ ἔχει εἶδος οὐδὲ κάλλος· τὸ γὰρ εἶδος αὐτοῦ τοῖς τοιού τοις ἐστὶν ἄτιμον, καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς ὑπὸ ἀνθρώπων γεγενημένους λόγους, τροπικῶς ἐν τούτοις καλουμένους υἱοὺς ἀνθρώπων. εἴποιμεν γὰρ ἂν πολλῷ ὡραιοτέρους φαίνεσθαι τοὺς τῶν φιλοσοφούντων λόγους, ὄντας υἱοὺς ἀνθρώπων, παρὰ τὸν τοῖς πολλοῖς κηρυσσόμενον τοῦ θεοῦ λόγον, ὃς ἐμφαίνει καὶ μωρίαν κηρύγματος· καὶ διὰ τὴν ἐμφαινομένην μωρίαν τοῦ κηρύγματος λέγουσιν οἱ τοῦτο μόνον θεωροῦντες· Εἴδομεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος. τοῖς μέντοι ἐκ τοῦ ἀκολουθεῖν αὐτῷ δύναμιν ἀνειληφόσι πρὸς τὸ ἕπεσθαι καὶ ἀναβαίνοντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος, θειοτέραν μορφὴν ἔχει· ἣν βλέπουσιν, εἴ τίς ἐστι Πέτρος χωρήσας τὴν τῆς ἐκκλησίας ἐν ἑαυτῷ οἰκοδο μὴν ἀπὸ τοῦ λόγου, καὶ τοσαύτην ἕξιν ἀναλαβὼν ὡς μηδεμίαν πύλην ᾅδου κατισχύσειν αὐτοῦ, ὑψωθέντος διὰ τὸν λόγον ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου, ὅπως ἂν ἐξαγγείλῃ πάσας τὰς αἰνέσεις τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών· καὶ εἴ τινές εἰσιν ἐκ λόγων τὴν γένεσιν λαβόντες μεγαλοφώνων,
35
οἵτινες οὐδὲν ἀποδέουσι νοητῆς βροντῆς. 15.19 Καὶ τὰ ἱμάτια δὲ αὐτοῦ κάτω ἄλλα ἐστὶν, οὐκ ἔστι λευκὰ, οὐκ ἔστιν ὡς τὸ φῶς· ἐὰν ἀναβῇς εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν, ὄψει αὐτοῦ φῶς καὶ τὰ ἱμάτια. τὰ ἱμάτια τοῦ λόγου αἱ λέξεις εἰσὶ τῆς γραφῆς· ἔνδυμα τῶν θείων νοημά των τὰ ῥήματά ἐστι ταῦτα. ὡς οὖν αὐτὸς κάτω ἀλλοῖος φαίνεται, καὶ ἀναβὰς μεταμορφοῦται, καὶ γίνεται τὸ πρόσ ωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, οὕτω καὶ τὰ ἐνδύματα αὐτοῦ, οὕτω καὶ τὰ ἱμάτια· ὅταν δὲ ᾖς κάτω, οὐκ ἔστι λαμπρὰ, οὐκ ἔστι λευκά· ἐὰν δὲ ἀναβῇς, ὄψει τὸ κάλλος καὶ τὸ φῶς τῶν ἱματίων, καὶ τὸ πρόσωπον θαυμάσεις τοῦ Ἰησοῦ μεταμορ φωθέν. ὅρα δὲ εἰ μὴ ὅμοιόν ἐστι καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ τοῦ σωτῆρος μαθεῖν. τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ, γενεαλογουμένου ἐξ Ἀβραὰμ καὶ γεννωμένου ἐκ σπέρματος Δαυεὶδ κατὰ σάρκα, Βίβλος ἐστὶ γενέσεως Ἰη σοῦ Χριστοῦ· τὰ δὲ θειότερα καὶ μείζονα τῶν περὶ αὐτοῦ λεχθησομένων ἂν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀπαγγελλομένων φησὶν ὁ Ἰωάννης ὡς ἄρα Οὐδὲ τὸν κόσμον οἶμαι χωρεῖν τὰ γρα φόμενα βιβλία. τὸ γὰρ μὴ χωρεῖν τὸν κόσμον τὰ γραφό μενα βιβλία οὐ διὰ τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων, ὥς τινες, ἐκδεκτέον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῶν πραγμάτων· τοῦ μεγέ θους τῶν πραγμάτων οὐ μόνον οὐ δυναμένου γράφεσθαι, ἀλλ' οὐδὲ διὰ γλώσσης σαρκίνης ἀπαγγέλλεσθαι, οὐδὲ ἐν διαλέκτοις καὶ φωναῖς ἀνθρωπίναις σημαίνεσθαι. ὅθεν καὶ Παῦλος, ἐπὰν μανθάνειν μέλλῃ τὰ θειότερα, ἔξω τοῦ καθ' ἡμᾶς περιγείου κόσμου γίνεται καὶ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἁρπάζεται, ἵνα τὰ ἐκεῖθεν ἄρρητα ῥήματα ἀκοῦσαι δυνηθῇ. τὰ γὰρ ἐνθάδε λαλούμενα καὶ λόγος εἶναι θεοῦ νομιζόμενα, τοῦ λόγου σαρκωθέντος, καὶ καθ' ὃ θεός ἐστι πρὸς τὸν θεὸν ἑαυτὸν κενοῦντος, ἀπαγγέλλεται. διόπερ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον ἐπὶ γῆς, ἐπεὶ ἄνθρωπος γέγονε, ἀνθρώπινον βλέπο μεν· ἀεὶ γὰρ ἐν ταῖς γραφαῖς ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο, ἵνα κατασκηνώσῃ ἐν ἡμῖν· ἀλλ', ἐὰν εἰς τὸ στῆθος τοῦ σαρκω θέντος λόγου ἀνακλιθῶμεν καὶ ἀνιόντι αὐτῷ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος ἀκολουθῆσαι δυνηθῶμεν, ἐροῦμεν τό· Εἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· τάχα μέν τινων καὶ ἑτέρων παρὰ τοὺς ἀνακλι θέντας ἐπὶ τοῦ στήθους αὐτοῦ καὶ ἀκολουθήσαντας αὐτῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ ὑψηλὸν λεξόντων τό· Εἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· οὐκέτι δὲ προσθησόντων τό· Δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρὸς, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας· Ἰωάννῃ γὰρ καὶ τοῖς ὁμοίοις πρέπουσα αὕτη ἡ φωνή. καὶ καθ' ἑτέραν δὲ ὑψηλο τέραν διήγησιν οἱ δυνηθέντες τοῖς ἴχνεσιν Ἰησοῦ κατακο λουθεῖν ἀναβαίνοντος καὶ μεταμορφουμένου ἀπὸ τῆς ἐπὶ γῆς ὄψεως, ὄψονται αὐτοῦ τὴν μεταμόρφωσιν καθ' ἑκάστην γραφήν· οἱονεὶ τοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς φαινομένου Ἰησοῦ τῆς προχείρου λέξεως ὄντος· τοῦ δὲ εἰς ὄρος ὑψηλὸν ἀνιόντος καὶ μεταμορφουμένου, σφόδρα ὀλίγοις τῶν μαθη τῶν καὶ τοῖς ἀκολουθῆσαι εἰς τὰ ὑψηλὰ δεδυνημένοις, τοῦ ἀνωτάτου καὶ ὑψηλοτάτου νοῦ περιέχοντος λόγια τῆς ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένης σοφίας, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν τῶν δικαίων αὐτοῦ. 15.20 Ἀλλὰ πόθεν Κέλσῳ καὶ τοῖς ἐχθροῖς τοῦ θείου λόγου καὶ μὴ φιλαλήθως τὰ χριστιανισμοῦ ἐξετάσασιν εἰδέναι τὸ βούλημα τῶν διαφόρων τοῦ Ἰησοῦ μορφῶν; ἐγὼ δὲ λέγω καὶ ἡλικιῶν, καὶ εἴ τι τῶν πρὸ τοῦ παθεῖν αὐτῷ πεπραγμένων, καὶ τῶν μετὰ τὸ ἀναστῆναι ἀπὸ τῶν νεκρῶν. 16.1nΠερὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν χρι τιανι μὸν διὰ τὰ ἐν τῇ ἐκκλη ίᾳ αἱρέ ει . τόμου γʹ κατὰ Κέλ ου. Εἶτ' ἐπεὶ ὡς κατηγορῶν τοῦ λόγου τὰ περὶ τῶν ἐν χριστιανισμῷ αἱρέσεων ὀνειδίζει ἡμῖν, λέγων· «Εἰς πλῆθος δὲ σπαρέντες αὖθις αὖ σχίζονται καὶ τέμνονται, καὶ στάσεις ἰδίας ἔχειν ἕκαστοι θέλουσι.» φησὶ δ' ὅτι «Καὶ ὑπὸ πλή θους πάλιν διϊστάμενοι σφᾶς αὐτοὺς ἐλέγχουσιν· ἑνὸς, ὡς εἰπεῖν, ἔτι κοινωνοῦντες, εἴγε κοινωνοῦσι, τοῦ ὀνόματος. καὶ τοῦτο μόνον ἐγκαταλιπεῖν ὅμως αἰσχύνονται· τὰ λοιπὰ δ' ἄλλοι ἀλλαχῆ τετάχαται.» καὶ πρὸς τοῦτο φήσομεν ὅτι οὐδενὸς πράγματος, οὗ μὴ σπουδαία ἐστὶν ἡ ἀρχὴ καὶ τῷ βίῳ χρήσιμος, γεγόνασιν αἱρέσεις διάφοροι. ἐπεὶ γὰρ ἰατρικὴ χρήσιμος καὶ ἀναγκαία τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, πολλά τε τὰ ἐν αὐτῇ ζητούμενα περὶ τοῦ τρόπου τῆς τῶν σωμάτων θεραπείας· διὰ τοῦτο αἱρέσεις ἐν ἰατρικῇ παρὰ μὲν Ἕλλησιν εὑρίσκονται
36
ὁμολογουμένως πλείονες· ἐγὼ δ' οἶμαι ὅτι καὶ παρὰ βαρβάροις, ὅσοι γε ἐπαγγέλλονται χρῆσθαι ἰατρικῇ. πάλιν τε αὖ, ἐπεὶ φιλοσοφία ἀλήθειαν ἐπαγγελλομένη καὶ γνῶσιν τῶν ὄντων πῶς δεῖ βιοῦν ὑποτί θεται, καὶ πειρᾶται διδάσκειν τὰ ὠφέλιμα ἡμῶν τῷ γένει· πολλὴν δ' ἔχει τὰ ζητούμενα πράγματα διολκήν· διὰ τοῦτο αἱρέσεις ἐν φιλοσοφίᾳ συνέστησαν πλεῖσται ὅσαι, ὧν αἱ μέν εἰσι διασημότεραι, αἱ δὲ οὐ τοιαῦται. ἀλλὰ καὶ ἰουδαϊ σμὸς πρόφασιν ἔσχε γενέσεως αἱρέσεων τὴν διάφορον ἐκδοχὴν τῶν Μωσέως γραμμάτων καὶ τῶν προφητικῶν λόγων. οὕτω τοίνυν, ἐπεὶ σεμνόν τι ἐφάνη τοῖς ἀνθρώποις χριστιανισμὸς, οὐ μόνοις, ὡς ὁ Κέλσος οἴεται, τοῖς ἀνδρα ποδωδεστέροις, ἀλλὰ καὶ πολλοῖς τῶν παρ' Ἕλλησι φιλολό γων, ἀναγκαίως ὑπέστησαν οὐ πάντως διὰ τὰς στάσεις καὶ τὸ φιλόνεικον αἱρέσεις, ἀλλὰ διὰ τὸ σπουδάζειν συνιέναι τὰ χριστιανισμοῦ καὶ τῶν φιλολόγων πλείονας. τούτῳ δ' ἠκολούθησε, διαφόρως ἐκδεξαμένων τοὺς ἅμα πᾶσι πιστευ θέντας εἶναι θείους λόγους, τὸ γενέσθαι αἱρέσεις ἐπωνύμους τῶν θαυμασάντων μὲν τὴν τοῦ λόγου ἀρχὴν, κινηθέντων δ' ὅπως ποτ' οὖν ὑπό τινων πιθανοτήτων πρὸς τὰς εἰς ἀλ λήλους διαφωνίας. ἀλλ' οὔτ' ἰατρικὴν εὐλόγως ἄν τις φεύγοι διὰ τὰς ἐν αὐτῇ αἱρέσεις· οὔτε φιλοσοφίαν τοῦ πρέ ποντος ἄν τις στοχαζόμενος μισοῖ, πρόφασιν τοῦ μισεῖν αὐτὴν ποριζόμενος τὰς πολλὰς αἱρέσεις. οὕτως οὐδὲ διὰ τὰς ἐν Ἰουδαίοις αἱρέσεις καταγνωστέον τῶν Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν ἱερῶν βιβλίων. 16. Εἰ δὲ ταῦτ' ἔχει ἀκολουθίαν, πῶς οὐχὶ ὁμοίως ἀπολογησόμεθα καὶ περὶ τῶν ἐν χριστιανοῖς αἱρέσεων; περὶ ὧν πάνυ θαυμασίως ὁ Παῦλος εἰρηκέναι μοι δοκεῖ τό· Δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα οἱ δόκιμοι φανεροὶ γένωνται ἐν ὑμῖν. ὡς γὰρ δόκιμος ἐν ἰατρικῇ ὁ διὰ τὸ γυμνάσασθαι ἐν ποικίλαις αἱρέσεσι καὶ εὐγνωμόνως ἐξητα κέναι τὰς πλείονας ἑλόμενος τὴν διαφέρουσαν· καὶ ὡς ὁ πάνυ προκόπτων ἐν φιλοσοφίᾳ ἀπὸ τοῦ τὰ πλείονα ἐγνω κέναι ἐγγυμνασάμενος αὐτοῖς καὶ τῷ κρατήσαντι προσθέμε νος λόγῳ· οὕτως εἴποιμ' ἂν καὶ τὸν ἐπιμελῶς ἐνιδόντα ταῖς ἰουδαϊσμοῦ καὶ χριστιανισμοῦ αἱρέσεσι σοφώτατον χρι στιανὸν γενέσθαι. ὁ δ' ἐγκαλῶν τῷ λόγῳ διὰ τὰς αἱρέσεις ἐγκαλέσαι ἂν καὶ τῇ Σωκράτους διδασκαλίᾳ, ἀφ' οὗ τῆς διατριβῆς πολλαὶ γεγόνασιν οὐ τὰ αὐτὰ φρονούντων σχο λαί· ἀλλὰ καὶ τοῖς Πλάτωνος ἐγκαλέσαι ἄν τις δόγμασι δι' Ἀριστοτέλην, ἀποφοιτήσαντα τῆς διατριβῆς αὐτοῦ ἐν καινοτομίαις· περὶ οὗ καὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν. δοκεῖ δέ μοι ὁ Κέλσος ἐγνωκέναι τινὰς αἱρέσεις μηδὲ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ κοινωνούσας ἡμῖν. τάχα γὰρ περιή χητο περὶ τῶν καλουμένων Ὀφιανῶν, καὶ τῶν Καϊανῶν, καὶ εἴ τις ἄλλη τοιαύτη ἐξ ὅλων ἀποφοιτήσασα τοῦ Ἰησοῦ συνέστη γνώμη. πλὴν οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὸ ἐγκλητέον εἶναι τὸν χριστιανῶν λόγον. 16.3 Ἔστωσαν γὰρ ἐν ἡμῖν οἱ μὴ τὸν αὐτὸν λέγοντες τῷ Ἰουδαίων θεῷ θεόν· ἀλλ' οὔ τί γε παρὰ τοῦτο κατηγορητέοι οἱ ἀπὸ τῶν αὐτῶν γραμμάτων ἀποδεικνύντες ὅτι εἷς καὶ ὁ αὐτὸς θεὸς Ἰουδαίων ἐστὶ καὶ ἐθνῶν· ὡς καὶ τὸν Παῦλον λέγειν σαφῶς, ἀπὸ Ἰουδαίων προσελθόντα χριστιανισμῷ· Χάριν ἔχω τῷ θεῷ μου, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. ἔστω δέ τι καὶ τρίτον γένος τῶν ὀνομαζόντων ψυχικούς τινας καὶ πνευματικοὺς ἑτέρους· οἶμαι δ' αὐτὸν λέγειν τοὺς ἀπὸ Οὐαλεντίνου· καὶ τί τοῦτο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας, κατηγοροῦντας τῶν εἰσαγόντων φύσεις ἐκ κατασκευῆς σωζομένας ἢ ἐκ κατασκευῆς ἀπολλυ μένας; ἔστωσαν δέ τινες καὶ ἐπαγγελλόμενοι εἶναι Γνω στικοὶ, ἀνάλογον τοῖς ἑαυτοὺς ἀναγορεύουσι φιλοσόφους Ἐπικουρείοις· ἀλλ' οὔτε οἱ τὴν πρόνοιαν ἀναιροῦντες φιλό σοφοι εἶεν ἂν ἀληθῶς, οὔτε οἱ τὰ ἀλλόκοτα ἀναπλάσματα καὶ μὴ ἀρέσκοντα τοῖς τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ διαδοχῆς ἐπεισ αγαγόντες εἶεν ἂν χριστιανοί. 16.4 «Καὶ βλασφημοῦσι δὲ,» φησὶν, «εἰς ἀλλήλους οὗ τοι πάνδεινα ῥητὰ καὶ ἄρρητα· καὶ οὐκ ἂν εἴξαιεν οὐδὲ καθ' ὁτιοῦν εἰς ὁμόνοιαν, πάντη ἀλλήλους ἀποστυγοῦντες.» καὶ πρὸς ταῦτα δ' ἡμῖν εἴρηται, ὅτι καὶ ἐν φιλοσοφίᾳ ἐστὶν εὑρεῖν αἱρέσεις αἱρέσεσι πολεμούσας, καὶ ἐν ἰατρικῇ. οἱ μέντοι τῷ λόγῳ τοῦ Ἰησοῦ ἀκολουθοῦντες, καὶ μεμελετηκό τες αὐτοῦ τοὺς λόγους
37
φρονεῖν καὶ λέγειν καὶ ποιεῖν, λοιδο ρούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, δυσφημούμενοι παρακαλοῦμεν· καὶ οὐκ ἂν ῥητὰ καὶ ἄρρητα λέγοιμεν τοὺς ἄλλα δοξάζοντας παρ' ἃ ὑπειλήφαμεν· ἀλλ', εἰ μὲν δυνά μεθα, πάντα ἂν πράττοιμεν ὑπὲρ τοῦ αὐτοὺς μεταστῆσαι ἐπὶ τὸ βέλτιον, διὰ τοῦ προσανέχειν μόνῳ τῷ δημιουργῷ καὶ πάντα πράττειν ὡς κριθησομένους. εἰ δὲ μὴ πείθοιντο οἱ ἑτερόδοξοι, τηροῦμεν τὸν προστάξαντα αὐτοῖς λόγον τοιαῦτα· Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νου θεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει, ὢν αὐτοκατάκριτος. ἔτι δὲ οἱ τό· Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί· νοήσαντες, καὶ τό· Μακάριοι οἱ πραεῖς· οὐκ ἂν ἀποστυγήσαιεν τοὺς παραχαράττοντας τὰ χριστιανισμοῦ. 17.1nΠρὸ τοὺ λέγοντα τῶν φιλο όφων μηδὲν δια φέρειν τῷ παρ' Ἕλλη ι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶ ι θεὸν καλεῖν Δία, ἢ τῷ δεῖνα φέρ' εἰπεῖν παρ' Ἰνδοῖ , ἢ τῷ δεῖνα παρ' Αἰγυπτίοι . ἐκ τοῦ αʹ καὶ εʹ τόμου τῶν κατὰ Κέλ ου. Μετὰ ταῦτά φησιν ὁ Κέλσος, ὅτι «Οἱ αἰπόλοι καὶ ποιμένες ἕνα ἐνόμισαν θεὸν, εἴτε ὕψιστον εἴτ' Ἀδωναῖον εἴτ' οὐράνιον εἴτε Σαβαὼθ, εἴτε καὶ ὅπη καὶ ὅπως χαίρουσιν ὀνομάζοντες τόνδε τὸν κόσμον· καὶ πλεῖον οὐδὲν ἔγνωσαν.» καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς δέ φησι «μηδὲν διαφέρειν τῷ παρ' Ἕλλησι φερομένῳ ὀνόματι τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν καλεῖν Δία, ἢ τῷ δεῖνα φέρ' εἰπεῖν παρ' Ἰνδοῖς, ἢ τῷ δεῖνα παρ' Αἰγυπτίοις.» λεκτέον δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ὅτι ἐμπίπτει εἰς τὸ προκείμενον λόγος βαθὺς καὶ ἀπόρρητος, ὁ περὶ φύσεως ὀνομάτων· πότερον, ὡς οἴεται Ἀριστοτέλης, θέσει εἰσὶ τὰ ὀνόματα· ἢ, ὡς νομίζουσιν οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς, φύσει, μιμουμένων τῶν πρώτων φωνῶν τὰ πράγματα καθ' ὧν τὰ ὀνόματα, καθὸ καὶ στοιχεῖά τινα τῆς ἐτυμολογίας εἰσάγουσιν· ἢ, ὡς διδάσκει Ἐπίκουρος, ἑτέρως ἢ ὡς οἴονται οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς φύσει ἐστὶ τὰ ὀνόματα, ἀπορρηξάντων τῶν πρώτων ἀνθρώπων τινὰς φωνὰς κατὰ τῶν πραγμάτων. ἐὰν τοίνυν δυνηθῶμεν ἐν προηγουμένῳ λόγῳ παραστῆσαι φύσιν ὀνομάτων ἐνερ γῶν, ὧν τισὶ χρῶνται Αἰγυπτίων οἱ σοφοὶ, ἢ τῶν παρὰ Πέρσαις μάγων οἱ λόγιοι, ἢ τῶν παρ' Ἰνδοῖς φιλοσοφούν-των Βράχμαναι, ἢ Σαμαναῖοι· καὶ οὕτω καθ' ἕκαστον τῶν ἐθνῶν· καὶ κατασκευάσαι οἷοί τε γενώμεθα ὅτι καὶ ἡ καλου μένη μαγεία οὐχ, ὡς οἴονται οἱ ἀπὸ Ἐπικούρου καὶ Ἀριστο-τέλους, πρᾶγμά ἐστιν ἀσύστατον πάντη, ἀλλ', ὡς οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ ἀποδεικνύουσι, συνεστὼς μὲν, λόγους δ' ἔχον σφόδρα ὀλίγοις γιγνωσκομένους· τότ' ἐροῦμεν ὅτι τὸ μὲν Σαβαὼθ ὄνομα καὶ τὸ Ἀδωναῒ, καὶ ὅσα ἄλλα παρ' Ἑβραίοιςμετὰ πολλῆς σεμνολογίας παραδεδομένα, οὐκ ἐπὶ τῶν τυχόντων καὶ γενητῶν κεῖται πραγμάτων, ἀλλ' ἐπί τινος θεολογίας ἀπορρήτου, ἀναφερομένης εἰς τὸν τῶν ὅλων δημιουργόν. διὸ καὶ δύναται ταῦτα τὰ ὀνόματα λεγόμενα μετά τινος τοῦ συνυφοῦς αὐτοῖς εἱρμοῦ, ἄλλα δὲ κατὰ Αἰγυπτίαν ἐκφερόμενα φωνὴν ἐπί τινων δαιμόνων τῶν τάδε μόνα δυναμένων, καὶ ἄλλα κατὰ τὴν Περσῶν διάλεκτον ἐπὶ ἄλλων δυνάμεων, καὶ οὕτω καθ' ἕκαστον τῶν ἐθνῶν, εἰς χρείας τινὰς παραλαμβάνεσθαι. καὶ οὕτως εὑρεθήσεται τῶν ἐπὶ γῆς δαιμόνων, λαχόντων διαφόρους τόπους, φέρεσ θαι τὰ ὀνόματα οἰκείως ταῖς κατὰ τόπον καὶ ἔθνος δια λέκτοις. ὁ τοίνυν μεγαλοφυέστερον κἂν ὀλίγην τούτων περίνοιαν εἰληφὼς εὐλαβήσεται ἄλλα ἄλλοις ἐφαρμόζειν ὀνόματα πράγμασι, μήποτε ὅμοιον πάθῃ τοῖς τὸ θεὸς ὄνομα ἐσφαλμένως φέρουσιν ἐπὶ ὕλην ἄψυχον, ἢ τὴν τοῦ ἀγαθοῦ προσηγορίαν κατασπῶσιν ἀπὸ τοῦ πρώτου αἰτίου ἢ ἀπὸ τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ καλοῦ ἐπὶ τὸν τυφλὸν πλοῦτον καὶ ἐπὶ τὴν σαρκῶν καὶ αἱμάτων καὶ ὀστέων συμμετρίαν ἐν ὑγείᾳ καὶ εὐεξίᾳ, ἢ τὴν νομιζομένην εὐγένειαν. 17. Καὶ τάχα οὐκ ἐλάττων ὁ κίνδυνος τῷ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ ἢ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφ' ἃ μὴ χρὴ κατάγοντι, ἤπερ τῷ τὰ κατά τινα ἀπόρρητον λόγον ὀνόματα ἐναλλάσσοντι, καὶ τὰ μὲν κατὰ τῶν ἐλαττόνων φέροντι ἐπὶ τὰ κρείττονα, τὰ δὲ κατὰ τῶν κρειττόνων ἐπὶ τὰ ἥττονα. καὶ οὐ λέγω ὅτι τῷ Διῒ εὐθέως συνεξακούεται ὁ Κρόνου καὶ Ῥέας υἱὸς, καὶ Ἥρας ἀνὴρ, καὶ Ποσειδῶνος ἀδελφὸς, καὶ Ἀθηνᾶς καὶ Ἀρτέμιδος πατὴρ, καὶ ὁ τῇ θυγατρὶ Περσεφόνῃ μιγείς· ἢ τῷ Ἀπόλλωνι συνεξακούεται ὁ Λητοῦς καὶ Διὸς υἱὸς, καὶ
38
Ἀρτέμιδος ἀδελφὸς, καὶ Ἑρμοῦ ὁμοπάτριος ἀδελφός· καὶ ὅσα ἄλλα φέρουσιν οἱ σοφοὶ Κέλσου τῶν δογμάτων πατέρες καὶ ἀρχαῖοι θεολόγοι Ἑλλήνων. τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις, κυριολεκτεῖσθαι μὲν τὸν Δία, οὐχὶ δὲ καὶ τὸν πατέρα μὲν αὐτοῦ εἶναι Κρόνον, μητέρα δὲ Ῥέαν; τὸ δ' ὅμοιον ποιη τέον καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὀνομαζομένων θεῶν. τοῦτο δὲ τὸ ἔγκλημα οὐδαμῶς ἅπτεται τῶν κατά τινα ἀπόρρητον λόγον τὸ Σαβαὼθ τασσόντων ἐπὶ τοῦ θεοῦ, ἢ τὸ Ἀδωναῒ, ἤ τι τῶν λοιπῶν ὀνομάτων. ὅταν δὲ τὰ περὶ ὀνομάτων τις δύνηται τὰ ἐν ἀπορρήτοις φιλοσοφεῖν, πολλὰ ἂν εὕροι καὶ περὶ τῆς ἐπικλήσεως τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ· ὧν ὁ μέν τις Μιχαὴλ, ἕτερος δὲ Γαβριὴλ, καὶ ἄλλος Ῥαφαὴλ καλεῖται, φερωνύμως τοῖς πράγμασιν ἃ διακονοῦνται κατὰ βούλημα τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ἐν τῷ παντί. τῆς δ' ὁμοίας ἔχεται περὶ ὀνομά των φιλοσοφίας καὶ ὁ ἡμέτερος Ἰησοῦς, οὗ τὸ ὄνομα μυρί ους ἤδη ἐναργῶς ἑώραται δαίμονας ἐξελάσαν ψυχῶν καὶ σωμάτων, ἐνεργῆσαν εἰς ἐκείνους ἀφ' ὧν ἀπηλάσθησαν. ἔτι δ' εἰς τὸν περὶ ὀνομάτων τόπον λεκτέον, ὅτι οἱ περὶ τὴν χρῆσιν τῶν ἐπῳδῶν δεινοὶ ἱστοροῦσιν, ὅτι τὴν αὐτὴν ἐπῳδὴν εἰπόντα μὲν τῇ οἰκείᾳ διαλέκτῳ ἔστιν ἐνεργῆσαι ὅπερ ἐπαγγέλλεται ἡ ἐπῳδή· μεταλαβόντα δὲ εἰς ἄλλην ὁποιανδηποτοῦν φωνὴν ἔστιν ἰδεῖν ἄτονον καὶ οὐδὲν δυνα μένην. οὕτως οὐ τὰ σημαινόμενα κατὰ τῶν πραγμάτων, ἀλλ' αἱ τῶν φωνῶν ποιότητες καὶ ἰδιότητες ἔχουσί τι δυνα τὸν ἐν αὐταῖς πρὸς τάδε τινὰ ἢ τάδε. οὕτω δ' ἀπολογη σόμεθα διὰ τῶν τοιούτων καὶ περὶ τοῦ μέχρι θανάτου ἀγωνίζεσθαι χριστιανοὺς, ἵνα μὴ τὸν Δία θεὸν ἀναγορεύ σωσι, μηδ' ἄλλῃ διαλέκτῳ αὐτὸν ὀνομάσωσιν. ἢ γὰρ ἀορί στως ὁμολογοῦσι τὸ κοινὸν ὄνομα τὸ ὁ θεὸς, ἢ καὶ μετὰ προσθήκης τῆς ὁ δημιουργὸς τῶν ὅλων, ὁ ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁ καταπέμψας τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει τούσδε τινὰς τοὺς σοφούς· ὧν τῷ ὀνόματι ἐφαρμοζόμενον τὸ ὁ θεὸς ὄνομα δύναμίν τινα παρὰ ἀνθρώποις ἐπιτελεῖ. πολλὰ δ' ἂν καὶ ἄλλα λέγοιτο εἰς τὸν περὶ ὀνομάτων τόπον, πρὸς τοὺς οἰομένους δεῖν ἀδιαφορεῖν περὶ τῆς χρήσεως αὐτῶν. καὶ εἴπερ θαυμάζεται Πλάτων, εἰπὼν ἐν Φιλήβῳ· Τὸ δ' ἐμὸν δέος, ὦ Πρώταρχε, περὶ τὰ ὀνόματα τῶν θεῶν οὐκ ὀλίγον· ἐπεὶ Φίληβος θεὸν τὴν ἡδονὴν εἶπεν ὁ προσδια λεγόμενος τῷ Σωκράτει· πῶς οὐ μᾶλλον τῆς εὐλαβείας ἀποδεξόμεθα χριστιανοὺς, μηδὲν τῶν ἐν ταῖς μυθοποιΐαις παραλαμβανομένων ὀνομάτων προσάπτοντας τῷ τοῦ παντὸς δημιουργῷ; 17.3n Καὶ ἐν τῷ εʹ τόμῳ τάδε περὶ τοῦ αὐτοῦ φη ίν. 17.3 Ἀλλ', ἐπεὶ Κέλσος οἴεται μηδὲν διαφέρειν Δία ὕψιστον καλεῖν ἢ Ζῆνα ἢ Ἀδωναῖον ἢ Σαβαὼθ, ἢ ὡς Αἰγύπτιοι Ἀμοῦν, ἢ ὡς Σκύθαι Παππαῖον· φέρε καὶ περὶ τούτων ὀλίγα διαλεχθῶμεν, ὑπομιμνήσκοντες ἅμα τὸν ἐν τυγχάνοντα καὶ τῶν ἀνωτέρω εἰς τὸ τοιοῦτον πρόβλημα εἰρημένων, ὅτε ἐκάλεσεν ἡμᾶς ἡ Κέλσου λέξις ἐπὶ τὰ τοιαῦτα. καὶ νῦν οὖν φαμὲν ὅτι ἡ τῶν ὀνομάτων φύσις οὐ θεμένων εἰσὶ νόμοι, ὡς Ἀριστοτέλης οἴεται. οὐδὲ γὰρ ἀπὸ ἀνθρώπων τὴν ἀρχὴν ἔχουσιν αἱ ἐν ἀνθρώποις διάλεκ τοι, ὡς δῆλον τοῖς ἐφιστάνειν δυναμένοις φύσει ἐπῳδῶν οἰκειουμένων κατὰ τὰς διαφόρους διαλέκτους καὶ τοὺς διαφό ρους φθόγγους τῶν ὀνομάτων τοῖς πατράσι τῶν διαλέκτων· περὶ ὧν ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐπ' ὀλίγον διειλήφαμεν, λέγοντες ὅτι καὶ μεταλαμβανόμενα εἰς ἄλλην διάλεκτον τὰ πεφυκότα δύνασθαι ἐν τῇ δεῖνα διαλέκτῳ οὐκέτι ἀνύει τι, ὡς ἤνυεν ἐν ταῖς οἰκείαις φωναῖς. ἤδη δὲ καὶ ἐπ' ἀνθρώπων τὸ τοιοῦτον εὑρίσκεται· τὸν γὰρ ἀπὸ γενέσεως Ἑλλάδι διαλέκτῳ κα λούμενον τὸν δεῖνα οὐκ ἂν μεταλαβόντες εἰς διάλεκτον Αἰγυπτίων ἢ Ῥωμαίων ἤ τινος ἄλλου ποιήσαιμεν παθεῖν ἢ δράσαι, ἅπερ πάθοι ἢ δράσαι ἂν καλούμενος τῇ πρώτῃ θέσει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. ἀλλ' οὐδὲ τὸν ἐξ ἀρχῆς Ῥωμαίων κληθέντα φωνῇ εἰ μεταλάβοιμεν ἐπὶ τὴν Ἑλ-λάδα διάλεκτον, ποιήσαιμεν ἂν ὅπερ ποιεῖν ἐπαγγέλλεται ἡ ἐπῳδὴ τηροῦσα τὸ κατονομασθὲν αὐτῷ πρῶτον ὄνομα. 17.4 Εἰ δὲ ταῦτα περὶ ἀνθρωπίνων ὀνομάτων λεγόμενά ἐστιν ἀληθῆ, τί χρὴ νομίζειν ἐπὶ τῶν δι' ἡνδήποτε αἰτίαν ἀναφερομένων ἐπὶ τὸ θεῖον ὀνομάτων; μεταλαμβάνεται γάρ τι, φέρ' εἰπεῖν, εἰς Ἑλλάδα φωνὴν ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ὀνό-ματος, καὶ σημαίνεταί τι ἀπὸ
39
τῆς Ἰσαὰκ προσηγορίας, καὶ δηλοῦταί τι ἀπὸ τῆς Ἰακὼβ φωνῆς· καὶ ἐὰν μὲν ὁ καλῶν ἢ ὁ ὁρκῶν ὀνομάζῃ θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακὼβ, τόδε τι ποιήσαι ἂν, ἤτοι διὰ τὴν τῶν ὀνομάτων φύσιν ἢ καὶ δύναμιν αὐτῶν, καὶ δαιμόνων νικωμένων καὶ ὑποταττομένων τῷ λέγοντι ταῦτα. ἐὰν δὲ λέγῃ· ὁ θεὸς πατρὸς ἐκλεκτοῦ τῆς ἠχοῦς, καὶ ὁ θεὸς τοῦ γέλωτος, καὶ ὁ θεὸς τοῦ πτερνιστοῦ· οὕτως οὐδὲν ποιεῖ τὸ ὀνομαζόμενον, ὡς οὐδ' ἄλλο τι τῶν μηδεμίαν δύναμιν ἐχόντων. οὕτω δὲ κἂν μὲν μεταλάβωμεν τὸ Ἰσραὴλ ὄνομα εἰς Ἑλλάδα ἢ ἄλλην διάλεκτον, οὐδὲν ποιήσομεν· ἐὰν δὲ τηρήσωμεν αὐτὸ, προσάπτοντες οἷς οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ συμπλέκειν αὐτὸ ᾠήθησαν, τότε γένοιτ' ἄν τι κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τῶν τοι ωνδὶ ἐπικλήσεων ἐκ τῆς τοιασδὶ φωνῆς. τὸ δ' ὅμοιον ἐροῦ μεν καὶ περὶ τῆς Σαβαὼθ φωνῆς, πολλαχοῦ τῶν ἐπῳδῶν παραλαμβανομένης, ὅτι, εἰ μεταλαμβάνομεν τὸ ὄνομα εἰς τὸ κύριος τῶν δυνάμεων, ἢ κύριος στρατιῶν, ἢ παντο κράτωρ (διαφόρως γὰρ αὐτὸ ἐξεδέξαντο οἱ ἑρμηνεύσαντες αὐτὸ), οὐδὲν ποιήσομεν· τηροῦντες δ' αὐτὸ ἐν τοῖς ἰδίοις φθόγγοις, ποιήσομέν τι, ὥς φασιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί. τὸ δὲ ὅμοιον ἐροῦμεν καὶ περὶ τοῦ Ἀδωναΐ. εἴπερ οὖν οὔτε τὸ Σαβαὼθ οὔτε τὸ Ἀδωναῒ μεταλαμβανόμενα εἰς ἃ δοκεῖ σημαίνειν ἐν Ἑλλάδι φωνῇ ἀνύει τι, πόσῳ πλέον οὐδὲν ἂν ποιήσαι οὐδὲ δυνηθείη παρὰ τοῖς μηδὲν διαφέρειν οἰομένοις Δία ὕψιστον καλεῖν ἢ Ζῆνα ἢ Ἀδωναῖον ἢ Σαβαώθ; 17.5 Ταῦτα δὴ καὶ τὰ τούτοις ἀνάλογον ἀπόρρητα ἐπι στάμενοι Μωσῆς καὶ οἱ προφῆται ἀπαγορεύουσιν ὄνομα θεῶν ἑτέρων ὀνομάζειν ἐν στόματι μελετήσαντι τῷ ἐπὶ πᾶσι μόνῳ εὔχεσθαι θεῷ, καὶ ἀναμνημονεύειν ἐν καρδίᾳ διδασκομένῃ καθαρεύειν ἀπὸ πάσης ματαιότητος νοημάτων καὶ λέξεων. καὶ διὰ ταῦτα πᾶσαν αἰκίαν ὑπομένειν μᾶλ λον αἱρούμεθα ἢ τὸν Δία ὁμολογῆσαι θεόν. οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν εἶναι ὑπολαμβάνομεν Δία καὶ Σαβαώθ· ἀλλ' οὐδ' ὅλως θεῖόν τι τὸν Δία· δαίμονα δέ τινα χαίρειν οὕτως ὀνο μαζόμενον, οὐ φίλον ἀνθρώποις, οὐδὲ τῷ ἀληθινῷ θεῷ. κἂν Αἰγύπτιοι δὲ τὸν Ἀμοῦν ἡμῖν προτείνωσι θάνατον ἀπειλοῦντες, τεθνηξόμεθα μᾶλλον ἢ τὸν Ἀμοῦν ἀναγορεύ σομεν θεὸν, παραλαμβανόμενον, κατὰ τὸ εἰκὸς, ἔν τισιν Αἰγυπτίαις καλούσαις τὸν δαίμονα τοῦτον ἐπῳδαῖς. λεγέ τωσαν δὲ καὶ Σκύθαι τὸν Παππαῖον θεὸν εἶναι τὸν ἐπὶ πᾶσιν· ἀλλ' ἡμεῖς οὐ πεισόμεθα, τιθέντες μὲν τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν, ὡς δὲ φίλον τῷ λαχόντι τὴν Σκυθῶν ἐρημίαν καὶ τὸ ἔθνος αὐτῶν καὶ τὴν διάλεκτον, οὐκ ὀνομάζοντες τὸν θεὸν ὡς κυρίῳ ὀνόματι τῷ Παππαῖον. σκυθιστὶ γὰρ τὸ προσηγορικὸν τὸν θεὸν, καὶ αἰγυπτιστὶ, καὶ πάσῃ διαλέκτῳ ᾗ ἕκαστος ἐντέθραπται, ὀνομάζων οὐχ ἁμαρτήσεται. 17. Οὐδὲ Ἀπόλλωνα δὲ τὸν ἥλιον καλεῖν θέλομεν οὐδὲ Ἄρτεμιν τὴν σελήνην· ἀλλὰ καθαρὰν εὐσέβειαν εἰς τὸν δημιουργὸν ἀσκοῦντες, καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ δημιουργήματα εὐφημοῦντες, οὐδὲ μέχρι ὀνόματος χραίνομεν τὰ θεῖα· ἀποδεχόμενοι τοῦ Πλάτωνος τὸν ἐν Φιλήβῳ λόγον, μὴ βουληθέντος τὴν ἡδονὴν παραδέξασθαι θεόν· Τὸ γὰρ ἐμὸν, φησὶ, δέος, ὦ Πρώταρχε, περὶ τὰ τῶν θεῶν ὀνόματα τοιόνδε τί ἐστιν. ἡμεῖς οὖν ἀληθῶς ἔχομεν δέος περὶ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ τῶν καλῶν αὐτοῦ δημιουργημάτων, ὡς μηδὲ προφάσει τροπολογίας μῦθόν τινα παραδέξασθαι ἐπὶ βλάβῃ τῶν νέων. 18.1n Πρὸ τοὺ Ἑλλήνων φιλο όφου πάντα ἐπαγγελ λομένου εἰδέναι, καὶ αἰτιωμένου τὸ ἀνεξέτα τον τῆ τῶν πολλῶν ἐν χρι τιανι μῷ πί τεω · καὶ ὡ προτιμώντων τῆ ἐν βίῳ οφία τὴν μωρίαν· καὶ ὅτι οὐδεὶ οφὸ ἢ πεπαιδευμένο μεμαθήτευται τῷ Ἰη οῦ, ἀλλ' ἢ ναῦται καὶ τελῶναι πονηρότατοι, ἠλιθίου καὶ ἀναι θήτου , ἀνδράποδά τε καὶ γύναια καὶ παιδάρια ὑπάγοντε τῷ κηρύγματι. ἐκ τῶν κατὰ Κέλ ου τόμου αʹ καὶ γʹ. Μετὰ ταῦτα προτρέπει ἐπὶ τὸ λόγῳ ἀκολουθοῦντας καὶ λογικῷ ὁδηγῷ παραδέχεσθαι δόγματα· ὡς πάντως ἀπάτης γινομένης τῷ μὴ οὕτω συγκατατιθεμένῳ τισί· καὶ ἐξομοιοῖ τοὺς ἀλόγως πιστεύοντας μητραγύρταις καὶ τερατοσκόποις, Μίθραις τε καὶ Σαβαδίοις, καὶ ὅτῳ τις προσέτυχεν, Ἑκά-της ἢ ἄλλης δαίμονος ἢ δαιμόνων φάσμασιν. ὡς γὰρ ἐν ἐκείνοις πολλάκις μοχθηροὶ ἄνθρωποι ἐπιβαίνοντες τῇ ἰδιωτείᾳ τῶν εὐεξαπατήτων ἄγουσιν
40
αὐτοὺς ᾗ βούλονται, οὕτω φησὶ καὶ ἐν τοῖς χριστιανοῖς γίγνεσθαι. φησὶ δέ τινας μηδὲ βουλομένους διδόναι ἢ λαμβάνειν λόγον περὶ ὧν πιστεύουσι, χρῆσθαι τῷ· Μὴ ἐξέταζε, ἀλλὰ πίστευσον· καί· Ἡ πίστις σου σώσει σε. καί φησιν αὐτοὺς λέγειν· Κακὸν ἡ ἐν τῷ κόσμῳ σοφία, ἀγαθὸν δ' ἡ μωρία. λε κτέον δὲ πρὸς τοῦτο, ὅτι εἰ μὲν οἷόν τε πάντας καταλι πόντας τὰ τοῦ βίου πράγματα σχολάζειν τῷ φιλοσοφεῖν, ἄλλην ὁδὸν οὐ μεταδιωκτέον οὐδενὶ ἢ ταύτην μόνην. εὑρεθήσεται γὰρ ἐν τῷ χριστιανισμῷ οὐκ ἐλάττων, ἵνα μὴ φορτικόν τι εἴπω, ἐξέτασις τῶν πεπιστευμένων, καὶ διή γησις τῶν ἐν τοῖς προφήταις αἰνιγμάτων, καὶ τῶν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις παραβολῶν, καὶ ἄλλων μυρίων συμβολικῶς γεγενημένων ἢ νενομοθετημένων. εἰ δὲ τοῦτ' ἀμήχανον, πῆ μὲν διὰ τὰς τοῦ βίου ἀνάγκας, πῆ δὲ καὶ διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν, σφόδρα ὀλίγων ἐπὶ τὸν λόγον ᾀτ τόντων· ποία ἂν ἄλλη βελτίων μέθοδος πρὸς τὸ τοῖς πολ λοῖς βοηθῆσαι εὑρεθείη, τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ τοῖς ἔθνεσι παραδοθείσης; καὶ πυνθανόμεθά γε περὶ τοῦ πλήθους τῶν πιστευόντων, τὴν πολλὴν χύσιν τῆς κακίας ἀποθεμένων, ἐν ᾗ πρότερον ἐκαλινδοῦντο· πότερον βέλτιόν ἐστιν αὐτοῖς ἀλόγως πιστεύουσι κατεστάλθαι πως τὰ ἤθη καὶ ὠφε λῆσθαι, διὰ τὴν περὶ τῶν κολαζομένων ἐπὶ ἁμαρτίαις καὶ τιμωμένων ἐπὶ ἔργοις χρηστοῖς πίστιν, ἢ μὴ προσιέσθαι αὐτῶν τὴν ἐπιστροφὴν μετὰ ψιλῆς πίστεως, ἕως ἂν ἐπι δῶσιν ἑαυτοὺς ἐξετάσει λόγων; φανερῶς γὰρ οἱ πάντες παρ' ἐλαχίστους οὐδὲ τοῦτο λήψονται, ὅπερ εἰλήφασιν ἐκ τοῦ ἁπλῶς πεπιστευκέναι· ἀλλὰ μενοῦσιν ἐν κακίστῳ βίῳ. εἴπερ οὖν ἄλλο τι κατασκευαστικόν ἐστι τοῦ τὸ φιλάν θρωπον τοῦ λόγου οὐκ ἀθεεὶ τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπι δεδημηκέναι, καὶ τοῦτ' αὐτοῖς συγκαταριθμητέον. ὁ γὰρ εὐλαβὴς οὐδὲ σωμάτων ἰατρὸν, πολλοὺς ἐπὶ τὸ βέλτιον νοσοῦντας ἀγαγόντα, οἰήσεται ἀθεεὶ πόλεσι καὶ ἔθνεσιν ἐπι δημεῖν· οὐδὲν γὰρ χρηστὸν ἐν ἀνθρώποις ἀθεεὶ γίνεται. εἰ δ' ὁ πολλῶν σώματα θεραπεύσας ἢ ἐπὶ τὸ βέλτιον προ αγαγὼν οὐκ ἀθεεὶ θεραπεύει· πόσῳ πλέον ὁ πολλῶν ψυχὰς θεραπεύσας καὶ ἐπιστρέψας καὶ βελτιώσας καὶ ἀναρτήσας αὐτὰς θεοῦ τοῦ ἐπὶ πᾶσι, καὶ διδάξας πᾶσαν πρᾶξιν ἀνα φέρειν ἐπὶ τὴν ἐκείνου ἀρέσκειαν καὶ πάντα ἐκκλίνειν ὅσα ἀπάρεστά εἰσι θεῷ, μέχρι τοῦ ἐλαχίστου τῶν λεγομένων ἢ πραττομένων ἢ καὶ εἰς ἐνθύμησιν ἐρχομένων; 18. Εἶτ', ἐπεὶ τὰ περὶ τῆς πίστεως θρυλοῦσι, λεκτέον ὅτι ἡμεῖς μὲν, παραλαμβάνοντες αὐτὴν ὡς χρήσιμον τοῖς πολλοῖς, ὁμολογοῦμεν διδάσκειν πιστεύειν καὶ ἀλόγως τοὺς μὴ δυναμένους πάντα καταλιπεῖν καὶ ἀκολουθεῖν ἐξετάσει λόγου· ἐκεῖνοι δὲ τοῦτο μὴ ὁμολογοῦντες τοῖς ἔργοις αὐτὸ ποιοῦσι. τίς γὰρ προτραπεὶς ἐπὶ φιλοσοφίαν, καὶ ἀπο κληρωτικῶς ἐπί τινα αἵρεσιν ἑαυτὸν φιλοσόφων ῥίψας ἢ τῷ εὐπορηκέναι τοιοῦδε διδασκάλου, ἄλλως ἐπὶ τοῦτο ἔρχεται ἢ τῷ πιστεύειν τὴν αἵρεσιν ἐκείνην κρείττονα εἶναι; οὐ γὰρ περιμείνας ἀκοῦσαι τοὺς πάντων φιλοσόφων λόγους καὶ τῶν διαφόρων αἱρέσεων, καὶ τὴν ἀνατροπὴν μὲν τῶνδε κατασκευὴν δὲ ἑτέρων, οὕτως αἱρεῖται ἤτοι Στωϊκὸς ἢ Πλατωνικὸς ἢ Περιπατητικὸς ἢ Ἐπικούρειος εἶναι, ἢ ὁποιασδήποτε φιλοσόφων αἱρέσεως· ἀλλ' ἀλόγῳ τινὶ, κἂν μὴ βούλωνται τοῦτο ὁμολογεῖν, φορᾷ ἔρχονται ἐπὶ τὸ ἀσκῆσαι, φέρ' εἰπεῖν, τὸν Στωϊκὸν λόγον, καταλιπόντες τοὺς λοιπούς· τὸν Πλατωνικὸν ὑπερφρονήσαντες ὡς ταπει νότερον τῶν ἄλλων, ἢ τὸν Περιπατητικὸν ὡς ἀνθρωπικώ τατον καὶ μᾶλλον τῶν λοιπῶν αἱρέσεων εὐγνωμόνως ὁμο λογοῦντα τὰ ἀνθρώπινα ἀγαθά. καὶ ἀπὸ πρώτης δὲ προσβολῆς ταραχθέντες τινὲς εἰς τὸν περὶ προνοίας λόγον, ἐκ τῶν ἐπὶ γῆς γινομένων φαύλοις καὶ σπουδαίοις, προ πετέστερον συγκατέθεντο τῷ μηδαμῶς εἶναι πρόνοιαν, καὶ τὸν Ἐπικούρου καὶ Κέλσου εἵλοντο λόγον. 18.3 Εἴπερ οὖν δεῖ πιστεύειν, ὡς ὁ λόγος ἐδίδαξεν, ἑνί τινι τῶν αἱρέσεις εἰσηγησαμένων ἐν Ἕλλησιν ἢ βαρβά ροις· πῶς οὐχὶ μᾶλλον τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, καὶ τῷ διδά σκοντι τοῦτον μόνον δεῖν σέβειν, τὰ δὲ λοιπὰ, ἤτοι ὡς μὴ ὄντα, ἢ ὡς ὄντα μὲν καὶ τιμῆς ἄξια οὐ μὴν καὶ προσ κυνήσεως καὶ σεβασμοῦ, παρορᾷν; περὶ ὧν ὁ μὴ πιστεύων μόνον, ἀλλὰ καὶ λόγῳ θεωρῶν τὰ πράγματα, ἐρεῖ τὰς ὑποπιπτούσας αὐτῷ καὶ εὑρισκομένας ἐκ τοῦ πάνυ
41
ζητεῖν ἀποδείξεις. πῶς δ' οὐκ εὐλογώτερον, πάντων τῶν ἀνθρω πίνων πίστεως ἠρτημένων, ἐκείνων μᾶλλον πιστεύειν τῷ θεῷ; τίς γὰρ πλεῖ ἢ γαμεῖ ἢ παιδοποιεῖται ἢ ῥίπτει τὰ σπέρματα ἐπὶ τὴν γῆν, μὴ τὰ κρείττονα πιστεύων ἀπαντή σεσθαι, δυνατοῦ ὄντος καὶ τοῦ ἐναντία γενέσθαι, καὶ ἔστιν ὅτε γινομένου; ἀλλ' ὅμως ἡ περὶ τοῦ κρείττονα καὶ τὰ κατ' εὐχὴν ἀπαντήσεσθαι πίστις τολμᾷν πάντας ποιεῖ, καὶ ἐπὶ τὰ ἄδηλα καὶ δυνατὰ ἄλλως συμβῆναι. εἰ δὲ συνέχει τὸν βίον ἐν πάσῃ πράξει ἀδήλῳ, ὅπως ἐκβήσεται, ἡ ἐλπὶς καὶ ἡ περὶ τῶν μελλόντων χρηστοτέρα πίστις· πῶς οὐ μᾶλλον αὕτη παραληφθήσεται εὐλόγως τῷ πιστεύ οντι ὑπὲρ τὴν πλεομένην θάλασσαν καὶ γῆν σπειρομένην καὶ γυναῖκα γαμουμένην, καὶ τὰ λοιπὰ ἐν ἀνθρώποις πρά γματα, τῷ ταῦτα πάντα δημιουργήσαντι θεῷ, καὶ τῷ μετὰ ὑπερβαλλούσης μεγαλονοίας καὶ θείας μεγαλοφροσύνης τολμήσαντι τοῦτον τὸν λόγον παραστῆσαι τοῖς πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης, μετὰ μεγάλων κινδύνων καὶ θανάτου νομι ζομένου ἀτίμου, ἃ ὑπέμεινεν ὑπὲρ ἀνθρώπων, διδάξας καὶ τοὺς ὑπηρετεῖσθαι τῇ διδασκαλίᾳ αὐτοῦ ἐν τῇ ἀρχῇ πει σθέντας, μετὰ πάντων κινδύνων καὶ τῶν ἀεὶ προσδοκω μένων θανάτων τολμῆσαι ἀποδημῆσαι πανταχοῦ τῆς οἰ κουμένης ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας; 18.4 Λεγέτω δὴ ἡμῖν ὁ τῇ πίστει χριστιανῶν ἐγκαλῶν, ποίοις ἀποδεικτικοῖς λόγοις ἠναγκάσθη παραδέξασθαι πολ λὰς γεγονέναι ἐκπυρώσεις καὶ πολλοὺς κατακλυσμούς· πάντων δὲ νεώτερον εἶναι κατακλυσμὸν μὲν τὸν ἐπὶ Δευ καλίωνος, ἐκπύρωσιν δὲ τὴν ἐπὶ Φαέθοντος. ἀλλ' ἐὰν προβάλληται τοὺς Πλάτωνος περὶ τούτων διαλόγους, φή σομεν αὐτῷ καὶ ἡμῖν ἐξεῖναι πιστεύειν ἐν καθαρᾷ καὶ εὐσεβεῖ ψυχῇ Μωσέως, πᾶν γενητὸν ὑπεραναβάντος καὶ τοῦ δημιουργοῦ τῶν ὅλων ἑαυτὸν ἐξαρτήσαντος, ἐμπεπολι τεῦσθαι πνεῦμα θεῖον, πολλῷ ἐναργέστερον Πλάτωνος καὶ τῶν παρ' Ἕλλησι καὶ παρὰ βαρβάροις σοφῶν τὰ τοῦ θεοῦ παραστήσαντος. εἰ δ' ἀπαιτεῖ ἡμᾶς λόγους τῆς τοιαύτης πίστεως, διδότω πρότερος περὶ ὧν αὐτὸς ἀναποδείκτως ἀπεφήνατο, καὶ ἑξῆς κατασκευάσομεν τὰ ἡμέτερα ταῦθ' οὕτως ἔχειν. 18.5 Ἔστωσαν δὲ τῷ Κέλσῳ τοῦ περὶ τῶν ἐκπυρώσεων καὶ ἐξυδατώσεων μύθου διδάσκαλοι οἱ κατ' αὐτὸν σοφώ τατοι Αἰγύπτιοι, ὧν τῆς σοφίας ἴχνη ἄλογα ζῶα προσ κυνούμενα καὶ λόγοι παριστάντες εὔλογον εἶναι καὶ ἀνα κεχωρηκυῖάν τινα καὶ μυστικὴν τὴν τοιαύτην τοῦ θείου θεραπείαν. κἂν μὲν Αἰγύπτιοι περὶ τῶν ζώων σεμνύνοντες ἑαυτῶν τὸν λόγον θεολογίας φέρωσι, σοφοί εἰσιν· ἐὰν δὲ ὁ τῷ Ἰουδαίων συγκαταθέμενος νόμῳ καὶ νομοθέτῃ πάντα ἀναφέρῃ ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν μόνον θεὸν, ἥττων εἶναι παρὰ Κέλσῳ καὶ τοῖς ὁμοίοις αὐτῷ λογίζεται τοῦ μὴ εἰς λογικὰ μόνον καὶ θνητὰ ζῶα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλογα κατά γοντος τὴν θεότητα, ὑπὲρ τὴν μυθικὴν μετενσωμάτωσιν, τὴν περὶ τῆς πιπτούσης ἀπὸ τῶν ἁψίδων τοῦ οὐρανοῦ ψυχῆς καὶ ἕως τῶν ἀλόγων ζώων, οὐ μόνον ἡμέρων ἀλλὰ καὶ ἀγριωτάτων, καταβαινούσης. καὶ ἐὰν μὲν Αἰγύπτιοι μυθολογῶσι, πιστεύονται πεφιλοσοφηκέναι δι' αἰνιγμῶν καὶ ἀπορρήτων· ἐὰν δὲ Μωσῆς ὅλῳ ἔθνει συγγράφων ἱστο ρίας καὶ νόμους αὐτοῖς καταλίπῃ, μῦθοι κενοὶ νομίζονται μηδ' ἀλληγορίαν ἐπιδεχόμενοι οἱ λόγοι αὐτοῦ. τοῦτο γὰρ Κέλσῳ καὶ τοῖς Ἐπικουρείοις δοκεῖ. 18. Εἶτ' ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος αὐταῖς λέξεσιν· «Εἰ μὲν δὴ θελήσουσιν ἀποκρίνεσθαί μοι, ὡς οὐ διαπειρωμένῳ, πάντα γὰρ οἶδα,» καὶ τὰ ἑξῆς· λεκτέον δὲ πρὸς τό «πάντα γὰρ οἶδα,» ἀλαζονικώτατα ὑπ' αὐτοῦ ἀποτετολμημένον, ὅτι, εἴπερ ἀνεγνώκει μάλιστα τοὺς προφήτας, ὁμολογουμένων αἰνιγμάτων πεπληρωμένους καὶ λόγων τοῖς πολλοῖς ἀσα φῶν, καὶ εἰ ἐντετεύχει ταῖς εὐαγγελικαῖς παραβολαῖς καὶ τῇ λοιπῇ νόμου καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἱστορίας γραφῇ καὶ ταῖς τῶν ἀποστόλων φωναῖς, καὶ ἀναγνοὺς εὐγνωμόνως ἐβούλετο εἰσελθεῖν εἰς τὸν τῶν λέξεων νοῦν, οὐκ ἂν οὕτως ἐθρασύνετο, οὐδ' εἶπε· «πάντα γὰρ οἶδα.» ὡς οὐδ' ἡμεῖς οἱ τούτοις ἐνδιατρίψαντες εἴποιμεν ἄν· «πάντα γὰρ οἶδα»· φίλη γὰρ ἡ ἀλήθεια. οὐδεὶς ἡμῶν ἐρεῖ· πάντα γὰρ οἶδα τὰ Ἐπικούρου· ἢ θαρρήσει ὅτι πάντα οἶδε τὰ Πλάτωνος· τοσούτων οὐσῶν διαφωνιῶν καὶ παρὰ τοῖς διηγουμένοις αὐτά. τίς γὰρ οὕτω θρασὺς εἰπεῖν· πάντα γὰρ
42
οἶδα τὰ Στωϊκὰ, ἢ πάντα τὰ Περιπατητικά; εἰ μὴ ἄρα τό «πάντα γὰρ οἶδα» ἀπό τινων ἰδιωτῶν ἀναισθήτων ἀκούσας, οὐκ αἰσθανομένων τῆς ἑαυτῶν ἀμαθίας, ᾠήθη ὡς τοιούτοις διδασκάλοις χρησάμενος πάντα ἐγνωκέναι. δοκεῖ δέ μοι τοιοῦτόν τι πεποιηκέναι, ὡς εἴ τις τῇ Αἰγύπτῳ ἐπιδημήσας, ἔνθα οἱ μὲν Αἰγυπτίων σοφοὶ κατὰ τὰ πάτρια γράμματα πολλὰ φιλοσοφοῦσι περὶ τῶν παρ' αὐτοῖς νενομισμένων θείων, οἱ δὲ ἰδιῶται μύθους τινὰς ἀκούοντες ὧν τοὺς λόγους οὐκ ἐπίστανται μέγα ἐπ' αὐτοῖς φρονοῦσιν, ᾤετο πάντα τὰ Αἰγυπτίων ἐγνωκέναι, τοῖς ἰδιώταις αὐτῶν μαθητεύσας καὶ μηδενὶ τῶν ἱερέων συμμίξας μηδ' ἀπό τινος αὐτῶν τὰ Αἰγυπτίων ἀπόρρητα μαθών. ἃ δ' εἶπον περὶ Αἰγυπτίων σοφῶν τε καὶ ἰδιωτῶν, δυνατὸν ἰδεῖν καὶ περὶ Περσῶν· παρ' οἷς εἰσὶ τελεταὶ, πρεσβευόμεναι μὲν λογικῶς ὑπὸ τῶν παρ' αὐτοῖς λογίων, συμβολικῶς δὲ γινόμεναι ὑπὸ τῶν παρ' αὐτοῖς πολλῶν καὶ ἐπιπολαιοτέρων. τὸ δ' αὐτὸ καὶ περὶ Σύρων καὶ Ἰνδῶν καὶ τῶν ὅσοι καὶ μύθους καὶ γράμ ματα ἔχουσι λεκτέον. 18. Ἐπεὶ δ' ὁ Κέλσος ἔθηκεν ὡς λεγόμενον ὑπὸ πολλῶν χριστιανῶν· «Κακὸν μέν γε ἡ ἐν τῷ βίῳ σοφία, ἀγαθὸν δ' ἡ μωρία·» λεκτέον ὅτι συκοφαντεῖ τὸν λόγον, μὴ ἐκθέμενος αὐτὴν τὴν παρὰ τῷ Παύλῳ κειμένην λέξιν οὕτως ἔχουσαν· Εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν, ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός· ἡ γὰρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου μωρία παρὰ θεῷ ἐστίν. οὐκοῦν ὁ μὲν ἀπόστολός φησιν οὐχ ἁπλῶς Ἡ σοφία μωρία παρὰ θεῷ ἐστίν· ἀλλ' Ἡ σοφία τοῦ κόσμου τούτου. καὶ πάλιν, οὐκ Εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν, ἁπαξαπλῶς μωρὸς γενέσθω· ἀλλ' Ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός. σοφίαν οὖν τούτου τοῦ αἰῶνος λέγομεν τὴν κατὰ τὰς γραφὰς καταργουμένην πᾶσαν ψευδοδοξοῦσαν φιλοσοφίαν· καὶ μωρίαν λέγομεν ἀγαθὸν, οὐκ ἀπολελυ μένως, ἀλλ' ὅτε τις τῷ αἰῶνι τούτῳ γίνεται μωρός· ὡς εἰ λέγοιμεν καὶ τὸν Πλατωνικὸν, πιστεύοντα τῇ ἀθανασίᾳ τῆς ψυχῆς καὶ τοῖς περὶ αὐτῆς λεγομένοις περὶ μετενσω ματώσεως, μωρίαν ἀνειληφέναι, ὡς πρὸς τοὺς Στωϊκοὺς διασύροντας τὴν τούτων συγκατάθεσιν· καὶ ὡς πρὸς Περι πατητικοὺς θρυλοῦντας τὰ Πλάτωνος τερετίσματα· καὶ ὡς πρὸς Ἐπικουρείους δεισιδαιμονίαν ἐγκαλοῦντας τοῖς εἰσά γουσι πρόνοιαν καὶ θεὸν ἐφιστᾶσι τοῖς ὅλοις. ἔτι δὲ ὅτι καὶ κατὰ τὸ τῷ λόγῳ ἀρέσκον πολλῷ διαφέρει μετὰ λόγου καὶ σοφίας συγκατατίθεσθαι τοῖς δόγμασιν ἤπερ μετὰ ψιλῆς τῆς πίστεως· καὶ ὅτι κατὰ περίστασιν καὶ τοῦτ' ἐβουλήθη ὁ λόγος, ἵνα μὴ πάντη ἀνωφελεῖς ἐάσῃ τοὺς ἀνθρώπους· δηλοῖ ὁ τοῦ Ἰησοῦ γνήσιος μαθητὴς Παῦλος, εἰπών· Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν θεὸν, εὐδόκησεν ὁ θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. σαφῶς οὖν διὰ τούτων δηλοῦται ὅτι ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ ἐχρῆν γιγνώσκεσθαι τὸν θεόν. καὶ ἐπεὶ μὴ τοῦτο γεγένηται οὕτως, δεύτερον εὐδόκησεν ὁ θεὸς σῶσαι τοὺς πιστεύοντας οὐχ ἁπαξαπλῶς διὰ μωρίας, ἀλλὰ διὰ μωρίας ὅσον ἐπὶ κηρύγματι. αὐτόθεν γὰρ κηρυσσόμενος Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσταυρωμένος μωρία ἐστὶ κηρύγματος· ὡς καὶ ὁ συναισθό μενος αὐτοῦ λέγει Παῦλος ἐν τῷ· Ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον ἔθνεσι δὲ μωρίαν· αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησι, Χριστὸν θεοῦ δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν. 18.8n καὶ πρὸ τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ πρώτου τόμου, περὶ τοῦ μηδένα οφὸν ἢ πεπαιδευμένον μεμαθητεῦ θαι τῷ Ἰη οῦ, ταῦτα· Ὅτι τοῖς δυναμένοις φρονίμως καὶ εὐγνωμόνως ἐξετάζειν τὰ περὶ τοὺς ἀποστόλους τοῦ Ἰησοῦ φαίνεται, ὅτι δυνάμει θείᾳ ἐδίδασκον οὗτοι τὸν χριστιανισμὸν καὶ ἐπετύγχανον ὑπάγοντες ἀνθρώπους τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ. οὐ γὰρ ἡ εἰς τὸ λέγειν δύναμις καὶ τάξις ἐπαγγελίας, κατὰ τὰς Ἑλλήνων διαλεκτικὰς ἢ ῥητορικὰς τέχνας, ἦν ἐν αὐτοῖς ὑπαγομένη τοὺς ἀκούοντας. δοκεῖ δέ μοι, ὅτι σοφοὺς μέν τινας ὡς πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ὑπόληψιν καὶ ἱκανοὺς πρὸς τὸ νοεῖν ἀρεσκόντως πλήθεσι καὶ λέγειν ἐπιλεξάμενος, καὶ χρησάμενος αὐτοῖς διακόνοις τῆς διδασκαλίας, ὁ Ἰησοῦς εὐλογώτατ' ἂν ὑπενοήθη ὁμοίᾳ φιλοσόφοις κεκηρύχθαι ἀγωγῇ αἱρέσεώς τινος προϊσταμένοις· καὶ οὐκέτι ἂν ἡ περὶ τοῦ θεῖον εἶναι τὸν λόγον
43
ἐπαγγελία ἀνεφαίνετο· ἅτε τοῦ λόγου ὄντος καὶ τοῦ κηρύγματος ἐν πειθοῖς τῆς ἐν φράσει καὶ συνθέσει τῶν λέξεων σοφίας· καὶ ἦν ἂν ἡ πίστις, ὁμοίως τῇ τῶν τοῦ κόσμου φιλοσόφων περὶ τῶν δογμάτων πίστει, ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων καὶ οὐκ ἐν δυνάμει θεοῦ. νυνὶ δὲ τίς βλέπων ἁλιεῖς καὶ τελώνας, μηδὲ τὰ πρῶτα γράμ ματα μεμαθηκότας (ὡς τὸ εὐαγγέλιον ἀναγράφει περὶ αὐτῶν, καὶ ὁ Κέλσος κατὰ ταῦτα πεπίστευκεν αὐτοῖς, ἀλη θεύουσι περὶ τῆς ἰδιωτείας αὐτῶν), τεθαρρηκότως οὐ μόνον Ἰουδαίοις ὁμιλοῦντας περὶ τῆς εἰς τὸν Ἰησοῦν πίστεως, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι κηρύσσοντας αὐτὸν καὶ ἀνύοντας, οὐκ ἂν ζητήσαι πόθεν ἦν αὐτοῖς δύναμις πιστική; οὐ γὰρ ἡ νενομισμένη τοῖς πολλοῖς. καὶ τίς οὐκ ἂν λέγοι ὅτι τό· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώ πων· δυνάμει τινὶ θείᾳ ἐν τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ ἐπλήρω σεν ὁ Ἰησοῦς; ἥντινα καὶ ὁ Παῦλος παριστὰς, ὡς καὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, φησί· Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως· ἵνα ἡ πίστις ἡμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, ἀλλ' ἐν δυνάμει θεοῦ· κατὰ γὰρ τὰ εἰρημένα ἐν τοῖς προφήταις, προγνωστικῶς ἀπαγγέλλουσι περὶ τῆς κηρύξεως τοῦ εὐαγγελίου· Κύριος ἔδωκε ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ, ὁ βασι λεὺς τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ· ἵνα καὶ ἡ λέγουσα προ φητεία· Ἕως τάχους δραμεῖται ὁ λόγος αὐτοῦ· πληρωθῇ. καὶ βλέπομέν γε, ὅτι Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ τῶν ἀποστόλων Ἰησοῦ φθόγγος, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκου μένης τὰ ῥήματα αὐτῶν. διὰ τοῦτο δυνάμεως μὲν πλη ροῦνται οἱ λόγου τοῦ μετὰ δυνάμεως ἀπαγγελλομένου ἀκούοντες, ἣν ἐπιδείκνυνται τῇ τε διαθέσει καὶ τῷ βίῳ καὶ τῷ ἕως θανάτου ἀγωνίζεσθαι περὶ τῆς ἀληθείας· διάκενοι δέ τινές εἰσι, κἂν ἐπαγγέλλωνται πιστεύειν τῷ θεῷ διὰ τοῦ Ἰησοῦ, οἱ μὴ δύναμιν θείαν ἔχοντες προσάγεσθαι δοκοῦν τες τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ. εἰ καὶ ἀνωτέρω δ' ἐμνήσθην εὐαγ γελικοῦ ῥητοῦ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένου, οὐδὲν ἧττον καὶ νῦν αὐτῷ κατὰ καιρὸν χρήσομαι, παριστὰς καὶ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν περὶ τῆς τοῦ εὐαγγελίου κηρύξεως πρόγνω σιν θειότατα δηλουμένην, καὶ τὴν τοῦ λόγου ἰσχὺν χωρὶς διδασκάλων κρατοῦσαν τῶν πιστευόντων τῇ μετὰ δυνάμεως θείας πειθοῖ. φησὶ δὴ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ μὲν θερισμὸς πολὺς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι· δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ, ὅπως ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ. 18. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐπιρρήτους εἶπεν ἀνθρώπους, τελώνας καὶ ναύτας πονηροτάτους λέγων ὁ Κέλσος τοὺς ἀποστό λους Ἰησοῦ· καὶ περὶ τούτου φήσομεν ὅτι ἔοικεν, ἵνα μὲν ἐγκαλέσῃ τῷ λόγῳ, πιστεύειν ὅπου θέλει τοῖς γεγραμμέ νοις· ἵνα δὲ τὴν ἐμφαινομένην θειότητα ἐν τοῖς αὐτοῖς βιβλίοις ἀπαγγελλομένην μὴ παραδέξηται, ἀπιστεῖν τοῖς εὐαγγελίοις· δέον τὸ φιλάληθες ἰδόντα τῶν γραψάντων ἐκ τῆς περὶ τῶν χειρόνων ἀναγραφῆς πιστεῦσαι καὶ περὶ τῶν θειοτέρων. γέγραπται δὴ ἐν τῇ Βαρνάβα καθολικῇ ἐπι στολῇ, ὅθεν ὁ Κέλσος λαβὼν τάχα εἶπεν εἶναι ἐπιρρήτους καὶ πονηροτάτους τοὺς ἀποστόλους, ὅτι Ἐξελέξατο τοὺς ἰδίους ἀποστόλους Ἰησοῦς, ὄντας ὑπὲρ πᾶσαν ἀνομίαν ἀνο μωτέρους. καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ δὲ τῷ κατὰ Λουκᾶν φησὶ πρὸς τὸν Ἰησοῦν ὁ Πέτρος· Ἔξελθε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, κύριε. ἀλλὰ καὶ ὁ Παῦλος ἐν τῇ πρὸς Τιμόθεόν φησι, καὶ αὐτὸς ὕστερον ἀπόστολος Ἰησοῦ γενό-μενος, ὅτι Πιστὸς ὁ λόγος, ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ. τί οὖν ἄτοπον, βουλόμενον παραστῆσαι τῷ γένει τῶν ἀνθρώ πων τὸν Ἰησοῦν ὁπηλίκην ἔχει ψυχῶν ἰατρικὴν, τοὺς ἐπιρρήτους καὶ πονηροτάτους ἐπιλέξασθαι, καὶ τούτους προαγαγεῖν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστ' αὐτοὺς παράδειγμα εἶναι ἤθους καθαρωτάτου τοῖς δι' αὐτῶν προσαγομένοις τῷ Χρι στοῦ εὐαγγελίῳ; 18.10 Εἰ δ' ἐπὶ τῷ προτέρῳ βίῳ ὀνειδίζειν μέλλοιμεν τοῖς μεταβαλοῦσιν, ὥρα καὶ Φαίδωνος ἡμᾶς κατηγορεῖν καὶ φιλοσοφήσαντος, ἐπεὶ, ὡς ἡ ἱστορία φησὶν, ἀπὸ οἰκή ματος στέγους αὐτὸν μετήγαγεν εἰς φιλόσοφον διατριβὴν ὁ Σωκράτης. ἀλλὰ καὶ τὴν Πολέμωνος ἀσωτίαν, τοῦ διαδεξαμένου Ξενοκράτην, ὀνειδίσομεν φιλοσοφίᾳ· δέον κἀκεῖ τοῦτ' αὐτῆς ἀποδέξασθαι, ὅτι δεδύνηται ὁ ἐν τοῖς πείσασι λόγος ἀπὸ
44
τηλικούτων μεταστῆσαι κακῶν τοὺς προκατειλημμένους ἐν αὐτοῖς. καὶ παρὰ μὲν τοῖς Ἕλλη σιν εἷς τις Φαίδων, καὶ οὐκ οἶδα εἰ δεύτερος, καὶ εἷς Πολέμων, μεταβαλόντες ἀπὸ ἀσώτου καὶ μοχθηροτάτου βίου ἐφιλοσόφησαν· παρὰ δὲ τῷ Ἰησοῦ οὐ μόνοι τότε οἱ δώδεκα, ἀλλ' ἀεὶ καὶ πολλαπλασίους, οἵτινες γενόμενοι σωφρόνων χορὸς λέγουσι περὶ τῶν προτέρων· Ἦμεν γάρ ποτε καὶ ἡμεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι, δουλεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διά γοντες, στυγητοὶ, μισοῦντες ἀλλήλους. ὅτε δ' ἡ χρηστό της καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος, οὗ ἐξέχεεν ἐφ' ἡμᾶς, τοιοίδε γεγόναμεν. Ἐξαπέστειλε γὰρ ὁ θεὸς τὸν λόγον αὐτοῦ, καὶ ἰάσατο αὐτοὺς, καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν· ὡς ὁ ἐν ψαλμοῖς προφη τεύσας ἐδίδαξε. καὶ ταῦτα δ' ἂν προσθείην τοῖς λεγο μένοις, ὅτι Χρύσιππος, ἐν τῷ περὶ παθῶν θεραπευτικῷ, πειρᾶται ὑπὲρ τοῦ καταστεῖλαι τὰ ἐν ἀνθρώποις πάθη τῶν ψυχῶν, μὴ προσποιησάμενος ποῖόν τι τῆς ἀληθείας ἐστὶ δόγμα, θεραπεύειν κατὰ τὰς διαφόρους αἱρέσεις τοὺς ἐν τοῖς πάθεσι προκατειλημμένους, καί φησιν ὅτι, κἂν ἡδονὴ τέλος ᾖ, οὑτωσὶ θεραπευτέον τὰ πάθη· κἂν τρία γένη τῶν ἀγαθῶν, οὐδὲν ἧττον κατὰ τὸν λόγον τοῦτον τῶν παθῶν οὕτως ἀπαλλακτέον τοὺς ἐνεχομένους αὐτοῖς. οἱ δὲ κατή γοροι τοῦ χριστιανισμοῦ οὐχ ὁρῶσιν ὅσων πάθη καὶ ὅσων χύσις κακίας καταστέλλεται, καὶ ὅσων ἄγρια ἤθη ἡμε ροῦται προφάσει τοῦ λόγου· ᾧ ἔδει αὐτοὺς ἐντυχόντας τῷ κοινωνικῷ χάριτας ὁμολογεῖν, καινῇ μεθόδῳ πολλῶν κακῶν μεταστήσαντι τοὺς ἀνθρώπους· καὶ μαρτυρεῖν γε αὐτῷ, εἰ καὶ μὴ ἀλήθειαν, ἀλλὰ τὸ λυσιτελὲς τῷ τῶν ἀν θρώπων γένει. 18.11 Ἐπεὶ δὲ μὴ προπετεῖς διδάσκων τοὺς μαθητὰς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγεν αὐτοῖς τό· Ἐὰν διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν· κἂν ἐν τῇ ἑτέρᾳ διώκωσι, πάλιν φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην· καὶ διδάσκων παράδειγμα αὐτοῖς ἐγίνετο εὐσταθοῦς βίου, οἰκονομοῦντος μὴ εἰκῆ μηδὲ ἀκαίρως καὶ ἀλόγως ὁμόσε χωρεῖν τοῖς κινδύνοις· τοῦτο πάλιν κακουργῶν ὁ Κέλσος διαβάλλει, καί φησι πρὸς τὸν Ἰησοῦν ὁ παρ' αὐτῷ Ἰουδαῖος ὅτι «Μετὰ τῶν μαθητῶν τῇδε κἀκεῖσε ἀποδιδράσκεις.» 18.12 «Τί δὲ καί σε νήπιον ἔτι ἐχρῆν εἰς Αἴγυπτον ἐκκομίζεσθαι, μὴ ἀποσφαγῇς; θεὸν γὰρ οὐκ εἰκὸς ἦν περὶ θανάτου δεδιέναι,» καὶ τὰ ἑξῆς. ἡμεῖς δ' αὐτῷ πιστεύοντες Ἰησοῦ περὶ μὲν τῆς ἐν αὐτῷ θειότητος λέγοντι· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· καὶ εἴ τι τούτοις παρα πλήσιον· περὶ δὲ τοῦ, ὅτι ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι ἦν, ταῦτα φάσκοντι· Νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα· σύνθετόν τι χρῆμά φαμεν αὐτὸν γεγονέναι. καὶ ἐχρῆν τὸν προνοούμενον τῆς ὡς ἀνθρώπου ἑαυτοῦ εἰς τὸν βίον ἐπιδημίας μὴ ἀκαίρως ὁμόσε χωρεῖν τῷ ἕως θανάτου κινδύνῳ. οὕτως δὲ ἔδει αὐτὸν καὶ ὑπὸ τῶν ἀνατρεφόντων ἄγεσθαι, ὑπὸ θείου ἀγγέλου οἰκονο μουμένων. 18.13 Τί οὖν ἄτοπον τὸν ἅπαξ ἐνανθρωπήσαντα καὶ κατ' ἀνθρωπίνην ἀγωγὴν οἰκονομεῖσθαι πρὸς τὸ ἐκκλίνειν κινδύνους, οὐ τῷ ἄλλως ἀδύνατον εἶναι τοιοῦτον γενέσθαι, ἀλλὰ τῷ δεῖν τὸ ἐγχωροῦν ὁδῷ καὶ τάξει περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ Ἰησοῦ ᾠκονομῆσθαι; καὶ βέλτιόν γε ἦν ὑπεκστῆναι τὸ παιδίον Ἰησοῦν τῆς Ἡρώδου ἐπιβουλῆς, καὶ ἀποδη-μῆσαι μετὰ τῶν τρεφόντων αὐτὸ εἰς Αἴγυπτον ἕως τῆς τελευτῆς τοῦ ἐπιβουλεύοντος· ἢ τὴν περὶ τοῦ Ἰησοῦ πρό νοιαν κωλύειν τὸ ἐφ' ἡμῖν Ἡρώδου ἀναιρεῖν τὸ παιδίον θέλοντος, ἢ τὴν λεγομένην παρὰ τοῖς ποιηταῖς Ἄϊδος κυνέην ἤ τι παραπλήσιον ποιεῖν εἶναι περὶ τὸν Ἰησοῦν, ἢ πατάξαι ὁμοίως τοῖς ἐν Σοδόμοις τοὺς ἥκοντας ἐπὶ τὴν ἀναίρεσιν αὐτοῦ. τὸ γὰρ πάνυ παράδοξον τῆς ἐπ' αὐτὸν βοηθείας, καὶ ἐπὶ πλέον ἐμφανὲς, οὐκ ἦν χρήσιμον τῷ βούλεσθαι αὐτὸν διδάξαι ὡς ἄνθρωπον μαρτυρούμενον ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἔχειν τι θειότερον ἐν τῷ βλεπομένῳ ἀνθρώπῳ· ὅπερ ἦν ὁ κυρίως υἱὸς θεοῦ, θεὸς λόγος, θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία, ὁ καλούμενος Χριστός. οὐ καιρὸς δὲ νῦν τὰ περὶ τοῦ συνθέτου, καὶ ἐξ ὧν συνέκειτο ἐνανθρωπήσας Ἰησοῦς, διηγήσασθαι· οὔσης τινὸς καὶ, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, οἰκείας ζητήσεως τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸν τόπον. 18.14 Ὅμοιον δὲ ᾗ πεποίηται κατὰ
45
Ἰησοῦ καὶ τῶν μα-θητῶν διαβολῇ φήσομεν εἶναι καὶ τὸ περὶ Ἀριστοτέλους ἱστορούμενον· οὗτος γὰρ ἰδὼν συγκροτεῖσθαι μέλλον κατ' αὐτοῦ δικαστήριον ὡς κατὰ ἀσεβοῦς, διά τινα δόγματα τῆς φιλοσοφίας αὐτοῦ ἃ ἐνόμισαν εἶναι ἀσεβῆ Ἀθηναῖοι, ἀναχωρήσας ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν ἐν Χαλκίδι τὰς διατριβὰς ἐποιήσατο, ἀπολογησάμενος τοῖς γνωρίμοις καὶ εἰπών· Ἀπίωμεν ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα μὴ πρόφασιν δῶμεν Ἀθηναίοις τοῦ δεύτερον ἄγος ἀναλαβεῖν παραπλήσιον τῷ κατὰ Σωκράτους, καὶ ἵνα μὴ δεύτερον εἰς φιλοσοφίαν ἀσεβήσω σιν. 18.15n καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆ αὐτῆ κατὰ Κέλ ου πραγ ματεία τάδε φη ίν· Εἶθ' ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος τὰ ὑπὸ ὀλίγων πάνυ παρὰ τὴν διδασκαλίαν Ἰησοῦ λεγόμενα νομιζομένων χρι στιανῶν, οὐ φρονιμωτέρων (ὡς οἴεται) ἀλλ' ἀμαθεστάτων, φέρων, φησὶ «τοιαῦτα ὑπ' αὐτῶν προστάσσεσθαι· Μηδεὶς προσίτω πεπαιδευμένος, μηδεὶς σοφὸς, μηδεὶς φρόνιμος· κακὰ γὰρ ταῦτα νομίζεται παρ' ἡμῖν· ἀλλ' εἴ τις ἀμαθὴς, εἴ τις ἀνόητος, εἴ τις ἀπαίδευτος, εἴ τις νήπιος, θαρρῶν ἡκέτω. τούτους γὰρ ἀξίους εἶναι τοῦ σφετέρου θεοῦ αὐτό θεν ὁμολογοῦντες, δῆλοί εἰσιν ὅτι μόνους τοὺς ἠλιθίους καὶ ἀγεννεῖς καὶ ἀναισθήτους καὶ ἀνδράποδα καὶ γύναια καὶ παιδάρια πείθειν ἐθέλουσί τε καὶ δύνανται.» καὶ πρὸς ταῦτα δέ φαμεν ὅτι, ὥσπερ εἴ τις, τοῦ Ἰησοῦ διδάσκοντος τὰ περὶ σωφροσύνης καὶ λέγοντος· Ὃς ἐὰν ἐμβλέψῃ γυναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· ἑώρα τινὰς ὀλίγους ἀπὸ τῶν τοσούτων χριστιανοὺς εἶναι νομιζομένους ἀκολάστως ζῶντας, εὐλογώτατα μὲν ἂν αὐτοῖς ἐνεκάλει παρὰ τὴν Ἰησοῦ βιοῦσι διδασκαλίαν· ἀλογώτατα δ' ἂν ἐποίησεν, εἰ τὸ κατ' ἐκείνων ἔγκλημα τῷ λόγῳ προσῆπτεν· οὕτως, ἐὰν εὑρίσκηται οὐδενὸς ἧττον ὁ χριστιανῶν λόγος ἐπὶ σοφίαν προκαλούμενος, ἐγκλητέον μὲν ἔσται τοῖς συναγορεύουσι τῇ σφῶν ἀμαθίᾳ, καὶ λέ γουσιν οὐ ταῦτα μὲν ἅπερ ὁ Κέλσος ἀνέγραψεν· οὐδὲ γὰρ οὕτως ἀναισχύντως, κἂν ἰδιῶταί τινες ὦσι καὶ ἀμαθεῖς, λέγουσιν· ἕτερα δὲ πολλῷ ἐλάττονα καὶ ἀποτρεπτικὰ τοῦ ἀσκεῖν σοφίαν. 18.16 Ὅτι δὲ βούλεται ἡμᾶς εἶναι σοφοὺς ὁ λόγος, δει κτέον καὶ ἀπὸ τῶν παλαιῶν καὶ Ἰουδαϊκῶν γραμμάτων, οἷς καὶ ἡμεῖς χρώμεθα· οὐχ ἧττον δὲ καὶ ἀπὸ τῶν μετὰ τὸν Ἰησοῦν γραφέντων καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις θείων εἶναι πεπιστευμένων. ἀναγέγραπται δὴ ἐν πεντηκοστῷ ψαλμῷ Δαυὶδ ἐν τῇ πρὸς θεὸν εὐχῇ λέγων· Τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι. καὶ εἴ τίς γε ἐν τύχοι τοῖς ψαλμοῖς, εὕροι ἂν πολλῶν καὶ σοφῶν δογμάτων πλήρη τὴν βίβλον. καὶ Σολομὼν δὲ, ἐπεὶ σοφίαν ᾔτησεν, ἀπεδέχθη· καὶ τῆς σοφίας αὐτοῦ τὰ ἴχνη ἔστιν ἐν τοῖς συγγράμμασι θεωρῆσαι, μεγάλην ἔχοντα ἐν βραχυλογίᾳ περίνοιαν· ἐν οἷς ἂν εὕροις πολλὰ ἐγκώμια τῆς σοφίας καὶ προτρεπτικὰ περὶ τοῦ σοφίαν δεῖν ἀναλαβεῖν. καὶ οὕτω γε σοφὸς ἦν Σολομὼν, ὥστε τὴν βασιλίδα Σαβὰ ἀκούσασαν αὐτοῦ τὸ ὄνομα καὶ τὸ ὄνομα κυρίου ἐλθεῖν πειράσαι αὐτὸν ἐν αἰνίγμασιν. ἥτις καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ πάντα ὅσα ἦν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῇ Σολομὼν πάντας τοὺς λόγους αὐτῆς· οὐκ ἦν λόγος παρεωραμένος ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ὃν οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῇ. καὶ εἶδε βασίλισσα Σαβὰ πᾶσαν φρόνησιν Σολομὼν, καὶ τὰ κατ' αὐτόν· καὶ ἐξ ἑαυτῆς ἐγένετο. καὶ εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα· ἀληθὴς ὁ λόγος ὃν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου περὶ σοῦ καὶ περὶ τῆς φρονήσεώς σου· καὶ οὐκ ἐπίστευσα τοῖς λαλοῦσί μοι, ἕως ὅτε παρεγενόμην καὶ ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί μου. καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστι καθὼς ἀπήγγειλάν μοι τὸ ἥμισυ. προστέ θεικας σοφίαν καὶ ἀγαθὰ πρὸς αὐτὰ ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἀκοὴν ἣν ἤκουσα. γέγραπται δὴ περὶ τοῦ αὐτοῦ ὅτι Καὶ ἔδωκε κύριος φρόνησιν τῷ Σολομὼν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα καὶ χύμα καρδίας ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν. καὶ ἐπληθύνθη σοφία ἐν Σολομὼν σφόδρα ὑπὲρ τὴν φρόνησιν πάντων ἀρχαίων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύπτου. καὶ ἐσοφίσατο ὑπὲρ πάντας ἀνθρώπους· καὶ τὰ ἑξῆς. οὕτω δὲ βούλεται σοφοὺς εἶναι ἐν τοῖς πιστεύουσιν ὁ λόγος, ὥστε ὑπὲρ τοῦ γυμνάσαι τὴν σύνεσιν τῶν ἀκουόντων τὰ μὲν ἐν αἰνίγμασι, τὰ δὲ ἐν τοῖς καλουμένοις σκοτεινοῖς λόγοις λελαληκέναι, τὰ δὲ διὰ παραβολῶν, καὶ ἄλλα διὰ προβλημάτων.
