ANNO DOMINI MCCCXLV. CONSTANTINUS HARMENOPULUS. NOTITIA. (Fabric. Harl. Biblioth. Gr. t. XI.) Constantinus Ilarmenopulus ad medium duodecimum sæculuin refertur a multis, et nominatim a Caveo et a Petro Bælio (Réponse aux questions d'un provincial, t. 1, ch. 53, p. 482); quare hoc etiam capite illi locum dare volui. Verius tamen est, medio sæculo decimo quarto demum illum floruisse, ut ex jam dicendis patebit. Natus est circa ann. 1320 Cpoli patre Curopalata, matre Muzalona Jo. Cantacuzeni imp. consobrina. Ad decimum sextum annum ætatis liberalibus Græcorum disciplinis a Philastrio monacho studita institutus, post auditum Leonem monachum ad annum usque vicesimum Latinis litteris navavit operain sub Aspasio monacho Calabro, quem ad id pater Constantini magna mercede ex Italia conduxerat. Hinc ad jurisprudeutiam se contulit doctore Simone Attaliata, pronepote Michaelis ¡llius, cui Juris Compendium Græci debent. Eo magistro velocissimi ingenii juvenis ad cam sapientiæ famam pervenit, ut duodetricesimo ætatis anno antecessoris nomen meruerit, quod non nisi senibus principes Græci et legum stipendia emeritis plurima concedebant. Tricesimo ætatis anno Judex Dromi, quod civilium dicastarum supremum tribunal fuit, renuntiatus, et inter consiliarios ascitus principis quos inter primum locum obtinuit minimus omnium ætate, tanta cum integritatis et sapientiæ gloria id muneris exsecutus est, ut, Cantacuzeno e solio, quod occupaverat, deturbato nullam fortunæ auf dignitatis mutationem sit passus, quinimo, patre defuneto, auctus honoribus, Sebastus et Curopalata ad Cæsarem propius accedere jussus sit. Opibus, dignitatibus, opulentoque Bryenniæ conjugis matrimonio felix ad legum interpretationem se contulit, tanta ubique et gravitate et eruditione, quantam nobis ubique ingerunt ejus in Digestum ac codicem luculentissimi Commentarii, Explanationes Novellarum, Prochiron juris utriusque, aliaque, quæ passim Latinis Ictis ad auctoritatem præsentissimam evocantur, quæque tanti Græcis habita sunt, quanti olim priscis Latinis effata Scævolæ, Pauli, Cait, Ulpiani, aliorumque hujusmodi, quorum in jure summa auctoritas. Sapientissimum appellatum a Michaele Balsamone peritissimum legum a Nicolao Cabasila Os jurisprudentiæ antonomastice, et Jurisconsultum xar' ŁĘoyǹy a Nilo Rhodio et ab ipso Philotheo patriarcha Cpol. Thesaurum Nomicum, disces ex pluribus virorum hujuscemodi monumentis. Circa quadragesimum ætatis annum canones attigit, cui præfectus Thessalonicæ summio cum Nomophylacis imperio per otium amavil sacıa tractare, ea diligentia et fide, ut inter canonistas Græcos principem locum, judice Nicolao Comneno, obtineret, et Nilo Rhodio vocetur, διδάσκαλος καὶ κανόνων ἑρμηνευτής ἀνεπίληπτος, suffragante Georgio Coressio Additionibus ad bibliothecam Photii et Christophoro Campana Chio, Canonarcha de vi canonum, scholio ultimo. Diem obiit supremum Cpoli ann. 1380 vel 1383 (Fabr.). Vindobonæ in cod. Cæsar. 11 n. 8, est Philothei testimonium de ætate Constantini Harmenopuli. V. Lambec. VI, part. 1, p. 87 sqq. ibique Kollarii not. p. 89 sq. Id testimonium Lambec. exhibet integrum (quod Fabric. postea in sect.? repetiit), ex eoque docet Constant. Harmen., qui in eo vocatur nomophylax sacri imperatorii secreți et judex urbis Thessalon. composuisse Promptuar. juris civil, et Epitomen juris canon. sub imperio imperaIn Histor. litter. SS. Eccl., tom. II, p. 226, ad ann. 1150, ed. Basil. Sed Caveum jam refutavit Tenzel in Monatlichen Unterredungen, etc., m. cit. 1690, 8, p. 967. (HARL.) Accuratam hanc de Harmenopulo notitiam debeo Nicolao Comineno Papadopoli, p. 143. Prænotionum mystagog. editarum Neapoli 1695, fol. Commenus testatur se usum Georgii Coressii et Maximi Planudæ Paralipomenis ad Bibliothecam Photii. Hunc, cum non diu post archiepiscopum Mytilenæum fuisse constet, Nic. Comnenus eumdem putat fuisse cum Leone Magentino, cujus commentarii in scripta Aristotelis exstant. PATROL. GR. CL. Joannis Cantacuzeni imp. Ann. Christi 1355. Joannem Palæologum. De his Harmenopuli scriptis partim adhuc ineditis plura dixisse se Comments testatur in opere, quod inscripsit Græciæ Sapientis testimonixm. Illud non vidi. In Anaphora III, c. 5. In quæst.. de matrimonio, apud Christoph. Campanam Canonarcham. In Sylloge canonum ad canones concilii Cpol. sub Cantacuzeno. Orat. 2, de pace Christi.

' NOTITIA. Pwpaixov, citatis ab Harmenoputo in Prolegom. p. 6, adhuc observo, Gothofredo in nota aliisque videri, illum fuisse eumdem cum Cosma, officiorum magistro sub Romano seniore, et a Twpaïxwv scriplore diversum, sed jam dissensit Salmasius et ita jam Smallemberg, in epist. dedicat. p. XIV sq. ed. Reitz judicavit, et Reitzio verosimile est, hujus Magistri nomen non honoris titulum, sed xúptov pa familiæ fuisse, etc. Fabricios noster infra in vol. XII, p. 429 sqq. recudi fecerat partem Præfationis tarmenopuli, qua rationes, ob quas post Basilii Constantini et Leonis manuale legum aliud ipse novum composuerit, exponit. Illa quidem pars h. 1. recting resumenda fuerat; at, quoniam in Reltzii edit. p.6 sqq. et emendatior et notis multis instructa legitur, eam et h. 1. et infra in vol. XII excludendam esse anxi. Harl.] —Germanice Harmenopuli Hand-Buch und Auszug Kayserlicher und Bürgerlicher Rechte, D. Justo Goblero interprete Francof. 1566, 1576 ful. MS. học opus in variis bibliothecis, ut Cæsaréa, Lambec. VI, pag.45 Coisliniana pag. 218, etc. Privata quidem auctoritate sed singulari studio concinnatum fuit ab Harmenopulo hoc Promptuarium, compendiumque juridicum, supplens et emendaus defectus veteris apoxelpov, quod in XI tributum titulos auspiciis Basilii Macedonis, Constantini Porphyrogennetæ et Leonis Sapientis pridem compositum ipse commemorat: explanationibns etiam succinctis, quibus leges adductas principum et jurisconsultorum veteram responsa illustrat, illud focupletavit, quas Mercerns atque inde Godofredus et minori typorum charactere et præposito exoliou vel im:Ęŋyfosw; titulo solent distinguere. 2. 'Eritoph twv Oelwv xal lepwv xavóvwv· Epitome divinorum et sacrorum canonum (tributa in sectiones sex, 1) de episcopis, 2) de presbyteris, diaconis, subdiaconis atque ex oreistis, 3)de clericis, 4) de monachis et monasteriis, 5)de laicis, 6) de mulieribus. ) Пpóyɛtpov juris canonici vocat Nic. Comuenus, p. 219 Prænot. mystagogicar. Cum Scholiis Citrensis to Kirpov;, qui p. 44 nominatur, et Philo bei (qui patriarcha CPol. fuit ann. 1354 et ab ann. 1362 ad 1376) Græce et Latine prodiit in Marquardi Freheri Jure Graco Romano lib. I. p. 1-71, ex Græco Jo.Sambuci codice, adjuncta Latina Jo. Leunclavii versione. Francof. 1696 fol. Hæc Epitome in aliquot codicibus Cæsareis exstal manu exarata, teste Lambecio V, p. 160; et VI, pag. 35. ac 37 quos cum editis conferri, postremum præcipue, operæ pretium fuerit. Ex eodem [p. 87 sq7. Koll.] et Nota Philothei adjecta non licet de ætate larmenopuli dubitare, quaṁ ideo hic etiam ascribere hand gravabor: Tò raflv ölov ToŬTO βιβλίον τῶν τε θείων καὶ φιλευσεβών νόμων καὶ τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων συνετέθει πολλῷ πένῳ, καὶ οὕτως ὠργανώθη παρὰ τοῦ πανσεβάστου νομοφύλακος τοῦ εὐαγούς βασιλικοῦ σεκρέτου καὶ κριτοῦ τῆς θεοσώστου πόλεως Θεσσαλονίκης κυροῦ Κωνσταντίνου τοῦ ᾿Αρμενοπούλου ἐπὶ τῆς βασιλείας τῆς εὐσε δε- Locus Sive p.83 sqq.ed. Kollarii, in cod. 11 n. et n. 3 exstat ejusd. Warme opuli Ecloga legum georgicar. ex jure Justinianeo; ibid. p. 31, n. 8, cod. 2; et p. 40, n. 15, cod. 3; ac p. 71, n. 5, cod.7; p. 84, n. 3. cod. 11; pag. 99, n. 2, cod.12, vol. VIII, p. 902, n. 7, cod. 47, sunt eædem Leges georgica. Ibid. pag. 45, vol. VI, n. 22, cod. 3, ex titulo quarto libri secundi Promptnarii, § 31, de ൵vôaplois s.oleariis, ubi Lamber, et Kollar. de significatione voc. Grec. barbari 'Aµµvdápio; plara afferunt. Add. Reitzii ind. Græc. ad promptuar. h. voc. et not. ad II, 4, § 20, p. 122.- Ibid. pag. 55, n.7, cod. 9 (ubi consules Kollar, notam), excerpta quædam Miscell. de officiis magistraluum magistratuum ac judicum; ibid. p.76, n. 1; "cod. 10, p. 83, n. 2, cod. 11; ac p. 99 n. 2, cod. 12 ac vol. VII, pag. 10.7, n. 12, co. 53. Promptuarium quitum de formula loquendi ἐπὶ τεκρέτῳ apmol Harmenopulum a Lambécio, rectius vero præfectus tribunali dicasterioque a Kollario in vol. IV, pag. 76 sqq. explicatur. In vol. II, p. 922, n. 4 cod. 449, Georgii Critonii seu Crittonei, olim profess()- ris Parisiens. Præfat. in Harmenopuli titulum de judiciis. Venetiis, in bibl. Marc. cod. 182 et 185 est Promptuarium, adjecta Donatione Constantini 31.; item Ecloga legum georgicarum et alia Harmenopuli opera. (Ead. Opusc. in cod. Barocc. 149 ) In cod. 525 et 580, Promptuarium V. Cat. codd. Matriti, in cod. gr. Marc. pag. 105, 284 et 305. reg. 85, cum Legib. georgic. et aliis Harmenop. libris. V. Iriart. Cat. codd. gr.Matrit. pag. 347 sq. - In cod. Jo. Mori 281 sive u. 9467, Cat. Mss. Angliæ, etc. vol. II; Epitomes Juris civilis liber primus, Latine. Paris. in bibl. publ. codd. dio - decim asservatum Harmenop. Promptuarium. V. · SecunIndic. ad vol. 11, Cat. Mss. regg. Paris. dum Montfaucon, in Bibl. bibliothecar. Mss; exstant pag 12 D. in bibl. Vatic. Ilarmen. [lexabiblos, his, et officia palatii: pag. 344, E. in bibl. Bodleiana, Manuale legum.-Florentiæ in bibl. Laurent, code. 19 n. 1, plut. 81, et 85, n. 2, Promptuarium, ac n. 7. Leges georgicaæ: quos codd. copiosius rece - set Bandiu, în Cat. codd. Gr. Laur. 3, pag. 250) et 417. - Mosquæ in bibl. typographei synod. in 4, Promptuarium in codd. 41, 44 et 45 cum appendice quatuor legum, et legg. georgicis. V. Mattha:i Notit. codd. Gr. Mosquens. in 8, p. 322, 323 et 324.– Ibid. p. 84, n. 7, in cod. 151 sunt quædam capp. excerpta ex scriptis Harmenopuli. (HARL.) Conf. Pohl. ad Suaresii Notitiam Bisilic, p.7 sqq., p. 14 sqq., præcipue p. 15, not. d, ubi Harmenopuli verba § 20 Пpcwpia: explicantur, et pag. 36 sqq. Id editum esse a Reitzio in Meermanni supplem. jam memoravimus. (HARL.) Sive p. 557, vol. V, n. 8,cod. 255 ed. Kaj. dar. — In vol. VI, part. 1, p. 79. n.4, cod. 9, pag. 85, n. 5; cod. 11 a Philotheo, ut Lambec. arbitratur, suppleta et scholis margin. illustrata; seil couf. Kollarii Notam it. in vol. VIII, p. 995, n. 24, eod. 51; ibid., pag. 1010, n. 20, cod. 53. Florentiæ in bibl. Laurent, cod. 19, n. 2, plut. 81; et cod. 85, n. 4, plut. 89. V. Bandin. Cat. codd. Venenis Gr. Laurent. tom. III, p. 252 et 418. in bibl. Marc. cod. 182. et cod. 580, V. Cat, codd. Gr. Marc., p. 165 et 305. -Taurini in cod. 278 1. V. Cat. codd. Gr. Taur. p.380. Paris, in oct. codd. bibl. publ. V. Indic. ad vol. II, Cat. Mss. regg. Paris. p. VIII. Mosquæ in cod. typographi. synod. 20, n. 4, et cod. 41, n. 10, et cod. 44 n. 3. Y. Matthæi Notit. citatam p.313, 322 et 323 sq. Oxon. in cod. Barocc. 149. Matriti in cod. 83 fol.203. V. Iriart. Cat. codd Gr. Matrit, p. 550 sq. (ARL) reg.

CONST. HARMENOPULUS. στάτης καὶ φιλοχρίστου Δεσποίνης ἡμῶν καὶ Αὐτοκρατορίασης κυρᾶς Αννης τῆς Παλαιολογίνης, καὶ τοῦ Ερασμιωτάτου ταύτης υἱοῦ, τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ φιλοχρίστου Βασιλέως ἡμῶν καὶ Αὐτοκράτορος Ρωμαίων κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ςωνγ', ινδικτιῶνος ιγ'. Hoc est: Praseus hic totus liber divinarum ac piarum legum et sacrornm atque divinorum canonum multo labore compositus et ita instructus est ab admodum venerabili nomophylace sacri imperatorii secreti et judice a Deo servatæ urbis Thessalonica, domino Constantino Harmenopulo, sub imperio piissimæ et Christum amantis dominæ a!que imperatricis, dominæ Annæ Palæologinæ, et dilectissimi filii ipsius, piissimi et Christu̟m amuntis regis nostri alque imperatoris Romanorum, domini Joannis Palæologi, anno a creatione mundi 6853, indictione decima tertia, sive anno Christi 1345. Huic suffragatur, quod idem Philotheus ίιι ἀνατροπῇ τῶν γεγραμμένων παρὰ τῷ ᾿Αρμενοπούλῳ ἀναθεματισμῶν, quam in codice regio 2025 Jectam sibi landat etiam Cangius Glossario in Kpitř, Harmenopulum velut adhuc spirantem alloquitur lis verbis: 'Ο περὶ ταῦτα σοφός, σεβαστέ νομοφύλαξ καὶ καθολικές κριτὰ ᾿Αρμενόπουλε, πῶς οὐ κά κείνη τοῖς γεγραμμένοις προσέθηκας; Cum peritus sis hujusmodi rerum, venerabilis homophylux et judex generalis Harmenopule, cur non hoc quoque scriptis adjecisti? etc. Unde jam in edito znu. 1650 opere De Synedriis, lib. I, cap. 40, pag. 213 sq. Jo.Seldenus monuit, de Harmenopuli ætate aliter esse omnino decernendum, quam viris doctis fuerat hactenus receptum, qui retulerunt ad sæculum duodecimum, ut Marquardus Freherus in Chronologia Juri Græco-Rom. præfixa; Josephus Maria Suaresius, in Notitia Basilicorum; Jac. Gotdofredus, in Manuali juris; Philippus Labbeus et Casimirus Oudinus, et LudEllies du Pin, De scriptoribus ecclesiasticis; Tho. luigius, Præf. ad librum De hæresiarchis, p.18; Jo. Doviatius, Prænot. camon., p. 428, aliique. 3. Περὶ ὧν οἱ κατὰ καιροὺς αἱρετικοί έδοξαν. De opinionibus hæreticorum, qui singulis temporilus er stiterunt. Incipit: Vi nepl tòy "Apetov. Sine ordine temporis disserit breviter 4) de Arianis, 2) Macedonianis, 3) Sabellianis, 4) Apollinari, 5) Eutyche ct Diescoro, 6) Paulo Samosetano, 7) Nestorianis, 8) Sergio, Pyrrhoque monothelitis, 9) Origenianis, 10) Petro Fullone, 14) Marcionitis, ac Manichæis, 12) Marcello, Photino et Sophronio, 13) Eunomianis, 44) Novatianis, et 15) Sabbatianis, 16), Montani sectatoribus, 17) Donatistis, 18) Massalianis, qui etiam Enthusiastæ et Valentiniani (ita dicti, quod Valentini et Valentis impp. teimposibus pallulaverint), denique de Eleutherio Paphlagone atque 19) Bogomilis, o ★ph noddoū tās xað hµdç yevɛđc, non diu ame nostram memoriam. Prodiit ex Jo. Sambuci codice Grace eum Latina Jo. Leunclavii versione ad calcem legationis Man. Commeni ad Armenios Basil. 1578, 8; p. 557 — 576, et in Jure Greco-Rom. Freberi pag. 547, Francof. 1596, fol. et in Auctario Bibl. Patrum Ducarano Paris. 1624, tomo 1, et in Bibl. Patrum, Morellianæ edit. ann. 1644, 1651 tomo XI; Latine sapius in cæteris Bibliothecæ Patrum editionibus, et ad calcein Honorii De hæresibus, Helmst. 1676, & (Fabr. ) Codd. hujus libelli exstant Florentiæ in bibl. Laurent. cod. 19, u. 3, plut. 84 et cod. 83 n. 6, plut. 89. Vid. Bandini, cat. codd. Gr. Laur. p. 233 et 418.- Venetis, in Bibl. Marc. codd.; 182 et 183, cui adjecta est nota de ætate Harinenopuli; quæ a Fabricio ad sect. 2 adfeitur. V. Cat. codd. Gr. Marc, p. 105. Paris, in bibl. publ. cod. 4355, n. 22. in cod. 4361. n. 6, et duobus sequent. Vindobon. in cod. Cæs. 253, n. 2. In cod. 10, n. 6, et in cod. 51, 1. 26. V. Lambec, vol. V. p. 334; VI, part. 1, p. 79, atque vol. VIII, p. 696. (Harl.) 4. Περὶ πίστεως ὀρθοδόξου. De fide orthodoxa. Incipit: Πιστεύειν δεῖ τὸν ὄντως Χριστιανόν. Libello de hæresibus subjicitur Græce et Latine in prima editione, p. 576 – 583; et in omnibus cæteris Jam memoratis similiter recusum. In codicibus autem Cæsareis hæc expositio fidei libello de hæresibus instar proœmii præmittitur, ut notat Lambecius VI, pag. 35, 39 Eamdem bis memoriter recitasse dicitur Harmenopulus morti vicinus eo ipso die, quo Cpoli obiit sub Manuele Palæologo Kalendis Martii anno ætatis 63, Christi 1380, vel 1383, ut accuratius a Coressio supputari notat Commenus pag. 144. In hac Ecthesi Allatius, II, 2, De consensu,§ 8, pag. 493, monet contra Harmenopuli mentem addita ab editoribus Juris Græco-Romani, pag. 552, verba: Kat toū Yiov, ac Filio, ubi de Spiritus Sancti processione sermo est. Quod facile crediderim, licet futilem conjecturam Nic. Comnenus appellet, Certe in prima Leunclavii editione ann. 1578, pag. 578, tantum legitur: T₁ Guvaidiwę Ex toυ Oɛou xal Пar¸¿; ἐκπορευόμενον. 5. Donatio Constantini Magni Silvestro Papæ, ut aiunt, facta, quam es Græca Harmenopuli versione dedi volum. VI, pag. 5 vulgaverat e Græco codice regio Parisiensi Jul. Cæsar Bulengerus, lib. st Sive p. 79 n. 5, cod. 9, p. 86 sq. ed. Kollar, in cod. 11, n. 6; it. pag. 99. 11.3, cod. 12, nec non in vol. V, p. 333, n. 1, cod. 253, ubi V. Kollar. et in vol. VIII, p. 696' 11. 25, cod. 5t, -- Florent. in bibl. Laurent, cod. 85, n. 5, plut. 89, præmitutur quoque libello de hæresibus, n. 6. Y. Bundin, cal codd. Gr. Laurent. III, pag. 418. -Paris, in bibl. publ. cod. 1355, cum libello de hæreticis et aljis operibus Harmenopuli; in cod. 1560 et tribus sequentibus, in quibus etiam præmittitur libello De hæreticis Præmittitur qnoque in cod. Barocc. 149, et cod. Matrit. reg. 85. V. Iriart. Cat. cod. Gr. Matrit. p. 351, in quo cod. si recte intelligo verba Iriarti, leguntur verba xa! TO Bɛov.-Mosquæ, in cod. 41, n. 11, teste Matthæi in not. codd. Gr. Mosq. p. 322. (Darl.) Sive vol. VI, p. 698 sqq. nov. ed. ubi in nota 1. jam plures citavi codd. miss. Conf. etiam Fabric. infra in vol. XI, p. 352 sq. vet. ed. Editionibus ibid. memoratis addantur: Constantini donatio e Græco in Latinum conversa a Bartholomæo Pincerno de Monte Arduo, sine 1. et a. 4. V.