46
καί φησί γέ τις τῶν προφητῶν, ὁ Ὡσηὲ, ἐπὶ τέλει τῶν λόγων αὐτοῦ· Τίς σοφὸς καὶ συνήσει ταῦτα; ἢ συνετὸς καὶ ἐπιγνώσεται αὐτά; Δανιὴλ δὲ καὶ οἱ μετ' αὐτοῦ αἰχμαλωτισθέντες τοσοῦτον προέκοψαν καὶ ἐν τοῖς μαθήμασιν, ἅτινα ἤσκουν ἐν Βαβυλῶνι οἱ περὶ τὸν βασιλέα σοφοὶ, ὡς πάντων αὐτῶν διαφέροντας ἀποδειχθῆναι τούτους δεκαπλασίως. λέγεται δὲ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ πρὸς τὸν Τύρου ἄρχοντα, μέγα φρονοῦντα ἐπὶ σοφίᾳ· Μὴ σὺ σοφώτερος εἶ τοῦ Δανιήλ; πᾶν κρύφιον οὐκ ἐπεδείχθη σοι. 18.17 Ἐὰν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ μετὰ τὸν Ἰησοῦν γεγραμμένα ἔλθῃς βιβλία, εὕροις ἂν τοὺς μὲν ὄχλους τῶν πιστευόντων τῶν παραβολῶν ἀκούοντας, ὡς ἔξω τυγχάνοντας καὶ ἀξίους μόνον τῶν ἐξωτερικῶν λόγων, τοὺς δὲ μαθητὰς κατ' ἰδίαν τῶν παραβολῶν μανθάνοντας τὰς διηγήσεις· κατ' ἰδίαν γὰρ τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς ἐπέλυεν ἅπαντα ὁ Ἰησοῦς, προτι μῶν παρὰ τοὺς ὄχλους τοὺς τῆς σοφίας αὐτοῦ ἐπιδικαζο μένους. ἐπαγγέλλεται δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι πέμψαι σοφοὺς καὶ γραμματεῖς, λέγων· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω εἰς ὑμᾶς σοφοὺς καὶ γραμματεῖς· καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενοῦσι καὶ σταυρώσουσι. καὶ ὁ Παῦλος δ' ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ὑπὸ τοῦ θεοῦ διδομένων χαρισμάτων πρῶτον ἔταξε τὸν λόγον τῆς σοφίας, καὶ δεύτερον, ὡς ὑποβεβηκότα παρ' ἐκεῖνον, τὸν λόγον τῆς γνώσεως, τρίτον δέ που καὶ κα τωτέρω τὴν πίστιν. καὶ ἐπεὶ τὸν λόγον προετίμα τῶν τεραστίων ἐνεργειῶν, διὰ τοῦτ' ἐνεργήματα δυνάμεων καὶ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῇ κατωτέρω τίθησι χώρᾳ παρὰ τὰ λογικὰ χαρίσματα. μαρτυρεῖ δὲ τῇ Μωσέως πολυμαθείᾳ ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων Στέφανος, πάντως ἀπὸ τῶν παλαιῶν καὶ μὴ εἰς πολλοὺς ἐφθακότων γραμμάτων λαβών. φησὶ γάρ· Καὶ ἐπαιδεύθη Μωσῆς ἐν πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων. διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐν τοῖς τεραστίοις ὑπενοεῖτο, μήποτε οὐ κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεόθεν ἥκειν ἐποίει αὐτὰ, ἀλλὰ κατὰ τὰ Αἰγυπτίων μαθήματα, σοφὸς ὢν ἐν αὐτοῖς. τοιαῦτα γὰρ ὑπονοῶν περὶ αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε τοὺς ἐπαοιδοὺς τῶν Αἰγυπτίων καὶ τοὺς σοφιστὰς καὶ τοὺς φαρμακεῖς· οἵτινες ἠλέγχθησαν τὸ οὐδὲν ὄντες ὡς πρὸς τὴν ἐν Μωσῇ σοφίαν ὑπὲρ πᾶσαν Αἰγυπτίων σοφίαν. 18.18 Ἀλλ' εἰκὸς τὰ γεγραμμένα ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους προτέρᾳ τῷ Παύλῳ, ὡς πρὸς Ἕλληνας καὶ μέγα φυσῶντας ἐπὶ τῇ Ἑλληνικῇ σοφίᾳ, κεκινηκέναι τινὰς, ὡς τοῦ λόγου μὴ βουλομένου σοφούς. ἀλλ' ἀκουέτω ὁ τὰ τοιαῦτα νομίζων ὅτι, ὥσπερ διαβάλλων ἀνθρώπους φαύλους ὁ λόγος φησὶν αὐτοὺς εἶναι οὐ περὶ τῶν νοητῶν καὶ ἀοράτων καὶ αἰωνίων σοφοὺς, ἀλλὰ περὶ μόνων τῶν αἰσθητῶν πραγ ματευσαμένους καὶ ἐν τούτοις τὰ πάντα τιθεμένους εἶναι σοφοὺς τοῦ κόσμου· οὕτω καὶ πολλῶν ὄντων δογμάτων, τὰ μὲν συναγορεύοντα ὕλῃ καὶ σώμασι καὶ πάντα φάσ κοντα εἶναι σώματα τὰ προηγουμένως ὑφεστηκότα καὶ μηδὲν παρὰ ταῦτα εἶναι ἄλλο, εἴτε λεγόμενον ἀόρατον εἴτ' ὀνομαζόμενον ἀσώματον, φησὶν εἶναι σοφίαν τοῦ κόσμου καταργουμένην καὶ μωραινομένην καὶ σοφίαν τοῦ αἰῶνος τούτου· τὰ δὲ μετατιθέντα τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν τῇδε πραγ μάτων ἐπὶ τὴν παρὰ θεῷ μακαριότητα καὶ τὴν καλουμένην αὐτοῦ βασιλείαν, καὶ διδάσκοντα καταφρονεῖν μὲν ὡς προσκαίρων πάντων τῶν αἰσθητῶν καὶ βλεπομένων, σπεύ δειν δὲ ἐπὶ τὰ ἀόρατα καὶ σκοπεῖν τὰ μὴ βλεπόμενα, ταῦτά φησι σοφίαν εἶναι θεοῦ. φιλαλήθης δ' ὢν ὁ Παῦλός φησι περί τινων ἐν Ἕλλησι σοφῶν, ἐν οἷς ἀληθεύουσιν, ὅτι Γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν. καὶ μαρτυρεῖ αὐτοῖς ἐγνωκέναι θεόν· λέγει δὲ καὶ τοῦτ' οὐκ ἀθεεὶ αὐτοῖς γεγονέναι, ἐν οἷς γράφει τό· Ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσεν· αἰνισσόμενος οἶμαι τοὺς ἀναβαίνοντας ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἐπὶ τὰ νοητὰ, ὅτε γράφει ὅτι Τὰ ἀόρατα τοῦ θεοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους, διότι γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν. 18.19 Τάχα δὲ καὶ ἐκ τοῦ· Βλέπετε δὲ τὴν κλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοὶ, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοὶ, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς· καὶ τὰ ἀγενῆ καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεὸς, καὶ τὰ μὴ ὄντα,
47
ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ, ἵνα μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ· ἐκινήθησάν τινες πρὸς τὸ οἴεσθαι ὅτι οὐδεὶς πεπαιδευμένος ἢ σοφὸς ἢ φρόνιμος προσέρχεται τῷ λόγῳ. καὶ πρὸς τὸν τοιοῦτον δὲ φήσομεν, ὅτι οὐκ εἴρηται· Οὐδεὶς σοφὸς κατὰ σάρκα· ἀλλ'· Οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα. καὶ δῆλον ὅτι ἐν τῷ χαρακτηριστικῷ τῶν καλουμένων ἐπισκόπων, διαγράφων ὁ Παῦλος ὁποῖον εἶναι χρὴ τὸν ἐπίσκοπον, ἔταξε καὶ τὸν διδάσκαλον· λέγων δεῖν αὐτὸν εἶναι δυνατὸν καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν, ἵνα τοὺς ματαιολόγους καὶ φρεναπάτας ἐπιστομίζῃ διὰ τῆς ἐν αὐτῷ σοφίας. καὶ ὥσπερ μονόγαμον μᾶλλον διγάμου αἱρεῖται εἰς ἐπισκοπὴν, καὶ ἀνεπίληπτον ἐπιλήπτου, καὶ νηφάλιον τοῦ μὴ τοιούτου, καὶ σώφρονα τοῦ μὴ σώφρονος, καὶ κόσμιον παρὰ τὸν κἂν ἐπ' ὀλίγον ἄκοσμον· οὕτως θέλει τὸν προηγουμένως εἰς ἐπισκοπὴν κατασταθησόμενον εἶναι διδακτικὸν καὶ δυνατὸν πρὸς τὸ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπιστομίζειν. πῶς οὖν εὐλόγως ἐγκαλεῖ ὁ Κέλσος ἡμῖν ὡς φάσκουσι· «Μηδεὶς προσίτω πεπαιδευμένος, μηδεὶς σοφὸς, μηδεὶς φρόνιμος»; ἀλλὰ προσίτω μὲν πεπαιδευμένος καὶ σοφὸς καὶ φρόνιμος ὁ βουλόμενος· οὐδὲν δ' ἧττον προσίτω καὶ εἴ τις ἀμαθὴς καὶ ἀνόητος καὶ ἀπαίδευτος καὶ νήπιος. καὶ γὰρ τοὺς τοιούτους προσελθόντας ἐπαγγέλ λεται θεραπεύειν ὁ λόγος, πάντας ἀξίους κατασκευάζων τοῦ θεοῦ. 18.20 Ψεῦδος δὲ καὶ τὸ «μόνους ἠλιθίους καὶ ἀγεννεῖς καὶ ἀναισθήτους καὶ ἀνδράποδα καὶ γύναια καὶ παιδάρια πείθειν ἐθέλειν τοὺς διδάσκοντας τὸν θεῖον λόγον·» καὶ τούτους μὲν γὰρ καλεῖ ὁ λόγος, ἵνα αὐτοὺς βελτιώσῃ· καλεῖ δὲ καὶ τοὺς πολλῷ τούτων διαφέροντας· ἐπεὶ σωτήρ ἐστι πάντων ἀνθρώπων ὁ χριστὸς, καὶ μάλιστα πιστῶν, εἴτε συνετῶν εἴτε καὶ ἁπλουστέρων· καὶ ἱλασμός ἐστι πρὸς τὸν πατέρα περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐ μόνον δὲ περὶ τῶν ἡμετέρων ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. περισσὸν οὖν τὸ θέλειν μετὰ ταῦτα ἀπολογήσασθαι ἡμᾶς πρὸς τὰς Κέλσου λέξεις οὕτως ἐχούσας· «Τί γάρ ἐστιν ἄλλως κακὸν τὸ πεπαιδεῦσθαι, καὶ λόγων τῶν ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι, καὶ φρόνιμον εἶναί τε καὶ δοκεῖν; τί δὲ κωλύει τοῦτο πρὸς τὸ γνῶναι θεόν; τί δ' οὐχὶ προὔργου μᾶλλον, καὶ δι' οὗ μᾶλλόν τις ἂν ἐφικέσθαι δύναιτο ἀληθείας;» τὸ μὲν οὖν ἀληθῶς πεπαιδεῦσθαι οὐ κακόν· ὁδὸς γὰρ ἐπ' ἀρετήν ἐστιν ἡ παίδευσις. τὸ μέντοι γε ἐν πεπαιδευμένοις ἀριθμεῖν τοὺς ἐσφαλμένα δόγματα ἔχοντας, οὐδ' οἱ Ἑλλήνων σοφοὶ φήσουσι. καὶ κατὰ τὸν ἡμέτερον δὲ λόγον οὐκ ἔστι σοφία πονηρίας ἐπιστήμη· πονηρίας δὲ, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, ἐπιστήμη ἐστὶν ἐν τοῖς ψευδοδοξοῦσι καὶ ὑπὸ σοφι σμάτων ἠπατημένοις. διὰ τοῦτο ἀμαθίαν εἴποιμι μᾶλλον ἢ σοφίαν ἐν τοῖς τοιούτοις. πάλιν τ' αὖ τίς οὐκ ἂν ὁμολο γήσαι ὅτι λόγων τῶν ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι ἀγαθόν ἐστιν; ἀλλὰ τίνας ἐροῦμεν τοὺς ἀρίστους λόγους ἢ τοὺς ἀληθεῖς καὶ ἐπ' ἀρετὴν παρακαλοῦντας; ἀλλὰ καὶ τὸ φρόνιμον εἶναι καλόν ἐστιν· οὐκέτι δὲ τὸ δοκεῖν, ὅπερ εἶπεν ὁ Κέλσος. καὶ οὐ κωλύει γε πρὸς τὸ γνῶναι θεὸν, ἀλλὰ καὶ συνεργεῖ τὸ πεπαιδεῦσθαι καὶ λόγων ἀρίστων ἐπιμεμελῆσθαι καὶ φρόνιμον εἶναι. καὶ ἡμῖν μᾶλλον πρέπει τοῦτο λέγειν ἢ Κέλσῳ· καὶ μάλιστα ἐὰν Ἐπι κούρειος ὢν ἐλέγχηται. 18.21 Ἴδωμεν δ' αὐτοῦ καὶ τὰ ἑξῆς οὕτως ἔχοντα· «Ἀλλ' ὁρῶμεν δήπου καὶ τοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρη τότατα ἐπιδεικνυμένους καὶ ἀγείροντας, εἰς μὲν φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε παρελθόντας, οὐδ' ἐν τού τοις τὰ ἑαυτῶν κατατολμήσαντας ἐπιδεικνύειν· ἔνθα δ' ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνοήτων ἀνθρώπων ὅμιλον, ἐνταῦθα ὠθουμένους τε καὶ καλλωπιζο μένους.» ὅρα δὴ καὶ ἐν τούτοις τίνα τρόπον ἡμᾶς συκο φαντεῖ, ἐξομοιῶν τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγείρουσι. ποῖα δὴ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνύμεθα; ἢ τί τούτοις παραπλήσιον πράττομεν, οἱ καὶ δι' ἀναγνωσμάτων καὶ διὰ τῶν εἰς τὰ ἀναγνώσματα διηγήσεων προτρέποντες μὲν ἐπὶ τὴν εἰς τὸν θεὸν τῶν ὅλων εὐσέβειαν καὶ τὰς συνθρόνους ταύτης ἀρετάς, ἀπο τρέποντες δ' ἀπὸ τοῦ καταφρονεῖν τοῦ θείου καὶ πάντων τῶν παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πραττομένων; καὶ οἱ φιλόσοφοί γ' ἂν εὔξαιντο ἀγείρειν τοσούτους ἀκροατὰς λόγων ἐπὶ τὸ καλὸν
48
παρακαλούντων. ὅπερ πεποιήκασι μάλιστα τῶν Κυνικῶν τινὲς, δημοσίᾳ πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας δια λεγόμενοι. ἆρ' οὖν καὶ τούτους, μὴ συναθροίζοντας μὲν τοὺς νομιζομένους πεπαιδεῦσθαι, καλοῦντας δ' ἀπὸ τῆς τριόδου καὶ συνάγοντας ἀκροατὰς, φήσουσι παραπλησίους εἶναι τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγείρουσιν; ἀλλ' οὔτε Κέλσος οὔτε τις τῶν τὰ αὐτὰ φρονούντων ἐγκαλοῦσι τοῖς κατὰ τὸ φαινόμενον αὐτοῖς φιλάνθρωπον κινοῦσι λόγους καὶ πρὸς τοὺς ἰδιωτικοὺς δήμους. 18.22 Εἰ δ' ἐκεῖνοι οὐκ ἔγκλητοι τοῦτο πράττοντες, ἴδω μεν εἰ μὴ χριστιανοὶ μᾶλλον καὶ τούτων βέλτιον πλήθη ἐπὶ καλοκἀγαθίαν προκαλοῦνται. οἱ μὲν γὰρ δημοσίᾳ διαλεγόμενοι φιλόσοφοι οὐ φυλοκρινοῦσι τοὺς ἀκούοντας· ἀλλ' ὁ βουλόμενος ἕστηκε καὶ ἀκούει. χριστιανοὶ δὲ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτοῖς προβασανίσαντες τῶν ἀκούειν σφῶν βουλομένων τὰς ψυχὰς, καὶ κατ' ἰδίαν αὐτοῖς προ επᾴσαντες, ἐπὰν δοκῶσιν αὐτάρκως οἱ ἀκροαταὶ πρὶν εἰς τὸ κοινὸν εἰσελθεῖν ἐπιδεδωκέναι πρὸς τὸ θέλειν καλῶς βιοῦν, τὸ τηνικάδε αὐτοὺς εἰσάγουσιν, ἰδίᾳ μὲν ποιήσαντες τάγμα τῶν ἄρτι ἀρχομένων καὶ εἰσαγομένων καὶ οὐδέπω τὸ σύμ βολον τοῦ ἀποκεκαθάρθαι ἀνειληφότων· ἕτερον δὲ τὸ τῶν κατὰ τὸ δυνατὸν παραστησάντων ἑαυτῶν τὴν προαίρεσιν οὐκ ἄλλο τι βούλεσθαι ἢ τὰ χριστιανοῖς δοκοῦντα· παρ' οἷς εἰσί τινες τεταγμένοι πρὸς τὸ φιλοπευστεῖν τοὺς βίους καὶ τὰς ἀγωγὰς τῶν προσιόντων, ἵνα τοὺς μὲν τὰ ἐπίρρητα πράττοντας ἀποκωλύσωσιν ἥκειν ἐπὶ τὸν κοινὸν αὐτῶν σύλλογον, τοὺς δὲ μὴ τοιούτους ὅλῃ ψυχῇ ἀποδεχόμενοι βελτίους ὁσημέραι κατασκευάζωσιν. ὁμοία δ' ἔστιν αὐτοῖς ἀγωγὴ καὶ περὶ ἁμαρτανόντων, καὶ μάλιστα τῶν ἀκολα σταινόντων, οὓς ἀπελαύνουσι τοῦ κοινοῦ οἱ κατὰ τὸν Κέλσον παραπλήσιοι τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπι δεικνυμένοις. καὶ τὸ μὲν τῶν Πυθαγορείων συμνὸν διδα σκαλεῖον κενοτάφια τῶν ἀποστάντων τῆς σφῶν φιλοσοφίας κατεσκεύαζε, λογιζόμενον νεκροὺς αὐτοὺς γεγονέναι. οὗτοι δὲ ὡς ἀπολωλότας καὶ τεθνηκότας τῷ θεῷ τοὺς ὑπ' ἀσελ γείας ἤ τινος ἀτόπου νενικημένους, ὡς νεκροὺς πενθοῦσι· καὶ ὡς ἐκ νεκρῶν ἀναστάντας, ἐὰν ἀξιόλογον ἐνδείξωνται μεταβολὴν, χρόνῳ πλείονι τῶν κατ' ἀρχὰς εἰσαγομένων ὕστερόν ποτε προσίενται· εἰς οὐδεμίαν ἀρχὴν καὶ προστα σίαν τῆς λεγομένης ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταλέγοντες τοὺς φθάσαντας μετὰ τὸ προσεληλυθέναι τῷ λόγῳ ἐπταικέναι. 18.23 Τούτους δὴ, οἷς ἡμᾶς ὁ Κέλσος ὁμοιοῖ, τοῖς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τὰ ἐπιρρητότατα ἐπιδεικνυμένοις καὶ ἀγεί ρουσι, φησὶν εἰς μὲν φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε παρελθεῖν, οὐδ' ἐν τούτοις τὰ ἑαυτῶν κατατολμᾷν ἐπιδεικνύειν· «ἔνθα δ' ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνθρώπων ἀνοήτων ὅμιλον, ἐνταῦθα ὠθουμένους τε καὶ καλλωπιζομένους·» καὶ ἐν τούτῳ οὐδὲν ἄλλο ποιῶν ἢ λοιδορούμενος ἡμῖν παραπλησίως ταῖς ἐν ταῖς τριόδοις γυναιξὶ, σκοπὸν ἐχούσαις τὸ κακῶς ἀλλήλας λέγειν. ἡμεῖς γὰρ, ὅση δύναμις, πάντα πράττομεν ὑπὲρ τοῦ φρονίμων ἀνδρῶν γενέσθαι τὸν σύλλογον ἡμῶν· καὶ τὰ ἐν ἡμῖν μάλιστα καλὰ καὶ θεῖα τότε τολμῶμεν ἐν τοῖς πρὸς τὸ κοινὸν διαλόγοις φέρειν εἰς μέσον, ὅτ' εὐποροῦμεν συνετῶν ἀκροατῶν· ἀποκρύπτομεν δὲ καὶ παρασιωπῶμεν τὰ βαθύ τερα, ἐπὰν ἁπλουστέρους θεωρῶμεν τοὺς συνερχομένους καὶ δεομένους λόγων τροπικῶς ὀνομαζομένων γάλα. γέ γραπται γὰρ παρὰ τῷ Παύλῳ ἡμῶν Κορινθίοις ἐπιστέλλοντι, Ἕλλησι μὲν οὐ κεκαθαρμένοις δέ πω τὰ ἤθη· Γάλα ὑμᾶς ἐπότισα, οὐ βρῶμα, οὔπω γὰρ ἐδύνασθε. ἀλλ' οὐδὲ ἔτι νῦν δύνασθε, ἔτι γὰρ σαρκικοί ἐστε. ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ ἔρις, οὐχὶ σαρκικοί ἐστε καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; ὁ δ' αὐτὸς οὗτος ἐπιστάμενος τὰ μέν τινα τροφὴν εἶναι τελειοτέρας ψυχῆς, τὰ δὲ τῶν εἰσαγομένων παραβάλλεσθαι γάλακτι νηπίων, φησί· Καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλα κτος, οὐ στερεᾶς τροφῆς. πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος γόγου δικαιοσύνης, νήπιος γάρ ἐστι· τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφὴ, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ. ἆρ' οὖν οἱ τούτοις ὡς καλῶς εἰρημένοις πιστεύοντες ὑπολά βοιεν ἂν τὰ καλὰ τοῦ λόγου εἰς μὲν
49
φρονίμων ἀνδρῶν σύλλογον οὐκ ἄν ποτε λεχθήσεσθαι, ἔνθα δ' ἂν ὁρῶσι μειράκια καὶ οἰκοτρίβων ὄχλον καὶ ἀνθρώπων ἀνοήτων ὅμιλον, ἐνταῦθα τὰ θεῖα καὶ σεμνὰ φέρειν εἰς μέσον καὶ παρὰ τοῖς τοιούτοις περὶ αὐτῶν ἐγκαλλωπίζεσθαι; ἀλλὰ σαφὲς τῷ ἐξετάζοντι ὅλον τὸ βούλημα τῶν ἡμετέρων γραμ μάτων, ὅτι ἀπεχθόμενος ὁμοίως τοῖς ἰδιωτικοῖς δήμοις ὁ Κέλσος πρὸς τὸ χριστιανῶν γένος τὰ τοιαῦτα ἀνεξετάστως καὶ ψευδόμενος λέγει. 18.24 Ὁμολογοῦμεν δὲ πάντας ἐθέλειν παιδεῦσαι τῷ τοῦ θεοῦ, κἂν μὴ βούληται Κέλσος, λόγῳ, ὥστε καὶ μειρα κίοις μεταδιδόναι τῆς ἁρμοζούσης αὐτοῖς προτροπῆς, καὶ οἰκότριψιν ὑποδεικνύναι πῶς ἐλεύθερον ἀναλαβόντες φρό νημα ἐξευγενισθεῖεν ὑπὸ τοῦ λόγου. οἱ δὲ παρ' ἡμῖν πρεσ βεύοντες τὸν χριστιανισμὸν ἱκανῶς φασὶν ὀφειλέται εἶναι Ἕλλησι καὶ βαρβάροις, σοφοῖς καὶ ἀνοήτοις· οὐ γὰρ ἀρνοῦνται τὸ καὶ ἀνοήτων δεῖν τὰς ψυχὰς θεραπεύειν, ἵν', ὅση δύναμις, ἀποτιθέμενοι τὴν ἄγνοιαν ἐπὶ τὸ συνετώτερον σπεύδωσιν, ἀκούοντες καὶ Σολομῶνος λέγοντος· Οἱ δὲ ἄφρονες ἔνθεσθε καρδίαν· καί· Ὅς ἐστιν ὑμῶν ἀφρονέστα τος, ἐκκλινάτω πρὸς μέ· ἐνδεέσι δὲ φρενῶν παρακελεύομαι λέγουσα ἡ σοφία· Ἔλθετε, φάγετε τὸν ἐμὸν ἄρτον, καὶ πίετε οἶνον, ὃν ἐκέρασα ὑμῖν. ἀπολείπετε ἀφροσύνην, ἵνα ζήσητε, καὶ κατορθώσατε ἐν γνώσει σύνεσιν. εἴποιμι δ' ἂν καὶ ταῦτα διὰ τὰ ἐγκείμενα πρὸς τὸν Κέλσου λόγον· ἆρα οἱ φιλοσοφοῦντες οὐ προκαλοῦνται μειράκια ἐπὶ τὴν ἀκρόασιν; καὶ τοὺς ἀπὸ κακίστου βίου νέους οὐ παρα καλοῦσιν ἐπὶ τὰ βελτίονα; τί δὲ τοὺς οἰκότριβας οὐ βούλ ονται φιλοσοφεῖν; ἢ καὶ ἡμεῖς μέλλομεν ἐγκαλεῖν φιλοσό φοις οἰκότριβας ἐπ' ἀρετὴν προτρεψαμένοις, Πυθαγόρᾳ μὲν τὸν Ζάμολξιν, Ζήνωνι δὲ τὸν Περσαῖον, καὶ χθὲς καὶ πρώην τοῖς προτρεψαμένοις Ἐπίκτητον ἐπὶ τὸ φιλοσοφεῖν; ἢ ὑμῖν μὲν, ὦ Ἕλληνες, ἔξεστι μειράκια καὶ οἰκότριβας καὶ ἀνοή τους ἀνθρώπους ἐπὶ φιλοσοφίαν καλεῖν· ἡμεῖς δὲ τοῦτο ποιοῦντες οὐ φιλανθρώπως αὐτὸ πράττομεν, τῇ ἀπὸ τοῦ λόγου ἰατρικῇ πᾶσαν λογικὴν φύσιν θεραπεῦσαι βουλόμενοι καὶ οἰκειῶσαι τῷ δημιουργήσαντι πάντα θεῷ; 18.25 Ὅμοιον δὲ ποιεῖ ἐν τῷ φάσκειν μηδένα φρόνι μον πείθεσθαι τῷ λόγῳ, περισπώμενος ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν προσερχομένων αὐτῷ, τῷ φάσκοντι διὰ τὸ πλῆθος τῶν κατὰ τοὺς νόμους ἀγομένων ἰδιωτῶν ὅτι φρόνιμος οὐδεὶς, φέρ' εἰπεῖν, Σόλωνι ἢ Λυκούργῳ πείθεται, ἢ Ζαλεύκῳ ἤ τινι τῶν λοιπῶν· καὶ μάλιστα ἐὰν φρόνιμον λαμβάνῃ τὸν κατ' ἀρετὴν ποιόν. ὡς γὰρ ἐπὶ τούτων, κατὰ τὸ φανὲν αὐτοῖς χρήσιμον, οἱ νομοθέται πεποιήκασι τὸ τοιαύτῃ ἀγωγῇ αὐτοὺς περιβαλεῖν καὶ νόμοις· οὕτω νομοθετῶν ἐν τῷ Ἰησοῦ ὁ θεὸς τοῖς πανταχοῦ ἀνθρώποις, καὶ τοὺς μὴ φρονίμους ἄγει, ὡς οἷόν τέ ἐστιν ἄγεσθαι τοὺς τοιούτους ἐπὶ τὸ βέλτιον. ὅπερ καὶ ὁ Παῦλος εἰδὼς εἶπε· Τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς· σοφοὺς κοινότερον λέγων πάντας τοὺς δοκοῦντας προβεβη κέναι μὲν ἐν μαθήμασιν ἀποπεπτωκότας δὲ εἰς τὴν ἄθεον πολυθεότητα· ἐπεὶ Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. 18.26 Ἐγκαλεῖ δὲ τῷ διδάσκοντι καὶ ὡς ἀνοήτους ζη τοῦντι. πρὸς ὃν εἴποιμεν ἄν· τίνας λέγεις τοὺς ἀνοήτους; κατὰ γὰρ τὸ ἀκριβὲς πᾶς φαῦλος ἀνόητός ἐστιν. εἰ τοίνυν λέγεις ἀνοήτους τοὺς φαύλους· ἆρα σὺ προσάγων ἀνθρώ πους φιλοσοφίᾳ φαύλους ζητεῖς προσάγειν ἢ ἀστείους; ἀλλ' οὐχ οἷόν τε ἀστείους· ἤδη γὰρ πεφιλοσοφήκασι. φαύλους ἄρα· εἰ δὲ φαύλους, ἀνοήτους. καὶ ζητεῖς πολλοὺς προσάγειν τοιούτους φιλοσοφίᾳ· καὶ σὺ ἄρα τοὺς ἀνοή τους ζητεῖς. ἐγὼ δὲ, κἂν τοὺς οὕτω λεγομένους ἀνοήτους ζητῶ, ὅμοιόν τι ποιῶ ὡς εἰ καὶ φιλάνθρωπος ἰατρὸς ἐζήτει τοὺς κάμνοντας, ἵν' αὐτοῖς προσαγάγῃ τὰ βοηθήματα καὶ ῥώσῃ αὐτούς. εἰ δ' ἀνοήτους λέγεις τοὺς μὴ ἐντρεχεῖς ἀλλὰ τερατωδεστέρους τῶν ἀνθρώπων· ἀποκρινοῦμαί σοι ὅτι καὶ τούτους μὲν κατὰ τὸ δυνατὸν βελτιοῦν πειρῶμαι, οὐ μὴν ἐκ τῶν τοιούτων συστῆσαι βούλομαι τὸ χριστιανῶν ἄθροισμα. ζητῶ γὰρ μᾶλλον τοὺς ἐντρεχεστέρους καὶ ὀξυτέρους, ὡς δυναμένους παρακολουθῆσαι τῇ σαφηνείᾳ
50
τῶν αἰνιγμάτων καὶ τῶν μετ' ἐπικρύψεως εἰρημένων ἐν νόμῳ καὶ προφήταις καὶ εὐαγγελίοις, ὧν ὡς οὐδὲν ἀξιόλογον περιε χόντων καταπεφρόνηκας, οὐ βασανίσας τὸν ἐν αὐτοῖς νοῦν μηδ' εἰσελθεῖν πειραθεὶς εἰς τὸ βούλημα τῶν γραψάντων. 19.1nΚαὶ πάλιν ἐν τοῖ πρὸ τούτων τοῦ αὐτοῦ τόμου· Ὅτι ἡ εἰ τὸν κύριον ἡμῶν πί τι , μηδὲν κοινὸν ἔχου α πρὸ τὴν ἄλογον τῶν ἐθνῶν δει ιδαίμονα πί τιν, ἐπαινετή τέ ἐ τι καὶ ταῖ ἀρχῆθεν κοιναῖ ἐννοίαι υναγορεύει. καὶ πρὸ τοὺ λέγοντα , πῶ ἐκ θνητοῦ ώματο ὄντα τὸν Ἰη οῦν θεὸν νομίζομεν. Περὶ μὲν οὖν τοῦ Ἀντινόου ἤ τινος ἄλλου τοιού του, εἴτε παρ' Αἰγυπτίοις εἴτε παρ' Ἕλλησι, πίστις ἐστὶν, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, ἀτυχής· περὶ δὲ τοῦ Ἰησοῦ ἤτοι δόξασα ἂν εἶναι εὐτυχὴς ἢ καὶ βεβασανισμένως ἐξητασμένη, δοκοῦσα μὲν εὐτυχὴς παρὰ τοῖς πολλοῖς βεβασανισμένως δὲ ἐξητασμένη παρὰ πάνυ ὀλιγωτάτοις. κἂν λέγω δέ τινα πίστιν εἶναι, ὡς ἂν οἱ πολλοὶ ὀνομάσαιεν, εὐτυχῆ· καὶ περὶ ταύτης ἀναφέρω τὸν λόγον ἐπὶ τὸν εἰδότα θεὸν τὰς αἰτίας τῶν ἑκάστῳ μεμερισμένων ἐπιδημοῦντι τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων. καὶ Ἕλληνες δὲ φήσουσι καὶ ἐν τοῖς νομι ζομένοις εἶναι σοφωτάτοις κατὰ πολλὰ τὴν εὐτυχίαν εἶναι αἰτίαν, οἷον περὶ διδασκάλων τοιῶνδε καὶ τοῦ περιπεσεῖν τοῖς κρείττοσιν, ὄντων καὶ τῶν τὰς ἐναντίας αἱρέσεις διδασ κόντων, καὶ περὶ ἀνατροφῆς τῆς ἐν βελτίοσι. πολλοῖς γὰρ καὶ τὰ τῆς ἀνατροφῆς ἐν τοιούτοις γεγένηται ὡς μηδὲ φαντασίαν ἐπιτραπῆναι τῶν κρειττόνων λαβεῖν, ἀλλ' ἀεὶ καὶ ἐκ πρώτης ἡλικίας ἤτοι ἐν παιδικοῖς εἶναι ἀκολάστων ἀνδρῶν ἢ δεσποτῶν, ἢ ἐν ἄλλῃ τινὶ κωλυούσῃ ἀναβλέπειν τὴν ψυχὴν κακοδαιμονίᾳ. τὰς δὲ περὶ τούτων αἰτίας πάντως μὲν εἰκὸς εἶναι ἐν τοῖς τῆς προνοίας λόγοις· πίπτειν δὲ αὐτὰς εἰς ἀνθρώπους, οὐκ εὐχερές. ἔδοξε δέ μοι ταῦτα διὰ μέσου ἐν παρεκβάσει εἰρηκέναι διὰ τό· «Τοσοῦτόν τι ποιεῖ πίστις ὁποία δὴ προκατασχοῦσα.» ἐχρῆν γὰρ διὰ τὰς δια φόρους ἀνατροφὰς εἰπεῖν διαφορὰς τῶν ἐν ἀνθρώποις πί στεων, εὐτυχέστερον ἢ ἀτυχέστερον πιστεύουσι· καὶ ἐκ τού του ἀναβῆναι ὅτι δόξαι ἂν καὶ τοῖς ἐντρεχεστέροις, εἰς αὐτὸ τὸ δοκεῖν εἶναι λογικωτέροις καὶ λογικώτερον προσ τίθεσθαι τὰ πολλὰ δόγμασιν, ἡ ὀνομαζομένη εὐτυχία καὶ ἡ λεγομένη ἀτυχία συνεργεῖν. ἀλλὰ γὰρ περὶ τούτων ἅλις. 19. Τὰ δ' ἑξῆς τοῦ Κέλσου κατανοητέον, ἐν οἷς καὶ ἡμῖν φησὶ «πίστιν ποιεῖν προκαταλαβοῦσαν ἡμῶν τὴν περὶ τοῦ Ἰησοῦ τοιάνδε συγκατάθεσιν.» ἀληθῶς γὰρ πίστις ἡμῖν ποιεῖ τὴν τοιαύτην συγκατάθεσιν. ὅρα δὲ εἰ μὴ αὐτόθεν ἡ πίστις αὐτὴ τὸ ἐπαινετὸν παρίστησιν, ὅτε πιστεύομεν ἑαυτοὺς τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, χάριν ὁμολογοῦντες τῷ εἰς τοιαύτην πίστιν ὁδηγῷ καὶ λέγοντες αὐτὸν οὐκ ἀθεεὶ τὸ τηλικοῦτον τετολμηκέναι καὶ ἠνυκέναι· πιστεύομεν δὲ καὶ ταῖς προαιρέσεσι τῶν γραψάντων τὰ εὐαγγέλια, κατα στοχαζόμενοι τῆς εὐλαβείας αὐτῶν καὶ τοῦ συνειδότος ἐμ φαινομένων τοῖς γράμμασιν οὐδὲν νόθον καὶ κυβευτικὸν καὶ πεπλασμένον καὶ πανοῦργον ἐχόντων. καὶ γὰρ παρ ίσταται ἡμῖν ὅτι οὐκ ἂν ψυχαὶ, μὴ μαθοῦσαι τὰ τοιαῦτα ὁποῖα διδάσκει ἡ παρ' Ἕλλησι πανοῦργος σοφιστεία, πολ λὴν ἔχουσα τὴν πιθανότητα καὶ τὴν ὀξύτητα, καὶ ἡ ἐν τοῖς δικαστηρίοις καλινδουμένη ῥητορικὴ, οὕτω πλάσαι οἷοί τ' ἦσαν πράγματα δυνάμενα ἀφ' ἑαυτῶν ἔχειν τὸ πρὸς πίστιν καὶ τὸν ἀνάλογον τῇ πίστει βίον ἀγωγόν. οἶμαι δὲ καὶ τὸν Ἰησοῦν διὰ τοῦτο βεβουλῆσθαι διδασκάλοις τοῦ δόγματος χρήσασθαι τοιούτοις, ἵνα μηδεμίαν μὲν ἔχῃ χώραν ὑπόνοια πιθανῶν σοφισμάτων, λαμπρῶς δὲ τοῖς συνιέναι δυναμένοις ἐμφαίνηται ὅτι τὸ ἄδολον τῆς προαιρέσεως τῶν γραψάντων, ἐχούσης πολὺ τὸ, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, ἀφελὲς, ἠξιώθη θειο τέρας δυνάμεως, πολλῷ μᾶλλον ἀνυούσης ἤπερ ἀνύειν δύνασθαι δοκεῖ περιβολὴ λόγων καὶ λέξεων σύνθεσις καὶ μετὰ διαιρέσεων καὶ τεχνολογίας ἑλληνικῆς ἀκολουθία. 19.3 Ὅρα δὲ εἰ μὴ τὰ τῆς πίστεως ἡμῶν ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις ἀρχῆθεν συναγορεύοντα μετατίθησι τοὺς εὐγνω μόνως ἀκούοντας τῶν λεγομένων. εἰ γὰρ καὶ ἡ διαστροφὴ δεδύνηται, πολλῆς αὐτῇ κατηχήσεως συναγορευούσης, τοῖς πολλοῖς ἐμφυτεῦσαι τὸν περὶ ἀγαλμάτων λόγον ὡς περὶ θεῶν καὶ τὸν περὶ τῶν γενομένων ἐκ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ ἐλέφαντος καὶ
51
λίθου ὡς προσκυνήσεως ἀξίων· ἀλλ' ἡ κοινὴ ἔννοια ἀπαιτεῖ ἐννοεῖν ὅτι θεὸς οὐδαμῶς ἐστὶν ὕλη φθαρτὴ, οὐδὲ τιμᾶται ἐν ἀψύχοις ὕλαις ὑπὸ ἀνθρώπων μορφούμενος, ὡς κατ' εἰκόνα ἤ τινα σύμβολα ἐκείνου γιγ νομέναις. διόπερ εὐθέως λέγεται τὰ περὶ ἀγαλμάτων, ὅτι οὐκ εἰσὶ θεοί· καὶ τὰ περὶ τῶν τοιούτων δημιουργημάτων, ὅτι οὐκ ἔστι συγκριτὰ πρὸς τὸν δημιουργόν· ὀλίγα τε περὶ τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ δημιουργήσαντος καὶ συνέχοντος καὶ κυβερνῶντος τὰ ὅλα. καὶ εὐθέως ὡσπερεὶ τὸ συγγενὲς ἐπιγνοῦσα ἡ λογικὴ ψυχὴ ἀπορρίπτει μὲν ἃ τέως ἐδόξαζεν εἶναι θεοὺς, φίλτρον δ' ἀναλαμβάνει φυσικὸν τὸ πρὸς τὸν κτίσαντα· καὶ διὰ τὸ πρὸς ἐκεῖνον φίλτρον ὑπεραποδέχεται καὶ τὸν ταῦτα πρῶτον πᾶσι τοῖς ἔθνεσι παραστήσαντα δι' ὧν κατεσκεύασε μαθητῶν, οὓς ἐξέπεμψε μετὰ θείας δυνάμεως καὶ ἐξουσίας κηρύξαι τὸν περὶ τοῦ θεοῦ καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ λόγον. 19.4 Ἐπεὶ δ' ἐγκαλεῖ ἡμῖν, οὐκ οἶδ' ἤδη ὁποσάκις, περὶ τοῦ Ἰησοῦ ὅτι «ἐκ θνητοῦ σώματος ὄντα θεὸν νομίζομεν, καὶ ἐν τούτῳ ὅσια δρᾷν δοκοῦμεν·» περισσὸν μὲν τὸ ἔτι πρὸς τοῦτο λέγειν· πλείονα γὰρ ἐν τοῖς ἀνωτέρω λέλεκται. ὅμως δὲ ἴστωσαν οἱ ἐγκαλοῦντες ὅτι, ὃν μὲν νομίζομεν καὶ πεπείσμεθα ἀρχῆθεν εἶναι θεὸν καὶ υἱὸν θεοῦ, οὗτος ὁ αὐτολόγος ἐστὶ καὶ ἡ αὐτοσοφία καὶ ἡ αὐτοαλήθεια· τὸ δὲ θνητὸν αὐτοῦ σῶμα καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἐν αὐτῷ ψυχὴν τῇ πρὸς ἐκεῖνον οὐ μόνον κοινωνίᾳ ἀλλὰ καὶ ἑνώσει καὶ ἀνα κράσει τὰ μέγιστά φαμεν προσειληφέναι, καὶ τῆς ἐκείνου θειότητος κεκοινωνηκότα εἰς θεὸν μεταβεβληκέναι. ἐὰν δέ τις προσκόπτῃ καὶ περὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ ταῦθ' ἡμῶν λεγόντων· ἐπιστησάτω τοῖς ὑπὸ Ἑλλήνων λεγομένοις περὶ τῆς τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἀποίου ὕλης ποιότητας ἀμπισκομένης ὁποίας ὁ δημιουργὸς βούλεται αὐτῇ περιτιθέναι, καὶ πολ λάκις τὰς μὲν προτέρας ἀποτιθεμένης κρείττονας δὲ καὶ διαφόρους ἀναλαμβανούσης. εἰ γὰρ ὑγιῆ τὰ τοιαῦτα, τί θαυμαστὸν τὴν ποιότητα τοῦ θνητοῦ κατὰ τὸ τοῦ Ἰησοῦ σῶμα προνοίᾳ θεοῦ βουληθέντος μεταβαλεῖν εἰς αἰθέριον καὶ θείαν ποιότητα; 19.5 Οὐχ ὡς διαλεκτικὸς μὲν οὖν εἶπεν ὁ Κέλσος, πα ραβάλλων τὰς ἀνθρωπίνας τοῦ Ἰησοῦ σάρκας χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ καὶ λίθῳ, ὅτι αὗται ἐκείνων φθαρτότεραι. πρὸς γὰρ τὸν ἀκριβῆ λόγον οὔτ' ἄφθαρτον ἀφθάρτου ἀφθαρτό τερον, οὔτε φθαρτὸν φθαρτοῦ φθαρτότερον. ἀλλ' εἰ ἄρα φθαρτότερον, ὅμως δὲ καὶ πρὸς τοῦτο φήσομεν ὅτι εἴπερ δυνατὸν ἀμείβειν ποιότητας τὴν ὑποκειμένην πάσαις ποιό τησιν ὕλην, πῶς οὐ δυνατὸν καὶ τὴν σάρκα τοῦ Ἰησοῦ ἀμείψασαν ποιότητας γεγονέναι τοιαύτην, ὁποίαν ἐχρῆν εἶναι τὴν ἐν αἰθέρι καὶ τοῖς ἀνωτέρω αὐτοῦ τόποις πολιτευ ομένην, οὐκ ἔτι ἔχουσαν τὰ τῆς σαρκικῆς ἀσθενείας ἴδια καὶ ἅτινα μιαρώτερα ὠνόμασεν ὁ Κέλσος; οὐδὲ τοῦτο φιλοσόφως ποιῶν· τὸ γὰρ κυρίως μιαρὸν ἀπὸ κακίας τοι οῦτόν ἐστι· φύσις δὲ σώματος οὐ μιαρά· οὐ γὰρ ᾗ φύσις σώματός ἐστι, τὸ γεννητικὸν τῆς μιαρότητος ἔχει τὴν κακίαν. 20.1nΠρὸ τοὺ λέγοντα μὴ διὰ τὸν ἄνθρωπον ἀλλὰ διὰ τὰ ἄλογα ζῶα γεγονέναι τὸν ἅπαντα κό μον καὶ τοὺ ἀνθρώπου · ἐπεὶ ἀπονώτερον ἡμῶν τῶν ἀν θρώπων τὰ ἄλογα ζῇ, καὶ ὅτι οφώτερα ἡμῶν ὄντα θεοφιλῆ τέ ἐ τι καὶ ἔννοιαν ἔχει θεοῦ καὶ προγινώ κει τὰ μέλλοντα. ἐν οἷ καὶ κατὰ μετεμψυχώ εω , καὶ περὶ οἰωνι τικῆ καὶ τῆ κατ' αὐτὴν ἀπάτη . τόμου τετάρτου κατὰ Κέλ ου. Μετὰ ταῦτά φησιν, δηλονότι ὁ Κέλσος· «Ἀλλ' ὅπως μὴ περὶ μόνων Ἰουδαίων, οὐ γὰρ τοῦτο λέγω, ἀλλὰ περὶ τῆς ὅλης φύσεως, ὅπερ ἐπηγγειλάμην, ὁ λόγος ᾖ· σαφέστερον ἐμφανιῶ τὰ προειρημένα.» τίς δ' οὐκ ἂν τού τοις ἐντυγχάνων μέτριος καὶ αἰσθανόμενος τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας οὐκ ἂν περισταίη τὸ ἐπαχθὲς τοῦ περὶ ὅλης τῆς φύσεως ἐπαγγειλαμένου ἀποδοῦναι λόγον, καὶ ἀλαζονευ σαμένου ὁμοίως ᾗ ἐτόλμησεν ἐπιγράψαι ἐπιγραφῇ τοῦ βιβλίου; ἴδωμεν δὴ τίνα ἐστὶν ἃ περὶ ὅλης τῆς φύσεως ἐπαγγέλλεται λέξειν, καὶ τίνα ἐμφανίσειν. 20. Διὰ πολλῶν δὴ ἑξῆς ἐγκαλεῖ ἡμῖν, ὡς τῷ ἀνθρώπῳ φάσκουσι πάντα πεποιηκέναι τὸν θεόν. καὶ βούλεται ἐκ τῆς περὶ τῶν ζώων ἱστορίας καὶ τῆς ἐμφαινομένης αὐτοῖς ἀγχινοίας δεικνύναι, ὅτι οὐδὲν μᾶλλον ἀνθρώπων ἢ τῶν ἀλόγων ζώων ἕνεκεν γέγονε τὰ πάντα. καὶ δοκεῖ μοι ὅμοιόν τι
52
εἰπεῖν τοῖς διὰ τὸ πρὸς τοὺς μισουμένους ἔχθος κατηγοροῦσιν αὐτῶν, ἐφ' οἷς οἱ φίλτατοι αὐτῶν ἐπαινοῦνται. ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τούτων τυφλοῖ τὸ ἔχθος πρὸς τὸ μὴ συνορᾷν ὅτι καὶ φιλτάτων κατηγοροῦσι, δι' ὧν κακῶς λέγειν νομίζουσι τοὺς ἐχθρούς· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Κέλσος συγχυθεὶς τὸν λογισμὸν οὐχ ἑώρακεν ὅτι καὶ τῶν ἀπὸ τῆς Στοᾶς φιλοσόφων κατηγορεῖ, ὡς οὐ κακῶς προτατ τόντων τὸν ἄνθρωπον καὶ ἁπαξαπλῶς τὴν λογικὴν φύσιν πάντων τῶν ἀλόγων, καὶ διὰ ταύτην λεγόντων προηγουμένως τὴν πρόνοιαν πάντα πεποιηκέναι. καὶ λόγον μὲν ἔχει τὰ λογικὰ, ἅπερ ἐστὶ προηγούμενα, παιδίων γεννωμένων· τὰ δ' ἄλογα καὶ τὰ ἄψυχα χορίου συγκτιζομένου τῷ παιδίῳ. καὶ ἡγοῦμαί γε ὅτι, ὥσπερ ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ προνοούμενοι τῶν ὠνίων καὶ τῆς ἀγορᾶς δι' οὐδὲν ἄλλο προνοοῦνται ἢ διὰ τοὺς ἀνθρώπους, παραπολαύουσι δὲ τῆς δαψιλείας καὶ κύνες καὶ ἄλλα τῶν ἀλόγων· οὕτως ἡ πρόνοια τῶν μὲν λογικῶν προηγουμένως προνοεῖ, ἐπηκολούθησε δὲ τὸ καὶ τὰ ἄλογα ἀπολαύειν τῶν δι' ἀνθρώπους γινομένων. καὶ ὥσπερ ἁμαρ τάνει ὁ λέγων τοὺς ἀγορανόμους προνοεῖν οὐ μᾶλλον τῶν ἀνθρώπων ἢ τῶν κυνῶν, ἐπεὶ καὶ οἱ κύνες παραπολαύουσι τῆς δαψιλείας τῶν ὠνίων· οὕτω πολλῷ μᾶλλον Κέλσος καὶ οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες αὐτῷ ἀσεβοῦσιν εἰς τὸν προνο οῦντα τῶν λογικῶν θεὸν, φάσκοντες «τί μᾶλλον ἀνθρώποις γίνεσθαι ταῦτα πρὸς τροφὴν, ἢ τοῖς φυτοῖς δένδροις τε καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις;» 20.3 Οἴεται γὰρ πρῶτον μὲν «μὴ ἔργα θεοῦ εἶναι βρον τὰς καὶ ἀστραπὰς καὶ ὑετούς,» ἤδη σαφέστερον Ἐπικουρί ζων· δεύτερον δέ φησιν ὅτι «εἰ καὶ διδῴη τις ταῦτα ἔργα εἶναι θεοῦ, οὐ μᾶλλον ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις ταῦτα γίνεται πρὸς τροφὴν, ἢ τοῖς φυτοῖς δένδροις τε καὶ πόαις καὶ ἀκάν θαις·» συντυχικῶς διδοὺς καὶ οὐ κατὰ πρόνοιαν, ὡς ἀληθῶς Ἐπικούρειος, ταῦτα συμβαίνειν. εἰ γὰρ οὐ μᾶλλον ἡμῖν, ἢ φυτοῖς καὶ δένδροις καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις, ταῦτ' ἐστὶ χρήσιμα· δῆλον ὅτι οὐδ' ἀπὸ προνοίας ταῦτ' ἔρχεται· ἢ ἀπὸ προνοίας οὐ μᾶλλον ἡμῶν προνοουμένης, ἢ δένδρων καὶ πόας καὶ ἀκάνθης. ἑκάτερον δ' αὐτόθεν ἀσεβές· καὶ τὸ τοῖς τοιούτοις ἀντιλέγειν, ἱστάμενον πρὸς τὸν ἀσέβειαν ἡμῶν κατηγοροῦντα, εὔηθες. παντὶ γὰρ δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων, τίς ὁ ἀσεβής. εἶτά φησιν ὅτι «κἂν ταῦτα λέγῃς ἀνθρώποις φύεσθαι (δῆλον δ' ὅτι τὰ φυτὰ καὶ δένδρα καὶ πόας καὶ ἀκάνθας), τί μᾶλλον αὐτὰ ἀνθρώποις φήσεις φύεσθαι, ἢ τοῖς ἀλόγοις ζώοις τοῖς ἀγριωτάτοις;» σαφῶς οὖν λεγέτω ὁ Κέλσος ὅτι ἡ τοσαύτη τῶν ἐπὶ γῆς φυο μένων διαφορὰ οὐ προνοίας ἐστὶν ἔργον· ἀλλὰ συντυχία τις ἀτόμων τὰς τοσαύτας ποιότητας πεποίηκε· καὶ κατὰ συντυχίαν τὰ τοσαῦτα εἴδη φυτῶν καὶ δένδρων καὶ πόας παραπλήσιά ἐστιν ἀλλήλοις· καὶ ὅτι οὐδεὶς λόγος τεχνι κὸς ὑπέστησεν αὐτὰ, οὐδ' ἀπὸ νοῦ ἔχει τὴν ἀρχὴν πάντα θαυμασμὸν ὑπερβεβηκότος. ἀλλ' ἡμεῖς, οἱ τῷ ταῦτα κτίσαντι μόνῳ ἀνακείμενοι θεῷ χριστιανοὶ, καὶ ἐπὶ τούτοις χάριν οἴδαμεν τῷ καὶ τούτων δημιουργῷ, ὅτι ἡμῖν τηλικαύ την ἑστίαν ηὐτρέπισε, καὶ δι' ἡμᾶς τοῖς δουλεύουσιν ἡμῖν ζώοις· Ὁ ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων, τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς, καὶ ἵν' οἶνος εὐφραίνῃ καρδίαν ἀνθρώπου, καὶ ἱλαρύνηται πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ, καὶ ἄρτος στηρίζῃ καρδίαν ἀνθρώπου. εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀγριωτάτοις τῶν ζώων τροφὰς κατεσκεύασεν, οὐδὲν θαυμαστόν· καὶ ταῦτα γὰρ τὰ ζῶα καὶ ἄλλοι τῶν φιλοσοφησάντων εἰρήκασι γυμνασίου ἕνεκα γεγονέναι τῷ λογικῷ ζώῳ. φησὶ δέ που τῶν καθ' ἡμᾶς τις σοφῶν· Μὴ εἴπῃς, τί τοῦτο; εἰς τί τοῦτο; πάντα γὰρ εἰς χρείαν αὐτῶν ἔκτισται· καὶ Μὴ εἴπῃς· τί τοῦτο; εἰς τί τοῦτο; πάντα γὰρ ἐν καιρῷ αὐτῶν ζητηθήσεται. 20.4 Ἑξῆς δὲ τούτοις ὁ Κέλσος, θέλων μὴ μᾶλλον ἡμῖν τὴν πρόνοιαν πεποιηκέναι τὰ φυόμενα ἐπὶ γῆς, ἢ τοῖς τῶν ζώων ἀγριωτάτοις, φησίν· «Ἡμεῖς μέν γε κάμνον τες καὶ προσταλαιπωροῦντες μόλις καὶ ἐπιπόνως τρεφόμεθα· τοῖς δ' ἄσπαρτα καὶ ἀνήροτα πάντα φύονται·» οὐχ ὁρῶν ὅτι πανταχοῦ τὴν ἀνθρωπίνην σύνεσιν γυμνάζεσθαι βουλόμενος ὁ θεὸς, ἵνα μὴ μένῃ ἀργὴ καὶ ἀνεπινόητος τῶν τεχνῶν, πεποίηκε τὸν ἄνθρωπον ἐπιδεῆ· ἵνα δι' αὐτὸ τὸ ἐπιδεὲς αὐτοῦ ἀναγκασθῇ εὑρεῖν τέχνας, τινὰς μὲν
53
διὰ τὴν τροφὴν ἄλλας δὲ διὰ τὴν σκέπην. καὶ γὰρ κρεῖττον ἦν τοῖς μὴ μέλλουσι τὰ θεῖα ζητεῖν καὶ φιλοσοφεῖν τὸ ἀπορεῖν ὑπὲρ τοῦ τῇ συνέσει χρήσασθαι πρὸς εὕρεσιν τεχνῶν, ἤπερ ἐκ τοῦ εὐπορεῖν πάντη τῆς συνέσεως ἀμελεῖν. ἡ τῶν κατὰ τὸν βίον γοῦν χρειῶν ἀπορία συνέστησε τοῦτο μὲν γεωργικὴν, τοῦτο δὲ ἀμπελουργικὴν, τοῦτο δὲ τὰς περὶ τοὺς κήπους τέχνας, τοῦτο δὲ τεκτονικὴν καὶ χαλκευτικὴν, ποιη τικὰς ἐργαλείων ταῖς ὑπηρετουμέναις τέχναις τὰ πρὸς τροφήν· ἡ δὲ τῆς σκέπης ἀπορία τοῦτο μὲν ὑφαντικὴν τὴν μετὰ τὴν ξαντικὴν καὶ τὴν νηστικὴν εἰσήγαγε, τοῦτο δὲ οἰκοδομικήν· καὶ οὕτως ἀναβέβηκεν ἡ σύνεσις καὶ ἐπὶ ἀρχιτεκτονικήν. ἡ δὲ τῶν χρειῶν ἔνδεια πεποίηκε καὶ τὰ ἐν ἑτέροις τόποις γεννώμενα φέρεσθαι διὰ ναυτικῆς καὶ κυβερνητικῆς πρὸς τοὺς μὴ ἔχοντας ἐκεῖνα· ὥστε καὶ τούτων ἕνεκεν θαυμάσαι τις ἂν τὴν πρόνοιαν, συμφερόντως παρὰ τὰ ἄλογα ζῶα ἐνδεὲς ποιήσασαν τὸ λογικόν. τὰ μὲν γὰρ ἄλογα ἑτοίμην ἔχει τὴν τροφὴν, ἅτε οὐδ' ἀφορμὴν πρὸς τέχνας ἔχοντα· καὶ φυσικὴν δ' ἔχει τὴν σκέπην, τετρίχωται γὰρ ἢ ἐπτέρωται ἢ πεφολίδωται ἢ ὀστράκωται. 20.5 Ἑξῆς δὲ τούτοις ἑαυτῷ ἀνθυποφέρει τὰ ὡς ὑπὲρ ἀνθρώπων λεγόμενα, ὅτι δι' αὐτοὺς τὰ ἄλογα ζῶα δεδημιούρ γηται, καί φησιν ὅτι «Εἴ τις ἡμᾶς λέγοι ἄρχοντας τῶν ζώων, ἐπεὶ ἡμεῖς τὰ ἄλλα ζῶα θηρῶμέν τε καὶ δαινύμεθα, φήσομεν ὅτι τί δ' οὐχὶ μᾶλλον ἡμεῖς δι' ἐκεῖνα γεγόναμεν, ἐπεὶ ἐκεῖνα θηρᾶται ἡμᾶς καὶ ἐσθίει; ἀλλὰ καὶ ἡμῖν μὲν ἀρκύων καὶ ὅπλων δεῖ, καὶ ἀνθρώπων πλειόνων βοηθῶν καὶ κυνῶν κατὰ τῶν θηρευομένων· ἐκείνοις δ' αὐτίκα καὶ καθ' αὑτὰ ἡ φύσις ὅπλα δέδωκεν, εὐχερῶς ἡμᾶς ὑπάγουσα ἐκείνοις.» καὶ ἐνταῦθα δὲ ὁρᾷς τίνα τρόπον ἡ σύνεσις μέγα βοήθημα ἡμῖν δέδοται καὶ παντὸς ὅπλου κρεῖττον, οὗ δοκεῖ ἔχειν τὰ θηρία. ἡμεῖς γοῦν οἱ πολλῷ τῷ σώματι τῶν ζώων ἀσθενέστεροι, τινῶν δὲ καὶ εἰς ὑπερβολὴν βραχύτεροι, κρατοῦμεν διὰ τὴν σύνεσιν τῶν θηρίων, καὶ τοὺς τηλικούτους ἐλέφαντας θηρεύομεν· τὰ μὲν πεφυκότα τιθασσεύεσθαι ὑποτάσσοντες τῇ ἡμετέρᾳ ἡμερότητι· κατὰ δὲ τῶν μὴ πεφυκότων, ἢ μὴ δοκούντων ἡμῖν χρείαν παρέχειν ἐκ τῆς τιθασσείας, οὕτω μετὰ τῆς ἡμετέρας ἱστάμεθα ἀσφαλείας, ὥστε, ὅτε μὲν βουλόμεθα, ἔχομεν τὰ τηλικαῦτα θηρία κατακεκλεισμένα· ὅτε δὲ χρῄζομεν τροφῆς τῆς ἀπὸ τῶν σωμάτων αὐτῶν, οὕτως αὐτὰ ἀναιροῦμεν ὡς καὶ τὰ μὴ ἄγρια τῶν ζώων. δοῦλα οὖν πάντα τοῦ λογικοῦ ζώου καὶ τῆς φυσικῆς αὐτοῦ συνέσεως κατεσκεύασεν ὁ δημιουργός. καὶ εἰς ἄλλα μὲν κυνῶν χρῄζομεν, φέρ' εἰπεῖν, εἰς φυλακὴν ποιμνίων ἢ βου κολίων ἢ αἰπολίων ἢ οἰκιῶν· εἰς ἄλλα δὲ βοῶν, οἷον εἰς γεωργίαν· εἰς ἄλλα δ' ὑποζυγίοις χρώμεθα ἢ ἀχθοφόροις. οὕτως εἰς γυμνάσιον τῶν τῆς ἀνδρείας ἐν ἡμῖν σπερμάτων δεδόσθαι ἡμῖν λέγεται τὸ λεόντων καὶ ἄρκτων, παρδάλεών τε καὶ συῶν, καὶ τὸ τῶν τοιούτων γένος. 20. Εἶτα λέγει πρὸς τὸ τῶν αἰσθανομένων τῆς ἑαυτῶν ὑπεροχῆς ἀνθρώπων γένος, ἣν ὑπερέχει τῶν ἀλόγων ζώων, ὅτι «Πρὸς ὃ ὑμεῖς φατὲ, ὡς ὁ θεὸς ἡμῖν δέδωκεν αἱρεῖν τὰ θηρία δύνασθαι καὶ καταχρήσασθαι, ἐροῦμεν ὅτι, ὡς εἰκὸς, πρὶν πόλεις εἶναι καὶ τέχνας καὶ τοιαύτας ἐπιμιξίας καὶ ὅπλα καὶ δίκτυα, ἄνθρωποι μὲν ὑπὸ θηρίων ἡρπάζοντο καὶ ἠσθίοντο, θηρία δ' ὑπ' ἀνθρώπων ἥκιστα ἡλίσκετο.» ὅρα δὲ πρὸς ταῦτα ὅτι εἰ καὶ αἱροῦσιν ἄνθρωποι θηρία καὶ θηρία ἀνθρώπους ἁρπάζει, πολλή ἐστι διαφορὰ τῶν συνέσει κρατούντων παρὰ τὰ ἀγριότητι καὶ ὠμότητι περιγινόμενα τῶν οὐ χρωμένων τῇ συνέσει πρὸς τὸ μηδὲν ὑπὸ θηρίων παθεῖν. τὸ δέ· «πρὶν πόλεις εἶναι καὶ τέχνας καὶ τοιαύτας ἐπιμιξίας·» ἐπιλελησμένου οἶμαι εἶναι ὧν ἀνωτέρω προεῖπεν, ὡς «ἀγενήτου ὄντος τοῦ κόσμου καὶ ἀφθάρτου, καὶ μόνων τῶν ἐπὶ γῆς κατακλυσμοὺς καὶ ἐκ πυρώσεις πασχόντων, καὶ οὐ πάντων ἅμα τούτοις περιπιπ τόντων.» ὡς οὐκ ἔστιν οὖν τοῖς ἀγένητον ὑφισταμένοις τὸν κόσμον ἀρχὴν αὐτοῦ εἰπεῖν, οὕτως οὐδὲ χρόνον ὅτ' οὐδαμῶς ἦσαν πόλεις οὐδὲ τέχναι πω εὕρηντο. ἀλλ' ἔστω καὶ ταῦτα ἡμῖν μὲν συνᾳδόντως αὐτῷ συγχωρεῖν, αὐτῷ δὲ καὶ τοῖς ἀνωτέρω ὑπ' αὐτοῦ λελεγμένοις οὐκέτι· τί οὖν τοῦτο πρὸς τὸ πάντως κατ' ἀρχὰς τοὺς μὲν ἀνθρώπους ὑπὸ θηρίων ἁρπάζεσθαι καὶ ἐσθίεσθαι, μηκέτι δὲ τὰ θηρία ὑπ' ἀνθρώ
54
πων ἁλίσκεσθαι; εἴπερ γὰρ κατὰ πρόνοιαν ὁ κόσμος γεγένηται, καὶ θεὸς ἐφέστηκε τοῖς ὅλοις· ἀναγκαῖον ἦν τὰ ζώπυρα τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων ἀρξάμενα ὑπό τινα γεγονέναι φρουρὰν τὴν ἀπὸ κρειττόνων, ὥστε κατ' ἀρχὰς ἐπιμιξίαν γεγονέναι τῆς θείας φύσεως πρὸς τοὺς ἀνθρώπους. ἅπερ καὶ ὁ Ἀσκραῖος ποιητὴς ἐννοῶν εἶπε· Ξυναὶ γὰρ τότε δαῖτες ἔσαν, ξυνοὶ δὲ θόωκοι Ἀθανάτοισι θεοῖσι καταθνητοῖς τ' ἀνθρώποις. 20. Καὶ ὁ θεῖος δὲ κατὰ Μωσέα λόγος εἰσήγαγε τοὺς πρώτους ἀκούοντας θειοτέρας φωνῆς καὶ χρησμῶν, καὶ ὁρῶντας ἔσθ' ὅτε ἀγγέλων θεοῦ ἐπιδημίας γεγενημένας πρὸς αὐτούς. καὶ γὰρ εἰκὸς ἐν ἀρχῇ τοῦ κόσμου ἐπὶ πλεῖον βεβοηθῆσθαι τὴν ἀνθρώπων φύσιν· ἕως, προκοπῆς γενο μένης εἰς σύνεσιν καὶ τὰς λοιπὰς ἀρετὰς καὶ τὴν εὕρεσιν τῶν τεχνῶν, δυνηθῶσι καὶ καθ' ἑαυτοὺς ζῇν, οὐ χρῄζοντες ἀεὶ ἐπιτροπευόντων καὶ οἰκονομούντων αὐτοὺς μετὰ παρα δόξου ἐπιφανείας τῶν ὑπηρετουμένων τῷ τοῦ θεοῦ βουλή ματι. ἀκόλουθον δὲ τούτοις τὸ ψεῦδος εἶναι ὅτι κατ' ἀρχὰς «ἄνθρωποι μὲν ὑπὸ θηρίων ἡρπάζοντο καὶ ἠσθίοντο, θηρία δ' ὑπ' ἀνθρώπων ἥκιστα ἡλίσκετο.» ἐκ δὴ τούτων φανερὸν ὅτι ψεῦδος καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Κέλσου οὕτως λεγόμενον· «Ὥστε ταύτῃ γε ὁ θεὸς τοὺς ἀνθρώπους μᾶλλον τοῖς θηρίοις ὑπέβαλεν.» οὐ γὰρ ὑπέβαλε τοὺς ἀνθρώπους τοῖς θηρίοις ὁ θεὸς, ἀλλὰ τῇ συνέσει τῶν ἀνθρώπων ἁλωτὰ δέδωκεν εἶναι τὰ θηρία, καὶ ταῖς ἀπὸ συνέσεως ὑφιστα μέναις κατ' ἐκείνων τέχναις. οὐ γὰρ ἀθεεὶ ἐμηχανήσαντο σφίσιν αὐτοῖς οἱ ἄνθρωποι σωτηρίαν ἀπὸ τῶν θηρίων καὶ τὴν κατ' ἐκείνων ἐπικράτειαν. 20. Οὐχ ὁρῶν δ' ὁ γεννάδας, ὅσων φιλοσόφων τὴν πρόνοιαν εἰσαγόντων καὶ διὰ τὰ λογικὰ πάντα ποιεῖν αὐτὴν λεγόντων συναναιρεῖ, τὸ ὅσον ἐφ' ἑαυτῷ, χρήσιμα δόγματα τῇ χριστιανῶν κατὰ ταῦτα πρὸς φιλοσοφίαν συμφωνίᾳ, οὐδ' ὅση βλάβη κωλυτικὴ γίνεται εὐσεβείας ἐκ τοῦ παραδέξασθαι ὅτι οὐδὲν μυρμήκων ἢ μελισσῶν διαφέρει ὁ ἄνθρωπος παρὰ τῷ θεῷ, φησὶν ὅτι «Εἰ διὰ τοῦθ' οἱ ἄν θρωποι διαφέρειν δοκοῦσι τῶν ἀλόγων, ἐπεὶ πόλεις ᾤκησαν καὶ χρῶνται πολιτείᾳ καὶ ἀρχαῖς καὶ ἡγεμονίαις· τοῦτ' οὐδὲν πρὸς ἔπος ἐστί· καὶ γὰρ οἱ μύρμηκες καὶ αἱ μέλισσαι. μελίσσαις γοῦν ἔστιν ἡγεμὼν, ἔστι δ' ἀκολουθία τε καὶ θεραπεία, καὶ πόλεμοι καὶ νῖκαι καὶ τῶν ἡττημένων αἱρέσεις, καὶ πόλεις καὶ προπόλεις γε, καὶ ἔργων διαδοχὴ, καὶ δίκαι κατὰ τῶν ἀργῶν τε καὶ πονηρῶν· τοὺς γοῦν κηφῆνας ἀπελαύνουσί τε καὶ κολάζουσιν.» οὐδ' ἐν τούτοις δὲ ἑώρακε τίνι διαφέρει τὰ ἀπὸ λόγου καὶ λογικῆς ἐπιτελού μενα τῶν ἀπ' ἀλόγου φύσεως καὶ κατασκευῆς ψιλῆς γινομένων· ὧν τὴν αἰτίαν οὐδεὶς μὲν ἐνυπάρχων τοῖς ποιοῦσι λόγος ἀναδέχεται· οὐδὲ γὰρ ἔχουσιν αὐτόν· ὁ πρεσβύτατος δὲ καὶ υἱὸς μὲν τοῦ θεοῦ πάντων δὲ τῶν ὑποκειμένων βασιλεὺς φύσιν ἄλογον πεποίηκε βοηθοῦ σαν ὡς ἄλογον τοῖς οὐκ ἀξιωθεῖσι λόγου. πόλεις οὖν παρ' ἀνθρώποις μετὰ πολλῶν ὑπέστησαν τεχνῶν καὶ διατάξεως νόμων· πολιτεῖαι δὲ καὶ ἀρχαὶ καὶ ἡγεμονίαι ἐν ἀνθρώποις, ἤτοι αἳ κυρίως εἰσὶν οὕτω καλούμεναι, σπουδαῖαί τινες ἕξεις καὶ ἐνέργειαι, ἢ καὶ αἱ καταχρηστικώτερον οὕτως ὀνομαζόμεναι πρὸς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐκείνων μίμησιν· ἐκείναις γὰρ ἐνορῶντες οἱ ἐπιτετευγμένως νομοθετήσαντες συνεστήσαντο τὰς ἀρίστας πολιτείας καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἡγεμονίας. ὧν οὐδὲν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν εὑρεῖν· κἂν ὁ Κέλσος τὰ λογικὰ ὀνόματα καὶ ἐπὶ λογικῶν τεταγμένα, πόλιν καὶ πολιτείας καὶ ἀρχὰς καὶ ἡγεμονίας, ἀναφέρῃ καὶ ἐπὶ μύρμηκας καὶ μελίσσας· ἐφ' οἷς οὐδαμῶς μὲν τοὺς μύρμηκας ἢ τὰς μελίσσας ἀποδεκτέον· οὐ γὰρ σὺν λογισμῷ ποιοῦσι· τὴν θείαν δὲ φύσιν θαυμαστέον, μέχρι τῶν ἀλόγων ἐκτείνασαν τὸ οἱονεὶ πρὸς τὰ λογικὰ μίμημα· τάχα πρὸς δυσωπίαν τῶν λογικῶν· ἵν' ἐνορῶντες μύρμηξιν ἐργατι κώτεροι γίνωνται καὶ ταμιευτικώτεροι τῶν ἑαυτοῖς χρησίμων, κατανοοῦντές τε μελίσσας πείθωνται μὲν ἡγεμονίαις διαι ρῶνται δὲ τὰ χρήσιμα τῆς πολιτείας ἔργα πρὸς σωτηρίαν τῶν πόλεων. 20. Τάχα δὲ καὶ οἱ οἱονεὶ πόλεμοι τῶν μελισσῶν δι δασκαλία ἔγκειται πρὸς τὸ δικαίους καὶ τεταγμένους πολέ μους, εἴ ποτε δέοι, γίγνεσθαι ἐν ἀνθρώποις. καὶ οὐ πόλεις μὲν καὶ προπόλεις ἐν μελίσσαις· ἀλλ' οἱ σίμβλοι καὶ τὰ ἑξάγωνα καὶ τὰ μελισσῶν ἔργα καὶ ἡ
55
παρ' ἐκείναις διαδοχὴ αὐτῶν, διὰ τοὺς ἀνθρώπους εἰς πολλὰ τοῦ μέλιτος χρῄζοντας, θεραπείας τε σωμάτων πεπονθότων καὶ τροφὴν καθαρτήριον. οὐ παραβλητέον δὲ τὰ κατὰ τῶν κηφήνων ὑπὸ τῶν μελισ σῶν ἐπιτελούμενα, ταῖς κατὰ τῶν ἀργῶν ἐν ταῖς πόλεσι καὶ πονηρῶν δίκαις, καὶ ταῖς κατ' αὐτῶν κολάσεσιν. ἀλλ', ὡς προεῖπον, τὴν μὲν φύσιν ἐν τούτοις θαυμαστέον· τὸν δ' ἄνθρωπον, ἐπιλογίσασθαι τὰ περὶ πάντων δυνάμενον καὶ κοσμῆσαι τὰ πάντων, ἅτε συνεργοῦντα τῇ προνοίᾳ, ἀποδεκτέον· καὶ οὐ μόνης προνοίας θεοῦ ἔργα ἐπιτελοῦντα, ἀλλὰ καὶ τῆς ἑαυτοῦ. 20.10 Εἰπὼν δ' ὁ Κέλσος περὶ τῶν μελισσῶν, ἵνα τὸ ὅσον ἐφ' ἑαυτῷ ἐξευτελίσῃ ἡμῶν οὐ χριστιανῶν μόνον ἀλλὰ καὶ πάντων ἀνθρώπων τὰς πόλεις καὶ τὰς πολιτείας καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἡγεμονίας καὶ τοὺς ὑπὲρ τῶν πατρίδων πολέμους, ἑξῆς ἐπιφέρει διεξιὼν μυρμήκων ἐγκώμιον· ὅπως τῷ περὶ ἐκείνων ἐγκωμίῳ τὸ τῶν ἀνθρώπων περὶ τὴν τροφὴν οἰκονομικὸν καταβάλῃ τῷ λόγῳ τῷ πρὸς τοὺς μύρμηκας, καὶ τὸ τῶν χειμαδίων προνοητικὸν καταρρίψῃ, ὡς οὐδὲν πλέον ἔχον τῆς ἀλόγου τῶν μυρμήκων ἐν οἷς ἐκεῖνος νομίζει προνοίας. τίνα δ' οὐκ ἂν τῶν ἁπλουστέρων ἀνθρώπων καὶ οὐκ ἐπισταμένων ἐνορᾷν τῇ φύσει πάντων πραγμάτων ἀποτρέψαι, τὸ ὅσον ἐφ' ἑαυτῷ, ὁ Κέλσος ἀπὸ τοῦ τοῖς βαρουμένοις ὑπὸ φορτίων βοηθεῖν καὶ κοινωνεῖν ἐ κείνοις τῶν καμάτων, λέγων περὶ μυρμήκων ὡς «ἂν ἀλλήλοις τῶν φορτίων, ἐπειδάν τινα κάμνοντα ἴδωσιν, ἐπιλαμβάνων ται»; ἐρεῖ γὰρ ὁ δεόμενος τῆς διὰ λόγου παιδεύσεως καὶ μηδαμῶς ἐπαΐων αὐτῆς· Ἐπεὶ τοίνυν μηδὲν διαφέρομεν μυρμήκων καὶ ὅτε τοῖς κάμνουσι διὰ τὸ φέρειν βαρύτατα φορτία βοηθοῦμεν, τί μάτην τὸ τοιοῦτον ποιοῦμεν; καὶ οἱ μὲν μύρμηκες, ἅτε ἄλογα ζῶα τυγχάνοντες, οὐκ ἂν ἐπαρ θεῖεν πρὸς τὸ μέγα φρονῆσαι διὰ τὸ παραβαλέσθαι ἀνθρώ ποις τὰ ἔργα αὐτῶν· οἱ δ' ἄνθρωποι διὰ τὸν λόγον ἀκοῦσαι δυνηθέντες τίνα τρόπον εὐτελίζεται αὐτῶν τὸ κοινωνικὸν, βλαβεῖεν ἂν τὸ ὅσον ἐπὶ τῷ Κέλσῳ καὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ, οὐκ ἰδόντι ὅτι χριστιανισμοῦ ἀποτρέψαι θέλων τοὺς ἐντυγ χάνοντας αὐτοῦ τῇ γραφῇ ἀποτρέπει καὶ τῶν οὐ χριστιανῶν τὸ πρὸς τοὺς φέροντας τὰ βαρύτατα τῶν φορτίων συμπαθές. ἐχρῆν δ' αὐτὸν, εἴπερ ἦν καὶ φιλόσοφος αἰσθανόμενος τοῦ κοινωνικοῦ, πρὸς τῷ μὴ συναναιρεῖν τῷ χριστιανισμῷ τὰ χρήσιμα τῶν ἐν ἀνθρώποις, καὶ συνεργεῖν, εἰ οἷόν τ' ἦν, τοῖς κοινοῖς ἐν χριστιανισμῷ πρὸς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους καλοῖς. εἰ δὲ καὶ τῶν ἀποτιθεμένων καρπῶν τὰς ἐκφύσεις ἀπεκτιθέασιν οἱ μύρμηκες, ἵνα μὴ σπαργῷεν μένοιεν δὲ δι' ἔτους αὐτοῖς εἰς τροφήν· οὐ λογισμὸν εἶναι ἐν μύρμηξι τούτων αἴτιον ὑπονοητέον, ἀλλὰ τὴν παμμήτορα φύσιν καὶ τὰ ἄλογα κοσμήσασαν, ὡς μηδὲ τοὐλάχιστον καταλιπεῖν μηδαμῶς φέρον ἴχνος τοῦ ἀπὸ τῆς φύσεως λόγου. εἰ μὴ ἄρα διὰ τούτων λεληθότως βούλεται ὁ Κέλσος, καὶ γὰρ ἐν πολλοῖς Πλατωνίζειν θέλει, ὁμοειδῆ εἶναι πᾶσαν ψυχὴν, καὶ μηδὲν διαφέρειν τὴν τοῦ ἀνθρώπου τῆς τῶν μυρμήκων καὶ τῶν μελισσῶν· ὅπερ κατάγοντός ἐστι τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν ἁψίδων τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἐπὶ τὸ ἀνθρώπινον σῶμα μόνον ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰ λοιπά. τούτοις δ' οὐ πείσονται χριστιανοὶ, προκατειληφότες τὸ κατ' εἰκόνα γεγονέναι θεοῦ τὴν ἀνθρω πίνην ψυχὴν, καὶ ὁρῶντες ὅτι ἀμήχανόν ἐστι τὴν κατ' εἰκόνα θεοῦ δεδημιουργημένην φύσιν πάντη ἀπαλεῖψαι τοὺς χαρακτῆρας αὐτῆς, καὶ ἄλλους ἀναλαβεῖν οὐκ οἶδα κατ' εἰκόνας τίνων γεγενημένους ἐν τοῖς ἀλόγοις. 20.11 Ἐπεὶ δὲ καὶ «τοῖς ἀποθνήσκουσι μύρμηξί» φησι 20.11 «τοὺς ζῶντας ἴδιόν τι ἀποκρίνειν χωρίον, κἀκεῖνο αὐτοῖς εἶναι πάτρια μνήματα·» λεκτέον ὅτι, ὅσῳ πλείονα λέγει τῶν ἀλόγων ζώων ἐγκώμια, τοσούτῳ πλεῖον, κἂν μὴ θέλῃ, αὔξει τὸ τοῦ πάντα κοσμήσαντος λόγου ἔργον, καὶ δείκνυσι τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐντρέχειαν δυναμένην κοσμεῖν τῷ λόγῳ καὶ τὰ πλεονεκτήματα τῆς φύσεως τῶν ἀλόγων. τί δὲ λέγω τῶν ἀλόγων, ἐπεὶ Κέλσῳ δοκεῖ μηδ' ἄλογα εἶναι τὰ κατὰ τὰς κοινὰς πάντων ἐννοίας ἄλογα καλούμενα; οὐδὲ τοὺς μύρμηκας γοῦν οἴεται εἶναι ἀλόγους ὁ περὶ τῆς ὅλης φύσεως ἐπαγγειλάμενος λέγειν καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βιβλίου αὐχήσας. φησὶ γὰρ περὶ τῶν μυρμήκων ὡς διαλεγομένων ἀλλήλοις τοιαῦτα· «Καὶ
56
μὲν δὴ καὶ ἀπαντῶντες ἀλλήλοις διαλέγονται, ὅθεν οὐδὲ τῶν ὁδῶν ἁμαρτάνουσιν· οὐκοῦν καὶ λόγου συμπλήρωσίς ἐστι παρ' αὐτοῖς καὶ κοιναὶ ἔννοιαι καθολικῶν τινῶν καὶ φωνὴ καὶ τυγχάνοντα καὶ σημαινόμενα.» τὸ γὰρ διαλέγεσθαί τινα πρὸς ἕτερον ἐν φωνῇ γίνεται δηλούσῃ τι σημαινόμενον, πολλάκις δὲ καὶ περὶ τῶν καλουμένων τυγχανόντων ἀπαγ γελλούσῃ· ἅπερ καὶ ἐν μύρμηξι λέγειν εἶναι, πῶς οὐ πάντων ἂν εἴη καταγελαστότατον; 20.12 Καὶ οὐκ αἰδεῖταί γε ἐπιφέρων τούτοις, ἵνα καὶ τοῖς μετ' αὐτὸν ἐσομένοις ἐπιδεικνύηται τὴν τῶν δογμάτων ἑαυτοῦ ἀσχημοσύνην, λέγων· «Φέρ' οὖν, εἴ τις ἀπ' οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπιβλέποι, τί ἂν δόξαι διαφέρειν τὰ ὑφ' ἡμῶν ἢ τὰ ὑπὸ μυρμήκων καὶ μελισσῶν δρώμενα;» ὁ ἀπ' οὐρανοῦ δὴ ἐπὶ γῆν κατὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτοῦ βλέπων τὰ δρώμενα ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ τὰ ὑπὸ τῶν μυρμήκων γινόμενα, πότερον ἐνορᾷ μὲν ἀνθρώπων καὶ μυρμήκων σώμασιν, οὐ κατανοεῖ δὲ τὸ λογικὸν ἡγεμονικὸν καὶ λογισμῷ κινούμενον, πάλιν τε αὖ τὸ ἄλογον ἡγεμονικὸν καὶ ὑπὸ ὁρμῆς καὶ φαντασίας ἀλόγως κινούμενον μετά τινος φυσικῆς ὑποκατασκευῆς; ἀλλ' ἄτοπον τὸν ἀπ' οὐρανοῦ βλέποντα τὰ ἐπὶ γῆς ἐνορᾷν μὲν θέλειν σώμασιν ἀνθρώπων καὶ μυρμήκων ἀπὸ τοσούτου διαστήματος, μὴ πολὺ δὲ μᾶλλον βλέπειν ἡγεμονικῶν φύσεις καὶ πηγὴν ὁρμῶν λογικὴν ἢ ἄλογον. εἰ δ' ἅπαξ βλέπει τὴν πασῶν ὁρμῶν πηγήν, δηλονότι καὶ τὴν διαφορὰν ἴδοι ἂν καὶ τὴν ὑπεροχὴν τοῦ ἀνθρώπου οὐ μόνον παρὰ τοὺς μύρμηκας ἀλλὰ καὶ παρὰ τοὺς ἐλέφαντας. ὁ γὰρ βλέπων ἀπ' οὐρανοῦ ἐν μὲν τοῖς ἀλόγοις, κἂν μεγάλα ᾖ αὐτῶν τὰ σώματα, οὐκ ἄλλην ὄψεται ἀρχὴν ἢ τὴν, ἵν' οὕτως ὀνομάσω, ἀλογίαν· ἐν δὲ τοῖς λογικοῖς, λόγον τὸν κοινὸν ἀνθρώπων πρὸς τὰ θεῖα καὶ ἐπουράνια τάχα δὲ καὶ αὐτὸν τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν, δι' ὃν κατ' εἰκόνα γεγονέναι ὠνόμασται τοῦ θεοῦ· εἰκὼν γὰρ τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ ὁ λόγος ἐστὶν αὐτοῦ. 20.13 Ἑξῆς δὲ τούτοις, ὡσπερεὶ ἐπὶ πλειόνων καταβι βάσαι ἀγωνιζόμενος τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος καὶ ἐξομοιῶσαι τοῖς ἀλόγοις, καὶ μηδὲν ὅ τι καταλιπεῖν θέλων τῶν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἱστορουμένων ἐμφαινόντων τὸ μεῖζον, καὶ τὰ τῆς γοητείας φησὶν εἶναι καὶ ἔν τισι τῶν ἀλόγων· ὡς μηδ' ἐπὶ τούτῳ τοὺς ἀνθρώπους ἐξαιρέτως σεμνύνεσθαι, μηδὲ θέλειν ἔχειν τὴν πρὸς τὰ ἄλογα ὑπεροχήν. καί φησι ταῦτα· «Εἰ δέ τι καὶ ἐπὶ γοητείᾳ φρονοῦσιν ἄνθρωποι, ἤδη καὶ κατὰ τοῦτο σοφώτεροι ὄφεις καὶ ἀετοί· πολλὰ γοῦν ἴσασιν ἀλεξιφάρμακα καὶ ἀλεξίκακα, καὶ δὴ καὶ λίθων τινῶν δυνάμεις ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν νεοσσῶν· οἷς ἂν ἐπιτύχωσιν ἄνθρωποι, θαυμαστόν τι κτῆμα ἔχειν νομίζουσι.» καὶ πρῶ τόν γε οὐκ οἶδ' ὅπως τὴν τῶν ζώων περὶ τὰ φυσικὰ ἀλεξι φάρμακα εἴτε ἐμπειρίαν εἴτε φυσικήν τινα κατάληψιν γοητείαν ὠνόμασεν· ἐπ' ἄλλου γὰρ τέτριπται τὸ τῆς γοη τείας τάσσεσθαι ὄνομα· εἰ μὴ ἄρα λεληθότως διαβάλλειν βούλεται ὡς Ἐπικούρειος πᾶσαν τὴν τῶν τοιούτων χρῆσιν, ὡς ἐν ἐπαγγελίᾳ γοήτων κειμένην. πλὴν ἀλλὰ δεδόσθω αὐτῷ τὸ τοὺς ἀνθρώπους φρονεῖν ἐπὶ τῇ τούτων γνώσει μέγα, εἴτε γόητας ὄντας εἴτε καὶ μή· πῶς ὅτι σοφώτεροι κατὰ τοῦτο ἀνθρώπων εἰσὶν ὄφεις τῷ μαράθῳ εἰς ὀξυωπίαν καὶ ταχύτητα κινήσεως χρώμενοι, μόνον τοῦτο φυσικὸν οὐκ ἐξ ἐπιλογισμοῦ καταλαμβάνοντες ἀλλ' ἐκ κατασκευῆς; ἄνθρωποι δὲ οὐκ ἀπὸ ψιλῆς φύσεως ἐπὶ τὸ τοιοῦτον ὁμοίως ὄφεσιν ἔρχονται· ἀλλὰ πῆ μὲν ἐκ πείρας πῆ δὲ καὶ ἐκ λόγου, ἔσθ' ὅτε δ' ἐξ ἐπιλογισμοῦ καὶ κατ' ἐπιστήμην. ὡς εἰ καὶ ἀετοὶ πρὸς σωτηρίαν τῶν ἐν τῇ καλιᾷ νεοσσῶν τὸν λεγόμενον ἀετίτην λίθον εὑρόντες φέρουσιν ἐπ' αὐτὴν, πόθεν ὅτι σοφοὶ ἀετοὶ καὶ τῶν ἀνθρώπων σοφώτεροι, τῶν ἐκ πείρας τὸ τοῖς ἀετοῖς δοθὲν φυσικὸν βοήθημα εὑρόντων διὰ τὸν λογισμὸν καὶ μετὰ νοῦ χρησαμένων; ἔστω δὲ καὶ ἄλλα ὑπὸ τῶν ζώων γιγνώσκεσθαι ἀλεξιφάρμακα, τί οὖν τοῦτο πρὸς τὸ μὴ φύσιν ἀλλὰ λόγον εἶναι τὸν εὑρίσκοντα ταῦτα ἐν τοῖς ζώοις; εἰ μὲν γὰρ λόγος ἦν ὁ εὑρίσκων, οὐκ ἂν ἀποτεταγμένως τόδε τι μόνον εὑρίσκετο ἐν ὄφεσιν, ἔστω καὶ δεύτερον καὶ τρίτον, καὶ ἄλλο τι ἐν ἀετῷ καὶ οὕτως ἐν τοῖς λοιποῖς ζώοις· ἀλλὰ τοσαῦτα ἂν, ὅσα καὶ ἐν ἀνθρώποις. νυνὶ δὲ φανερὸν ἐκ τοῦ ἀποτεταγμένως πρός τινα ἑκάστου φύσιν ζώου
57
νενευκέναι βοηθήματα, ὅτι οὐ σοφία οὐδὲ λόγος ἔστιν ἐν αὐτοῖς, ἀλλά τις φυσικὴ πρὸς τὰ τοιάδε σωτηρίας ἕνεκεν τῶν ζώων κατασκευὴ, ὑπὸ τοῦ λόγου γεγενημένη. 20.14 Καί τοί γε εἰ ἐβουλόμην ὁμόσε χωρεῖν τῷ Κέλσῳ κατὰ ταῦτα, ἐχρησάμην ἂν Σολομῶντος λέξει ἀπὸ τῶν Παροιμιῶν οὕτως ἐχούσῃ· Τέσσαρα δ' ἐστὶν ἐλάχιστα ἐπὶ τῆς γῆς, ταῦτα δέ ἐστι σοφώτερα τῶν σοφῶν· οἱ μύρμηκες οἷς μὴ ἔστιν ἰσχὺς, οἳ ἑτοιμάζονται ἐν θέρει τὴν τροφήν· καὶ οἱ χοιρογρύλιοι, ἔθνος οὐκ ἰσχυρὸν, οἳ ἐποιήσαντο ἐν πέτραις τοὺς ἑαυτῶν οἴκους· ἀβασίλευτός ἐστιν ἡ ἀκρὶς, καὶ στρατεύει ἀπὸ ἑνὸς κελεύσματος εὐτάκτως· καὶ ἀσκαλα βώτης χερσὶν ἐρειδόμενος καὶ εὐάλωτος ὢν, οἰκεῖ ἐν ὀχυρώμασι βασιλέως. ἀλλ' οὐ συγχρῶμαι ὡς σαφέσι τοῖς ῥητοῖς, ἀκολούθως δὲ τῇ ἐπιγραφῇ (ἐπιγέγραπται γὰρ τὸ βιβλίον Παροιμίαι) ζητῶ ταῦτα, ὡς αἰνίγματα. ἔθος γὰρ τοῖς ἀνδράσι τούτοις τὰ ἕτερον μέν τι αὐτόθεν δηλοῦντα, ἕτερον δὲ ἐν ὑπονοίᾳ ἀπαγγέλλοντα, διαιρεῖν εἰς εἴδη πολλὰ, ὧν ἓν εἶναι τὰς παροιμίας. διὸ καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις ἡμῶν γέγραπται ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· Ταῦτ' ἐν παροι μίαις λελάληκα ὑμῖν· ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν. οὐχ οἱ αἰσθητοὶ τοίνυν μύρμηκες σοφώτεροι καὶ τῶν σοφῶν εἰσὶν, ἀλλ' οἱ δηλούμενοι ὡς ἐν εἴδει παροι μιῶν. οὕτω δὲ λεκτέον καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ζώων· ἀλλὰ πάνυ ἁπλούστατα νομίζει εἶναι καὶ ἰδιωτικὰ ὁ Κέλσος τὰ Ἰουδαίων καὶ χριστιανῶν βιβλία, καὶ οἴεται τοὺς ἀλληγο ροῦντας αὐτὰ βιαζομένους τὸ βούλημα τῶν γραψάντων τοῦτο ποιεῖν. ἐληλέγχθω οὖν καὶ διὰ τούτων ὁ Κέλσος μάτην ἡμᾶς διαβάλλων· ἐληλέγχθω δὲ αὐτοῦ καὶ ὁ περὶ ὄφεων καὶ ἀετῶν λόγος, ἀποφῃνάμενος εἶναι τούτους ἀν θρώπων σοφωτέρους. 20.15 Θέλων δ' ἔτι διὰ πλειόνων μηδὲ τὰς περὶ τοῦ θείου ἐννοίας ἐξαιρέτους εἶναι παρὰ τὰ θνητὰ πάντα ἐν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀλόγων ζώων τινὰ ἀποφῇναι ἐννοοῦντα περὶ τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ τοιαῦται διαφωνίαι γεγόνασι καὶ τοῖς ὀξυτέροις τῶν πανταχοῦ ἀνθρώπων, Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων, φησὶν ὅτι «Εἰ δ', ὅτι θείας ἐννοίας ἄνθρωπος ἐπείληπται, νομίζεται ὑπερέχειν τῶν λοιπῶν ζώων· ἴστωσαν οἱ τοῦτο φάσκοντες ὅτι καὶ τούτου πολλὰ τῶν ἄλλων ζώων ἀντιποιηθήσεται· καὶ μάλα εἰκότως, τί γὰρ ἂν φαίη τις θειότερον τοῦ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν τε καὶ προδηλοῦν; τοῦτο τοίνυν ἄνθρωποι παρὰ τῶν ἄλλων ζώων, καὶ μάλιστα παρ' ὀρνίθων, μανθάνουσι· καὶ ὅσοι τῆς ἐκείνων ἐνδείξεως ἐπαΐουσιν, οὗτοι μαντικοί. εἰ δ' ὄρνιθες ἄρα καὶ ὅσα ἄλλα ζῶα μαντικὰ ἐκ θεοῦ προγινώσκοντα διὰ συμβόλων ἡμᾶς διδάσκει, τοσοῦτον ἔοικεν ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας ἐκεῖνα πεφυκέναι, καὶ εἶναι σοφώτερα καὶ θεοφιλέστερα. φασὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οἱ συνετοὶ καὶ ὁμιλίας ἐκείνοις εἶναι, δηλονότι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας· καὶ αὐτοί που γνωρίζειν τὰ λεγόμενα, καὶ ἔργῳ δεικνύειν ὅτι γνωρίζου σιν, ὅταν προειπόντες ὅτι ἔφασαν οἱ ὄρνιθες ὡς ἀπίασί ποι καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε δεικνύωσιν ἀπελθόντας ἐκεῖ καὶ ποιοῦντας ἃ δὴ προεῖπον. ἐλεφάντων δὲ οὐδὲν εὐορκότερον οὐδὲ πρὸς τὰ θεῖα πιστότερον εἶναι δοκεῖ, πάντως δήπου διότι γνῶσιν αὐτοῦ ἔχουσιν.» ὅρα δὲ ἐν τούτοις, ὅσα ζητούμενα παρὰ τοῖς φιλοσοφοῦσιν, οὐ μόνον Ἑλλήνων ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν βαρβάροις εἴθ' εὑρόντων εἴτε παρά τινων δαιμόνων μαθόντων τὰ περὶ οἰωνῶν καὶ τῶν ἄλλων ζώων, ἀφ' ὧν μαντεῖαί τινες ἀνθρώποις γίνεσθαι λέγονται, συναρ πάζει καὶ ὡς ὁμολογούμενα ἐκτίθεται. πρῶτον μὲν γὰρ ἐζήτηται πότερον ἔστι τις τέχνη οἰωνιστικὴ καὶ ἁπαξαπλῶς ἡ διὰ ζώων μαντικὴ, ἢ οὐκ ἔστι· δεύτερον δὲ παρὰ τοῖς παραδεξαμένοις εἶναι τὴν δι' ὀρνίθων μαντικὴν οὐ συμπε φώνηται ἡ αἰτία τοῦ τρόπου τῆς μαντείας· ἐπειδήπερ οἱ μὲν ἀπό τινων δαιμόνων ἢ θεῶν μαντικῶν φασὶ γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζώοις, ὄρνισι μὲν εἰς διαφόρους πτήσεις καὶ εἰς διαφόρους φωνὰς, τοῖς δὲ λοιποῖς εἰς τὰς τοιασδὶ κινήσεις ἢ τοιασδί· ἄλλοι δὲ θειοτέρας αὐτῶν καὶ πρὸς τοῦτ' ἐπιτηδείους εἶναι τὰς ψυχάς· ὅπερ ἐστὶν ἀπιθανώτατον. 20.16 Ἐχρῆν οὖν τὸν Κέλσον, διὰ τῶν προκειμένων βουλόμενον θειότερα καὶ σοφώτερα ἀποδεῖξαι τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων, κατασκευάσαι διὰ πλειόνων ὡς ὑπάρ χουσαν τὴν τοιανδὶ
58
μαντικήν· καὶ τὴν ἀπολογίαν μετὰ τοῦτ' ἐναργεστέρως ἀποδεῖξαι· καὶ ἀποδεικτικῶς ἀποδοκι μάσαι μὲν τοὺς λόγους τῶν ἀναιρούντων τὰς τοιασδὶ μαντείας· ἀποδεικτικῶς δ' ἀνατρέψαι καὶ τοὺς λόγους τῶν εἰπόντων ἀπὸ δαιμόνων ἢ θεῶν γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζώοις πρὸς τὸ μαντεύσασθαι· καὶ μετὰ ταῦτα κατασκευάσαι περὶ τῆς τῶν ἀλόγων ζώων ψυχῆς ὡς θειοτέρας. οὕτω γὰρ ἂν πρὸς τὰ πιθανὰ αὐτοῦ ἐπιδειξαμένου φιλόσοφον περὶ τῶν τηλικούτων ἕξιν κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν ἐνέστημεν· ἀνατρέ ποντες μὲν τὸ ὅτι σοφώτερα τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων· ψευδοποιοῦντες δὲ καὶ ὅτι ἐννοίας ἔχει τοῦ θείου ἱερωτέρας ἡμῶν, καὶ ὅτι ὁμιλίας ἔχει πρὸς ἄλληλα ἱεράς τινας. νυνὶ δ' ὁ ἐγκαλῶν ἡμῖν, ὅτι πιστεύομεν τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ, ἀξιοῖ ἡμᾶς πιστεύειν ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν ὀρνίθων θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας καὶ τρανοτέρας ἀνθρώπων. ὅπερ εἰ ἀληθές ἐστιν, ὄρνιθες μᾶλλον τρανοτέρας Κέλσου ἔχουσι περὶ θεοῦ ἐννοίας. καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ Κέλσου, τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον τὸν ἄνθρωπον ἐξευτελίζοντος. ἀλλὰ γὰρ ὅσον ἐπὶ Κέλσῳ οἱ ὄρνιθες μείζονας καὶ θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας, οὐ λέγω ἡμῶν χριστιανῶν ἢ τῶν ταῖς αὐταῖς ἡμῖν γραφαῖς χρω μένων Ἰουδαίων, ἀλλὰ γὰρ καὶ τῶν παρ' Ἕλλησι θεολόγων· ἄνθρωποι γὰρ ἦσαν. μᾶλλον οὖν κατὰ Κέλσον κατεί ληφε τὴν τοῦ θείου φύσιν τὸ τῶν δῆθεν μαντικῶν ὀρνίθων γένος, ἢ Φερεκύδης καὶ Πυθαγόρας καὶ Σωκράτης καὶ Πλάτων. καὶ ἐχρῆν γε ἡμᾶς πρὸς τοὺς ὄρνιθας φοιτᾷν διδασκάλους· ἵν', ὥσπερ κατὰ τὴν Κέλσου ὑπόληψιν δι δάσκουσιν ἡμᾶς μαντικῶς τὰ ἐσόμενα, οὕτω καὶ τοῦ ἀμφι βάλλειν περὶ τοῦ θείου ἀπαλλάξωσι τοὺς ἀνθρώπους, ἣν κατειλήφασι τρανὴν περὶ αὐτοῦ ἔννοιαν παραδιδόντες. Κέλσῳ μὲν οὖν ἀκολουθεῖ, τῷ διαφέρειν ἡγουμένῳ τῶν ἀνθρώπων τοὺς ὄρνιθας, διδασκάλοις αὐτὸν χρᾶσθαι ὄρνισι καὶ μηδενὶ οὕτως τῶν φιλοσοφησάντων παρ' Ἕλλησιν. 20.17 Ἡμῖν δ' ὀλίγα πρὸς τὰ προκείμενα ἀπὸ πολλῶν λεκτέον, διελέγχουσι τὴν ἀχάριστον ψευδοδοξίαν πρὸς τὸν πεποιηκότα αὐτόν· ἄνθρωπος γὰρ καὶ Κέλσος ὢν, ἐν τιμῇ ὢν, οὐ συνῆκε· διὸ οὐδὲ παρασυνεβλήθη τοῖς ὄρνισι καὶ τοῖς ἄλλοις ἀλόγοις ζώοις, οἷς νομίζει εἶναι μαντικοῖς· ἀλλ' ἐκείνοις παραχωρήσας τὰ πρωτεῖα, ὑπὲρ Αἰγυπτίους τοὺς τὰ ἄλογα ζῶα ὡς θεοὺς προσκυνοῦντας ἑαυτὸν ὑπέταξε, τὸ δ' ὅσον ἐπ' αὐτῷ καὶ πᾶν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ὡς χεῖρον καὶ ἔλαττον νοοῦν περὶ τοῦ θείου, τοῖς ἀλόγοις ζώοις. προηγουμένως μὲν οὖν ζητείσθω, πότερον ὑπάρχει ἡ δι' ὀρνίθων καὶ τῶν λοιπῶν ζώων πεπιστευ μένων εἶναι μαντικῶν μαντικὴ, ἢ μὴ ὑπάρχει. καὶ γὰρ οὐκ εὐκαταφρόνητός ἐστιν εἰς ἑκάτερα ἐπιχειρούμενος ὁ λόγος· ὅπου μὲν δυσωπῶν μὴ παραδέξασθαι τὸ τοιοῦτον, ἵνα μὴ τὸ λογικὸν ἀντὶ τῶν δαιμονίων χρηστηρίων ὄρνισι χρήσηται, καταλιπὸν ἐκεῖνα· ὅπου δὲ διὰ μαρτυρουμένης ὑπὸ πολλῶν ἐναργείας παριστὰς, ὅτι πολλοὶ ἀπὸ μεγίστων διεσώθησαν κινδύνων, πεισθέντες τῇ δι' ὀρνίθων μαντικῇ. ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος δεδόσθω ὑπαρκτὸν εἶναι τὴν οἰωνιστι κήν· ἵνα καὶ οὕτω δείξω τοῖς προκαταληφθεῖσιν, ὅτι καὶ τούτου διδομένου πολλή ἐστιν ἡ τοῦ ἀνθρώπου παρὰ τὰ ἄλογα ζῶα καὶ παρ' αὐτὰ τὰ μαντικὰ ὑπεροχὴ, καὶ οὐδαμῶς πρὸς ἐκεῖνα συγκριτή. λεκτέον οὖν ὅτι, εἴπερ τις θεία φύσις ἦν ἐν αὐτοῖς τῶν μελλόντων προγνωστικὴ, καὶ ἐπὶ τοσοῦτον πλουσία ὡς ἐκ περιουσίας καὶ τῷ βουλομένῳ τῶν ἀνθρώπων δηλοῦν τὰ ἐσόμενα· δηλονότι πολὺ πρότερον τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐγίνωσκον· γινώσκοντα δὲ τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐφυλάξατο ἂν ἀναπτῆναι κατὰ τοῦδε τοῦ τόπου, ἐφ' οὗ παγίδας καὶ δίκτυα ἄνθρωποι ἔστησαν κατ' αὐτῶν, ἢ τοξόται σκοπῷ χρώμενοι τοῖς ἱπταμένοις βέλη ἐπ' αὐτὰ ἀπέλυον. πάντως δ' ἂν καὶ προγιγνώσκοντες ἀετοὶ τὴν κατὰ τῶν νεοσσῶν ἐπιβουλὴν, εἴτε τῶν ἀναβαινόντων πρὸς αὐτοὺς ὄφεων καὶ διαφθειρόντων αὐτοὺς, εἴτε καί τινων ἀνθρώπων εἴτ' εἰς παιδιὰν εἴτε καὶ εἰς ἄλλην τινὰ χρείαν καὶ θεραπείαν λαμβανόντων αὐτοὺς, οὐκ ἂν ἐνόσσευσαν ἔνθα ἔμελλον ἐπιβουλεύεσθαι· καὶ ἁπαξαπλῶς οὐκ ἄν ποτε τῶν ζώων τι τούτων ἁλωτὸν ἀνθρώποις ἦν, ὡς ἀνθρώπων θειότερον καὶ σοφώτερον. 20.18 Ἀλλὰ καὶ, εἴπερ οἰωνοὶ οἰωνοῖς μάχονται, <εἰ> ὥς φησιν ὁ Κέλσος, θείαν φύσιν ἔχοντες οἱ
59
μαντικοὶ ὄρνεις καὶ τὰ ἄλλα ἄλογα ζῶα καὶ ἐννοίας τοῦ θείου καὶ πρό γνωσιν περὶ μελλόντων, τὰ τοιαῦτα ἑτέροις προεδήλουν· οὔτ' ἂν ἡ καθ' Ὅμηρον στρουθὸς ἐνόσσευσεν ὅπου δράκων ἔμελλεν αὐτὴν καὶ τὰ τέκνα ἀφανίσειν· οὔτ' ἂν ὁ κατὰ τὸν αὐτὸν ποιητὴν δράκων οὐκ ἐφυλάξατο ὑπὸ τοῦ ἀετοῦ ληφ θῆναι. φησὶ γὰρ ὁ ἐν ποιήσει θαυμαστὸς Ὅμηρος περὶ μὲν τοῦ προτέρου τοιαῦτα· Ἔνθ' ἐφάνη μέγα σῆμα· δράκων ἐπὶ νῶτα δαφοινὸς Σμερδαλέος, τὸν δ' αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε, Βωμοῦ ὑπαΐξας, πρός ῥα πλατάνιστον ὄρουσεν. Ἔνθα δ' ἔσαν στρουθοῖο νεοσσοὶ, νήπια τέκνα, Ὄζῳ ἐπ' ἀκροτάτῳ πετάλοις ὑποπεπτηῶτες, Ὀκτώ· ἀτὰρ μήτηρ ἐνάτη ἦν, ἣ τέκε τέκνα. Ἔνθ' ὅγε τοὺς ἐλεεινὰ κατήσθιε τετριγῶτας· Μήτηρ δ' ἀμφεποτᾶτο ὀδυρομένη φίλα τέκνα· Τὴν δ' ἐλελιξάμενος πτέρυγος λάβεν ἀμφιαχυῖαν. Αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ τέκν' ἔφαγε στρουθοῖο καὶ αὐτήν· Τὸν μὲν ἀρίζηλον θῆκεν θεὸς, ὅσπερ ἔφηνεν· Λᾶαν γάρ μιν ἔθηκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω. Ἡμεῖς δ' ἑσταότες θαυμάζομεν οἷον ἐτύχθη. Ὡς οὖν δεινὰ πέλωρα θεῶν εἰσῆλθ' ἑκατόμβας. περὶ δὲ τοῦ δευτέρου, ὅτι Ὄρνις γάρ σφιν ἐπῆλθε περησέμεναι μεμαῶσιν, Αἰετὸς ὑψιπέτης, ἐπ' ἀριστερὰ λαὸν ἐέργων, Φοινήεντα δράκοντα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον, Ζωὸν, ἔτ' ἀσπαίροντα· ὁ δ' οὔπω λήθετο χάρμης. Κόψε γὰρ αὐτὸν ἔχοντα κατὰ στῆθος παρὰ δειρὴν, Ἰδνωθεὶς ὀπίσω· ὁ δ' ἀπὸ ἕθεν ἧκε χαμᾶζε, Ἀλγήσας ὀδύνῃσι, μέσῳ δ' ἐνὶ κάββαλ' ὁμίλῳ· Αὐτὸς δὲ κλάγξας πέτετο πνοιῇς ἀνέμοιο. Τρῶες δ' ἐρρίγησαν, ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν Κείμενον ἐν μέσσοισι, Διὸς τέρας αἰγιόχοιο. Ἆρ' οὖν ὁ μὲν ἀετὸς ἦν μαντικὸς, ὁ δὲ δράκων, ἐπεὶ καὶ τούτῳ χρῶνται τῷ ζώῳ οἱ οἰωνοσκόποι, οὐκ ἦν μαντικός; τί δὲ, ἐπεὶ τὸ ἀποκληρωτικὸν εὐέλεγκτόν ἐστιν, οὐχὶ καὶ τὸ ἀμφοτέρους εἶναι μαντικοὺς ἐλεγχθείη ἄν; οὐκ ἂν γὰρ ὁ δράκων ὢν μαντικὸς οὐκ ἐφυλάξατο τάδε τινὰ ἀπὸ τοῦ ἀετοῦ παθεῖν; καὶ ἄλλα δ' ἂν μυρία τοιαῦτα εὕροι τις παρα δείγματα, παριστάντα ὅτι οὐ τὰ ζῶα μέν ἐστιν ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα μαντικὴν ψυχήν· ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸν ποιητὴν καὶ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων, «αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε·» κατὰ δέ τι σημεῖον καὶ Ἀπόλλων ἀγγέλῳ χρῆται ἱέρακι· κίρκος γὰρ Ἀπόλλωνος εἶναι λέγεται ταχὺς ἄγγελος. 20.19 Κατὰ δὲ ἡμᾶς δαίμονές τινες φαῦλοι καὶ (ἵν' οὕτως ὀνομάσω) τιτανικοὶ ἢ γιγάντιοι, ἀσεβεῖς πρὸς τὸ ἀληθῶς θεῖον καὶ τοὺς ἐν οὐρανῷ ἀγγέλους γεγενημένοι, καὶ πε σόντες ἐξ οὐρανοῦ καὶ περὶ τὰ παχύτερα τῶν σωμάτων καὶ ἀκάθαρτα ἐπὶ γῆς καλινδούμενοι· ἔχοντές τι περὶ τῶν μελ λόντων διορατικὸν, ἅτε γυμνοὶ τῶν γηΐνων σωμάτων τυγ χάνοντες, καὶ περὶ τὸ τοιοῦτον ἔργον καταγινόμενοι, βου λόμενοι ἀπάγειν τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, ὑποδύονται τῶν ζώων τὰ ἁρπακτικώτερα καὶ ἀγριώτερα καὶ ἄλλα πανουργότερα, καὶ κινοῦσιν αὐτὰ πρὸς ὃ βούλονται, ὅτε βούλονται· ἢ τὰς φαντασίας τῶν τοιωνδὶ ζώων τρέπου σιν ἐπὶ πτήσεις καὶ κινήσεις τοιάσδε· ἵν' ἄνθρωποι, διὰ τῆς ἐν τοῖς ἀλόγοις ζώοις ἁλισκόμενοι μαντικῆς, θεὸν μὲν τὸν περιέχοντα τὰ ὅλα μὴ ζητῶσι μηδὲ τὴν καθαρὰν θεοσέβειαν ἐξετάζωσι, πέσωσι δὲ τῷ λογισμῷ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ τοὺς ὄρνεις καὶ τοὺς δράκοντας, ἔτι δ' ἀλώπεκας καὶ λύκους. καὶ γὰρ παρατετήρηται τοῖς περὶ ταῦτα δεινοῖς, ὅτι αἱ ἐναρ γέστεραι προγνώσεις διὰ τῶν τοιούτων ζώων γίγνονται· ἅτε μὴ δυναμένων τῶν δαιμόνων ἐν τοῖς ἡμερωτέροις τῶν ζώων τοσοῦτον, ὅσον δύνανται διὰ τὸ παραπλήσιον τῆς κακίας, καὶ οὐ κακίαν μὲν οἱονεὶ δὲ κακίαν οὖσαν ἐν τοῖς τοιοισδὶ τῶν ζώων, ἐνεργῆσαι τάδε τὰ ζῶα. 20.20 Ὅθεν εἴπερ ἄλλο τι Μωσέως τεθαύμακα, καὶ τὸ τοιοῦτον θαύματος εἶναι ἀποφανοῦμαι ἄξιον, ὅτι φύσεις κατανοήσας ζώων διαφόρους, καὶ εἴτ' ἀπὸ τοῦ θείου μαθὼν τὰ περὶ αὐτῶν καὶ τῶν ἑκάστῳ ζώῳ συγγενῶν δαιμόνων, εἴτε καὶ αὐτὸς ἀναβαίνων τῇ σοφίᾳ εὑρὼν, ἐν τῇ περὶ ζώων διατάξει πάντα μὲν ἀκάθαρτα ἔφησεν εἶναι τὰ νομιζόμενα παρ' Αἰγυπτίοις καὶ τοῖς λοιποῖς τῶν ἀνθρώπων εἶναι μαντικὰ, ὡς ἐπίπαν δὲ εἶναι καθαρὰ τὰ μὴ τοιαῦτα. καὶ ἐν ἀκαθάρτοις παρὰ Μωσῇ ἐστὶ λύκος καὶ ἀλώπηξ καὶ δράκων, ἀετός τε καὶ ἱέραξ, καὶ τὰ ὅμοια τούτοις. καὶ ὡς ἐπίπαν οὐ μόνον ἐν τῷ νόμῳ ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς προφήταις εὕροις ἂν ταῦτα τὰ ζῶα εἰς
60
παράδειγμα τῶν κακίστων παραλαμβανόμενα, οὐδέ ποτε δὲ εἰς χρηστὸν πρᾶγμα ὀνο μαζόμενον λύκον ἢ ἀλώπεκα. ἔοικεν οὖν τις εἶναι ἑκάστῳ δαιμόνων εἴδει κοινωνία πρὸς ἕκαστον εἶδος ζώων. καὶ ὥσπερ ἐν ἀνθρώποις ἄνθρωποι ἀνθρώπων ἰσχυρότεροί τινές εἰσιν, οὐ πάντως διὰ τὸ ἦθος· τὸν αὐτὸν τρόπον δαίμονες δαιμόνων εἶεν ἂν ἐν μέσοις δυνατώτεροι· καὶ οἵδε μὲν τοῖσδε τοῖς ζώοις χρώμενοι εἰς ἀπάτην τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὸ βούλημα τοῦ καλουμένου ἐν τοῖς λόγοις ἡμῶν ἄρχοντος τοῦ αἰῶνος τούτου, ἕτεροι δὲ δι' ἄλλου εἴδους προδηλοῦντες. καὶ ὅρα ἐφ' ὅσον εἰσὶν οἱ δαίμονες μιαροὶ, ὡς καὶ γαλᾶς ὑπό τινων παραλαμβάνεσθαι πρὸς τὸ δηλοῦν τὰ μέλλοντα. καὶ σὺ δὲ παρὰ σαυτῷ κρῖνον ὁπότερόν ἐστι βέλτιον παραδέξασθαι, ὅτι ὁ ἐπὶ πᾶσι θεὸς καὶ ὁ τούτου υἱὸς κινοῦσι τοὺς ὄρνιθας καὶ τὰ λοιπὰ ζῶα εἰς μαντικὴν, ἢ οἱ κινοῦντες τὰ τοιαδὶ τῶν ζώων, καὶ οὐκ ἀνθρώπους παρόντων ἀνθρώπων, δαίμονές εἰσι φαῦλοι καὶ, ὡς ὠνόμασε τὰ ἱερὰ ἡμῶν γράμ ματα, ἀκάθαρτοι. 20.21 Εἴπερ δὲ θεία ἐστὶν ἡ τῶν ὀρνίθων ψυχὴ διὰ τὸ δι' αὐτῶν προλέγεσθαι τὰ μέλλοντα· πῶς οὐχὶ μᾶλλον, ὅπου κλῃδόνες ὑπ' ἀνθρώπων λαμβάνονται, θείαν εἶναι φήσομεν τὴν ψυχὴν ἐκείνων, δι' ὧν αἱ κλῃδόνες ἀκούονται; θεία οὖν τις ἦν κατὰ τοὺς τοιούσδε ἡ παρὰ τῷ Ὁμήρῳ ἀλετρὶς, περὶ τῶν μνηστήρων εἰποῦσα· Ὕστατα καὶ πύματα νῦν ἐνθάδε δειπνήσειαν. κἀκείνη μὲν θεία ἦν· ὁ δὲ τηλικοῦτος Ὀδυσσεὺς, ὁ τῆς Ὁμηρικῆς Ἀθηνᾶς φίλος, οὐκ ἦν θεῖος, ἀλλὰ συνεὶς τῶν ἀπὸ τῆς θείας ἀλετρίδος εἰρημένων κλῃδόνων ἔχαιρεν, ὡς ὁ ποιητής φησι· Χαῖρε δὲ κλῃδόνι δῖος Ὀδυσσεύς. ἤδη δὲ ὅρα, εἴπερ οἱ ὄρνιθες θείαν ἔχουσι ψυχὴν καὶ αἰσθάνονται τοῦ θεοῦ ἢ, ὡς ὁ Κέλσος ὀνομάζει, τῶν θεῶν· δηλονότι καὶ ἡμεῖς πταρνύμενοι οἱ ἄνθρωποι, ἀπό τινος ἐν ἡμῖν οὔσης θειότητος καὶ μαντικῆς περὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν πταρνύμεθα. καὶ γὰρ τοῦτο μαρτυρεῖται ὑπὸ πολλῶν· διὸ καὶ ὁ ποιητὴς λέγει τό· Ὁ δ' ἐπέπταρεν εὐχομένοιο. διὸ καὶ ἡ Πηνελόπη φησίν· Οὐχ ὁράᾳς, ὅ μοι υἱὸς ἐπέπταρε σοῖσιν ἔπεσσιν; 20.22 Τὸ δ' ἀληθῶς θεῖον εἰς τὴν τῶν περὶ μελλόντων γνῶσιν οὔτε τοῖς ἀλόγοις χρῆται ζώοις, οὔτε τοῖς τυχοῦσι τῶν ἀνθρώπων· ἀλλὰ ψυχαῖς ἀνθρώπων ἱερωτάταις καὶ καθαρωτάταις, ἅστινας θεοφορεῖ καὶ προφήτας ποιεῖ. διόπερ εἴ τι ἄλλο θαυμασίως εἴρηται ἐν τῷ Μωσέως νόμῳ, καὶ τὰ τοιαῦτα ἐν τούτοις κατατακτέον· Οὐκ οἰωνιεῖσθε οὐδ' ὀρνιθοσκοπήσετε. καὶ ἀλλαχοῦ· Τὰ γὰρ ἔθνη, οὓς κύριος ὁ θεός σου ἐξολοθρεύσει ἀπὸ προσώπου σου, οὗτοι κλῃδόνων καὶ μαντειῶν ἀκούσονται· σοὶ δὲ οὐχ οὕτως ἔδωκε κύριος ὁ θεός σου. εἶθ' ἑξῆς φησί· Προφήτην ἀνα στήσει σοι κύριος ὁ θεός σου ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου. βουλη θεὶς δέ ποτε ὁ θεὸς δι' οἰωνοσκόπου ἀποτρέψαι ἀπὸ τῆς οἰωνιστικῆς, πεποίηκε πνεῦμα ἐν τῷ οἰωνοσκόπῳ εἰπεῖν· Οὐ γάρ ἐστιν οἰωνισμὸς ἐν Ἰακὼβ, οὐδὲ μαντεία ἐν Ἰσραήλ·κατὰ καιρὸν ῥηθήσεται τῷ Ἰακὼβ καὶ τῷ Ἰσραὴλ, τί ἐπι τελέσει ὁ θεός. ταῦτα δὴ γιγνώσκοντες ἡμεῖς καὶ τὰ τού τοις παραπλήσια, τηρεῖν βουλόμεθα μυστικῶς εἰρημένην ἐντολὴν τήν· Πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν· ἵνα μὴ ἐπιβῇ τι τῶν δαιμονίων τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν, ἢ πνεῦμά τι τῶν ἐναντίων πρὸς ἃ βούλεται τρέψῃ τὸ φανταστικὸν ἡμῶν. εὐχόμεθα δὲ λάμψαι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, ἐπιδημοῦντος ἡμῶν τῷ φανταστικῷ πνεύματος θεοῦ καὶ φαντάζοντος ἡμᾶς τὰ τοῦ θεοῦ· ἐπεὶ ὅσοι πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοι υἱοί εἰσι θεοῦ. 20.23 Χρὴ δ' εἰδέναι ὅτι τὸ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν οὐ πάντως θεῖόν ἐστι· καθ' αὑτὸ γὰρ μέσον ἐστὶ, καὶ πίπτον εἰς φαύλους καὶ ἀστείους. καὶ ἰατροὶ γοῦν ἀπὸ ἰατρικῆς προγιγνώσκουσί τινα, κἂν φαῦλοι τὸ ἦθος τυγχάνωσιν· οὕτω δὲ καὶ κυβερνῆται, κἂν μοχθηροὶ τυγχάνωσιν ὄντες, προγιγνώσκουσιν ἐπισημασίας καὶ ἀνέμων σφοδρότητας καὶ τροπὰς περὶ τὸ περιέχον ἔκ τινος πείρας καὶ παρατηρήσεως· καὶ οὐ δή που παρὰ τοῦτο θείους τις αὐτοὺς εἶναι φήσει, ἐὰν τύχωσι μοχθηροὶ εἶναι τὸ ἦθος. ψεῦδος οὖν τὸ παρὰ τῷ Κέλσῳ λεγόμενον, τό· «Τί ἂν φαίη τις θειότερον τοῦ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν τε καὶ προδηλοῦν;» ψεῦδος δὲ καὶ τὸ «πολλὰ τῶν ζώων ἀντιποιεῖσθαι θείας ἐννοίας·»
61