NOTITIA. De imperio Rom. e. 6. Exstat etiam in codicibus Cæsareis, de quibus Lambecius, V, pag. 241, et VI, pag. 35, 38, nec non in Barocciano bibl. Bodleianæ codice 149. 6. Tomus contra Gregorium Palamam Graece et Latine editus sine nomine auctoris ab Allatio in Græcia Orthodoxa, tom. 1, pag. 780-785, Rom. 1652, 4. Harmenoputo vindicatus a Nic. Coinnene, pag. 144 Prænotionum Mystagogicarum. Incipit: 'H µèv napi roɔ̃ Kuplov huwv Inso Xpxστοῦ. Scripta Harmenopuli inedita. 7. Dissertatio de jejunii quadragesimalis aliorumque nonnullorum solemnium jejuniorum origine ac ra tione. lucipit: Ίστέον, ὅτι τὴν ἁγίαν καὶ Μεγάλην τεσσαρακοστὴν νηστεύομεν ὡς τοῦ χρόνου ὅλου ἀποδε xá‹wstv. MS. in bibl. Cæsarea, Lambec. VI, pag. 37 sq. (Fabr.) Sive p. 81, Koflar. n. col. 11. (HARL.) 8. Τὰ ὀφφίκια τοῦ παλατίου. Τὰ ὀφφίκια της μεγάλης εκκλησίας. Catalogus officiorum aula imperia toriæ et Magnæ ecclesiæ CPolitanæ. S. Suphiæ id. p. 36, et 40. ‹ Fabr.» In cod. Vindob. 7, n. 10, Officia Magnæ eccles. CPolit. S. Sophiæ sine nomine auctoris. V. Lambec. VII, part. 1, pag. 727 sq. qui, hunc catalogum censet diligenter conferendum esse cuin aliis ejusdem generis catalogis in Georg. Codini libro De officiis Magnæ ecclesiæ et aulæ CP. Gr. et Lat. edito, cum observatt. et notis Jac. Gremeri et Jac. Goar. Paris. 1647, fol. et Kullarius adnotat, hoc opusculum Constantino Harmenopulo tribui inferius in cod. X, n 9. In hoc scilicet occurrit, n. 7 Const. Harmenop. Catal. officiorum aulæ CP. n. 9. autem ejusd. Catal., officiorum Magnæ ecclesiæ CP. V. Lambec. VI, part. J, pag. 80 atque 81; Kollar. autem in nota et monet illos catalogos in bibl. Cæsar.pluribus occurrere exemplis, et judicat eos mereri, qui non modo cum aliis conferantur, sed etiam separatim efferantur in lucem. lidem duo catalogi in cod. 51, n. 28. V. Lamber, VIII, pag. 996. ibid. p. 961, n. 4, cod. 48. Cat. officior. Magnæ eccl. CPol. sed nomine Harmenopuli omisso, Bini Catal. in cod. Barocc. 149 et Paris. in bibl. publ. codd. 1360, ac tribus sequentibus, et 1386. — Yenet. in bibl. Marc. codd. 182 et 183. V. Cat. codd. Gr. Marc. p. 105. (HARL.) 9. Narratiuncula de tribus tomis synodicis sub imp. Constantino Porphyrogenneto, sub imp. Manuele Comneno et Mich. Palæologo compositis, in quibus anathemate percutiuntur, quicunque contra imperatores seditionem excitant, et per vim aut insidias imperium invadere nituntur vel æoruin adjutores et conscii. Incipit: 'Enì tñe ßasidela; Kwvotavtívou toū Hopp., id., p. 35. (Fabr.) Venet. in bibl. Marc. 183. V. Cat. cit. p. 105. Vindobon. in cod. 9, n. 3., et cod. 53, n. 13. V. Lambec. V1, pag. 78 sq. et Vlll., pag. 1008, ubi inscribitur: Harmenop. Epitome decretorum impp. Constantini Porphyrog. etc., contra deficientes, et, adfectata tyrannide, insidias vel morlem impe ratoribus molientes; atque citator Jus Græco -Romanum, toin. I, p. 188. In cod, H. 14, subjicitur Philotnei, patriarchæ CPol. commonitio de anathematismis ad Constant. Harmenop. qua probat, decreta illa de tyrannis et insidias imperatori struentibus, excommunicandis esse abolita. V. not. Kollar, qui addit, exstare Gr. et Lat. in Freheri. Jure Græco-Romano, libr. 1v, p. 288. sqq. Eadem Phitothei refutatio anathematum supra scriptorum exstat in cod. Meermann., cujus præcipuas aþ ed. Leunclav. ap. Freber. 1. c. diversas lect. enotavit Reitzius in Supplem, ad Neermann, Novo thesauro, etc., pag. 374. Harmen. narratiuncula Venetiis in bibl. Marc. cod. 183. V. Cat. cit. p. 105 Taurini, in cod. 288, ex quo confector Cat. codd. Gr. Taur, pag. 381, illam Gr. et Lat. evulgavit; sed eamdem emendatiorem ex cod. Matrit. 85 Iriarte, in Cat. codd. Gr. Matrit. pag. 350; et Reitzius in Supplem. ad Meermann. 1. cit. p. 374, Gr. ac Lat. ex cod. Meermann. ediderunt, et Reitzius adnotavit, primam partem, quantum ad Const. Porphyr. jam a Leunclay. toņi. 1, p. 118, esse promulgatam, at lectiones interdum differre. (HARL.) 10. Lexicon, τοῦ σεβαστοῦ καὶ κριτοῦ Θεσσαλονίκης τοῦ ᾿Αρμενοπούλου λεξικόν κατὰ στοιχεῖον περιέχον sł xoɩvwę ypapóyeva šhuata. Cujus pars MS. in bibl. Cæsarea Nescio, idemnę, an aliud, quod Panzer, A. 1. IX, pag. 170, n. 87. atque: Donatiouis, que Constantini dicitur, privilegium; Barthol. Pincerno de Monte Ardno ad Julium II, pont. max. İnterprete. Laurentii Vallæ. --contra ipsum, ut falso creditum et ementitum privilegium declamatio; cum Ulrichi Hutteni equitis Germani, ad Leonein X, pont, max. Præfat.: Nicolaus de Gusa, tit. S. Petri ad vincula, De donatione Constantini; Antonius, archiep. Florentin., de eadem re; Hieron. Paulus Cathalanus, I. M. D. ac cubicularius Alexandri VI, pout. max. de eadem donatione, sine a. 1. et typogr. nota, in-8. Hytteni Præfat, subscripta est, er arce Steckelberg. Kal. Decembr. 1517. Codd. autem laudatis adde Mosquens. 41 teste Matthæi in norit, codd. Gr. Mosy. pag. 322, et cod. Moermann, ex quo lect, a Fabriciano texto in gol. VI cit, diversas excerpsit et posuit Reitzius in supplem. ad Meerman. Novum thes. juris civil. et cau. p. 374. (HARL). Conf. supra ad vol. VI, pag. 343 sq., et p. 633, quibus add. cod. Venet. bibl. Marc. 525 (v. Cat. codd. Gr. Marc. p. 284). — In Montfaue. Bibl, biblioth. Mss. I, pag. 623 E; inter codd. bibl. SchoJarii Arimenopnii Prooemium de verborum constru ctione; item Lexicon ordine litterarum; et pag. 641 E, inter codd. bibl. Bodlei, n. 685 larmenopuli Lexicon in Catal. autem miss. Angliæ, etc., I, p. 7 in cod. Barocc. 68, inesse dicuntur Harmen. Lexicon. verborum synonymor. et ejusdem Lexicon verborum transitivorum et intransitivorum: — eadem et Harmen. prooemium de syntaxi verborum, in cod. Barocc. 159. (HARL).

1) septem folia in quarto implens exstat integrum in alio cortice, atque inscribitur: Λεξικόν κατά στοι χεῖον περιέχον τὰ πολυώνυμα τῶν ῥημάτων. Incipit: ᾿Αγαπώ, φιλώ. Vide Nesselium I., p. 398, ει 17 p. 120. Quod vero ab Dupino, town. IX Bibliothecæ scriptor. Eccles. p. 200, memoratur farmenopuli Dictionarium, Dictionnaire du droit civil, haud diversum est ab ejus Promptuario sive Prochiro juris, de quo supra dictum. Vide Baolii Respons, ad quæstiones hominis e Provincia, cap. 53, tom 1. p.482 seq. 11. Nicolau Commeno in Prænotionibus mystagogicis præterea subinde citantur Harnienopuli Scholia in Pandeclas, p.25, 238, 239, 268, 282, 400; in codicem, p. 320, 321, in Novellas, p. 322, 388; in Novellam Leonis, ibid. et 197; Libellus de testibus, p. 403; Libellius de testimonio quomodo fiat, quem in suam Synopsin juris retulit Thomas Diplovatacius id. 384. Epistola 21 ad Sclerum, p. 226. 362. Idem Commenus observat, Harmenopalum libenter insistere vestigiis ICti inter Græcos celebris Tipuciti, p.884; et canonum interpretis Theodori Prodromi, p. 364. Multus etiam in eo Comnenus est, p. 144 et 251, ut Harmenopulum Balsamoni præferat, et a schismate Photiano alienum fuisse probet, insultetque Maximo Margunio, Balsamonem præ illo extollenti. Eumdem Margunium, larnenopuli orationes citantem, refellit pag. 272, negatque orationes ullas aut disisse vivum, aut falo functu: reliquisse. Ipse enim, inquit, initio commentariorum suorum in Digestum se infacundum et tardioris pronuntiationis hominem fatetur, eamque causam adfert, ob quam a dicundis causis impendendoque clientibus patrocinio se transtulit ad quietiorem legum meditatitionem. ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΟΠΟΥΛΟΥ ΣΕΒΑΣΤΟΥ, ΚΑΙ ΝΟΜΟΦΥΛΑΚΟΣ, ΚΑΙ ΚΡΙΤΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΚΙΝΗΣ, ΠΕΡΙ ΩΝ ΟΙ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΕΔΟΞΑΣΑΝ. CONSTANTINI HARMENOPULI SEBASTI, NOMOPHYLACIS, ET JUDICIS THESSALONICENSIS, DE OPINIONIBUS HÆRETICORUM, QUI SINGULIS TEMPORIBUS EXSTITERUNT. (Ex Ducal supplem.) Ariani, Filium Dei creaturam esse dicentes, verbum istud: «Ante une factus est, quod evange lista Joannes in persona præcursoris et Baptistæ Joannis protulit, male pro eo, ac si diceretur, • Ante me creatus est, o interpretantur. Sed male sentire convincuntur, ex illo sequente verbo: ‹ Quoniam me prior erat. › Omnino enim contrarium dicere debebat, hoc quodam modo: Me prior - est, quoniam prior ne factus est. Nos autem illud, Ante ne factus est, pro eo, ac si diceretur, Glriosior et honoratior me factus est, recte sentientes accipimus. Refutantur etiam, cum pluribus aliis, tum quod idem Joannes dixerit: ‹ In principio (id est, a principio) erat Sermo, et Seruo erat Deus. lidem et illud, «Omnia per ipsum facta sunt, › quasi per instrumentum quoddam intelligebant; puta serram, aliudve tale. Nos autem hoc na dictum accipimus, ut loqni solemus, regem α'. Οἱ περὶ τὸν "Αρειον, κτίσμα τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ λέγοντες, τὸ ο Εμπροσθέν μου γέγονεν, ο ὅπερ Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστὴς ἐκ προσώπου λέγει τοῦ προδρόμου και Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, ἀντὶ τοῦ, Πρὸ ἐμοῦ ἐκτίσθη, παρεξηγοῦνται. Ελέγχοντα: δὲ κακῶς φρονεῖν, ἐκ τοῦ μετ' αυτό· Διότι πρῶτός μου ἦν. Τοὐναντίον γὰρ πάντως εἰπεῖν ὤφειλεν, ὅτι Πρῶτος μου ἐστι, διότι πρῶτος μου γέγονεν. 'Αλλ' ἡμεῖς τὸ, Εμπροσθέν μου γέγονεν, ἀντὶ τοῦ, Ενδοξότερος καὶ προτιμότερός μου γέγονεν, ὀρθῶς φρονοῦντες νοούμεν. Ελέγχονται δὲ καὶ ἐξ ἄλλων πολλῶν, καὶ ἐκ τοῦ εἰπεῖν τὸν αὐτὸν Ἰωάννην· «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, (ὅπερ ἐστὶν, ἐξ ἀρχῆς) καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος.» οι αὐτοὶ καὶ τὸ, «Πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο, ο ὡς δι' ὀργάνου τινὸς ἐνόησαν· πρίονος τυχόν, ἢ ἑτέρου τοιούτου. Αλλ' ἡμεῖς, ὡς δι' υἱοῦ φαμὲν τὸν βασιλέα τήνδε τυχὸν κτίσαι πόλιν, οὕτω καὶ τοῦτο νοοῦμεν. Οἱ αὐτοὶ καὶ μονογενῆ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ λέγουσιν,

ย DE HERESIBUS. ὡς μόνον γενόμενον ὑπ' αὐτοῦ· ὡς τῶν ἄλλων ὑπ᾽ per filim civitatem aliquam condidisse. lidem et αὐτοῦ τάχα τοῦ Χριστοῦ γενομένων. Ἡμεῖς δὲ μονογενῆ τοῦτον φαμὲν, ὡς μόνον ἀῤῥήτως ἐξ αὐτοῦ πρὸ τῶν αἰώνων ἁπάντων γεγεννημένον. Καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα παρεξηγοῦνται, τὴν οἰκείαν αἵρεσιν συνιστώντες. β'. Οἱ περὶ τὸν Μακεδόνιον δοῦλον καὶ κτίσμα τὸ πανάγιον λέγοντες Πνεῦμα, καὶ τὸ παρὰ τῷ Ἰωάννη ῥητὸν. τὸ φάσκον, Καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἐν, ἐνταῦθα στίξαντες, ἀπ' ἄλλης ἀρχῆς λέγουσιν, “Ο γέγονεν, ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τοῦτο νοοῦντες ἡμεῖς δὲ ἀναγινώσκοντες, ὡς ἐν ἀρχῇ πρωτέτακται, περὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ ὅλον εἰρῆσθαι νοούμεν. γ'· Οἱ περὶ τὸν Σαβέλλιον, τὸν Πατέρα, τὸν Υἱόν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, τὰς τρεῖς ὑποποστάσεις καὶ τρία πρόσωπα τῆς μακαρίας Θεότητος, μίαν ὑπόστασιν καὶ ἐν πρόσωπον ἐδογμάτιζον· ποτὲ μὲν ὡς Πατέρα, ποτὲ δὲ ὡς Υἱὸν, ἔστι δ᾽ ὅτε καὶ ὡς Πνεῦμα φαινό. μενον. Ελέγχονται δὲ ἐκ τοῦ εἰπεῖν τὸν Ἰωάννην· • Καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, ο ἀντὶ τοῦ, μετά Θεοῦ· δύο προσώπων ἐντεῦθεν εἰσαγομένων, καὶ ἐξ ἄλλων πολλῶν εὐαγγελικῶν ῥήσεων. δ'. Οἱ περὶ τὸν ᾿Απολινάριον τὸν Λαοδικέα, ἄνουν σάρκα καὶ ἄψυχον προσειληφέναι τὸν Κύριον λέγουσιν· ὡς ἀντὶ νοῦ καὶ ψυχῆς, ἀρκούσης αὐτῷ τῆς θεότητος· παρεξηγούμενοι τό, ο Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο,» μὴ εἰδότες, ὡς ἡ θεία Γραφὴ σάρκα τὸν ἄνθρωπον ὀνομάζει· ὡς ἔχει καὶ τὸ «Ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ.» Οἱ αὐτοὶ καὶ ἐκ τοῦ, • Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον, ο συνηγορίαν ἑαυτοῖς πεποιήκασιν, οὕτω λέγοντες· Εἰ ναὸς ἡ σὰρξ τοῦ Κυρίου λέγεται, ἄψυχος δὲ ναός· ἄψυχος ἄρα καὶ αὕτη. Οἱ αὐτοὶ καὶ τὴν σάρκα ταύτην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λέγουσι τὸν Κύριον ἔχοντα, ὡς διὰ σωλήνος, οὕτως ἐλθεῖν διὰ τῆς Παρθένου· ἐκ τοῦ·. Οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν, εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταδὰς, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ, κ τοῦτο δῆθεν πιστούμενοι, μὴ εἰδότες, ὡς διὰ τὸ ἐν δύο φύσεσι μίαν ὑπόστασιν τὸν Χριστὸν ἔχειν, οὕτως εἴρηται τοῦτο. unigenam Dei Filium dicunt, quasi qui solus ab eo factus sit, cæteris ab ipso forte Christo factis, At nos unigenam hune dicimus, veluti qui solus ex ipso ante omnia sæcula genitus sit. Etiam hujus generis alia plura interpretando depravaut, sectæ suæ fidem astruentes. 2. Macedoniani Spiritum sanctum esse servim et creaturam asserentes, in dieto Joannis, ‹ Sine ipso factum est nihil, puncto post hæc verba collocato, versum alium sic inchoant: Quod factum est, in eo vita erat, atque hoe de Spiritu Sancto intelligunt. Nos vero locum illum ita legentes, ut ab initio series ipsa declarat, totum de Filio dictum intelligimus. ε'. Οἱ περὶ τὸν Εὐτυχῆ καὶ Διόσκορον, κατὰ φαντασίαν ἔλεγον τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον γεγονέκαι, μίαν ἔχοντα φύσιν· οὐκ οἶδ' ὅπως νοοῦντες τὸ παρὰ Ἰωάννῃ «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο· ν καὶ αλλα τοιαῦτα πολλά. ς'. Οἱ περὶ Παῦλον τὸν Σαμοσατέα, ψιλὸν ἄνθρω πον τὸν Χριστὸν ἔλεγον, θείας χάριτος, καθάπερ οι προφῆται, καταξιωμένον. Ελέγχονται δὲ ἐκ τοῦ τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην εἰπεῖν, ὅτι ο Πρώτος μου ἦν, ο κατὰ τὴν προαιώνιον ύπαρξιν δηλαδή· ἐπειδήπερ ὁ Βαπτιστής κατὰ σάρκα πρότερο; ἦν τοῦ Χριστοῦ. Οἱ αὐτοὶ καὶ τὰ, ο Εξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ καὶ κρίσιν ποιεῖν, ὅτι Υἱὸς ἀνθρώπου ἐστὶ, μὴ θαυμάζετε τούτο, οὕτως ἀναγινώσκουσι· Καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ καὶ κρίσιν ποιεῖν, ὅτι Υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν. 3. Sabelliani Patrem, Filium, et Spiritum sanctum, tres illas hypostases, atque tres personas beatæ divinitatis, unam bypostasin et unam personam esse tradebant: quæ nonnunquam Patris, nonnunquam Filii, nonnunquam Spiritus speciem præ se ferret. Sed arguuntur ex eo quod Joannes dixit: «Εt Sermo erat apul Dent, a hoc est cum Deo; unde colliguntur esse personæ duæ, deque pluribus aliis dictis evangelicis. assumpsisse Dominum carnem mentis experien 4. Apollinaris Laodicensis sectatores aiunt, et inanimam; ut cui divinitas,mentis et anim loco sufficeret: prave scilicet enarrantes illud, «Et Sermo caro factus est.. Non enim moraut, divinas Litteras carnem appellare hominem; ut iu illo quoque dicto, ‹ Aspiciet universa caro salutare Dei. Quærebant iidem sibi patrocinium ex verbis illis, Solvite templum hoc,» et ita ratiocinabantur: Si caro Domini templum dicitur, et si templum res est inania, nimirum et ipsa est inanima. Dicunt iidem, Dominum qui carnem hanc haberet e cœlo, tanquam per canalem, transiisse per Virginem, idque de verbis illis colligunt: «Nemo ascendit in cœlum, nisi qui de cœlo est, Filius ille Dei, qui est in cœlo. Sed ignorabant, il propterea sic prolatum, quod duabus in naturis unam Christus haberet hypostasin. 5. Eutychis atque Dioscori sectatores, Filium Dei dicebant specie tenus hominem esse factum, cum unam naturam habeat: haud scio, quonani modo dictum illud Joannis intelligentes: ‹ Fa Sermo caro factus est. Addebant hujus generis et alia plura. 6. Pauli Samosateui discipuli Christum dicebant esse puruin ac solum hominem, divinæ gratiæ, sicut et prophetas, participem factum. Coarguuntur autem ex Joannis Baptistæ verhis, Me prior erat, › quatenus scilicet exsistebat ante sæcula: com ratione carnis Baptista Christo prior esset. lidem et illud, Potestatem ei concessit etiam exercendi judicii, quod Filius sit hominis, id ne uniremini: s hoc igitur ita legunt, ‹ Et potestatem ei concessit etiam exercendi judicii, quod Filius sit hominis.