οὐδὲν γὰρ τῶν ἀλόγων ἔννοιαν ἔχει τοῦ θεοῦ. ψεῦδος δὲ καὶ τὸ «ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἶναι τὰ ἄλογα ζῶα·» ὅπου γε καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ἔτι φαῦλοι, κἂν ἐπ' ἄκρον προκόπτωσι, πόρρω εἰσὶ τῆς θείας ὁμιλίας. μόνοι δὴ ἄρα οἱ κατὰ ἀλήθειαν σοφοὶ καὶ ἀψευδῶς εὐσεβεῖς ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἰσίν· ὁποῖοί εἰσιν οἱ καθ' ἡμᾶς προφῆται καὶ Μωσῆς, ᾧ μεμαρτύρηκε διὰ τὴν πολλὴν καθαρότητα ὁ λόγος εἰπών· Ἐγγιεῖ Μωσῆς μόνος πρὸς τὸν θεὸν, οἱ δὲ λοιποὶ οὐκ ἐγγιοῦσι. πῶς δὲ ἀσεβῶς ὑπὸ τοῦ ἀσέβειαν ἡμῖν ἐγκαλοῦντος εἴρηται τὸ «οὐ μόνον σοφώτερα εἶναι τὰ ἄλογα τῶν ζώων τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως, ἀλλὰ καὶ θεο φιλέστερα»; καὶ τίς οὐκ ἂν ἀποτραπείη προσέχων ἀνθρώπῳ λέγοντι δράκοντα καὶ ἀλώπεκα καὶ λύκον καὶ ἀετὸν καὶ ἱέρακα τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως εἶναι θεοφιλέστερα; ἀκολουθεῖ δ' αὐτῷ τὸ λέγειν ὅτι, εἴπερ θεοφιλέστερα τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων, δῆλον ὅτι καὶ Σωκράτους καὶ Πλά τωνος καὶ Πυθαγόρου καὶ Φερεκύδου καὶ ὧν πρὸ βραχέος ὕμνησε θεολόγων θεοφιλέστερά ἐστι ταῦτα τὰ ζῶα. καὶ ἐπεύξαιτό γε ἄν τις αὐτῷ λέγων· Εἴπερ θεοφιλέστερά ἐστι τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων, γένοιο μετ' ἐκείνων θεοφιλὴς καὶ ἐξομοιωθείης τοῖς κατὰ σὲ ἀνθρώπων θεοφιλεστέροις. καὶ μὴ ὑπολαμβανέτω γε ἀρὰν εἶναι τὸ τοιοῦτον· τίς γὰρ οὐκ ἂν εὔξαιτο οἷς πείθεται εἶναι θεοφιλεστέροις γενέσθαι πάντη παραπλήσιος, ἵνα καὶ αὐτὸς ὡς ἐκεῖνοι γένηται θεοφιλής; 20.24 Θέλων δὲ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀλόγων ζώων εἶναι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας ὁ Κέλσος, οὐ τοῖς τυχοῦσιν ἀνατίθησι τὴν ἱστορίαν ταύτην, ἀλλὰ τοῖς συνετοῖς. συνετοὶ δὲ κατὰ ἀλήθειάν εἰσιν οἱ σπουδαῖοι, οὐδεὶς γὰρ φαῦλος συνετός. λέγει τοίνυν τὸν τρόπον τοῦτον ὅτι «φασὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οἱ συνετοὶ καὶ ὁμιλίας ἐκείνοις εἶναι, δηλονότι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας· καὶ αὐτοί που γνωρίζειν τὰ λεγόμενα καὶ ἔργῳ δεικνύειν ὅτι οὐκ ἀγνοοῦσιν, ὅταν προειπόντες ὅτι ἔφασαν οἱ ὄρνιθες ὅτι ἀπίασί ποι καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε, δεικνύωσιν ἀπελθόντας ἐκεῖ καὶ ποιοῦντας ἃ ἤδη προεῖπον.» κατὰ μὲν οὖν τὸ ἀληθὲς οὐδεὶς συνετὸς τοιαῦτα ἱστόρησε, καὶ οὐδεὶς σοφὸς ἱερωτέρας εἶπεν εἶναι τὰς τῶν ἀλόγων ζώων ὁμιλίας τῆς τῶν ἀνθρώπων. εἰ δ' ὑπὲρ τοῦ ἐξετάσαι τὰ Κέλσου τἀκόλουθον σκοπῶμεν, δῆλον ὅτι κατ' αὐτὸν ἱερώτεραι τῶν σεμνῶν Φερεκύδου καὶ Πυθαγόρου καὶ Σω κράτους καὶ Πλάτωνος καὶ τῶν φιλοσόφων ὁμιλιῶν εἰσὶν αἱ τῶν ἀλόγων ζώων· ὅπερ ἐστὶ καὶ αὐτόθεν οὐ μόνον ἀπεμφαῖνον ἀλλὰ καὶ ἀτοπώτατον. ἵνα δὲ καὶ πιστεύσωμέν τινας ἐκ τῆς ἀσήμου φωνῆς τῶν ὀρνίθων μαθόντας, ὅτι ἀπίασί ποι οἱ ὄρνιθες καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε, προδηλοῦν· καὶ τοῦτ' ἐροῦμεν ἀπὸ τῶν δαιμόνων συμβολικῶς ἀνθρώποις δεδηλῶσθαι, κατὰ σκοπὸν τὸν περὶ τοῦ ἀπατηθῆναι ὑπὸ τῶν δαιμόνων τὸν ἄνθρωπον, καὶ κατασπασθῆναι αὐτοῦ τὸν νοῦν ἀπ' οὐρανοῦ καὶ θεοῦ ἐπὶ γῆν καὶ τὰ ἔτι κατωτέρω. 20.25 Οὐκ οἶδα δ' ὅπως ὁ Κέλσος καὶ ὅρκου ἐλεφάντων ἤκουσε, καὶ ὅτι εἰσὶν οὗτοι πιστότεροι πρὸς τὸ θεῖον ἡμῶν καὶ γνῶσιν ἔχουσι τοῦ θεοῦ. ἐγὼ γὰρ πολλὰ μὲν καὶ θαυμαστὰ οἶδα περὶ τῆς φύσεως τοῦ ζώου καὶ τῆς ἡμερότη τος ἱστορούμενα, οὐ μὴν καὶ περὶ ὅρκων ἐλέφαντος σύνοιδα εἰρῆσθαι παρά τινι· εἰ μὴ ἄρα τὸ ἥμερον καὶ τὴν ὡσπερεὶ πρὸς ἀνθρώπους αὐτῶν συνθήκην, ἅπαξ γενομένων ὑπ' αὐτοῖς, εὐορκίαν τηρουμένην ὠνόμασεν, ὅπερ καὶ αὐτὸ ψεῦδός ἐστιν. εἰ γὰρ καὶ σπανίως, ἀλλ' οὖν γε ἱστόρηται, ὅτι μετὰ τὴν δοκοῦσαν ἡμερότητα ἐξηγριώθησαν ἐλέφαντες κατὰ τῶν ἀνθρώπων καὶ φόνους ἐποίησαν, καὶ διὰ τοῦτο κατεδικάσθησαν ἀναιρεθῆναι, ὡς οὐκέτι χρήσιμοι. ἐπεὶ δὲ παραλαμβάνει μετὰ ταῦτα, εἰς τὸ κατασκευάσαι, ὡς οἴεται, εὐσεβεστέρους εἶναι τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων, τὰ περὶ τοῦ ζώου ἱστορούμενα ἀντιπελαργοῦντος καὶ τροφὰς φέροντος τοῖς γεγεννηκόσι· λεκτέον ὅτι καὶ τοῦτ' οὐκ ἀπὸ θεωρήματος τοῦ περὶ τοῦ καθήκοντος ποιοῦσιν οἱ πελαργοὶ οὐδ' ἀπὸ λογισμοῦ, ἀλλ' ἀπὸ φύσεως, βουληθείσης τῆς κατασκευαζούσης αὐτοὺς φύσεως παράδειγμα ἐν ἀλόγοις ζώοις δυσωπῆσαι δυνάμενον ἀνθρώπους ἐκθέσθαι περὶ τοῦ χάριτας ἀποτιννύειν τοῖς γεγεννηκόσιν. εἰ δὲ ᾔδει Κέλσος ὅσῳ διαφέρει λόγῳ ταῦτα ποιεῖν τοῦ ἀλόγως καὶ φυσικῶς αὐτὰ
62
ἐνεργεῖν, οὐκ ἂν εὐσεβεστέρους εἶπε τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων. ἔτι δὲ, ὡς ὑπὲρ εὐσεβείας τῶν ἀλόγων ζώων ἱστάμενος ὁ Κέλσος, παραλαμβάνει τὸ Ἀράβιον ζῶον, τὸν φοίνικα, διὰ πολλῶν ἐτῶν ἐπιδημοῦν Αἰγύπτῳ, καὶ φέρον ἀποθανόντα τὸν πατέρα καὶ ταφέντα ἐν σφαίρᾳ σμύρνης, καὶ ἐπιτιθὲν ὅπου τὸ τοῦ ἡλίου τέμενος. καὶ τοῦτο δὲ ἱστόρηται μὲν, δύναται δὲ, ἐάνπερ ᾖ ἀληθὲς, καὶ αὐτὸ φυσικὸν τυγχάνειν· ἐπιδαψιλευσαμένης τῆς θείας προνοίας καὶ ἐν ταῖς διαφοραῖς τῶν ζώων παραστῆσαι τοῖς ἀνθρώποις τὸ ποικίλον τῆς τῶν ἐν τῷ κόσμῳ κατασκευῆς φθάνον καὶ ἐπὶ τὰ ὄρνεα· καὶ ζῶόν τι μονογενὲς ὑπέστησεν, ἵνα καὶ τοῦτο ποιήσῃ θαυμασθῆναι οὐ τὸ ζῶον, ἀλλὰ τὸν πεποιηκότα αὐτό. 20.26 Ἐπεὶ οὖν τούτοις πᾶσιν ἐπιφέρει ὁ Κέλσος τό· «Οὔκουν ἀνθρώπῳ πεποίηται τὰ πάντα, ὥσπερ οὐδὲ λέοντι οὐδὲ ἀετῷ οὐδὲ δελφῖνι· ἀλλ' ὅπως ὅδε ὁ κόσμος ὡς ἂν θεοῦ ἔργον ὁλόκληρον καὶ τέλειον ἐξ ἁπάντων γένηται· τούτου χάριν μεμέτρηται τὰ πάντα οὐκ ἀλλήλων, ἀλλ' εἰ μὴ πάρεργον, ἀλλὰ τοῦ ὅλου· καὶ μέλει τῷ θεῷ τοῦ ὅλου, καὶ τοῦτ' οὔποτε ἀπολείπει πρόνοια, οὐδὲ κάκιον γίνεται, οὐδὲ διὰ χρόνου πρὸς ἑαυτὸν ὁ θεὸς ἐπιστρέφει, οὐδ' ἀν θρώπων ἕνεκα ὀργίζεται, ὥσπερ οὐδὲ πιθήκων οὐδὲ μυῶν· οὐδὲ τούτοις ἀπειλεῖ, ὧν ἕκαστον ἐν τῷ μέρει τὴν αὐτοῦ μοῖραν εἴληφε·» φέρε κἂν διὰ βραχέων πρὸς ταῦτ' ἀπαν τήσωμεν. οἶμαι δὴ ἀποδεδειχέναι ἐκ τῶν προειρημένων, πῶς ἀνθρώπῳ καὶ παντὶ λογικῷ τὰ πάντα πεποίηται· προη γουμένως γὰρ διὰ τὸ λογικὸν ζῶον τὰ πάντα δεδημιούργηται. Κέλσος μὲν οὖν λεγέτω ὅτι οὕτως οὐκ ἀνθρώπῳ, ὡς οὐδὲ λέοντι οὐδ' οἷς ὀνομάζει· ἡμεῖς δ' ἐροῦμεν, οὐ λέοντι ὁ δημιουργὸς οὐδὲ ἀετῷ οὐδὲ δελφῖνι ταῦτα πεποίηκεν· ἀλλὰ πάντα διὰ τὸ λογικὸν ζῶον, καὶ «ὅπως ὅδε ὁ κόσμος ὡς ἂν θεοῦ ἔργον ὁλόκληρον καὶ τέλειον ἐξ ἁπάντων γένηται.» τούτῳ γὰρ συγκαταθετέον ὡς καλῶς εἰρημένῳ. μέλει δὲ τῷ θεῷ οὐχ ὡς Κέλσος οἴεται μόνου τοῦ ὅλου, ἀλλὰ παρὰ τὸ ὅλον ἐξαιρέτως παντὸς λογικοῦ. καὶ οὐδέποτε ἀπολεί ψει πρόνοια τὸ ὅλον· οἰκονομεῖ γὰρ, κἂν κάκιον γένηται διὰ τὸ λογικὸν ἁμαρτάνον μέρος τι τοῦ ὅλου, καθάρσιον αὐτοῦ ποιεῖν, καὶ διὰ χρόνου ἐπιστρέφειν τὸ ὅλον πρὸς ἑαυτόν. ἀλλ' οὐδὲ πιθήκων μὲν ἕνεκα ὀργίζεται οὐδὲ μυῶν· ἀνθρώποις δὲ ἐπάγει, ἅτε παραβᾶσι τὰς φυσικὰς ἀφορμὰς, δίκην καὶ κόλασιν, καὶ τούτοις διὰ προφητῶν ἀπειλεῖ καὶ διὰ τοῦ ἐπιδημήσαντος ὅλῳ τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων σω τῆρος· ἵνα διὰ τῆς ἀπειλῆς ἐπιστραφῶσι μὲν οἱ ἀκούσαντες, οἱ δὲ ἀμελήσαντες τῶν ἐπιστρεπτικῶν λόγων δίκας κατ' ἀξίαν τίσωσιν, ἃς πρέπον θεὸν ἐπιτιθέναι κατὰ τὸ ἑαυτοῦ συμφερόντως τῷ παντὶ βούλημα τοῖς τοιαύτης καὶ οὕτως ἐπιπόνου δεομένοις θεραπείας καὶ διορθώσεως. ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦ τετάρτου τόμου αὐτάρκη περιγραφὴν εἰληφότος, αὐτοῦ που καταπαύσομεν τὸν λόγον. θεὸς δὲ δῴη διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὅς ἐστι θεὸς λόγος καὶ σοφία καὶ ἀλήθεια καὶ δικαιοσύνη καὶ πᾶν ὅ τί ποτε θεολογοῦσαι φασὶν περὶ αὐτοῦ αἱ ἱεραὶ γραφαὶ, ἄρξασθαι ἡμᾶς καὶ τοῦ πέμπτου τόμου ἐπ' ὠφελείᾳ τῶν ἐντευξομένων, καὶ διανύσαι κἀκεῖνον μετὰ τῆς τοῦ λόγου αὐτοῦ εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν ἐπι δημίας καλῶς. 21.1nΠερὶ αὐτεξου ίου καὶ τῶν δοκούντων τοῦτο ἀναι ρεῖν ῥητῶν γραφικῶν λύ ι καὶ ἑρμηνεία. ἐκ τοῦ περὶ ἀρχῶν τρίτου τόμου. Ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ κηρύγματι τῷ ἐκκλησιαστικῷ πε ριέχεται ὁ περὶ κρίσεως δικαίας θεοῦ λόγος, ὅστις καὶ τοὺς ἀκούοντας, πιστευθεὶς εἶναι ἀληθὴς, προκαλεῖται ἐπὶ τὸ καλῶς βιοῦν καὶ παντὶ τρόπῳ φεύγειν τὴν ἁμαρτίαν, δηλον ότι συγκατατιθεμένους τὸ ἐφ' ἡμῖν εἶναι τὰ ἐπαίνου καὶ ψόγου ἄξια· φέρε καὶ τὰ περὶ τοῦ αὐτεξουσίου ἰδίᾳ ὀλίγα διαλάβωμεν, ἀναγκαιοτάτου ὡς ἔνι μάλιστα προβλήματος. ἵνα δὲ νοήσωμεν τί τὸ αὐτεξούσιον, τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ ἀνα πτύξαι δεῖ, ἵνα ταύτης σαφηνισθείσης ἀκριβῶς παρασταθῇ τὸ ζητούμενον. τῶν κινουμένων τὰ μέν τινα ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὴν τῆς κινήσεως αἰτίαν, ἕτερα δὲ ἔξωθεν μόνον κινεῖται. ἔξωθεν μὲν οὖν μόνον κινεῖται τὰ φορητὰ, οἷον ξύλα καὶ λίθοι καὶ πᾶσα ἡ ὑπὸ ἕξεως μόνης συνεχομένη ὕλη. ὑπεξῃ ρήσθω δὲ νῦν τοῦ λόγου τὸ κίνησιν λέγειν τὴν ῥύσιν τῶν σωμάτων, ἐπεὶ μὴ χρεία τούτου πρὸς τὸ προκείμενον. ἐν ἑαυτοῖς δὲ
63
ἔχει τὴν αἰτίαν τοῦ κινεῖσθαι ζῶα καὶ φυτὰ καὶ ἁπαξαπλῶς ὅσα ὑπὸ φύσεως καὶ ψυχῆς συνέχεται, ἐξ ὧν φασὶν εἶναι καὶ τὰ μέταλλα. πρὸς δὲ τούτοις καὶ τὸ πῦρ αὐτοκίνητόν ἐστι, τάχα δὲ καὶ αἱ πηγαί. τῶν δὲ ἐν ἑαυτοῖς τὴν αἰτίαν τοῦ κινεῖσθαι ἐχόντων, τὰ μέν φασιν ἐξ ἑαυτῶν κινεῖσθαι, τὰ δὲ ἀφ' ἑαυτῶν· ἐξ ἑαυτῶν μὲν τὰ ἄψυχα, ἀφ' ἑαυτῶν δὲ τὰ ἔμψυχα. καὶ ἀφ' ἑαυτῶν κινεῖται τὰ ἔμ ψυχα, φαντασίας ἐγγινομένης ὁρμὴν προκαλουμένης. καὶ πάλιν ἔν τισι τῶν ζώων φαντασίαι γίνονται ὁρμὴν προ καλούμεναι, φύσεως φανταστικῆς τεταγμένως κινούσης τὴν ὁρμὴν, ὡς ἐν τῷ ἀράχνῃ φαντασία τοῦ ὑφαίνειν γίνεται, καὶ ὁρμὴ ἀκολουθεῖ ἐπὶ τὸ ὑφαίνειν, τῆς φανταστικῆς αὐτοῦ φύσεως τεταγμένως ἐπὶ τοῦτο αὐτὸν προκαλουμένης, καὶ οὐδενὸς ἄλλου μετὰ τὴν φανταστικὴν αὐτοῦ φύσιν πεπιστευμένου τοῦ ζώου· καὶ ἐν τῇ μελίσσῃ ἐπὶ τὸ κηρο πλαστεῖν. 21. Τὸ μέντοι λογικὸν ζῶον καὶ λόγον ἔχει πρὸς τῇ φανταστικῇ φύσει, τὸν κρίνοντα τὰς φαντασίας καὶ τινὰς μὲν ἀποδοκιμάζοντα τινὰς δὲ παραδεχόμενον ἵνα ἄγηται τὸ ζῶον κατ' αὐτάς. ὅθεν ἐπεὶ ἐν τῇ φύσει τοῦ λόγου εἰσὶν ἀφορμαὶ τοῦ θεωρῆσαι τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρὸν, αἷς ἑπόμενοι θεωρήσαντες τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρὸν αἱρούμεθα μὲν τὸ καλὸν, ἐκκλίνομεν δὲ τὸ αἰσχρόν· ἐπαινετοὶ μέν ἐσμεν ἐπιδόντες ἑαυτοὺς τῇ πράξει τοῦ καλοῦ, ψεκτοὶ δὲ κατὰ τὸ ἐναντίον. οὐκ ἀγνοητέον μέντοι γε ὅτι τὸ πλέον τῆς εἰς πάντα τεταγμένης φύσεως ποσῶς ἐστὶν ἐν τοῖς ζώοις, ἐπὶ τὸ πλέον δὲ ἢ ἐπὶ τὸ ἔλαττον· ὥστε ἐγγύς που εἶναι, ἵν' οὕτως εἴπω, τοῦ λογικοῦ τὸ ἐν τοῖς ἰχνευταῖς κυσὶν ἔργον καὶ ἐν τοῖς πολεμικοῖς ἵπποις. τὸ μὲν οὖν ὑποπεσεῖν τόδε τι τῶν ἔξωθεν φαντασίαν ἡμῖν κινοῦν τοιάνδε ἢ τοιάνδε, ὁμολογουμένως οὐκ ἔστι τῶν ἐφ' ἡμῖν· τὸ δὲ κρῖναι οὑτωσὶ χρήσασθαι τῷ γενομένῳ ἢ ἑτέρως, οὐκ ἄλλου τινὸς ἔργον ἢ τοῦ ἐν ἡμῖν λόγου ἐστὶν, ἤτοι παρὰ τὰς ἀφορμὰς ἐνεργοῦντος ἡμᾶς πρὸς τὰς ἐπὶ τὸ καλὸν προκαλουμένας καὶ τὸ καθῆκον ὁρμὰς, ἢ ἐπὶ τὸ ἐναντίον ἐκτρέποντος. 21.3 Εἰ δέ τις αὐτὸ τὸ ἔξωθεν λέγοι εἶναι τοιόνδε, ὥστε ἀδυνάτως ἔχειν ἀντιβλέψαι αὐτῷ τοιῷδε γενομένῳ, οὗτος ἐπιστησάτω τοῖς ἰδίοις πάθεσι καὶ κινήμασιν, εἰ μὴ εὐδό κησις γίνεται καὶ συγκατάθεσις καὶ ῥοπὴ τοῦ ἡγεμονικοῦ ἐπὶ τόδε τι διὰ τάσδε τὰς πιθανότητας. οὐ γὰρ, φέρ' εἰπεῖν, ἡ γυνὴ τῷ κρίναντι ἐγκρατεύεσθαι καὶ ἀνέχειν ἑαυτὸν ἀπὸ μίξεων, ἐπιφανεῖσα καὶ προκαλεσαμένη ἐπὶ τὸ ποιῆσαί τι παρὰ πρόθεσιν, αὐτοτελὴς αἰτία γίνεται τοῦ τὴν πρόθεσιν ἀθετῆσαι. πάντως γὰρ εὐδοκήσας τῷ γαργαλισμῷ καὶ τῷ λείῳ τῆς ἡδονῆς, ἀντιβλέψαι αὐτῷ μὴ βεβουλημένος μηδὲ τὸ κεκριμένον κυρῶσαι, πράττει τὸ ἀκόλαστον. ὁ δέ τις ἔμπαλιν, τῶν αὐτῶν συμβεβηκότων τῷ πλείονα μα θήματα ἀνειληφότι καὶ ἠσκηκότι, –οἱ μὲν γαργαλισμοὶ καὶ οἱ ἐρεθισμοὶ συμβαίνουσιν, ὁ λόγος δὲ, ἅτε ἐπὶ πλεῖον ἰσχυροποιηθεὶς καὶ τραφεὶς τῇ μελέτῃ, καὶ βεβαιωθεὶς τοῖς δόγμασι πρὸς τὸ καλὸν ἢ ἐγγύς γε τοῦ βεβαιωθῆναι γεγενημένος, ἀνακρούει τοὺς ἐρεθισμοὺς καὶ ὑπεκλύει τὴν ἐπιθυμίαν. 21.4 Τὸ δὲ τούτων οὕτως ἡμῖν γινομένων τὰ ἔξωθεν αἰ τιᾶσθαι καὶ ἑαυτοὺς ἀπολῦσαι ἐγκλήματος, ὁμοίους ἑαυτοὺς ἀποφῃναμένους ξύλοις καὶ λίθοις ἑλκυσθεῖσιν ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αὐτὰ κινησάντων, οὐκ ἀληθὲς οὐδὲ εὔγνωμον, βουλομένου τε λόγος ἐστὶν ὁ τοιοῦτος τὴν ἔννοιαν τοῦ αὐτεξουσίου παραχαράττειν. εἰ γὰρ πυθοίμεθα αὐτοῦ, τί ἦν τὸ αὐτεξούσιον, λέγοι ἂν ὅτι εἰ μηδὲν τῶν ἔξωθεν ἀπήντα ἐμοῦ τόδε τι προθεμένου τὸ ἐπὶ τὸ ἐναντίον προ καλούμενον. πάλιν τε αὖ ψιλὴν τὴν κατασκευὴν αἰτιᾶσθαι παρὰ τὸ ἐναργές ἐστι· λόγου παιδευτικοῦ τοὺς ἀκρατεστά τους καὶ τοὺς ἀγριωτάτους παραλαμβάνοντος, εἰ τῇ προ τροπῇ παρακολουθήσαιεν, καὶ μεταβάλλοντος· ὥστε παρὰ πολὺ γεγονέναι τὴν προτροπὴν καὶ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολήν· πολλάκις τῶν ἀκολαστοτάτων βελτιόνων γινομένων παρὰ τοὺς τῇ φύσει πρότερον οὐ δοκοῦντας εἶναι τοιούτους, καὶ τῶν ἀγριωτάτων ἐπὶ τοσοῦτον ἡμερότητος μεταβαλλόντων, ὥστε τοὺς μηδὲ πώποτε οὕτως ἀγριωθέντας ἀγρίους εἶναι δοκεῖν συγκρίσει τοῦδέ τινος μεταβεβληκότος ἐπὶ τὸ ἥμερον. ὁρῶμέν τε ἑτέρους εὐσταθεστάτους καὶ σεμνοτάτους ἐκ διαστροφῆς ἐπὶ τὰς χείρους διατριβὰς
64
ἐκκρουομένους τοῦ σεμνοῦ καὶ εὐσταθοῦς· ὥστε εἰς ἀκο λασίαν αὐτοὺς μεταβαλεῖν, πολλάκις ἀρχομένους τῆς ἀκο λασίας μεσούσης τῆς ἡλικίας, καὶ ἐμπίπτοντας εἰς ἀταξίαν μετὰ τὸ παρεληλυθέναι τὸ τῆς νεότητος, ὅσον ἐπὶ τῇ φύσει, ἄστατον. οὐκοῦν ὁ λόγος δείκνυσιν ὅτι τὰ μὲν ἔξωθεν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστὶ, τὸ δὲ οὕτως ἢ ἐναντίως χρήσασθαι αὐτοῖς τὸν λόγον κριτὴν παραλαβόντα καὶ ἐξεταστὴν τοῦ πῶς δεῖ πρὸς τάδε τινὰ τῶν ἔξωθεν ἀπαντῆσαι, ἔργον ἐστὶν ἡμέτερον. 21.5 Ὅτι δὲ ἡμέτερον ἔργον τὸ βιῶσαι καλῶς ἐστὶ, καὶ αἰτεῖ ἡμᾶς τοῦτο ὁ θεὸς, ὡς οὐκ αὐτοῦ ὂν οὐδὲ ἐξ ἑτέρου τινὸς παραγινόμενον ἢ, ὡς οἴονταί τινες, ἀπὸ εἱμαρμένης, ἀλλ' ὡς ἡμέτερον ἔργον, μαρτυρήσει ὁ προφήτης Μιχαίας λέγων· Εἰ ἀνηγγέλη σοι, ἄνθρωπε, τί καλόν; ἢ τί κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ, ἀλλ' ἢ τὸ ποιεῖν κρίμα καὶ ἀγαπᾷν ἔλεος καὶ ἕτοιμον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι μετὰ κυρίου θεοῦ σου; καὶ Μωσῆς· Τέθεικα πρὸ προσώπου σου τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου· ἔκλεξαι τὸ ἀγαθὸν καὶ πο ρεύου ἐν αὐτῷ. καὶ Ἠσαΐας· Ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται· τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησε ταῦτα. καὶ ἐν τοῖς ψαλμοῖς· Εἰ ὁ λαός μου ἤκουσέ μου, καὶ Ἰσραὴλ ταῖς ὁδοῖς μου εἰ ἐπορεύθη, ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐταπείνωσα, καὶ ἐπὶ τοὺς θλίβοντας αὐτοὺς ἐπέβαλον ἂν τὴν χεῖρά μου· ὡς ἐπὶ τῷ λαῷ ὄντος τοῦ ἀκούειν καὶ πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς τοῦ θεοῦ. καὶ ὁ σωτὴρ δὲ λέγων τό· Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· καί· Ὅτι ὃς ἂν ὀργισθῇ τῷ ἀδελφῷ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· καί· Ὃς ἐὰν ἐμβλέψῃ γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. καὶ εἴ τινα ἄλλην δίδωσιν ἐντολὴν, φησὶν ὡς ἐφ' ἡμῖν ὄντος τοῦ φυλάξαι τὰ προστεταγμένα· καὶ εὐλόγως, ἐνόχων ἡμῶν τῇ κρίσει ἐσομένων εἰ παραβαίνοιμεν αὐτά. ὅθεν καὶ, Πᾶς, φησὶν, ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν πέτραν· καὶ τὰ ἑξῆς· Ὁ δὲ ἀκούων καὶ μὴ ποιῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν ἄμμον· καὶ τὰ ἑξῆς. καὶ λέγων δὲ τοῖς ἐκ δεξιῶν· Δεῦτε πρός με, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου· καὶ τὰ ἑξῆς· ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με· σφόδρα σαφῶς ὡς αἰτίοις οὖσι τοῦ ἐπαινεῖσθαι δίδωσι τὰς ἐπαγγελίας. καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου τοῖς ἑτέροις, ὡς ψεκτοῖς παρ' αὐτοὺς, λέγει τό· Πορεύεσθε οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον. ἴδωμεν δὲ πῶς καὶ ὁ Παῦλος ὡς αὐτεξουσίοις ἡμῖν δια λέγεται καὶ ἑαυτοῖς αἰτίοις τυγχάνουσιν ἀπωλείας ἢ σωτη ρίας. Ἢ τοῦ πλούτου γὰρ, φησὶ, τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαι οκρισίας τοῦ θεοῦ, ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· τοῖς μὲν καθ' ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσι ζωὴν αἰώνιον· τοῖς δὲ ἐξ ἐριθείας καὶ ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ ὀργὴ καὶ θυμὸς, θλίψις καὶ στενοχωρία, ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακὸν, Ἰουδαίου τε πρῶτον καὶ Ἕλληνος· δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθὸν, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. μυρία μὲν οὖν ἔστιν ἐν ταῖς γραφαῖς σφόδρα σαφῶς παριστῶντα τὸ αὐτεξούσιον. 21. Ἐπεὶ δὲ εἰς τὸ ἐναντίον, τουτέστι τὸ μὴ ἐφ' ἡμῖν τυγχάνειν τηρεῖν τὰς ἐντολὰς καὶ σώζεσθαι, καὶ τὸ παρα βαίνειν αὐτὰς καὶ ἀπόλλυσθαι, περισπᾷ ῥητά τινα ἀπὸ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς καινῆς· φέρε ἀπὸ μέρους καὶ ἐκ τούτων παραθέμενοι θεασώμεθα αὐτῶν τὰς λύσεις, ἵνα ἀφ' ὧν παρατιθέμεθα κατὰ τὸ ὅμοιον ἐκλεξάμενός τις ἑαυτῷ πάντα τὰ δοκοῦντα ἀναιρεῖν τὸ αὐτεξούσιον ἐπισκέψηται τὰ περὶ τῆς λύσεως αὐτῶν. καὶ δὴ πολλοὺς κεκίνηκε τὰ περὶ τοῦ Φαραὼ, περὶ οὗ χρηματίζων ὁ θεός φησιν· Ἐγὼ δὲ σκλη-ρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· πλεονάκις. εἰ γὰρ ὑπὸ θεοῦ σκληρύνεται, καὶ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι ἁμαρτάνει, οὐκ αὐτὸς ἑαυτῷ τῆς ἁμαρτίας αἴτιος· εἰ δὲ τοῦτο, οὐδὲ αὐτεξ ούσιος ὁ Φαραώ· καὶ φήσει
65
τις ὅτι ἐκ τοῦ ὁμοίου οἱ ἀπολλύμενοι οὐκ αὐτεξούσιοι οὐδὲ παρ' ἑαυτοὺς ἀπολοῦν ται. καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ δὲ λεγόμενον τό· Ἐξελῶ αὐτῶν τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐμβαλῶ σαρκίνας, ὅπως ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ δικαιώματά μου φυλάσσωσι· κινήσαι ἄν τινα ὡς τοῦ θεοῦ διδόντος τὸ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ἐντολαῖς καὶ φυλάσσειν τὰ δικαιώματα, ἐν τῷ τὸ ἐμποδίζον ὑπεξῃρηκέναι, τὴν λιθίνην καρδίαν, καὶ τὸ κρεῖττον ἐντεθεικέναι, τὴν σαρκίνην. ἴδωμεν δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ εὐαγγελίου, τί ὁ σωτὴρ ἀποκρίνεται πρὸς τοὺς πυθομένους, διὰ τί ἐν παραβολαῖς τοῖς πολλοῖς λαλεῖ· Ἵνα, φησὶν, βλέποντες μὴ βλέπωσι, καὶ ἀκούοντες ἀκού ωσι καὶ μὴ συνιῶσι· μήποτε ἐπιστρέψωσι, καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. ἔτι δὲ καὶ παρὰ τῷ Παύλῳ τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. καὶ ἐν ἄλλοις· Καὶ τὸ θέλειν δὲ καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν. καὶ ἐν ἄλλοις· Ἄρ' οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκλη ρύνει. ἐρεῖς μοι οὖν, τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; καί· Ἡ πεισμονὴ ἐκ τοῦ καλοῦντος, καὶ οὐκ ἐξ ἡμῶν. Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; καὶ πάλιν· Μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι, τί με ἐποίησας οὕτως; ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; ταῦτα γὰρ καθ' ἑαυτὰ ἱκανά ἐστι τοὺς πολλοὺς ἐκταράξαι, ὡς οὐκ ὄντος τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσίου, ἀλλὰ τοῦ θεοῦ σώζοντος καὶ ἀπολ λύντος οὓς ἐὰν αὐτὸς βούληται. 21. Ἀρξώμεθα τοίνυν ἀπὸ τῶν περὶ τοῦ Φαραὼ εἰρη μένων ὡς σκληρυνομένου ὑπὸ θεοῦ, ἵνα μὴ ἐξαποστείλῃ τὸν λαόν· ᾧ συνεξετασθήσεται ἅμα καὶ τὸ ἀποστολικόν· Ἄρ' οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. καὶ ἐπεὶ χρῶνται τούτοις τῶν ἑτεροδόξων τινὲς, σχεδὸν καὶ αὐτοὶ τὸ αὐτεξούσιον ἀναιροῦντες, διὰ τὸ φύσεις εἰσάγειν ἀπολ λυμένας, ἀνεπιδέκτους τοῦ σώζεσθαι, καὶ ἑτέρας σωζομένας, ἀδυνάτως ἐχούσας πρὸς τὸ ἀπολέσθαι· τόν τε Φαραώ φασι φύσεως ὄντα ἀπολλυμένης διὰ τοῦτο σκληρύνεσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἐλεοῦντος μὲν τοὺς πνευματικοὺς σκληρύνοντος δὲ τοὺς χοϊκούς· φέρε ἴδωμεν ὅ τί ποτε καὶ λέγουσι. πευσόμεθα γὰρ αὐτῶν εἰ χοϊκῆς φύσεως ὁ Φαραὼ ἦν· ἀποκρινομένοις δὲ ἐροῦμεν ὅτι ὁ τῆς χοϊκῆς φύσεως πάντως ἀπειθεῖ θεῷ· εἰ δὲ ἀπειθεῖ, τίς χρεία σκληρύνεσθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ πλεονάκις; εἰ μὴ ἄρα, ἐπεὶ δυνατὸν ἦν πείθεσθαι αὐτὸν καὶ πάντως ἐπείσθη ἂν, ἅτε οὐκ ὢν χοϊκὸς, ὑπὸ τῶν τεράτων καὶ σημείων δυσωπούμενος, χρῄζει δὲ αὐτοῦ ὁ θεὸς, ὑπὲρ τοῦ ἐνδείξασθαι ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν πολλῶν τὰ μεγαλεῖα, ἐπὶ πλεῖον ἀπειθοῦντος· διὰ τοῦτο αὐτοῦ σκληρύνει τὴν καρ δίαν. ταῦτα δὲ λελέξεται πρῶτον πρὸς αὐτοὺς, εἰς τὸ ἀνατραπῆναι ὃ ὑπολαμβάνουσιν, ὅτι φύσεως ἦν ἀπολλυ μένης ὁ Φαραώ. τὸ δ' αὐτὸ καὶ περὶ τοῦ παρὰ τῷ ἀπο στόλῳ λεγομένου λεκτέον πρὸς αὐτούς. τίνας γὰρ σκλη ρύνει ὁ θεός; τοὺς ἀπολλυμένους, ὥς τι πεισομένους εἰ μὴ σκληρυνθεῖεν; ἢ δηλονότι σωθησομένους, τῷ μὴ εἶναι αὐτοὺς φύσεως ἀπολλυμένης; τίνας δὲ καὶ ἐλεεῖ; ἆρα τοὺς σωθη σομένους; καὶ πῶς χρεία ἐλέου δευτέρου αὐτοῖς, ἅπαξ κατασκευασθεῖσι σωθησομένοις καὶ πάντως διὰ τὴν φύσιν μακαρίοις ἐσομένοις; εἰ μὴ ἄρα, ἐπεὶ ἐπιδέχονται ἀπώλειαν εἰ μὴ ἐλεηθεῖεν, ἐλεοῦνται, ἵν' ὅπερ ἐπιδέχονται μὴ λάβωσι τὸ ἀπολέσθαι, ἀλλὰ γένωνται ἐν χώρᾳ σωζομένων. καὶ ταῦτα μὲν πρὸς ἐκείνους. 21. Ἐπαπορητέον δὲ πρὸς τοὺς νομίζοντας νενοηκέναι τὸ Ἐσκλήρυνε, τί δήποτε λέγουσι τὸν θεὸν ἐνεργοῦντα σκληρύνειν καρδίαν, καὶ τί προτιθέμενον τοῦτο ποιεῖν; τηρείτωσαν γὰρ καὶ ἔννοιαν θεοῦ κατὰ μὲν τὸ ὑγιὲς δικαίου καὶ ἀγαθοῦ· εἰ δὲ μὴ βούλονται, ἐπὶ τοῦ παρόντος αὐτοῖς συγκεχωρήσθω, δικαίου· καὶ παραστησάτωσαν πῶς ὁ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος ἢ ὁ δίκαιος μόνον φαίνεται δικαίως σκληρύνων καρδίαν τοῦ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι ἀπολλυμένου· καὶ πῶς ὁ δίκαιος αἴτιος ἀπωλείας γίνεται καὶ ἀπειθείας, τῶν ὑπ' αὐτοῦ διὰ τὸ σκληρύνεσθαι καὶ ἀπειθῆσαι αὐτῷ κολαζομένων. τί δὲ αὐτῷ καὶ μέμφεται, λέγων· Σὺ δὲ οὐ βούλει ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν μου. Ἰδοὺ, πατάσσω πάντα τὰ πρωτότοκα ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ τὸν πρωτότοκόν σου· καὶ ὅσα ἄλλα ἀναγέγραπται ὡς τοῦ θεοῦ λέγοντος διὰ Μωσέως
66
τῷ Φαραώ; ἀναγκαῖον γὰρ τὸν πιστεύοντα ὅτι ἀληθεῖς αἱ γραφαὶ καὶ ὅτι ὁ θεὸς δίκαιος, ἐὰν εὐγνώμων ᾖ, ἀγωνίζεσθαι πῶς ἐν ταῖς τοιαύταις λέξεσι δίκαιος τρανῶς νοηθῇ. εἰ μὲν γὰρ ἀπογραψάμενός τις γυμνῇ τῇ κεφαλῇ ἵστατο πρὸς τὸ πονηρὸν εἶναι τὸν δημιουργὸν, ἄλλων ἔδει λόγων πρὸς αὐτόν. ἐπεὶ δέ φασι διακεῖσθαι περὶ αὐτοῦ ὡς περὶ δικαίου, καὶ ἡμεῖς ὡς περὶ ἀγαθοῦ ἅμα καὶ δικαίου, σκοπήσωμεν πῶς ἂν ὁ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος σκληρύνοι τὴν καρδίαν Φαραώ. 21. Ὅρα τοίνυν εἰ διά τινος παραδείγματος, ᾧ ὁ ἀπό στολος ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους ἐχρήσατο, δυνάμεθα παραστῆ σαι πῶς μιᾷ ἐνεργείᾳ ὁ θεὸς ὃν μὲν ἐλεεῖ ὃν δὲ σκληρύνει· οὐ προτιθέμενος σκληρύνειν, ἀλλὰ διὰ προθέσεως χρηστῆς, ᾗ ἐπακολουθεῖ διὰ τὸ τῆς κακίας ὑποκείμενον τοῦ παρ' ἑαυτοῖς κακοῦ τὸ σκληρύνεσθαι, σκληρύνειν λεγόμενος τὸν σκληρυνόμενον. Γῆ, φησὶν, ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ' αὐτῆς ἐρχόμενον ὑετὸν, καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις δι' οὓς καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας ὑπὸ τοῦ θεοῦ· ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγὺς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν. οὐκοῦν μία ἐνέργεια ἡ κατὰ τὸν ὑετόν· μιᾶς δὲ ἐνεργείας οὔσης τῆς κατὰ τὸν ὑετὸν, ἡ μὲν γεωργηθεῖσα γῆ καρποφορεῖ, ἡ δὲ ἀμεληθεῖσα καὶ χέρσος ἀκανθοφορεῖ. καὶ δύσφημον μὲν ἂν δόξαι εἶναι τὸ λέγειν τὸν ὕοντα· Ἐγὼ τοὺς καρποὺς ἐποίησα καὶ τὰς ἀκάνθας τὰς ἐν τῇ γῇ· ἀλλ' εἰ καὶ δύσφημον, ἀλλ' ἀληθές. ὑετοῦ γὰρ μὴ γενομένου, οὔτ' ἂν καρποὶ οὔτ' ἂν ἄκανθαι γεγόνεισαν· τούτου δὲ εὐκαίρως καὶ μεμετρημένως ἐπιρρεύσαντος, ἀμφότερα γεγένηται. ἐκφέρουσα γοῦν ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἡ πιοῦσα γῆ τὸν ἐπ' αὐτῆς ἐρχό μενον πολλάκις ὑετὸν ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς. οὐκοῦν τὸ μὲν ἀγαθὸν τοῦ ὑετοῦ καὶ ἐπὶ τὴν χείρονα γῆν ἐλήλυθε· τὸ δὲ ὑποκείμενον, ἠμελημένον καὶ ἀγεώργητον τυγχάνον, ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἐβλάστησεν. οὕτω τοίνυν καὶ τὰ γινόμενα ὑπὸ τοῦ θεοῦ τεράστια οἱονεὶ ὑετός ἐστιν· αἱ δὲ προαιρέσεις αἱ διάφοροι οἱονεὶ ἡ γεγεωργημένη γῆ ἐστὶ καὶ ἡ ἠμελημένη, μιᾷ τῇ φύσει ὡς γῆ τυγχάνουσα. 21.10 Ὥσπερ δὲ εἰ καὶ ὁ ἥλιος ἔλεγε φωνὴν προϊέμενος ὅτι Ἐγὼ τήκω καὶ ξηραίνω, ἐναντίων ὄντων τοῦ τήκεσθαι καὶ τοῦ ξηραίνεσθαι, οὐκ ἂν ψεῦδος ἔλεγε, παρὰ τὸ ὑποκεί μενον· ἀπὸ τῆς μιᾶς θερμότητος τηκομένου μὲν τοῦ κηροῦ ξηραινομένου δὲ τοῦ πηλοῦ· οὕτως ἡ μία ἐνέργεια ἡ διὰ Μωσέως γινομένη σκληρυμμὸν μὲν ἤλεγχε τὸν τοῦ Φαραὼ διὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ, πειθὼ δὲ τὴν τῶν ἐπιμίκτων Αἰγυπτίων συνεξορμησάντων τοῖς Ἑβραίοις. καὶ τὸ κατὰ βραχὺ δὲ ἀναγεγράφθαι οἱονεὶ μαλάσσεσθαι τὴν καρδίαν Φαραὼ, λέγοντος· Ἀλλ' οὐ μακρὰν ἀποτενεῖτε· τριῶν γὰρ ἡμερῶν πορεύσεσθε, καὶ τὰς γυναῖκας ὑμῶν καταλείπετε· καὶ ὅσα ἄλλα κατὰ βραχὺ ἐνδιδοὺς πρὸς τὰ τεράστια ἔλεγε, δηλοῖ ὅτι ἐνήργει μέν τι καὶ εἰς αὐτὸν τὰ σημεῖα, οὐ μὴν τὸ πᾶν κατειργάζετο. οὐκ ἂν δὲ οὐδὲ ταῦτα ἐγίνετο, εἰ τὸ νοού μενον ὑπὸ τῶν πολλῶν· Σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· ὑπ' αὐτοῦ ἐνηργεῖτο, τοῦ θεοῦ δηλονότι. οὐκ ἄτοπον δὲ καὶ ἀπὸ τῆς συνηθείας τὰ τοιαῦτα παραμυθήσασθαι· πολλάκις τῶν χρηστῶν δεσποτῶν φασκόντων τοῖς διὰ τὴν χρηστότητα καὶ μακροθυμίαν ἐπιτριβομένοις οἰκέταις τό· Ἐγώ σε πονηρὸν ἐποίησα, καὶ Ἐγώ σοι αἴτιος γέγονα τῶν τηλικούτων ἁμαρτημάτων. δεῖ γὰρ τοῦ ἤθους ἀκοῦσαι καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ λεγομένου, καὶ μὴ συκοφαντεῖν μὴ κατακούοντας τοῦ βουλήματος τοῦ λόγου. ὁ γοῦν Παῦλος σαφῶς ταῦτα ἐξετάσας φησὶ πρὸς τὸν ἁμαρτάνοντα· Ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ. ἃ γὰρ λέγει πρὸς τὸν ἁμαρτάνοντα ὁ ἀπόστολος, λεγέσθω πρὸς τὸν Φαραὼ, καὶ πάνυ ἁρμοδίως νοηθείη ταῦτα ἀπαγ γελλόμενα αὐτῷ, κατὰ τὴν σκληρότητα καὶ ἀμετανόητον αὐτοῦ καρδίαν θησαυρίζοντος ἑαυτῷ ὀργήν· τῆς σκληρότη τος οὐκ ἂν οὕτως ἐλεγχθείσης οὐδὲ φανερᾶς γεγενημένης, εἰ μὴ τὰ σημεῖα ἐγεγόνει, ἢ ἐγεγόνει μὲν, μὴ τὰ τοσαῦτα δὲ καὶ τηλικαῦτα. 21.11 Ἀλλ' ἐπεὶ δυσπειθεῖς αἱ τοιαῦται
67
διηγήσεις καὶ βίαιοι εἶναι νομίζονται, ἴδωμεν καὶ ἀπὸ προφητικοῦ λόγου, τί φασιν οἱ πολλῆς χρηστότητος θεοῦ πεπειραμένοι, καὶ μὴ βιώσαντες καλῶς ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἁμαρτήσαντες. Τί ἐπλάνησας ἡμᾶς, κύριε, ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σοῦ; ἵνα τί ἐσκλή ρυνας ἡμῶν τὴν καρδίαν, τοῦ μὴ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου; ἐπίστρεψον διὰ τοὺς δούλους σου, διὰ τὰς φυλὰς τῆς κλη ρονομίας σου, ἵνα μικρόν τι κληρονομήσωμεν τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου σου. καὶ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ· Ἠπάτησάς με, κύριε, καὶ ἠπατήθην, ἐκράτησας καὶ ἐδυνάσθης. τὸ γάρ· Ἵνα τί ἐσκλήρυνας ἡμῶν τὴν καρδίαν, τοῦ μὴ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου; λεγόμενον ὑπὸ τῶν ἐλεηθῆναι παρακαλούντων, ἐν ἤθει λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστιν· Ἵνα τί ἐπὶ τοσοῦτον ἐφείσω ἡμῶν, οὐκ ἐπισκεπτόμενος ἡμᾶς ἐπὶ ταῖς ἁμαρτίαις, ἀλλὰ καταλιπὼν ἕως εἰς μέγεθος ἔλθῃ πταισμάτων τὰ ἡμέτερα; ἐγκαταλείπει δὲ μὴ κολαζομένους τοὺς πλείονας, ἵνα τε τὰ ἑκάστου ἤθη ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν ἐξετασθῇ, καὶ φανεροὶ μὲν ἐκ τῆς γενομένης βασάνου οἱ κρείττους γένωνται, οἱ δὲ λοιποὶ μὴ λαθόντες, οὐχὶ θεὸν–πάντα γὰρ οἶδε πρὸ γενέσεως αὐτῶν–ἀλλὰ τὰ λογικὰ καὶ ἑαυτοὺς, ὕστερον τύχωσιν ὁδοῦ θεραπείας· οὐκ ἂν ἐγνωκότες τὴν εὐεργεσίαν, εἰ μὴ ἑαυτῶν κατεγνώκεισαν· ὅπερ συμφέρει ἑκάστῳ, ἵνα αἴσθηται τῆς ἰδιότητος τῆς ἑαυτοῦ καὶ τῆς χάριτος τῆς τοῦ θεοῦ. ὁ δὲ μὴ αἰσθανόμενος τῆς ἰδίας ἀσθενείας καὶ τῆς θείας χάριτος, κἂν εὐεργετῆται μὴ ἑαυτοῦ πεπειραμένος μηδὲ ἑαυτοῦ κατεγνωκὼς, οἰήσεται ἴδιον εἶναι ἀνδραγάθημα τὸ ἀπὸ τῆς οὐρανίου χάριτος αὐτῷ ἐπιχορηγηθέν. τοῦτο δὲ οἴημα, ἐμποιῆσαν καὶ φυσίωσιν, αἴτιον ἔσται καταπτώσεως· ὅπερ νομίζομεν καὶ περὶ τὸν διάβολον γεγονέναι, ἑαυτῷ χαρισά μενον ἃ εἶχε προτερήματα ὅτε ἄμωμος ἦν. Πᾶς γὰρ ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὡς πᾶς ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. κατανόει δὲ ὅτι διὰ τοῦτο ἀποκέκρυπται ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν τὰ θεῖα, ἵνα, ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος, μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ· καὶ ἀποκεκάλυ πται νηπίοις, τοῖς μετὰ τὴν νηπιότητα ἐπὶ τὰ κρείττονα ἐληλυθόσι καὶ μεμνημένοις ὅτι οὐ παρὰ τὴν ἑαυτῶν αἰτίαν τοσοῦτον ὅσον παρὰ τὴν ἄρρητον εὐεργεσίαν ἐπὶ πλεῖστον ὅσον μακαριότητος ἐληλύθασιν. 21.12 Οὐκοῦν ἐγκαταλείπεται θείᾳ κρίσει ὁ ἐγκαταλειπό μενος, καὶ μακροθυμεῖ ἐπί τινας τῶν ἁμαρτανόντων ὁ θεὸς οὐκ ἀλόγως, ἀλλ' ὡς αὐτοῖς συνοίσοντος ὡς πρὸς τὴν ἀθανασίαν τῆς ψυχῆς καὶ τὸν ἄπειρον αἰῶνα τοῦ μὴ ταχὺ συνεργηθῆναι εἰς σωτηρίαν, ἀλλὰ βράδιον ἐπὶ ταύτην ἀχ θῆναι μετὰ τὸ πειραθῆναι πολλῶν κακῶν. ὥσπερ γάρ τινα καὶ ἰατροὶ δυνάμενοι τάχιον ἰάσασθαι, ὅταν ἐγκεκρυμ μένον ἰὸν ὑπονοῶσιν ὑπάρχειν περὶ τὰ σώματα, τὸ ἐναντίον τῷ ἰάσασθαι ἐργάζονται, διὰ τὸ ἰᾶσθαι βούλεσθαι ἀσφαλέ στερον τοῦτο ποιοῦντες· ἡγούμενοι κρεῖττον εἶναι πολλῷ χρόνῳ παρακατασχεῖν τινὰ ἐν τῷ φλεγμαίνειν καὶ κάμνειν ὑπὲρ τοῦ βεβαιότερον αὐτὸν τὴν ὑγείαν ἀπολαβεῖν, ἤπερ τάχιον μὲν ῥῶσαι δοκεῖν ὕστερον δὲ ἀναδῦναι καὶ πρόσκαι ρον γενέσθαι τὴν ταχυτέραν ἴασιν· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ θεὸς, γινώσκων τὰ κρύφια τῆς καρδίας καὶ προγινώσκων τὰ μέλλοντα, διὰ τῆς μακροθυμίας ἐπιτρέπει τάχα καὶ διὰ τῶν ἔξωθεν συμβαινόντων ἐφελκόμενος τὸ ἐν κρυπτῷ κακὸν, ὑπὲρ τοῦ καθᾶραι τὸν δι' ἀμέλειαν τὰ σπέρματα τῆς ἁμαρ τίας κεχωρηκότα, ἵνα εἰς ἐπιπολὴν ἐλθόντα αὐτά τις ἐμέσας, εἰ καὶ ἐπὶ πλεῖον ἐν κακοῖς γεγένηται, ὕστερον δυνηθῇ καθαρσίου τυχὼν τοῦ μετὰ τὴν κακίαν ἀναστοιχειωθῆναι. θεὸς γὰρ οἰκονομεῖ τὰς ψυχὰς οὐχ ὡς πρὸς τὴν φέρ' εἰπεῖν πεντηκονταετίαν τῆς ἐνθάδε ζωῆς, ἀλλ' ὡς πρὸς τὸν ἀπέ ραντον αἰῶνα· ἄφθαρτον γὰρ φύσιν πεποίηκε τὴν νοερὰν καὶ αὐτῷ συγγενῆ, καὶ οὐκ ἀποκλείεται ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἐνταῦθα ζωῆς ἡ λογικὴ ψυχὴ τῆς θεραπείας. 21.13 Φέρε δὲ καὶ τοιαύτῃ εἰκόνι ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου χρησώμεθα. ἔστι τις πέτρα ὀλίγην ἔχουσα καὶ ἐπιπόλαιον γῆν, εἰς ἣν ἂν πέσῃ τὰ σπέρματα ταχὺ ἀνθεῖ, ἀλλ' ἀνθή σαντα, ἐπεὶ ῥίζαν οὐκ ἔχει, ἡλίου ἀνατείλαντος καυματί ζεται καὶ ξηραίνεται. καὶ αὕτη ἡ πέτρα ἀνθρωπίνη ἐστὶ ψυχὴ, διὰ τὴν ἀμέλειαν σκληρυνθεῖσα καὶ διὰ τὴν κακίαν ἀπολιθωθεῖσα· λιθίνη γὰρ οὐδενὶ ἔκτισται ὑπὸ θεοῦ καρδία, ἀλλ' ἀπὸ τῆς πονηρίας τοιαύτη γίνεται. ὥσπερ οὖν, εἰ
68
ἐγκαλοῖ τις τῷ γεωργῷ μὴ τάχιον τὰ σπέρματα ἐπὶ τὴν πετρώδη γῆν βαλόντι, ὁρῶν ἄλλην τινὰ πετρώδη γῆν λαβοῦσαν τὰ σπέρματα καὶ ἀνθοῦσαν, ἀποκρίναιτο ἂν ὁ γεωργὸς ὅτι Βράδιον σπερῶ τὴν γῆν ταύτην ἐπιβαλὼν τὰ δυνάμενα παρακατασχεῖν τὰ σπαρησόμενα, κρείττονος ἐσομένου τῇδε τῇ γῇ τοῦ βραδυτέρου καὶ ἀσφαλεστέρου παρὰ τὴν τάχιον εἰληφυῖαν καὶ ἐπιπολαιοτέρως· πεισθείη μεν ἂν ὡς εὐλόγως λέγοντι τῷ γεωργῷ καὶ ὡς ἐπιστημόνως πεποιηκότι· οὕτω καὶ ὁ μέγας πάσης φύσεως γεωργὸς ὑπερτίθεται τὴν νομισθεῖσαν ἂν τάχιον εὐποιΐαν, ἵνα μὴ ἐπιπόλαιος γένηται. ἀλλ' εἰκός τινα ἡμῖν πρὸς ταῦτα ἀνθυπενεγκεῖν· Διὰ τί δέ τι τῶν σπερμάτων πίπτει ἐπὶ τὴν ἐξ ἐπιπολῆς ἔχουσαν τὴν γῆν οἱονεὶ πέτραν οὖσαν ψυχήν; λεκτέον δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ὅτι βέλτιον τῇδέ τινι προπετέσ τερον βεβουλημένῃ τὰ κρείττονα, καὶ οὐχὶ ὁδῷ ἐπ' αὐτὰ ὁδευσάσῃ, τυχεῖν οὗ βεβούληται· ἵνα ἑαυτῆς ἐπὶ τούτῳ καταγνοῦσα τὴν κατὰ φύσιν γεωργίαν μακροθυμήσῃ ὕστε ρον πολλῷ χρόνῳ λαβεῖν. ἄπειροι γὰρ ἡμῖν, ὡς ἂν εἴποι τις, αἱ ψυχαὶ καὶ ἄπειρα τὰ τούτων ἤθη καὶ πλεῖστα ὅσα τὰ κινήματα καὶ αἱ προθέσεις καὶ αἱ ἐπιβολαὶ καὶ αἱ ὁρμαί· ὧν εἷς μόνος οἰκονόμος ἄριστος καὶ τοὺς καιροὺς ἐπιστά μενος καὶ τὰ ἁρμόζοντα βοηθήματα καὶ τὰς ἀγωγὰς καὶ τὰς ὁδοὺς, ὁ τῶν ὅλων θεὸς καὶ πατὴρ, ὁ εἰδὼς πῶς καὶ τὸν Φαραὼ ἄγει διὰ τοσῶνδε καὶ καταποντισμοῦ, εἰς ὃν οὐ καταλήγει ἡ οἰκονομία τοῦ Φαραώ. οὐ γὰρ ἐπεὶ κατε ποντώθη ἀνελύθη· Ἐν γὰρ χειρὶ θεοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν, πᾶσά τε φρόνησις καὶ ἐργατιῶν ἐπιστήμη. καὶ ταῦτα μὲν μετρίως εἰς ἀπολογίαν περὶ τοῦ ἐσκληρύνθαι τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ περὶ τοῦ· Ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. 21.14 Ἴδωμεν δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ Ἰεζεκιὴλ λέγοντος· Ἐξελῶ τὰς λιθίνας καρδίας ἀπ' αὐτῶν καὶ ἐμβαλῶ σαρ κίνας, ὅπως ἐν τοῖς δικαιώμασί μου πορεύωνται καὶ τὰ προστάγματά μου φυλάσσωσιν. εἰ γὰρ ὅτε βούλεται ὁ θεὸς ἐξαίρει τὰς λιθίνας καρδίας καὶ ἐντίθησι σαρκίνας, ὥστε τὰ προστάγματα αὐτοῦ φυλάττεσθαι καὶ τηρεῖσθαι τὰς ἐντολὰς, οὐκ ἔστι τὴν κακίαν ἀποθέσθαι ἐφ' ἡμῖν. τὸ γὰρ ἐξαιρεθῆναι τὰς λιθίνας καρδίας οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὴν κακίαν, καθ' ἣν σκληρύνεταί τις, περιαιρεθῆναι ἀφ' οὗ ὁ θεὸς βούλεται· καὶ τὸ ἐγγενέσθαι καρδίαν σαρκίνην, ἵνα ἐν τοῖς προστάγμασί τις πορεύηται τοῦ θεοῦ καὶ φυλάσσῃ αὐτοῦ τὰς ἐντολὰς, τί ἄλλο ἐστὶν ἢ εἰκτικὸν γενέσθαι καὶ μὴ ἀντίτυπον πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρακτικὸν τῶν ἀρετῶν; εἰ δὲ ταῦτα ἐπαγγέλλεται ὁ θεὸς ποιεῖν, καὶ πρὶν ἀφελεῖν αὐτὸν τὰς λιθίνας καρδίας οὐκ ἀποτιθέμεθα αὐτὰς, δῆλον ὅτι οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστὶν ἀποθέσθαι τὴν κακίαν· καὶ εἰ οὐχ ἡμεῖς τι πράττομεν ἵνα ἐγγένηται ἡμῖν ἡ σαρκίνη καρδία, ἀλλὰ θεοῦ ἐστὶν ἔργον, οὐχ ἡμέτερον ἔργον ἔσται τὸ κατ' ἀρετὴν βιοῦν, ἀλλὰ πάντη θεία χάρις. ταῦτα μὲν ἐρεῖ ὁ ἀπὸ τῶν ψιλῶν ῥητῶν τὸ ἐφ' ἡμῖν ἀναιρῶν. ἡμεῖς δὲ ἀποκρινούμεθα τούτων οὕτως ἀκούειν δεῖν λέγοντες ὅτι, ὥσπερ ὁ ἐν ἀμαθίᾳ καὶ ἀπαιδευσίᾳ τυγχάνων, αἰσθανόμενος τῶν ἰδίων κακῶν ἤτοι ἐκ προτροπῆς τοῦ διδάσκοντος ἢ ἄλλως ἐξ ἑαυτοῦ, ἐπιδίδωσιν ἑαυτὸν ᾧ νομίζει δύνασθαι αὐτὸν χειραγωγήσειν ἐπὶ παίδευσιν καὶ ἀρετὴν, ἐπιδι δόντος δὲ τούτου ὁ παιδεύων ἐπαγγέλλεται ἐξελεῖν τὴν ἀπαιδευσίαν καὶ ἐνθήσειν παιδείαν, οὐχ ὡς οὐδενὸς ὄντος εἰς τὸ παιδευθῆναι καὶ φυγεῖν τὴν ἀπαιδευσίαν ἐπὶ τῷ ἑαυτὸν προσαγηοχότι θεραπευθησόμενον, ἀλλ' ὡς ἐπαγ γελλόμενος βελτιώσειν τὸν βουλόμενον· οὕτως ὁ θεῖος λόγος ἐπαγγέλλεται τῶν προσιόντων τὴν κακίαν ἐξαιρεῖν, ἣν ὠνόμασε λιθίνην καρδίαν, οὐχὶ ἐκείνων οὐ βουλομένων ἀλλ' ἑαυτοὺς τῷ ἰατρῷ τῶν καμνόντων παρεσχηκότων· ὥσπερ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις εὑρίσκονται οἱ κάμνοντες προσ ερχόμενοι τῷ σωτῆρι καὶ ἀξιοῦντες ἰάσεως τυχεῖν καὶ θεραπευόμενοι. καὶ ἔστι φέρ' εἰπεῖν τὸ τοὺς τυφλοὺς ἀναβλέψαι ἔργον, κατὰ μὲν τὸ ἠξιωκέναι πιστεύσαντας δύνασθαι θεραπεύεσθαι, τῶν πεπονθότων, κατὰ δὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁράσεως, τοῦ σωτῆρος ἡμῶν. οὕτως οὖν ἐπαγγέλλεται ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐμποιήσειν ἐπιστήμην τοῖς προσιοῦσιν, ἐξελὼν τὴν λιθίνην καὶ σκληρὰν καρδίαν, ὅπερ ἐστὶ τὴν κακίαν, ὑπὲρ τοῦ τινα πορεύεσθαι ταῖς θείαις ἐντολαῖς καὶ φυλάσσειν τὰ θεῖα προστάγματα.