Hic integra distinctione posita, versum alium in Ενταῦθα στίξαντες, ἀπ' ἄλλης ἀρχῆς αὖθις ἀναγι choantes, rursum legunt: e ld ne miremini. νώσκουσι· Μὴ θαυμάζετε τοῦτο. 7. Nestoriani dicebant Christum habere propter virtutem inseparabiliter sibi conjunctum Dei Sermonem: ita quidem, ut in eo Filii duo consideren - tur; unus Dei, Virginis alter. Eaque de causa Christiparam, non Deiparam vocabat eam, quæ reapse Deipara est. Verum et hi cum de pluribus aliis dictis coarguuntur, tum de illo, Sermo caro factus est. 8. Sergii Pyrrhique complices unam voluntatem, et umam actionem in Christo, qui duabus ex naturis esset, tradebant. 9. Origeniani more paganorum exsistere animas ante corpora docebant, et finem supplicii nunquam finiendi statuebant, et animas a corporibus nudas resurgere. 10. Petri cognomento Fullonis asseclæ bymno quem Trisagium vocant (quod sancti vox ter in eo repetatur) adjecerunt haec verba: • Qui crucifixus es propter nos:» passibilem scilicet divinitatem facientes, quæ passionis omnis expers est. 11. Marcionite ac Manichæi legislationem Testa menti Veteris mali rerum opificis esse dicunt. Tidem quoties apud ipsos non baptizatus aliquis moritur, sub lectulo defuneti vivo quodam occultato, lectulum adeunt, ac mortuum interrogant, an haptizari velit. Respondet occultatus ab imo, velle, atque ita loco defuncti eum baptizant. Causam rogati, dicunt hoc Apostolum docuisse, cum ait': Si prorsus mortui non resuscitantur, cur etiam baptizantur pro mortuis?» Sed ignorant, id hoc ufodo prolatum propterea, quod quicunque baptizantur, in coufessione resurrectionis mortuorum ejusque spe baptizentur. Ili Manichæi Christum dicunt deposito in terra corpore, purum solumque Deum in cœlum ascendisse. lidem et mundum, ut malum, et carnem criminantur, ac Dei ab opificio excludunt. Tradunt et duo principia, malum et bonum, sive Deum et materiem De Testamento Veteri sacrilege loquuntur. Lunarn et sidera, ceu deos, adorari jubent. Carnis resurrectionem negant. Animarum de corporibus in corpora migrationem docent. Herbas, et arbores, et aquam, esse res animatas aiunt. Ο Manichæi vero dicuntur, quod dogmata Manis in pretio habeant; qui se Paracletum appellabat, et Ghristum specie tenus conspectum apparuisse doccbal. 12. Marcelli, Photini, et Sophronii seetalo: es, non conftentes sanctam Trinitatem, sed spiritum solum Deum appellantes, ejus Sermonem esse dicebant efficacitatem, quæ in prognato de semine Davidis habitasset; non substantiam, quæ suamn habeat hypostasin: male quiden sentientes. Nain Dei Sermo nec is est qui profertur, nec ei similis * 1 Cor. xv, 29. ζ'. Οἱ περὶ τὸν Νεστόριον, τὸν Χριστὸν ἔλεγον συνημμένον ἀδιασπάστως ἑαυτῷ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγου δι' ἀρετὴν ἔχειν, ὡς δύο υἱοὺς ἐν αὐτῷ θεωρεῖσθαι, ἕνα τὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἕνα τὸν τῆς Παρθένου. Καὶ διὰ τοῦτο καὶ Χριστοτόκον, ἀλλ' οὐ Θεοτόκον τὴν ὄντως Ελεγε Θεοτόκον. Ἐλέγχονται δὲ καὶ αὐτοὶ ἐξ ἄλλων τε πολλῶν, καὶ ἐκ τοῦ. Ο Λόγος σάρξ ἐγένετο. η'. Οἱ περὶ Σέργιον καὶ Πύρρον, μίαν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐπὶ Χριστοῦ ἔλεγον, τοῦ ἐκ δύο φύσ σεων πεφυκότος. Θ'. Οἱ περὶ Ὠριγένην προΰπαρξιν τῶν ψυχῶν κατὰ τοὺς Ἕλληνα: ἐδογμάτιζον, καὶ τέλος τῆς ἀτελευτήτου κολάσεως έψηφίζοντο, καὶ τὰς ψυχὰς γυμνά; τῶν σωμάτων ἀνίστασθαι. ι'. Οἱ περὶ Πέτρον τὸν ἀναφέα, τῷ τρισαγίῳ προσέθηκαν τό, • Ο σταυρωθείς δι᾿ ἡμᾶς· ο παθη τὴν τὴν ἀπαθῆ ποιοῦντες θεότητα. ια'. Οἱ περὶ Μαρκίωνα καὶ Μάνεντα τὴν παλαιὰν τοῦ πονηροῦ δημιουργοῦ λέγουσιν εἶναι νομοθεσίαν. Οἱ αὐτοὶ καὶ ἐπειδάν τις ἀβάπτιστος παρ' αὐτοῖς ἀποθάνῃ, ὑπὸ τὴν κλίνην τοῦ τετελευτηκότος κρύο ψαντές τινα ζῶντα, προσιᾶσι τῇ κλίνῃ, καὶ ἐρωτῶσε τὸν νεκρὸν εἰ βούλοιτο βαπτισθῆναι. Καὶ ἀποκρίνεται κάτωθεν ὁ κεκρυμμένος, Ναί. Καὶ οὕτως αὐτὸν ἀντὶ τοῦ ἀπελθόντος βαπτίζουσι. Καὶ ἐρωτώμενοι, λέγουσι τὸν ᾿Απόστολον τοῦτο διδάξαι ἐν τῷ λέγειν, • Εἰ ὅλως νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, τί καὶ βαπτίζονται ὑπὲρ τῶν νεκρῶν;» ἀγνοοῦντες, ὡς διὰ τὸ ἐπὶ ὁμο λογίᾳ τῆς τῶν νεκρῶν ἀναστάσεως, καὶ ἐπ' ἐλπίδι ταύτῃ τοὺς βαπτιζομένους βαπτίζεσθαι, ταῦθ' οὕτως εἴρηται. Οὗτοι οἱ Μανιχαίοι λέγουσι τὸν Χριστὸν ἀποθέμενον ἐν τῇ γῇ τὸ σῶμα, ψιλὸν Θεὸν εἰ: οὐρα νὸν ἀνελθεῖν. Οἱ αὐτοὶ καὶ τὸν κόσμον πονηρὸν, καὶ τὴν σάρκα διαβάλλουσι, τῆς τοῦ Θεοῦ ταύτην δημιουργίας αλλοτριοῦντες. Οὗτοι καὶ δύο ἀρχὰς δογματίζουσι, πονηράν τε καὶ ἀγαθὴν, ἤτοι Θεόν τε καὶ ὕλην. Τὴν Παλαιὰν βλασφημοῦσι Διαθήκην. Σελήνην καὶ ἀστέρας προσκυνεῖν, οἷα θεούς, επιτρέ πουσι. Σαρκὸς ἀνάστασιν ἀρνοῦνται. Μετεμψύχωσιν διδάσκουσι. Βοτάνας, καὶ δένδρα, καὶ ὕδωρ ἔμψυχα εἶναι φάσκουσι. Μανιχαῖοι δὲ λέγονται, ως πρεσβεύο οντες τὰ σοῦ Μάνεντος, ὃς Παράκλητον ἑαυτὴν ἐκάλει, καὶ τὸν Χριστὸν δοκήσει καὶ φαντασία εἰσηγείτο πεφηνέναι. ιβ. Οἱ περὶ τὸν Μάρκελλον, καὶ Φωτεινὸν, καὶ Σωφρόνιον, τὴν ἁγίαν Τριάδα μὴ ὁμολογοῦντες, ἀλλὰ πνεῦμα μόνον τὸν Θεὸν ὀνομάζοντες, τὸν τούτου Λόγον ἐνέργειαν ἔλεγον εἶναι τῷ ἐκ σπέρματος Δαβὶδ ἐνοικήσασαν, οὐκ οὐσίαν [ἐνυπόστατον] ἐνυποστάτω;· κακῶς φρονοῦντες. Ο γὰρ τοῦ Θεοῦ Λόγος ούτε προφορικός ἐστιν, οὔτε ἐνδιάθετος· (οὗτοι γὰρ τῶν

DE HERESIBUS. καθ᾿ ἡμᾶς καὶ φυσικῶν, ἀλλ' ὑπὲρ φύσιν ῶν, οὐχ qui mente concipitur (hi namque sermones huὑποβάλλεται τοῖς κάτω τεχνολογήμασιν. ιγ'. Οἱ περὶ τὸν Εὐνόμιον, ταυτὰ τῷ ᾿Αρείῳ καὶ Μακεδονίῳ φρονοῦντες, καὶ τοὺς αὐτοῖς προσερχομέν νους κατά κεφαλῆς ἐβάπτιζον εἰ: μίαν κατάδυσιν. Καὶ τὴν κόλασιν δὲ τὴν μέλλουσαν, καὶ τὴν γέενναν, οὐ κατὰ ἀλήθειαν, ἀλλὰ διὰ φόβον ἔλεγον ἀπειληθή και. Οἱ αὐτοὶ καὶ 'Ανόμοιοι καλοῦνται, διὰ τὸ λέγειν, μηδεμίαν ἔχειν όμσιότητα κατ' οὐσίαν τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα πρὸς τὸν Πατέρα. ιδ'. Οἱ ἐπὶ τὸν Ναύατον, τάλλα εὐσεβοῦντε;, τὴν διγαμίαν ἐβδελύσσοντο, καὶ τοὺς παραπεσόντας, μετ τανοήσαντας οὐκ ἐδέχοντο. ιε΄. Οἱ περὶ τὸν Σαββάτιον, ταυτὰ φρονοῦντες τοῖς Ναυατιανοῖς, καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἦσαν συνεορτάζον. τες. Οἱ αὐτοὶ καὶ Αριστεροὶ καλοῦνται, ὅτι τὴν ἀρι στεράν εἰσι βδελυσσόμενοι χεῖρα, δι' αὐτῆς προσο ἴεσθαι τὸ οἱονοῦν μὴ τολμῶντες. Οἱ αὐτοὶ καὶ Τεσ σαρεσκαδικατίται, ὅτι μὴ κατὰ τὴν Κυριακήν, ὡς ἡμεῖς, ἀλλὰ κατὰ τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τῆς σελήνης τὸ Πάσχα μετὰ Ἰουδαίων τελοῦσιν. Οἱ αὐτ τοὶ καὶ Τετραδῖται, ὅτι τὸ Πάσχα ἑορτάζοντες, οὐ καταλύειν, ἀλλὰ νηστεύειν αἱροῦνται, ὡς ἐν ταῖς τετράσιν ἡμεῖς, Ἰουδαίους κάν τούτῳ μιμούμενοι, τοὺς μετὰ τὸ Πάσχα άζυμα και πικρίδας ἐσθίοντας. ις. Οἱ περὶ τὸν Μοντανὸν, ὃς ἑαυτὸν παράκλητον προσηγόρευε, καὶ γυναῖκας εἶχε δύο παρεπομένας αὐτῷ, Πρίσκιλλαν καὶ Μαξιμίλλαν, ἃς καὶ προφήmani sunt et naturales); sed cum ultra naturam sit positus, terrenis argutiis minime subjicitur. 13. Eunomiani eadem quæ Arius et Macedonius, sentiebant: et eos qui se partibus ipsorum adjungebant, clemissos in caput, uus mersione baptizabant. Minas quoque futuri supplicii, et gehennæ, non ad veritatem, sed ad metum prolatas aiebant. Vocantur iidem et Apomæi (dissimiles), qued Filium et Spiritum ratione substantiæ nullam cum Patre similitudinem habere dicerent. 14. Navatiani, cætera pii, nuptias secundas abominabantur, et lapsos, posteaquamn resipuissent, non admittebant. 15. Sabbatiani cum Navatianis eadem sentientes, 1 Judæorum morem in celebrandis festis observabant. Vocantur et Sinistri, quod manum lævam abominentur, nec ea sumere; quidquam audeant. lidem et Quartodecumani dicuntur, quod non Dominico die, sicut nos, sed lunæ decimo tertio, cum Judæis Pascha celebrent. Appellantur iidem et Quartani, propterea quod Pascha celebrantes, non ad alins divertere, sed jejunare malunt: quo pacto nos quarto quoque die facere solemnus; in hoc quoque Judæos imitantes, qui una cum Pascha, panes nou fermentatos, et lactucas silvestres comedunt. 16. Montani sectatores, ejus qui se paracletum appellabat, et mulierculas duas se comitantes habebat, Priscillam ac Maximillam, quas etiam vales τιδας ἐκάλει, καὶ Πέπουζάν τινα κώμην Φρυγίας έχ- ο nuncupabat; quique Pepuram, Phrygia vicum, θειάζων Ἱερουσαλήμ ὠνόμαζεν. Οὗτοι οὖν εἰς ἐν πρόσωπον τὴν ἁγίαν συναιροῦντες Τριάδα, καὶ τὸ Πάσχα διέστρεφον. Καὶ αἷμα παιδὸς κατακεντουμένου ἀλεύρῳ συμφύροντες, καὶ ἀρτοποιοῦντες προσέφερον, καὶ μετελάμβανον ἐξ αὐτοῦ· καὶ τὸν γάμον ἐκώλυον, καὶ βρωμάτων ἐδίδασκον ἀποχήν. ιζ. Οἱ περὶ τὸν Δονάτον, ὀστοῦν τῇ χειρὶ κατέχοντες, ἐκεῖνο πρότερον ήσπάζοντο, καὶ οὕτω μετελάμ βανον τῶν ἁγιασμάτων. ιη. Οἱ Μασαλιανοί, τὰ τῶν Μανιχαίων νοσούντες προσεξεύρον καὶ ἀλλ᾽ ἅττα μιαρώτερα. Τὸν γὰρ νοῦν τῶν ἀνθρώπων ὑπὸ τῶν δαιμόνων κατέχεσθαι λέ γουσι· τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν τῶν δαιμόνων εἶναι κοινωνικήν· τὸ βάπτισμα μη τελειοῦν τὸν ἄνθρω που, μηδὲ τὴν μετάληψιν, ἀλλὰ μόνην τὴν παρ' αὐτ τοῖς εὐχήν. Φύσει εἶναι τὰ κακὰ ἐν ἡμῖν. Τῆς κοι νωνίας τοῦ νυμφίου αἰσθάνεσθαι τὴν ψυχὴν, ὡς ἡ γυνὴ αἰσθάνεται τῆς τοῦ ἀνδρὸς συνουσίας. Τὸν σταυρὸν βδελύσσονται. Τὴν Θεοτόκον οὐ τιμῶσιν, οὐδὲ τὸν Πρόδρομον καὶ Βαπτιστὴν Ἰωάννην, οὐδὲ τοὺς ὁσίους, εἰ μὴ μόνον τοὺς Μάρτυρας. Οι βουλόμενοι ἀποτέμνονται. Δύουσι τοὺς γάμους, ομνύουσιν ἀδεῶς, ἐπιορκοῦσιν. Αναθεματίζουσι τὴν αἵρεσιν αὐτ τῶν. Ταύτης τῆς λύμης ὑποπλησθεὶς καὶ Ἐλευθέ μιας ὁ Παφλαγών, προσεξεῦρε καὶ αὐτὸς ἄξια ἑαυτοῦ· τὸν μοναχὸν δυσὶ συνευνάζεσθαι γυναιξί· καὶ χρόνον ἕνα ἐγκρατευσάμενον, τοῦ λοιποῦ καὶ ταῖς συγγενέ - σιν ἀδεῶς χρήσθαι, μηδὲν διαστέλλοντα. Τὸ δὲ τῶν augustiorem reddens, Jerusalem nominabat; bi ergo sanctam Trinitatem in unam personam contrabeutes, etiam Pascha pervertebant, sanguinem - que pueri confossi cum farina commiscentes, pa. nein inde confectum iuvicem sibi offerebant, eoque vescebantur. Matrimonium quoque prohibebant, et abstinenduin certis a cibis docebant. 17. Donatistæ, quoddam os manu tenentes, idipsum prius exosculabantur, atque ita sacramentə percipiebant. 18. Masaliani Manichmorum erroribus infecti, quædam insuper alia magis inipura excogitarunt. Quippe mentem hominum a dæmonibus occupatam dicunt: naturam humanam in dæmonum esse consortio: nec baptismum, nec perceptionem sacramentorum hominem purificare, sed solam ipsis familiarem precationem. Mala in nobis natura exsistere. Sic animam sponsi communionem sentire, quemadmodum viri coitum mulier sentiat. Crucem abominantur. Deiparam nullo dignantur honore, nequ、, præcursorem ac Baptistam Joannem, neque sanctos, martyribus exceptis. Qui volunt, castratur. Matrimonia solvunt. Impune jurant, we pejerant. Sectam suam anathematizant. Hac peste tvtus infectus Eleutherius ille Paphlago, præterea se digna quædam adinvenit: debere monachum cum duabus cubare mulierculis, unoque anno continenter exacto, posse deinceps impune cognatarum quoque consuetudine citra discrimen uti. Nomen ip.

Πολὺ γὰρ παρ' αὐτοῖς τὸ τῆς εὐχῆς ὄνομα, ἣν καὶ τοῖς πολλοῖς ποιοῦσιν ἀνέκφορον. Καλοῦνται δὲ ἐκ τοῦ πράγματος καὶ Ἐνθουσιασταί. Δαίμονος γὰρ ἐνέργειαν λαβόντες, πνεύματος ἁγίου εἶναι παύτην ὑπολαμβάνουσιν. Οἱ γὰρ τέλεον τὴν νόσον ταύτην εἰσ. δεδεγμένοι, ἀποστρέφονται μὲν τὴν τῶν χειρῶν ἐργα τίαν, ὡς πονηράν ὕπνῳ δὲ τὰ πολλὰ σφᾶς αὐτοὺς ἐκδιδόντες, ἐνθουσιασμὸν τὰς τῶν ὀνείρων φαντασίας καλοῦσι. Φύσει λέγουσιν εἶναι τὰ κακὰ, καὶ ἐν ἑκάστῳ ἀνθρώπῳ Πνεῦμά τε θεῖον συνοικεῖν, καὶ δαίμονα. Τοὺς τικτομένους παῖδας ἐκ τοῦ προπάτορος ἕλκειν Ἀδὰμ ὥσπερ τὴν φύσιν, οὕτω δὴ καὶ τὴν πρὸς τοὺς δαίμονας δουλείαν, καὶ συνουσιωμένον φέρειν δαίμονα, ἑκάστῳ τούτων συνοικοῦντα καὶ κατεξουσιάζοντα. Καὶ τὸ μὲν βάπτισμα ἀδυνάτως ἔχειν ἐξελαύνειν αὐτὸν, ἢ τὰς ῥίζας ἀνασπᾶν τῶν ἁμαρτ τημάτων· μόνην δὲ τὴν ἐπιτεταγμένην αὐτοῖς εὐχὴν ἐκεῖνόν τε ἐξωθεῖν, καὶ ταύτας καθαίρειν. Καὶ μετὰ τὴν γενομένην τοῖς αὐτῶν τελειοτέροις ἀπάθειαν, ἐπιφοιτᾷν αὐτοῖς ὁρατῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ τῆς τῶν παθῶν κινήσεως τὸ σῶμα ἐλευθεροῦν· ὡς μηκέτι λοιπὸν δεῖσθαι μήτε νηστείας, πιεζούσης αὐτὸ, μήτε διδασκαλίας χαλινούσης, καὶ μὴ βαίνειν άτακτα παιδευούσης. Τὴν ἁγίαν Τριαδα τοῖς αἰσθη τοῖς λέγουσιν ὁρᾷν ὀφθαλμοῖς, κἀντεῦθεν τὰ μέλη λοντα προβλέπειν. Νομοθετοῦσι μὴ δεῖν μεταδιδόναι τοῖς προσαιτοῦσιν, ἀλλ᾽ ἑαυτοῖς καὶ μόνοις, ἑαυτοὺς εἶναι λέγοντες πτωχοὺς τῷ πνεύματι, οὓς καὶ ὁ Κύριος ἐμακάρισεν. Οἱ αὐτοὶ καὶ Οὐαλεντινιανοὶ καλοῦνται, ὅτι κατὰ τοὺς χρόνους Ουαλεντίνου [Ουαλεντινιανοῦ] καὶ Οὐάλεντος ἡ τούτων ἐβλάστησεν αἴρεσις. Λέγονται δὲ καὶ Βογόμιλοι. Fum Masalianorum Græcam in linguam traductum, Μασαλιανῶν ὄνομα ἐξελληνιζόμενον Εὐχίτας δηλοῖ. Enchitas sive precum studiosos significat. Nam precatio magno est apud ipsos in pretio, quam et in vulgus eſſferri vetant. Ex re quoque vocantur Enthusiastæ. Nam dæmonis vi correpti, eam sancti Spiritus esse opinantur. Quos enim morbus iste prorsus invasit, omnem ii manuum laborem, ceu malum, aversantur: el somno plerumque dediti, species illas insomniorum vocant enthusiasmum. Mala dicunt esse natura, et quovis in homine tam Spiritum divinum quam dæmonia cohabitare. Pueros, qui nascantur, ex Adamo, primo parente gemeris humani, ut naturain trahere, sic etiam servitutem illam, qua dæmonibus obstringantur; adeoque censubstantiatum gestare damonem, singulis eorum cohabitantem, et potestatem in eos habentem. Ac baptisma quidem illum expellere non posse, vel peccatorum radices evellere: solam eis præscriptam precationem et ejicere dæmonem, el· radices ipsas expurgare. Fostquam vero perfectio. res ex ipsis statum expertem affectionum consecuti sint, venire super eos Spiritum sanctum aspectabiliter, et corpus ab impulsu vitiorum affectuamque liberare: ut amplius deinde nec jejunio corpus premente sit opus, nee doctrina frenum injiciente, quæque nou insolenter incedere doceat. Sanctam Trinitatem oculis se sensibilibus videre dicunt, indeque futura prospicere. Mendicis nihil impertienduin lege quasi lata statuunt, sed sibi duntaxat: cum quidem se spiritu pauperes dicant, quos ipse ο Dominus beatos prædicaverit. Vocantur iidem et Valentiniani, quod Valentini et Valentis temporibus hæresis eorum pullulaverit. Appellantur et Bogomili. 19. Hæc Bogomilorum hæresis non multo ante nostram ætatem exorta fuit, pars sectæ Masalianorum, et cum eorum dogmatibus majori ex parte eonsentiens: excogitatis præterea nonnullis aliis, et aucta peste. Significat autem Bogomilus, juxta Mysorum linguam, qui Dei misericordiam implorat. Hi Veteris et Novi Testamenti libros repudiant, una cum exposito in eis Deo, quasi qui per affatum Satanæ perscripti fuerint, septem duntaxat exceptis, in quorum numero et Evangelium est. flos ipsos quoque libros falso interpretantur, et sacrilegis exsecrandisque sensibus ad ea quæ ipsis vilentur, detorquent. Ignominia crucem divinam afficiunt, veluti quæ Dominum necaverit, itidemque reverentia dignum illud sacrum Dominici corporis atque sangninis, quod quidem inhabitantium templis dæmonum sacrificium appellant. Nam in omnibus sacris ædibus habitare dæmonas aiunt. Nostrum baptisma, Joannis; suum vero, Servatoris esse dicunt. Solam vocant precationem, ‹ Pater noster: › cæteras repudiant, et battologiain nomimant. Deiparos dicunt eos, quotquot apud ipsos hoc consecuti sint, ut Spiritus sanctus in eis habitet, quasi qui sermonem in dicendo gignant. Non modo per somnum, sed vigilantes etiam videre se ιθ'. Η τῶν Βογομίλων αἵρεσις οὐ πρὸ πολλοῦ συνέστη τῆς καθ' ἡμᾶς γενεάς, μέρος οὖσα τῆς τῶν Μισαλιανῶν, καὶ συμφερομένη τὰ πολλὰ τοῖς ἐκείνων δόγμασιν· ἔστι δὲ ἃ καὶ προσεξευροῦσα, καὶ τὴν λύμην αὐξήσασα. Είη δ' ἂν Βογόμιλος κατὰ τὴν τῶν Μυσῶν γλῶτταν, ὁ τοῦ Θεοῦ τὸν ἔλεον ἐπισπώμενος. Οὗτοι τὰς τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινῆς ἀθετοῦσι βίβλους, μετὰ τοῦ ἐν αὐταῖς γεγραμμένου Θεοῦ· ὡς κατ᾽ ἐπίπνοιαν γραφείσας τοῦ Σατανᾶ, πλὴν μόνων ἑπτὰ, ὧν ἐστι καὶ τὸ Εὐαγγέλιον. Παρερμηνεύουσι δὲ καὶ ταύτας, καὶ βλασφήμοις ἐννοίαις καὶ μυσαραῖς, πρὸς τὸ δοκοῦν αὐτοῖς, μεταφέρουσιν. Ατιμάζουσι τὸν θεῖον σταυρὸν, ὡς ἀναιρέτην τοῦ Κυρίου· ἔτι δὲ καὶ τὴν φρικτὴν ἱερουργίαν τοῦ Δεσποτικοῦ σώματος καὶ αἵματος, τῶν ἐνοικούντων τοῖς ναοῖς δαιμόνων θυσίαν ταύτην ἀποκαλοῦντες. Λέγουσι γὰρ ἐν πᾶσι τοῖς ἱεροῖς ναοῖς τοὺς δαίμονας κατοικεῖν. Καὶ τὸ μὲν παρ' ἡμῖν βάπτισμα τοῦ Ἰωάννου λέγοντες, τὸ δὲ παρ' αὐτοῖς τοῦ Σωτῆρος, μόνην ὀνομάζουσι προσευχὴν, τὸ, ο Πάτερ ἡμῶν· τὰς δ᾽ ἄλλας ἀθε τοῦσι, βαττολογίαν καλοῦντες. Θεοτόκους λέγουσι, τοὺς παρ' αὐτοῖς ἔνοικον κτησαμένους τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ὡς τὸν λόγον ἐν τῷ διδάσκειν γεννῶντας. Λέγουσιν οὐ μόνον ἔναρ, ἀλλὰ καὶ ὕπαρ βλέπειν, τὸν μὲν Πατέρα, ὡς γέροντα, καθειμένον ἱκανῶς τὴν

DE FIDE ORTHODOXA. ὑπήνην· τὸν δὲ Υἱόν, ἄρτι τὸν ἴουλον παραμείνει dicunt, Patrem ut sencia, cui prolixa barba sit ἐοικότα· τὸ δὲ ἅγιον Πνεῦμα, ὡς νεανίαν δεινῶς ἐψιλωμένον τὰς παρειάς, τῶν δαιμόνων οὕτως ἐξ απατώντων αὐτούς, καὶ διδασκόντων άνισον είναι τὴν ἁγίαν Τριάδα, κατὰ τὴν τῶν σχημάτων τούτων διαφοράν. admodum, Filium ei similem, qui recens lanuginem primam mutet, Spiritum Sanctum, instar juvenis, cui valde nudæ sint genæ; quod quidem ita fit, decipientibus eos dæmonibus, et inæqualom esse Trinitatem docentibus, pro ipsarum formarum diversitate. ΤΟΥ ΑΥ̓ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΟΠΟΥΛΟΥ ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ. EJUSDEM HARMENOPULI DE FIDE ORTHODOXA. Hominem reapse Christianum oportet credere sicuti sacræ ac universales synodi sanciverunt, in #num Deum Patrem omnipotentem, principii et finis expertem, omnium tam aspectabilium quam inaspectabilium conditorem, et in unum Dominum Jesum Christum, Dei Filium unigenam, ab æterno eitraque passionem ex ipso Deo ac Patre natum, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, consubstantialem Patri et coæternum, per quem omnia facta sunt, et in Spiritum sanctum, coæterno de Dee ac Paire procedentem, lumen et ipsum, Deuinque verum, et Patri se Filio cumlernum, et consubstantialem; Trinitatem unius et ejusdem substantiæ, dignitatis, solii, quæ unam in divinitatem coit, quippe Trinitatem in unitate credimus, el unitatem in Trinitate statuimus; Trinitatem quod in tribus personis et hypostasibus divinitas consideretur; unitatem quod unius hæ substantiæ sint nc divinitatis, et unus adco Deus. Nam unum Deum credimus, licet in Trinitate agnoscatur; et unum Dominum confitemur, licet In tribus hypostasibus ostendatur; ac neque in tres divinitates, nec tres dominatus, una divinitas, et unus ille dominatus exorbitat; neque rursus alius quispiam Deus cst, præter hasce tres personas, quæ sunt Pater, Filius, et Spiritus sanclus; et quæ non substantiis ac na, turis numerantur, sed hypostasibus et intellectibilibus atque perfectis proprictatibus. Etenim sanctissima Trinitas personis distincta, ratione subΠιστεύειν δεῖ τὸν ὄντως Χριστιανὸν, ὡς αἱ ἅγιας καὶ οἰκουμενικαὶ σύνοδοι ἐπεκύρωσαν, εἰς ἕνα θεὸν Πατέρα παντοκράτορα, αναρχόν τε καὶ ἀτελεύτητον, πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν· καὶ εἰς Ένα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν ἀϊδίως καὶ ἀπαθῶς ἐξ αὐτοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός γεννηθέντα, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθινόν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ καὶ συναίδιον, δι᾿ οὗ τὰ πάντα γέγονε καὶ εἰς Πνεῦμα ἅγιον, τὰ συναϊδίως ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐκπορευόμε νον, φῶς δὲ καὶ αὐτό, καὶ Θεὸν ἀληθινὸν, καὶ τῷ Πατρὶ καὶ Υἱῷ συναϊδιόν τε καὶ ὁμοούσιον· Τριάδα ὁμοούσιον, καὶ ὁμότιμον, καὶ ὁμόθρονον, εἰς μίαν συνοῦσαν θεότητα. Τριάδα γὰρ ἐν μονάδι πιστεύομεν, καὶ μονάδα ἐν Τριάδι δοξάζομεν· Τριάδα μὲν, ὡς ἐν τρισὶ προσώποις καὶ ὑποστάσεσι τὴν θεότητα θεωρουμένην· μονάδα δε, ώς μιᾶς ὄντα ταῦτα οὐσίας τα καὶ θεότητος, καὶ ἕνα Θεόν. Ενα γὰρ Θεὸν πιο στεύομεν, κἂν ἐν Τριάδι γινώσκηται· καὶ ἕνα Κύ μιον ἐμολογοῦμεν, κἂν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσι δείκνυται· καὶ οὔτε εἰς τρεῖς θεότητας, οὔτε εἰς τρεῖς κυριότητας ή μία θεότης καὶ ἡ μία κυριότης ἐκφέρεται· οὔτε μὲν ἕτερός τις ἐστιν ὁ Θεὸς, παρὰ τὰ τρία ταῦτα πρόσωπα, ἅπερ ἐστὶν ὁ Πατήρ, ὁ Υἱός, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα· οὐκ οὐσίαις ταῦτα καὶ φύσε σιν ἀριθμούμενα, ἀλλ᾽ ὑποστάσεσι καὶ ἰδιότησι υπεραῖς καὶ τελείαις. Η γὰρ παναγία Τριάς τοῖς προσώποις διαιρουμένη, ἀδιαιρετός ἐστι τῇ ουσίᾳ και τῇ θεότητι. Μίαν οὖν οὐσίαν, μίαν βασιλείαν, μίαν ἐξουσίαν, μίαν ενέργειαν, μίαν βουλήν, μίαν stantis ac divinitatis est individua. Quapropter θέλησιν, μίαν δεσποτείαν, μίαν κυριότητα, ἐν μια οὐσίᾳ καὶ φύσει τῆς παναγίας Τριάδος γινώσκομεν, μὴ εἰς ἐν πρόσωπον ἢ μίαν ὑπόστασιν ταύτην συγχέοντες. Διὰ τοῦτο τέλειος Θεὸς ὁ Πατήρ, τέλειος Θεὸς ὁ Υἱός, τέλειος Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐπειδὴ τὴν αὐτὴν καὶ μίαν ἕκαστον ἀνελλιπῆ καὶ τελεία» unam substantiam, unum regnum, unam potestatem, unam efficacitatem, unum consilium, unumi imperium, unum dominatum, in una substantia et natura sanctissimæ Trinitatis agnoscimus, non in unai personam, vel unam hypostasim eam confundutes. Ideo perfectus Deus est Pater, perfectus

CONST. HAR MENOPULI Deus, Filius: perfectus Deus, Spiritus sanctus: έχει θεότητα. Θεὸς γὰρ, καὶ Θεὸς, καὶ Θεός· ἀλλ' cum unam et eamdem quilibet, citra defectum, perfectamque divinitatem habeat; Deus enim, et Deus, et Deus; sed hæc tria Deus unus, sicut sancti Patres prædicant. Nam nihil in eis creatuın, vel servum, vel extraneum, quasi factum ortumque posterius. Cum hæc sanctæ sit et consubstanLialis Trinitatis ratio, simul etiam incarnationis mysteria hoc quodam modo confiteri necesse est: quippe Dominus noster Jesus Christus, qui unus est e sancta Trinitate, Dei Filius, propter salutem nostrain, suople consilio, Deique Patris volunt:le, in terram descendens, ex sancta Deipara, perpetuaque Virgine Maria, vere, non specie tenus natus est, composita sibi ex ea carne, mentis atque animi compote, perfectusque Deus exsisteus, perfectus homo factus est; ita quidem, ut idem totus sit Deus, et totus hono; de naturis duabus, divinitate ac humanitate, una in hypostasi subsistens, absque confusione, mutatione, divisione; ideoque duas voJuntates naturales, et actiones duplices habens. Non tamen duos dilios, aut duos Christos, aut duos Dominos dicimus: sed unum Filium, et ante incarnationem, et post incarnationem eumdem, consubstantialem Deo et Patri, ac nobis hominibus. Quamobrem et sanetam illam Virginem, quæ ipsum ineffabili modo peperit, Deiparan appellamus, uti quæ Deum pepererit, unum e sancta Trinitate: qui et crucem sustinuit, tanquam homo; et lanquam Deus, tertio die resurrexit in corpore corruptionis experte; cumque se discipulis sæpius conspiciendum exhibuisset, in cœlum cum corpore sursum abiit, eodem modo rediturus ad judicandum vivos alque mortuos, cum regnum finis expers, et imperium nunquam terminaadum habeat. Exspeclanda quoque singulorum hominum resurrectio cum corpore ab interitu vindicato, futurique sæculi vita; quæ et justorum æternam lætitiam, et line carens peccatoruın supplicium habebit. εἰς τὰ τρία θεὸς, ὡς τοῖς ἁγίοις Πατράσι κηρύττε ται. Οὐδὲν γὰρ κτιστὸν ἐν αὐτοῖς, ἢ δοῦλον, ἢ ἐπείσε ακτον, ὡς ὕστερον γεγονός. Οὕτω δὴ τοῦ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος ἔχοντος λόγου, συνομολογεῖν ἀνάγκη καὶ τὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως, οὕτω μυστήρια. Ο γὰρ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, αὐτὸς ὢν ὁ τῆς ἁγίας Τριάδος εἷς, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν εκουσία βουλῇ καὶ Θεοῦ θελήματι τοῦ γεννήσαντος, ἐπὶ γῆν κατελθὼν, ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας κατὰ ἀλή θειαν, οὐ κατὰ φαντασίαν γεγέννηται, σάρκα ἐξ αὐτῆς ἔννουν καὶ ἔμψυχον ἑαυτῷ συστησάμενος, καὶ τέλειος γεγονώς ἄνθρωπος, τέλειο: ὧν Θεός· ὡς εἶναι τὸν αὐτὸν ὅλον τὸν Θεὸν, καὶ ὅλον ἄνθρω πον· ἐκ δύο φύσεων, θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότη τος, ἐν ὑποστάσει μια τὴν σύστασιν ἔχοντα, ἀσυγ χύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, καὶ διὰ τοῦτο δύο φυσικὰς θελήσεις, καὶ δύο ἐνεργείας κεκτημένον, Τοιγαροῦν οὐ δύο υἱούς, ἢ δύο Χριστούς, ἢ δύο Κυρίους φαμέν· ἀλλ᾽ ἕνα Υἱὸν, τὸν αὐτὸν καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν· ὁμοούσ σιον τῷ τε Θεῷ καὶ ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις. Διὸ καὶ τὴν ἁγίαν Παρθένον, τὴν ἀρρήτως αὐτὸν τέξασαν, Θεοτόκον προσαγορεύομεν, ὡς τὸν ἕνα τῆς Τριάδος τετοκυίαν Θεόν· ὃς καὶ σταυρὸν ὡς ἄνθρωπος ὑπομείνας, ὡς Θεὸς ἀνέστη τριήμερος ἐν ἀφθάρτῳ τῷ σώματι, καὶ τοῖς μαθηταῖς πολλάκις ἐμφανισθεὶς, εἰς τὸν οὐρανὸν μετὰ σώματος ἀνελήλυθε, μέλλων πάλιν οὕτως ἐλεύσεσθαι, κρίσιν ζώντων καὶ νεκρῶν ποιησόμενος, ἀτελεύτητον τὴν βασιλείαν ἔχων, καὶ τὸ κράτος ἀπέραντον. Προσδοκητέον δὲ καὶ ἑκάστου τῶν ἀνθρώπων ἀνάστασιν μετὰ τοῦ οἰκείου σώματος ἀφθαρτισθέντος, καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, τήν τε τῶν δικαίων ἀγαλλίασιν αἰώνιον ἔχουσαν, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν κόλασιν ἀτελεύτητον. APPENDIX. Sancti Augustini De Trinitate. Ex libro, qui De cognitione veræ vitæ inscribitur; in quo, tan - quam in dialogo, fratres interrogant, magister respondet. FRATRES. Quemadmodum pondus carnis animam aggraval, sic et carnalis cogitatio mentem dixina contemplautem pulsat. Cum enim superius ratio gnum Deum verissime esse demonstraverit, et ipsum solum cuncta ex nihilo fecisse probaverit: quomodo quasi tres deos adorare docemur, dum Patrem perfectum Deum, Filium perfectum Deum, Spiritum perfectum Deum confiteri monemur? Dum enim subdistinctæ tres personæ distin - guuntur, quid aliud quam tres dii a nobis intelliguntur? MAGISTER. Jpsa [al. in ipsa]veritate se demonΤοῦ ἁγίου Αὐγουστίνου περὶ Τριάδος. Ἐκ τοῦ βιβλίου τοῦ περὶ τῆς γνώσεως τῆς ἀληθοῦς ζωῆς ἐπιγραφομένου, ἐν ᾧ ὡς ἐν διαλόγῳ ἐρωτῶσι μὲν οἱ ἀδελφοὶ, ἀποκρίνεται δὲ ὁ διδάσκαλος. ΑΔΕΛΦΟΙ. Ὥσπερ τὸ τῆς σαρκὸς βάρος πιέζει την ψυχήν, οὕτω καὶ ὁ σαρκικός λογισμὸς τὴν θεατ ρὸν τῶν θείων διάνοιαν ἐνοχλεῖ. Ανωτέρω μὲν ὁ σὺς λόγος ἕνα θεὸν ἀπέδειξεν ἀληθέστατα, καὶ αὐτὸν μόνον παρέστησεν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος πάντα παραγα γεῖν. ᾿Αλλὰ νῦν πάλιν τρεῖς θεοὺς προσκυνεῖν ἡμᾶς εἴποι τις ἂν, διδάσκοντος σου, τέλειον Θεὸν τὸν Παρ τέρα, τέλειον Θεὸν τὸν Υἱὸν, τέλειον Θεὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δεῖν ὁμολογεῖν. Οταν γὰρ τρία πρόσωπά τις ὁμολογῇ διακεκριμένα, οὐδὲν ἕτερον ἢ τρεῖς θεοὺς ἀναγκασθήσεται πάντως ὁμολογεῖν. ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ. Αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἑαυτὴν δει