69
21.15 Ἦν μετὰ ταῦτα τὸ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε ὁ σωτὴρ ἔφασκε διὰ τοῦτο τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς λαλεῖν, Ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσι, μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. καὶ ἐρεῖ ὁ ἐξ ἐναντίας· Εἰ πάντως τῶν σαφεστέρων ἀκούσαντες οἵδε τινὲς ἐπιστρέφουσιν, καὶ οὕτως ἐπιστρέφουσιν ὥστε ἀξίους αὐτοὺς γενέσθαι ἀφέσεως ἁμαρτημάτων, οὐκ ἔστι δὲ ἐπ' αὐτοῖς τὸ ἀκοῦσαι τῶν σαφεστέρων λόγων ἀλλ' ἐπὶ τῷ διδάσκοντι, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀπαγγέλλει αὐτοῖς σαφέστερον, μήποτε ἴδωσι καὶ συνιῶσιν· οὐκ ἔστιν ἐπ' αὐτοῖς τὸ σωθῆναι· εἰ δὲ τοῦτο, οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι περὶ σωτηρίας καὶ ἀπωλείας. πιθανὴ μὲν οὖν πρὸς ταῦτα ἀπολογία ἦν, εἰ μὴ προσέκειτο τό· Μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς· τὸ ὅτι οὐκ ἐβούλετο τοὺς μὴ ἐσομένους καλοὺς καὶ ἀγαθοὺς συνιέναι τῶν μυστικωτέρων ὁ σωτὴρ, καὶ διὰ τοῦτο ἐλάλει αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς· νῦν δὲ, κειμένου τοῦ· Μήποτε ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς· ἡ ἀπολογία ἐστὶ χαλεπωτέρα. πρῶτον τοίνυν σημειωτέον ἐστὶ τὸν τόπον πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους, λεξιθηροῦντας μὲν τὰ ἀπὸ τῆς παλαιᾶς διαθήκης τοιαῦτα, ἔνθα ἐμφαίνεται, ὡς αὐτοὶ τολμῶντες λέγουσιν, ὠμότης τοῦ δημιουργοῦ, ἡ ἀμυντικὴ καὶ ἀνταποδοτικὴ τῶν χειρόνων προαίρεσις, ἢ ὅ τί ποτε θέλουσι τὸ τοιοῦτον ὀνομάζειν, μόνον ἵνα λέγωσιν οὐκ ἀγαθότητα εἶναι ἐν τῷ κτίσαντι· οὐχ ὁμοίως δὲ οὐδὲ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνοντας τῇ καινῇ, ἀλλὰ παραπεμπομένους τὰ παραπλήσια οἷς νομίζουσιν εἶναι ἐπιλήπτοις ἀπὸ τῆς παλαιᾶς. φανερῶς γὰρ καὶ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον ὁ σωτὴρ δείκνυται, ὡς αὐτοὶ φάσκουσιν ἐπὶ τῶν προτέρων, διὰ τοῦτο σαφῶς μὴ φθεγγόμενος ἵνα μὴ ἐπιστρέψωσιν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἐπιστρέψαντες ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἄξιοι γένωνται· ὅπερ καθ' αὑτὸ οὐδενὸς ἔλαττόν ἐστι τῶν ἀπὸ τῆς παλαιᾶς κατηγορουμένων τοι ούτων. ἐὰν δὲ περὶ τοῦ εὐαγγελίου ἀπολογίαν ζητῶσι, λεκτέον πρὸς αὐτούς· εἰ μὴ ἐπιλήπτως ποιῶσιν ἐπὶ τῶν ὁμοίων προβλημάτων ἀνομοίως ἱστάμενοι, καὶ κατὰ μὲν τὴν καινὴν οὐ προσκόπτοντες ἀλλ' ἀπολογίαν ζητοῦντες, κατὰ δὲ τὴν παλαιὰν περὶ τῶν παραπλησίων, δέον ἀπολο γεῖσθαι ὁμοίως τοῖς ἀπὸ τῆς καινῆς, κατηγοροῦντες· ἐξ ὧν συμβιβάσωμεν αὐτοὺς διὰ τὰς ὁμοιότητας ἐπὶ τὸ πάντα ἡγεῖσθαι ἑνὸς εἶναι γράμματα θεοῦ. φέρε δὴ καὶ πρὸς τὸ προκείμενον ἀπολογίαν κατὰ τὸ δυνατὸν πορισώμεθα. 21.16 Ἐφάσκομεν καὶ περὶ τοῦ Φαραὼ ἐξετάζοντες ὅτι ἐνίοτε τὸ τάχιον θεραπευθῆναι οὐ πρὸς καλοῦ γίνεται τοῖς θεραπευομένοις, εἰ παρ' ἑαυτοὺς χαλεποῖς περιπεσόντες εὐχερῶς ἀπαλλαγεῖεν τούτων οἷς περιπεπτώκασι· κατα φρονοῦντες γὰρ ὡς εὐιάτου τοῦ κακοῦ, δεύτερον οὐ φυλατ τόμενοι τὸ περιπεσεῖν αὐτῷ ἐν αὐτῷ ἔσονται. διόπερ ἐπὶ τῶν τοιούτων ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, κατὰ τὴν χρηστό τητα αὐτοῦ ὑπερτίθεται τὴν ταχυτέραν πρὸς αὐτοὺς βοήθειαν καὶ, ἵν' οὕτως εἴπω, βοηθῶν αὐτοῖς οὐ βοηθεῖ, τούτου αὐτοῖς λυσιτελοῦντος. εἰκὸς οὖν καὶ τοὺς ἔξω, περὶ ὧν ὁ λόγος, τῷ σωτῆρι κατὰ τὸ προκείμενον ἑωραμένους οὐ βεβαίους ἔσεσθαι ἐν τῇ ἐπιστροφῇ εἰ τρανότερον ἀκούσαιεν τῶν λεγομένων, ὑπὸ τοῦ κυρίου ᾠκονομῆσθαι μὴ σαφέστερον ἀκοῦσαι τῶν βαθυτέρων· μήποτε τάχιον ἐπιστρέψαντες καὶ ἰαθέντες ἐν τῷ ἀφέσεως τυχεῖν, ὡς εὐχερῶν τῶν τῆς κακίας τραυμάτων καὶ εὐιάτων καταφρονήσαντες, πάλιν καὶ τάχιον αὐτοῖς περιπέσωσι. τάχα δὲ καὶ τίνοντες δίκας τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων, ὧν εἰς τὴν ἀρετὴν ἐπλημμέλη σαν καταλιπόντες αὐτὴν, οὐδέπω τὸν πρέποντα χρόνον ἐκπεπληρώκεσαν· τῷ καταλειπομένους αὐτοὺς ἀπὸ τῆς θείας ἐπισκοπῆς, ἐπὶ πλεῖον ἐμφορηθέντας τῶν ἰδίων ἃ ἔσπειραν κακῶν, ὕστερον εἰς βεβαιοτέραν μετάνοιαν καλεῖσθαι, οὐ ταχέως περιπεσουμένους οἷς πρότερον περι πεπτώκεσαν τὸ ἀξίωμα ἐνυβρίσαντες τῶν καλῶν καὶ τοῖς χείροσιν ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότες. οἱ μὲν οὖν ἔξω λεγόμενοι, δηλονότι συγκρίσει τῶν ἔσω, οὐ πάντη πόρρω τῶν ἔσω τυγχάνοντες τῶν ἔσω σαφῶς ἀκουόντων, ἀκούουσιν ἀσαφῶς διὰ τὸ ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λέγεσθαι· πλὴν ἀκούουσιν. ἕτεροι δὲ τῶν ἔξω οἱ λεγόμενοι Τύριοι, καίτοιγε προ εγνωσμένοι
70
ὅτι πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ καθήμενοι μετενόησαν, ἐγγὺς γενομένου τοῦ σωτῆρος τῶν ὁρίων αὐτῶν, οὐδὲ τὰ τῶν ἔξω ἀκούουσιν· ὡς εἰκὸς μᾶλλον πόρρω ὄντες τῆς ἀξίας τῶν ἔξω, ἵν' ἐν ἄλλῳ καιρῷ μετὰ τὸ ἀνεκτότερον αὐτοῖς γενέσθαι παρὰ τοὺς μὴ παραδεξαμένους τὸν λόγον, ἐφ' ὧν ἐμνημόνευσε καὶ τῶν Τυρίων, εὐκαιρότερον ἀκούσαντες βεβαιότερον μετανοήσωσιν. ὅρα δὲ εἰ μὴ μᾶλλον ἡμεῖς πρὸς τῷ ἐξεταστικῷ καὶ τὸ εὐσεβὲς πάντη ἀγωνιζόμεθα τηρεῖν περὶ θεοῦ καὶ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ, ἐκ παντὸς ἀπο λογεῖσθαι πειρώμενοι ὡς ἐν τηλικούτοις καὶ τοιούτοις περὶ τῆς ποικίλης προνοίας τοῦ θεοῦ ἀθανάτου ψυχῆς προνοου μένου. εἰ γοῦν τις περὶ τῶν ὀνειδιζομένων ζητοίη, ὅτι ὁρῶντες τεράστια καὶ ἀκούοντες θείων λόγων οὐκ ὠφελοῦνται, Τυρίων ἂν μετανοησάντων εἰ τοιαῦτα παρ' αὐτοῖς ἐγεγόνει καὶ εἴρητο· ζητοίη δὲ φάσκων, τί δήποτε τοῖς τοιούτοις ἐκήρυξεν ὁ σωτὴρ ἐπὶ κακῷ αὐτῶν, ἵνα βαρύτερον αὐτοῖς τὸ ἁμάρτημα λογισθῇ· λεκτέον πρὸς αὐτὸν ὅτι ὁ πάντων τὰς διαθέσεις κατανοῶν τῶν αἰτιωμένων αὐτοῦ τὴν πρόνοιαν, ὡς παρ' ἐκείνην οὐ πεπιστευκότων μὴ δωρησαμένην ἰδεῖν ἃ ἑτέροις θεάσασθαι ἐχαρίσατο, καὶ μὴ οἰκονομήσασαν ἀκοῦσαι τούτων ἃ ἄλλοι ἀκούσαντες ὠφέληνται, τὴν ἀπο λογίαν οὐκ εὔλογον οὖσαν ἐλέγξαι βουλόμενος δίδωσι ταῦτα, ἃ οἱ μεμφόμενοι τὴν διοίκησιν αὐτοῦ ᾔτησαν· ἵνα μετὰ τὸ λαβεῖν, οὐδὲν ἧττον ἐλεγχθέντες ὡς ἀσεβέστατοι τῷ μηδ' οὕτως τῷ ὠφελεῖσθαι ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκέναι, παύ σωνται τοῦ τοιούτου θράσους, καὶ κατ' αὐτὸ τοῦτο ἐλευ θερωθέντες μάθωσιν ὅτι ποτὲ εὐεργετῶν τινὰς ὁ θεὸς μέλλει καὶ βραδύνει, μὴ χαριζόμενος ὁρᾷν καὶ ἀκούειν τοιαῦτα, ἐφ' οἷς ὁραθεῖσι καὶ ἀκουσθεῖσι βαρυτέρα καὶ χαλεπωτέρα ἡ ἁμαρτία ἐλέγχεται τῶν μετὰ τηλικαῦτα καὶ τοιαῦτα μὴ πεπιστευκότων. 21.17 Ἴδωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ· Ἄρ' οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. οἱ γὰρ ἐπιλαμβανόμενοί φασιν· Εἰ μὴ τοῦ θέλοντος μηδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ, οὐκ ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν τὸ σώζεσθαι, ἀλλ' ἐκ κατασκευῆς τῆς ἀπὸ τοῦ τοιούσδε κατασκευάσαντος γεγενημένης ἢ ἐκ προαιρέσεως τοῦ ὅτε βούλεται ἐλεοῦντος. παρ' ὧν τοῦτο πευστέον· Τὸ θέλειν τὰ καλὰ καλόν ἐστιν ἢ φαῦλον; καὶ τὸ τρέχειν βουλόμενον τυχεῖν τοῦ τέλους ἐν τῷ σπεύδειν ἐπὶ τὰ καλὰ ἐπαινετόν ἐστιν ἢ ψεκτόν; εἴτε γὰρ ἐροῦσι ψεκτὸν, παρὰ τὴν ἐνάργειαν ἀποκρινοῦνται, καὶ τῶν ἁγίων θελόντων καὶ τρεχόντων, καὶ δηλονότι ἐν τούτῳ ψεκτὸν οὐ ποιούντων. εἴτε ἐροῦσιν ὅτι καλὸν τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ, πευσόμεθα πῶς ἡ ἀπολλυμένη φύσις θέλει τὰ κρείττονα· οἱονεὶ γὰρ δένδρον πονηρὸν καρποὺς ἀγαθοὺς φέρει, εἴγε καλὸν τὸ θέλειν τὰ κρείττονα. τρίτον δὲ ἐροῦσιν ὅτι τῶν μέσων ἐστὶ τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ, καὶ οὔτε ἀστεῖον οὔτε φαῦλον. λεκτέον δὲ πρὸς τοῦτο ὅτι, εἰ τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τὸ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλὰ μέσον ἐστὶ, καὶ τὸ ἐναντίον αὐτῷ μέσον ἐστὶ, τουτέστι τὸ θέλειν τὰ κακὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ κακά. οὐχὶ δέ γε μέσον ἐστὶ τὸ θέλειν τὰ κακὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ κακά. οὐκ ἄρα μέσον τὸ θέλειν τὰ καλὰ καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ καλά. 21.18 Τοιαύτην τοίνυν ἀπολογίαν ἡγοῦμαι δύνασθαι ἡμᾶς πορίζειν πρὸς τό· Ἄρ' οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. φησὶν ἐν τῇ βίβλῳ τῶν ψαλμῶν ὁ Σολομῶν· αὐτοῦ γάρ ἐστιν ἡ ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν, ἐξ ἧς παραθησόμεθα τὰ ῥητά· Ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόν· ἐὰν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων· οὐκ ἀποτρέπων ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ οἰκοδομεῖν οὐδὲ διδάσκων μὴ ἀγρυπνεῖν εἰς τὸ φρουρεῖν ἡμῶν τὴν ἐν τῇ ψυχῇ πόλιν, ἀλλὰ παριστὰς ὅτι τὰ χωρὶς θεοῦ οἰκοδο μούμενα καὶ τὰ μὴ τυγχάνοντα τῆς ἀπὸ τούτου φυλακῆς μάτην οἰκοδομεῖται καὶ ἀνηνύτως τηρεῖται· εὐλόγως ἂν ἐπιγραφησομένου κυρίου τῆς οἰκοδομῆς τοῦ θεοῦ, καὶ ἄρχοντος τῆς φρουρᾶς τῆς πόλεως τοῦ τῶν ὅλων δεσπότου. ὥσπερ οὖν εἰ λέγοιμεν, οὐ τοῦ οἰκοδομοῦντος ἀλλὰ τοῦ θεοῦ ἔργον ἐστὶν τόδε τὸ οἰκοδόμημα, καὶ οὐ τοῦ φυλάξαντος κατόρθωμα ἀλλὰ τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ τὸ μηδὲν πεπον θέναι ἀπὸ πολεμίων τήνδε τὴν πόλιν, οὐκ ἂν
71
πταίοιμεν, ὑπακουομένου μὲν τοῦ καὶ κατὰ τὸν ἄνθρωπόν τι γεγονέναι τοῦ δὲ ἀνδραγαθήματος εὐχαρίστως ἐπὶ τὸν τελειωτὴν θεὸν ἀναφερομένου· οὕτως ἐπεὶ οὐκ ἀρκεῖ τὸ ἀνθρώπινον θέλειν πρὸς τὸ τυχεῖν τοῦ τέλους, οὐδὲ τὸ τῶν οἱονεὶ ἀθλητῶν τρέχειν πρὸς τὸ καταλαβεῖν τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· θεοῦ γὰρ συμπαρισταμένου ταῦτα ἀνύεται· καλῶς λέγεται τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. ὡς εἰ καὶ ἐπὶ γεωργίας, ὅπερ καὶ γέγραπται, ἐλέγετο· Ἐγὼ ἐφύτευσα, Ἀπολλὼς ἐπότισεν, ὁ δὲ θεὸς ηὔξησεν· ὥστε οὔτε ὁ φυτεύων ἐστί τι οὔτε ὁ ποτίζων, ἀλλ' ὁ αὐξάνων θεός· καὶ τὸ τοὺς καρποὺς πλήρεις γεγονέναι οὐκ ἂν εὐσεβῶς λέγοιμεν ἔργον εἶναι τοῦ γεωργοῦ ἢ ἔργον τοῦ ποτίσαντος, ἀλλ' ἔργον τοῦ θεοῦ· οὕτω καὶ ἡ ἡμετέρα τελείωσις οὐχὶ μηδὲν ἡμῶν πραξάντων γίνεται, οὐ μὴν ἀφ' ἡμῶν ἀπαρτί ζεται, ἀλλὰ θεὸς τὸ πολὺ ταύτης ἐνεργεῖ. καὶ ἵνα ἐναρ γέστερον πιστευθῇ τοῦτο εἶναι τὸ λεγόμενον, ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς τὸ παράδειγμα ληψόμεθα. πρὸς γὰρ τὴν τῶν ἀνέμων πνοὴν καὶ τὴν τῶν ἀέρων εὐκρασίαν καὶ τὴν τῶν ἀστέρων λαμπρότητα συνεργούντων τῇ τῶν ἐμπλεόν των σωτηρίᾳ, πόστον ἂν ἀριθμὸν ἔχειν λέγοιτο τῆς ἐπὶ τὸν λιμένα ἀποκαταστάσεως ἡ κυβερνητικὴ τέχνη; οὐδ' αὐτῶν τῶν κυβερνητῶν δι' εὐλάβειαν πολλάκις τολμώντων ὁμολογεῖν τὸ σεσωκέναι τὴν ναῦν, ἀλλὰ τῷ θεῷ τὸ πᾶν ἀναφερόντων· οὐ τῷ μηδὲν αὐτοὺς ἐνηργηκέναι, ἀλλὰ τῷ εἰς ὑπερβολὴν πολλαπλάσιον εἶναι τὸ ἀπὸ τῆς προνοίας τοῦ ἀπὸ τῆς τέχνης. καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας γοῦν σωτηρίας πολλαπλάσιόν ἐστιν εἰς ὑπερβολὴν τὸ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τοῦ ἀπὸ τοῦ ἐφ' ἡμῖν. διόπερ ἡγοῦμαι λέγεσθαι τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. εἰ γὰρ ὡς ἐκεῖνοι ὑπολαμβάνουσι δεῖ ἐκλαμβάνειν τό· Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ· περισσαὶ αἱ ἐντολαὶ, καὶ μάτην αὐτὸς ὁ Παῦλος αἰτιᾶταί τινας ὡς παραπεπτωκότας καὶ ἀποδέχεταί τινας ὡς κατωρθωκότας καὶ νομοθετεῖ ταῖς ἐκκλησίαις· εἰκῆ δὲ ἡμεῖς ἐπιδίδομεν ἑαυτοὺς ἐπὶ τὸ θέλειν τὰ κρείττονα, εἰκῆ δὲ καὶ ἐπὶ τὸ τρέχειν. ἀλλ' οὐ μάτην ὁ Παῦλος τάδε συμβουλεύει καὶ τούσδε μέμφεται καὶ τούσδε ἀποδέχεται· οὐδὲ μάτην ἡμεῖς ἐπιδίδομεν ἑαυτοὺς τῷ θέλειν τὰ κρείττονα καὶ τῷ σπεύδειν ἐπὶ τὰ διαφέροντα. οὐκ ἄρα ἐκεῖνοι καλῶς ἐξειλήφασι τὰ κατὰ τὸν τόπον. 21.19 Πρὸς τούτοις ἦν· Τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστί. καί φασί τινες· Εἰ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τὸ θέλειν καὶ ἀπὸ τοῦ θεοῦ τὸ ἐνεργεῖν, κἂν κακῶς θέλωμεν κἂν κακῶς ἐνεργῶμεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ ταῦθ' ἡμῖν ὑπῆρξεν· εἰ δὲ τοῦτο, οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι. πάλιν τε αὖ κρείττονα θέλοντες καὶ τὰ διαφέροντα ἐνεργοῦντες, ἐπεὶ ἀπὸ θεοῦ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ἐστὶν, οὐχ ἡμεῖς τὰ διαφέροντα πεποιήκαμεν, ἀλλ' ἡμεῖς μὲν ἐδόξαμεν, ὁ δὲ θεὸς ταῦτα ἐδωρήσατο· ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι. καὶ πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον ὅτι ἡ τοῦ ἀποστόλου λέξις οὔ φησι τὸ θέλειν τὰ κακὰ ἐκ θεοῦ εἶναι ἢ τὸ θέλειν τὰ ἀγαθὰ ἐκ θεοῦ εἶναι, ὁμοίως τε τὸ ἐνεργεῖν τὰ κρείττονα καὶ τὰ χείρονα· ἀλλὰ τὸ καθόλου θέλειν καὶ τὸ καθόλου τρέχειν. ὡς γὰρ ἀπὸ θεοῦ ἔχομεν τὸ εἶναι ζῶα καὶ τὸ εἶναι ἄνθρωποι, οὕτω καὶ τὸ καθόλου θέλειν, ὡς εἰ ἔλεγον, καὶ τὸ καθόλου κινεῖσθαι. ὥσπερ δὲ ἔχοντες τῷ ζῶα εἶναι τὸ κινεῖσθαι καὶ φέρ' εἰπεῖν τάδε τὰ μέλη κινεῖν, χεῖρας ἢ πόδας, οὐκ ἂν εὐλόγως λέγοιμεν ἔχειν ἀπὸ θεοῦ τὸ εἰδικὸν τόδε, τὸ κινεῖσ θαι πρὸς τὸ τύπτειν ἢ ἀναιρεῖν ἢ ἀφαιρεῖσθαι τὰ ἀλλότρια· ἀλλὰ τὸ μὲν γενικὸν, τὸ κινεῖσθαι, ἐλάβομεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἡμεῖς δὲ χρώμεθα τῷ κινεῖσθαι ἐπὶ τὰ χείρονα ἢ ἐπὶ τὰ βελτίονα· οὕτω τὸ μὲν ἐνεργεῖν, ᾗ ζῶά ἐσμεν, εἰλήφαμεν ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καὶ τὸ θέλειν ἐλάβομεν ἀπὸ τοῦ δημιουργοῦ· ἡμεῖς δὲ τῷ θέλειν ἢ ἐπὶ τοῖς καλλίστοις ἢ ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις χρώμεθα, ὁμοίως καὶ τῷ ἐνεργεῖν. 21.20 Ἔτι πρὸς τὸ μὴ ἡμᾶς εἶναι αὐτεξουσίους δόξει τὸ ἀποστολικὸν ῥητὸν περισπᾷν, ἔνθα ἑαυτῷ ἀνθυποφέρων φησίν· Ἄρ' οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. ἐρεῖς μοι οὖν· τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀντ αποκρινόμενος τῷ θεῷ; μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι· τί με ἐποίησας
72
οὕτως; ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; ἐρεῖ γάρ τις· εἰ, ὡς ὁ κεραμεὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιεῖ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν σκεύη, οὕτως ὁ θεὸς ἃ μὲν εἰς σωτηρίαν ἃ δὲ εἰς ἀπώλειαν· οὐ παρ' ἡμᾶς τὸ σώζεσθαι ἢ ἀπόλλυσθαι γίνεται, οὐδέ ἐσμεν αὐτεξούσιοι. λεκτέον δὲ πρὸς τὸν τούτοις οὕτω χρώμενον· εἰ δύναται περὶ τοῦ ἀποστόλου νοεῖν ὡς μαχό μενα ἑαυτῷ λέγοντος; οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ὅτι τολμήσει τις τοῦτο εἰπεῖν. εἰ τοίνυν μὴ ἐναντία ἑαυτῷ φθέγγεται ὁ ἀπόστολος, πῶς κατὰ τὸν οὕτως ἐκδεξάμενον εὐλόγως αἰτιᾶται μεμφόμενος τὸν ἐν Κορίνθῳ πεπορνευκότα, ἢ τοὺς παραπεπτωκότας καὶ μὴ μετανοήσαντας ἐπὶ τῇ ἀσελγείᾳ καὶ ἀκρασίᾳ ᾗ ἔπραξαν; πῶς δὲ εὐλογεῖ ὡς εὖ πεποιηκότας οὓς ἐπαινεῖ, ὥσπερ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον, λέγων· Δῴη ὁ κύριος ἔλεος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέ ψυξεν, καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη· ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν· δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ; οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν δὴ ἀπόστολόν ἐστι ψέγειν ὡς ἄξιον μέμψεως τὸν ἡμαρτηκότα καὶ ἀποδέχεσθαι ὡς ἐπαινετὸν τὸν εὖ πεποιηκότα, πάλιν δ' αὖ ὡς μηδενὸς ὄντος ἐφ' ἡμῖν φάσκειν παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ εἶναι τὸ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, τὸ δὲ εἰς ἀτιμίαν; πῶς δὲ καὶ τό· Τοὺς πάντας ἡμᾶς παραστῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον· ὑγιές ἐστι, τῶν τὰ φαῦλα πεποιηκότων διὰ τὸ ἐκτίσθαι αὐτοὺς σκεύη ἀτιμίας ἐπὶ τοῦτο πράξεως ἐληλυθότων, καὶ τῶν κατ' ἀρετὴν βιωσάντων τῷ ἀρχῆθεν αὐτοὺς ἐπὶ τούτῳ κατεσκευ άσθαι καὶ σκεύη τιμῆς γεγονέναι τὸ καλὸν πεποιηκότων; ἔτι δὲ πῶς οὐ μάχεται τῷ, ὡς ὑπολαμβάνουσιν ἐξ ὧν παρε θέμεθα ῥητῶν, παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ ἔντιμον ἢ ἄτιμον εἶναι σκεῦος τὸ ἀλλαχοῦ λεγόμενον· Ἐν μεγάλῃ οἰκίᾳ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, καὶ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν, ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον; εἰ γὰρ ὁ ἐκκαθάρας ἑαυτὸν γίνεται σκεῦος εἰς τιμὴν, ὁ δὲ ἀπερικάθαρτον ἑαυτὸν περιϊδὼν σκεῦος εἰς ἀτιμίαν, ὅσον ἐπὶ ταύταις ταῖς λέξεσιν οὐδαμῶς αἴτιος ὁ δημιουργός. ποιεῖ μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς σκεύη τιμῆς καὶ σκεύη ἀτιμίας οὐκ ἀρχῆθεν κατὰ τὴν πρόγνωσιν, ἐπεὶ μὴ κατ' αὐτὴν προκατακρίνει ἢ προδικαιοῖ, ἀλλὰ σκεύη τιμῆς τοὺς ἐκκαθάραντας ἑαυτοὺς καὶ σκεύη ἀτιμίας τοὺς ἀπερικαθάρτους ἑαυτοὺς περιϊδόντας· ὥστε ἐκ πρεσβυτέρων αἰτίων τῆς κατασκευῆς τῶν εἰς τιμὴν καὶ εἰς ἀτιμίαν σκευῶν γίνεσθαι ὃν μὲν εἰς τιμὴν ὃν δὲ εἰς ἀτιμίαν. 21.21 Εἰ δὲ ἅπαξ προσιέμεθα εἶναί τινας πρεσβυτέρας αἰτίας τοῦ σκεύους τῆς τιμῆς καὶ τοῦ σκεύους τῆς ἀτιμίας, τί ἄτοπον ἀνελθόντας εἰς τὸν περὶ ψυχῆς τόπον <νοεῖν> πρεσβύτερα αἴτια τοῦ τὸν Ἰακὼβ ἠγαπῆσθαι καὶ τὸν Ἠσαῦ μεμισῆσθαι γεγονέναι εἰς τὸν Ἰακὼβ πρὸ τῆς ἐνσωματώσεως καὶ εἰς τὸν Ἠσαῦ πρὸ τοῦ εἰς τὴν κοιλίαν τῆς Ῥεβέκκας γενέσθαι; ἅμα δὲ σαφῶς δηλοῦται ὅτι, ὅσον ἐπὶ τῇ ὑποκει μένῃ φύσει, ὥσπερ εἷς ὑπόκειται τῷ κεραμεῖ πηλὸς ἀφ' οὗ φυράματος γίνεται εἰς τιμὴν καὶ εἰς ἀτιμίαν σκεύη, οὕτω μιᾶς φύσεως πάσης ψυχῆς ὑποκειμένης τῷ θεῷ καὶ ἵν' οὕτως εἴπω ἑνὸς φυράματος ὄντος τῶν λογικῶν ὑποστάσεων, πρεσβύτερά τινα αἴτια πεποίηκε τούσδε μὲν εἶναι εἰς τιμὴν τούσδε δὲ εἰς ἀτιμίαν. εἰ δὲ ἐπιπλήσσει ἡ λέξις τοῦ ἀποστόλου ἡ λέγουσα· Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; τάχα διδάσκει ὅτι ὁ μὲν παρ ρησίαν ἔχων πρὸς τὸν θεὸν ὡς πιστὸς καὶ εὖ βιοὺς οὐκ ἂν ἀκούσαι· Σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; ὁποῖος ἦν Μωσῆς· Μωσῆς γὰρ ἐλάλει, ὁ δὲ θεὸς αὐτῷ ἀπεκρίνατο φωνῇ· καὶ ὡς ἀποκρίνεται ὁ θεὸς πρὸς Μωσέα, οὕτως ἀποκρίνεται καὶ ὁ ἅγιος πρὸς τὸν θεόν. ὁ δὲ ταύτην μὴ κτησάμενος τὴν παρρησίαν, δηλονότι ἢ ἀπολωλεκὼς ἢ περὶ τούτων οὐ κατὰ φιλομάθειαν ἀλλὰ κατὰ φιλονεικίαν ζητῶν καὶ διὰ τοῦτο λέγων· Τί ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; οὗτος ἂν ἄξιος εἴη τῆς ἐπιπλήξεως τῆς λεγούσης· Μενοῦνγε, ὦ
73
ἄνθρωπε, σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταπο κρινόμενος τῷ θεῷ; 21.22 Τοῖς δὲ τὰς φύσεις εἰσάγουσι καὶ χρωμένοις τῷ ῥητῷ ταῦτα λεκτέον· εἰ σώζουσι τὸ ἀπὸ ἑνὸς φυράματος γίνεσθαι τοὺς ἀπολλυμένους καὶ τοὺς σωζομένους καὶ τὸν δημιουργὸν τῶν σωζομένων εἶναι δημιουργὸν καὶ τῶν ἀπολλυμένων, καὶ εἰ ἀγαθὸς ὁ ποιῶν οὐ μόνον πνευματικοὺς ἀλλὰ καὶ χοϊκούς (τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἕπεται), δυνατὸν μέντοι γε ἐκ προτέρων τινῶν κατορθωμάτων γενόμενον νῦν σκεῦος τιμῆς, καὶ μὴ ὅμοια δράσαντα μηδὲ ἀκόλουθα τῷ σκεύει τῆς τιμῆς, γενέσθαι εἰς ἕτερον αἰῶνα σκεῦος ἀτιμίας· ὡς πάλιν οἷόν τέ ἐστι διὰ πρεσβύτερα τούτου τοῦ βίου γενόμενον σκεῦος ἀτιμίας ἐνθάδε, διορθωθέντα ἐν τῇ καινῇ κτίσει γενέσθαι σκεῦος τιμῆς, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον. καὶ τάχα οἱ νῦν Ἰσραηλῖται μὴ ἀξίως τῆς εὐγενείας βιώσαντες ἐκπεσοῦνται τοῦ γένους, οἱονεὶ ἀπὸ σκευῶν τιμῆς εἰς σκεῦος ἀτιμίας μεταβαλοῦντες· καὶ πολλοὶ τῶν νῦν Αἰγυπτίων καὶ Ἰδουμαίων τῷ Ἰσραὴλ προσελθόντες, ἐπὰν καρποφορήσωσιν ἐπὶ πλεῖον, εἰσελεύσονται εἰς ἐκκλησίαν κυρίου, οὐκ ἔτι Αἰγύπτιοι καὶ Ἰδουμαῖοι εἶναι λελογισμένοι ἀλλ' ἐσόμενοι Ἰσραηλῖται· ὥστε κατὰ τοῦτο διὰ τὰς προαιρέσεις τινὰς μὲν ἐκ χειρόνων εἰς κρείττονα προκόπτειν, ἑτέρους δὲ ἀπὸ κρειττόνων εἰς χείρονα καταπίπτειν, καὶ ἄλλους ἐν τοῖς καλοῖς τηρεῖσθαι ἢ ἀπὸ καλῶν εἰς κρείττονα ἐπαναβαίνειν, ἄλλους τε αὖ τοῖς κακοῖς παραμένειν ἢ ἀπὸ κακῶν χεομένης τῆς κακίας χείρονας γίνεσθαι. 21.23 Ἐπεὶ δὲ ὅπου μὲν ὁ ἀπόστολος οὐ προσποιεῖται τὸ ἐπὶ τῷ θεῷ εἰς τὸ γενέσθαι σκεῦος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐφ' ἡμᾶς ἀναφέρει λέγων· Ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν, ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασ μένον· ὅπου δὲ οὐ προσποιεῖται τὸ ἐφ' ἡμῖν ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐπὶ τὸν θεὸν ἀναφέρειν δοκεῖ φάσκων· Ἐξουσίαν ἔχει ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· καὶ οὐκ ἔστιν ἐναντιώ ματα τὰ εἰρημένα ὑπ' αὐτοῦ· συνακτέον ἀμφότερα καὶ ἕνα λόγον ἐξ ἀμφοτέρων τέλειον ἀποδοτέον. οὔτε τὸ ἐφ' ἡμῖν χωρὶς τῆς ἐπιστήμης τοῦ θεοῦ, οὔτε ἡ ἐπιστήμη τοῦ θεοῦ προκόπτειν ἡμᾶς ἀναγκάζει ἐὰν μὴ καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τὸ ἀγαθόν τι συνεισαγάγωμεν· οὔτε τοῦ ἐφ' ἡμῖν χωρὶς τῆς ἐπιστήμης τοῦ θεοῦ καὶ τῆς καταχρήσεως τοῦ κατ' ἀξίαν τοῦ ἐφ' ἡμῖν ποιοῦντος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν γενέσθαι τινά· οὔτε τοῦ ἐπὶ τῷ θεῷ μόνου κατασκευάζοντος εἰς τιμὴν ἢ εἰς ἀτιμίαν τινὰ, ἐὰν μὴ ὕλην τινὰ διαφορᾶς σχῇ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν κλίνουσαν ἐπὶ τὰ κρείττονα ἢ ἐπὶ τὰ χείρονα. καὶ ταῦτα μὲν αὐτάρκως ἡμῖν κατεσκευάσθω περὶ τοῦ αὐτεξουσίου. 22.1nΤί ἡ τῶν ἐπὶ γῆ λογικῶν ἤτοι ἀνθρωπίνων ψυχῶν δια πορὰ ἐπικεκρυμμένω δηλουμένη ἐκ τῆ οἰκοδομῆ τοῦ πύργου καὶ τῆ κατ' αὐτὴν υγχύ εω τῶν γλω ῶν. ἐν ᾧ καὶ περὶ πολλῶν κυρίων ἐπιτε ταγμένων τοῖ δια παρεῖ ι κατὰ ἀναλογίαν τῆ κατα τά εω . τόμου εʹ κατὰ Κέλ ου. Ἴδωμεν δὲ καὶ τὴν ἑξῆς τοῦ Κέλσου λέξιν, οὕτως ἔχουσαν· «Ἰουδαῖοι μὲν οὖν ἔθνος ἴδιον γενόμενοι, καὶ κατὰ τὸ ἐπιχώριον νόμους θέμενοι, καὶ τούτους ἐν σφίσιν ἔτι νῦν περιστέλλοντες, καὶ θρησκείαν ὁποίαν δὴ πάτριον δ' οὖν φυλάσσοντες, ὅμοια τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις δρῶσιν· ὅτι ἕκαστοι τὰ πάτρια ὁποῖά ποτ' ἂν τύχῃ καθεστηκότα περιέ πουσι. δοκεῖ δ' οὕτω καὶ συμφέρειν, οὐ μόνον καθότι ἐπὶ νοῦν ἦλθεν ἄλλοις ἄλλως νομίσαι καὶ δεῖ φυλάττειν τὰ εἰς κοινὸν κεκυρωμένα, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὡς εἰκὸς τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα καὶ κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα ταύτῃ καὶ διοικεῖται. καὶ δὴ τὰ παρ' ἑκάστοις ὀρθῶς ἂν πράττοιτο ταύτῃ δρώμενα ὅπη ἐκείνοις φίλον· παραλύειν δὲ οὐχ ὅσιον εἶναι τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα.» ἐν τούτοις δὴ ὁ Κέλσος ἐμ φαίνει ὅτι οἱ πάλαι Αἰγύπτιοι Ἰουδαῖοι ὕστερον ἔθνος ἐγίγνοντο ἴδιον, καὶ νόμους θέμενοι τούτους περιστέλλουσι. καὶ ἵνα μὴ ἐπαναλάβωμεν τὰς ἐκκειμένας τοῦ Κέλσου λέξεις, φησὶ καὶ συμφέρειν τούτοις τὰ πάτρια θρησκεύειν ὁμοίως τοῖς ἄλλοις ἔθνεσι τὰ ἴδια περιέπουσι. καὶ βαθυ τέραν τινὰ ἐκτίθεται περὶ τοῦ συμφέρειν Ἰουδαίοις περιέ πειν τὰ πάτρια αἰτίαν, αἰνισσόμενος ὅτι τοὺς ἑκάστων
74
νόμους οἱ λαχόντες ἐπόπται εἶναι τῆς γῆς τῶν νομοθετου μένων συνεργοῦντες τοῖς νομοθέταις ἔθεντο. ἔοικεν οὖν δηλοῦν ὅτι καὶ τὴν Ἰουδαίων χώραν καὶ τὸ ἐπ' αὐτῆς ἔθνος ἐποπτεύει τις ἤ τινες, ὑφ' οὗ ἢ ὑφ' ὧν οἱ Ἰουδαίων νόμοι συνεργοῦντος ἢ συνεργούντων Μωσεῖ ἐτέθησαν. 22. «Καὶ χρὴ,» φησὶ, «τοὺς νόμους τηρεῖν, οὐ μόνον καθότι ἐπὶ νοῦν ἦλθεν ἄλλοις ἄλλως νομίσαι καὶ ὅτι δεῖ φυλάσσειν τὰ εἰς κοινὸν κεκυρωμένα, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὡς εἰκὸς τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα καὶ κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα ταύτῃ καὶ διοικεῖται.» Εἶθ' ὡσπερεὶ ἐπιλαθόμενος ὁ Κέλσος ὧν εἶπε κατὰ Ἰουδαίων, νῦν ἐν τῷ καθολικῷ περὶ πάντων τῶν τὰ πάτρια τηρούντων ἐπαίνῳ καὶ τούτους περιλαμβάνει λέγων· «Καὶ δὴ τὰ παρ' ἑκάστοις ὀρθῶς ἂν πράττοιτο ταύτῃ δρώμενα, ὅπη ἐκείνοις φίλον.» καὶ ὅρα εἰ μὴ ἄντι κρυς τὸ ὅσον ἐφ' ἑαυτῷ τὸν Ἰουδαῖον ἐν τοῖς ἰδίοις νόμοις βούλεται βιοῦντα μὴ ἀφίστασθαι αὐτῶν, ὡς οὐχ ὅσιον πράττοντα ἐὰν ἀποστῇ· λέγει γὰρ ὅτι «παραλύειν οὐχ ὅσιον εἶναι τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα.» ἐβου λόμην δὲ πρὸς ταῦτα αὐτοῦ ἢ τῶν συμφρονούντων αὐτῷ πυθέσθαι, τίς ἄρα εἴη ὁ τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις διανείμας, καὶ δηλονότι τὴν Ἰουδαίων χώραν καὶ τοὺς Ἰουδαίους τῷ λαχόντι ἢ τοῖς λαχοῦσιν αὐτήν; ἆρα γὰρ, ὡς ὀνομάσαι ἂν ὁ Κέλσος, ὁ Ζεύς τινι ἤ τισι διένειμε τὸ Ἰουδαίων ἔθνος καὶ τὴν χώραν αὐτῶν; καὶ ἐβούλετο τὸν λαχόντα τὴν Ἰουδαίαν τοιούτους θέσθαι ἐν Ἰουδαίοις νόμους, ἢ παρὰ τὸ βούλημα αὐτοῦ τὸ τοιοῦτο γεγένηται; ὡς δ' ἂν ἀποκρίνηται, ὁρᾷς ὅτι ὁ λόγος στενο χωρηθήσεται. εἰ δὲ μὴ ἀπό τινος ἑνὸς διανενέμηται τὰ μέρη τῆς γῆς τοῖς ἐπόπταις αὐτῶν, ἄρα ἀποκληρωτικῶς καὶ χωρὶς ἐπιστάτου ἕκαστος ὡς ἔτυχε διενείματο τὴν γῆν· ἀλλὰ καὶ τοῦτ' ἄτοπον καὶ μετρίως τῆς τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ προνοίας ἀναιρετικόν ἐστι. 22.3 Πῶς δὲ καὶ κατὰ τίνας ἐπικρατείας διειλημμένα τὰ μέρη τῆς γῆς διοικεῖται ὑπὸ τῶν ἐποπτευόντων αὐτὰ, ὁ βουλόμενος διηγησάσθω· ἀπαγγειλάτω δὲ ἡμῖν καὶ πῶς ὀρθῶς πράττεται τὰ παρ' ἑκάστοις δρώμενα, ὅπη τοῖς ἐπόπταις ἐστὶ φίλον· καὶ εἰ ὀρθῶς ἔχουσι φέρ' εἰπεῖν οἱ Σκυθῶν περὶ ἀναιρέσεως πατέρων νόμοι· ἢ οἱ Περσῶν μὴ κωλύοντες γαμεῖσθαι τοῖς οἰκείοις παισὶ τὰς μητέρας μηδὲ ὑπὸ τῶν πατέρων τὰς ἑαυτῶν θυγατέρας. καὶ τί με δεῖ ἐπιλεγόμενον ἀπὸ τῶν πραγματευσαμένων περὶ τῶν ἐν τοῖς διαφόροις ἔθνεσι νόμων προσαπορεῖν, πῶς παρ' ἑκάστοις ὀρθῶς πράττονται καθὼς τοῖς ἐπόπταις φίλον οἱ νόμοι; λεγέτω δ' ἡμῖν ὁ Κέλσος πῶς οὐχ ὅσιον παραλύειν νόμους πατρίους περὶ τοῦ γαμεῖν μητέρας καὶ θυγατέρας, ἢ περὶ τοῦ μακάριον εἶναι ἀγχόνῃ τὸν βίον ἐξελθεῖν, ἢ πάντως καθαίρεσθαι τοὺς ἑαυτοὺς παραδιδόντας τῷ πυρὶ καὶ τῇ διὰ πυρὸς ἀπαλλαγῇ τῇ ἀπὸ τοῦ βίου· καὶ πῶς οὐχ ὅσιον παραλύειν νόμους τοὺς φέρ' εἰπεῖν παρὰ Ταύροις περὶ τοῦ ἱερεῖα τοὺς ξένους προσάγεσθαι τῇ Ἀρτέμιδι, ἢ παρὰ Λιβύων τισὶ περὶ τοῦ καταθύειν τὰ τέκνα τῷ Κρόνῳ. πλὴν ἀκολουθεῖ τῷ Κέλσῳ τὸ μὴ ὅσιον εἶναι Ἰουδαίοις παραλύειν νόμους πατρίους, τοὺς περὶ τοῦ μὴ δεῖν ἄλλον τινὰ σέβειν θεὸν παρὰ τὸν τῶν ὅλων δημιουργόν. καὶ ἔσται κατ' αὐτὸν οὐ φύσει τὸ ὅσιον, ἀλλά τινι θέσει καὶ νομίσει θεῖον· ὅσιον γὰρ παρὰ τοῖσδε μὲν σέβειν κροκόδειλον καὶ ἐσθίειν τῶν παρ' ἄλλοις τι προσκυνουμένων· καὶ ὅσιον ἑτέροις τὸ σέβειν τὸν μόσχον, καὶ παρ' ἄλλοις τὸν τράγον νομίζειν θεόν. οὕτω δ' ἔσται ὁ αὐτὸς ὅσια μὲν ποιῶν ὡς πρὸς τούσδε τοὺς νόμους, ἀνόσια δὲ ὡς πρὸς ἑτέρους· ὅπερ ἐστὶ πάντων ἀτοπώτατον. 22.4 Ἀλλ' εἰκὸς ὅτι φήσουσι πρὸς ταῦτα, ὅσιον εἶναι τὸν τὰ πάτρια φυλάττοντα, καὶ μηδαμῶς ἀνόσιον ἐπεὶ μὴ καὶ τὰ ἑτέρων [οὐ] τηρεῖ· πάλιν τε αὖ τὸν νομισθέντα ἀνόσιον εἶναι παρὰ τοῖσδέ τισι μὴ εἶναι ἀνόσιον, ὅταν κατὰ τὰ πάτρια τὰ μὲν ἴδια σέβῃ τὰ δὲ παρὰ τοῖς ἐναντίους ἔχουσι νόμους προσπολεμῇ καὶ καταθοινᾶται. ταῦτα δὲ ὅρα εἰ μὴ πολλὴν ἐμφαίνει τὴν περὶ τοῦ δικαίου καὶ ὁσίου καὶ εὐσεβείας ταραχὴν, οὐ διαρθρουμένης οὐδὲ φύσιν τινὰ ἰδίαν ἐχούσης καὶ εὐσεβεῖς εἶναι χαρακτηριζούσης τοὺς τὰ κατ' αὐτὴν πράττοντας. εἴπερ οὖν ἡ εὐσέβεια καὶ ἡ ὁσιότης καὶ ἡ δικαιοσύνη τῶν πρός τί ἐστιν, ὡς τὸ αὐτὸ εἶναι ὅσιον καὶ ἀνόσιον παρὰ τὰς
75
διαφόρους σχέσεις καὶ τοὺς νόμους· ὅρα εἰ μὴ καὶ ἡ σωφροσύνη τῶν πρός τι ἀκολούθως ἔσται, καὶ ἡ ἀνδρεία καὶ ἡ φρόνησις καὶ ἡ ἐπιστήμη καὶ αἱ λοιπαὶ ἀρεταί· ὧν οὐδὲν ἂν εἴη ἀτοπώτερον. 22.5 Διὰ τούτων δὲ ὁδεύειν δοκεῖ τῷ Κέλσῳ ὁ λόγος ἐπὶ τὸ «δεῖν πάντας ἀνθρώπους κατὰ τὰ πάτρια ζῇν, οὐκ ἂν μεμφθέντας ἐπὶ τούτῳ· χριστιανοὺς δὲ τὰ πάτρια καταλι πόντας, καὶ οὐχ ἕν τι τυγχάνοντας ἔθνος ὡς Ἰουδαῖοι, ἐγκλήτως προστίθεσθαι τῇ τοῦ Ἰησοῦ διδασκαλίᾳ.» λεγέτω οὖν ἡμῖν, πότερον καθηκόντως οἱ φιλοσοφοῦντες καὶ δι δασκόμενοι μὴ δεισιδαιμονεῖν καταλείψουσι τὰ πάτρια, ὡς καὶ φαγεῖν τῶν ἀπηγορευμένων ἐν τοῖς πατρίσιν αὐτῶν· ἢ παρὰ τὸ καθῆκον τοῦτο πράξουσιν; εἰ μὲν γὰρ διὰ φιλο σοφίαν καὶ τὰ κατὰ δεισιδαιμονίας μαθήματα οὐ φυλάτ τοντες τὰ πάτρια καὶ φάγοιεν ἂν τῶν ἀπηγορευμένων αὐτοῖς ἐκ πατέρων, διὰ τί οὐχὶ καὶ χριστιανοὶ, λόγου αἱροῦντος μὴ τευτάζειν περὶ τὰ ἀγάλματα καὶ τὰ ἱδρύματα ἢ καὶ περὶ τὰ δημιουργήματα τοῦ θεοῦ, ἀλλ' ὑπεραναβαίνειν καὶ τὴν ψυχὴν παριστάνειν τῷ δημι ουργῷ, τὸ ἀνάλογον ποιοῦντες τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἀνεγ κλήτως τοῦτο πράττοιεν; εἰ δ' ὑπὲρ τοῦ φυλάξαι τὴν προκειμένην αὐτῷ ὑπόθεσιν ὁ Κέλσος ἐρεῖ ἢ οἱ συνευδο κοῦντες τοῖς αὐτοῦ, ὅτι καὶ φιλοσοφήσας τις τηρήσει τὰ πάτρια· ὥρα φιλοσόφους γελοιοτάτους φέρ' εἰπεῖν ἐν Αἰγυπτίοις γενέσθαι φυλαττομένους ἐμφαγεῖν κρομύων, ἵνα τὰ πάτρια τηρῶσιν, ἢ μορίων τινῶν τοῦ σώματος οἷον κεφαλῆς καὶ ὤμου, ἵνα μὴ παραβαίνωσι τὰ ὑπὸ πατέρων αὐτοῖς παραδοθέντα. οὕτως οὖν καὶ ὁ ὑπὸ τοῦ λόγου προσαχθεὶς ἐπὶ τὸ σέβειν τὸν τῶν ὅλων θεὸν, καὶ διὰ τὰ πάτρια κάτω που μένων παρὰ τοῖς ἀγάλμασι καὶ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἱδρύμασι καὶ μὴ βουλόμενος ἀναβῆναι τῇ προαιρέσει πρὸς τὸν δημιουργὸν, παραπλήσιος ἂν γένοιτο τοῖς μαθοῦσι μὲν τὰ φιλοσοφίας, φοβουμένοις δὲ τὰ μὴ φοβερὰ καὶ νομίζουσιν ἀσέβειαν εἶναι τὸ τοιῶνδε ἐμφαγεῖν. 22. Ἁπλούστερον μὲν οὖν καὶ κοινότερον ἱσταμένοις πρὸς τὰς Κέλσου ἐκκειμένας λέξεις αὐτάρκη τὰ εἰρημένα· ἐπεὶ δὲ νομίζομεν καὶ τῶν ἐξεταστικωτέρων τινὰς ἐντεύξε σθαι τῇδε τῇ γραφῇ, φέρε ὀλίγα τῶν βαθυτέρων παρακιν δυνεύοντες ἐκθώμεθα, ἔχοντά τινα μυστικὴν καὶ ἀπόρρητον θεωρίαν, περὶ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμῆ σθαι χωρία τῶν ἐπὶ γῆς· καὶ τῶν κατειλεγμένων ἀτόπων φέρε, ὅση δύναμις, καθαρὸν παραστήσωμεν τὸν λόγον. δοκεῖ δή μοι παρακηκοέναι τινῶν ὁ Κέλσος περὶ τῆς διανεμήσεως τῶν ἐπὶ γῆς μυστικωτέρων λόγων, ὧν ἐφάπ τεται μέν πως καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία, εἰσαγαγοῦσά τινας τῶν νομιζομένων θεῶν περὶ τῆς Ἀττικῆς πρὸς ἀλλή λους ἡμιλλῆσθαι, ποιοῦσα δὲ παρὰ τοῖς ποιηταῖς τινὰς τῶν λεγομένων θεῶν ὁμολογεῖν τινὰς τόπους οἰκειοτέρους αὐτοῖς. καὶ ἡ βαρβαρικὴ δὲ ἱστορία, καὶ μάλιστα ἡ Αἰγυπτίων, τοιαῦτά τινα ἐμφαίνει περὶ τοῦ μερισμοῦ τῶν τῆς Αἰγύπτου καλουμένων νομῶν, λέγουσα ὅτι ἡ λαχοῦσα τὴν Σάϊν Ἀθηνᾶ ἡ αὐτὴ ἔχει καὶ τὴν Ἀττικήν. Αἰγυπτίων δὲ οἱ λόγιοι μυρία ὅσα τοιαῦτα φήσουσιν· οὐκ οἶδα δ' εἰ καὶ Ἰουδαίους συμπαραλαμβάνοντες καὶ τὴν χώραν αὐτῶν τῇ πρός τινα διανεμήσει. ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἔξω τοῦ θείου λόγου λεγομένων εἰς ταῦτα ἅλις ἐπὶ τοῦ παρόντος. 22. Φαμὲν δ' ὅτι ὁ καθ' ἡμᾶς προφήτης τοῦ θεοῦ καὶ γνήσιος θεράπων αὐτοῦ Μωσῆς ἐν τῇ τοῦ Δευτερονομίου ᾠδῇ ἐκτίθεται περὶ τοῦ μερισμοῦ τῶν ἐπὶ γῆς τοιαῦτα, λέγων· Ὅτε διεμέριζεν ὁ ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς Ἀδὰμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων θεοῦ· καὶ ἐγενήθη μερὶς κυρίου λαὸς αὐτοῦ Ἰακὼβ, σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ. τὰ δὲ περὶ τῆς διανεμήσεως τῶν ἐθνῶν ὁ αὐτὸς Μωσῆς ἐν τῷ ἐπιγεγραμμένῳ βιβλίῳ Γένεσις ἐν ἱστορίας τρόπῳ φησὶν οὕτως· Καὶ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἓν, καὶ φωνὴ μία πᾶσι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κινῆσαι αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν εὗρον πεδίον ἐν γῇ Σενναὰρ, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ. καὶ μετ' ὀλίγα· Κατέβη, φησὶ, κύριος ἰδεῖν τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον ὃν ᾠκοδόμησαν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. καὶ εἶπε κύριος Ἰδοὺ γένος ἓν καὶ χεῖλος ἓν πάντων· καὶ τοῦτο ἤρξαντο ποιῆσαι, καὶ νῦν οὐκ ἐκλείψει ἀπ' αὐτῶν πάντα ὅσα ἂν ἐπιθῶνται ποιεῖν· δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν αὐτῶν, ἵνα μὴ ἀκούσωσιν ἕκαστος τὴν
76
φωνὴν τοῦ πλησίον αὐτοῦ. καὶ διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ἐκεῖθεν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπαύσαντο οἰκοδομοῦντες τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σύγχυσις, ὅτι ἐκεῖ συνέχεε κύριος ὁ θεὸς τὰ χείλη πάσης τῆς γῆς, κἀκεῖθεν διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. καὶ ἐν τῇ ἐπιγεγραμμένῃ δὲ Σολομῶντος σοφίᾳ περὶ τῆς σοφίας καὶ τῶν κατὰ τὴν σύγχυσιν τῶν διαλέκτων, ἐν ᾗ γεγένηται ὁ μερισμὸς τῶν ἐπὶ γῆς, τοιαῦτα περὶ τῆς σοφίας εἴρηται· Αὕτη καὶ ἐν ὁμονοίᾳ πονηρίας ἐθνῶν συγχυθέντων ἔγνω τὸν δίκαιον, καὶ ἐφύλαξεν αὐτὸν ἄμεμ πτον τῷ θεῷ, καὶ ἐπὶ τέκνου σπλάγχνοις ἰσχυρὸν ἐφύλαξε. 22. Πολὺς δ' ὁ λόγος καὶ μυστικὸς ὁ περὶ τούτων, ᾧ ἁρμόζει τό· Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλόν· ἵνα μὴ εἰς τὰς τυχούσας ἀκοὰς ὁ περὶ ψυχῶν οὐκ ἐκ μετενσω ματώσεως εἰς σῶμα ἐνδουμένων λόγος ῥιπτῆται, μηδὲ τὰ ἅγια διδῶται τοῖς κυσὶ, μηδ' οἱ μαργαρῖται παραβάλλωνται χοίροις. ἀσεβὲς γὰρ τὸ τοιοῦτον, προδοσίαν περιέχον τῶν ἀπορρήτων τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας λογίων, περὶ ἧς καλῶς γέγραπται· Εἰς κακότεχνον ψυχὴν οὐκ εἰσελεύσεται σοφία, οὐδὲ κατοικήσει ἐν σώματι κατάχρεῳ ἁμαρτίας. ἀρκεῖ δὲ τὰ κεκρυμμένως ὡς ἐν ἱστορίας τρόπῳ εἰρημένα κατὰ τὸν τῆς ἱστορίας παραστῆσαι τρόπον, ἵν' οἱ δυνάμενοι ἑαυτοῖς ἐπεξεργάσωνται τὰ κατὰ τὸν τόπον. 22. Νοείσθωσαν τοίνυν πάντες οἱ ἐπὶ γῆς μιᾷ τινὶ δια λέκτῳ θείᾳ χρώμενοι, καὶ ὅσον γε συμφωνοῦσι πρὸς ἀλλή λους τηρείσθωσαν ἐν τῇ θείᾳ διαλέκτῳ· καὶ ἔστωσαν ἀκίνητοι τῶν ἀνατολῶν, εἰς ὅσον εἰσὶ τὰ τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ ἀπὸ τοῦ φωτὸς ἀϊδίου ἀπαυγάσματος φρονοῦντες. καὶ οὗτοι, ἐπὰν κινήσωσιν ἀπὸ τῶν ἀνατολῶν ἑαυτοὺς ἀλλότρια ἀνατολῶν φρονοῦντες, εὑρισκέτωσαν πεδίον ἐν γῇ Σενναὰρ, ὅπερ ἑρμηνεύεται Ὀδόντων ἐκτιναγμὸς κατὰ σύμβολον τοῦ ἀπολλύναι αὐτοὺς τὰ δι' ὧν τρέφονται, καὶ κατοικείτωσαν ἐκεῖ. εἶτα τὰ τῆς ὕλης συναγαγεῖν θέλοντες καὶ κολλᾷν τὰ μὴ πεφυκότα κολλᾶσθαι οὐρανῷ, ἵνα διὰ τῶν ὑλικῶν ἐπιβουλεύσωσι τοῖς ἀΰλοις, λεγέτωσαν· Δεῦτε, πλινθεύ σωμεν πλίνθους καὶ ὀπτήσωμεν αὐτὰς πυρί. ὡς οὖν κρατύνοντες καὶ πηγνύντες τὰ πήλινα καὶ ὑλικὰ, καὶ τὴν πλίνθον λίθον ποιεῖν θέλοντες καὶ τὸν πηλὸν ἄσφαλτον, καὶ διὰ τούτων οἰκοδομεῖν πόλιν καὶ πύργον οὗ ὅσον ἐπὶ τῇ ὑπολήψει αὐτῶν ἔσται ἡ κεφαλὴ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, παρα διδόσθωσαν ἕκαστος κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἀπὸ ἀνατολῶν κινήσεως ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ' ἔλαττον αὐτοῖς γεγενημένης, καὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς κατασκευῆς τῶν πλίνθων εἰς λίθους καὶ τοῦ πηλοῦ εἰς ἄσφαλτον καὶ τῆς ἐκ τούτων οἰκοδομῆς, ἀγγέλοις ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ' ἔλαττον χαλεπωτέροις, καὶ τοιοῖσδε ἢ τοιοῖσδε, ἕως τίσωσι δίκας ἐφ' οἷς τετολμήκασι· καὶ ὑπὸ τῶν ἀγγέλων ἀγέσθωσαν ἕκαστος τῶν ἐμποιησάντων τὴν οἰκείαν ἑαυτοῖς διάλεκτον ἐπὶ τὰ μέρη τῆς γῆς κατὰ τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν, οἵδε μὲν ἐπὶ τὴν φέρ' εἰπεῖν καυσώδη χώραν ἄλλοι δ' ἐπὶ τὴν διὰ τὸ κατεψύχθαι κολάζουσαν τοὺς ἐνοικοῦντας, καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τὴν δυσγεωργητοτέραν ἄλλοι δὲ ἐπὶ τὴν ἔλαττον τοιαύτην, καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τὴν πεπληρωμένην θηρίων οἱ δὲ ἐπὶ τὴν ἐπ' ἔλαττον ἔχουσαν αὐτά. 22.10 Εἶτα εἴ τις δύναται ὡς ἐν ἱστορίας σχήματι, ἐχού σης μέν τι καὶ καθ' αὑτὴν ἀληθὲς, ἐμφαινούσης δέ τι καὶ ἀπόρρητον, ἰδέτω καὶ τοὺς τὴν ἐξ ἀρχῆς διάλεκτον τετηρη κότας τῷ μὴ κεκινηκέναι ἀπ' ἀνατολῶν μένοντας ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ τῇ ἀνατολικῇ διαλέκτῳ· καὶ νοείτω τούτους μόνους γεγονέναι μερίδα κυρίου καὶ λαὸν αὐτοῦ τὸν καλού μενον Ἰακὼβ, γεγονέναι δὲ καὶ σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ· καὶ οὗτοι μόνοι ἐπιστατείσθωσαν ὑπὸ ἄρχοντος οὐκ ἐπὶ κολάσει παρειληφότος τοὺς ὑπ' αὐτῷ, ὥσπερ οἱ ἄλλοι. βλεπέτω δ' ὁ δυνάμενος ὡς ἐν ἀνθρώποις ἐν τῇ τούτων πολιτείᾳ τῶν τεταγμένων κατὰ τὴν διαφέρου σαν μερίδα τῷ κυρίῳ γενομένας ἁμαρτίας, πρότερον μὲν ἀνεκτὰς καὶ τοιαύτας ὡς μὴ πάντη ἀξίους εἶναι αὐτοὺς τοῦ ἐγκαταλείπεσθαι, ὕστερον δὲ πλείονας μὲν ἀλλ' ἔτι ἀνεκτάς· καὶ τοῦτ' ἐπὶ πλείονα χρόνον νοῶν γινόμενον, καὶ ἀεὶ θεραπείαν προσαγομένην, καὶ ἐκ διαλειμμάτων τούτους ἐπιστρέφοντας, ὁράτω αὐτοὺς καταλειπομένους κατὰ τὴν
77
ἀναλογίαν τῶν ἁμαρτανομένων τοῖς λαχοῦσι τὰς ἄλλας χώρας, πρότερον μὲν ἐπὶ τὸ ἔλαττον αὐτοὺς κολασθέντας καὶ τίσαντας δίκην, ὡσπερεὶ παιδευθέντας, ἐπανελθεῖν εἰς τὰ οἰκεῖα· ὕστερον δὲ βλεπέτω αὐτοὺς παραδιδομένους χαλεπωτέροις ἄρχουσιν, ὡς ἂν ὀνομάσαιεν αἱ γραφαὶ, Ἀσσυρίοις, εἶτα Βαβυλωνίοις. εἶτα προσαγομένων θερα πειῶν ὁράτω τούτους οὐδὲν ἧττον αὔξοντας τὰ ἁμαρτανό μενα, καὶ διὰ τοῦτ' ἐπισπειρομένους ὑπὸ τῶν διαρπαζόντων αὐτοὺς ἀρχόντων τῶν λοιπῶν ἐθνῶν ταῖς ἄλλαις μερίσιν. ὁ δ' ἄρχων αὐτῶν ἐπίτηδες παροράτω διαρπαζομένους αὐτοὺς ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν ἀρχόντων· ἵνα καὶ αὐτὸς εὐλόγως, ὡσπερεὶ ἑαυτὸν ἐκδικῶν, λαβὼν ἐξουσίαν ἀποσπάσαι τῶν λοιπῶν ἐθνῶν οὓς ἂν δύνηται, τὸ τοιοῦτο ποιήσῃ καὶ νόμους τε αὐτοῖς θῆται καὶ βίον ὑποδείξῃ καθ' ὃν βιωτέον· ἵνα αὐτοὺς ἀναγάγῃ ἐπὶ τέλος, ἐφ' ὅπερ ἀνῆγε τοὺς μὴ ἁμαρτάνοντας ἀπὸ τοῦ προτέρου ἔθνους. καὶ διὰ τούτου μανθανέτωσαν οἱ δυνάμενοι τὰ τηλικαῦτα βλέπειν, ὅτι πολλῷ δυνατώτερος ὁ λαχὼν τοὺς πρότερον μὴ ἡμαρτη κότας τῶν λοιπῶν ἐστίν· ἐπεὶ δεδύνηται ἀπὸ τῆς πάντων μερίδος ἐπιλέκτους λαβὼν ἀποστῆσαι μὲν αὐτοὺς τῶν ἐπὶ κολάσει παρειληφότων, προσαγαγεῖν δὲ νόμοις καὶ βίῳ συμβαλλομένῳ εἰς ἀμνηστίαν τῶν προημαρτημένων αὐτοῖς. ἀλλ', ὡς προείπομεν, ταῦτα ἡμῖν ἐπικεκρυμμένως λελέχθω, παριστᾶσιν ὧν παρήκουσαν οἱ φήσαντες «τὰ μέρη τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἄλλα ἄλλοις ἐπόπταις νενεμημένα, κατά τινας ἐπικρατείας διειλημμένα, ταύτῃ διοικεῖσθαι·» ἀφ' ὧν καὶ ὁ Κέλσος λαβὼν τὰς ἐκκειμένας εἶπε λέξεις. 22.11 Ἐπεὶ δ' οἱ κινήσαντες ἀπὸ ἀνατολῶν δι' ἃ ἥμαρτον παρεδόθησαν εἰς ἀδόκιμον νοῦν καὶ εἰς πάθη ἀτιμίας καὶ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν, ἵνα κορεσθέντες τῆς ἁμαρτίας μισήσωσιν αὐτήν· οὐχ ὑποκεισό μεθα τῷ Κέλσου ἀρέσκοντι φάσκοντος «διὰ τοὺς νενεμη μένους ἐπόπτας τοῖς μέρεσι τῆς γῆς τὰ παρ' ἑκάστοις ὀρθῶς πράττεσθαι·» ἀλλὰ καὶ βουλόμεθα οὐχ «ὅπη ᾖ ἐκείνοις φίλον» ποιεῖν τὰ παρ' ἐκείνων. ὁρῶμεν γὰρ ὅτι ὅσιον μὲν τὰ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τόπους νενομισμένα λύειν ἐστὶ νόμοις κρείττοσι καὶ θειοτέροις, οἷς ὡς δυνατώτατος ἔθετο Ἰησοῦς, ἐξελόμενος ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ αἰῶνος τοῦ ἐνεστῶτος πονηροῦ, καὶ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων· ἀνόσιον δὲ τὸ μὴ ἐπιρρίψαι ἑαυτὸν τῷ πάντων ἀρχόντων φανέντι καὶ ἀποδειχθέντι δυνατωτέρῳ, πρὸς ὃν εἶπεν ὁ θεὸς, ὡς οἱ προφῆται πρὸ πολλῶν προεῖπον γενεῶν· Αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. καὶ γὰρ αὐτὸς γέγονε προσδοκία ἡμῶν τῶν ἀπὸ ἐθνῶν πιστευσάντων εἰς αὐτὸν καὶ τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν πατέρα αὐτοῦ. 23.1nΠερὶ εἱμαρμένη , καὶ πῶ προγνώ του ὄντο τοῦ θεοῦ τῶν ὑφ' ἑκά του πραττομένων τὸ ἐφ' ἡμῖν ώ ζεται. καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀ τέρε οὐκ εἰ ὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώποι , ημαντικοὶ δὲ μόνον· καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶ ιν ἀκριβῶ ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμε ι θείαι τὰ ημεῖα ἔκκειται· καὶ τί ἡ τούτων αἰτία. τόμου τρίτου τῶν εἰ τὴν Γένε ιν. "Καὶ ἔ τω αν εἰ ημεῖα καὶ εἰ καιροὺ καὶ εἰ ἡμέρα καὶ εἰ ἐνιαυτού ." Περὶ τοῦ εἰς σημεῖα γεγονέναι τοὺς φωστῆρας, οὐκ ἄλλους ἡλίου καὶ σελήνης καὶ τῶν ἀστέρων τυγχάνοντας, τῶν σφόδρα ἀναγκαιοτάτων ἐστὶ διαλαβεῖν· οὐ μόνον πολλῶν ἐθνῶν τῶν τῆς Χριστοῦ πίστεως ἀλλοτρίων σφαλ λομένων εἰς τὸν περὶ τῆς εἱμαρμένης τόπον, τῇ τῶν πλανω μένων ἀστέρων ἐπιπλοκῇ πρὸς τοὺς ἐν τῷ ζωδιακῷ πάντων αὐτοῖς νομιζομένων συμβαίνειν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τῶν περὶ ἕκαστον ἄνθρωπον, τάχα δὲ καὶ ἀλόγων ζώων· ἀλλὰ γὰρ καὶ πολλῶν τῶν πεπιστευκέναι ὑπολαμβανομένων περισπωμένων μὴ ἄρα ἠνάγκασται τὰ ἀνθρώπων πράγματα, καὶ ἀμήχανον ἄλλως γενέσθαι ἢ ὡς οἱ ἀστέρες κατὰ τοὺς διαφόρους σχηματισμοὺς ἐπιτελοῦσιν. ἕπεται δὲ τοῖς ταῦτα δογματίζουσιν ἐξ ὅλων τὸ ἐφ' ἡμῖν ἀναιρεῖν· διόπερ καὶ ἔπαινον καὶ ψόγον καὶ πράξεις ἀποδεκτὰς πάλιν τε αὖ ψεκτάς. ἅπερ εἰ οὕτως ἔχει, τὰ τῆς κεκηρυγμένης τοῦ θεοῦ κρίσεως οἴχεται, καὶ ἀπειλαὶ πρὸς τοὺς ἡμαρτηκότας ὡς κολασθησομένους, τιμαί τε αὖ πρὸς τοὺς τοῖς κρείττοσιν ἑαυτοὺς ἐπιδεδωκότας καὶ
78