DE FIDE ORTHODOXA. κνύσης, καὶ τοῦ λόγου συνεπιψηφιζομένου, ὄψεσθε sirante, et ratione probante, cities videbitis necesἐξ ἀνάγκης ἐν μιᾷ οὐσία τριάδα προσώπων, καὶ πάλιν ἀναγκαίαν διὰ πάντων ἐν τοῖς τρισὶ προσώποις μ'αν ἀδιαιρέτου οὐσία; ἑνότητα. Οτε τοίνυν ἀνωτέρω διελεγόμην περὶ Θεοῦ δι' αἰνίγματος, ἐπεὶ κυρίως οὐχ οἷός τε ἦν, τί ποτε τὴν οὐσίαν ἔφην τοῦ Θεοῦ, εἰ μέμνησθε; ΑΔΕΛ. Φῶς. ΔΙΔ. Ἐκ τοῦ φωτὸς τί γεννᾶται; ΑΔΕΛ. Απαύγασμα [ἡ ἀκτίς]. ΔΙΔ. Τί δὲ πάλιν ἐν τῷ φωτὶ καὶ τῷ ἀπαυγάσματι κοινῶς θεωρεῖται; ΑΔΕΛ. θέρμη. ΔΙΔ. Μὴ τοίνυν ἐν τῇ τοῦ φωτὸς, τοῦ ἀπαυγάσματος, τῆς θέρμης οὐσίᾳ ἐστί τις διαφορά; ΑΔΕΛ. Οὐδαμῶς, ἀλλὰ μᾶλλον ταυτότης. ΔΙΔ. 'Αλλ' ἄρα μὴ ἡ αὐτὴ καὶ τοῖς ὀνόμασι καὶ ταῖς ἐνεργείαις θεωρείται ταυτότης; ΑΔΕΛ. Οὐδαμῶς· ἀλλὰ μᾶλλον διαφορά τὸ μὲν γὰρ τοῦ φωτὸς ὄνομα, αὐτὴν τὴν οὐσίαν, τὸ δὲ τοῦ ἀπαυγάσματος, τὴν τοῦ φωτὸς χάριν, τὸ δὲ τῆς θέρμης, τὴν τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ ἀπαυγάσματος δρασιν ἐκφαίνειν δοκεῖ. ΔΙΔ. Δῆλον τοίνυν, ἐν τούτοις, διάφορα μὲν εἶναι τὰ ὀνόματα, μίαν δὲ καὶ ἀδιαίρετον τὴν οὐσίαν. ΑΔΕΛ. Αριδηλότατα. ΔΙΔ. Τὸ ἄκρον τοίνυν Πνεῦμα, τὸν Πατέρα, φῶς προσαγορεύοντος ἠκούσατε Ἰωάννου τοῦ ἀποστόλου, . Ο Θεός φῶς ἐστι, καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδεμία.» Πάλιν τὸ ἄκρον Πνεῦμα, τὸν Υἱόν, τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἠκούσατε ἀπαύγασμα λέγοντος • Ος ὤν, φησίν, απαύγασμα τῆς δόξης, καὶ χαρακτὴρ τῆς οὐσίας αὐτοῦ.» Ομοίως δὲ καὶ τὸ ἄκρον Πνεῦμα, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, θέρμην ὀνομάζεσθαι παρὰ τῷ Μωϋσεῖ· «Ο Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον ἐστίν.» Ὥσπερ τοίνυν τὸ φῶς, τὸ ἀπαύγασμα, ἡ θέρμη, μία μὲν φύσις, καὶ ἀδιαίρετος οὐσία, τοῖς δὲ ὀνόμασι διαιρουμένη· δῆλον ἀναμφιβόλως Πατρός, καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, μίαν φύσιν καὶ ἀδιαίρετον οὐσίαν εἶναι. Οταν ᾧ δηλοῦται τὸ τί ἐστιν ἐν αὐτῇ οὐσιωδῶς, Πνεῦμα λέγηται· καὶ πά λιν ἐν τοῖς προσώποις τὴν διάκρισιν ἀναγκαίαν, ὅταν ὁ Πατὴρ μὲν γεννῶν, ὁ δὲ Υἱὸς γεννώμενος, τὸ δὲ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κηρύττηται ἐξ ἑκατέρου εκπορευό μενον. ΑΔΕΛ. Φανερῶς Τριάδα ἐν τοῖς προσώποις ὁρῶμεν, καὶ ἀναγκαίαν ἐν τῇ ουσίᾳ ενότητα ἀριδήλως κατέχομεν. ΔΙΔ. Οθεν ἀκριβέστατα τὰ δύο ταῦτα ονόματα, ἡ οὐσία καὶ τὸ πρόσωπον δηλονότι, ἐφαρμόζονται τῇ θείᾳ υπάρξει· ἡ γὰρ οὐσία ἀεὶ κατὰ τῶν ἀτόμων τῶν ἐν πλήθει ὑφεστάτων κατηγορείται· τὸ δὲ πρόσωπον, κατὰ τῆς ἀτόμου λογικής φύσεως· καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς εἰώθαμεν τοῖς μὲν προσώποις πλῆθος · ἀποδιδόναι, τῇ δὲ ὑπάρξει ἑνότητα. 11 Joan. 1, 5. • Hebr. 1, ¡3. Deut. iv, 24. Graci legerunt, lucis et splendoris efficaciam. Inclusa Latinis desunt. sariam in una essentia personarum trinitatem; ¡tem per omnia necessariam in tribus personis individuæ substantiæ unitatem. Cum jam superins æuigmalice de Deo [al. de eo] loquerer, quia no poteram proprie, quid dixi essentiam Dei esse? FR. Lucem. MAG. De luce quid gignitur? FR. Splendor. MAG. Quid in luce et splendore simul consideratur? FR. Calor. MAG. Nam in substantia lucis splendoris, et caloris invenitur diversitas? FR. Non, sed identitas. MAG. Num in vocabulis vel officiis prædicatur identitas? FR. Minime, sed diversitas: nam lucis vocabu lum ipsam substantiam, splendoris vocabulum lucis gratiam, caloris vero vocabulum videtur exprimere lucis efficaciam MAG. Igitur patet tria vocabula diversa, nam constare individuam essentiam. FR. Per omnia patet. MAG. Summum Spiritum, Patrem, lucem appellari, habetis in Joanne apostolo: «Deus lux est, et in eo tenebræ non sunt ullæ *. › Summum quoque Spiritum, Filium, splendorem nuncupari, habetis in alio apostolo: • Qui est splendor [gloriæ, et character (2)] substantiae ejus s. Summum nihila minus [Spiritum] Spiritum sanctum calorem nominari apud Moysen: «Deus noster ignis [consumens] est. ", Cum itaque lns, splendor, calor, una sit natura, individua substantia, vocabulis [al· vocabula vero diversa, constat profecto, Patris, et Filii, et Spiritus sancti, unam naturam [et] individuam essentiam esse: dum in ea [al. eo] quo significat quid sit substantialiter, Spiritus nominatur: et item in personis diversitatem necessariamı, dum 'Pater gignens, Filius nascens, Spiritus Samclus ab utroque procedens prædicatur. FR. Plane Trinitatem in personis perspicue videmus, et necessariam in substantia unitatem evbdenter tenemus. MAG. Ideo vigilantissime hæc duo nomina, scilicet substantia et persona, divinæ essentiæ coaptantur, quia semper substantia de individuis in pluraliter consistentibus, persona autem de individua rationali natura prædicatur: cum nos solea - mus personis pluralitatem, substantia autein designare [essentiæ ] unitatem. Inclusa vox a Græcis abest.

CONST. BARMENOPULI FR. Qua similitudine vocatur alerua lux - ter? MAG. Quia ex se splendorem genuit æqualein. FR. Nonne tibi magis matris nomen convenire videretur? MAG. In patre est semper principalis causa prolis, et ideo a principali sexu debuit jure hoc nomine appellari. FR. Qua similitudine dicitur gignens? ΑΔΕΛ. Τίνι ομοιώσει ὁ Πατήρ ἀΐδιον καλεῖται φῶς; ΔΙΔ. Διότι ἐξ ἑαυτοῦ ἀπαύγασμα γεγέννηκεν ἵσον. ΑΔΕΛ. Καὶ οὐ μᾶλλον δοκεῖ προσφυέστερον αὐτῷ τὸ τῆς μητρὸς ἁρμόζεσθαι ὄνομα; ΔΙΔ. Αεὶ ἐν τῷ πατρί ἐστιν ἡ ἀρχοειδῆς αἰτία· οὗ τέκνου· διὰ τοῦτο καὶ τῷ τοῦ ἀρχιειδεστέρου ἐν τοῖς γονεῦσιν ὀνόματι προσηκόντως ἔδει καλεῖσθαι. ΑΔΕΛ. Τίν: ὁμοιώσει λέγεται γεννᾷν; ΔΙΔ. Αναμφίβολον ὡς ὁ νοῦς λογισμόν γεννα. Οταν δ' ὁ νοῦς ἀναλογίζεται ἑαυτὸν, ὥσπερ ἕτερν ὅμοιον ἑαυτοῦ γεννῇ· οὕτω καὶ ὁ ἄκρος Θεὸς ἑαυτὸν τοιοῦτον, οἷός ἐστι, λογιζόμενος, ἀναμφιβόλως ἑαυτῷ διὰ πάντων ὁμοίαν εἰκόνα γεγέννηκε· καὶ ὥσπερ MAG. Certum est, quod meus gignit cogitationem. Cum auten mens seipsam cogitat, quasi aliud sibi simile [aliam sibi similem] generat. Sic gummus Deus, cum seipsum talem, qualis est, cogitavit, procul dubio similem sibi per omnia imaginem generavit. Et sicut gignens jure Pater Πατὴρ ὁ γεννῶν δικαίως καλεῖται, οὕτω καὶ ἡ γεν vocatur, ita rectisime genitus Filius nominatur. FR. Si Deus Filium genuit, videtur aliquando fuisse, quod Filium non habuerit, et hoc nomen ex accidenti possederit. Quod si hoc ita est, supe. rior prolatio labefactatur: qua [in] Deo nihil accidentale, sed totum essentiale prædicabatur. MAG. Jan docuit ratio, Dei essentiam esse ærternam vitam, initii et finis nesciam. Quod si hæc singularis [et] vera vita absque initio semper fuit; constat quod et absque initio semper se vivere intellexit. Quòd si vivere se non intellexit, sapiens non fuit; quod nefas est, de Deo dicere. Quol si aliquando sapientiam aliunde accepit, qua prius caruit, tunc id a quo tantum bonum accepit, Deo melius. exstitit, quod absurdissimum est: sed si sempiterna vita semper se vivere intellexit, hæc intelligentiæ sapientia non aliunde ei accidit, sed semper ei coessentialis fuit, quanquam hanc ex se, ut prolers suam, ineffabiliter genuerit. Igitur Pater nunquam sine Filio exstitit. FR. Qua similitudine spéndor æternæ lucis Filius vocatur, non filia? MAG. Quia per omnia similitudo Patris in eo exprimitur. Unde et similitudo ejus dicitur. Nihil enim in rebus creatis ad integrum ejus similitud:– nem servat, a quo nascitur. Capilli namque a capite nati sunt, capiti dissimiles; poma ab arboribns nata sunt, illis dissimilia; lana dissimilis ovibus, felus animalium; vel ipsi filii hominum, non per omnia similes qualitate genitorum. Hic autem per omnia gignenti est simillimus, et iden verissime non filia, sed Filius vecatur. FR. Qua autem habitudine Filius Verbum vocatur? MAG. Multipliciter [Latini tripliciter] Verbum in. telligitur; verbi gratia, cum hoc verbum homo profert ore; aut cum idem verbum homo Male alii prolem. νηθεὶς ὀρθότατα Υιός ονομάζεται. ΑΔΕΛ. Εἰ γεγέννηκε τὸν Υἱὸν ὁ Θεό., δόξειεν ἂν ὡς ἦν ποτε, ὅτε οὐκ εἶχεν Υἱὸν, καὶ κατὰ συμβε6ηκὸς τοῦτο τὸ ὄνομα κτήσασθαι. Εἰ δὲ τοῦτ᾽ εἴη, τὰ ἀνωτέρω δειχθέντα διαῤῥυήσεται, δι' ὧν ἐδεί. κνυτο, μηδὲν συμβεβηκός, ἀλλ' ὅλον οὐσιῶδες εἶναι τὸ ἐν τῷ Θεῷ. ΔΙΔ. Εφθη διδάξα; ὁ λόγος τὴν τοῦ Θεοῦ οὐσίαν ζωὴν αἰώνιον εἶναι, οὐδαμῶς ἀρχὴν καὶ τέλος εἰς δυΐαν. Εἰ τοίνυν ἡ εἰδικὴ καὶ ἡ ἀληθὴς αὕτη ζωή ἄναρχος ἦν ἀεὶ, δῆλον ὡς ᾔδει ἑαυτὴν ζῶσαν ἀνάρχω;. Εἰ γὰρ ἑαυτὴν οὐκ ἐγίνωσκε ζῇν, οὐκ ἂν ἦν σοφή· 3 περὶ Θεοῦ λέγειν ἀνόσιον. Εἰ δέ ποτε τὴν σοφίαν ταύτην ἑτέρωθεν ἔλαβεν, ἧς ἐστέρητο πρίσ τερον, τότ' ἂν ἦν ἐκεῖνο βέλτιον τοῦ Θεοῦ, παρ᾽ οὗ τὸ τοσοῦτον εἰληφεν ἀγαθὸν, ὅ νομίζειν ἀνόητον κομιδή. Εἰ άΐδιος τοίνυν ζωή, ἀεὶ ἑαυτὴν ζῶσαν ἐνόει, καὶ αὕτη τῆς νοήσεως ἡ σοφία οὐχ ἑτέρωθεν ἐκείνῳ συμβέβηκεν, ἀλλ' ἀϊδίως τούτῳ συνῆν· εἰ καὶ ταύτην ὡς ἑαυτοῦ γέννημα, ἐξ ἑαυτοῦ ἀῤῥήτω; ἐγέννησεν. ῾Ο Πατὴρ τοίνυν οὐδέποτε ἦν ἄνευ Υἱοῦ, ἢ ὑπῆρξεν. ΑΔΕΛ. Τίνι ὁμοιώματι τὸ τοῦ ἀϊδίου φωτὸς ἀπαύ γασμα Υιός, ἀλλ' οὐ θυγάτηρ καλεῖται; ΔΙΔ. Οτι διὰ πάντων ἐν τούτῳ ἡ τοῦ Πατρὸς ὁμοιότης ἐκφαίνεται· ὅθεν καὶ ὁμοιότης αὐτοῦ λέ γεται. Ἐν δὲ τοῖς κτιστοῖς πράγμασιν οὐδὲν τὴν ἄκραν ὁμοιότητα πρὸς τὸ γεννῆσαν τηρεῖ. Αἱ γὰρ τρίχες παρὰ τῆς κεφαλῆς ἐγεννήθησαν, ἀνόμοιαι οὖσαι τῇ κεφαλῇ· τοῖς δένδρεσιν οἱ καρποί, καίτοι παρ' αὐτῶν γεννηθέντες· τὰ ἔρια, παρὰ τῶν προ βάτων, τούτοις ἀνόμοια τὰ τῶν ζώων νήπια· καὶ αὐτοὶ τῶν πατέρων οἱ υἱοὶ οὐ διὰ πάντων ὅμοια τῇ τῶν γονέων ποιότητι. Οὗτος δὲ διὰ πάντων ὅμοιός ἐστι τῷ γεννήσαντι, καὶ διὰ τοῦτ' ἀληθεστάτως Υἱός, ἀλλ' οὐ θυγάτηρ, καλεῖται. ΑΔΕΛ. Τίνι δ' ἀναλογίᾳ ὁ Υἱὸς οὗτος Λόγος και λεῖται; ΔΙΔ. Πολλαχώς ὁ Λόγος νοεῖται· λόγου χάριν, ὅταν ὁ ἄνθρωπο, τὸν λόγον τοῦτον προφέρῃ τῷ στό ματι, ἢ ὅταν τὸν αὐτὸν λόγον ὁ ἄνθρωπος ἔνδον ἐν

DE FIDE ORTHODOXA. τῇ ἑαυτοῦ καρδία ἄνευ ήχου γλώττης ανατυποι, ἢ absque motu linguae, in cordle suo format; aut ὅταν αὐτὸ τὸ ὑπὸ τοῦ λόγου. σημαινόμενον πρᾶγμα οἷόν ἐστι νοῆται. Τοῦτον τὸν τρίτον τρόπον ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ γεγέννηκε λόγον, ὃν ἑαυτὸν λογιζόμενος εἶπεν. Ἐπεὶ καὶ τὸ ὅλον εἶδος τοῦ κόσμου τούτου τῷ αὐτῷ λογισμῷ πεποίηκε, λέγεται πάντα τῷ ἑαυτοῦ Λόγω δημιουργήσαι. Ὅθεν καὶ περὶ τῆς τοῦ κόσμου ποιήσεως λέγεται, «Αὐτὸς εἶπε, καὶ ἐγεννήθησαν. Οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστιν ὁ Υἱός, ἢ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, εἰ μὴ ὁ λογισμός, ἢ ἡ τέχνη, ἢ ἡ σοφία αὐτοῦ. Αμέλει καὶ ἡμεῖς, ὅταν περί τινος διαλογιζώμεθα ἐν τοῖ; λογισμοῖς, ἐκείνου τοῦ πράγματος εἰκόνα ἐν τῷ ἡμετέρῳ τυποῦμεν λογισμῷ. Οὕτω καὶ ὁ Θεός, ὅταν ἑαυτὸν λογίζηται, ὁμοίαν ἑαυτῷ κατὰ πάντα εἰκόνα ἐτύπωσε, καὶ οὗτος ὁ Λόγος [ἐκεῖ] εἰκὼν ἢ ὁμοιότης λέγεται τοῦ Θεοῦ· ἀλλ' οὐδὲν ἕτερον ἐκεῖ θεν ἐκφαίνεται, εἰ μὴ ἢ αὐτὴ ἐκείνη οὐσία· ὅθεν καὶ λόγος, ὡσανεὶ ἀληθῶς ἀγαθόν. cum res ipsa quam significat illud verbum, qualis sit, intellectu cogitatur. Hoc tertio modo Deus Verbum suum genuit, cum seipsum cogitando dixit. Εt quia totam mundi formam eadem cogitatione creavit, ideo dicitur, quod onnia in Verbo suo fecerit. Unde et de creatione mundi legitur: ipse dixit, et facta sunt., Nihil enim aliud est Filius, vel Verbum Dei, quam cogitatio, vel ars, vel sapientia ejus. Neupe cum nos aliquam rem cogitamus, ipsins rei imaginem in cogitatione nostra formamus. Sc Deus, cum seipsum cogitavit, similem sui per omnia imaginem formavit. Ideo hoc Verbum, η imago, vel similitudo Dei dicitur; sed nihil aliud, nisi eadem essentia, exprimitur. Unde et hoc verbum dicitur, quasi vere bonum. ΑΔΕΛ. Ἐπεὶ ἀριδήλῳ καὶ ἀκαταγωνίστῳ λόγῳ μίαν καὶ ἀδιαίρετον οὐσίαν εἶναι τοῦ Λόγου τούτου μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Πνεύματος δέδεικται, πως ἂν εἴη δυνατόν, μόνον τὸν Υἱὸν σαρκωθῆναι; Εἰ γὰρ τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας χωρισθεὶς, ἰδίως σε σάρκω ται· δῆλον, ὡς ἡ τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος οὐσία, οὐκ ἔστιν ἀδιαίρετος, πάθος ὑποστᾶσα χωρισμοῦ. ΔΙΔ. "Ωσπερ αΐδιος δύναμις καὶ θειότης διὰ τῶν γενομένων καθορᾶται· οὕτω δυνατόν νοηθῆναι καὶ τὸ βαθὺ τοῦτο καὶ συνεσκιασμένον, διὰ τῶν παρ' δ ἡμῖν γινομένων, καὶ διὰ τοῦ λόγου διερευνωμένου, δυνατὸν καὶ τοῦτο κατοραθῆναι. Δῆλον γὰρ τὸν ἀν θρώπινον νοῦν λογιζόμενον ἀφ' ἑαυτοῦ γεννῆσαι τοῦτον δὴ τὴν τῆς κοινῆς διαλέκτου λόγον· καὶ τοῦ τον τὸν λόγον ἐν τῷ νῷ καὶ τῇ μνήμῃ, ὁμοῦ μίαν εἶναι οὐσίαν. "Οταν δὲ τὸν αὐτοῦ λόγον καὶ ἄλλοις ἐπιθυμήσῃ ποιῆσαι γνώριμον, οἰκονομεῖ μετὰ τοῦ ἰδίου λογισμοῦ, ὃς οὐδὲν ἑτερόν ἐστιν, ἢ ὁ λόγος αὐτοῦ καὶ μετὰ τῆς μνήμης αὐτὸν λόγον σώμα φωνῆς ἐνδύσασθαι, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκουστὸν, καὶ τοῖς τῶν ἀκουόντων καρδίαις ὁρατὸν ἐφίησι γενέσθαι· ἔτι καὶ γράμμασι περισφίγγων τὸ σῶμα τοῦ λόγου ἀλλ' ὅμως ὁ λόγος ἐκεῖνος ἀόρατος μένων τῆς τοῦ νοῦ καὶ τῆς μνήμης υπάρξεως οὐκ ἀποχωρεῖ. Οὐ τοίνυν ὁ νοῦς ἢ ἡ μνήμη, ἀλλὰ μόνος ὁ Λόγος ήχησε διὰ τοῦ αἰσθητοῦ σώματος τῆς φωνῆς, καὶ ὅμως ἀδιαίρετος ἔμεινεν ἐν τῇ τοῦ νοῦ καὶ τῆς μνήμης οὐσίᾳ. Οὕτω καὶ ὁ ἄκρος Πατήρ τῷ νοεῖν ἑαυτὸν τὸν ἑαυτὸν Λόγον ἐνόησε, κἂν τῇ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος οὐσίᾳ ὁμοουσίως ὑφέστηκεν· ἀλλ' ὅμως διὰ τοῦτο οὔθ᾽ ὁ Πατήρ οὔτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· ἀλλ' ὁ Λόγος μόνος, ὁ τοῦ Πατρὸς Υἱὸς δηλαδή, ἰδίως ἀνθρώπινον σῶμα αἰσθητὸν ἐνεδύσατο, καὶ ἑαυτὸν τοῖς ἀνθρώποις παρέστησε. Τὸ προσληφθέν σῶμα ἀτιμίαν ὑπενεγκεῖν συνεχώρησεν, ἀλλ' ♦ Psal. xxxII, Latini codices habent, in humanitate. can FR. Cum evidens ratio idem. Verbum Patre, et Spiritu Sancto, unam el individuam substantiam inexpugnabiliter probaverit; quo-. modo solum incarnari potuit? Si enim a Patris et Spiritus sancti essentia est separátumn, et sic singulariter inhumanatum: constat profecto, quod Patris, et Filii, et Spiritus sancti substantia, non est individua, quæ potuit pali separationis discrimina, MAG. Sicu sempiterna virtus divinitatis per ea quæ facta conspiciuntur, potest intelligi: sic boe profundum mysterium et occultum, per ea qu in nobis geruntur, ratione perscrutante poterit inspici. Notum est enim, quod humana mens verbum communis locutionis ex se cogitando gignit: et idem verbum in niente, et in memoria, simul u essentia exsistit. Cum vero mens verbum suum aliis innotescere cupit, cum eadem cogitatione, quæ nihil aliud est quam verbum suum et cum memoria disponit; quod idem verbum corpus vocis induit, et auribus audibile, et cordibus audientium visibile procedit, e litteris etiam corpus suum ligari permittit: et tamen invisibile manens, de essentia mentis et memoriæ non recedit. Non ergo mens, neque memoria, sed solum Verbum singulariter sonnit per corpus vocis sensibile; et tamen inseparabiliter mansit in essentia mentis et memoriæ. Sic summus Pater Verbum suum, seipsum cogitando, genuit: quod in Patris, et Spiritus sancti essentia simul coessentiale consistit. Sed tamen nec Pater, nec Spiritus sanctus, sed solumn Verbum, quod est Patris Filius, singulariter humanum corpus induit sensibile, se hominibus, exhibuit, corpus sumptum indigna pati permisit, et ipsum inseparabiliter in essentia Patris et Spiritus sancti invisibile et impassibile permansit. Hæc ita Latinis trajecta sunt.

αὐτὸς ἀχωρίστως ἐν τῇ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ουσίᾳ ἀπαθὴς διαμεμένηκε, καὶ ἀδρατος. FR. Qua autem similitudine amor Dei Spiritus sanctus nominatur? MAG. Dei essentiam dixi esse vitam; vera autem vita se vivere intelligit, et si se vitam intelligit, se utique diligit. Dei autem vivere, intelligere, diligere, nihil est aliud quam exsistere. Dilectio ergo Dei, est vita; et vita, est spiritus. Et quia Deus per dilectionem cunctis esse vel vivere tribuit, idcirco Spiritus nuncupatur. Idéo autem sanctus additur, quia cuncta per eum sanctificantur. FR. Qualiter probatur hic Spiritus a Patre et Fino procedere! MAG. Nihil aliud Spiritus sanctus, quam amor Dei intelligitur. Unde et Deus charitas dicitur. Constat autem, quia Pater Filium, ut seipsum, diligit; et item Filius Patrem, ut seipsum diligit. Vita namque diligit se sapere, et iterum sapientia diligit se vivere. Vilæ autem, et sapientiae, probata est una essentia esse. Igitur dilectio, vel ainor, vel claritas, quod est Spiritus sanctus, in substantia Fatris et Filii coessentialis exsistit, et ideo ab utroque æqualiter procedit. FR. Si Spiritus sanctus Patri et Filio coessentialis exsistit, quomodo ab individua substantia separari potuit, cum in specie columbæ super Dominum, vel in forma ignis super apostolos apparuit? MAG. Sancti Spiritus substantia non in columbam est transmutata, sicut nec Verbi [substantia] in carnem est transformata, sed Spiritus sanctus columbæ corpus condidit. Sancti Hilarii, Pictavorum episcopi. Ex sermone, qui post Pentecosten, in festo sanctæ Trinitatis, reciiatur Credimus sanctam Trinitatem, hoc est, Patrem · ct Filium et Spiritum sanctum, unum Deum omnipotentem, unius substantiæ, unius essentiæ, unius potestatis, conditorem omnium creaturarum, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia; Patrem a seipso, non ab alio; Filium ex Patre genitum, Deum verum, de Deo vero; lumen verum, ex vero lumine; non tamen duo lumina, sed unum lumen: Spiritum sanctum, a Patre ac Filio æqualiter procedentem, consubstantialem et coæternum Patri ac Filio. Pater in seipso perfectus Deus; Filius, perfectus Deus, ex Patre natus; Spiritus sanctus, perfectus Deus, a Patre ac Filio procedens. Non tres autem deos dicimus, sed unum Deum omnipotentem, æternum, invisibilem, incommutabilem, totum ubique præsentem, non in partes divisum, sed totum in universis; non localiter, sed polestate; qui cum sit incommutabilis, mutabilia creavit, et creata gubernat; semper manet, quod est; cui impossibile est, accidens ali· quod adesse (nam – simplici divinitatis naturæ quid - ` quam adjici, vel adimi nequit, semper est enim quod Eliti male, sepcrari. ΑΔΕΛ. Τίνι λόγῳ τὸ Πνεῦμα ἔρως ὀνομάζεται τοῦ Θεοῦ; ΔΙΔ. Τὴν τοῦ Θεοῦ οὐσίαν ζωὴν εἶπον εἶναι· ἡ δὲ ἀληθὴς ζωὴ ἑαυτὴν ζῶσαν νοεῖ· εἰ τοίνυν ἑαυ τὴν ζωὴν οὖσαν νοεῖ, ἑαυτὴν πάντως ἀγαπᾷ. Τοῦ δὲ Θεοῦ τὸ ζῆν, τὸ νοεῖν, τὸ ἀγαπᾷν, οὐδέν ἐστιν ἕτερον, ἢ τὸ εἶναι ἡ ἀγάπη τοίνυν τοῦ Θεοῦ, ζωή ἐστι· καὶ ἡ ζωή, πνεῦμά ἐστι. Καὶ ἐπεὶ ὁ Θεὸς δι' ἀγάπην πᾶσι τὸ εἶναι καὶ ζῆν δέδωκε, διὰ τοῦτο Πνεῦμα προσαγορεύεται. Ἐκεῖ δὲ τὸ ἅγιον πρόσ κείται, ὅτι δι' ἀυτοῦ πάντα ἁγιάζεται. ΑΔΕΛ. Πῶς δείκνυται τοῦτο Πνεῦμα παρὰ Πα τρὸς καὶ Υἱοῦ ἐκπορεύεσθαι; ΔΙΔ. Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐδὲν ἕτερον, ἢ ἔρως τοῦ Θεοῦ νοεῖται· ὅθεν καὶ ὁ Θεὸς ἀγάπη λέγεται· δῆλον δὲ, ὡς ὁ Πατὴς τὸν Υἱόν, ὡς ἑαυτὸν, ἀγαπᾷ καὶ δῆλον ὁ υἱὸς τὸν Πατέρα, ὡς ἑαυτὸν, ἀγαπᾷ. Καὶ γὰρ ἡ ζωὴ ἀγαπᾷ ἑαυτὴν γινώσκειν, καὶ ἡ σοφία ἀγαπᾷ ἑαυτὴν ζῇν. Τῆς δὲ ζωῆς καὶ τῆς σου φίας δέδεικται ὁμοίαν. Η φιλία τοίνυν ἢ ὁ ἔρως, ἢ ἀγάπη, ἢ τίς ἐστι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐν τῇ οὐσίᾳ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ, ὁμοούσιός ἐστι, καὶ παρ' ἑκατέρου ἐκπορεύεται επίσης. ΑΔΕΛ. 'Αλλ' ἐπεὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον Πατρὶ καὶ Υἱῷ ἐστὶν ὁμοούσιον, πῶς τῆς ἀδιαιρέτου οὐσίας χωρισθῆναι δεδύνηται, ὅτε περιστερᾶς εἴδει ἐπὶ τὸν Κύριον, ἢ πυρὸς μορφῇ ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους ἐφάνη; ΔΙΔ. Τοῦ ἁγίου Πνεύματος οὐσία οὐκ εἰς τὴν περιστερὰν ἡμείφθη, ὥσπερ οὐδὲ ἡ τοῦ Λόγου εἰς την σάρκα μεταβέβληται· ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ τῆς περιστερᾶς ἔπλασσε σώμα. Τοῦ ἁγίου Ιλαρίου Πικτάβων ἐπισκόπου. Εκ τοῦ μετὰ τὴν Πεντηκοστὴν ἀναγινωσκομένου λόγου, ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς ἁγίας Τριάδος. Πιστεύομεν τὴν ἁγίαν Τριάδα, τουτέστι τὸν Πατέρα, καὶ τὴν Υἱὸν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ένα Θεὸν παντοδύναμον, μιᾶς οὐσίας, μιᾶς ὑπάρξεως, μιᾶς ἐξουσίας, δημιουργὸν πάντων τῶν κτισμάτων, ἐξ οὗ πάντα, δι' οὗ πάντα, ἐνῷ πάντα· Πατέρα ἀφ' ἑαυτοῦ, ἀλλ᾽ οὐκ ἀφ' ἑτέρου· Υἱὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννητόν, Θεὸν ἀληθινὸν, ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ· φως ἀληθινὸν, ἐκ φωτός ἀληθινοῦ, οὐ μὴν δύο φώτα, ἀλλ᾽ ἂν φῶς· Πνεύμα άγιον, παρὰ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ επίσης ἐκπορευόμενον, ὁμοούσιον καὶ συναΐδιον Πατρι καὶ Υἱῷ. Πατὴρ ἐν ἑαυτῷ πλήρης Θεός, Υιος πλήρη; Θέος ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθείς· Πνεῦμα ἅγιον πλήρης Θεός, παρὰ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ ἐκπορευόμενον. Οὐ τρεῖ; δέ φαμεν θεοὺς, ἀλλ᾽ ἕνα Θεὸν πανγκρατῆ, αἰώνιον ἀόρατον, αμετάβλητον, ὅλον πανταχού παρόντα, οὐκ εἰς μέρη διαιρούμενον, ἀλλ᾽ ὅλον ἐν πᾶσιν, οὐ του πικῶς, ἀλλὰ κατὰ δύναμιν· ὃς ἀμετάβλητος ὢν, σε τὰ μεταβλητά, καὶ τὰ κτισθέντα κυβερνᾷ, ἀπ μένων ὅπερ ἐστιν, ᾧ συμβεβηκὸς ἀδύνατόν τι παρεῖναι (τῇ γὰρ ἁπλῇ τῆς θεότητος φύσει προστε θῆναι ἢ ἀφαιρεθῆναι τι ἀμήχανον, ἀεὶ γάρ ἐστιν (S) Non exstat inter edita buius opera. Εκτι

DE FIDE ORTHODOXA. όπερ εστιν ᾧ ίδιόν ἐστιν, ᾧ ἀϊδιόν ἐστιν, ᾧ ταυτόν ἐστι, est) cui proprium est, cui aeternum, cul idem, et esse, τὸ εἶναι, καὶ ζῆν, καὶ νοεῖν· καὶ ταῦτα τὰ τρία, εἷς et vivere, et cogitare: atque hæc tria, Deus unus; et Θεός· καὶ ὁ εἷς Θεὸς, ταῦτα τὰ τρία, τουτέστι θεὸς anus Deus, hæc tria, hoc est, Deus ac Dominus, καὶ Κύριος, ἀληθὴς καὶ ἀἴδιος ἐν τοῖς προσώποις vera et æterna in personis Trinitas; vera et æterna, Τριάς· ἀληθὴς καὶ ἀΐδιος ἐν τῇ οὐσία μονάς· ἐπεὶ μία in substantia unitas: quoniam una substantia Patér, οὐσία ὁ Πατήρ, καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Αὕτη et Filius, et Spiritus sanctus. Hæc autem saneta δὲ ἡ ἁγία Τριάς, οὐδέν τι μεῖζόν ἐστιν ἐν τοῖς τρισὶ Trinitas nihilo magis est in tribus personis simul προσώποις ὁμοῦ ῥηθεῖσιν, ἢ ἐν ἑνὶ ἑκάστῳ προσώπῳ dictis, quam si qualibet in persona semel enuntietur. ἅπαξ ῥηθέντες. Εκαστον γὰρ τῶν προσώπων πλήρης Nam quælibet persona perfecta in se substantia est, ἐστὶν οὐσία· ἐν ἑαυτῷ, οὐ μὴν τρεῖς οὐσίαι, ἀλλ' non tamen tres substantiæ sunt, sed unus Deus, una εἷς Θεός, μία ουσία, μία ἐξουσία, μία ύπαρξις, substantia, una potestas, una essentia, una æternitas, μία διδιότης, μία μεγαλειότης, μία ἀγαθότης, Παν una majestas, una bonitas; Pater, οι Filius, et Spiritus τὴρ, καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα. Οὐχ ἕτερον δέ ἐστιν sanctus. Non est autem aliud Pater in natura Filii, ὁ Πατὴρ ἐν τῇ φύσει τοῦ Υἱοῦ, ἢ τοῦ ἁγίου Πνεύ vel Spiritus sancti; nec aliud Filius et Spiritus sanματος· οὔθ᾽ ἕτερον ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα τοῦ ctus in natura Patris, cum una sit bis natura, veΠατρὸς ἐν τῇ φύσει· οἷς ἐστι μία φύσι; πλὴν ἄλλος rum alius est Pater, persona; aliis est Filius, perso ἐστὶν ὁ Πατήρ, τῷ προσώπῳ· ἄλλος ὁ Υἱὸς, τῷ na; alius est Spiritus sanctus, persona. In Patre προσώπω· καὶ ἕτερον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τῷ eternitas, in Filio æqualitas, in Spiritu sancto προσώπω. Ἐν τῷ Πατρὶ ἀϊδιότης, ἐν τῷ Υἱῷ ἰσότης, aternitatis et æqualitatis connexio. Unum omnes subἐν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι τῆς αἰδιότητος καὶ τῆς ἰσό stantia, essentia,omnipotentia, divinitate. Nam quemτητος σύνδεσμος. Εν οἱ πάντες τῇ οὐσία, τῇ ὑπάρ- admodum hæc sancta Trinitas individua est subξει, τῇ παντοδυναμότητι, τῇ θεότητι. "Ωσπερ γάρ stantia, sic et operibus est individua: licet ex αὕτη ἡ ἁγία Τριὰς ἀδιαίρετός ἐστι εῇ οὐσίᾳ, οὕτω operibus Dei quædam singulariter aliquibus personis καὶ τοῖς ἔργοις ἐστὶν ἀδιαίρετος· εἰ καί τινα τῶν congruun vox ista, quæ de cœlis sonuit, quando τοῦ Θεοῦ ἔργων ἰδίως τισὶ τῶν προσώπων ἁρμόζουσιν, baptizabatur Christus, Patri; et soli persona Filii, ὥσπερ ἡ ἐκ τῶν οὐρανῶν ἠχήσασα φωνή, ὅτι ὁ humanitatis assumptio competit; et singulariter Χριστὸς ἐβαπτίζετο, τῷ Πατρί· καὶ τῷ προσώπῳ persona Spiritus sancti, columba. in cujus specie τοῦ Υἱοῦ μόνῳ προσήκει ἡ τῆς ἀνθρωπότητος ¡dem Spiritus sanctus supra Filium Dei, qui ut πρόσληψις· καὶ τῷ προσώπῳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος homo baptizabatur, descendit. Procul dubio tamen et ἰδίως ἡ περιστερά, ἧς ἐν εἴδει τὸ αὐτὸ Πνεῦμα – vocem illam, et columbam, gt humanitatem Christi, ἅγιον κατελήλυθεν ἐπὶ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὡς ἄνω tota Trinitas effecit, cujus opera sunt individua. θρωπον βαπτιζόμενον. Πλὴν ἀναμφιβόλως τὴν φωνὴν ἐκείνην, καὶ τὴν περιστερὰν, καὶ τὴν ἄνθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ, ὅλη ἡ Τριὰς ἐνήργησεν, ἧς τὰ ἔργα ἀδιαίρετά ἐστιν. MONITUM Subsequens narratiuncula, tanquam Harmenopuli, recensetur in Catalogo Nesseliano, parte ui, p. 27, cod. 12, num. 3, nondumque, Fabricio teste, lucem vidit. Quapropter ad eam ipsi afferendam jamjam lætus accingebar, cum a doctis Bibliothecæ Regii Taurinensis Athenæi triumviris id mihi sive glòriolæ, sive deliciolarum præreptum inveni Verumtamen, quoniam exemplar Matritense in quibusdam baud levioris momenti alienum a Taurinensi deprehenderam, prætereaque animadversiones ejus lectionum varietati adhibendas, non minus spatii quam ipsum opusculum, occupaturas intellexeram; eamdem cramben sine lectoris fastidio, sine charta dispendio iterum apponi posse visum est. Quod ita lubenter præstamus, NARRATIUNCULA DE TRIBUS TOMIS SYNODICIS SUB IMPERATORIBUS CONSTANTINO PORPHYROGENITO, MANUELE COMNENO, ET MICHAELE PALEOLOGO PROMULGATIS, IN QUIBUS OMNES ADVERSUS IMPERATORIAM MAJESTATEM TURBARUM REBELLIONIS DUCES, EORUMQUE ADJUTORES ET CONSCII ANATHEMATE PERCUTIUNTUR. Ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου του Πορφυρο γεννήτου, τόμος ἐξεφωνήθη, συμπράξαντος καὶ Yriarte, cod. Gr. Matrit. p. 349. Pasini cod. Taurin, t. §. PATROL. GR. CL. AUT Sub imperio Constantini Porphyrogeniti, consentiente patriarcha id temporis Alexio, ae synodo,