μακαριότητες· οὐδὲν γὰρ ἔτι τού των εὐλόγως ἔσται γινόμενον. καὶ εἰ τὰ ἀκόλουθά τις ἑαυτῷ ἐφ' οἷς δογματίζει βλέποι, καὶ ἡ πίστις ἔσται μάταιος, ἥ τε Χριστοῦ ἐπιδημία οὐδὲν ἀνύουσα, καὶ πᾶσα ἡ διὰ νόμου καὶ προφητῶν οἰκονομία, κάματοί τε ἀποστόλων ὑπὲρ τοῦ συστῆσαι τὰς τοῦ θεοῦ διὰ Χριστοῦ ἐκκλησίας· εἰ μὴ ἄρα κατὰ τοὺς οὕτω τολμῶντας καὶ Χριστὸς, ὑπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς τῶν ἄστρων κινήσεως τῷ γένεσιν ἀνειληφέναι γενόμενος, πάντα πεποιήκοι τε καὶ πάθοι, οὐ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς τῶν ὅλων αὐτῷ τὰς παραδόξους δυνάμεις δωρησαμένου, ἀλλὰ τῶν ἀστέρων. οἷς ἀθέοις καὶ ἀσεβέσι τυγχάνουσι λόγοις ἀκολουθεῖ καὶ τὸ τοὺς πιστεύοντας ὑπὸ τῶν ἀστέρων ἀγομένους πιστεύειν εἰς θεὸν λέγεσθαι. πυθοίμεθα δ' ἂν αὐτῶν, τί ὁ θεὸς βουλόμενος τοιοῦτον ἐποίει κόσμον, ἵν' οἱ μὲν ἐν αὐτῷ ἄνδρες ὄντες τὰ γυναικῶν πάσχωσιν, οὐδαμῶς ἑαυτοῖς αἴτιοι τῆς ἀσελγείας γεγενημένοι, ἕτεροι δὲ ἀγρίων ζώων κατάστασιν ἀνειληφότες, τῷ τὴν φορὰν τοῦ παντὸς τοιούτους αὐτοὺς πεποιηκέναι, διὰ τὸ τὸν θεὸν οὕτω κε κοσμηκέναι τὸ πᾶν, ἐπιδιδόασιν ἑαυτοὺς ὠμοτάτοις καὶ σφό δρα ἀπανθρώποις πράγμασιν καὶ ἀνδροφονίαις καὶ πει ρατείαις; καὶ τί δεῖ λέγειν ἡμᾶς περὶ τῶν συμβαινόντων ἐν ἀνθρώποις καὶ ἁμαρτανομένων ὑπ' αὐτῶν, μυρίων ὅσων τυγχανόντων, οὕστινας οἱ τῶν γενναίων προϊστάμενοι τού των λόγων ἀπολύοντες παντὸς ἐγκλήματος, τῷ θεῷ προσ γράφουσι πάντων τῶν κακῶς καὶ ψεκτῶς πραττομένων τὰς αἰτίας; 23. Ἐὰν δέ τινες αὐτῶν, ὡς ἀπολογούμενοι περὶ θεοῦ, ἕτερον μὲν εἶναι λέγωσι τὸν ἀγαθὸν, οὐδενὸς τούτων ἔχοντα τὴν ἀρχὴν, τῷ δὲ δημιουργῷ πάντα τὰ τοιαῦτα προσάπτωσι· πρῶτον μὲν οὐδ' ὣς ὃ βούλονται δυνήσονται ἀποδεικνύναι, ὅτι ἐστὶ δίκαιος· πῶς γὰρ ὁ τοσούτων κακῶν κατ' αὐτοὺς πατὴρ εὐλόγως δογματίζοιτο δίκαιος; δεύτερον δὲ, περὶ ἑαυτῶν τί φήσουσιν, ἐξεταστέον· πότερον ὑπόκεινται τῇ φορᾷ τῶν ἀστέρων, ἢ ἠλευθέρωνται καὶ ἐν τῷ βίῳ τυγ χάνοντες οὐδὲν ἐνεργούμενον εἰς ἑαυτοὺς ἔχουσιν ἐκεῖθεν; εἰ μὲν γὰρ φήσουσιν ὑποκεῖσθαι τοῖς ἄστροις, δῆλον ὅτι τὰ ἄστρα τὸ νοηθῆναι αὐτοῖς τοῦτο ἐχαρίσατο, καὶ ὁ δημι ουργὸς ὑποβεβληκὼς ἔσται διὰ τῆς τοῦ παντὸς κινήσεως τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ ἀνωτέρω ἀναπεπλασμένου θεοῦ, ὅπερ οὐ βούλονται. εἰ δὲ ἀποκρινοῦνται ὅτι ἔξω τυγ χάνουσι τῶν νόμων τοῦ δημιουργοῦ τῶν κατὰ τοὺς ἀστέρας, ἵνα μὴ ἀπόφασις ᾖ τὸ λεγόμενον ὑπ' αὐτῶν ἀναπόδεικτος, πειραθήτωσαν ἡμᾶς προσάγειν ἀναγκαστικώτερον, διαφορὰν παριστάντες νοῦ τινος ὑποκειμένου γενέσει καὶ εἱμαρμένῃ, καὶ ἑτέρου ἀπὸ τούτων ἐλευθέρου· δῆλον γάρ ἐστι τοῖς εἰδόσι τοὺς τοιούτους, ὅτι λόγον ἀπαιτηθέντες διδόναι αὐτὸν οὐδαμῶς δυνήσονται. πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ εὐχαὶ παρέλκουσι μάτην παραλαμβανόμεναι· εἰ γὰρ κατηνάγ κασται τάδε τινὰ γενέσθαι, καὶ οἱ ἀστέρες ποιοῦσιν, οὐδὲν δὲ παρὰ τὴν τούτων πρὸς ἀλλήλους ἐπιπλοκὴν δύναται γενέσθαι, θεὸν ἀλογίστως ἀξιοῦμεν τάδε τινὰ ἡμῖν δωρεῖσθαι. καὶ τί ἐπὶ πλεῖον μηκύνειν τὸν λόγον δεῖ, παριστάντα τὸ ἀσεβὲς τοῦ κατημαξευμένου ἀβασανίστως παρὰ τοῖς πολλοῖς περὶ εἱμαρμένης τόπου; αὐτάρκη γὰρ εἰς ὑπογραφὴν καὶ τὰ εἰρημένα. 23.3 Πόθεν δὲ ἐξετάζοντες τό· Ἔστωσαν εἰς σημεῖα οἱ φωστῆρες· ἐπὶ ταῦτα ἐληλύθαμεν, ἑαυτοὺς ὑπομνήσωμεν. οἱ μανθάνοντες περί τινων ἀληθῆ, ἤτοι αὐτόπται τῶν πραγμάτων γενόμενοι ἀποφαίνονται τάδε τινὰ ὑγιῶς, τὸ πάθος καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν πεπονθότων ἢ ἐνεργηκότων θεασάμενοι, ἢ ἀπαγγελλόντων τῶν οὐδαμῶς αἰτίων τοῖς γεγενημένοις ἀκούσαντες τάδε τινὰ γινώσκουσιν. ὑπεξῃ ρήσθω δὲ νῦν τοῦ λόγου τὸ δύνασθαι τοὺς δεδρακότας ἢ πε πονθότας, διηγουμένους ἃ δεδράκασιν ἢ πεπόνθασιν, ἐνάγειν εἰς γνῶσιν τῶν πεπραγμένων τὸν μὴ παρατετευχότα. ἐὰν οὖν ὁ διδασκόμενος ὑπὸ τοῦ μηδαμῶς αἰτίου τῶν γινο μένων τὸ τάδε τινὰ τοῖσδε γεγονέναι ἢ συμβήσεσθαι μὴ διακρίνῃ, ὅτι οὐ πάντως ὁ διδάσκων περί τινος ὡς γενομένου ἢ ἐσομένου αἴτιός ἐστι τοῦ τὸ πρᾶγμα τοιόνδε τι τυγχάνειν, οἰήσεται τὸν παραστήσαντα περὶ τοῦ τάδε τινὰ γεγονέναι ἢ τάδε τινὰ ἔσεσθαι πεποιηκέναι ἢ ποιήσειν τὰ περὶ ὧν διδάσκει· οἰήσεται δὲ δηλονότι ἐσφαλμένως· ὡς εἴ τις ἐντυχὼν
79
προφητικῇ βίβλῳ προδηλούσῃ τὰ περὶ Ἰούδαν τὸν προδότην νομίσαι μαθὼν τὸ ἐσόμενον, ὁρῶν αὐτὸ ἀποτελού μενον, τὴν βίβλον αἰτίαν εἶναι τοῦ τόδε τι γεγονέναι ὕστερον, ἐπεὶ ἀπὸ τῆς βίβλου μεμάθηκε τὸ ὑπὸ τοῦ Ἰούδα πραχθησόμενον· ἢ πάλιν μὴ τὴν βίβλον ὑπολάβοι εἶναι αἰτίαν, ἀλλὰ τὸν πρῶτον γράψαντα αὐτὴν, ἢ τὸν ἐνεργή σαντα φέρε εἰπεῖν τὸν θεόν. ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῶν περὶ τοῦ Ἰούδα προφητευομένων αὐταὶ αἱ λέξεις ἐξεταζόμεναι ἐμ φαίνουσι τὸν θεὸν ποιητὴν μὴ γεγονέναι τῆς τοῦ Ἰούδα προδοσίας, ἀλλὰ μόνον δεδηλωκέναι προεγνωκότα τὰ ἀπὸ τῆς τούτου κακίας πραχθησόμενα παρὰ τὴν αὐτοῦ αἰτίαν· οὕτως εἴ τις ἐμβαθύναι τῷ λόγῳ τοῦ προειδέναι τὰ πάντα τὸν θεὸν καὶ τοῖς ἐν οἷς οἷον ἐνετύπωσε τῆς ἑαυτοῦ προ γνώσεως τοὺς λόγους, κατανοήσαι ἂν ὅτι οὔτε ὁ προγνοὺς πάντως αἴτιος τῶν προεγνωσμένων, οὔτε τὰ τοὺς τύπους τῶν λόγων τῆς προγνώσεως τοῦ προεγνωκότος δεξάμενα. 23.4 Ὅτι μὲν οὖν ἕκαστον τῶν ἐσομένων πρὸ πολλοῦ οἶδεν ὁ θεὸς γενησόμενον, καὶ χωρὶς μὲν γραφῆς αὐτόθεν ἐκ τῆς ἐννοίας τῆς περὶ θεοῦ δῆλον τῷ συνιέντι ἀξίωμα δυνά μεως νοῦ θεοῦ. εἰ δὲ δεῖ καὶ ἀπὸ τῶν γραφῶν τοῦτο παρα στῆσαι, πλήρεις μέν εἰσιν αἱ προφητεῖαι τοιούτων παρα δειγμάτων· καὶ κατὰ τὴν Σωσάνναν δὲ τοῦ θεοῦ γινώσκοντος τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, οὕτω λέγουσαν· Ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευδῆ μου κατεμαρτύ ρησαν οὗτοι. σαφέστατα δὲ ἐν τῇ τρίτῃ τῶν βασιλειῶν καὶ ὄνομα βασιλεύσοντος καὶ πράξεις ἀνεγράφησαν πρὸ πλειόνων ἐτῶν τοῦ γενέσθαι προφητευόμενα οὕτως· Καὶ ἐποίησεν Ἱεροβοὰμ ἑορτὴν ἐν τῷ μηνὶ τῷ ὀγδόῳ ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς κατὰ τὴν ἑορτὴν τὴν ἐν γῇ Ἰούδα, καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἐν Βαιθὴλ ὃ ἐποίησεν ταῖς δαμάλεσιν αἷς ἐποίησεν. εἶτα μετ' ὀλίγα· Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἐξ Ἰούδα παρεγένετο ἐν λόγῳ κυρίου εἰς Βαιθὴλ, καὶ Ἱεροβοὰμ εἱστήκει ἐπὶ τὸ θυσιαστή ριον αὐτοῦ ἐπιθῦσαι. καὶ ἐπεκάλεσεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐν λόγῳ κυρίου, καὶ εἶπεν Θυσιαστήριον, θυσιαστήριον, τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ υἱὸς τίκτεται τῷ οἴκῳ Δαϋὶδ, Ἰωσίας ὄνομα αὐτῷ, καὶ θύσει ἐπὶ σὲ τοὺς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν τῶν ἐπιθυόντων ἐπὶ σὲ, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων καύσει ἐπὶ σέ. καὶ ἔδωκεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τέρας, λέγων Τοῦτο τὸ τέρας ὃ ἐλάλησε κύριος λέγων Ἰδοὺ τὸ θυσιαστήριον ῥήγνυται, καὶ ἐκχυθήσεται ἡ πιότης ἡ ἐπ' αὐτῷ. καὶ μετ' ὀλίγα δηλοῦται, ὅτι καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐρράγη, καὶ ἐξεχύθη ἡ πιότης ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου κατὰ τὸ τέρας, ὃ ἔδωκεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἐν λόγῳ κυρίου. 23.5 Καὶ ἐν τῷ Ἠσαΐᾳ γενομένῳ πρὸ πολλοῦ τῆς αἰχ μαλωσίας τῆς εἰς Βαβυλῶνα, μεθ' ἣν αἰχμαλωσίαν ὕστερόν ποτε γίνεται Κῦρος ὁ Περσῶν βασιλεὺς συνεργήσας τῇ οἰκοδομῇ τοῦ ναοῦ γενομένῃ κατὰ τοὺς χρόνους Ἔσδρα, ταῦτα περὶ Κύρου ὀνομαστὶ προφητεύεται· Οὕτω λέγει κύριος ὁ θεὸς τῷ χριστῷ μου Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη, καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαρρήξω, ἀνοίξω ἔμπροσθεν αὐτοῦ θύρας, καὶ πόλεις οὐ συγκλεισθήσονται· Ἐγὼ ἔμπροσθέν σου πορεύσομαι καὶ ὄρη ὁμαλιῶ, θύρας χαλκᾶς συντρίψω καὶ μοχλοὺς σιδηροῦς συνθλάσω· καὶ δώσω σοι θησαυροὺς σκοτεινοὺς, ἀποκρύ φους, ἀοράτους ἀνοίξω σοι, ἵνα γνῷς ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ καλῶν τὸ ὄνομά σου θεὸς Ἰσραήλ. ἕνεκεν τοῦ παιδός μου Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ τοῦ ἐκλεκτοῦ μου, ἐγὼ καλέσω σε τῷ ὀνόματί μου καὶ προσδέξομαί σε. σαφῶς γὰρ καὶ ἐκ τούτων δεδήλωται, ὅτι διὰ τὸν λαὸν, ὃν εὐεργέτησεν ὁ Κῦρος, ὁ θεὸς μὴ γινώσκοντι αὐτῷ τὴν καθ' Ἑβραίους θεοσέβειαν ἐδωρήσατο ἐθνῶν πλειόνων ἄρξαι· καὶ ἔστι ταῦτα μαθεῖν καὶ ἀπὸ Ἑλλήνων τῶν ἀναγραψάντων τὰ περὶ τὸν προφητευθέντα Κῦρον. ἔτι δὲ καὶ ἐν τῷ Δανιὴλ, Βαβυλωνίων βασιλευόντων τότε, τῷ Ναβουχοδονόσορ δεί κνυνται αἱ ἐσόμεναι βασιλεῖαι μετ' αὐτόν. δείκνυνται δὲ διὰ τῆς εἰκόνος· χρυσίου μὲν τῆς Βαβυλωνίων ἀρχῆς ὀνο μαζομένης, ἀργυρίου δὲ τῆς Περσῶν, χαλκοῦ δὲ τῆς Μακε δόνων, σιδήρου δὲ τῆς Ῥωμαίων. καὶ πάλιν ἐν τῷ αὐτῷ προφήτῃ τὰ περὶ Δαρεῖον καὶ Ἀλέξανδρον, καὶ τοὺς τέσ σαρας διαδόχους Ἀλεξάνδρου τοῦ
80
Μακεδόνων βασιλέως, καὶ Πτολεμαῖον τὸν τῆς Αἰγύπτου ἄρξαντα τὸν ἐπικαλού μενον Λαγὼν, οὕτω προφητεύεται· Καὶ ἰδοὺ τράγος αἰγῶν ἤρχετο ἀπὸ λιβὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς· καὶ τῷ τράγῳ κέρας ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν. καὶ ἦλθεν ἕως τοῦ κριοῦ τοῦ τὰ κέρατα ἔχοντος, οὗ εἶδον ἑστῶτος ἐνώπιον τοῦ Οὐβὰλ, καὶ ἔδραμε πρὸς αὐτὸν ἐνώπιον τῆς ἰσχύος αὐ τοῦ. καὶ εἶδον αὐτὸν φθάνοντα ἕως τοῦ κριοῦ, καὶ ἐξη γριώθη πρὸς αὐτὸν, καὶ ἔπαισε τὸν κριὸν καὶ συνέτριψεν ἀμφότερα τὰ κέρατα αὐτοῦ· καὶ οὐκ ἦν ἰσχὺς τῷ κριῷ στῆναι ἐνώπιον αὐτοῦ· καὶ ἔρριψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος τὸν κριὸν ἐκ χειρὸς αὐτοῦ. καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν ἐμεγαλύνθη ἕως σφόδρα· καὶ ἐν τῷ ἰσχῦσαι αὐτὸν συνετρίβη τὸ κέρας αὐτοῦ τὸ μέγα, καὶ ἀνέβη ἕτερα κέρατα τέσσαρα ὑποκάτω αὐτοῦ εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ. καὶ ἐκ τοῦ ἑνὸς ἐξῆλθε κέρας ἓν ἰσχυρὸν, καὶ ἐμεγαλύνθη περισσῶς πρὸς τὸν νότον καὶ τὴν δύσιν. τί δὲ δεῖ λέγειν τὰς περὶ Χριστοῦ προφητείας, οἷον τόπον γενέσεως αὐτοῦ Βηθλεὲμ, καὶ τόπον ἀνατροφῆς αὐτοῦ Ναζαρὰ, καὶ τὴν εἰς Αἴγυπτον ἀναχώρησιν, καὶ τεράστια ἃ ἐποίησε, καὶ τίνα τρόπον ὑπὸ Ἰούδα τοῦ εἰς ἀποστολὴν κεκλημένου προεδόθη; πάντα γὰρ ταῦτα σημεῖά ἐστι τῆς τοῦ θεοῦ προγνώσεως. ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ σωτὴρ, Ὅταν, φησὶν, ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων τὴν Ἱερουσαλὴμ, τότε γνώσεσθε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. προεῖπε γὰρ τὸ ὕστερον συμβεβηκὸς τέλος τῆς κατασκαφῆς Ἱερουσαλήμ. 23. Ἀποδεδειγμένου τοίνυν ἡμῖν περὶ τοῦ προγνώστην εἶναι τὸν θεὸν οὐκ ἀκαίρως, ἵνα διηγησώμεθα πῶς οἱ ἀστέρες γίνονται εἰς σημεῖα, νοητέον τοὺς ἀστέρας οὕτω τετάχθαι κινεῖσθαι, ἐναντιοφορούντων τῶν καλουμένων πλανωμένων τοῖς ἀπλανέσιν, ἵνα σημεῖα ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν ἀστέρων πάντων τῶν περὶ ἕκαστον γινομένων καὶ τῶν καθόλου λαμβάνοντες γινώσκωσιν, οὐχὶ οἱ ἄνθρωποι, (πολ λῷ γὰρ μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον τὸ δύνασθαι κατὰ ἀλήθειαν ἐκλαμβάνειν ἀπὸ τῆς κινήσεως τῶν ἀστέρων τὰ περὶ ἑκάστου τῶν ὅ τί ποτε ἐνεργούντων ἢ πασχόντων), ἀλλ' αἱ δυνάμεις, ἃς ἀναγκαῖον διὰ πολλὰ ταῦτα γινώσκειν, ὡς κατὰ δύναμιν ἐν τοῖς ἑξῆς δείξομεν. σανθέντες δὲ οἱ ἄνθρωποι ἔκ τινων τηρήσεων, ἢ καὶ ἐκ διδασκαλίας ἀγγέλων τὴν ἰδίαν τάξιν παραβεβηκότων καὶ ἐπὶ τῇ τοῦ γένους ἡμῶν ἐπιτριβῇ διδαξάντων περὶ τούτων τινὰ, ᾠήθησαν τοὺς ἀφ' ὧν τὰ σημεῖα οἴονται λαμβάνειν αἰτίους ὑπάρχειν τούτων, ἃ σημαίνειν ὁ λόγος φησί· περὶ ὧν καὶ αὐτῶν ὡς ἐν ἐπιτομῇ κατὰ δύναμιν ἐπιμελέστερον εὐθέως διαληψόμεθα. προκείσεται τοίνυν ταῦτα τὰ προβλήματα· (αʹ) πῶς, προ γνώστου ὄντος ἐξ αἰῶνος τοῦ θεοῦ περὶ τῶν ὑφ' ἑκάστου πράττεσθαι νομιζομένων, τὸ ἐφ' ἡμῖν σώζεται· (βʹ) καὶ τίνα τρόπον οἱ ἀστέρες οὐκ εἰσὶ ποιητικοὶ τῶν ἐν ἀνθρώ ποις, σημαντικοὶ δὲ μόνον· (γʹ) καὶ ὅτι ἄνθρωποι τὴν περὶ τούτων γνῶσιν ἀκριβῶς ἔχειν οὐ δύνανται, ἀλλὰ δυνάμεσιν ἀνθρώπων κρείττοσι τὰ σημεῖα ἔκκειται· (δʹ) τίς γὰρ ἡ αἰτία τοῦ τὰ σημεῖα τὸν θεὸν πεποιηκέναι εἰς γνῶσιν τῶν δυνάμεων, τέταρτον ἐξετασθήσεται. 23. Καὶ τοίνυν ἴδωμεν τὸ πρῶτον, ὅπερ εὐλαβηθέντες πολλοί τινες τῶν Ἑλλήνων, οἰόμενοι κατηναγκάσθαι τὰ πράγματα καὶ τὸ ἐφ' ἡμῖν μηδαμῶς σώζεσθαι εἰ ὁ θεὸς προγινώσκει τὰ μέλλοντα, ἀσεβὲς δόγμα ἐτόλμησαν ἀνα δέξασθαι μᾶλλον ἢ προσέσθαι τὸ, ὥς φασιν ἐκεῖνοι, ἔνδοξον μὲν περὶ θεοῦ, ἀναιροῦν δὲ τὸ ἐφ' ἡμῖν καὶ διὰ τοῦτο ἔπαινον καὶ ψόγον καὶ τὸ τῶν ἀρετῶν ἀπόδεκτον τῶν τε κακιῶν ψεκτόν. καί φασιν, εἰ ἐξ αἰῶνος ἔγνω ὁ θεὸς τόνδε τινὰ ἀδικήσειν καὶ τάδε ποιήσειν τὰ ἀδικήματα, ἀψευδὴς δὲ ἡ γνῶσις τοῦ θεοῦ καὶ πάντως ἔσται ἄδικος ποιήσων τάδε τὰ ἀδικήματα ὁ τοιοῦτος εἶναι προεωραμένος καὶ ἀμήχανον μὴ ἀδικήσειν αὐτὸν, κατηνάγκασται τὸ ἀδικήσειν αὐτὸν καὶ ἀδύνατον ἔσται ἄλλο τι πρᾶξαι αὐτὸν ἢ ὅπερ ἔγνω ὁ θεός· εἰ δὲ ἀδύνατον ἄλλο τι πρᾶξαι αὐτὸν, οὐδεὶς δὲ ἀδύνατα μὴ ποιήσας ψεκτός ἐστι, μάτην αἰτιώμεθα τοὺς ἀδίκους. ἀπὸ δὲ τοῦ ἀδίκου καὶ τῶν ἀδικημάτων ἐπέρ χονται καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἁμαρτήματα, εἶτα ἐκ τοῦ ἐναντίου καὶ τὰ νομιζόμενα κατορθώματα· καί φασιν ἀκολουθεῖν τῷ τὸν θεὸν τὰ μέλλοντα προεγνωκέναι τὸ μὴ
81
δύνασθαι τὸ ἐφ' ἡμῖν σώζεσθαι. 23. Πρὸς οὓς λεκτέον ὅτι ἐπιβάλλων ὁ θεὸς τῇ ἀρχῇ τῆς κοσμοποιΐας, οὐδενὸς ἀναιτίως γινομένου, ἐπιπορεύεται τῷ νῷ ἕκαστον τῶν ἐσομένων, ὁρῶν ὅτι ἐπεὶ τόδε γέγονε τόδε ἕπεται, ἐὰν δὲ γένηται τόδε τὸ ἑπόμενον τόδε ἀκολουθεῖ, οὗ ὑποστάντος τόδε ἔσται· καὶ οὕτω μέχρι τέλους τῶν πραγμάτων ἐπιπορευθεὶς οἶδεν ἃ ἔσται, οὐ πάντως ἑκάστῳ τῶν γινωσκομένων αἴτιος τοῦ αὐτὸ συμβῆναι τυγχάνων. ὥσπερ γὰρ εἴ τις ὁρῶν τινὰ διὰ ἀμαθίαν προπετῆ, διὰ δὲ τὴν προπετείαν ἀλογίστως ἐπιβαίνοντα ὁδοῦ ὀλισθηρᾶς, εἰ καταλάβοι πεσεῖσθαι ὀλισθήσαντα, οὐχὶ αἴτιος τοῦ ὀλίσθου ἐκείνῳ γίνεται· οὕτω νοητέον τὸν θεὸν προεωρα κότα ὁποῖος ἔσται ἕκαστος καὶ τὰς αἰτίας τοῦ τοιοῦτον αὐτὸν ἔσεσθαι καθορᾷν, καὶ ὅτι ἁμαρτήσεται τάδε ἢ κατορ θώσει τάδε. καὶ εἰ χρὴ λέγειν οὐ τὴν πρόγνωσιν αἰτίαν τῶν γινομένων, (οὐ γὰρ ἐφάπτεται τοῦ προεγνωσμένου ἁμαρτησομένου ὁ θεὸς, ὅταν ἁμαρτάνῃ), ἀλλὰ παραδοξότερον μὲν ἀληθὲς δὲ ἐροῦμεν, τὸ ἐσόμενον αἴτιον τοῦ τοιάνδε εἶναι τὴν περὶ αὐτοῦ πρόγνωσιν. οὐ γὰρ ἐπεὶ ἔγνωσται γίνεται, ἀλλ' ἐπεὶ ἔμελλεν γίνεσθαι ἔγνωσται· διαστολῆς δὲ δεῖται. εἰ μὲν γὰρ τὸ «πάντως ἔσται» οὕτω τις ἑρμηνεύει, ὡς ἀνάγκην εἶναι γενέσθαι τὸ προεγνωσμένον, οὐ διδόαμεν αὐτῷ· οὐ γὰρ ἐροῦμεν, ἐπεὶ προέγνωσται Ἰούδαν προδότην γενέσθαι, ὅτι πᾶσα ἀνάγκη ἦν Ἰούδαν προδότην γενέσθαι. ἐν γοῦν ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις μέμψεις καὶ κατηγορίαι τοῦ Ἰούδα ἀναγεγραμμέναι εἰσὶ παντί τῳ παριστᾶσαι τὸ ψεκτὸν αὐτοῦ. οὐκ ἂν δὲ ψόγος αὐτῷ προσήπτετο, εἰ ἐπαναγκὲς προδότης ἦν, καὶ μὴ ἐνεδέχετο αὐτὸν ὅμοιον τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις γενέσθαι. ὅρα δὲ εἰ μὴ ταῦτα δηλοῦται δι' ὧν παραθησόμεθα ῥητῶν οὕτως ἐχόντων· Μηδὲ γενηθήτω οἰκτίρμων τοῖς ὀρφανοῖς αὐτοῦ· ἀνθ' ὧν οὐκ ἐμνήσθη ποιῆσαι ἔλεος, καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι. καὶ ἠγάπη σεν κατάραν, καὶ ἥξει αὐτῷ· καὶ οὐκ ἠθέλησεν εὐλογίαν, καὶ μακρυνθήσεται ἀπ' αὐτοῦ. εἰ δέ τις διηγήσεται τὸ «πάντως ἔσται,» καὶ τοῦτο σημαίνειν αὐτὸ λέγων, ὅτι ἔσται μὲν τάδε τινὰ ἐνεδέχετο δὲ καὶ ἑτέρως γενέσθαι, τοῦτο ὡς ἀληθὲς συγχωροῦμεν· τὸν μὲν γὰρ θεὸν οὐκ ἐνδέχεται ψεύσασθαι, ἐνδέχεται δὲ περὶ τῶν ἐνδεχομένων γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι φρονῆσαι τὸ γενέσθαι αὐτὰ καὶ τὸ μὴ γενέσθαι. 23. Σαφέστερον δὲ τοῦτο οὕτως ἐροῦμεν. εἰ ἐνδέ χεται Ἰούδαν εἶναι ἀπόστολον ὁμοίως Πέτρῳ, ἐνδέχεται τὸν θεὸν νοῆσαι περὶ τοῦ Ἰούδα ὅτι μενεῖ ἀπόστολος ὁμοίως Πέτρῳ. εἰ ἐνδέχεται Ἰούδαν προδότην γενέσθαι, ἐνδέχεται τὸν θεὸν φρονῆσαι περὶ αὐτοῦ ὅτι προδότης ἔσται. εἰ δὲ προδότης ἔσται Ἰούδας, ὁ θεὸς τῇ προγνώσει αὐτοῦ τῶν προειρημένων ἐνδεχομένων δύο, ἐνδεχομένου τοῦ εἶναι ἑνὶ αὐτῶν, τὸ ἀληθὲς προγινώσκων, προγνώσεται τὸν Ἰούδαν προδότην γενέσθαι· τὸ δὲ περὶ οὗ ἡ γνῶσις ἐνδέ χεται καὶ ἑτέρως γενέσθαι· καὶ λέγοι ἂν ἡ γνῶσις τοῦ θεοῦ ὅτι ἐνδέχεται μὲν τόνδε τόδε ποιῆσαι, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐναντίον· ἐνδεχομένων δὲ ἀμφοτέρων, οἶδα ὅτι τόδε ποιήσει· οὐ γὰρ ὥσπερ ὁ θεὸς εἴποι ἂν, οὐκ ἐνδέχεται τόνδε τινὰ τὸν ἄνθρωπον πτῆναι, οὕτω χρησμὸν φέρε εἰπεῖν περί τινος διδοὺς ἐρεῖ ὅτι οὐκ ἐνδέχεται τόνδε σωφρονῆσαι. δύναμις μὲν γὰρ πάντη οὐκ ἔστι τοῦ πτῆναι οὐδαμῶς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, δύναμις δὲ ἔστι τοῦ σωφρονῆσαι καὶ τοῦ ἀκολαστῆσαι. ὧν ἀμφοτέρων δυνάμεων ὑπαρχουσῶν, ὁ μὴ προσέχων λόγοις ἐπιστρεπτικοῖς καὶ παιδευτικοῖς ἑαυτὸν ἐπιδίδωσι τῇ χείρονι· τῇ κρείττονι δὲ ὁ ζητήσας τὸ ἀληθὲς καὶ βιῶσαι βεβουλη μένος κατ' αὐτό. οὐ ζητεῖ δὲ ὅδε μὲν τἀληθῆ, ἐπεὶ ἐπιρ ρέπει ἐπὶ τὴν ἡδονήν· ὅδε δὲ ἐξετάζει περὶ αὐτῶν, αἱρεθεὶς ὑπὸ τῶν κοινῶν ἐννοιῶν καὶ λόγου προτρεπτικοῦ. πάλιν τε αὖ ὅδε μὲν αἱρεῖται τὴν ἡδονὴν, οὐχὶ οὐ δυνάμενος ἀντι βλέπειν αὐτῇ, ἀλλ' οὐκ ἀγωνιζόμενος· ὅδε δὲ καταφρονεῖ αὐτῆς, τὸ ἄσχημον ὁρῶν τὸ ἐν αὐτῇ πολλάκις τυγχάνον. 23.10 Ὅτι μέντοι γε ἡ πρόγνωσις τοῦ θεοῦ οὐκ ἀνάγκην ἐπιτίθησι τοῖς περὶ ὧν κατείληφε, πρὸς τοῖς προειρημένοις καὶ τοῦτο λελέξεται, ὅτι πολλαχοῦ τῶν γραφῶν ὁ θεὸς κελεύει τοὺς προφήτας κηρύσσειν μετάνοιαν, οὐ προσποιη σάμενος τὸ προεγνωκέναι πότερον οἱ
82
ἀκούσαντες ἐπιστρέ ψουσιν ἢ τοῖς ἁμαρτήμασιν ἑαυτῶν ἐμμενοῦσιν· ὥσπερ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ λέγεται· Ἴσως ἀκούσονται καὶ μετανοήσουσιν. οὐ γὰρ ἀγνοῶν ὁ θεὸς πότερον ἀκούσουσιν ἢ οὒ φησίν· Ἴσως ἀκούσονται καὶ μετανοήσουσιν· ἀλλ' οἱονεὶ τὸ ἰσο στάσιον τῶν δυνάμεων γενέσθαι δεικνὺς ἐκ τῶν λεγομένων· ἵνα μὴ προκατηγγελμένη ἡ πρόγνωσις αὐτοῦ προκαταπε σεῖν ποιήσῃ τοὺς ἀκούοντας, δόξαν ἀνάγκης παριστᾶσα, ὡς οὐκ ὄντος ἐπ' αὐτοῖς τοῦ ἐπιστρέψαι, καὶ οἱονεὶ καὶ αὐτὴ αἰτία γένηται τῶν ἁμαρτημάτων· ἢ πάλιν τοῖς ἐκ τοῦ ἀγνοεῖν τὸ προεγνωσμένον καλὸν δυναμένοις ἐν τῷ ἀγωνί σασθαι καὶ ἀντιτείνειν πρὸς τὴν κακίαν ἐν ἀρετῇ βιῶσαι, αἰτία γένηται ἡ πρόγνωσις ἐκλύσεως, οὐκ ἔτι εὐτόνως ἱσταμένοις κατὰ τῆς ἁμαρτίας, ὡς πάντως ἐσομένου τοῦ προειρημένου· καὶ οὕτω γὰρ οἷον ἐμπόδιον γένοιτ' ἂν ἡ πρόγνωσις τοῦ ἐσομένου καλοῦ. πάντα γοῦν χρησίμως ὁ θεὸς τὰ κατὰ τὸν κόσμον οἰκονομῶν εὐλόγως ἡμᾶς καὶ πρὸς τὰ μέλλοντα ἐτύφλωσεν. ἡ γὰρ γνῶσις αὐτῶν ἀνῆκε μὲν ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ ἀθλεῖν κατὰ τῆς κακίας, ἐπέτριψε δ' ἂν δόξασα κατειλῆφθαι, πρὸς τὸ μὴ ἀντιπαλαίσαντας ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ τάχιον αὐτῇ ὑποχειρίους γενέσθαι. ἅμα δὲ καὶ μαχόμενον ἐγίνετο τῷ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι τινὰ, τὸ τὴν πρόγνωσιν ἐληλυθέναι εἰς τόνδε τινὰ ὅτι πάντως ἔσται ἀγαθός. πρὸς οἷς ἔχομεν γὰρ καὶ σφοδρότητος καὶ τάσεως πλείονος χρεία πρὸς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι· προ καταληφθεῖσα δὲ ἡ γνῶσις τοῦ πάντως καλὸν καὶ ἀγαθὸν ἔσεσθαι ὑπεκλύει τὴν ἄσκησιν. διόπερ συμφερόντως οὐκ ἴσμεν οὔτε εἰ ἀγαθοὶ οὔτε εἰ πονηροὶ ἐσόμεθα. 23.11 Ἐπεὶ δὲ εἰρήκαμεν ὅτι ἀπετύφλωσεν ἡμᾶς πρὸς τὰ μέλλοντα ὁ θεὸς, ζητούμενόν τι ῥητὸν ἀπὸ τῆς Ἐξό δου ὅρα εἰ δυνάμεθα οὕτω σαφηνίσαι· Τίς ἐποίησεν δύσ κωφον καὶ κωφὸν, βλέποντα καὶ τυφλόν; οὐκ ἐγὼ κύριος ὁ θεός; ἵνα τὸν αὐτὸν τυφλὸν καὶ βλέποντα πεποιηκὼς ᾖ, βλέποντα μὲν τὰ ἐνεστηκότα τυφλὸν δὲ πρὸς τὰ μέλλοντα· τὸ γὰρ περὶ τοῦ δυσκώφου καὶ κωφοῦ οὐ τοῦ παρόντος καιροῦ διηγήσασθαι. ὅτι μέντοι γε πολλῶν τῶν ἐφ' ἡμῖν αἴτια πλεῖστα τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστὶ, καὶ ἡμεῖς ὁμολο γήσομεν· ὧν μὴ γενομένων, λέγω δὲ τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν, οὐκ ἂν τάδε τινὰ τῶν ἐφ' ἡμῖν ἐπράττετο· πράττεται δὲ τάδε τινὰ τῶν ἐφ' ἡμῖν ἀκόλουθα τοῖσδε τοῖς προγενομένοις οὐκ ἐφ' ἡμῖν, ἐνδεχομένου τοῦ ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς προγενομένοις καὶ ἕτερα πρᾶξαι παρ' ἃ πράττομεν. εἰ δέ τις ζητεῖ τὸ ἐφ' ἡμῖν ἀπολελυμένον εἶναι τοῦ παντὸς, ὥστε μὴ διὰ τάδε τινὰ συμβεβηκότα ἡμῖν ἡμᾶς αἱρεῖσθαι τάδε, ἐπιλέλησται κόσμου μέρος ὢν καὶ ἐμπεριεχόμενος ἀνθρώπων κοινωνίᾳ καὶ τοῦ περιέχοντος. μετρίως μὲν οὖν ὡς ἐν ἐπιτομῇ οἶμαι ἀποδεδεῖχθαι τὸ τὴν πρόγνωσιν τοῦ θεοῦ μὴ εἶναι καταναγ καστικὴν τῶν προεγνωσμένων πάντως. 23.ν Ἔτι περὶ τοῦ αὐτοῦ ἐν τῷ βʹ τόμῳ τῶν κατὰ Κέλ ου ἐν τούτοι . Ὁ μὲν Κέλσος οἴεται διὰ τοῦτο γίνεσθαι τὸ ὑπό τινος προγνώσεως θεσπισθὲν, ἐπεὶ ἐθεσπίσθη· ἡμεῖς δὲ τοῦτο οὐ διδόντες φαμὲν οὐχὶ τὸν θεσπίσαντα αἴτιον εἶναι τοῦ ἐσομένου, ἐπεὶ προεῖπεν αὐτὸ γενησόμενον, ἀλλὰ τὸ ἐσόμενον, ἐσόμενον ἂν καὶ μὴ θεσπισθὲν, τὴν αἰτίαν τῷ προγινώσκοντι παρεσχηκέναι τοῦ αὐτὸ προειπεῖν. καὶ ὅλον γε τοῦτο ἐν τῇ προγνώσει τοῦ θεσπίζοντος αὐτὸ τυγχάνει· δυνατοῦ δὲ ὄντος τοῦδέ τινος γενέσθαι, δυνατοῦ δὲ καὶ μὴ γενέσθαι, ἔσται τὸ ἕτερον αὐτῶν τόδε τι. καὶ οὔ φαμεν ὅτι ὁ προγινώσκων, ὑφελὼν τὸ δυνατὸν εἶναι γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι, οἱονεὶ τοιοῦτόν τι λέγει· τόδε πάντως ἔσται, καὶ ἀδύνατον ἑτέρως γενέσθαι. καὶ τὸ τοιοῦτο φθάνει ἐπὶ πᾶσαν τὴν περὶ τοῦ ἐφ' ἡμῖν τινὸς πρόγνωσιν, εἴτε κατὰ τὰς θείας γραφὰς εἴτε κατὰ τὰς Ἑλλήνων ἱστορίας. καὶ ὁ καλούμενός γε παρὰ τοῖς διαλεκτικοῖς ἀργὸς λόγος, σό φισμα τυγχάνων, οὐκ ἔσται μὲν σόφισμα, ὅσον ἐπὶ τῷ Κέλσῳ, κατὰ δὲ τὸν ὑγιῆ λόγον σόφισμά ἐστιν. ἵνα δὲ τὸ τοιοῦτο νοηθῇ, ἀπὸ μὲν τῆς γραφῆς χρήσομαι ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις, ἢ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν περὶ αὐτοῦ ὡς προδώσοντος προγνώσει· ἀπὸ δὲ τῶν Ἑλληνικῶν ἱστοριῶν τῷ πρὸς τὸν Λάϊον χρησμῷ, συγχωρῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι αὐτὸν ἀληθῆ, ἐπεὶ μὴ λυπεῖ τὸν λόγον. περὶ τοῦ Ἰούδα τοίνυν ἐν ἑκατοστῷ καὶ ὀγδόῳ λέγεται ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος
83
ψαλμῷ, οὗ ἡ ἀρχή· Ὁ θεὸς, τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς· ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ' ἐμὲ ἠνοίχθη. καὶ τηρήσας γε τὰ ἐν τῷ ψαλμῷ εἰρημένα εὑρήσεις ὅτι, ὡς προέγνωσται προδώσων τὸν σωτῆρα, οὕτω καὶ αἴτιος ὢν τῆς προδοσίας καὶ ἄξιος τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ λεγομένων διὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ ἀρῶν. τάδε γὰρ παθέτω, Ἀνθ' ὧν, φησὶν, οὐκ ἐμνήσθη τοῦ ποιῆσαι ἔλεος, καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν. οὐκοῦν ἐδύνατο μνησθῆναι τοῦ ποιῆσαι ἔλεος καὶ μὴ καταδιῶξαι ὃν κατεδίωξε· δυνάμενος δὲ οὐ πεποίηκεν, ἀλλὰ προέδωκεν· ὥστε ἄξιος εἶναι τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ κατ' αὐτοῦ ἀρῶν. καὶ πρὸς Ἕλληνας δὲ χρησόμεθα τῷ εἰρημένῳ τοῦτον τὸν τρόπον πρὸς τὸν Λάϊον, εἴτε αὐταῖς λέξεσιν εἴτε τὸ ἰσοδυναμοῦν αὐταῖς ἀναγράψαντος τοῦ τραγικοῦ. λέγεται τοίνυν πρὸς αὐτὸν ἀπὸ τοῦ προεγνωκό τος δὴ τὰ ἐσόμενα· Μὴ σπεῖρε παίδων ἄλοκα δαιμόνων βίᾳ· Εἰ γὰρ τεκνώσεις παῖδ', ἀποκτενεῖ σ' ὁ φὺς, Καὶ πᾶς σὸς οἶκος βήσεται δι' αἵματος. καὶ ἐν τούτῳ τοίνυν σαφῶς δηλοῦται ὅτι δυνατὸν μὲν ἦν τῷ Λαΐῳ μὴ σπείρειν παίδων ἄλοκα· οὐκ ἂν γὰρ τὸ μὴ δυνατὸν προσέταξεν αὐτῷ ὁ χρησμός· δυνατὸν δὲ ἦν καὶ τὸ σπείρειν, καὶ οὐδέτερον αὐτῶν κατηνάγκαστο. ἠκολούθησε δὲ τῷ μὴ φυλαξαμένῳ σπεῖραι παίδων ἄλοκα παθεῖν ἐκ τοῦ ἐσπαρ κέναι τὰ τῆς κατὰ Οἰδίποδα καὶ Ἰοκάστην καὶ τοὺς υἱοὺς τραγῳδίας. 23.13 Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀργὸς καλούμενος λόγος, σόφισμα ὢν, τοιοῦτός ἐστι λεγόμενος ἐπὶ ὑποθέσεως πρὸς τὸν νοσοῦντα καὶ ὡς σόφισμα ἀποτρέπων αὐτὸν χρῆσθαι τῷ ἰατρῷ πρὸς ὑγίειαν, καὶ ἔχει γε οὕτως ὁ λόγος· Εἰ εἵμαρταί σοι ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἐάν τε εἰσαγάγῃς τὸν ἰατρὸν ἐάν τε μὴ εἰσαγάγῃς, ἀναστήσῃ· ἀλλὰ καὶ εἰ εἵμαρταί σοι μὴ ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἐάν τε εἰσαγάγῃς τὸν ἰατρὸν ἐάν τε μὴ εἰσαγάγῃς, οὐκ ἀναστήσῃ· ἤτοι δὲ εἵμαρταί σοι ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου, ἢ εἵμαρταί σοι μὴ ἀναστῆναι· μάτην ἄρα εἰσάγεις τὸν ἰατρόν. ἀλλὰ χαριέντως τούτῳ τῷ λόγῳ τοιοῦτόν τι ἀντιπαραβάλλεται· Εἰ εἵμαρταί σοι τεκνοποιῆσαι, ἐάν τε συνέλθῃς γυναικὶ ἐάν τε μὴ συνέλθῃς, τεκνοποιήσεις· ἀλλὰ καὶ εἰ εἵμαρταί σοι μὴ τεκνοποιῆσαι, ἐάν τε συνέλθῃς γυναικὶ ἢ μὴ συνέλθῃς, οὐ τεκνοποιήσεις· ἤτοι δὲ εἵμαρταί σοι τεκνοποιῆσαι ἢ μὴ τεκνοποιῆσαι· μάτην ἄρα συνέρχῃ γυναικί. ὡς γὰρ ἐπὶ τούτου, ἐπεὶ ἀμή χανον καὶ ἀδύνατον τεκνοποιῆσαι τὸν μὴ συνελθόντα γυναικὶ, οὐ μάτην παραλαμβάνεται τὸ συνελθεῖν γυναικί· οὕτως, εἰ τὸ ἀναστῆναι ἐκ τῆς νόσου ὁδῷ τῇ ἀπὸ ἰατρικῆς γίνεται, ἀναγκαίως παραλαμβάνεται ὁ ἰατρός· καὶ ψεῦδος τό· Μάτην εἰσάγεις τὸν ἰατρόν. ὅλα δὲ ταῦτα παρειλή φαμεν, δι' ἃ παρέθετο ὁ σοφώτατος Κέλσος εἰπών· «Θεὸς ὢν προεῖπε, καὶ πάντως ἐχρῆν γενέσθαι τὸ προειρημένον.» εἰ γὰρ τοῦ πάντως ἀκούει ἀντὶ τοῦ κατηναγκασμένως, οὐ δώσομεν αὐτῷ· δυνατὸν γὰρ ἦν καὶ μὴ γενέσθαι. εἰ δὲ τὸ πάντως λέγει ἀντὶ τοῦ ἔσται, ὅπερ οὐ κωλύεται εἶναι ἀλη θὲς, κἂν δυνατὸν ᾖ τὸ μὴ γενέσθαι, οὐδὲν λυπεῖ τὸν λόγον· οὐδὲ γὰρ ἠκολούθει τῷ προειρηκέναι τὸν Ἰησοῦν ἀληθῶς τὰ περὶ τοῦ προδότου, ἢ τὰ περὶ τοῦ ἀρνησαμένου Πέτρου, τὸ αὐτὸν αὐτοῖς αἴτιον γενέσθαι ἀσεβείας καὶ ἀνοσίου πράξεως. ὁρῶν γὰρ αὐτοῦ τὸ μοχθηρὸν ἦθος ὁ καθ' ἡμᾶς γιγνώσκων τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, καὶ ὁρῶν ἃ τολμήσει ἔκ τε τοῦ φιλάργυρος εἶναι καὶ ἐκ τοῦ μὴ βεβαίως περὶ τοῦ διδασ κάλου φρονεῖν ἃ ἐχρῆν, εἶπε μετὰ πολλῶν καὶ τό· Ὁ ἐμ βάψας μετ' ἐμοῦ τὴν χεῖρα εἰς τὸ τρυβλίον, ἐκεῖνός με παραδώσει. 23.ν [Τόμου τρίτου τῶν εἰ τὴν Γένε ιν] Φέρε δὲ ἀγωνισώμεθα καὶ περὶ τοῦ τοὺς ἀστέρας μηδαμῶς εἶναι ποιητικοὺς τῶν ἐν ἀνθρώποις, σημαντικοὺς δὲ μόνον. σαφὲς δὴ ὅτι εἰ ὅδε τις ὁ σχηματισμὸς τῶν ἀστέρων ποιητικὸς νομίζοιτο τῶνδέ τινων τῶν γινομένων περὶ τὸν ἄνθρωπον· ἔστω γὰρ περὶ τούτου νῦν ζητεῖσθαι τὸν λόγον· οὐκ ἂν ὁ σήμερον φέρε εἰπεῖν γενόμενος σχη ματισμὸς περὶ τόνδε δύναιτο νοεῖσθαι πεποιηκέναι τὰ παρεληλυθότα περὶ ἕτερον ἢ καὶ περὶ ἑτέρους· πᾶν γὰρ τὸ ποιοῦν πρεσβύτερον τοῦ πεποιημένου. ὅσον δὲ ἐπὶ τοῖς μαθήμασι τῶν τὰ τοιαῦτα ἐπαγγελλομένων, πρεσβύτερα τοῦ σχηματισμοῦ προλέγεσθαι νομίζεται περὶ τοὺς ἀν θρώπους. ἐπαγγέλλονται γὰρ τόνδε τινὰ τόπον
84
τὴν ὥραν λαβόντες τοῦδε τοῦ ἀνθρώπου καταλαμβάνειν πῶς ἕκαστος τῶν πλανωμένων κατὰ κάθετον, ἢ τῆσδε τῆς μοίρας τοῦ ζωδίου ἢ τῶν ἐν αὐτῷ λεπτῶν, καὶ ποῖος ἀστὴρ τοῦ ζω διακοῦ κατὰ τοῦ ἀνατολικοῦ ἐτύγχανεν ὁρίζοντος, ποῖός τε κατὰ τοῦ δυτικοῦ, καὶ τίς κατὰ τοῦ μεσουρανήματος, καὶ τίς κατὰ τοῦ ἀντιμεσουρανήματος. καὶ ἐπὰν θῶσι τοὺς ἀστέρας, οὓς νομίζουσιν ἑαυτοῖς ἐσχηματικέναι, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τοῦ δεῖνος γενέσεως ἐσχηματισμένους οὑτωσὶ, τῷ χρόνῳ τῆς ἀποτέξεως τοῦ περὶ οὗ σκοποῦσιν, οὐ μόνον τὰ μέλλοντα ἐξετάζουσιν, ἀλλὰ καὶ τὰ παρεληλυθότα, καὶ τὰ πρὸ τῆς γενέσεως καὶ τῆς σπορᾶς τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος γεγενημένα· περὶ πατρὸς, ποταπὸς ὢν τυγχάνει, πλούσιος ἢ πένης, ὁλόκληρος τὸ σῶμα ἢ σεσινωμένος, τὸ ἦθος βελτίων ἢ χείρων, ἀκτήμων ἢ πολυκτήμων, τήνδε τὴν πρᾶξιν ἢ τήνδε ἔχων· τὰ δ' αὐτὰ καὶ περὶ τῆς μητρὸς, καὶ περὶ πρεσβυτέρων ἀδελφῶν, ἐὰν τύχωσιν ὄντες. 23.15 Ἔστω δὲ ἡμᾶς ἐπὶ τοῦ παρόντος προσίεσθαι αὐτοὺς καταλαμβάνειν τὰ ἐν τῷ τόπῳ ἀληθῆ, περὶ οὗ καὶ αὐτοῦ ὕστερον δείξομεν ὅτι οὐχ οὕτως ἔχει· πευσώμεθα τοίνυν τῶν ὑπολαμβανόντων κατηναγκάσθαι ὑπὸ τῶν ἄστρων τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα, τίνα τρόπον ὁ σήμερον σχη ματισμὸς ὁ τοιόσδε δύναται πεποιηκέναι τὰ πρεσβύτερα. εἰ γὰρ τοῦτο ἀμήχανον, καθ' ὃ δὴ ὅτι εὑρίσκεται τὸ περὶ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ χρόνου ἀληθὲς, σαφὲς τὸ μὴ πεποιη κέναι τοὺς ἀστέρας οὑτωσὶ κινουμένους ἐν οὐρανῷ τὰ παρελη λυθότα καὶ γενόμενα πρὸ τοῦ οὕτως ἔχειν αὐτούς. εἰ δὲ τοῦτο, τάχα ὁ προσιέμενος ἀληθεύειν αὐτοὺς, ἐπιστήσας τοῖς περὶ τῶν μελλόντων λεγομένοις, ἐρεῖ ἀληθεύειν αὐτοὺς οὐ τῷ ποιεῖν τοὺς ἀστέρας ἀλλὰ τῷ σημαίνειν μόνον. ἐὰν δέ τις φάσκῃ τὰ μὲν παρεληλυθότα μὴ ποιεῖν τοὺς ἀστέρας, ἀλλὰ ἄλλους μὲν σχηματισμοὺς τοὺς τῆς ἐκείνων γενέσεως αἰτίους γεγονέναι, τὸν δὲ νῦν σχηματισμὸν σεσημαγκέναι μόνον, τὰ μέντοι μέλλοντα δηλοῦσθαι ἀπὸ τοῦ ἐνεστηκότος σχηματισμοῦ τῆς τοῦ δεῖνος γενέσεως· παραστησάτω τὴν διαφορὰν τοῦ ἀπὸ τῶν ἀστέρων δύνασθαι δεῖξαι ὅτι τάδε μὲν νενόηται ἀληθῆ ὡς ἀπὸ ποιούντων, τάδε δὲ ὡς ἀπὸ σημαινόντων μόνον. μὴ ἔχοντες δὲ δοῦναι τὴν διαφορὰν εὐγνωμόνως συγκαταθήσονται τῷ μηδὲν τῶν κατὰ τοὺς ἀν θρώπους ἀπὸ τῶν ἀστέρων γίνεσθαι, ἀλλ' ὡς προειρήκαμεν, εἰ ἄρα, σημαίνεσθαι· ὡς εἰ καὶ μὴ ἀπὸ τῶν ἀστέρων τις ἐλάμβανε τὰ παρεληλυθότα καὶ τὰ μέλλοντα, ἀλλ' ἀπὸ τοῦ νοῦ τοῦ θεοῦ διά τινος λόγου προφητικοῦ. ὥσπερ γὰρ προαπεδείξαμεν ὅτι οὐδὲν λυπεῖ τὸν περὶ τοῦ ἐφ' ἡμῖν λόγον τὸ τὸν θεὸν εἰδέναι τὰ πραχθησόμενα ἑκάστῳ, οὕτως οὐδὲ τὰ σημεῖα, ἃ ἔταξεν ὁ θεὸς εἰς τὸ σημαίνειν, ἐμποδίζει τὸ ἐφ' ἡμῖν· ἀλλὰ παραπλησίως βιβλίῳ περιέχοντι τὰ μέλ λοντα προφητικῶς ὁ πᾶς οὐρανὸς δύναται, οἱονεὶ βίβλος ὢν θεοῦ, περιέχειν τὰ μέλλοντα. διόπερ ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Ἰωσὴφ δύναται οὕτω νοεῖσθαι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ Ἰακώβ· Ἀνέγνων γὰρ ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ ὅσα συμβήσεται ὑμῖν καὶ τοῖς υἱοῖς ὑμῶν. τάχα δὲ καὶ τό· Εἱλιγήσεται ὁ οὐρανὸς ὡς βιβλίον· τοὺς λόγους τοὺς περιεχομένους σημαντικοὺς τῶν ἐσομένων δηλοῖ ἀπαρτι σθησομένους καὶ, ἵν' οὕτως εἴπω, πληρωθησομένους, ὥσπερ λέγονται καὶ αἱ προφητεῖαι πεπληρῶσθαι τῷ ἐκβεβηκέναι. καὶ οὕτως ἔσται εἰς σημεῖα τὰ ἄστρα γεγονότα, κατὰ τὴν λέγουσαν φωνήν· Ἔστωσαν εἰς σημεῖα. ὁ δὲ Ἱερεμίας ἐπιστρέφων ἡμᾶς πρὸς ἑαυτοὺς, καὶ περιαιρῶν φόβον τὸν ἐπὶ τοῖς νομιζομένοις σημαίνεσθαι, τάχα δὲ καὶ ὑπολαμ βανομένοις ἐκεῖθεν ἔρχεσθαι, φησίν· Ἀπὸ τῶν σημείων τοῦ οὐρανοῦ μὴ φοβεῖσθε. 23.16 Ἴδωμεν καὶ δεύτερον ἐπιχείρημα, πῶς οὐ δύναν ται οἱ ἀστέρες εἶναι ποιητικοὶ ἀλλ', εἰ ἄρα, σημαντικοί. ἀπὸ πλείστων γὰρ ὅσων γενέσεων ἔστι λαβεῖν τὰ περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου· τοῦτο δὲ καθ' ὑπόθεσιν λέγομεν, συγχωροῦντες τὸ ἐπιστήμην αὐτῶν ἀναλαμβάνεσθαι ὑπ' ἀνθρώπων δύνα σθαι. φέρε γὰρ εἰπεῖν, περὶ τοῦ τόνδε πείσεσθαι τόδε καὶ τεθνήξεσθαι περιπεσόντα λῃσταῖς καὶ ἀναιρεθέντα φασὶ δύνασθαι λαμβάνειν ἀπό τε τῆς ἰδίας αὐτοῦ γενέσεως, κἂν τύχῃ ἔχων ἀδελφοὺς πλείονας, καὶ ἀπὸ τῆς ἑκάστου αὐτῶν. περιέχειν γὰρ οἴονται τὴν ἑκάστου γένεσιν ἀδελφὸν ὑπὸ λῃστῶν τεθνηξόμενον, ὁμοίως καὶ τὴν
85
τοῦ πατρὸς καὶ τὴν τῆς μητρὸς καὶ τὴν τῆς γαμετῆς καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν καὶ τῶν φιλτάτων, τάχα δὲ καὶ αὐτῶν τῶν ἀναιρούντων. πῶς οὖν δυνατὸν τὸν τοσαύταις γενέσεσιν, ἵνα αὐτοῖς τοῦτο συγχωρηθῇ, ἐμπεριεχόμενον γίνεσθαι ὑπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν ἀστέρων τῆσδε μᾶλλον τῆς γενέσεως ἢ τῶνδε; ἀπίθανον γὰρ καὶ τὸ φάσκειν τὸν σχηματισμὸν τὸν ἐν τῇ ἰδίᾳ τοῦδέ τινος γενέσει ταῦτα πεποιηκέναι, τὸν δὲ ἐν τῇ τῶνδε γενέσει μὴ πεποιηκέναι ἀλλὰ σεσημαγκέναι μόνον· ἠλίθιον γὰρ τὸ εἰπεῖν ὅτι ἡ πάντων γένεσις πε ριεῖχε καθ' ἕκαστον ποιητικὸν τοῦ τόνδε ἀναιρεθῆναι, ὥστε ἐν γενέσεσιν, καθ' ὑπόθεσιν λέγω, πεντήκοντα περιέχεσθαι τὸ τόνδε τινὰ ἀναιρεθῆναι. οὐκ οἶδ' ὅπως δυνήσονται σῶσαι τὸ τῶν μὲν ἐν Ἰουδαίᾳ σχεδὸν πάντων τοιόνδε εἶναι τὸν σχη ματισμὸν ἐπὶ τῆς γενέσεως, ὡς ὀκταήμερον αὐτοὺς λαμβάνειν περιτομὴν, ἀκρωτηριαζομένους τὰ μόρια καὶ ἑλκουμένους καὶ φλεγμονῇ περιπεσουμένους καὶ τραύμασι, καὶ ἅμα τῇ εἰς τὸν βίον εἰσόδῳ ἰατρῶν δεομένους· τῶν δὲ ἐν Ἰσμαηλίταις τοῖς κατὰ τὴν Ἀραβίαν τοιόνδε, ὡς πάντας περιτέμνεσθαι τρισκαιδεκαετεῖς· τοῦτο γὰρ ἱστόρηται περὶ αὐτῶν· καὶ πάλιν τῶνδέ τινων τῶν ἐν Αἰθίοψι τοῖσδε τὰς κόγχας τῶν γονάτων περιαιρεῖσθαι, καὶ τῶν Ἀμαζόνων τοὺς ἑτέρους τῶν μαστῶν. πῶς γὰρ ταῦτα ποιοῦσιν οἱ ἀστέρες τοῖσδε τοῖς ἔθνεσιν; οἶμαι ὅτι εἰ ἐπιστήσαιμεν οὐδὲ μέχρι τοῦ στῆσαι δυνησόμεθά τι ἀληθὲς εἰπεῖν περὶ αὐτῶν. τοσού των δὲ φερομένων ὁδῶν προγνωστικῶν, οὐκ οἶδ' ὅπως ἐξώκειλαν οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τὸ τὴν μὲν οἰωνιστικὴν καὶ τὴν θυτικὴν μὴ λέγειν περιέχειν τὸ ποιοῦν αἴτιον, ἀλλὰ ση μαίνειν μόνον, καὶ τὴν ἀστεροσκοπικὴν, οὐκ ἔτι δὲ τὴν γενεθλιαλογικήν. εἰ γὰρ ἐπεὶ γινώσκεται, ἵνα καὶ χαρι σώμεθα τὸ γινώσκεσθαι, γίνεται ἐκεῖθεν ὅθεν ἡ γνῶσις λαμβάνεται, τί μᾶλλον ἀπὸ τῶν ἀστέρων ἢ ἀπὸ τῶν οἰω νῶν ἔσται τὰ γινόμενα, καὶ μᾶλλον ἀπὸ τῶν οἰωνῶν ἢ ἀπὸ τῶν σπλάγχνων τῶν θυομένων ἢ ἀπὸ τῶν διαταττόντων ἀστέρων; ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκέσει εἰς ἀναίρεσιν τοῦ ποιητικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας τῶν ἀνθρω πίνων. 23.17 Ὅπερ δὲ συγκεχωρήκαμεν, οὐ γὰρ ἐλύπει τὸν λό γον, ὡς τῶν ἀνθρώπων δυναμένων καταλαμβάνειν τοὺς οὐρανίους σχηματισμοὺς καὶ τὰ σημεῖα καὶ ὧν ἐστὶ σημεῖα, τοῦτο φέρε νῦν ἐξετάσωμεν εἰ ἀληθές ἐστι. φασὶ τοίνυν οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ τὸν μέλλοντα τὰ κατὰ τὴν γενεθλιαλογίαν ἀκριβῶς καταλαμβάνειν <δεῖν> εἰδέναι οὐ μόνον τὸ κατὰ πόστου δωδεκατημορίου ἐστὶν ὁ καλούμενος ἀστὴρ, ἀλλὰ καὶ κατὰ ποίας μοίρας τοῦ δωδεκατημορίου καὶ κατὰ ποίου ἑξηκοστοῦ· οἱ δὲ ἀκριβέστεροι καὶ κατὰ ποίου ἑξηκοστοῦ τοῦ ἑξηκοστοῦ. καὶ τοῦτό φασι δεῖν ποιεῖν ἐφ' ἑκάστου τῶν πλανωμένων, ἐξετάζοντα τὴν σχέσιν τὴν πρὸς τοὺς ἀπλανεῖς. πάλιν αὖ ἐπὶ τοῦ ἀνατολικοῦ ὁρίζοντος δεήσει, φασὶν, ἰδεῖν οὐ μόνον τὸ δωδεκατημόριον ποῖον ἦν ἐπ' αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν μοῖραν καὶ τὸ ἑξηκοστὸν τῆς μοίρας, τὸ πρῶτον ἢ τὸ δεύτερον ἑξηκοστόν. πῶς τοίνυν τῆς ὥρας πλατεῖ λόγῳ ἥμισυ δωδεκατημορίου περιεχούσης δύναταί τις λαβεῖν τὸ ἑξηκοστὸν, μὴ ἔχων τὴν ἀναλογίαν τῆς διαιρέσεως τῶν ὡρῶν, ὥστε φέρε εἰπεῖν εἰδέναι ὅτι γεγέν νηται ὁ δεῖνα ὥρᾳ τετάρτῃ, καὶ ἡμίσει ὥρας, καὶ τετάρτῳ, ὀγδόῳ, καὶ ἑκκαιδεκάτῳ, καὶ δυοτριακοστῷ; παραπολὺ γάρ φασι παραλλάττειν τὰ σημαινόμενα παρὰ τὴν ἀγνωσίαν οὐ τῆς ὅλης ὥρας, ἀλλὰ καὶ ποστημορίου αὐτῆς. ἐν γοῦν τοῖς διδύμοις γεννωμένοις πολλάκις τὸ μεταξὺ ἀκαριαῖον ὥρας ἐστὶ, καὶ πολλαὶ παραλλαγαὶ τῶν συμβαινόντων καὶ τῶν πραττομένων ἐπ' αὐτῶν ἀπαντῶσιν, ὥς φασιν ἐκεῖνοι, παρὰ τὴν αἰτίαν τῆς σχέσεως τῶν ἀστέρων, καὶ τὸ μόριον τοῦ δωδεκατημορίου τὸ παρὰ τὸν ὁρίζοντα, οὐ καταλαμ βανόμενον ὑπὸ τῶν νομιζομένων τὴν ὥραν τετηρηκέναι. οὐδεὶς γὰρ δύναται λέγειν ὅτι μεταξὺ τῆς τοῦδε γενέσεως πρὸς τὴν τοῦδε ἐστὶν ὥρας τριακοστόν. ἀλλ' ἔστω συγ κεχωρημένα αὐτοῖς τὰ κατὰ τὸ ἐκλαμβάνειν τὴν ὥραν. 23.18 Φέρεται δὴ θεώρημα ἀποδεικνύον τὸν ζωδιακὸν κύκλον ὁμοίως τοῖς πλανωμένοις φέρεσθαι ἀπὸ δυσμῶν ἐπὶ ἀνατολὰς δι' ἑκατὸν ἐτῶν μοῖραν μίαν, καὶ τοῦτο τῷ πολλῷ χρόνῳ ἐναλλάττειν τὴν θέσιν τῶν δωδεκατημορίων· ἑτέρου μὲν
86
τυγχάνοντος τοῦ νοητοῦ δωδεκατημορίου, ἑτέρου δὲ τοῦ ὡσανεὶ μορφώματος· τὰ δὲ ἀποτελέσματά φασιν εὑρίσκεσθαι οὐκ ἐκ τοῦ μορφώματος, ἀλλ' ἐκ τοῦ νοητοῦ ζωδίου· ὅπερ οὐ πάνυ τι δυνατὸν καταλαμβάνεσθαι. ἔστω δὴ καὶ τοῦτο συγκεχωρημένον, τὸ καταλαμβάνεσθαι τὸ νοητὸν δωδεκατημόριον, ἢ δύνασθαι ἐκ τοῦ αἰσθητοῦ δω δεκατημορίου λαμβάνεσθαι τὸ ἀληθὲς, ἀλλὰ τήν γε σύγ κρασιν παρ' αὐτοῖς καλουμένην τῶν ἐν τοῖσδε τοῖς σχη ματισμοῖς τυγχανόντων καὶ αὐτοὶ ὁμολογήσουσιν οὐχ οἷοί τε σῶσαι κατ' ἀξίαν, ἀμαυρουμένου τοῦ δηλουμένου φέρε εἰπεῖν χείρονος ἀπὸ τοῦδε, διὰ τὸ ἐπιβλέπεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τοῦδε τοῦ κρείττονος, καὶ ἐπὶ τοσόνδε ἢ τοσόνδε ἀμαυρου μένου· πολλάκις πάλιν τῆς ἀμαυρώσεως τῆς τοῦ χείρονος ὑπὸ τῆς ἐπιβλέψεως τῆς τοῦ κρείττονος ἐμποδιζομένης, ἐκ τοῦ ἕτερον οὑτωσὶ ἐσχηματίσθαι, χειρόνων ὄντα σημαντικόν. καὶ οἶμαι ἐπιστήσαντά τινα τοῖς τόποις ἀπογνῶναι τὴν περὶ τούτων κατάληψιν, οὐδαμῶς ἀνθρώποις ἐκκειμένην, ἀλλ', εἰ ἄρα, μέχρι τοῦ σημανθῆναι μόνον φθάνουσαν. εἰ δέ τις ἐν πείρᾳ γεγένηται τῶν πραγμάτων, μᾶλλον εἴσεται τὸ ἐν τῷ στοχάζεσθαι ἀποπτωτικὸν τῶν λεγόντων καὶ αὐτῶν τῶν συγγραψαμένων, ἤπερ νομιζόμενον ἐπιτευκτικόν. καὶ Ἠσαΐας γοῦν, ὡς οὐ δυναμένων τούτων εὑρίσκεσθαι ὑπὸ ἀνθρώπων, φησὶ πρὸς τὴν θυγατέρα τῶν Χαλδαίων τῶν ταῦτα μάλιστα παρὰ πάντας ἐπαγγελλομένων· Στήτω σαν καὶ σωσάτωσάν σε οἱ ἀστρολόγοι τοῦ οὐρανοῦ, ἀναγ γειλάτωσάν σοι τί μέλλει ἐπὶ σὲ ἔρχεσθαι. διὰ γὰρ τούτων διδασκόμεθα μὴ δύνασθαι τοὺς πάνυ περὶ ταῦτα φιλομαθεῖς προδηλοῦν, ἃ βεβούληται κύριος ἑκάστῳ ἔθνει ἐπαγαγεῖν. 23.19 Νῦν γὰρ, ὡς πρὸς τὴν λέξιν, τὸ προφητικὸν ἐξει λήφαμεν. εἰ δέ φησιν ὁ Ἰακὼβ ἀνεγνωκέναι ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ τὰ συμβησόμενα τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ ὅσον ἐπὶ τούτῳ ἀντιλέγοι τις ἂν ἡμῖν ὅτι ἐναντία οἷς εἰρήκαμεν δηλοῦται διὰ τῆς γραφῆς· ἐλέγομεν γὰρ ἄνθρω πον ἀκαταλήπτως ἔχειν τῶν σημείων, ὁ δὲ Ἰακώβ φησιν ἀνεγνωκέναι ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ· ἀπολογησόμεθα ὅτι οἱ καθ' ἡμᾶς σοφοὶ, πνεύματι περισσοτέρῳ χρησάμενοι τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, οὐκ ἀνθρωπίνως θείως δὲ διδάσ κονται τὰ ἀπόρρητα· ὥσπερ ὁ Παῦλος, λέγων· Ἤκουσα ἄρρητα ῥήματα ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι. ἴσασι γὰρ τροπῶν ἀλλαγὰς καὶ μεταβολὰς καιρῶν, ἐνιαυτῶν κύκλους καὶ ἀστέρων θέσεις, οὐκ ἀπ' ἀνθρώπων οὐδὲ δι' ἀνθρώπων, ἀλλὰ τοῦ πνεύματος ἀποκαλύπτοντος αὐτοῖς καὶ καθαρῶς, ὡς θέλει ὁ θεὸς, τὰ θεῖα ἀπαγγέλλοντος. καὶ ἄλλως δὲ ὁ Ἰακὼβ μείζων ἢ κατὰ ἄνθρωπον ἦν, πτερνίζων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ὁμολογῶν ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ βίβλῳ ἀφ' ἧς παρεθέμεθα τό· Ἀνέγνων ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ οὐρανοῦ· εἶναι ἀρχιχιλίαρχος δυνάμεως κυρίου, καὶ ὄνομα πάλαι κεκτημένος Ἰσραήλ· ὅπερ ἐν σώματι λειτουργῶν ἀναγνω ρίζει, ὑπομιμνήσκοντος αὐτὸν τοῦ ἀρχαγγέλου Οὐριήλ. 23.20 Μετὰ ταῦτα λείπεται ἐξετάσαι καὶ παραστῆσαι τοῖς πιστεύουσιν ὅτι εἰς σημεῖα κεῖνται οἱ φωστῆρες τοῦ οὐρανοῦ, σανθεῖσι δὲ καὶ ἐκ τῶν ὑπὸ τῶν περιεργοτέρων φερομένων εἰς τοὺς τόπους, τίς ἡ αἰτία τοῦ ταῦτα τὰ σημεῖα τὸν θεὸν πεποιηκέναι ἐν οὐρανῷ. καὶ ἔστιν εἰπεῖν πρῶτον μὲν ὅτι πιστευόμενα τὰ τῆς μεγαλειότητος τοῦ νοῦ τοῦ θεοῦ πᾶσαν γνῶσιν τὴν περὶ ἑκάστου τῶν ὄντων ἐμπερι ειληφότος, ὥστε μηδὲ τὸ τυχὸν καὶ νομιζόμενον ἐλάχιστον λανθάνειν τὴν θειότητα αὐτοῦ, δόξαν μὲν περιέχει τοῦ οἱονεὶ ἄπειρα ἀριθμῷ οὕτως αὐτὸν ἐμπεριειληφέναι ἐν ἑαυτῷ, οὐ μὴν ἐναργῆ τὴν ἀπόδειξιν, ἀλλὰ πεπιστευμένην ὡς ἁρμό ζουσαν τῷ ἀγενήτῳ νῷ καὶ ὑπὲρ πᾶσαν φύσιν τυγχάνοντι. ἵν' οὖν τῇ πείρᾳ τοῦτο καταλαμβάνηται ὑπὸ τῶν μειζόνων ἢ κατὰ ἄνθρωπον καὶ τῶν ἁγίων ψυχῶν τοῦ ἐνεστηκότος δεσμοῦ ἀπηλλαγμένων, ὡσπερεὶ γράμματα καὶ χαρακτῆρας καὶ διὰ τῆς τῶν οὐρανίων περιφορᾶς ἐποίησεν ἐν οὐρανῷ ὁ θεὸς τοὺς δεδιδαγμένους καὶ διδαχθησομένους ἀναγινώσκειν τὰ σημεῖα τοῦ θεοῦ. οὐ θαυμαστὸν δὲ καὶ ὑπὲρ ἐνδείξεως τῆς πρὸς τοὺς μακαρίους ποιεῖν τινὰ τὸν θεὸν, τῆς γραφῆς λεγούσης τῷ Φαραώ· Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ. εἰ γὰρ διετηρήθη
87
Φαραὼ ὑπὲρ ἐνδείξεως δυνάμεως θεοῦ καὶ διαγγελίας τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ τῇ γῇ, ἐννόει πόσην ἔνδειξιν δυνάμεως θεοῦ περιέχει τὰ οὐράνια σημεῖα, πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος ἕως συντελείας ἐντετυπωμένων τῇ ἀξίᾳ βίβλῳ τοῦ θεοῦ τῷ οὐρανῷ. δεύτερον δὲ στοχάζομαι ταῖς τὰ ἀνθρώπινα οἰ κονομούσαις δυνάμεσιν ἐκκεῖσθαι τὰ σημεῖα, ἵνα τινὰ μὲν γινώσκωσι μόνον, τινὰ δὲ ἐνεργῶσι· καθάπερ ἐν ταῖς παρ' ἡμῖν βίβλοις ἃ μὲν γέγραπται ἵνα γινώσκωμεν, οἷον τὰ περὶ κοσμοποιΐας καὶ εἴτινα ἄλλα μυστήρια· ἃ δὲ ἵνα γινώσκοντες ποιῶμεν, ὥσπερ τὰ περὶ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ προστάγματα τοῦ θεοῦ. ἐνδέχεται δὴ τὰ οὐράνια γράμ ματα, ἃ ἄγγελοι καὶ δυνάμεις θεῖαι ἀναγινώσκειν καλῶς δύνανται, περιέχειν τινὰ μὲν ἀναγνωσθησόμενα ὑπὸ τῶν ἀγγέλων καὶ λειτουργῶν τοῦ θεοῦ, ἵνα εὐφραίνωνται γινώ σκοντες· τινὰ δὲ ὡσπερεὶ ἐντολὰς λαμβάνοντες ποιῶσι. 23.21 Καὶ οὐχ ἁμαρτησόμεθα τὸ ἀνάλογον τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λέγοντες ἔχειν τὸν οὐρανὸν καὶ τοὺς ἀστέρας· ἐὰν δὲ χείρονες καὶ ἕτεραι τοῦ ἀνθρώπου ἐνέργειαι ποιῶσί τινα τῶν προεγνωσμένων καὶ σημαινομένων ἐν οὐρανῷ, οὐκ ἀνάγκη καὶ αὐτὰς ἀπὸ τῶν τοῦ θεοῦ γραμμάτων ὑπομιμνη σκομένας ποιεῖν ἃ ἐνεργοῦσιν· ἀλλ' ὥσπερ ἄνθρωποι ἀδι κοῦντες, οὐ μανθάνοντες προεγνωκέναι τὸν θεὸν τὸ τόνδε τινὰ ἀδικηθήσεσθαι ὑπ' αὐτῶν, ἐνεργοῦσι τὸ ἀδικεῖν ἐκ τῆς ἑαυτῶν πονηρίας· οὕτως αἱ ἀντικείμεναι δυνάμεις, τοῦ θεοῦ τὴν κακίαν τῶν τὰ μοχθηρὰ βουλομένων ἀνθρώπων καὶ δυναμέων προεγνωκότος, τῇ ἰδίᾳ αἰσχίστῃ ἐπιτελοῦσι προαιρέσει. οἱ μέντοι ἱεροὶ ἄγγελοι, τὰ λειτουργικὰ πνεύματα τὰ εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα, εἰκὸς ὅτι, ὡς ἀπὸ νόμου θεοῦ γεγραμμένων τὰ προστάγματα λαμ βάνοντες, τεταγμένως καὶ ὅτε δεῖ καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅσον δεῖ ποιοῦσι τὰ κρείττονα· ἄτοπον γὰρ αὐτοὺς θείους ὄντας ἀποκληρωτικῶς καὶ <οὐχ> ὡρισμένως ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ φέρ' εἰπεῖν χρηματίσαι τι τῷ Ἀβραὰμ, καὶ ποιῆσαί τι τῷ Ἰσαὰκ, καὶ ῥύσασθαι ἐκ κινδύνου τὸν Ἰακὼβ, ἢ ἐπιστῆναι τῷ πνεύματι τοῦδε τοῦ προφήτου. ἵνα οὖν μὴ ἀποκλη ρωτικῶς μηδὲ κατὰ συντυχίαν τοῦτο πράττωσιν, ἀνα γινώσκουσι τὴν βίβλον τοῦ θεοῦ· καὶ οὕτως ποιοῦσι τὰ αὐτοῖς ἐπιβάλλοντα. ὡς προείπομεν δὲ, ἡμεῖς ἃ ποιοῦμεν, ἢ αἱ ἀντικείμεναι ἐνέργειαι ἃ ἐπιτελοῦσιν εἰς ἡμᾶς, ἰδίᾳ προαιρέσει ποιοῦμεν· ἀτάκτῳ μὲν, ὅτε ἁμαρτάνομεν· πεπαι δευμένῃ δὲ, οὐκ ἄτερ ἀγγέλων οὐδὲ θείων γραμμάτων οὐδὲ ὑπηρετῶν ἁγίων, ὅτε θεῷ εὐάρεστα πράττομεν. 23.ν Καὶ Κλήμη δὲ ὁ Ῥωμαῖο , Πέτρου τοῦ ἀπο τόλου μαθητὴ , υνῳδὰ τούτοι ἐν τῷ παρόντι προβλήματι πρὸ τὸν πατέρα ἐν Λαοδικείᾳ εἰπὼν ἐν ταῖ Περιό δοι , ἀναγκαιότατόν τι ἐπὶ τέλει τῶν περὶ τούτου λόγων φη ὶν περὶ τῶν τῆ γενέ εω δοκούντων ἐκβεβηκέναι, λόγῳ ιδʹ. Καὶ ὁ πατήρ· Σύγγνωθί μοι, τέκνον· οἱ μὲν γὰρ χθές σου λόγοι ἀληθεῖς ὄντες συνελογίσαντό με συνθέσθαι σοι· ἡ δὲ ἐμὴ συνείδησις μικρά με ὥσπερ πυρετοῦ ἔλλειμμα πρὸς ἀπιστίαν βραχέα βασανίζει· σύνοιδα γὰρ ἐμαυτῷ τὰ τῆς γενέσεως πάντα μοι ἀποτελεσθέντα. Κἀγὼ ἀπεκρινάμην· Συννόησόν μοι, πάτερ, οἵαν φύσιν ἔχει τὸ μάθημα, ἐξ ὧν ἐγώ σοι συμβουλεύω. μαθηματικῷ συμβαλὼν, εἰπὲ πρῶτον αὐτῷ ὅτι Τάδε μοι φαῦλα ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ γέγονεν· ἐκ τίνος ἄρα μοι τῶν ἀστέρων γέγονε μαθεῖν ἤθελον. καὶ ἐρεῖ σοι ὅτι τοὺς χρόνους κακοποιὸς διεδέξατο Ἄρης ἢ Κρόνος, ἢ τούτων τις ἀποκαταστατικὸς ἐγένετο, ἢ τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτόν τις ἐπεθεώρησεν ἐκ τετρα γώνου ἢ διαμέτρου ἢ συνὼν ἢ κεκεντρωμένος ἢ παρὰ αἵρεσιν. ὅμως καὶ ἄλλα μυρία εἰπεῖν ἔχει. πρὸς τούτοις δὲ ἢ ἀγα θοποιὸς κακῷ ἀσύνδετος ἦν ἢ ἀνεπιθεώρητος ἢ ἐν σχήματι ἢ παρὰ αἵρεσιν ἢ ἐν ἐκλείψει ἢ ἀνεπισύναφος ἢ ἐν ἀμαυροῖς ἄστροις. καὶ ὅμως πολλῶν προφάσεων οὐσῶν πρὸς ἃ ἤκουσε τὰς ἀποδείξεις παρασχεῖν ἔχει. μετὰ τοῦτον οὖν τὸν μαθηματικὸν ἑτέρῳ προσελθὼν τὰ ἐναντία εἰπέ· ὅτι Τόδε μοι ἀγαθὸν ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ γέγονε· σὺ δὲ τὸν χρόνον τὸν αὐτὸν λέγε· ἀπαίτει δὲ ἐκ τίνος ἄρα τῆς γενέσεως τοῦτο γέγονε. καὶ ὅμως ὡς προεῖπον ἔχει, σοῦ καταψευσα μένου, αὐτὸς ἐκ πολλῶν σχημάτων ἕν τι εὑρεῖν σχῆμα καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καὶ πλείονα, ὡς αὐτὸ τὸ ἐνεργῆσαν ὅθεν τὰ ἀγαθὰ ἐρεῖ γεγενῆσθαι. ἀδύνατον γὰρ ἐν πάσῃ γενέσει
88
ἀνθρώπων μὴ ἐν πάσῃ ὥρᾳ τῶν ἀστέρων τοὺς μὲν καλῶς κεῖσθαι τοὺς δὲ κακῶς· κύκλος γὰρ ἔστιν ἰσομερὴς, ποικίλος, ἀπείρους ἔχων τὰς προφάσεις· πρὸς ἃς ἕκαστος εἰπεῖν ἔχει ὃ θέλει. ὅνπερ γὰρ τρόπον ἐπὶ τῶν λοξῶν ὀνείρων ἐνίοτε οὐδὲν νοοῦμεν, ἀποβάντων δὲ οἰκειοτάτην προσφέρομεν ἐπίλυσιν· οὕτως καὶ τὸ μάθημα πρὸ τοῦ τι ἀποτελεσθῆναι οὐδὲν σαφὲς ἡμῖν μηνῦσαι δύναται, μετὰ δὲ τὴν τοῦ γενομένου ἱστορίαν τότε πρόδηλος ἡ τῆς ἐκβάσεως αἰτία φαίνεται. πολλάκις μὲν οὖν οἱ προλέγοντες πταίουσι, καὶ μετὰ τὴν ἔκβασιν ἑαυτοὺς μέμφονται λέγοντες ὅτι Τόδε ἦν τὸ ποιῆσαν, καὶ οὐκ εἴδομεν. τὸ μὲν οὖν καὶ τοὺς πάνυ ἐπιστήμονας πταίειν γίνεται διὰ τὸ μὴ εἰδέναι, ὡς χθὲς ἔφην, ποῖα πάντως τῆς γενέσεως αἴτια γίνεται, ποῖα δὲ οὐ πάντως, καὶ ποῖα πάντως ποιῆσαι ἐπιθυμοῦμεν, οὐ πάντως δὲ ποιοῦμεν. ὅτι ἥδε ἡ αἰτία ἡμῖν τοῖς τὸ μυστήριον μεμαθηκόσι σαφής ἐστιν· ὅτι, ἐλεύθερον ἔχοντες λογισμὸν <ἐνίοτε συγχωρήσαντες τῇ ἐπιθυμίᾳ ἡττήμεθα,> ἐνίοτε ἐπέχειν ταύτην βουλευσάμενοι νενικήκαμεν. οἱ δὲ ἀστρο λόγοι, τοῦτο αὐτὸ τὸ μυστήριον οὐκ εἰδότες, περὶ πάσης προαιρέσεως ἀποφηνάμενοι ἐξ ἀρχῆς, πταίσαντες τοὺς κλιμακτῆρας ἐπενόησαν, εἰς ἀδηλότητα ποιούμενοι τὴν προαίρεσιν, ὡς χθὲς ἐπεδείξαμεν. σὺ δὲ τοῦ λοιποῦ πρὸς ταῦτα εἴ τι ἔχεις εἰπεῖν, λέγε. Καὶ ὁ πατὴρ ὀμόσας ἀπεκρίνατο, μηδὲν τούτων ἀλη θέστερον εἶναι, ὧν εἶπες. 24.1nΠερὶ ὕλη , ὅτι οὐκ ἀγένητο οὐδὲ κακῶν αἰτία. ἐκ τῆ Εὐ εβίου τοῦ Παλαι τιναίου εὐαγγελικῆ προπαρα κευῆ , λόγου ζʹ. Ὅτι μὲν ὑπάρχειν ἀδύνατον ἀγένητα δύο ἅμα, οὐδὲ σὲ ἀγνοεῖν νομίζω· εἰ καὶ τὰ μάλιστα δοκεῖς προλαβὼν τοῦτο προτεθεικέναι τῷ λόγῳ· τῷ πάντως ἐξ ἀνάγκης τὸ ἕτερον δεῖν λέγειν, ἢ ὅτι κεχώρισται τῆς ὕλης ὁ θεὸς, ἢ αὖ πάλιν ὅτι ἀμέριστος αὐτῆς τυγχάνει. εἰ μὲν οὖν ἡνῶσθαί τις αὐτὸν εἰπεῖν ἐθέλοι, ἓν τὸ ἀγένητον λέξει· ἕκαστον γὰρ τούτων μέρος ἔσται τοῦ πλησίον· ἀλλήλων δὲ μέρη τυγχά νοντα οὐκ ἔσται ἀγένητα δύο, ἀλλ' ἓν ἐκ διαφόρων συνεστός· οὐδὲ γὰρ τὸν ἄνθρωπον ἔχοντα διάφορα μέρη κατακερματί ζομεν εἰς πολλὰ γενητά· ἀλλ' εἰ, ὡς ὁ λόγος ἀπαιτεῖ, ἕν τι γενητὸν τὸν ἄνθρωπον πολυμερὲς πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι φαμέν· οὕτως ἀνάγκη, εἰ μὲν μὴ κεχώρισται τῆς ὕλης ὁ θεὸς, ἓν τὸ ἀγένητον εἶναι λέγειν. εἰ δὲ κεχωρίσθαι φήσει τις, ἀνάγκη εἶναί τι τὸ ἀνὰ μέσον ἀμφοτέρων· ὅπερ καὶ τὸν χωρισμὸν αὐτῶν δείκνυσιν· ἀδύνατον γὰρ ἐν διαστάσει ἐξετάζεσθαί τι ἀπό τινος, οὐκ ὄντος ἑτέρου καθ' ὃ ἡ διάστασις ἑκατέρου γίνεται. ὅπερ οὐ μέχρι τούτου ἵσταται καὶ μόνου, ἀλλὰ καὶ πλείστων ὅσων· ὃν γὰρ ἐπὶ τῶν δύο ἀγενήτων εἴπαμεν λόγον, τοῦτον ἐξ ἀνάγκης ὁμοίως προ χωρεῖν, εἰ τὰ ἀγένητα δοθείη τρία. καὶ γὰρ περὶ τούτων ἐροίμην ἂν, εἰ κεχώρισται ἀπ' ἀλλήλων, ἢ αὖ πάλιν ἕκαστον ἥνωται τῷ πλησίον. εἰ μὲν γὰρ ἡνῶσθαί τις εἰπεῖν ἐθέλοι, τὸν αὐτὸν ἀκούσει τῷ πρώτῳ λόγον· εἰ δ' αὖ πάλιν κεχώ ρισθαι, οὐ φεύξεται τὴν ἐξ ἀνάγκης τοῦ χωρίζοντος ὑπό στασιν. ἂν δ' ἄρα τις καὶ τρίτον εἶναι λέξῃ λόγον, ὡς ἁρμόζοντα περὶ τῶν ἀγενήτων λέγεσθαι, τουτέστι τὸ μήτε κεχωρίσθαι τὸν θεὸν τῆς ὕλης μήτ' αὖ πάλιν ὡς μέρη ἡνῶσθαι, εἶναι δὲ καθάπερ ἐν τόπῳ τῇ ὕλῃ τὸν θεὸν ἢ καὶ τὴν ὕλην ἐν τῷ θεῷ, τὸ συνέχον ἀκουέτω· ὅτι, ἐὰν τόπον τοῦ θεοῦ τὴν ὕλην εἴπωμεν, ἐξ ἀνάγκης αὐτὸν καὶ χωρητὸν λέγειν δεῖ καὶ πρὸς τῆς ὕλης περιγραφόμενον. ἀλλὰ μὴν καὶ ὁμοίως αὐτὸν τῇ ὕλῃ ἀτάκτως φέρεσθαι δεῖ, μὴ ἵστα σθαι δὲ μηδὲ μένειν αὐτὸν ἐφ' ἑαυτοῦ ἀνάγκη, τοῦ ἐν ᾧ ἐστὶν ἄλλοτε ἄλλως φερομένου. πρὸς δὴ τούτοις καὶ ἐν χείροσι γεγονέναι τὸν θεὸν εἰπεῖν ἀνάγκη. εἰ γάρ ποτε ἄκοσμος ἦν ἡ ὕλη, ἐκόσμησε δὲ αὐτὴν εἰς τὸ κρεῖττον τρέψαι προαιρούμενος· ἦν ποτὲ ὅτε ἐν ἀκοσμήτοις ἦν ὁ θεός. δικαίως δ' ἂν καὶ τοῦτο ἐροίμην, πότερον ἐπλήρου τὴν ὕλην ὁ θεὸς, ἢ ἐν μέρει τινὶ ὑπῆρχεν αὐτῆς. εἰ μὲν γὰρ ἐν μέρει τινὶ τῆς ὕλης εἰπεῖν τις ἐθέλοι τὸν θεὸν, πλεῖ στον ὅσον μικρότερον αὐτὸν τῆς ὕλης λέγει· εἴ γε δὴ μέρος αὐτῆς ὅλον ἐχώρησεν τὸν θεόν. εἰ δὲ ἐν πάσῃ εἶναι λέγοι καὶ δι' ὅλης κεχωρηκέναι τῆς ὕλης, πῶς ταύτην ἐδημιούργησε φρασάτω· ἀνάγκη γὰρ ἢ συστολήν τινα τοῦ θεοῦ λέγειν, ἧς γενομένης ἐδημιούργει ἐκεῖνο ἀφ' οὗ ὑπε χώρησεν, ἢ καὶ ἑαυτὸν τῇ ὕλῃ συνδημιουργεῖν, οὐκ ἔχοντα
89
ὑποχωρήσεως τόπον. εἰ δὲ τὴν ὕλην ἐν τῷ θεῷ εἶναί τις λέξει, ὁμοίως ἐξετάζειν δεῖ, πότερον ὡς διϊσταμένου αὐτοῦ ἀφ' ἑαυτοῦ, καὶ ὥσπερ ἐν ἀέρι ζώων ὑπάρχει γένη, διαιρου μένου καὶ μεριζομένου αὐτοῦ εἰς ὑποδοχὴν τῶν γινομένων ἐν αὐτῷ· ἢ ὡς ἐν τόπῳ, τουτέστιν ὥσπερ ἐν γῇ ὕδωρ. εἰ μὲν γὰρ εἴποιμεν ὡς ἐν ἀέρι, μεριστὸν ἀνάγκη τὸν θεὸν εἰπεῖν· εἰ δ' ὥσπερ ἐν γῇ ὕδωρ, ἦν δὲ ἄτακτος ἡ ὕλη καὶ ἀκόσμητος, πρὸς δὴ τούτοις ἔχουσα καὶ κακὰ, τὸν θεὸν λέγειν ἀνάγκη τόπον εἶναι τῶν ἀκοσμήτων καὶ τῶν κακῶν· ὅπερ οὐκ εὔφημον εἶναί μοι δοκεῖ, ἐπισφαλὲς δὲ μᾶλλον. ὕλην γὰρ εἶναι θέλεις, ἵνα μὴ τῶν κακῶν ποιητὴν εἴπῃς τὸν θεόν· καὶ τοῦτο φυγεῖν προαιρούμενος, δοχεῖον αὐτὸν τῶν κακῶν εἶναι λέγεις. εἰ μὲν οὖν τὴν ὕλην ἐκ τῶν ὑποστάν των γενητῶν ὑπονοεῖν ἀγένητον ὑπάρχειν ἔλεγες, πολὺν ἂν περὶ ταύτης ἐποιησάμην λόγον εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι ἀδύνα τον ὑπάρχειν αὐτὴν ἀγένητον· ἐπεὶ δὲ τὴν τῶν κακῶν γένεσιν αἰτίαν ἔφησθα εἶναι τῆς τοιαύτης ὑπονοίας, διὰ τοῦτο ἐπὶ τὴν ἐξέτασιν τούτων ἔρχεσθαί μοι δοκῶ. φανεροῦ γὰρ γινομένου μοι τοῦ λόγου καθ' ὃν τρόπον ἐστὶ τὰ κακὰ, καὶ ὅτι οὐχ οἷόν τέ ἐστιν ἀναίτιον τῶν κακῶν εἰπεῖν τὸν θεὸν ἐκ τοῦ ὕλην αὐτῷ ὑποτιθέναι, τὴν τοιαύτην ὑπόνοιαν ἀναιρεῖσθαί μοι δοκεῖ. 24. Φῂς τοίνυν ἄποιον ὕλην συνυπάρχειν τῷ θεῷ, ἐξ ἧς τὴν τοῦ κόσμου γένεσιν ἐδημιούργησεν; Οὕτω μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ ἄποιος ἐτύγχανεν ἡ ὕλη, γέγονε δὲ κόσμος πρὸς τοῦ θεοῦ, ἐν δὲ τῷ κόσμῳ αἱ ποιότητες, τῶν ποιοτήτων γέγονεν ποιητὴς ὁ θεός; Οὕτως ἔχει. Ἐπεὶ δέ σου καὶ λέγοντος πρόσθεν ἤκουον ὡς ἀδύνατον ἐξ οὐκ ὄντων γίνεσθαί τι· πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπόκριναι τὴν ἐμήν· δοκεῖ σοι τὰς τοῦ κόσμου ποιότητας μὴ ἐξ ὑποκειμένων ποιοτήτων γεγονέναι; Δοκεῖ. Ἕτερον δέ τι παρὰ τὰς οὐσίας ὑπάρχειν αὐτάς; Οὕτως ἔχει. Οὐκοῦν εἰ μήτε ἐξ ὑποκειμένων ποιοτήτων τὰς ποιό τητας ἐδημιούργησεν ὁ θεὸς, μήτε ἐκ τῶν οὐσιῶν ὑπάρ χουσιν, τῷ μηδὲ οὐσίας αὐτὰς εἶναι, ἐκ μὴ ὄντων αὐτὰς ὑπὸ τοῦ θεοῦ γεγονέναι ἀνάγκη εἰπεῖν· ὅθεν περιττῶς ἐδόκεις μοι λέγειν ἀδύνατον εἶναι δοξάζειν ἐξ οὐκ ὄντων γεγονέναι τι πρὸς τοῦ θεοῦ. ἀλλ' ὁ μὲν περὶ τούτου λόγος ὧδε ἐχέτω· καὶ γὰρ παρ' ἡμῖν ὁρῶμεν ἀνθρώπους ἐξ οὐκ ὄντων ποι οῦντάς τινα· εἰ καὶ τὰ μάλιστα δοκοῦσιν οὗτοι ποιεῖν ἔν τινι· οἷον ἐπὶ τῶν ἀρχιτεκτόνων τὸ παράδειγμα λάβωμεν· καὶ γὰρ οὗτοι ποιοῦσι πόλεις οὐκ ἐκ πόλεων, καὶ ναοὺς ὁμοίως οὐκ ἐκ ναῶν. εἰ δὲ, ὅτι τούτοις οὐσίαι ὑπόκεινται, οἴει ἐξ ὄντων αὐτοὺς ταῦτα ποιεῖν, σφάλλῃ τῷ λόγῳ· οὐδὲ γὰρ ἡ οὐσία ἐστὶν ἡ ποιοῦσα τὴν πόλιν ἢ αὖ πάλιν τοὺς ναοὺς, ἀλλ' ἡ περὶ τὴν οὐσίαν τέχνη. ἡ δὲ τέχνη οὐκ ἐξ ὑποκειμένης τινὸς ἐν ταῖς οὐσίαις τέχνης γίνεται· ἀλλ' ἐξ οὐκ οὔσης ἐν αὐταῖς γίνεται. ἀπαντήσειν δέ μοι δοκεῖς οὕτω τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ τεχνίτης ἐξ ἧς ἔχει τέχνης τὴν ἐν τῇ οὐσίᾳ τέχνην ποιεῖ. πρὸς δὲ τοῦτο λέγεσθαι τοῦτ' εὖ ἔχειν μοι δοκεῖ, ὅτι οὐδὲ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἔκ τινος ὑποκει μένης τέχνης προσγίνεται. οὐδὲ γὰρ ἔνεστιν αὐτὴν ἐφ' ἑαυτῆς οὖσαν δοῦναι τὴν τέχνην· τῶν γὰρ συμβεβηκότων ἐστὶ, καὶ τῶν τότε τὸ εἶναι λαμβανόντων, ὁπόταν ἐν οὐσίᾳ γένηται. ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος καὶ χωρὶς τῆς ἀρχιτεκτονικῆς ἔσται, ἡ δὲ οὐκ ἔσται, ἐὰν μὴ πρότερον ἄνθρωπος ᾖ· ὅθεν τὰς τέχνας ἐξ οὐκ ὄντων εἰς ἀνθρώπους πεφυκέναι γίνεσθαι λέγειν ἀναγκαῖον. εἰ τοίνυν τοῦτο οὕτως ἔχον ἐπ' ἀνθρώ πων ἐδείξαμεν, πῶς οὐχὶ προσῆκε τὸν θεὸν μὴ μόνον ποιότητας ἐξ οὐκ ὄντων φάναι δύνασθαι ποιεῖν, ἀλλὰ καὶ οὐσίας; τῷ γὰρ δυνατὸν φανῆναι γίνεσθαί τι ἐξ οὐκ ὄντων, τὸ καὶ τὰς οὐσίας οὕτως ἔχειν δείκνυται. 24.3 Ἐπεὶ δὲ πόθος ἔστι σοι περὶ τῆς τῶν κακῶν γενέσεως ζητεῖν, ἐπὶ τὸν τούτων ἐλεύσομαι λόγον· καί σου βραχέα πυθέσθαι βούλομαι· τὰ κακὰ πότερον οὐσίαι σοι δοκοῦσιν εἶναι ἢ ποιότητες οὐσιῶν; Ποιότητας οὐσιῶν εὖ ἔχειν λέγειν μοι δοκεῖ. Ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν καὶ ἀσχημάτιστος; Οὕτω προλαβὼν ἐξεῖπον τῷ λόγῳ. Οὐκοῦν εἰ τὰ κακὰ ποιότητες ὑπάρχουσιν οὐσιῶν, ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν, τῶν δὲ ποιοτήτων ποιητὴν εἶπας τὸν θεὸν εἶναι, ἔσται καὶ τῶν κακῶν δημιουργὸς ὁ θεός. ὅτε τοίνυν οὐδ' οὕτως ἀναίτιον τῶν κακῶν δυνατὸν εἰπεῖν τὸν θεὸν, ὕλην αὐτῷ προσάπτειν περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ· εἰ δέ τι πρὸς ταῦτα
90
εἰπεῖν ἔχεις, ἄρχου τοῦ λόγου. εἰ μὲν γὰρ ἐκ φιλονεικίας ἡμῖν ἡ ζήτησις ἐγίνετο, οὐκ ἂν δεύτερον περὶ τῶν κακῶν ἠξίουν ὁρίζεσθαι· ἐπεὶ δὲ φιλίας ἕνεκα μᾶλλον καὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον ὠφελείας, τὴν ἐξέτασιν ποιού μεθα τῶν λόγων, ἄνωθεν περὶ τούτων ὁρίζεσθαι ἀξιῶ συγχωρεῖν. Τὴν μὲν προαίρεσιν τὴν ἐμὴν ἐκ πολλοῦ σοι φανερὰν εἶναι δοκῶ καὶ τὴν ἐν τοῖς λόγοις σπουδὴν, ὅτι οὐ πιθανῶς εἰπὼν ψεῦδος νικῆσαι θέλω, ἀλλὰ δειχθῆναι τὴν ἀλήθειαν μετὰ ἀκριβοῦς ἐξετάσεως· καὶ σὲ δὲ οὕτω διακεῖσθαι σαφῶς ἐπίσταμαι· ὅθεν οἵῳ τρόπῳ χρώμενος νομίζεις δύνασθαι τὸ ἀληθὲς εὑρεῖν, τούτῳ χρῆσαι μηδὲν δυσωπού μενος· οὐ γὰρ σεαυτὸν ὠφελήσεις μόνον χρησάμενος τῷ κρείττονι, ἀλλὰ πάντως κἀμὲ περὶ ὧν ἀγνοῶ. σαφῶς παραστῆναί μοι δοκεῖ καὶ τὰ κακὰ οὐσίας ὑπάρχειν τινάς· οὐδὲ γὰρ ἐκτὸς οὐσιῶν αὐτὰ ὄντα βλέπω. 24.4 Ἐπεὶ τοίνυν, ὦ οὗτος, καὶ τὰ κακὰ οὐσίας εἶναι λέγεις, ἀνάγκη τὸν τῆς οὐσίας ἐξετάζειν λόγον. δοκεῖ σοι τὴν οὐσίαν σωματικήν τινα σύστασιν εἶναι; Δοκεῖ. Ἡ δὲ σωματικὴ σύστασις αὐτὴ ἐφ' ἑαυτῆς ὑπάρχει, οὐ δεομένη τινὸς, οὗ γενομένου τὸ εἶναι λήψεται; Οὕτως ἔχει. Δοκεῖ δέ σοι τὰ κακὰ ἐνεργείας εἶναί τινος; Οὕτω μοι φαίνεται. Αἱ δὲ ἐνέργειαι τότε τὸ εἶναι λαμβάνουσιν, ὁπότ' ἂν ὁ ἐνεργῶν παρῇ; Οὕτως ἔχει. Οὐκ ὄντος δὲ τοῦ ἐνεργοῦντος, οὐδ' ὅπερ ἐνεργεῖ ἔσται ποτέ; Οὐκ ἔσται. Οὐκοῦν εἰ ἡ οὐσία σωματική τίς ἐστι σύστασις, ἡ δὲ σωματικὴ σύστασις οὐ δεῖταί τινος, ἐν ᾧ γενομένη τὸ εἶναι λήψεται· τὰ δὲ κακὰ ἐνέργειαι ὑπάρχουσί τινος, αἱ δὲ ἐνέργειαι δέονταί τινος, ἐν ᾧ γενόμεναι τὸ εἶναι λαμβάνου σιν, οὐκ ἔσονται οὐσίαι τὰ κακά. εἰ δὲ οὐσίαι τὰ κακὰ, κακὸν δὲ ὁ φόνος, οὐσία ἔσται ὁ φόνος· ἀλλὰ μὴν ὁ φόνος ἐνέργεια ὑπάρχει τινός· οὐκ ἔσται ἄρα οὐσία ὁ φόνος. εἰ δὲ τὰ ἐνεργοῦντα οὐσίας εἶναι θέλεις, σύμφημι κἀγώ· οἷον ἄνθρωπος ὁ φονεύς, καθ' ὃν μὲν λόγον ἄνθρωπός ἐστιν, ὑπάρχει οὐσία· ὁ δὲ φόνος ὃν ποιεῖ οὐκ ἔστιν οὐσία, ἀλλ' ἔργον τι τῆς οὐσίας. λέγομεν δὲ τὸν ἄνθρωπόν ποτε μὲν κακὸν διὰ τὸ φονεύειν, ποτὲ δ' αὖ πάλιν διὰ τὸ εὐεργετεῖν ἀγαθόν· καὶ πέπλεκται ταῦτα τὰ ὀνόματα τῇ οὐσίᾳ ἐκ τῶν συμβεβηκότων αὐτῇ, ἅτινα οὐκ ἔστιν αὐτή. οὔτε γὰρ φόνος ἐστὶν ἡ οὐσία, οὔτ' αὖ πάλιν [ἡ] μοιχεία, οὔτε τι τῶν ὁμοίων κακῶν· ἀλλ' ὥσπερ ἀπὸ τῆς γραμματικῆς ὁ γραμματικὸς λέγεται καὶ ἀπὸ τῆς ῥητορικῆς ὁ ῥήτωρ καὶ ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ὁ ἰατρὸς, τῆς οὐσίας οὔτε ἰατρικῆς οὔσης οὔτε μὴν ῥητορικῆς οὔτε γραμματικῆς, ἀλλ' ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων αὐτῇ τὴν προσηγορίαν λαμβανούσης, ἀφ' ὧν οὕτως ὀνομάζεσθαι δοκεῖ, οὐδ' ὁπότερον αὐτῶν οὖσα· ὁμοίως μοι φαίνεται καὶ ἀπὸ τῶν δοκούντων εἶναι κακῶν τὴν οὐσίαν ὄνομα προσλαμβάνειν, οὐδ' ὁπότερον οὖσαν αὐτῶν. καὶ ὁμοίως ἐπινόησον, εἴ τινα ἕτερον ἀναπλάττεις ἐν τῷ νῷ τῶν κακῶν τοῖς ἀνθρώποις αἴτιον, ὡς κἀκεῖνος, καθὸ ἐν τούτοις ἐνεργεῖ καὶ ὑποβάλλει ποιεῖν τὰ κακὰ, ἐστὶ καὶ αὐτὸς κακὸς ἐξ ὧν ποιεῖ. διὰ τοῦτο γὰρ κἀκεῖνος κακὸς εἶναι λέγεται, ὅτι τῶν κακῶν ἐστὶ ποιητής· ἃ δέ τις ποιεῖ, οὐκ ἔστιν αὐτὸς, ἀλλ' ἐνέργειαι αὐτοῦ, ἀφ' ὧν τὴν προσηγορίαν τοῦ κακὸς λέγεσθαι λαμβάνει. εἰ γὰρ αὐτὸν ὑπάρχειν εἴποιμεν ἃ ποιεῖ, ποιεῖ δὲ φόνους καὶ μοιχείας καὶ κλοπὰς καὶ ὅσα τούτοις ὅμοια, αὐτὸς ἔσται ταῦτα. εἰ δὲ ταῦτά ἐστιν αὐτὸς, ταῦτα δ' ὅτε γίνεται τὴν σύστασιν ἔχει, οὐ γινόμενα δὲ καὶ τοῦ εἶναι παύεται, γίνεται δὲ ταῦτα πρὸς ἀνθρώπων, ἔσονται τούτων οἱ ἄνθρωποι ποιηταὶ, καὶ τοῦ εἶναι καὶ τοῦ μηκέτ' εἶναι αἴτιοι. εἰ δὲ ταῦτα αὐτοῦ ἐνεργείας φῂς, ἐξ ὧν ποιεῖ τὸ κακὸς εἶναι ἔχει, οὐκ ἐξ ὧν ἐστὶν οὐσία. κακὸν δὲ εἴπομεν λέγεσθαι ἀπὸ τῶν συμβε βηκότων τῇ οὐσίᾳ, ἅτινα οὐκ ἔστιν ἡ οὐσία· ὡς ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ὁ ἰατρός. εἰ δὲ ἐξ ὧν ἐνεργεῖ ἕκαστος ὑπάρχει κακὸς, ἃ δὲ ἐνεργεῖ ἀρχὴν τοῦ εἶναι λαμβάνει, ἤρξατο κἀκεῖνος εἶναι κακὸς, ἤρξατο δὲ καὶ ταῦτα εἶναι κακά. εἰ δὲ οὕτως ἔχει, οὐκ ἔστιν ἀνάρχως κακὸς, οὐδὲ ἀγένητα τὰ κακὰ, τῷ γενητὰ πρὸς αὐτοῦ εἶναι φάναι. 24.5 Τὸν μὲν πρὸς τὸν ἑταῖρον, ὦ φίλε, λόγον ἱκανῶς μοι πεποιηκέναι δοκεῖς· ἐξ ὧν γὰρ προλαβὼν ἔδωκε τῷ λόγῳ, ἐκ τούτων συνάγειν ἔδοξας καλῶς· ὡς ἀληθῶς γὰρ, εἰ ἄποιος ἐτύγχανεν ἡ ὕλη, τῶν δὲ ποιοτήτων δημιουργὸς ὑπάρχει ὁ θεὸς, ποιότητες δὲ τὰ κακὰ, τῶν κακῶν ἔσται
91
ποιητὴς ὁ θεός. οὗτος μὲν οὖν ὁ λόγος πρὸς ἐκεῖνον εἰρήσθω καλῶς· ἐμοὶ δὲ ψεῦδος δοκεῖ τὴν ὕλην ἄποιον εἶναι λέγειν· οὐδὲ γὰρ ἔνεστιν εἰπεῖν περὶ ἡστινοσοῦν οὐσίας, ὥς ἐστιν ἄποιος· ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν ᾧ ἄποιον εἶναι λέγει, τὴν ποιότητα αὐτῆς μηνύει, ὁποία ἐστὶν ἡ ὕλη διαγραφόμενος· ὅπερ ἐστὶ ποιότητος εἶδος. ὅθεν εἰ σοὶ φίλον ἐστὶν ἄνωθεν ἔχου πρὸς ἐμὲ τοῦ λόγου· ἐμοὶ γὰρ ἡ ὕλη ποιότητας ἀνάρχως ἔχειν δοκεῖ· οὕτως γὰρ καὶ τὰ κακὰ ἐκ τῆς ἀπορροίας αὐτῆς εἶναι λέγω, ἵνα τῶν κακῶν ὁ μὲν θεὸς ἀναίτιος ᾖ, τούτων δ' ἁπάντων ἡ ὕλη αἰτία. Τὴν μὲν προθυμίαν τὴν σὴν ἀποδέχομαι, ὦ φίλε, καί σου τὴν ἐν τοῖς λόγοις σπουδὴν ἐπαινῶ· προσῆκε γὰρ ὡς ἀληθῶς ἕκαστον τῶν φιλομαθῶν μὴ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε συγκατατίθεσθαι τοῖς λεγομένοις, ἀλλ' ἀκριβῆ ποιεῖσθαι τὴν ἐξέτασιν τῶν λόγων. οὐδὲ γὰρ εἰ ὁ προσζητῶν παρὰ λόγον ὁρισάμενος ἀφορμὴν παρέσχε τῷ προσδιαλεγο μένῳ συνάγειν ὡς θέλει, τοῦτο καὶ τὸν ἀκροατὴν πείσει· ἀλλ' εἴ τι δοκεῖ δυνατὸν εἶναι λέγεσθαι καλῶς, τοῦτο λέξει παρών· δυοῖν γὰρ θάτερον ἔσται· ἢ γὰρ καὶ πρὸς ὃ κινεῖσθαι δοκεῖ ἀκούσας τέλεον ὠφεληθήσεται, ἢ τὸν προσ διαλεγόμενον ἐλέγξει οὐ τἀληθῆ λέγοντα. οὐ δοκεῖς δέ μοι δεόντως εἰρηκέναι ἔμποιον εἶναι ἀνάρχως τὴν ὕλην· εἰ γὰρ τοῦθ' οὕτως ἔχει, τίνος ἔσται ποιητὴς ὁ θεός; εἴτε γὰρ οὐσίας ἐροῦμεν, προεῖναι φαμέν· εἴτ' αὖ πάλιν ποιοτήτων, καὶ ταύτας ὑπάρχειν λέγομεν. οὐκοῦν οὐσίας τε οὔσης καὶ ποιοτήτων περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ δημιουργὸν λέγειν τὸν θεόν. ἵνα δὲ μὴ ἐμαυτῷ κατασκευάζειν τινὰ δόξω λόγον, ἀπόκριναί μοι νῦν ἐρωτώμενος· τίνι τρόπῳ δημιουργὸν εἶναι φῂς τὸν θεόν; πότερον ὅτι τὰς οὐσίας ἔτρεψεν εἰς τὸ μηκέθ' ὑπάρχειν ἐκείνας, αἵπερ ἦσάν ποτε, ἀλλ' ἑτέρας παρ' αὐτὰς γενέσθαι; ἢ ὅτι τὰς μὲν οὐσίας ἐφύλαξεν ἐκείνας, αἵπερ ἦσαν πρὸ τούτου, τὰς δὲ ποιότητας ἔτρεψεν αὐτῶν; 24. Οὔτι μοι δοκεῖ ἀλλαγήν τινα οὐσιῶν γεγονέναι· καὶ γὰρ ἄτοπον τοῦτο λέγειν μοι φαίνεται· τροπὴν δέ τινα τῶν ποιοτήτων γεγονέναι φημὶ, καθ' ἃς δημιουργὸν εἶναι λέγω τὸν θεόν. καὶ ὥσπερ εἰ τύχοι λέγειν ἐκ λίθων οἰκίαν γεγονέναι, ἐφ' ὧν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὡς οὐκέτι λίθοι μένουσι τῇ οὐσίᾳ, οἰκία γενόμενοι οἱ λίθοι· τῇ γὰρ ποιότητι τῆς συνθέσεως τὴν οἰκίαν γεγονέναι φημὶ, τραπείσης δηλονότι τῆς προτέρας τῶν λίθων ποιότητος· οὕτω μοι δοκεῖ καὶ τὸν θεὸν, ὑπομενούσης τῆς οὐσίας, τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων αὐτῆς πεποιηκέναι, καθ' ἣν τὴν τοῦδε τοῦ κόσμου γένεσιν πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι λέγω. Ἐπεὶ τοίνυν τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι φῂς, ἀπόκριναί μοι βραχέα πυθέσθαι προαιρουμένῳ. λέγε δὴ, εἰ ὁμοίως καὶ σοὶ δοκεῖ τὰ κακὰ ποιότητες εἶναι τῶν οὐσιῶν; Δοκεῖ. Ἄνωθεν δὲ ἦσαν αἱ ποιότητες αὗται ἐν τῇ ὕλῃ, ἢ ἀρχὴν ἔσχον τοῦ εἶναι; Συνεῖναί φημι ἀγενήτως τῇ ὕλῃ ταυτασὶ τὰς ποιότητας. Οὐχὶ δὲ τὸν θεὸν φῂς τροπήν τινα τῶν ποιοτήτων πεποιηκέναι; Τοῦτό φημι. Πότερον οὖν εἰς τὸ κρεῖττον, ἢ εἰς τὸ χεῖρον; Εἰς τὸ κρεῖττον λέγειν μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ ποιότητες ὕλης τὰ κακὰ, τὰς δὲ ποιότητας αὐτῆς εἰς τὸ κρεῖττον ἔτρεψεν ὁ θεὸς, πόθεν τὰ κακὰ ζητεῖν ἀνάγκη. οὐ γὰρ ἔμειναν αἱ ποιότητες ὁποῖαί ποτε ἦσαν τῇ φύσει· ἢ εἰ μὲν πρότερον οὐκ ἦσαν αἱ ποιότητες κακαὶ, ἐκ δὲ τοῦ τραπῆναι πρὸς τοῦ θεοῦ τὰς πρώτας τοιαύτας περὶ τὴν ὕλην γεγονέναι ποιότητας φῂς, αἴτιος ἔσται τῶν κακῶν ὁ θεὸς, τρέψας τὰς οὐκ οὔσας ποιότητας κακὰς εἰς τὸ εἶναι κακάς· ἢ τὰς μὲν κακὰς ποιότητας εἰς τὸ κρεῖττον οὐ δοκεῖ σοι τρέψαι τὸν θεὸν, τὰς δὲ λοιπὰς καὶ μόνας, ὅσαι ἀδιά φοροι ἐτύγχανον, τῆς διακοσμήσεως ἕνεκα πρὸς τοῦ θεοῦ τετράφθαι λέγεις; Οὕτως ἄνωθεν εἶχον ἐγώ. 24. Πῶς τοίνυν αὐτὸν τὰς τῶν φαύλων ποιότητας ὡς εἶχον καταλελοιπέναι λέγεις; πότερον δυνάμενον μὲν κἀ κείνας ἀνελεῖν, οὐ βουληθέντα δὲ, ἢ τὸ δύνασθαι μὴ ἔχοντα; εἰ μὲν γὰρ δυνάμενον λέξεις, οὐ βουληθέντα δὲ, αὐτὸν αἴτιον τούτων εἰπεῖν ἀνάγκη. ὅτι δυνάμενος ποιῆσαι μὴ εἶναι κακὰ συνεχώρησεν αὐτὰ μένειν ὡς ἦν, καὶ μάλιστα ὅτε δημιουργεῖν τὴν ὕλην ἤρξατο. εἰ γὰρ μηδ' ὅλως ἔμελεν αὐτῷ τῆς ὕλης, οὐκ ἂν αἴτιος ἦν ὧν συνεχώρει μένειν· ἐπεὶ δὲ μέρος μέν τι αὐτῆς δημιουργεῖ, μέρος δέ τι οὕτως ἐᾷ δυνάμενος
92
κἀκεῖνο τρέπειν εἰς τὸ κρεῖττον, αἰτίαν ὀφλισκά νειν ἄξιος εἶναί μοι δοκεῖ, καταλιπὼν μέρος ὕλης εἶναι πονηρὸν ἐπ' ὀλέθρῳ οὗ ἐδημιούργησε μέρους. ἀλλὰ μὴν καὶ τὰ μέγιστα κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ἠδικῆσθαί μοι δοκεῖ· τοῦθ' ὅπερ κατεσκεύασε τῆς ὕλης μέρος ἀντιλαμβανόμενον τανῦν τῶν κακῶν. εἰ γάρ τις ἐξετάζοι ἐπ' ἀκριβὲς τὰ πράγματα, χαλεπώτερον νῦν εὑρήσει τὴν ὕλην πεπονθυῖαν τῆς προτέρας ἀκοσμίας. πρὶν γὰρ αὐτὴν διακριθῆναι, τὸ μηδὲ αἰσθέσθαι τῶν κακῶν παρῆν αὐτῇ· νυνὶ δὲ ἕκαστον τῶν μερῶν αὐτῆς αἴσθησιν λαμβάνει τῶν κακῶν. καί μοι ἐπ' ἀνθρώπου τὸ παράδειγμα λάβε. πρὶν γὰρ εἰκονισθῇ καὶ ζῶον γένηται τῇ τοῦ δημιουργοῦ τέχνῃ, τὸ μηδενὸς ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν κακῶν παρὰ τῆς φύσεως εἶχεν· ἀφ' οὗ δὲ πρὸς τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος γίνεται, καὶ τὴν αἴσθησιν τοῦ προσπελάζοντος κακοῦ προσλαμβάνει· καὶ τοῦθ' ὅπερ ἐπ' εὐεργεσίᾳ τῆς ὕλης πρὸς τοῦ θεοῦ γεγονέναι λέγεις, εὑρίσκεται μᾶλλον ἐπὶ τῷ χείρονι προσγενόμενον αὐτῇ. εἰ δ' ἐκ τοῦ μὴ δύνασθαι τὸν θεὸν ἀνελεῖν τὰ κακὰ τὸ μὴ πεπαῦσθαι λέγεις, ἀδύνατον τὸν θεὸν φήσεις ὑπάρχειν· τὸ δὲ ἀδύνατον ἤτοι τῷ φύσει ἀσθενῆ ὑπάρχειν αὐτὸν ἔσται, ἢ τῷ νικᾶσθαι τῷ φόβῳ δεδουλωμένον πρός τινος κρείττο νος. εἰ μὲν οὖν τὸν θεὸν φύσει ἀσθενῆ ὄντα τολμήσεις εἰπεῖν, περὶ τῆς σωτηρίας αὐτῆς κινδυνεύειν μοι δοκεῖς· εἰ δὲ τῷ νικᾶσθαι φόβῳ πρὸς τοῦ μείζονος, μείζονα λέξεις τοῦ θεοῦ τὰ κακὰ νικῶντα τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ τὴν ὁρμήν· ὅπερ ἄτοπον εἶναί μοι λέγειν περὶ θεοῦ δοκεῖ. διὰ τί γὰρ οὐχὶ μᾶλλον ταῦτα ἔσονται θεοὶ, νικᾷν κατὰ τὸν λόγον τὸν σὸν δυνάμενα τὸν θεόν, εἴπερ θεὸν ἐκεῖνό φαμεν ὃ τὴν ἁπάντων ἐξουσίαν ἔχει; 24. Βραχέα δέ σου καὶ περὶ τῆς ὕλης αὐτῆς πυθέσθαι βούλομαι· καί μοι φέρων λέγε, πότερον ἁπλῆ τις ἦν ἡ ὕλη ἢ σύνθετος; ἡ γὰρ διαφορὰ τῶν γεγονότων εἰς τοιαύτην με περιΐστησιν ἐξέτασιν τοῦδε τοῦ λόγου. εἰ γὰρ ἁπλῆ τις ἐτύγχανεν ἡ ὕλη καὶ μονοειδὴς, σύνθετος δὲ ὁ κόσμος καὶ ἐκ διαφόρων οὐσιῶν τε καὶ κράσεων τὴν σύστασιν ἔχει, ἀδύνατον τοῦτον ἐξ ὕλης γεγονέναι λέγειν, τῷ τὰ σύνθετα μὴ οἷόν τε ἐξ ἑνὸς ἁπλοῦ τὴν σύστασιν ἔχειν· τὸ γὰρ σύνθετον ἁπλῶν τινῶν μίξιν μηνύει. εἰ δ' αὖ πάλιν τὴν ὕλην σύνθετον λέγειν ἐθέλοις, πάντως ἐξ ἁπλῶν τινῶν συντεθεῖσθαι φήσεις· εἰ δὲ ἐξ ἁπλῶν συνετέθη, ἦν ποτὲ καθ' ἑαυτὰ τὰ ἁπλᾶ, ὧν συντεθέντων γέγονεν ἡ ὕλη· ἐξ οὗπερ καὶ γενητὴ οὖσα δείκνυται. εἰ γὰρ σύνθετος ἡ ὕλη, τὰ δὲ σύνθετα ἐξ ἁπλῶν τὴν σύστασιν ἔχει, ἦν ποτὲ καιρὸς ὅτε ἡ ὕλη οὐκ ἦν, τουτέστι πρὶν τὰ ἁπλᾶ συνελθεῖν· εἰ δὲ ἦν ποτὲ καιρὸς ὅτε ἡ ὕλη οὐκ ἦν, οὐκ ἦν δέ ποτε καιρὸς ὅτε τὸ ἀγένητον οὐκ ἦν, οὐκ ἔσται ἀγένητος ἡ ὕλη· τὸ δ' ἐντεῦθεν ἔσται πολλὰ τὰ ἀγένητα. εἰ γὰρ ἦν ἀγένητος ὁ θεὸς, ἦν δὲ ἀγένητα καὶ τὰ ἁπλᾶ ἐξ ὧν ἡ ὕλη συνετέθη, οὐκ ἔσται δύο καὶ μόνα τὰ ἀγένητα. δοκεῖ δέ σοι μηδὲν τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτῷ ἀντικεῖσθαι; Δοκεῖ. Ἀντίκειται δὲ τῷ πυρὶ τὸ ὕδωρ; Ἀντικεῖσθαί μοι φαίνεται. Ὁμοίως δὲ καὶ τῷ φωτὶ τὸ σκότος, καὶ τῷ ψυχρῷ τὸ θερμόν; πρὸς δὴ τούτοις καὶ τῷ ξηρῷ τὸ ὑγρόν; Οὕτως ἔχειν μοι δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ μηδὲν τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτῷ ἀντίκειται, ἀλλήλοις δὲ ταῦτα ἀντίκειται, οὐκ ἔσονται ὕλη μία, οὐδὲ μὴν ἐξ ὕλης μιᾶς. ὅμοιον δέ τινα τούτῳ λόγον πάλιν πυθέσθαι βούλομαι. δοκεῖ σοι τὰ μέρη μὴ ἀναιρετικὰ τυγχάνειν ἀλλήλων; Δοκεῖ. Εἶναι δὲ τῆς ὕλης μέρη τό τε πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ, ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ λοιπά; Οὕτως ἔχω. Τί δέ; οὐ δοκεῖ σοι ἀναιρετικὸν μὲν εἶναι τοῦ πυρὸς τὸ ὕδωρ, τοῦ δὲ σκότους τὸ φῶς, καὶ τἄλλα ὅσα τούτοις παραπλήσια; Δοκεῖ. Οὐκοῦν εἰ τὰ μέρη οὐκ ἔστιν ἀλλήλων ἀναιρετικὰ, ταῦτα δὲ ἀλλήλων ἀναιρετικὰ τυγχάνει, οὐκ ἔσται ἀλλήλων μέρη· εἰ δὲ οὐκ ἔστιν ἀλλήλων μέρη, οὐκ ἔσονται ὕλης μιᾶς. ἀλλὰ μὴν οὐδ' αὐτὰ ἔσονται ὕλη, τῷ μηδέν τι τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτοῦ ἀναιρετικὸν ὑπάρχειν, κατὰ τὸν τοῦ ἀντικειμένου λόγον. οὐδὲ γάρ ἐστί τι ἑαυτῷ ἀντικείμενον· τὰ γὰρ ἀντικείμενα ἑτέροις ἀντικεῖσθαι πέφυκεν· οἷον τὸ λευκὸν αὐτὸ ἑαυτῷ οὐκ ἀντίκειται, πρὸς δὲ τὸ μέλαν ἀντι κείμενον λέγεται· καὶ τὸ φῶς ὁμοίως ἑαυτῷ μὴ ἀντικεῖσθαι δείκνυται, πρὸς δὲ τὸ σκότος οὕτως ἔχον φαίνεται, καὶ ἄλλα γοῦν ὁμοίως πλεῖστα ὅσα. εἰ τοίνυν καὶ ὕλη μία τις ἦν, οὐκ ἂν
93
αὐτὴ ἑαυτῇ ἀντέκειτο. οὕτω δὲ τῶν ἀντικειμένων ἐχόντων τὸ μὴ εἶναι τὴν ὕλην δείκνυται. Ταῦτα ἀπὸ τοῦ ζʹ λόγου τῆ Εὐ εβίου τοῦ Παλαι τιναίου εὐαγγελικῆ προπαρα κευῆ ἤντληται, ὄντα ὥ φη ιν Μαξίμου οὐκ ἀ ήμου ἐν τοῖ χρι τιανοῖ υγ γραφέω . αὐτολεξεὶ δὲ ταῦτα ηὕρηται κείμενα ἐν τῷ Ὠριγένου πρὸ Μαρκιωνι τὰ καὶ ἄλλου αἱρετικοὺ διαλόγῳ, Εὐτροπίου δικάζοντο , Μεγεθίου δὲ ἀντιλέ γοντο . 25.1nὍτι ὁ ἐκ προγνώ εω ἀφορι μὸ οὐκ ἀναιρεῖ τὸ αὐτεξού ιον. ἐκ τοῦ αʹ τόμου τῶν εἰ τὴν πρὸ Ῥωμαίου ἐξηγητικῶν, εἰ τό· Ἀφωρι μένο εἰ εὐαγγέλιον θεοῦ. Τρίτον ἔστιν ἰδεῖν τό· Ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ. καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ὁ ἀπόστολος περὶ ἑαυτοῦ τοιαῦτά φησιν· Ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ θεὸς, ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου, ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί. ἐπιλαμβάνονται δὲ τῶν τοιούτων λέξεων οἱ μὴ συνιέντες τὸν ἐκ προγνώσεως θεοῦ προωρισμένον αἴτιον τυγχάνοντα τοῦ γίνεσθαι τὰ προγινωσκόμενα· καὶ οἴονται διὰ τούτων εἰσάγειν τοὺς ἐκ κατασκευῆς καὶ φύσεως σωζομένους. τινὲς δὲ καὶ τὸ ἐφ' ἡμῖν ἐκ τῶν τοιούτων ἀναιροῦσι ῥητῶν, συγχρώμενοι καὶ τῷ· Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας· ἐν ψαλμοῖς εἰρημένῳ. πρὸς μὲν οὖν τοῦτο εὐχερῶς ἔστιν ἀπαντῆσαι, ἐρωτῶντας περὶ τῆς ἑξῆς λέξεως· γέγραπται γάρ· Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας, ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρὸς, ἐλάλησαν ψευδῆ· θυμὸς αὐτοῖς κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως. καὶ πευσόμεθά γε τῶν ὡς σαφεῖ τῇ λέξει ἐπιβαινόντων, εἰ οἱ ἀπαλλοτριω θέντες ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας ἅμα τῷ ἐξελθεῖν ἀπὸ γαστρὸς τῆς μητρὸς αὐτῶν ἐπλανήθησαν καὶ τῆς σωζούσης ὁδοῦ ἐσφάλησαν, αὐτοὶ εἰς τοῦτο ἐνεργήσαντες. πῶς δὲ οἱ ἀπαλλοτριωθέντες ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας ἀπὸ γαστρὸς ἐπλανήθησάν τε καὶ ἐλάλησαν ψευδῆ; οὐ γὰρ δὴ δείξουσιν ὅτι ἅμα τῷ γεννηθῆναι ἔναρθρον φωνὴν προήκαντο, ψευδῆ τινὰ προφερόμενοι. ἀλλ' εἰ προσέχομεν τοῖς προτεταγ μένοις τοῦ προορισμοῦ ἐν τῇ ἐξεταζομένῃ ἐπιστολῇ λεγο μένοις, δυνησόμεθα, τὰ περισπῶντα τοὺς ἁπλουστέρους πρὸς παραδοχὴν τοῦ ἀδικίαν κατηγοροῦντος κατὰ τοῦ θείου δόγματος καθελόντες, ἀπολογήσασθαι περὶ τοῦ ἐκ κοιλίας μητρὸς ἀφορίζοντος καὶ εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ ἀφορίζοντος τὸν δοῦλον Ἰησοῦ Χριστοῦ κλητὸν ἀπόστολον Παῦλον. οὕτω δὲ ἔχει τὰ ῥητά· Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν· καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν· οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. 25. Πρόσχωμεν οὖν τῇ τάξει τῶν λεγομένων. δικαιοῖ ὁ θεὸς καλέσας πρότερον, οὐκ ἂν δικαιώσας οὓς μὴ ἐκάλεσεν· καλεῖ δὲ πρὸ τῆς κλήσεως προορίσας, οὐκ ἂν καλέσας οὓς μὴ προώρισεν· καὶ ἔστιν αὐτῷ ἀρχὴ τῆς κλήσεως καὶ τῆς δικαιώσεως οὐχ ὁ προορισμός· οὗτος γὰρ εἰ ἦν ἀρχὴ τῶν ἑξῆς, κἂν πιθανώτατα ἐκράτουν οἱ παρεισάγοντες τὸν περὶ φύσεως ἄτοπον λόγον· ἀνωτέρω δέ ἐστι τοῦ προορισμοῦ ἡ πρόγνωσις· Οὓς γὰρ προέγνω, φησὶ, καὶ προώρισεν συμ μόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. προενατενίσας οὖν ὁ θεὸς τῷ εἱρμῷ τῶν ἐσομένων, καὶ κατανοήσας ῥοπὴν τοῦ ἐφ' ἡμῖν τῶνδέ τινων ἐπὶ εὐσέβειαν καὶ ὁρμὴν ἐπὶ ταύτην μετὰ τὴν ῥοπὴν, καὶ ὡς ὅλοι ἑαυτοὺς ἐπιδώσουσι τῷ κατ' ἀρετὴν ζῇν, προέγνω αὐτοὺς, γινώσκων μὲν τὰ ἐνιστάμενα προγινώσκων δὲ τὰ μέλλοντα· καὶ οὓς οὕτω προέγνω, προώρισεν συμμόρφους ἐσομένους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. ἔστιν οὖν τις ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, εἰκὼν τυγχάνων τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, καὶ τούτου εἰκὼν ἡ λεγομένη εἰκὼν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ· ἥντινα νομίζομεν εἶναι ἣν ἀνέλαβεν ψυχὴν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἀνθρωπίνην, γενομένην διὰ τὴν ἀρετὴν τῆς εἰκόνος τοῦ θεοῦ εἰκόνα. ταύτης δὲ, ἣν οἰόμεθα εἰκόνος εἰκόνα εἶναι [τοῦ υἱοῦ] τοῦ θεοῦ, συμμόρφους προώρισεν γενέσθαι ὁ θεὸς, οὓς διὰ τὴν περὶ αὐτῶν πρόγνωσιν προώ ρισεν. οὐ νομιστέον τοίνυν εἶναι τῶν ἐσομένων αἰτίαν τὴν πρόγνωσιν τοῦ θεοῦ· ἀλλ' ἐπεὶ ἔμελλεν γίνεσθαι κατ' ἰδίας ὁρμὰς τοῦ ποιοῦντος, διὰ τοῦτο προέγνω, εἰδὼς τὰ πάντα πρὸ
94
γενέσεως αὐτῶν· καὶ ὡς εἰδὼς τὰ πάντα πρὸ γενέσεως αὐτῶν τούσδε μέν τινας προέγνω καὶ προώρισεν συμμόρ φους ἐσομένους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ἄλλους δὲ εἶδεν ἀπηλλοτριωμένους. ἐὰν δέ τις ἀνθυποφέρῃ πρὸς ταῦτα, εἰ δυνατόν ἐστι μὴ γενέσθαι ἃ τοιάδε ἔσεσθαι προεγίνωσκεν ὁ θεός· φήσομεν ὅτι δυνατὸν μὲν μὴ γενέσθαι· οὐχὶ δὲ, εἰ δυνατὸν μὴ γενέσθαι, ἀνάγκη μὴ γενέσθαι ἢ γενέσθαι· καὶ γίνεται οὐ πάντως ἐξ ἀνάγκης, ἀλλὰ δυνατοῦ ὄντος καὶ τοῦ αὐτὰ μὴ γενέσθαι. τῆς δὲ λογικῆς ἔχεται ἐντρεχείας τε καὶ θεωρίας ὁ περὶ τῶν δυνατῶν τόπος, ἵνα ὁ σμήξας ἑαυτοῦ τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς δυνηθῇ τῇ λεπτότητι τῶν ἀποδείξεων παρακολουθήσας κατανοῆσαι, πῶς καὶ μέχρι τῶν τυχόντων οὐκ ἐμποδίζεται τὸ εἶναί τι εἰς πολλὰ δυνατὸν, ἑνὸς ἐκ τῶν πολλῶν ὄντος τοῦ ἐσομένου, καὶ οὐ κατὰ ἀνάγκην ἐσομένου· προεγνωσμένου τε οὑτωσὶ, ὅτι ἔσται μὲν οὐκ ἐξ ἀνάγκης δὲ ἔσται, ἀλλ' ἐνδεχομένου τυγχάνοντος τοῦ μὴ γενέσθαι ἔσται τὸ οὐ στοχαστικῶς εἰρημένον ἀλλ' ἀληθῶς προεγνω σμένον. 25.3 Μὴ νομιζέτω δέ τις ἡμᾶς τὸ Κατὰ πρόθεσιν σεσιωπηκέναι ὡς θλίβον ἡμῶν τὸν λόγον· ἐπεί φησιν ὁ Παῦλος· Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. ἀλλὰ προσεχέτω ὅτι τοῦ κατὰ πρόθεσιν εἶναι κλητοὺς τὴν αἰτίαν καὶ ὁ ἀπόστολος ἀποδέδωκεν εὐθέως, εἰπών· Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. καὶ τίνα γε μᾶλλον ἐχρῆν ἐγκαταχωρισθῆναι εἰς τὴν δικαιοῦσαν κλῆσιν τῇ προθέσει τοῦ θεοῦ ἢ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτόν; πάνυ δὲ τὴν ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν αἰτίαν παρίστησι τῆς προθέσεως καὶ τῆς προγνώσεως τό· Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν. σχεδὸν γὰρ εἶπεν ὅτι πάντα συνεργοῦντα εἰς ἀγαθὸν διὰ τοῦτο συνεργεῖ, ἐπεὶ ἄξιοί εἰσι συνεργίας οἱ ἀγαπῶντες τὸν θεόν. ἅμα δὲ καὶ ἐρωτήσωμεν τοὺς τὰ ἐναντία λέγοντας, καὶ ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν πρὸς ταῦτα. ἔστω καθ' ὑπόθεσιν εἶναί τινα ἐφ' ἡμῖν· καὶ τοῦτο ἐροῦμεν αὐτοῖς ἀναιροῦσι τὸ ἐφ' ἡμῖν, ἕως ἐκ τῆς διδομένης ὑποθέσεως ἐλεγχθῇ αὐτῶν ὁ λόγος οὐχ ὑγιὴς ὤν. ὄντος δὴ τοῦ ἐφ' ἡμῖν, ἆρα ὁ θεὸς ἐπιβαλὼν τῷ εἱρμῷ τῶν ἐσομένων προγνώσεται τὰ πρα χθησόμενα ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν ἑκάστῳ τῶν ἐχόντων τὸ ἐφ' ἡμῖν, ἢ οὐ προγνώσεται; τὸ μὲν οὖν λέγειν Οὐ προγνώσεται, ἀγνοοῦντός ἐστι τὸν ἐπὶ πᾶσι νοῦν καὶ τὴν μεγαλωσύνην τοῦ θεοῦ. εἰ δὲ δώσουσιν ὅτι προγνώσεται, πάλιν ἐρωτή σωμεν αὐτοὺς, ἆρα τὸ ἐγνωκέναι αὐτὸν αἴτιόν ἐστι τοῦ ἔσεσθαι τὰ ἐσόμενα, διδομένου τοῦ εἶναι τὸ ἐφ' ἡμῖν; ἢ ἐπεὶ ἔσται προέγνω, καὶ οὐδαμῶς ἐστὶν αἰτία αὐτοῦ ἡ πρό γνωσις τῶν ἐσομένων ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν ἑκάστῳ; δυνατὸν οὖν ἦν τῶνδέ τινων ἀπαντησάντων μὴ τόδε ἀλλὰ τόδε ἐνεργῆσαι τὸν δημιουργηθέντα αὐτεξούσιον. 25.4 Τούτων οὖν καὶ τοιούτων ἂν λεχθησομένων, σώζεται καὶ τό· Εὖγε, ἀγαθὲ δοῦλε καὶ πιστέ· ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου· καὶ πᾶς ἔπαινος. σώζεται δὲ καὶ τὸ εὔλογον τοῦ· Πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρὲ, ἔδει σε βαλεῖν τὸ ἀργύριόν μου εἰς τράπεζαν. οὕτω δὲ σωθήσεται μόνως τὰ δικαίως λεγόμενα πρὸς μὲν τοὺς ἐκ δεξιῶν· Δεῦτε πρός με οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμα σμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· ὅτι ἐπείνασα, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· καὶ τὰ ἑξῆς· πρὸς δὲ τοὺς ἐξ εὐω νύμων· Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· ὅτι ἐπείνων, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· καὶ τὰ ἑξῆς. ἀλλὰ καὶ εἴπερ τό· Ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ· καὶ τό· Ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου· ἀνάγκην τινὰ περιεῖχε, πῶς ἂν εὐλόγως ἔφασκε τό· Ὑπο πιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι· καὶ τό· Οὐαὶ γάρ μοί ἐστιν ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι; σαφῶς γὰρ ἐκ τούτων παρίστησιν ὅτι εἰ μὴ ὑπεπίαζεν αὐτοῦ τὸ σῶμα καὶ ἐδουλαγώγει οἷόν τε ἦν αὐτὸν ἄλλοις κηρύξαντα ἀδόκιμον γενέσθαι, καὶ ὅτι δυνατὸν ἦν οὐαὶ αὐτῷ γενέσθαι εἰ μὴ εὐηγγελίζετο. μήποτε οὖν σὺν τούτοις ἀφώρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς, καὶ ἀφώρισεν αὐτὸν εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ, σὺν τῷ ἑωρακέναι τὴν αἰτίαν τοῦ δικαίου ἀφορισμοῦ, ὅτι
95
ὑποπιάσει τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγήσει εὐλαβούμενος μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένηται, καὶ ὅτι, εἰδὼς οὐαὶ αὐτῷ ἔσεσθαι ἐὰν μὴ εὐαγγελίσηται, φόβῳ τῷ πρὸς τὸν θεὸν πρὸς τὸ μὴ γενέσθαι ἐν τῷ οὐαὶ οὐκ ἐσιώπα ἀλλ' εὐηγγελίζετο. καὶ ταῦτα δὲ ἑώρα ὁ ἀφορίζων αὐτὸν ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ καὶ ὁ ἀφορίζων αὐτὸν εἰς τὸ ἑαυτοῦ εὐαγγέλιον, ὅτι ἐν κόποις ἔσται περισσοτέρως, ἐν φυλακαῖς περισσευόντως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν θανάτοις πολλάκις· ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις τεσσαράκοντα παρὰ μίαν λήψεται, τρὶς ῥαβδισθήσεται, ἅπαξ λιθασθήσεται· καὶ τάδε τινὰ πείσεται καυχώμενος ἐν ταῖς θλίψεσι καὶ εἰδὼς ὅτι ἡ θλίψις ὑπομο νὴν κατεργάζεται καὶ ὑπομένων. διὰ ταῦτα δὲ ἄξιον ἦν αὐ τὸν ἀφορισθῆναι εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ προγινωσκόμενον ἔσεσθαι, καὶ ἀφορισθῆναι αὐτὸν ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ. καὶ ἀφωρίζετο εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ οὐ διὰ τὴν φύσιν ἔχουσάν τι ἐξαίρετον καὶ ὅσον ἐπὶ τῇ κατασκευῇ ὑπὲρ τὰς τῶν μὴ τοιούτων φύσεις, ἀλλὰ διὰ τὰς προεγνωσμένας μὲν πρότερον πράξεις ὕστερον δὲ γενομένας ἑκάστην ἐκ τῆς παρασκευῆς καὶ τῆς προαιρέσεως τῆς ἀποστολικῆς. νῦν δὲ ἀποδιδόναι εἰς τὸ ἀπὸ τοῦ ψαλμοῦ ῥητὸν οὐκ ἦν εὔκαιρον, παρεκβατικὸν γὰρ ἦν· διὸ εἰς τὴν οἰκείαν τάξιν θεοῦ διδόντος ἀποδοθήσεται, ὅταν τὸν ψαλμὸν διηγώμεθα. ἀρκέσει δὲ καὶ ταῦτα πεπλεονασμένα εἰς τὸ Ἀφωρισμένος. 26.1nΠερὶ τοῦ τίνα τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ κακὰ, καὶ ὅτι ἐν προαιρετικοῖ ταῦτα καὶ ἐν ἀπροαιρέτῳ, καὶ κατὰ τὴν τοῦ χρι τοῦ διδα καλίαν, ἀλλ' οὐχ ὡ Ἀρι τοτέλη οἴεται. ἐκ τοῦ τόμου τοῦ εἰ τὸν δʹ ψαλμὸν, εἰ τό· Πολλοὶ λέγου ι· τί δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; Πολλῆς παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ζητήσεως τυγχα νούσης περὶ τοῦ τίνα τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ κακά· καί τινων μὲν ἀπροαίρετα λεγόντων εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ, ὡσπερεὶ τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν ἀποφαινομένων, κακὸν δὲ τὸ πονηρόν· ἑτέρων δὲ ἐν μόνοις προαιρετικοῖς κατακλειόντων τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ, καὶ τὰς μὲν ἀρετὰς καὶ τὰς κατ' αὐτὰς πράξεις μόνας ἀγαθὰ λεγόντων, τὰς δὲ κακίας καὶ τὰς κατὰ κακίαν ἐνεργείας κακά· τρίτων δὲ ὄντων τῶν μιγνύντων, καὶ ἅμα ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἀπροαιρέτοις λεγόντων εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακά· εἰκότως ὑπὸ τῶν πιθανοτήτων περιελκόμενοι οἱ πολλοὶ τῶν πιστευόντων φιλομαθοῦντες εἰς τὸν περὶ ἀγαθῶν τόπον λέγοιεν ἂν τό· Τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; ὅτι μὲν οὖν ἐν προαιρετικοῖς ἐστὶν ἡ τῶν ἀγαθῶν φύσις, πᾶς ὁστισοῦν ἀποδεχόμενος τὸν περὶ κρίσεως τόπον ἀδιστάκτως ὁμολογήσαι ἄν· ἀγαθὸν γάρ φησιν εἶναι ἐφ' ᾧ ἀκούσεταί τις τό· Εὖγε, ἀγαθὲ δοῦλε καὶ πιστέ· ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου· ἀγαθὸν δὲ καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ἀνθρώπου ἐκ τῆς καρδίας αὐτοῦ προ φερόμενον, ὡς ὁ σωτήρ φησιν· Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὰ ἀγαθά. καὶ ἁπαξαπλῶς πᾶς καρπὸς δένδρου ἀγαθοῦ προαιρετικὸς ὢν ἀγαθόν ἐστιν· ὡς ἀγάπη καὶ εἰρήνη καὶ χαρὰ καὶ μακροθυμία, χρηστότης τε καὶ ἀγαθωσύνη καὶ πίστις καὶ πραΰτης καὶ ἐγκράτεια· τὰ δὲ ἐναντία τούτοις κακά. εἰ δὲ καὶ κατὰ τὴν τοῦ χριστοῦ διδασκαλίαν ἔστι τι ἀγαθὸν καὶ κακὸν, καὶ ἐν ἀπροαιρέτοις ζητητέον· κἂν ᾖ δέ τι ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἐν ἀπροαιρέτοις, ὡς ὕστερον ἐξετάσαντες τάχα δείξομεν. ἀλλ' οὔτι γε τὰ ἀπὸ τῶν μιγνύντων τοῖς προ αιρετικοῖς τὰ ἀπροαίρετα λεγόμενα ἀγαθὰ ἂν εἴη καὶ κακά· ἐκεῖνοι γὰρ οἴονται τῶν ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι περὶ ψυχὴν, τὰ δὲ περὶ σῶμα, τὰ δὲ ἐκτός· ὁμοίως δὲ καὶ τῶν κακῶν· καὶ περὶ ψυχὴν μὲν, ἀρετὴν καὶ τὰς κατ' ἀρετὴν πράξεις, ἢ κακίαν καὶ τὰς κατὰ κακίαν πράξεις· περὶ σῶμα δὲ, ὑγείαν καὶ εὐεξίαν καὶ κάλλος, ἢ νόσον καὶ καχεξίαν καὶ αἶσχος· περὶ τὰ ἐκτὸς δὲ, πλοῦτον καὶ εὐγένειαν καὶ δόξαν, ἢ πενίαν καὶ δυσγένειαν καὶ ἀδοξίαν. 26. Οἰήσονται δέ τινες καὶ κατὰ τὰς γραφὰς ὁμοίως τρία γένη εἶναι τῶν ἀγαθῶν, καὶ τρία γένη τῶν κακῶν· τὰς γὰρ ἀρετὰς καὶ τὰς κακίας προσιέμενοι εἶναι ἀγαθὰ καὶ κακὰ, μετὰ τὰ ὁμολογούμενα καὶ ὑφ' ἡμῶν ἐν ἀρετῇ καὶ κακίᾳ καὶ ταῖς κατ' αὐτὰς πράξεσι, χρήσονται ῥητοῖς καὶ τὰ σωματικὰ καὶ τὰ ἐκτὸς δῆθεν ἀποφαινομένοις ἀγαθὰ ἢ κακὰ τυγχάνειν. καὶ περὶ μὲν ἀρετῶν καὶ κακιῶν τί δεῖ καὶ λέγειν; τῶν ἠθικῶν
96
πραγμάτων διδασκόντων δεῖν ἡμᾶς μὲν αἱρεῖσθαι δικαιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ φρόνησιν καὶ ἀνδρείαν καὶ τὰς κατ' αὐτὰς πράξεις, ἐκκλίνειν δὲ τὰ τούτοις ἐναντία. διόπερ οὐ χρεία παραδειγμάτων εἰς τὰ παρὰ τῶν προαιρετικῶν ἀγαθά· σωματικὰ δὲ καὶ ἐκτὸς ἀγαθὰ ἐκ τῆς κατὰ τὸ ῥητὸν ἐκδοχῆς πολλαχόθεν δείξουσι. πλὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκεῖ παραθέσθαι τινὰ ἐκ τῶν ἐν Ἐξόδῳ καὶ Λευϊτικῷ καὶ Δευτερονομίῳ κειμένων, ὡς ἐν ἐπαγγελίᾳ πρὸς τοὺς τηροῦντας τὰς ἐντολὰς, καὶ ὡς ἐν ἀπειλῇ καὶ κατάραις πρὸς τοὺς παραβαίνοντας αὐτάς· οἷον ὅτι ἡ ὑγεία ἀγαθόν ἐστι καὶ ἡ νόσος κακὸν, ἀπὸ τῆς Ἐξόδου δείξει ταῦτα προσάγεσθαι· Ἐὰν τηρήσῃς τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, πᾶσαν νόσον ἣν ἐπήγαγον τοῖς Αἰγυπτίοις οὐκ ἐπάξω ἐπὶ σέ· ἐγὼ γάρ εἰμι κύριος ὁ ἰώμενός σε. καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ Δευτερονομίου δὲ πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας λεγόμενον ὑπονοηθείη ἂν κακὸν μὲν παριστάνειν τὰς σωματικὰς πληγὰς καὶ τὰς νόσους, ἀγαθὸν δὲ δηλονότι τὴν ὑγείαν καὶ τὴν τοῦ σώματος ῥῶσιν. ἔχει δὲ οὕτως ἡ λέξις· Ἐὰν μὴ ἀκούσητε ποιεῖν πάντα τὰ ῥήματα τοῦ νόμου τούτου τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ, φοβεῖσθαι τὸ ὄνομα τὸ ἔντιμον καὶ τὸ θαυμαστὸν τοῦτο, Κύριον τὸν θεόν· καὶ παραδοξάσει κύριος τὰς πληγάς σου καὶ τὰς πληγὰς τοῦ σπέρματός σου, πληγὰς μεγάλας καὶ θαυμαστὰς, καὶ νόσους πονηρὰς καὶ πλείστας. καὶ ἐπιστρέψει ἐπὶ σὲ πᾶσαν τὴν πληγὴν Αἰγύπτου τὴν πονηρὰν, ἣν διευλαβοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κολλη θήσεταί σοι· καὶ πᾶσαν μαλακίαν καὶ πᾶσαν πληγὴν τὴν μὴ γεγραμμένην ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου ἐπάξει κύριος ἐπὶ σὲ, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε. καὶ πάλιν τοῖς παραβαίνουσι τὰς ἐντολὰς λέγεται τό· Ἐπιπέμψω ὑμῖν πυρετὸν καὶ ἴκτερον καὶ σφακελίζοντας τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ τὴν ψυχὴν ὑμῶν ἐκτήκουσαν. πρὸς τούτοις καὶ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ τοῖς ἀφισταμένοις τῆς θεοσεβείας ἀπειλεῖ ὁ λόγος ὀπισθότονον ἀνίατον. 26.3 Τὰ δὲ ἐκτὸς οἱ βουλόμενοι ἀγαθὰ κατὰ τὸν θεῖον ἐπαγγέλλεσθαι λόγον τοῖς μὲν ἀπὸ τοῦ Λευϊτικοῦ, τούτοις χρήσονται· Ἐὰν ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύησθε, καὶ τὰς ἐντολάς μου φυλάσσησθε καὶ ποιήσητε αὐτὰς, δώσω τὸν ὑετὸν ὑμῖν ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ ἡ γῆ δώσει τὰ γενήματα αὐτῆς, καὶ τὰ ξύλα τῶν πεδίων δώσει τὸν καρπὸν αὐτῶν· καὶ καταλήψεται ὑμῖν ὁ ἀλοητὸς τὸν τρυγητὸν, καὶ ὁ τρυγητὸς καταλήψεται τὸν σπόρον, καὶ φάγεσθε τὸν ἄρτον ὑμῶν εἰς πλησμονὴν, καὶ κατοικήσετε μετὰ ἀσφαλείας ἐπὶ τῆς γῆς ὑμῶν· καὶ τὰ ἑξῆς. ἐκ δὲ τοῦ Δευτερονομίου τούτοις χρήσονται· Καὶ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ἰορδάνην εἰς τὴν γῆν ἣν κύριος ὁ θεὸς δίδωσιν ὑμῖν, καὶ φυλάσσεσθε ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, καὶ δώσει σε κύριος ὁ θεός σου ὑπεράνω πάντων, καὶ ἥξουσιν ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ εὐλογίαι αὗται καὶ εὑρήσουσί σε, ἐὰν ἀκούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου. εὐλογη μένος σὺ ἐν πόλει, καὶ εὐλογημένος σὺ ἐν ἀγρῷ· εὐλογημένα τὰ ἔγγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου καὶ τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προ βάτων σου· εὐλογημέναι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκατα λίμματά σου· καὶ τὰ ἑξῆς. ὡς πάλιν ἐκ τῶν ἐναντίων τοῖς ἀσεβοῦσι λέγεται τό· Ἐπικατάρατος σὺ ἐν πόλει, καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν ἀγρῷ· ἐπικατάρατοι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλίμματά σου· ἐπικατάρατα τὰ τέκνα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου· ἐπικατάρατα τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου. καὶ ἄλλα δὲ δυσεξαρίθμητα ἐνεγκοῦσιν οἱ βουλόμενοι ἐν σωματικοῖς καὶ τοῖς ἐκτὸς εἶναι ἀγαθὰ καὶ κακά· ἐφ άψονταί τε καὶ τῶν εὐαγγελίων, λέγοντες τὸν σωτῆρα ἐληλυθότα ὡς κακὰ ἀφῃρηκέναι ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τὴν τυφλότητα τὴν σωματικὴν καὶ τὴν κωφότητα καὶ τὴν πάρεσιν τῶν μελῶν, καὶ πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλα κίαν τεθεραπευκέναι, ἀγαθὰ ἀντὶ τῶν προκατειληφότων κακῶν δωρούμενον τό τε διορατικὸν τὸ σωματικὸν καὶ τὸ ἀκουστικὸν καὶ τὴν ἄλλην ὑγείαν καὶ ῥῶσιν· καὶ δυσωπήσουσί σε φάσκοντες, εἰ μὴ καὶ ἡμεῖς ὁμολο γήσομεν κακὸν εἶναι τὸ δαιμονιᾷν καὶ τὸ σεληνιάζεσθαι, ὡς πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου ἀγαθὸν τὸ τούτων ἀπηλλά χθαι. ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπόστολοι χαρίσματα ἰαμάτων καὶ ἐνερ γήματα δυνάμεων