CONST. ITARMENOPULI tomus promulgatus est, in quo anathematizantur, τοῦ τότε πατριάρχου Αλεξίου καὶ τῆς συνόδου, ἀνα qui auserint rebellionem facere, vel tyrannidem usurpare adversus imperatores, atque subditos - propriorum despotarum ad id parantes excitare. ·Sic autem habet. Quibuscunque insidias ciere, vel mortem inferre aggredientibus anathema, Consentientibus, et communicantibus in rebellione anathema. Consilium dantibus, atque incitantibus ad hæc anathema. lis, qui simul arma conjunxerint, anathena. Suscipientibus ipsos ad pœnitentiam, cum a rebellione nondum resipuerunt, in eaque adhuc versantur, anathema. Similis item sub imperio Comneni Manuclis, qui a magistratibus, atque id temporis patriarcha, el coacta ab ipso synodo factus est, anathematizans eos qui insidias ac rebellionem adversus Alexium illius filium moliri tentaverint, vel istis auxilium præbuerint. Alterum similem promulgavit Michael Palæologus, profectum parans adversus filium suom Andronicum piissimum imperatorem. Aderant autem velut in seplo magistratus, et patriarcha Josephus, qui et in testimonium verae religionis martyrii coronam adeptus est, nec non sacra synodus ab ipso coacta, quæ diris anathematis atque exsecrationìbus subjecit cos, qui insidias ac turbas cierent in expellendo ab imperio religionis colummam, divinum Imperatorem, Andronicum. θεματίζων τοὺς ἐπιχειροῦντας ἀποστασίαν ἢ τυραννίδα κατὰ βασιλέων ποιῆσαι, ὡς ἐντεῦθεν τους ὑπηκόους τῶν οἰκείων δεσποτῶν παρασκευάζοντας ἐπανίστασθαι. Εχει δὲ οὕτως· Τοῖς μέλλουσιν ἐπιβουλαῖς ἀπό γε τοῦ νῦν ἢ μούρ τοῖς ἐπιχειρεῖν, ἀνάθεμα. Τοῖς συμπράττουσιν αὐτοῖς καὶ τοῖς συγκοινω νοῦσιν ἐν τῇ ἀποστάσει, ἀνάθεμα. Τοῖς συμβουλεύουσι καὶ ταῖς παρορμῶσιν εἰς τὰ τοιαῦτα, ἀνάθεμα. Τοῖς συνεκστρατεύουσι τούτοις, ἀνάθεμα. Τοῖς δεχομένοις αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν, καὶ μὴ μεταμελομένους ἀπὸ τῆς ἀποστασίας καὶ καταλιμ πάνοντας αὐτὴν, ἀνάθεμα. Ομοιος ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Κομνηνοῦ Μανουήλ, δς μετὰ τῶν ἐν τέλει καὶ τοῦ τηνικαῦτα πατριάρ χου καὶ τῆς ὑπ᾽ αὐτὸν συνόδου ἐγένετο ἀναθεματί ζων τοὺς ἐπιβουλὴν ἢ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ᾿Αλεξίου βουληθέντας επιχειρῆσαι, καὶ τοὺς αὐτοῖς συναιρομένους. Ἕτερον παραπλήσιον ὁ βασιλεὺς Μιχαὴλ ὁ Πα λαιολόγος προβῆναι παρεσκεύασεν, ἐπὶ τῷ υἱῷ αὐτ τοῦ ᾿Ανδρονίκῳ τῷ εὐσεβεῖ βασιλεῖ. Ενθα δὴ παρῆσαν, ὡς εἰκὼς, οἱ ἐν τέλει καὶ ἡ πατριάρχης Ιωσήφ, ός τις ὑπὲρ τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας τὸν τῆς ὁμολο γίας ἀνεδήσατο στέφανον· ἔτι δὲ καὶ ἡ ὑπ' αὐτ τὸν ἱερὰ σύνοδος· οἱ (leg. o) καὶ ἀναθέματι ὑπ ἐβαλον καὶ ἀραῖς φρικοδεστάταις τοὺς ἐπιβουλὴν ἢ ἐπανάστασιν μέλλοντας σκαιωρήσειν εἰς τὸ ἐξῶσαι τῆς βασιλείας, τὸν τῆς εὐσεβείας στύλον, τὸν βασιλέα θεῖον 'Ανδρόνικον. CONSTANTINI HARMENOPULI TOMUS CONTRA GREGORIUM PALAMAM Vide in Gregorio Palama inter Græcorum de eo sententias ab Allatio editas. (Infra col. 864, ubi Aponymo tribuitur.)

ΕΠΙΤΟΜΗ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΕΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΝΣΕΒΑΣΤΟΥ ΚΑΙ ΝΟΜΟΦΥΛΑΚΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΥΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΟΠΟΛΟΥ. EPITOME DIVINORUM SACRORUMQUE CANONUM VENERABILI SEBASTO ET NOMOPHYLACE JUDICEQUE THESSALONICENSI D. CONSTANTINO HARMENOPULO CONFECTA. (Leunclavius, Jus Græco-Romanum, t. 1.) Τῶν κανόνων οἱ μέν εἰσι τῶν ἁγίων ἀποστόλων, οἱ δὲ τῶν οἰκουμενικῶν ἑπτὰ ἁγίων συνόδων, οἱ δὲ τῶν μερικῶν συνόδων, οἱ δὲ ἁγίων. Τῶν οἰκουμενι κῶν συνόδων ἡ μὲν πρώτη ἐν Νικαίᾳ, ἐπὶ Κωνσταν τίνου τοῦ Μεγάλου, κατὰ ᾿Αρείου, τοῦ κτίσμα τὸν Γἱὸν τοῦ Θεοῦ λέγοντος, συνηθροίσθη, τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ θεοφόρων ἁγίων οὖσα Πατέρων, ὃν καὶ ἀνεθεμάτισεν. Ἡ δὲ δευτέρα ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου συνηθροίσθη κατά τῶν Πνευματομάχων, ἑκατὸν πεντήκοντα ἁγίων οὖσα Πατέρων, οὓς καὶ ἀνεθεμάτισεν. 'Η δὲ τρίτη εν Ἐφέσῳ ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ συνηθροίσθη κατά Νεστορίου, τοῦ ψιλόν ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν δογμα τίζοντος, καὶ Κελεστίνου, διακοσίων ἁγίων οὖσα Πατέρων, οὓς καὶ ἀνεθεμάτισεν. Ἡ δὲ τετάρτη ἐν Χαλκηδόνι ἐπὶ Μαρκιανοῦ συνηθροίσθη κατά Διοσκό ρου καὶ Εὐτυχοῦς, τὰς δύο φύσεις τοῦ θεανθρώπου Λόγου μετὰ τὴν ἕνωσιν λεγόντων συγκραθῆναι, καὶ εἰς μίαν φύσιν ἀποτελεσθῆναι, ἐξακοσίων τριάκοντα ἁγίων οὖσα Πατέρων, οὓς καὶ ἀνεθεμάτισεν. Ἡ δὲ πέμπτη ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ τοῦ πρώτου ἐν Κωνσταν τινουπόλει συναθροισθεῖσα, ἑκατὸν ἑξήκοντα καὶ πέντε ἁγίων ουσα Πατέρων, τὰ τῆς τετάρτης ἐπεκύρωσε δόγματα, καὶ τοὺς ἀνθισταμένους ταύτῃ Λ PROLOQUIUM. Camones alii, sunt sanctorumi apostolorum, alii sacrarum septem œcumenicarum synodorum, alii synodorum particularium, alii quorundam sanctorum. Prima synodus œcumenica Nicææ, sub Constantino Magno, adversus Arium, qui creaturam esse dicebat Dei Filium, convenit; ac omnino 348 divis sanctisque Patribus congressis, Arium anathemati subjecit. Secunda 150 Patres habuit, coacta Constantinopoli sub Theodosio Magno, contra Pneumatomachos, quos anathemate feriit, Tertia sub Theodosio minore coiit Ephesi contra Nestorium, qui Christum tradebat nudum hominem esse, contraque Celestinum. Adfuere Patres 200, et in istos anathematis est promulgata sententia. Quarta Chalcedone convenit sub Marciano, adversus Dioscoruin et Eutychem, qui duas Sermonis, Dei pariter et hominis, naturas post unionem commistas, in unam naturam redactas dicebant. ideoque a sexcentis triginta Patribus ibidem anɔthemati subjecti fuerunt. Quinta sub Justiniano primo Constantinopoli collecta, cum 460 sancti Patres adessent, quarta synodi decreta confirmavit eique resistentes, et inter hos Origenem, atque omnes hæreticos, anathemate multavit, Sexta itidem Con-

stantinop.. naa.ta, congressis 160 sanctis Patribus, ἀνεθεμάτισε, καὶ σὺν αὐτοῖς Ωριγένην, καὶ τοὺς sub imperio Constantini Barbati, auathematis sen tentiam tulit in eos, qui unain in Christo voluntatem, el unam agendi vim tradebant. Canones et ipsa nullos exposuit, uti nec quinta fecerat. lileoque coacta in Trullo palatii Constantinopolitani synodus alia fuit, 227 Patrum, Justiniani naribus mutilati, Barbati filii, jussu, canonum duntaxat exponendorum causa. Quapropter et istæc sexta dicitur, uti que suppleverit, quod sexta deerat, canonum scilicet expositionem. Septima Nicææ sub Constantino, et mætre ipsius Irene, congregata ſuit adversus imaginum adversarios, qui a 367 Patribus istic anathemati fuere subjecti. Particularium synodorum una Constantinopoli celebrata fuil in templo sanctorum apostolorum sub Photio pa-B triarcha, quæ prima et secunda dicitur; alia sub Leone et Constantino, in celeberrimo sanctæ Dei Sapientiæ templo, quæ septimam synodum confirmavit. Alia coiit Ancyræ, de iis qui lapsi fuissent, universali prima synodo antiquior. Alia Cæsarea, antiquior Ancyrana, ecclesiasticæ rei constituendæ collecta. Alia Gangræ, post Nicænam, adversus Eustathium quemdam, qui matrimonium vituperabat, et alia præter ecclesiastican traditionem docebat, quæ singulatim anathemate damnat. Alia ad urbem Syriæ Antiochiam. Ac duæ quidem in ea synodi celebratæ sunt. Una, sub Aureliano, contra Paulum Samosatenum, qui Christum dicebat esse purum hominem; altera, sub Constantio, Constantini Magni filio, quæ cauones exposuit. Alia fuit babita Laodiceæ, quæ in Pacatiana Phrygia sita est. Alia Sardicæ, propter hujusmodi causam. Gum Arii sectam Constantius amplexus fuisset, frater ejus Constans, Romæ veteris imperator, bellum ei per litteras minatus est, ni Ecclesiam pervertere desineret. Rescripsit ille, se fidei doctrinam accuratam quærere. Quapropter ex ipsorum et Romani episcopi sententia, 341 sancti Patres in hac synodo convénerant,· quæ auctoritate Nicænæ synodi sancita, canones etiam exposuit. Alia Carthagine fuit habita, sul Theodosii imperio, 217 sanctis Patribus collectis, quibuscum aderant et Papæ vicem gerentes. Auctoritate synodi Nicænæ stabilita, canones etiam exposuit. Carthago autem, Carchedo- :mis pars est. Ει Carchedon, Africa provincia. Ει synodorum quidem hæc ratio est. Sanctorum vero -canones, partim sunt ex epistola sancti viri, Dionysii Alexandrini, partim Petri Alexandrini; partim Gregorii miraculorum opificis: partim ex Basilii magni epistola; partim ex epistola Gregorii Nysseni, ad Letoinm, episcopum Melitenæ: partim, ex Timothei Alexandrini responsis; partim ex responsis Constantinopolitanæ synodi, ad monachos quosdam, Nicolao sanctissimo patriarcha præside; partim ex epistolis Cyrilli; partim Nicephori patriarchæ. Sanctorum apostolorum canones jumero sunt 85; universalium synodorum, primæ, canoncs 20; secundæ, 7 tertiæ, 8; quartæ, 30; in αἱρετικοὺς ἅπαντας. Ἡ δὲ ἕκτη ἐν Κωνσταντινουπό λει καὶ αὕτη συναθροισθεῖσα, ἑκατὸν ἑβδομήκοντα ἁγίων οὖσα Πατέρων ἐπὶ Κωνσταντίνου του Πωγων νάτου, τοὺς μίαν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐπὶ Χριστοῦ δογματίζοντας ἀνεθεμάτισε. Κανόνας δὲ οὐδὲ αὕτη ἐξέθετο, ὥσπερ οὐδὲ ἡ πέμπτη. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐν Τρούλλῳ συνηθροίσθη, ἡ καὶ ἕκτη λεγομένη, ἥτις κατὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐν τῷ Τρούλλω συνηθροίσθη τοῦ παλατίου, διακοσίων εἰκοσιεπτὰ ἁγίων οὖσα Πατέρων, κατὰ κέλευσιν Ἰουστινιανοῦ τοῦ Ῥινοτμήτου, τοῦ υἱοῦ τοῦ Πωγω νάτου, δι' ἔκθεσιν καὶ μόνον κανόνων. "Οθεν καὶ Έκτη προσαγορεύεται, ὡς τὸ τῇ ἕκτῃ ἐλλεῖπν ἀναπληρώσασα, ἵπερ ἐστὶν ἡ τῶν κανόνων ἔκθεσις. Ἡ δὲ ἑβδόμη ἐν Νικαίᾳ ἐπὶ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς μητρὸς αὐτοῦ συνηθροίσθη κατὰ τῶν Εικονομάχων, τριακοσίων ἑξήκοντα καὶ ἑπτὰ ἁγίων οὖσα Πατέρων, οὓς καὶ ἀνεθεμάτισε. Τῶν δὲ μερι κῶν συνόδων ἡ μὲν κατὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐν τῷ ναῷ τῶν ῾Αγίων Αποστόλων συνηθροίσθη ἐπὶ τοῦ Φωτίου πατριάρχου, ἡ καὶ πρώτη καὶ δεύτερα λεγομένη·· ἡ δὲ ἐπὶ Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου ἐν τῷ περιωνύμῳ ναῷ τῆς τοῦ Θεοῦ ᾿Αγίας Σοφίας, ἥτις τὴν ἑβδόμην ἐκύρωσε σύνοδον· ἡ δὲ ἐν Αγκύρα, πρεσβυτέρα τῆς οἰκουμενικῆς πρώτης συνόδου, περὶ τῶν παραπεπτωκότων συστᾶσα· ἡ δὲ ἐν Καισαρείᾳ, πρεσβυτέρα καὶ αὕτη τῆς ἐν 'Αγκύρα. ἐκκλησιαστικῆς ἕνεκα καταστάσεως συναθροισθεῖσα· ἡ δὲ ἐν Γάγγρᾳ, ἥτις μετὰ τὴν ἐν Νικαίᾳ συνέστη, κατά τινος Ευσταθίου, τον γάμον διαβάλλοντος, καὶ ἄλλα παρὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν νουθετοῦντος παράδοσιν, ὁ καὶ καθ᾽ ἕκαστον ἀναθεματίζει· ἡ δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ τῆς Συρίας. Δύο δὲ ἐν ταύτῃ συνέστη σαν σύνοδοι. Η μὲν ἐπὶ Αὐρηλιανού, κατὰ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως, ψιλόν ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν λέγοντος· ἡ δὲ ἐπὶ τοῦ Κωνσταντίου, τοῦ υἱοῦ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἥτις καὶ τοὺς κανόνας ἐξέθετο. Η δὲ ἐν Λαοδικείᾳ τῆς Καπατιανής [Πακατιανῆς] Φρυγίας· ἡ δὲ ἐν Σαρδική, δι' αἰτίαν τοιαύτην. "Αρειανίσαντος Κωνσταντίου, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Κώνστας τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης κρατῶν, πόλεμον αὐτῷ διὰ γραμμάτων ηπείλησεν, εἰ με παύσαιτο διαστρέφων τὴν Ἐκκλησίαν. Ὁ δὲ αυτ η έγραψε, τὸ τῆς πίστεως ἀκριβές ζητεῖν. Καὶ διὰ τούτο δόξαν αὐτοῖς τε καὶ τῷ Ῥώμης ἡ σύνοδος αὖ η συνηθροίσθη, τριακοσίων τεσσαράκοντα καὶ ἐν; ἁγίων οὖσα Πατέρων, ἢ τὴν ἐν Νικαίᾳ κυρώσασα σύνοδον καὶ κανόνας ἐξέθετο. Η δὲ ἐν Καρθαγένη, ἥτις ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ συνηθροίσθη, διακοσίων δεκαεπτὰ ἁγίων οὖσα Πατέρων, μεθ' ὧν ἦσαν καὶ τοποτηρηταὶ τοῦ Πάππα, ἢ τὴν ἐν Νικαίᾳ καὶ αὕτη κυρώσασα σύνοδον καὶ κανόνας ἐξέθετο. Καρθάγενα δὲ, μέρος τῆς Καρχηδόνος ἐστίν· ἡ δὲ Καρχηδών, ἐπαρχία τῆς Ἀφρικῆς καὶ τὰ μὲν τῶν συνόδων οὕτως ἔχει. Οἱ δὲ τῶν ἁγίων κανόνες, οἱ μέν εἰσιν ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Διονυσίου Αλεξανδρείας· οἱ δὲ τοῦ ἁγίου Πέτρου Αλεξανδρείας· οἱ δὲ, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ· οἱ δὲ, ἐκ τῶν ἐπιστολῶν

τοῦ μεγάλου Βασιλείου· οἱ δὲ, ἐκ τῆς πρὸς τὸν Trullo celebrate, 102; septime, 22. Parti, ulariu Λητόϊον Μελιτηνῆς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσα vero synodorum, ejus, quæ prima et secunda di σης· οἱ δὲ, ἐκ τῶν τοῦ Τιμοθέου Αλεξανδρείας citur, 17; ad Sanctam Sophiam habitæ 3; Ancyraἀποκρίσεων· οἱ δὲ ἐκ τῶν ἀποκρίσεων τῆς ἐν Κων- næ, 25; Cæsariensis, 15; Gangrensis, 19; Antio - σταντινουπόλει συνίδου, Νικολάου τοῦ ἁγιωτάτου chenæ, 25: Laodicensis, 60; Sardicensis, 21: et πατριάρχου κατάρχοντος, πρός τινας μοναχούς· Carthaginensis, 134. Praeterea sanctorum, Diony - οἱ δὲ, ἐκ τῶν τοῦ ἁγίου Κυρίλλου ἐπιστολῶν· οἱ δὲ sii Alexandrini, 15; Gregorii miraculorum opificis, τοῦ ἁγίου πατριάρχου Νικηφόρου. Εἰσὶν οὖν τῶν μὲν 12; Basilii Magni, 86; Gregorii Nysseni, 8; Timoἁγίων ἀποστόλων κανόνες πε'· τῶν δὲ οἰκουμενικῶν thei Alexandrini, 18; Nicolai patriarche, 9; συνόδων, τῆς πρώτης κανόνες κ' τῆς δευτέρας, ἑπτά· Cyrilli, 5; Nicephori patriarcha, 10. llis ergo τῆς τρίτης, η'· τῆς τετάρτης, λ'· τῆς ἐν Τρούλλῳ, quidquid continetur, compendio nos isto nune cumρα, καὶ τῆς ἑβδόμης, κβ'· τῶν δὲ μερικῶν συνόδων, plectimur, collocatis primo seorsum canonibus iis τῆς πρώτης καὶ δευτέρας λεγομένης, ιζ' τῆς ἐν τῇ qui de episcopis tractant, et quotquot his afines ἁγία Σοφία, για τῆς ἐν 'Αγκύρα, κα' τῆς ἐν Καισα- sunt: deinde, qui de presbyteris, diaconis, et subρεία, τε'· τῆς ἐν Γάγγρᾳ, ιθ' τῆς ἐν Ἀντιοχεία, η diaconis, atque his alines: postea, qui de moκα τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, ξ' τῆς ἐν Σαρδικῇ, κα', καὶ nachis et monasteriis: ac secundum illos, qui de τῆς ἐν Καρθαγένῃ, ρλδ. Ἔτι δὲ καὶ τῶν ἁγίων, τοῦ laicis agunt, et quotquot sunt generales; in extremo, ἁγίου Διονυσίου Αλεξανδρείας, κανόνες δ'· τοῦ qui de mulieribus, sectionibus omnino sex univers: ἁγίου Πέτρου Αλεξανδρείας, ιε· τοῦ ἁγίου Γρηγο canonum tractatione comprehensa et absoluta. ρίου τοῦ θαυματουργοῦ, ιβ'· τοῦ μεγάλου Βασιλείου, Harum vero sectionum quælibet rursus particulares πς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσσης, η· τοῦ habet titulos, ut ratione magis compendiaria el Τιμοθέου Αλεξανδρείας, τη'· τοῦ πατριάρχου Νικο- dilucidiore, quod queritur, inveniri possit. λάου, θ'· τοῦ ἁγίου Κυρίλλου, εʹ, καὶ τοῦ πατριάρχου ἁγίου Νικηφόρου, ι'. Τούτων τοίνυν ἡμεῖς τὴν ὑπόθεσιν ἐν ἐπιτομῇ νῦν ἐνταῦθα διαλαμβάνομεν, τιθέντες ἰδίᾳ πρῶτον τοὺς περὶ ἐπισκόπων διαλαμβάνοντας, καὶ ὅσοι τούτων εἰσὶν ἐχόμενοι· εἶτα τοὺς περὶ πρεσβυτέρων, διακόνων καὶ ὑποδιακόνων, καὶ ὅσοι τούτων ἐχόμενοι· μετὰ ταῦτα τοὺς περὶ κληρικῶν, καὶ ὅσοι τούτων ἐχόμενο:· μεθ' ους τοὺς περὶ μοναχῶν καὶ μοναστηρίων· καὶ μετ' αὐτοὺς, τοὺς περὶ λαϊκῶν, καὶ ὅσοι καθολικοὶ εἰσί· καὶ τέλος, τοὺς περὶ γυναικῶν, ἐν ἑξ τμήμασι τὴν πᾶσαν τῶν κανόνων πραγματείαν περιλαβόντες καὶ ποιησάμενοι. Εκαστον δὲ τῶν τμημάτων ἐπιγραφὰς πάλιν κέκτηται μερικάς, εἰς συντομωτέραν ἅμα καὶ σαφεστέραν εὕρεσιν τοῦ ζητουμένου. ΟΙ ΙΕΡΟΙ ΚΑΙ ΘΕΙΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΤ΄ ΕΠΙΤΟΜΗΝ. SACRI ET DIVINI CANONES IN COMPENDIUM REDACTI. ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΝ. ΠΕΡΙ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ. Περὶ ψήφου καὶ χειροτονίας αὐτῶν. ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΠΡΩΤΗ. Ὁ πρῶτος τῶν ἀποστόλων. SECTIO PRIMA DE EPISCOPIS. De electione et ordinatione episcoporum. TITULUS I. Canon apostolorum. Ἐπίσκοπος ὑπὸ δύο ἢ τριῶν ἐπισκόπων χειροτο- Episcopus a duobus vel tribus episcopis ordi νείσθω. 'Ο δ' τῆς α', δια τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, ό ιγ' καὶ μθ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καθιστάσθω δὲ μάλιστα μὲν ὑπὸ πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχία· εἰ δ' οὖν, ὑπὸ τριῶν, τῶν λοιπῶν συμnatur. Canon ↳ synodi 1, et 19 Antiochenæ, 13 et 49 Carthaginensis. Constituatur autem maxime quidem ab omnibus episcopis in provincia, vel saltem a tribus; reli-