97
ἐπιτελοῦντες κατ' αὐτὸ τὸ ἐνεργεῖν ἀγαθὰ ἐποίουν τοῖς ἀνθρώποις καὶ κακῶν αὐτοὺς ἀπήλλαττον. διαβήσονται δὲ οἱ τὰ τοιαῦτα λέγοντες καὶ ἐπὶ τὸν μέλλοντα αἰῶνα, φάσκοντες τῷ κακὸν εἶναι τὸν πόνον τοὺς ἁμαρτω λοὺς πυρὶ αἰωνίῳ παραδίδοσθαι· εἰ δὲ κακὸν ὁ πόνος, ἀνάγκη τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι. 26.4 Σαφῆ μὲν οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων τὰ δυνάμενα ἐπὶ πλεῖον δυσωπῆσαι τοὺς οὐχ οἵους τε λῦσαι τὰ προσαγόμενα περὶ τοῦ τρία γένη τῶν ἀγαθῶν εἶναι καὶ τρία τῶν κακῶν κατὰ τὸν λόγον τῶν γραφῶν. ταύτην τοίνυν τὴν ἀπάτην οὐ μόνον οἱ ὁμολογουμένως ἀκέραιοι τῶν πεπιστευκότων ἠπάτηνται, ἀλλὰ καί τινες τῶν ἐπαγγελλομένων σοφίαν τὴν κατὰ Χριστὸν, οἰόμενοι τοῦ δημιουργοῦ τοιάσδε τινὰς εἶναι ἐπαγγελίας, καὶ πέρα τῶν ἀπὸ τῆς λέξεως δηλουμένων μηδὲν σημαίνεσθαι κατὰ τὰς ἀπειλάς. πρὸς πάντας τοίνυν τοὺς τὰ τοιαῦτα ἐκ τῶν γραφῶν ὑπολαμβάνοντας ἐπαπορητέον, εἰ τετηρήκασι τὸν νόμον οἱ προφῆται, ὧν ἁμαρτήματα οὐ κατηγορεῖται· οἷον Ἠλίας ὁ ἀκτημονέστατος, ὡς μηδὲ ἄρτον ἔχειν παρ' ἑαυτῷ φαγεῖν καὶ διὰ τοῦτο πέμπεσθαι πρὸς γυναῖκα εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· καὶ Ἐλισσαῖος, ὃς παρὰ τῇ Σουμανίτιδι βραχυτάτην ἔλαβε κατάλυσιν καὶ σκιμπό διον καὶ λυχνίαν εὐτελῆ, ὃς καὶ ἀρρωστήσας ἐτελεύτησε· καὶ Ἠσαΐας ὁ πορευθεὶς γυμνὸς καὶ ἀνυπόδετος τρισὶν ἔτεσι· καὶ Ἱερεμίας ὁ ἐμβληθεὶς εἰς λάκκον βορβόρου καὶ ἀεὶ μυκτηρισθεὶς, ὥστε καὶ ἐρημίαν οἰκῆσαι εὔξασθαι· καὶ ὁ Ἰωάννης ὁ ἐν ταῖς ἐρημίαις διατρίβων καὶ πλὴν ἀκρίδων καὶ μέλιτος ἀγρίου μηδενὸς μεταλαμβάνων, δέρματι περιε ζωσμένος τὴν ὀσφὺν καὶ ἀπὸ τριχῶν καμήλου ἠμφιεσμένος. ὁμολογήσουσι γὰρ αὐτοὺς τετηρηκέναι τὸν νόμον. καὶ ἀπαιτήσομεν εἰ ἃ νοοῦσιν ἀγαθὰ τοῖς τετηρηκόσι τούτοις ὑπῆρκται. οὐκ ἔχοντες δὲ δεῖξαι, περικλεισθήσονται εἰς τὸ ἤτοι ψευδεῖς εἶναι τὰς ἐπαγγελίας τὰς λεγομένας δίδοσθαι τοῖς θεοσεβέσιν ἢ ἀληθεῖς τυγχανούσας ἀναγωγῆς δεῖσθαι· εἰ δ' ἐπ' ἀλληγορίαν ἀναγκασθέντες ἔλθωσιν, ἀθετηθήσεται αὐτῶν ἡ ὑπόληψις ἡ περὶ τοῦ τὸν νόμον ἀπειλεῖν νόσον σωματικὴν καὶ τὰ ἐκτὸς νομιζόμενα κακὰ τοῖς ἠσεβηκόσιν, ἢ ἐπαγγέλλεσθαι ὑγιαίνοντα εἶναι τὰ σώματα καὶ περι ουσίαν ἔσεσθαι τοῖς τῷ θεῷ κατηκολουθηκόσι. 26.5 Πῶς δὲ οὐκ ἠλίθιον ἐπὶ τοῖς κακοῖς μέγα φρονεῖν καὶ αὐχεῖν τοὺς ὄντας ἐν αὐτοῖς; εἰ γὰρ κακαὶ αἱ θλίψεις, φησὶ δὲ ὁ ἀπόστολος καυχᾶσθαι ἐν ταῖς θλίψεσι, δῆλον ὅτι καυχᾶται ἐν κακοῖς· τοῦτο δὲ ἠλίθιον, καὶ ὁ ἀπόστολος οὐκ ἠλίθιος· οὐκ ἄρα κακὰ τὰ τοιάδε γυμνάσματα τοῦ ἁγίου, ὅστις ἐν παντὶ θλιβόμενος οὐ στενοχωρεῖται, ἀπορού μενος οὐκ ἐγκαταλείπεται, πειραζόμενος οὐ θανατοῦται, νομιζόμενος εἶναι πτωχὸς πολλοὺς πλουτίζει, καὶ ὑπολαμ βανόμενος μηδὲν κεκτῆσθαι πάντα κατέχει· τοῦ γὰρ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσμος τῶν χρημάτων, τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός. ἔτι δὲ ἕπεται τοῖς ὑπολαμβάνουσι κατὰ τὴν γραφὴν τρία γένη τῶν ἀγαθῶν εἶναι, δῆλον δὲ ὅτι καὶ τῶν κακῶν, τοὺς δικαίους ἀεὶ ἐν πολλοῖς κακοῖς εἶναι· ἀληθευούσης τῆς λεγούσης προφητείας· Πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων. οὐκ ἄκαιρον δὲ καὶ τῶν τῷ Ἰὼβ συμβεβηκότων ὑπομνῆσαι τοὺς οἰομένους τάδε τινὰ κακὰ εἶναι· ᾧ ὁ χρηματισμὸς μετὰ τὸ ἐνεγκεῖν γενναιότατα τοὺς περιστάντας ἀγῶνάς φησιν· Οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; εἰ γὰρ οὐκ ἄλλως ἀναφαίνεται ὁ Ἰὼβ δίκαιος ἢ ἐκ τοῦ τάδε τινὰ καὶ τάδε αὐτῷ συμπτώματα γεγονέναι, πῶς ἂν αὐτῷ κακὰ λέγοιμεν ὑπάρχειν τὰ αἴτια τοῦ ἀναφῆναι αὐτοῦ τὴν δικαιοσύνην; ἑπόμενα δ' ἂν τούτοις εἴη, μηδὲ τὸν διάβολον τῷ ἁγίῳ κακὸν τυγχάνειν. τῷ γοῦν Ἰὼβ ὁ διάβολος κακὸν οὐκ ἦν· ἐπεὶ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν ὁ θεὸς, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. ἔτι δὲ πρὸς τούτοις παρὰ τὸ ἐναργὲς εἶναί φαμεν τὸ τὸν δίκαιον ἐν ταῖς κατὰ τὸ ῥητὸν εὐλογίαις ἔσεσθαι τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς ἐγκειμένων νομιζομένων ἀγαθῶν· πολλὴ γὰρ ἱστορία ἡ περὶ τοῦ ἁγίου ἐξεταζομένη ἐναντιοῦται ταῖς τοιαύταις ἐκδοχαῖς. καὶ ἀνόητόν ἐστι τὸ ὑπολαμβάνειν δανειστὴν τὸν ἅγιον ἔσεσθαι, πολλῶν ἐθνῶν τραπέζας κατὰ πόλιν ἀνοίγοντα, καὶ περισπώμενον περὶ τὰς δόσεις καὶ λήψεις, καὶ ποιοῦντα πράγματα ἀπηγορευμένα· Τὸ
98
ἀργύριον γὰρ αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ ὁ δίκαιος καὶ δῶρα ἐπ' ἀθώοις οὐκ ἔλαβε· καί· Ὁ ποιῶν ταῦτα οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ ὁ ἅγιος ἐπὶ τόκῳ καὶ πλεονασμῷ οὐκ ἔδωκε τὸ ἀργύριον. τὸ δὲ καὶ πυρετὸν νομίζειν διὰ τὰς ἁμαρτίας γίνεσθαι ἀπαιδεύτων εἰς ὑπερ βολήν ἐστι δόγμα, πολλάκις τῶν αἰτίων τῆς τοιᾶσδε νόσου προδήλων ὄντων· ἢ γὰρ διὰ τὸ περιέχον ἢ διὰ τοιάδε ὕδατα ἢ διὰ τοιάσδε τροφάς. καὶ εἰ ἆθλα τοῖς δικαίοις ὑγεία καὶ πλοῦτος, ἐχρῆν μηδένα τῶν ἀσεβῶν ὑγιαίνειν μηδὲ πλουτεῖν. ὑγείαν δὲ τὴν τοιάνδε κατάστασιν τῆς ψυχῆς ζητητέον, καὶ πλοῦτον τὸν κατὰ Σολομῶντα λύτρον τυγχάνοντα τῆς ψυχῆς, λέγοντα· Λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος· φευκτέον δὲ πενίαν, καθ' ἣν ἀναγέγραπται· Πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν. ἔτι δὲ τραύματα καὶ μώλωπας καὶ νόσους ἐκληπτέον τὰ γινόμενα διὰ τὴν κακίαν ταῖς ἀπροσεκ τούσαις ψυχαῖς· περὶ ὧν καὶ ὁ προφήτης μέμφεται τοὺς ἐν τοῖς τοιούτοις τυγχάνοντας, λέγων· Ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς οὔτε τραῦμα οὔτε μώλωψ οὔτε πληγὴ φλεγμαί νουσα· οὐκ ἔστι μάλαγμα ἐπιθεῖναι οὔτε ἔλαιον οὔτε καταδέσμους. 26. Ταῦτα μὲν οὖν αὐτάρκη τοῖς μὴ πάνυ ἀμβλέσι, πρὸς τὸ ἀπὸ τούτων ἑαυτοῖς ἀναλεξαμένοις τὰ περισπῶντα ῥητὰ τῶν γραφῶν ἐπιβάλλειν τῇ ἀξίᾳ νοήσει τῆς ἐνεργείας τοῦ ἁγίου πνεύματος. ἔτι δὲ ὑπὲρ τοῦ δυσωπῆσαι τοὺς οἰομένους τάδε εἶναι τὰ ἀγαθὰ τὰ τοῖς ἁγίοις δοθησόμενα καὶ τάδε τὰ κακὰ τοῖς ἁμαρτωλοῖς, καὶ ταῦτα προσθετέον· ὅτι πᾶν τὸ διά τι ἔλαττόν ἐστι τοῦ δι' ὅ ἐστιν· οἷον τομαὶ καὶ καυτῆρες καὶ ἔμπλαστροι δι' ὑγείαν παραλαμβανόμενα ἐλάττονα τυγχάνει τῆς ὑγείας. κἂν ὡς ἐν ἰατρικοῖς δὲ βοηθήμασι ἀγαθὰ λέγηται ταῦτα, χρὴ ἐκλαμβάνειν ὅτι οὐκ ἔστι τελικὰ ἰατρικῆς ἀγαθὰ ἀλλὰ ποιητικά· τελικὸν δὲ κατὰ τὴν ἰατρικὴν ἀγαθὸν ἡ τοῦ σώματος ὑγεία. οὕτω τοίνυν καὶ εἰ τάσδε τὰς ἐντολὰς τηρητέον ὑπὲρ τοῦ τῶνδε τῶν ἀγαθῶν τυχεῖν, τὰ δὲ ἆθλα τὰ σωματικά ἐστι καὶ τὰ ἐκτός· αἱ ἀγαθαὶ πράξεις ἔσονται οὐκ ἀγαθαὶ ὡς τελικαὶ, ἀλλ' ἢ ἄρα ὡς ποιητικαὶ ἀγαθῶν· καὶ ἔσται διαφέρων ὁ πλοῦτος, ὃν οἴονται ἐπαγγέλλεσθαι τὴν γραφὴν, καὶ ἡ τοῦ σώματος ὑγεία, τῆς δικαιοσύνης καὶ αὐτῆς δὲ τῆς ὁσιότητος καὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς θεοσεβείας τῶν τηλικούτων ἀν δραγαθημάτων. ἅπερ παραδέξασθαι ἀνθρώπων ἐστὶ τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρετῆς μὴ γινωσκόντων, ἀλλὰ τὰ ὑλικὰ αὐτῆς προτιμώντων· πάντων γάρ ἐστιν ἀτοπώτατον τὸ τῶν ἀνδραγαθημάτων λέγειν διαφέρειν τὸ πλουτεῖν καὶ τὸ ὑγιαίνειν σωματικῶς. διὰ τὰ μοχθηρὰ δὴ ταῦτα δόγματα ἀκολούθως τινὲς προσήκαντο καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν ταῖς πρώταις ἐπαγγελίαις ἐσθίειν ἡμᾶς μέλλειν τὰ τοιάδε βρώματα καὶ πίνειν, τινὲς δὲ καὶ τεκνοποιεῖν. ταῦτα δὲ φθάσαντα καὶ εἰς τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν μεγάλης εὐηθείας δόξαν ἀπενέγκασθαι ποιήσει τὸν χριστιανισμὸν, πολλῷ βελτίονα δόγματα ἐχόντων τινῶν ἀλλοτρίων τῆς πίσ τεως. 26. Ἡμεῖς δὲ ἤδη τὸ φαινόμενον ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἐξε τάσεως τῶν ἱερῶν λογίων παραθησόμεθα· ἐφάσκομεν γὰρ ἀρέσκεσθαι μὲν τῷ λέγειν ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἐν ἀπροαι ρέτοις εἶναι τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακά· οὐ μὴν ἠριθμοῦμεν εἰς τὰ ἀπροαίρετα τῶν ἀγαθῶν τὴν ὑγείαν καὶ τὸ κάλλος καὶ τὴν εὐγένειαν καὶ τὴν εὐδοξίαν καὶ τὸν πλοῦτον· καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπειράθημεν τὰ περισπῶντα ὡς ἐν ἐπιτομῇ διαλύσασθαι. τίνα τοίνυν ἐστὶ τὰ ἀπροαίρετα ἀγαθὰ ἤδη λεκτέον· ἐπεὶ ἀληθὲς τό· Ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόν· καί· Ἐὰν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων. οἰκοδομεῖ δὲ οἶκον πᾶς ὁ προκόπτων, καὶ φυλάσσει πόλιν πᾶς ὁ τέλειος· μάταιον δὲ τὸ ἔργον τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ ματαία ἡ φυλακὴ τοῦ τηροῦντος, ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ καὶ κύριος φυλάξῃ. ἐκτὸς ἂν εἴη τῆς προαιρέσεως ἡμῶν ἀγαθὸν ἡ ἀντιλαμβανομένη τοῦ κυρίου δύναμις τῆς οἰκοδο μῆς τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ συνοικοδομοῦσα τῷ οὐ δυναμένῳ καθ' αὑτὸν ἀπαρτίσαι τὸ οἰκοδομούμενον· τὰ δὲ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τῆς φυλασσομένης πόλεως νοητέον. καὶ ὥσπερ ἐὰν εἴποιμι τὸ γεωργικὸν ἀγαθὸν τὸ ποιητικὸν τοῦ καρποῦ μικτὸν εἶναι ἐκ προαιρετικοῦ τοῦ κατὰ τὴν τέχνην τοῦ γεωργοῦ καὶ ἀπροαιρέτου τοῦ παρὰ τῆς
99
προνοίας, κατὰ τὴν τῶν ἀέρων εὐκρασίαν καὶ φορὰν αὐτάρκους ὑετοῦ· οὕτω τὸ τοῦ λογικοῦ ἀγαθὸν μικτόν ἐστιν ἔκ τε τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ καὶ τῆς συμπνεούσης θείας δυνάμεως τῷ τὰ κάλλιστα προελομένῳ. οὐ μόνον τοίνυν εἰς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι χρεία καὶ τῆς προαιρέσεως τῆς ἡμετέρας καὶ τῆς θείας συμπνοίας, ἥτις ἐστὶν ὡς πρὸς ἡμᾶς ἀπροαίρετον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ γενόμενον καλὸν καὶ ἀγαθὸν διαμεῖναι ἐν τῇ ἀρετῇ· μεταπεσουμένου καὶ τοῦ τελειωθέντος, εἰ ὑπερεπ αρθείη ἐπὶ τῷ καλῷ καὶ ἑαυτὸν ἐπιγράφοι τούτου αἴτιον, οὐχὶ δὲ τὴν δέουσαν δόξαν ἀναφέρων τῷ τῶν πολλῶν πλεῖον δωρησαμένῳ εἰς τὴν κτῆσιν καὶ τὴν συνοχὴν τῆς ἀρετῆς. τοιοῦτον δέ τι αἴτιον καὶ τοῦ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ εἰρημένου ἀμώμου περιπεπατηκέναι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, ἕως εὑρεθῇ ἀνομία ἐν αὐτῷ, ἡγούμεθα τυγχάνειν τοῦ αὐτὸν κατὰ τὸν Ἠσαΐαν ἐκπεπτωκέναι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἑωσφόρον ποτὲ γενόμενον πρωῒ ἀνατέλλοντα, ὕστερον συντετριμμένον ἐπὶ τὴν γῆν. οὐ μόνον γὰρ ἐπὶ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, ἐάν τις τέλειος ᾖ, τῆς ἀπὸ θεοῦ σοφίας ἀπούσης, ἀληθὲς τὸ εἰς οὐδὲν αὐτὸν λογισθῆναι· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἀγγελικῆς τάξεως καὶ ἀρχικῆς καὶ πάσης τῆς ὅσον θεὸς πάρεστιν αὐτῇ θείας τυγχανούσης. τάχα γοῦν ὁρῶν ὁ ἱερὸς ἀπόστο λος πολὺ ἔλαττον τὸ ἡμέτερον προαιρετικὸν τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως πρὸς τὴν κτῆσιν τῶν ἀγαθῶν, φησὶ τὸ τέλος οὐ τοῦ θέλοντος εἶναι οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ· οὐχ ὡς χωρὶς τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν ἐλεοῦντος θεοῦ, ἀλλ' ὡς οὐδενὸς ὄντος τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν συγκρίσει τοῦ ἐλέου τοῦ θεοῦ· καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ καλοῦ δεόντως μᾶλλον ἀνατιθέναι τῷ ἐλέῳ τοῦ θεοῦ ἤπερ τῷ ἀν θρωπίνῳ θέλειν καὶ τρέχειν. 26. Ταῦτα δὲ ἐπὶ πολὺ παρεκβεβηκέναι δοκοῦντες ἐξη τάσαμεν, πειθόμενοι ἀναγκαῖα αὐτὰ εἶναι πρὸς τό· Πολλοὶ λέγουσι· τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; κατὰ τὸ δυνατὸν γὰρ ὁ λόγος τοῖς λέγουσι πολλοῖς· Τίς δείξει ἡμῖν τὰ ἀγαθά; παρέστησε καὶ ἔδειξε τίνα τὰ ἀγαθὰ, δῆλον δὲ ὅτι καὶ τίνα τὰ κακά· ἵνα διά τε ἀσκήσεων καὶ εὐχῶν κτησώμεθα τὰ ἀγαθὰ καὶ ἀνατρέψωμεν τὰ κακὰ ἀπὸ τῶν ψυχῶν ἡμῶν. ἀλλ' ἐπείπερ ἐστὶν ἐν τῷ φράζειν ὁτὲ μὲν κυριολεκτεῖν, ὁτὲ δέ που καὶ καταχρῆσθαι, οὐ θαυμαστὸν εἴ ποτε εὑρήσομεν τὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ κακῶν προσηγορίαν κειμένην ἐπὶ τῶν σωματικῶν καὶ τῶν ἐκτὸς λεγομένων παρὰ τοῖς οὐχ ὑγιῆ δόγματα ἔχουσιν· οἷον ἐν τῷ Ἰώβ· Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; καὶ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ. ἀντὶ γὰρ τοῦ εἰπεῖν· εἰ τὰ τοιάδε τινὰ χρηστὰ καὶ ἡδέα τυγχάνοντα ἐδεξάμεθα παρὰ τῆς προνοίας εἰς ἡμᾶς ἐφθακότα, τὰ πικρὰ καὶ ἐπίπονα οὐχὶ προθύμως ἐνεγκοῦμεν; λέγεται τό· Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; καὶ ἀντὶ τοῦ φάναι· κατὰ πρόνοιαν τάδε τινὰ τῇ Ἱερουσαλὴμ ὑπὲρ τοῦ παιδευθῆναι τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ γεγένηται, γέγραπται τό· Κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ἱερουσαλήμ. δεήσει τοίνυν τὰ πράγματα συνιέντας μὴ γλίσχρους εἶναι περὶ τὰ ὀνόματα, ἀλλὰ καταλαμβάνειν πότε κυρίως κατὰ τῶν πραγμάτων ταῦτα τέτακται, καὶ πότε διὰ τὴν στενοχωρίαν τῶν ὀνομάτων ἐν καταχρήσει. εἰ δὲ καὶ ὁ σωτὴρ τάδε τινὰ ἰάσατο, καὶ ἐδωρήσατο ὑγείαν καὶ ὄψεις καὶ ἀκοὰς ἀνθρώποις· προηγουμένως μὲν τὴν ἀναγωγὴν αὐτῶν ζητητέον, τοῦ λό γου τὰ τῆς ψυχῆς πάθη θεραπεύειν διὰ τούτων τῶν ἱστοριῶν δηλουμένου. οὐκ ἄτοπον δὲ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις καὶ τὰ κατὰ τὴν ἱστορίαν ἀπαγγελλόμενα νοεῖν γεγονέναι ὑπὲρ κατα πλήξεως τῶν τότε ἀνθρώπων· ἵνα οἱ μὴ πειθόμενοι λόγοις ἀποδεικτικοῖς καὶ διδασκαλικοῖς δυσωπηθέντες τὰς τερα στίους δυνάμεις συγκαταθῶνται τῷ διδάσκοντι. 27.1n Εἰ τό· Ἐ κλήρυνε κύριο τὴν καρδίαν Φαραώ. "̓Ε κλήρυνε δὲ κύριο τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ οὐκ ἠβουλήθη ἐξαπο τεῖλαι αὐτού ." Πολλάκις ἐν τῇ Ἐξόδῳ κείμενον τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· καί· Ἐγὼ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ· σχεδὸν πάντας τοὺς ἐντυγχάνοντας ταράσσει, τούς τε ἀπιστοῦντας αὐτῇ καὶ τοὺς πιστεύειν λέγοντας. τοῖς μὲν γὰρ ἀπιστοῦσι μετ' ἄλλων πολλῶν καὶ τοῦτο αἴτιον ἀπιστίας εἶναι δοκεῖ, ὅτι λέγεται περὶ θεοῦ τὰ ἀνάξια θεοῦ· ἀνάξιον δὲ
100
θεοῦ τὸ ἐνεργεῖν σκλήρυνσιν περὶ καρ δίαν οὑτινοσοῦν, καὶ ἐνεργεῖν σκλήρυνσιν ἐπὶ τῷ ἀπειθῆσαι τῷ βουλήματι τοῦ σκληρύνοντος τὸν σκληρυνόμενον· καὶ πῶς, φασὶν, οὐκ ἄτοπον τὸν θεὸν ἐνεργεῖν τινὰ ἐπὶ τῷ ἀπειθεῖν αὐτοῦ τῷ βουλήματι; δῆλον γὰρ ὅτι μὴ βουλο μένου πειθόμενον ἔχειν οἷς προστάσσει τὸν Φαραώ. τοῖς δὲ πιστεύειν νομιζομένοις διαφωνία οὐχ ἡ τυχοῦσα γεγένη ται διὰ τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. οἱ μὲν γὰρ πειθόμενοι μὴ ἄλλον εἶναι θεὸν παρὰ τὸν δημιουργὸν φρονοῦσιν ὡς ἄρα κατὰ ἀποκλήρωσιν ὁ θεὸς ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει, αἰτίαν οὐκ ἔχοντος τοῦ τόνδε μὲν ἐλεεῖσθαι τόνδε δὲ σκληρύνεσθαι ὑπ' αὐτοῦ. ἕτεροι δὲ βέλτιον παρὰ τούτους φερόμενοί φασι πολλὰ καὶ ἄλλα κεκρύφθαι τῆς γραφῆς αὐτοῖς νοήματα, καὶ οὐ παρὰ τοῦτο τῆς ὑγιοῦς πίστεως τρέπεσθαι· ἓν δὲ τῶν ἀποκεκρυμ μένων εἶναι καὶ τὸν περὶ ταύτης τῆς γραφῆς ὑγιῆ λόγον. οἱ δὲ ἕτερον θεὸν φάσκοντες παρὰ τὸν δημιουργὸν δίκαιον μὲν αὐτὸν εἶναι θέλουσι καὶ οὐκ ἀγαθὸν, σφόδρα ἰδιωτικῶς ἅμα καὶ ἀσεβῶς ἐνεχθέντες ἐν τῷ χωρίζειν δικαιοσύνην ἀγαθότητος, καὶ οἴεσθαι ὅτι οἷόν τέ ἐστι δικαιοσύνην εἶναι ἔν τινι χωρὶς ἀγαθότητος καὶ ἀγαθότητα δίχα δικαιοσύνης· ὅμως δὲ καὶ τοῦτο λέγοντες ἐναντία τῇ ἰδίᾳ ὑπολήψει περὶ δικαίου προσίενται θεοῦ σκληρύνειν τὴν καρδίαν Φαραὼ καὶ ἀπειθῆ αὐτὴν κατασκευάζειν ἑαυτῷ. εἰ γὰρ ὁ τὸ κατ' ἀξίαν ἑκάστῳ ἀπονέμων δίκαιος καὶ ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν αἰτίας κρείττοσιν ἢ χείροσι γεγενημένοις ἀποδιδοὺς ὧν ἐπιτήδειον ἕκαστον τυγχάνειν ἐπίσταται, πῶς δίκαιος ὁ ἁμαρτίας χεί ρονος αἴτιος γενόμενος τῷ Φαραώ; καὶ οὐχ ἁπλῶς αἴτιος, ἀλλ' ὅσον ἐφ' οἷς ἐκεῖνοι ἐξεδέξαντο συνεργήσας εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν ἀδικώτατον. ἐπ' οὐδὲν γὰρ ἀναφέροντες ἄξιον προαιρέσεως δικαίου θεοῦ τὴν σκλήρυνσιν τῆς καρδίας Φαραὼ, οὐκ οἶδ' ὅπως δίκαιον θεὸν, κἂν καθ' ἃ διηγεῖσθαι βούλωνται, παραστῆσαι δύνανται τὸν σκληρύνοντα τὴν καρδίαν Φαραώ. ὅθεν θλιπτέον αὐτοὺς ἐν τοῖς κατὰ τὸν προκείμενον τόπον, ὅπως ἤτοι παραστήσωσι πῶς δίκαιος σκληρύνει, ἢ τολμήσωσιν εἰπεῖν ὅτι ἐπεὶ σκληρύνει πονη ρὸς ὁ δημιουργός· ἢ μήτε εὐποροῦντες ἀποδείξεων πρὸς τὸ τὸν δίκαιον σκληρυντικὸν εἶναί τινος, μήτε τολμῶντες τὸ ἐπὶ τοσοῦτον ἀσεβὲς προέσθαι περὶ τοῦ κτίσαντος ὡς περὶ πονηροῦ, καταφύγωσιν ἐπὶ ἑτέραν ὁδὸν ἐξηγητικὴν τοῦ· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· ἀποστάντες τοῦ, ἐκ τοῦ νομίζειν τὰ κατὰ τὰς λέξεις νοεῖν, τὰς ἰδίας ἀναιρεῖν περὶ δικαίου θεοῦ νοήσεις. τὸ δὲ τελευταῖον κἂν ἀπορεῖν ὅ τί ποτε ὁ λόγος ὑποβάλλει ὁμολογήσουσιν. 27. Ταῦτα μὲν οὖν ἐσπαράχθω ἐξεταζόμενα περὶ θεοῦ ἐν τῷ προκειμένῳ προβλήματι. ἐπεὶ δὲ εἰς τὸν περὶ φύσεως τόπον οἱ ὑπολαμβάνοντές τινας ἐκ τῆς κατασκευῆς ἐπ' ἀπωλείᾳ γεγονέναι καὶ ταῦτα φέρουσι, λέγοντες δη λοῦσθαι ὃ διδάσκουσι διὰ τοῦ ἐσκληρύνθαι ὑπὸ κυρίου τὴν καρδίαν Φαραὼ, φέρε ταῦτα αὐτῶν πυνθανώμεθα· ὁ ἐπ' ἀπωλείᾳ κτισθεὶς οὐκ ἄν ποτε ποιῆσαί τι τῶν κρειττόνων δύναιτο, αὐτῆς τῆς ἐνυπαρχούσης φύσεως ἀντιπραττούσης αὐτῷ πρὸς τὰ καλά· τίς οὖν χρεία τὸν Φαραὼ ἀπωλείας, ὥς φατε, υἱὸν τυγχάνοντα σκληρύνεσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἵνα μὴ ἀποστείλῃ τὸν λαόν; εἰ γὰρ μὴ ἐσκληρύνετο, ἀπέστει λεν ἄν. ἀποκρινέσθωσαν δὴ περὶ τούτου λέγοντες, τί ἂν ἐποίησεν ὁ Φαραὼ, εἰ μὴ ἐσκληρύνθη; εἰ μὲν γὰρ ἀπέλυε μὴ σκληρυνθεὶς, οὐχὶ φύσεως ἀπολλυμένης ἦν. εἰ δὲ μὴ ἀπέλυε, περισσὸν τὸ σκληρύνεσθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν· ὁμοίως γὰρ οὐκ ἀπέλυε καὶ μὴ σκληρυνθείς. τί δὲ ἐνερ γῶν ὁ θεὸς περὶ τὸ ἡγεμονικὸν αὐτοῦ ἐσκλήρυνεν αὐτόν; καὶ πῶς αὐτὸν αἰτιᾶται λέγων· Ἀνθ' ὧν ἀπειθεῖς μοι, ἰδοὺ ἐγὼ ἀποκτενῶ τὰ πρωτότοκά σου; ἆρα γὰρ ὁ σκληρύνων σκληρὸν σκληρύνει; σαφὲς δ' ὅτι τὸ σκληρὸν οὐ σκληρύ νεται, ἀλλ' ἀπὸ ἁπαλότητος εἰς σκληρότητα μεταβάλλει· ἁπαλότης δὲ καρδίας κατὰ τὴν γραφὴν ἐπαινετὴ, ὡς πολ λαχοῦ τετηρήκαμεν. λεγέτωσαν τοιγαροῦν εἰ χρηστὸς ὁ Φαραὼ τυγχάνων γεγένηται πονηρός· ἀλλὰ καὶ ἤτοι αἰτιώ μενος ὁ θεὸς τὸν Φαραὼ μάτην αἰτιᾶται ἢ οὐ μάτην· εἰ μὲν οὖν μάτην, πῶς ἔτι σοφὸς καὶ δίκαιος; εἰ δὲ μὴ μάτην, αἴτιος ἐτύγχανε τῶν ἁμαρτημάτων τῶν κατὰ τὴν ἀπείθειαν ὁ Φαραώ· καὶ εἰ αἴτιος, οὐ φύσεως ἦν
101
ἀπολλυμένης. πευστέον μέντοι γε καὶ τοῦτο, διὰ τὸ καταχρώμενον τὸν ἀπόστολον τοῖς ἐντεῦθεν ῥητοῖς λέγειν· Ἄρ' οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. ἐρεῖς οὖν μοι, τί ἔτι μέμ φεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; τίς ὁ σκληρύνων καὶ ἐλεῶν; οὐ γὰρ δὴ ἑτέρου τὸ σκληρύνειν καὶ ἑτέρου τὸ ἐλεεῖν κατὰ τὴν ἀποστολικὴν φωνὴν, ἀλλὰ τοῦ αὐτοῦ. ἤτοι οὖν οἱ ἐν Χριστῷ ἐλεούμενοι τοῦ σκληρύ νοντός εἰσι τὴν καρδίαν Φαραὼ, καὶ μάτην ἀναπλάσσεται αὐτοῖς ἕτερος θεὸς ἢ ὁ ἀγαθὸς κατ' αὐτοὺς θεὸς, οὐκ ἐλεήμων μόνον ἀλλὰ καὶ σκληρύνων· ἢ καὶ οὐκέτ' ἂν εἴη, ὡς ὑπολαμβάνουσιν, ἀγαθός. 27.3 Πάντα δὲ ταῦτα ἐπίτηδες ἐπὶ πλεῖον ἐξητάσαμεν πρὸς τοὺς ἀβασανίστως ἑαυτοῖς χαριζομένους τὸ νενοηκέναι καὶ ἐπιβαίνοντας τῇ ἁπλότητι τῶν ἡμετέρων ἐνιστάμενοι, καὶ δεικνύντες ὅτι οὔτε εἰς ἃ ὑπολαμβάνουσι περὶ θεοῦ, οὔτε εἰς ἃ δογματίζουσι περὶ φύσεων, συμβάλλεται αὐτοῖς ὡς οἴονται ὁ λόγος ὁ κατὰ τὸ ἐνεστηκὸς ἐξεταζόμενος ἀνάγνωσμα. ἡμεῖς δὲ πολλαχόθεν πειθόμενοι ἀπό τε τῶν ἱερῶν γραφῶν καὶ ἀπὸ τῆς ἐνεργείας τῆς κατὰ τὸ μέγεθος καὶ τάξεως τῶν δημιουργημάτων, παρὰ θεοῦ τοῦ κτίσαντος τὰ βλεπόμενα καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα, τὰ πρόσκαιρα καὶ τὰ αἰώνια, ὡς ἑνὸς ὄντος καὶ τοῦ αὐτοῦ κατὰ πάντα τῷ πατρὶ τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν, ἀγαθῷ θεῷ καὶ δικαίῳ καὶ σοφῷ· ἐπὶ τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον τὰς γραφὰς ἄγειν ἀγωνιζό μεθα, τοῦ μὲν δεικνύναι πάντα ἀγαθοῦ θεοῦ καὶ δικαίου καὶ σοφοῦ, οὐδὲ κατὰ τὸ τυχὸν ὑπονοηθέντες ἂν τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν ἀποπίπτειν, κατὰ δὲ τὸ ἐφαρμόζειν ἢ μὴ τῇ ἀγαθότητι αὐτοῦ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ σοφίᾳ τὰ λεγόμενα, θεοῦ σωτῆρος δεόμενοι. 27.4 Τοιαῦτα τοίνυν καὶ περὶ τοῦ· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· ὑπονοοῦμεν. ἰατρός ἐστι ψυχῆς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ὁδοῖς θεραπείας χρώμενος ποικιλωτάταις καὶ ἁρμοδίαις πρὸς τοὺς κακῶς ἔχοντας καὶ ἐπικαιροτάταις· τῶν δὲ τῆς θεραπείας ὁδῶν αἱ μέν εἰσιν ἐπὶ πλεῖον αἱ δὲ ἐπ' ἔλαττον πόνους καὶ βασάνους ἐμποιοῦσαι τοῖς εἰς ἴασιν ἀγομένοις· πάλιν τε αὖ βοηθήματα ὁτὲ μὲν ἀπεμφαινόντως γίνεται, ὁτὲ δὲ οὐχ οὕτως ἔχει· καὶ πάλιν τάχιον ἢ βράδιον· καὶ μετὰ τὸ ἐμφορηθῆναι τῆς ἁμαρτίας, ἢ μετὰ τὸ ὥσπερ εἰπεῖν μόνον ἅψασθαι αὐτῆς. μαρτυριῶν δὲ τῶν εἰς ἕκαστον πλήρης πᾶσα ἡ θεόπνευστος γραφή· σκυθρωπο τέρων βοηθημάτων ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ' ἔλαττον ἀναγεγραμ μένων γεγονέναι τῷ λαῷ, κατὰ τὰ συμβεβηκότα αὐτῷ ὑπὲρ ἐπιστροφῆς καὶ διορθώσεως ἐν πολέμοις μείζοσιν ἢ ἐλάττοσι καὶ λιμοῖς πολυχρονιωτέροις ἢ ὀλιγοχρονιωτέ ροις· ἀπεμφαινόντων δὲ ἐν τῷ· Οὐκ ἐπισκέψομαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑμῶν ὅταν πορνεύσωσιν, καὶ ἐπὶ τὰς νύμφας ὑμῶν ὅταν μοιχεύσωσιν. τάχα γὰρ τὰς ἐπὶ πλεῖον ἐφιε μένας ψυχὰς τῶν σωματικῶν καὶ ἡδέων εἶναι νομιζομένων παρ' ἑαυταῖς ἐγκαταλείπει, ἕως κορεσθεῖσαι ἀποστραφῶσι τὰ ὧν ὀρέγονται, οἱονεὶ καὶ ἐμέσαι αὐτὰ βουλόμεναι καὶ οὐκ ἂν ἔτι ταχέως τοῖς αὐτοῖς, διὰ τὸ ὡς ἐπὶ πλεῖον ἐμ πεφορῆσθαι αὐτὰς καὶ ἐπὶ τοσοῦτον βεβασανίσθαι, περι πεσούμεναι. βράδιον δὲ ἐπὶ τὴν θεραπείαν ἄγονται αἱ καταφρονήσουσαι ἂν τοῦ δεύτερον τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν, διὰ τὸ τάχιον ἀπηλλάχθαι τῶν κακῶν. οἶδε δὲ ὁ τεχνίτης θεὸς τὰς διαθέσεις ἑκάστων καὶ, ὡς ἐπιβάλλει αὐτῷ μόνῳ, ἐπιστημόνως δυνάμενος τὰς θεραπείας προσάγειν, τί χρὴ καὶ πότε ἑκάστῳ ποιεῖν. 27.5 Ὥσπερ δὲ ἐπί τινων σωματικῶν παθημάτων, εἰς βάθος ἵν' οὕτως εἴπω τοῦ κακοῦ κεχωρηκότος, ὁ ἰα τρὸς διά τινων φαρμάκων εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἕλκει καὶ ἐπισπᾶται τὴν ὕλην, φλεγμονὰς χαλεπὰς ἐμποιῶν καὶ διοιδήσεις καὶ πόνους πλείονας ἢ οὓς εἶχέ τις πρὶν ἐπὶ τὸ θεραπευθῆναι ὁδεῦσαι· ὥσπερ ἔθος αὐτοῖς ποιεῖν ἐπὶ λυσσοδήκτων καὶ ἑτέρων τινῶν τὰ παραπλήσια τούτοις πεπονθότων· οὕτως οἶμαι καὶ τὸν θεὸν οἰκονομεῖν τὴν κρύφιον κακίαν εἰς τὸ βάθος κεχωρηκυῖαν τῆς ψυχῆς. καὶ ὥσπερ λέγοι ἂν ὁ ἰατρὸς ἐπὶ τοῦδέ τινος· ἐγὼ φλεγμονὰς ποιήσω περὶ τὸν τόπον τῆς ἀνέσεως, καὶ διοιδῆσαι ἀναγ κάσω τάδε τινὰ τὰ μέρη, ὥστε ἀπόστημα χαλεπὸν ἐνεργά σασθαι· λέγοντος δὲ ταῦτα τοῦ ἰατροῦ, ὁ μὲν ἀκούων αὐτοῦ ἐπιστημονικώτερον οὐκ αἰτιάσεται ἀλλὰ καὶ ἐπαι νέσεται τὸν ταῦτα οἱονεὶ ἀπειλοῦντα ἐνεργάσασθαι, ὁ δέ τις ψέξει φάσκων
102
ἀλλότριον τῆς τῶν ἰατρῶν ἐπαγγελίας ποιεῖν τὸν δέον ὑγιάζειν ἐπὶ φλεγμονὰς καὶ ἀποστήματα ἄγοντα· οὕτως οἶμαι καὶ τὸν θεὸν εἰρηκέναι τό· Ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ. καὶ τούτων γεγραμμένων, ὁ μὲν ἀκούων ὡς θεοῦ λογίων τὸ μὲν ἀξίωμα τοῦ λέγοντος τηρῶν ἀποδέχεται, καὶ ζητῶν πᾶς εὑρίσκει καὶ ἐν τούτοις ἀγαθότητα τοῦ θεοῦ παραστῆσαι γινομένην· φανερώτερον μὲν ἐπὶ σωτηρίᾳ τοῦ λαοῦ, διὰ πλειόνων παραδόξων πιστοποιουμένου· καὶ δεύτερον περὶ τῶν Αἰγυπτίων, ὅσοι ἔμελλον καταπληττόμενοι τὰ γινόμενα ἀκολουθεῖν τοῖς Ἑβραίοις· Ἐπίμικτος γὰρ, φησὶ, λαὸς πολὺς τῶν Αἰ-γυπτίων συνεξῆλθεν αὐτοῖς· ἀπορρητότερον δὲ καὶ βαθύ τερον τάχα καὶ ἐπὶ τῷ ὄφελος γενέσθαι αὐτῷ τῷ Φαραὼ, οὐκ ἔτι ἀποκρύπτοντι τὸν ἰὸν οὐδὲ τὴν ἕξιν συνέχοντι, ἀλλ' ἕλκοντι καὶ εἰς τοὐμφανὲς αὐτὸν ἄγοντι καὶ τάχα διὰ τοῦ πράττειν ἐκλύοντι, ἵνα πάντα τὰ τῆς ἐνυπαρχούσης κακίας ἐκβράσματα ἐπιτελέσας ἄτονον ὕστερον ἔχῃ τὸ τῶν κακῶν οἰστικὸν δένδρον, τάχα καὶ ξηραινόμενον ἐπὶ τέλει, ὅτε καταποντοῦται, οὐχ ὡς οἰηθείη ἄν τις ἐπὶ τῷ παντελῶς ἀπολέσθαι, ἀλλ' ἐπὶ τῷ ἀποβαλόντα τὰ ἁμαρτήματα κουφισθῆναι, καὶ τάχα ἐν εἰρήνῃ ἢ μὴ ἐν τοσούτῳ πολέμῳ τῆς ψυχῆς εἰς ᾅδου καταβῆναι. 27. Ἀλλ' εἰκὸς δυσπειθῶς ἕξειν τοὺς ἐντευξομένους, βίαιον ὑπολαμβάνοντας εἶναι τὸ λεγόμενον, ὡς ἄρα συμ φέρον γεγόνοι τῷ Φαραὼ τὸ ἐσκληρύνθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ πάντα τὰ ἀναγεγραμμένα γεγο νέναι μέχρι καὶ τῆς καταποντώσεως. ὅρα δὲ εἰ δυνάμεθα ἐντεῦθεν τὸ δυσπειθὲς περιελόντες πειθὼ ἐνεργάσασθαι περὶ τῶν εἰρημένων. Πολλαὶ αἱ μάστιγες, φησὶν ὁ Δαυεὶδ, τῶν ἁμαρτωλῶν· ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ διδάσκει ὅτι Μαστιγοῖ ὁ θεὸς πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. ἔτι δὲ αὐτὸς ὁ Δαυεὶδ ἐπ αγγελίαν προφητεύων τὴν περὶ Χριστοῦ καὶ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων φησίν· Ἐὰν ἐγκαταλείπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον μου, καὶ τοῖς κρίμασί μου μὴ πορευθῶσιν· ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι, καὶ τὰς ἐντολάς μου μὴ φυλάξωσιν· ἐπισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν, καὶ ἐν μάστιξιν τὰς ἀδικίας αὐτῶν· τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ' αὐτῶν. οὐκοῦν χάρις κυρίου ἐστὶ τὸν ἄνομον ἐπισκεφθῆναι ἐν ῥάβδῳ καὶ τὸν ἁμαρτωλὸν μάσ τιξι. καὶ ὅσον γε οὐ μαστιγοῦται ὁ ἁμαρτάνων, παιδεύσει καὶ διορθώσει οὐδέπω ὑπάγεται. διὸ καὶ ἀπειλεῖ ὁ θεὸς, ἐὰν μεγάλα γένηται τὰ ἁμαρτήματα τῶν τὴν Ἰουδαίαν οἰκούντων, μηκέτι ἐπισκέψασθαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ὅταν πορνεύσωσιν, καὶ ἐπὶ τὰς νύμφας αὐτῶν ὅταν μοι χεύσωσιν. καὶ ἀλλαχοῦ φησίν· Ἀνθ' ὧν ἐκαθάρισά σε, καὶ οὐκ ἐκαθαρίσθης, οὐ θυμωθήσομαι ἐπὶ σοὶ ἔτι, οὐδὲ ζηλώσω ἐπὶ σοὶ ἔτι. οὐκοῦν οἷς οὐ θυμοῦται ἁμαρτά νουσιν, ἵν' οὕτως εἴπω, χολούμενος οὐ θυμοῦται. 27. Παρατηρητέον δὲ καὶ ἐν ταῖς προφητικαῖς ἀπειλαῖς ἐπὶ τοῖς πολλοῖς, ὅτι ἐπιλέγεται τό· Γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰμι κύριος· καὶ ἀπειλαῖς οὐ μόνον Ἰσραηλιτικαῖς, ἀλλὰ καὶ Αἰγυπτίοις καὶ Ἀσσυρίοις καὶ ἑτέρων ἐχθρῶν τοῦ λαοῦ. τοῦτο δὲ τὸ ἐπὶ τέλει πολλῶν νομιζομένων ἀπειλῶν καὶ ἐν τῇ Ἐξόδῳ ἀναγέγραπται· Καὶ γνώσονται γὰρ, φησὶ, πάντες οἱ Αἰγύπτιοι ὅτι ἐγώ εἰμι κύριος· ὡς διὰ τοῦτο τῶν νομιζομένων χαλεπῶν ἐπαγομένων αὐτοῖς, ἵνα γνῶσι τὸν κύριον. ἐν δὲ τοῖς Μακκαβαϊκοῖς τοιοῦτόν τι λέγεται· Παρακαλῶ δὲ τοὺς ἐντυγχάνοντας τῇδε τῇ βίβλῳ μὴ συστέλλεσθαι διὰ τὰς συμφορὰς, νομίζειν δὲ τὰ γινόμενα μὴ πρὸς ὄλεθρον ἀλλὰ πρὸς παιδείαν τοῦ γένους ἡμῶν εἶναι· καὶ γὰρ τὸ μὴ πολὺν χρόνον ἐᾶσθαι δυσσεβοῦντας, ἀλλ' εὐθέως περιπίπτειν ἐπιτιμίοις, μεγάλης εὐεργεσίας σημεῖόν ἐστι· οὐ γὰρ καθάπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἀναμένει μακροθυμῶν ὁ δεσπότης, ἕως εἰς τέλος ἀφιεμένων αὐτῶν τῶν ἁμαρτημάτων ὕστερον αὐτοὺς ἐκδικῇ, οὕτως καὶ ἐφ' ἡμῶν ἔκρινεν· παιδεύων δὲ μετὰ συμφορᾶς οὐκ ἐγκατα λείπει τὸν ἑαυτοῦ λαόν. εἰ γὰρ τὸ ὑποπίπτειν ἐπιτιμίοις διὰ τὰ ἁμαρτήματα μεγάλης εὐεργεσίας ἐστὶ σημεῖον, ἐπιτιμώμενος καὶ ὁ Φαραὼ μετὰ τὸ ἐσκληρύνθαι αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ κολαζόμενος ἅμα τῷ λαῷ αὐτοῦ, ὅρα εἰ μὴ οὐ μάτην ἐπιτετίμηται μηδὲ ἐπὶ τῷ ἰδίῳ κακῷ. οἱονεὶ δὲ μιμητὴς θεοῦ γινόμενος κατὰ τὸ ἐπιβάλλον τοῖς καιροῖς ὁ Δαυεὶδ ἐντέλλεται περὶ τοῦ Ἰωὰβ τῷ Σολομῶντι
103
κολάσαι αὐτὸν διὰ τὰ ἡμαρτημένα εἰς Ἀβεννὴρ υἱὸν Νὴρ, καὶ ἀπο κτεῖναι διὰ τὰ ἐπταισμένα· εἶτα ἐπιφέρει· Καὶ κατάξεις αὐτοῦ τὴν πολιὰν ἐν εἰρήνῃ εἰς ᾅδου. δῆλον δὲ ὅτι, ὡς καὶ ὁ Ἑβραῖος ἡμῖν ἀπήγγειλε, τὸ διὰ τοῦ κολασθῆναι αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ κοιμηθήσεσθαι, οὐκ ἔτι ὀφειλομένης αὐτῷ βα σάνου καὶ κολάσεως, διὰ τὸ ἐντεῦθεν ἤδη ἀπειληφέναι αὐτὸν, μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγήν. οὕτω δ' ἡμεῖς καὶ πᾶσαν ἀπειλὴν καὶ πόνον καὶ κόλασιν τὰ προσαγόμενα ἀπὸ τοῦ θεοῦ νοοῦμεν γίνεσθαι οὐδέποτε κατὰ τῶν πα σχόντων, ἀλλ' ἀεὶ ὑπὲρ αὐτῶν. καὶ τὰ χαλεπώτατα γοῦν νομιζόμενα θεῷ προσάπτεσθαι τῶν ὀνομάτων, θυμὸς καὶ ὀργὴ, ἐλέγχειν καὶ παιδεύειν λέγεται ἐν τῷ· Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με· τοῦ ταῦτα εὐχομένου δεομένου μὴ δεηθῆναι ἐλέγχου τοῦ διὰ θυμοῦ θεοῦ καὶ παιδεύσεως τῆς διὰ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ, ὥς τινων ἐλεγχθησομένων τῷ θυμῷ τοῦ θεοῦ καὶ παιδευθησο μένων τῇ ὀργῇ αὐτοῦ. 27. Ἵνα δὲ μᾶλλον προσιώμεθα τὰ λεγόμενα, καὶ ἀπὸ τῆς καινῆς διαθήκης παραπλησίοις ῥητοῖς χρηστέον, τοῦ μὲν σωτῆρος λέγοντος· Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ εἴθε ἤδη ἐκάη· οὐκ ἂν γὰρ, μὴ σωτηρίου ὄντος τοῦ πυρὸς ὃ ἦλθε βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἀνθρώποις γε σω τηρίου, ἔλεγε ταῦτα ὁ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ υἱός. ἀλλὰ καὶ ὁ Πέτρος ἀνελὼν τῷ λόγῳ τὸν Ἀνανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν, ἁμαρτήσαντας ἐν τῷ ψεύδεσθαι οὐκ ἀνθρώποις ἀλλὰ τῷ κυρίῳ, οὐ μόνον πεφροντικὼς τῆς οἰκοδομῆς τῆς τῶν ἐκ τοῦ ὁρᾷν τὸ γεγενημένον εὐλαβεστέρων ἐσομένων εἰς τὴν Χριστοῦ πίστιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀποθνησκόντων· βουλό μενος αὐτοὺς κεκαθαρμένους τῷ αἰφνιδίῳ θανάτῳ καὶ παρὰ προσδοκίαν ἀπαλλάξαι τοῦ σώματος, ἔχοντάς τι καὶ δικαι ώσεως, ἐπεὶ κἂν τὸ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων δεδώκασιν εἰς τὴν χρείαν τῶν δεομένων. καὶ Παῦλος δὲ τὸν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ Παύλῳ τῷ λόγῳ τυφλῶν διὰ τῶν πόνων ἐπιστρέφει εἰς τὴν θεοσέβειαν, λέγων αὐτῷ· Ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς κυρίου τὰς εὐθείας; καὶ νῦν ἔσῃ τυφλὸς, μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. ποίου γὰρ καιροῦ, ἢ τοῦ ὅτε ἐπιπληχθεὶς καὶ βασανισθεὶς διὰ τὰ ἁμαρτήματα ἔμελλε μετανοῶν ἄξιος γενέσθαι ἀμφοτέρως τὸν ἥλιον ἰδεῖν· καὶ κατὰ σῶμα, ἵνα ἐξαγγέληται ἡ θεία δύναμις ἐπὶ τῇ ἀποκαταστάσει τῆς ὄψεως αὐτοῦ· καὶ κατὰ ψυχὴν, ὅτε ἔμελλεν ὡς πιστεύων ὄνασθαι τῆς θεοσεβείας; ἀλλὰ καὶ Δημᾶς καὶ Ἑρμογένης, οὓς παρέδωκε τῷ Σατανᾷ ἵνα παιδευθῶσι μὴ βλασφημεῖν, παραπλήσιόν τι πεπόνθασι τοῖς προειρημένοις. καὶ ὁ ἐν Κορίνθῳ τὴν γυναῖκα τοῦ πατρὸς ἐσχηκὼς καὶ αὐτὸς παραδίδοται τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκὸς, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου. οὐ θαυμαστὸν οὖν εἰ καὶ τὰ περὶ τὸν Φαραὼ τὸν σκληρυνόμενον καὶ ἐπὶ τέλει τοιαύταις κολάσεσι περιβαλλόμενον ἀπὸ ἀγαθότητος οἰκο νομεῖται θεοῦ. ταῦτα δὲ ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὡς ὑπέπεσεν, εἰρήσθω περὶ τοῦ· Ἐσκλήρυνε δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ. ἐὰν δέ τις τὸ πρὸς θεὸν εὐσεβὲς τηρῶν κρείττονα καὶ μηδαμῶς ἀσεβείας ἐφαπτόμενα εὑρίσκῃ, μετὰ μαρτυριῶν τῶν ἀπὸ τῶν θείων γραφῶν, ἐκείνοις μᾶλλον χρηστέον. 27.9n καὶ ἐν ἄλλοι περὶ τοῦ αὐτοῦ· Ἔτι δὲ ἐφίστημι ἐν τοῖς κατὰ τὸν τόπον μήποτε, ὥσπερ οἱ ἰατροὶ τῶν λυσσοδήκτων τὸν ἰὸν ἐπισπώμενοι εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἵνα μὴ ἔνδον νεμόμενος διαφθείρῃ τὸν ἄνθρωπον, χαλεπωτέρας ἐμποιοῦσι διαθέσεις καὶ φλεγ μονάς· οὕτως ὁ θεὸς τὴν ἐγκρυπτομένην καὶ ἐμφωλεύουσαν τοῖς βάθεσι τῆς ψυχῆς κακίαν, διὰ τῆς αὐτοῦ ἰατρικῆς ἐπισπᾶται ἐπὶ τὰ ἔξω, ὥστε φανερὰν αὐτὴν καὶ ἐναργεστέραν γενέσθαι, ἵνα μετὰ τοῦτο τὴν ἑξῆς ἐπαγάγῃ θεραπείαν. τοιαῦτα δὲ ἡγοῦμαι καὶ τὰ ἐν Δευτερονομίῳ ῥητὰ, τοῦτον ἔχοντα τὸν τρόπον· Καὶ μνησθήσῃ πᾶσαν τὴν ὁδὸν ἣν διήγαγέν σε κύριος ὁ θεός σου τοῦτο τεσσαρακοστὸν ἔτος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅπως κακώσῃ σε καὶ πειράσῃ σε, καὶ διαγνω σθῇ τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου, εἰ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἢ οὔ. καὶ ἐκάκωσέν σε καὶ ἐλιμαγχόνησέν σε, καὶ ἐψώμισέν σε τὸ μάννα ὃ οὐκ ᾔδεις σὺ καὶ οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες σου· ἵνα ἀναγγείλῃ σοι ὅτι οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ' ἐπὶ
104
παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος. τήρει δὲ ἐν τούτοις ὅτι κακοῖ ὁ θεὸς καὶ ἐκπειράζει, ἵνα διαγνωσθῇ τὰ ἐν τῇ ἑκάστου καρδίᾳ, ὡς ὄντα μὲν ἐναποκείμενα δὲ τῷ βάθει καὶ εἰς φανερὸν διὰ τῶν κακώσεων ἐρχόμενα. τοιοῦτόν ἐστι καὶ τὸ ἐν τῷ Ἰὼβ ὑπὸ τοῦ κυρίου διὰ λαίλαπος καὶ νεφῶν ἀπαγγελλόμενον πρὸς τὸν Ἰὼβ οὕτως· Οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; οὔτε γὰρ εἶπε· ἵνα γένῃ δίκαιος· ἀλλ'· ἵνα ἀναφανῇς· τοιοῦτος ὢν μὲν καὶ πρὸ τῶν πειρα σμῶν, ἀναφανῇς δὲ ἐν τοῖς συμβεβηκόσιν. 27.10n καὶ πάλιν ἐν ἄλλῳ τόπῳ ἐν ταῖ αὐταῖ εἰ τὴν Ἔξοδον ημειώ ε ιν· Ἔλεγε δέ τις τῶν καθ' ἡμᾶς, ἀπὸ τῆς συνηθείας τὸ ζητούμενον παραμυθούμενος, ὅτι πολλάκις οἱ χρηστοὶ κύριοι μακροθυμοῦντες ἐπὶ τοὺς ἁμαρτάνοντας τῶν οἰκετῶν λέγειν εἰώθασι τό· Ἐγώ σε ἀπώλεσα· καί· Ἐγώ σε πονη-ρὸν ἐποίησα· μετὰ ἤθους ἐμφαίνοντες ὅτι ἡ χρηστότης αὐτῶν καὶ ἡ μακροθυμία πρόφασις δοκεῖ γεγονέναι τῆς ἐπὶ πλεῖον πονηρίας. ὥσπερ οὖν τούτων λεγομένων συκοφαν τῶν τις δύναται λέγειν, ὅτι ὡμολόγησεν ὁ δεσπότης πονηρὸν πεποιηκέναι τὸν οἰκέτην· οὕτω τὰ ὑπὸ τῆς ἀγαθότητος τοῦ θεοῦ πρόφασις γενόμενα τῆς σκληρότητος τοῦ Φαραὼ ἐσκληρυκέναι ἀναγέγραπται τὴν καρδίαν Φαραώ. παραμυ θήσεται δὲ οὗτος ἐξ ἀποστολικῶν ῥητῶν ὃ νενόηκεν εἰπεῖν· Ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ, ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. ὁ αὐτὸς γοῦν ἀπόστολος ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιστολῇ τῇ πρὸς Ῥωμαίους φησίν· Εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν· ὡς τῆς μακροθυμίας τοῦ θεοῦ ἐνηνοχυίας τὰ σκεύη τῆς ὀργῆς καὶ οἱονεὶ γεγεννηκυίας. εἰ γὰρ παρὰ τὸ μακροθυμεῖν αὐτὸν οὐ κολάζοντα τοὺς ἁμαρ τάνοντας ἀλλ' ἐλεοῦντα ἐπλεόνασε τῇ χύσει τῆς κακίας, αὐτός πως ἤνεγκε τῇ ἑαυτοῦ μακροθυμίᾳ τὰ σκεύη τῆς ὀργῆς, καὶ, ἵν' οὕτως εἴπω, αὐτὸς αὐτὰ πεποίηκε σκεύη ὀργῆς, καὶ κατὰ τοῦτο αὐτὸς ἐσκλήρυνε τὴν καρδίαν αὐτῶν. ὅτε γὰρ σημείων τοσούτων καὶ τεράτων γινομένων οὐ πείθεται ὁ Φαραὼ, ἀλλὰ μετὰ τηλικαῦτα ἀνθίσταται, πῶς οὐ σκληρότερος καὶ ἀπιστότερος ὢν ἐλέγχεται, τῆς σκλη ρότητος καὶ τῆς ἀπιστίας δοκούσης ἐκ τῶν τεραστίων δυνάμεων γεγονέναι; ὅμοιον δὲ καὶ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ· Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον· οὐ γὰρ προέθετο ὁ σωτὴρ εἰς κρίμα ἐλθεῖν, ἀλλ' ἠκολούθησε τῷ ἐληλυθέναι αὐτὸν τὸ εἰς κρίμα αὐτὸν ἐληλυθέναι τῶν μετὰ τὰ τεράστια οὐ πεπιστευκότων αὐτῷ· ἀλλὰ καὶ εἰς πτῶσιν πολλῶν παρεγένετο· οὐ προθέμενος ὅτε παρεγίνετο ποιῆσαι πεσεῖν τούτους, ὧν εἰς πτῶσιν ἐλήλυθεν. 27.11n καὶ μεθ' ἕτερα· Οὕτως τὰ τεράστια γινόμενα τοῖς μὲν δεχομένοις καὶ πιστεύουσιν, ὥσπερ τοῖς ἐπιμίκτοις Αἰγυπτίοις τοῖς συνεληλυθόσι τῷ λαῷ, ἔλεος ἦν· τοῖς δὲ ἀπειθοῦσι σκλη ρότητα ταῖς καρδίαις αὐτῶν ἐπιφέρει. καὶ ἐκ τοῦ εὐαγγε λίου δὲ ἔτι παρὰ τὰ εἰρημένα ἔστι τὰ ὅμοια παραθέσθαι, περὶ τοῦ καὶ τὸν σωτῆρα κακῶν αἴτιον δοκεῖν γεγονέναι τισίν· Οὐαί σοι, Χοραζίν· οὐαί σοι, Βηθσαϊδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένετο τὰ σημεῖα τὰ γενόμενα ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ καθήμενοι μετενόησαν. πλὴν λέγω ὑμῖν, Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἢ ὑμῖν. καὶ σὺ, φησὶν, Καπερναούμ· καὶ τὰ ἑξῆς. προ γνώστης γὰρ ὢν ὁ σωτὴρ τῆς ἀπιστίας τῶν ἐν Χοραζὶν καὶ τῶν ἐν Βηθσαϊδὰ καὶ τῶν ἐν Καπερναοὺμ, καὶ ὅτι ἀνεκτό τερον γίνεται γῇ Σοδόμων ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ ἐκείνοις, διὰ τί τὰ τεράστια ἐπετέλει ἐν Χοραζὶν καὶ ἐν Βηθσαϊδὰ, ὁρῶν ὅτι διὰ ταῦτα ἀνεκτότερον γίνεται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως Τυρίοις καὶ Σιδωνίοις ἢ τούτοις; 27.12n καὶ μεθ' ἕτερα· Σὺ δὲ ἐρεῖς τῷ Φαραώ· τάδε λέγει κύριος· υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ· εἶπα δέ σοι· ἐξαπόστειλον τὸν λαόν μου ἵνα μοι λατρεύσῃ· εἰ δὲ μὴ βούλει ἐξαποστεῖλαι αὐτὸν, ὅρα οὖν, ἐγὼ ἀποκτενῶ τὸν υἱόν σου τὸν πρωτότοκον. λεκτέον οὖν τοῖς φάσκουσι δικαίου ταῦτα εἶναι θεοῦ, καὶ ὑπολαμβάνουσι κατὰ τὸ πρόχειρον
105
τῆς λέξεως ἐσκληρύνθαι τὴν καρδίαν Φαραώ· πῶς δίκαιος ὁ σκληρύνας τε τὴν καρδίαν τοῦ βασιλέως ἵνα μὴ ἐξαποστείλῃ τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπειλῶν εἰ μὴ ἀπολύσει ἀποκτεῖναι τὸν πρωτότοκον αὐτοῦ υἱόν; θλιβόμενοι γὰρ πονηρὸν αὐτὸν ὁμολογήσουσιν. εἶτα πάλιν ἀπὸ ἑτέρων ἀνατραπήσονται καὶ συναχθήσονται εἰς τὸ μὴ τῇ προχείρῳ λέξει δουλεύειν, οὐ δυναμένῃ κατ' αὐτοὺς σῶσαι τὸ δίκαιον τοῦ δημιουργοῦ. ἅπαξ δὲ ἐὰν συναναγκασθῶσι βεβιασμένως ταῦτα ἐξετάζειν, ἀναβή σονται ἐπὶ τὸ μηκέτι κατηγορεῖν τοῦ δημιουργοῦ ἀλλὰ φάσκειν αὐτὸν εἶναι ἀγαθόν. πευστέον οὖν τῶν οἰομένων νενοηκέναι τό· Ἐσκλήρυνε κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ· πότερον ἀληθῶς ταῦτα λέγεσθαι πιστεύουσιν ὑπὸ τοῦ θεοῦ διὰ Μωσέως ἐνθουσιῶντος ἢ ψευδῶς. εἰ μὲν γὰρ ψευδῶς, οὔτε δίκαιος ἔτι κατ' αὐτοὺς ὁ θεὸς οὔτε ἀληθὴς, καὶ ὅσον ἐπὶ τούτοις οὐδὲ θεός· εἰ δ' ἀληθῶς, κατανοείτωσαν εἰ μὴ ὡς αὐτεξούσιον αἰτιᾶται λέγων· Εἰ δὲ μὴ βούλει ἐξαποστεῖ-λαι αὐτόν· καὶ ἀλλαχοῦ· Ἕως τίνος οὐ βούλει ἐντραπῆναί με; τὸ γάρ· Ἕως τίνος οὐ βούλει ἐντραπῆναί με; δυσω-πητικῶς λέγεται πρὸς τὸν Φαραὼ, ὡς οὐκ ἐντρεπόμενον οὐ παρὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἀλλὰ παρὰ τὸ μὴ βούλεσθαι. καὶ τὸ λεγόμενον δὲ ἀνωτέρω παρὰ Μωσέως πρὸς Φαραώ· Ἵνα γνῷς ὅτι τοῦ κυρίου ἡ γῆ· καὶ σὺ καὶ οἱ θεράποντές σου ἐπίσταμαι ὅτι οὐδέποτε πεφόβησθε τὸν κύριον· δηλοῖ ὅτι φοβηθήσονται· ὅπερ ἁρμόζει πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους περί τε ἀγαθότητος θεοῦ καὶ τοῦ μὴ εἶναι ἀπολλυμένην φύσιν. 27.ν καὶ πάλιν ἐκ τοῦ δευτέρου τόμου τῶν εἰ τὸ ᾆ μα. Πρόσχες δὲ καὶ τούτοις εἰς τὸν τόπον, ὅτι ὁ ἥλιος λευκὸς καὶ λαμπρὸς ὢν δοκεῖ τὴν αἰτίαν ἔχειν τοῦ μελανοῦν, οὐ παρ' ἑαυτὸν, ἀλλὰ παρὰ τὸν ὡς ἀποδεδώκαμεν με-λανούμενον. οὕτω δὲ μήποτε καὶ σκληρύνει κύριος τὴν καρδίαν Φαραὼ, τῆς αἰτίας τούτου οὔσης περὶ αὐτὸν κατοδυνῶντα τὴν τῶν Ἑβραίων ζωὴν ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς σκλη-ροῖς, τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ, καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις, οὐχὶ τοῖς ἐν ὄρεσι καὶ βουνοῖς, ἀλλὰ τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις. ὑλικὸς γάρ τις ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ κακίας γεγενημένος, καὶ κατὰ σάρκα κατὰ πάντα ζῶν, πηλῷ φίλος τυγχάνων βούλεται καὶ τοὺς Ἑβραίους πηλοποιεῖν, τὸ ἡγεμονικὸν ἔχων οὐ καθαρὸν πηλοῦ· ὅπερ, ὡς πηλὸς ὑπὸ ἡλίου σκληρύνεται, οὕτως ὑπὸ τῶν αὐγῶν τοῦ θεοῦ ἐπισκοπουσῶν τὸν Ἰσραὴλ ἐσκληρύνθη. ὅτι δὲ τοιαῦτά ἐστιν ἐν τοῖς κατὰ τὸν τόπον, καὶ οὐχ ἱστορίαν ψιλὴν πρόκειται ἀναγράφειν τῷ θεράποντι, δῆλον ἔσται τῷ συνορῶντι ὅτι, ἡνίκα κατεστέναξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, οὔτε ἀπὸ τῆς πλινθείας οὔτε ἀπὸ τοῦ πηλοῦ οὔτε ἀπὸ τῶν ἀχύρων κατεστέναξαν, ἀλλ' ἀπὸ τῶν ἔργων· καὶ ἀνέβη αὐτῶν ἡ βοὴ πρὸς θεὸν οὐκ ἀπὸ πηλοῦ, ἀλλὰ πάλιν ἀπὸ τῶν ἔργων. διὸ καὶ εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῶν στεναγμῶν αὐτῶν· οὐκ εἰσακούων στεναγμοῦ τῶν οὐκ ἀπὸ ἔργων βοώντων πρὸς αὐτὸν, ἀλλ' ἀπὸ πηλοῦ καὶ τῶν γηΐνων πράξεων.
106
Continue reading PG 14: Tomus XIX →≣ entire volume