quis per litteras suffragentibus. Rogandi potestatem ψήφων γινομένων διὰ γραμμάτων. Το μέντοι κύρος metropolitanus habeat. ὁ μητροπολίτης ἐχέτω. Scholium. Canon iste apostolorum de consecratione ac manuum impositione loquitur. Primæ vero synodi canon, de electione. Hanc enim et constitutionem, et ordinationem vocat. 6 synodi 1, et 2 synodi 2. Valeant consuetudines archiepiscoporum antiquæ, et suis in provinciis quisque potestatem habeat. Quod si quis absque metropolitani sententia factus fuerit episcopus, deponitor. 6 primæ, et 19 Antiochenæ. Ubi canonice a multis fit electio, si duo vel tres conteusiose contradicant, plurium calculus valeat, et nulla contradicentium habeatur ratio. Scholium Philothei patriarcha. Nota illud Canonice, et, si contentiose, non enim simpliciter dixit, Ubi a multis fit efectio: nec simpliciter: Si contradicant. Quippe si absque conlentione ac recte contradicant, omnino ne duo quidem aspernandi erunt. 50 Carthaginensis. Cum a tribus episcopis eligitur episcopus, si contradictio intercesserit; alii duo tribus adjunCantur. Atque ita, si esse purus borum judicio visus fuerit, ordinator. 6 Sardicensis. Si alicui provinciæ duntaxat unus episcopus reliquus fuerit, atque is a metropolitano arcessitus ad episcopi ordinationem, non venerit, neque rescripserit: sufficientiam metropolitanus habeat. Cụm autem metropolitanus ordinatur, etiam Gnitimi provinciæ adsint. Schalium Philothei. Hoc est, etiam solus sufficiens et idoneus sit að eligendum; non enim ipse solus ordinabit, nisi secundum apostolicum canonem. 25 Laodicensis. In vico autem, vel villa, ubi presbyter sufficit, non fiat episcopus, ne nomen episcopi vilescat. 30 apostolorum, et 3 septimæ. Σχόλιον. Ο μὲν τῶν ἀποστόλων κανών περὶ καθιερώσεως καὶ χειροθεσίας φησίν· ὁ δὲ τῆς α' συνόδου περὶ ψήφου. Ταύτην γὰρ κατάστασιν καὶ χειροτονίαν καλεί. Ος' τῆς α', καὶ ὁ β' τῆς β'. Κρατείτω τὰ ἀρχαῖα ἔθη τῶν ἀρχιεπισκόπων, καὶ τῶν οἰκείων ἐπαρχιῶν ἕκαστος ἐξουσιαζέτω. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος τῆς τοῦ μητροπολίτου δίχα γένηται γνώμης, καθαιρείσθω. Ος τῆς α', καὶ ὁ ιθ' τῆς ἐν Ἀντιοχείς. Κανονικῶς ψήφου πολλῶν γινομένης, εἰ δύο ἢ τρεῖ; φιλονείκως ἀντιλέγοιεν, τῶν πλειόνων ή ψήφος κρα τείτω, καὶ οἱ ἀντιλέγοντες ἔστωσαν ἄκυρο.. Σχόλιον Φιλοθέου πατριάρχου. Σημείωσαι τὸ κανονικῶς, καὶ τὸ, εἰ φιλονείκως· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἶπε, ψήφου πολλῶν γινομένης· οὐδὲ· Εἰ ἀντιπλέγοιεν, ἁπλῶς. Εἰ γὰρ ἀφιλονείκως καὶ ὀρθῶς ἀντιλέγοιεν, οὐδὲ οἱ δύο πάντως παροπτέοι. Ο γ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ὑπὸ δὲ τριῶν ἐπισκόπων ἐπισκόπου ψηφιζομένου, εἰ ἀντιλογία περὶ αὐτοῦ γένοιτο, καὶ ἕτεροι δύο τοῖς τρισὶ προσζευχθήτωσαν. Καὶ οὕτως, εἰ ἀπὸ τούτων καθαρός φανείη, χειροτονείσθω. Ο ς' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Εἰ δέ τιν: ἐπαρχία εἷς μόνος ἐπίσκοπος κατελεί φθη, κἀκεῖνος παρὰ τοῦ μητροπολίτου κληθεὶς εἰς ἐπισκόπου χειροτονίαν, μὴ παραγένηται, μήτε μὴν ἀντιγράψῃ, τὸ ἱκανὸν ὁ μητροπολίτης εχέτω. Με τροπολίτου δὲ χειροτονουμένου, καὶ οἱ πλησιόχωροι τῆς ἐπαρχίας παρέστωσαν. Σχόλιον Φιλοθέου. Τουτέστιν, ἱκανὸ; ἔστω καὶ μόνος ὁ μητροπολίτης εἰς τὸ ψηφίσασθαι· οὐ γὰρ καὶ χειροτονήσει μεμο νωμένος αὐτὸς, εἰ μὴ κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα. Ο κε' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ἐν κώμῃ δὲ ἢ χώρᾳ, ἐν ᾗ καὶ πρεσβύτερος ἀρκεῖ, ἐπίσκοπος μὴ γινέσθω, ἵνα μὴ τὸ τοῦ ἐπισκό που κατευτελίζηται όνομα. Ο λ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ γ' τῆς 5. *Ος δὲ δι' ἀρχόντων ἐπίσκοπος γένηται, καθαιρεί σθω τε καὶ ἀφοριζέσθω μετὰ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ· Qui per magistratus factus fuerit episcopus, deponitor et segregator, una cum iis, qui com ipso communionem habent; omnis enim electio Sacerdotis, quæ a mundanis magistratibus fi, πᾶσα γὰρ ψῆφο; ἱερωμένου ἡ παρὰ κοσμικῶν ἀρχόν jrrita est. Scholium. Propter excessum malitiæ. Talem vero etiam anathemati subjicit Gennadii patriarchæ hinc inde missa epistola. 18 Carthaginensis. Qui ordinatur, a synodis decreta sciat. 36 apostolorum, et 7 et 8 Antiochenæ. Ordinatus episcopus, si munus hoc non susceperit, tam diu segregator, donec susceperit. Sin a populo non fuerit acceptus, clerus quidem segregator, quod plebem non instruxerit: ipse vero maneat episcopus. των, άκυρος. Σχόλιον. Διὰ τὴν τῆς κακίας ὑπερβολήν. Τὸν τοιοῦτον δὲ καὶ ἀναθεματίζει ἡ τοῦ πατοιάρχου Γενναδίου ἐγκύκλιος ἐπιστολή. Ο ιη' τῆς ἐν Καρθαγένη. Μανθανέτω ὁ χειροτονούμενος τὰ ταῖς συνόδοις δόξαντα. Ο λς' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ζ' καὶ η' τῆς ἐν Αντιοχεία. Ο χειροτονηθεὶς ἐπίσκοπος εἰ μὴ τὴν λειτουρ γίαν δέξαιτο, ἀφοριζέσθω ἕως ἂν δέξηται. Εἰ δὲ παρὰ τοῦ λαοῦ μὴ δεχθῇ, ὁ μὲν κλῆρος ἀφοριζέσθω, και μὴ τὸν ὄχλον πεπαίδευκεν· αὐτὸς δ᾽ ἐπίσκοπος με κάτω.

Οἱ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Οἱ τὴν χειροτονίαν ἐξομνύμενοι μὴ ἀναγκαζέ. σθωσαν· καὶ μάλιστα, εἰ καὶ μηδεμία παραμυθία ἐκ τῶν τοῦ ὅρκου ῥημάτων εἴη. Οις τῆς α' και β' λεγομένης. Ἐπίσκοπος μηδενὶ τρόπῳ ἐν ἐκκλησίᾳ γινέσθω, ἧς ὁ προεστὼς ἔτι ζῇ, καὶ τῆς ἰδίας ἀπολαύει τιμῆς· εἰ μὴ πρότερον αὐτὸς τὴν ἐπισκοπὴν παραιτήσαιτο. Δεῖ γὰρ πρότερον κανονικῶς μετ' ἐξετάσεως τὸν ἐπίσκοπον καθαιρεθῆναι, καὶ οὕτως ἕτερον ἀντ᾽ αὐτ τοῦ προβιβασθῆναι. ῾Ο δ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Καὶ εἰ παρὰ τῶν γειτονούντων ἐπισκόπων ἐπίσκοπος καθαιρεθῇ, καὶ φάσκει πάλιν ἔχειν ἀπολογίαν, εἰ μὴ ὁ Ρώμης ὁρίσει, ἕτερος εἰς τὴν αὐτοῦ καθ έδραν μὴ καθιστάσθω. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Β'. Τις ἐπίσκοπος γίνεται, καὶ τὶς οὐ γίνεται. Ο τ' τῶν ἀποστόλων. Νεοφώτιστος, ἢ ἐκ φαύλης διαγωγῆς, ἐπίσκοπος μὴ γινέσθω, εἰ μὴ θεία χάριτι. Σχόλιον. Ηγουν, εἰ ἀποκάλυψις περὶ αὐτοῦ γένηται, ὥσπερ Ανανίᾳ περὶ Παύλου. Ο οξ' αὐτῶν. Ετερόφθαλμος καὶ χωλὸς, εἰ ἄξιος, ἐπίσκοπος για νέσθω. 'Ο οξ' αὐτῶν. Τυφλὸς δὲ, και χωρίς, μή γινέσθω. Ο ιζ' τῆς α' και β' λεγομένης. Μηδεὶς τῶν λαϊκῶν ἢ μοναχῶν ἀθρόον εἰς τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ὕψος ἀναγέσθω, εἰ μὴ ταῖς ἐκκλησιαστι τοῖς πρότερον βαθμοῖς ἐξετάζοιτο, ἐν ἑκάστῳ τάγ ματι τὸν νενομισμένον χρόνον ἀποπληρῶν. Ο ι τῆς ἐν Σαρδικῇ. Καὶ ἐξ ἀγορᾶς πλούσιος, ἢ σχολαστικός, εἰς τὴν ἀρχιερωσύνην μή καθιστάσθω, εἰ μὴ διὰ χρόνου καὶ δοκιμασίας οὗτος ἐκκλησιαστικούς πρότερον διέλθοι βαθμούς· ὁ γὰρ μὴ οὕτω, νεόφυτος. Ο ιβ' τῆς ἐν Λαοδικεία. 10 Basilii Magni. Qui ordinationem ejurant, non cogantur: ac praesertim, si nullum ex jurisjurandi verbis «olatium sit. 16 synodi, quæ 1 et 2 dicitur. Episcopus nullo modo. fiat in. ecclesia, cujus preses alluc vivit, et honore suo fruitur: nisi prius ipse repudiaverit episcopatum. Oportet enim prius secundum canones adhibito examine deponi episcopum, et sic alium in ejus locum promoveri. 4 Sardicensis. Si episcopus a vicinis episcopis depositus fuerit, ac rursum dicat, habere se purgationem: nisi Romanus episcopus statuerit, alius in solium ipsius ne constituitor. TITULUS II. Quis fat episcopus, et quis non fat. Canon 80 apostolorum. Recens per baptismum illuminatus, aut ex prava eonversatione, non fiat episcopus nisi divina gratia. SCHOLIUM. Videlicet, så revelatio de ipso contigerit, quemadmodum Ananiæ de Paulo. 77 corumdem. Qui alterum duntaxat oculum habet, et qui claudus est, si dignus fuerit, episcopus fiat. 78 eorumdem. Cacus autem, et surdus, non fiat. 17 ejus, quæ 1 et 2 dicitur. Nemo laicorum vei monachorum subito ad episcopatus sublimitatem provehatur, nisi gradibus ecclesiasticis prius exploretur, consuetum tempus in ordine quolibet complens. 10. Sardicensis. Ex foro dives, aut scholasticus, in pontificatu non constituatur, nisi per aliquod temporis spatium, et explorationem, gradus ecclesiasticos prius percurrerit. Nam qui sic non agit, novitius est. 12 Laodicenæ. Ordinandus episcopus, nisi librum Psalmorum tenet, omnemque Scripturam divinam, et sacros Ο χειροτονησόμενος ἐπίσκοπος, εἰ μὴ τὸν Ψαλ τῆρα γινώσκει, καὶ τὴν θείαν πᾶσαν Γραφήν, καὶ τοὺς Ιεροὺς κανόνας ἐρευνητικῶς, ἀλλὰ μή παρ- canones indagatorie, non transitorie legit, ita quiοδευτικῶς ἀναγινώσκει, ὥστε καὶ αὐτὸν κατὰ τὰ θεῖα Εντάλματα ἀναστρέφεσθαι, καὶ τὸν ὑπ' αὐτὸν διδά σκειν λαὸν, μὴ χειροτονείσθω. Ο κη' τῆς δ'. Οἱ Πόντου, καὶ Ασίας, καὶ Θρᾴκης, καὶ οἱ βάρο βαροι, παρὰ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως χειροτονεί. σθωσαν, τῶν ἴσων πρεσβείων τῷ 'Ρώμης ἀξιωθέν της, διὰ τὴν τῶν σκήπτρων μετάθεσιν. Τίνα δεῖ ποιεῖν τὸν ἐπίσκοπον. 'Ο λη τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ κε' τῆς ἐν Ἀντιο χείᾳ. Διοικείτω μετ' ἐξουσίας τὰ τῆς ἐκκλησίας ὁ ἐπί σκοπος πράγματα, μή τι τούτων σφετεριζόμενο;, ἢ dem, ut et ipse secundum præcepta divina vival, et subditum sibi populum doceat, non ordinator. 28 synodi 4. Episcopi Ponti, et Asiæ, et Thraciae, et barbari, a Constantinopolitano ordinantor: qui pares cum Romano consecutus est honores, propter imperii translationem. TITULUS IIT. Quænam facere debent episcopus. Canon 78 apostolorum, et 25 Antiochenæ. Episcopus cum potestate res ecclesiæ administret, nihil ex eis depeculando, vel abutendo, vel

cognatis dando (uisi forte tanquam pauperibus), καταχρώμενος, ἢ τοῖς συγγενέσι διδοὺς, εἰ μή που vel potestatem in eas cognatis concedendo. Qui delinquit, ab Ecclesia multator. 40 apostolorum, et 24 Antiochenæ. Tam episcopi, quàm ecclesiæ res manifestentur, ut et de suis disponat episcopus, et ecclesia damni maneat expers. 41° apostolorum. Ecclesiæ res episcopus in potestate habeat, easque prout Deo gratum fuerit, administret. 26 synodi 4. Cuilibet ecclesiæ dispensator ex clero constituitor. lioc qui negligit episcopus, multabitur. Quod si metropolitanus in ecclesia sua dispensatorem non facit, patriarcha faciat; et si non facit episcopus, faciat metropolitanus. Consimiliter et in monasteriis agendum. ' 19 habita in Trullo. Qui præsunt ecclesiis, maxime quidem omni tempore, sed præcipue tamen diebus Dominicis doceant, ex sacris Scripturis, oracula Scripturæ enarrantes. 3 Carthaginensis. Episcopi, presbyteri et diaconi, continentes in omnibus sunto; ut quæ petunt, impotrent: et a mulieribus abstinento. 43 ejusdem. Poenitentibus episcopus pœnitentiam statuat, et praeter ipsius sententiam presbyter eos, nisi urgente necessitate, non reconciliet. Tum qui poenitentiam agentes non recipit, deponitor. 4 Basilii Magni. Quod si horum aliquem humanius tractaverit, ob excellentem confessionem, veniam mieretur. 5 Carthaginiensis. Sint defensores [ecclesiarum], ut episcopus non molestetur. 54 ejusdem. ὡς πένησιν, ἢ τὴν ἐξουσίαν τούτων τοῖς συγγενέσι παρέχων. Ο δὲ παραβαίνων, ἐπιτιμάσθω παρὰ τῆς Εκκλησίας. Ὁ μ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ κδ' τῆς ἐν Άντιοχείᾳ. Φανερούσθω τὰ τοῦ ἐπισκόπου, καὶ τὰ τῆς ἐκκλησ σίας πράγματα, ὡς ἂν καὶ ὁ ἐπίσκοπος διατίθηται, καὶ ἡ ἐκκλησία μένῃ ἀζήμιος. Ὁ μα' τῶν ἀποστόλων. Τῶν τῆς ἐκκλησίας πραγμάτων ὁ ἐπίσκοπος ἐξουσιαζέτω, καὶ διοικείτω ταῦτα κατὰ τὸ Θεῷ φίλον. Ο κς' τῆς τετάρτης. Οικονόμος ἑκάστῃ τῶν ἐκκλησιῶν ἀπὸ τοῦ κλήρου γινέσθω. Ὁ δὲ τούτου καταφρονῶν ἐπίσκοπος, ἐπιτιμηθήσεται· τοῦ μητροπολίτου δὲ μὴ ποιοῦντος οικονόμον ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ, ὁ πατριάρχης ποιείτω· καὶ τοῦ ἐπισκόπου μὴ ποιοῦντος, ὁ μητρο πολίτης. Κατὰ ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ τῶν μοναστηρίων. Ο ιθ' τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ. Οἱ τῶν ἐκκλησιῶν προϊστάμενοι, μάλιστα μὲν διαπαντός, ἐξαιρέτως δὲ ἐν ταῖς Κυριακαῖς διδασχέτωσαν, ἐκ τῶν θείων Γραφῶν, τὰ τῆς Γραφῆς ἐξω ηγούμενοι λόγια. ῾Ο γ τῆς ἐν Καρθαγένη. Επίσκοποι, πρεσβύτεροι, καὶ διάκονοι, ἐγκρατεῖς ν ἅπασιν ἔστωσαν, ἵνα τῶν αἰτουμένων τυγχάνωσι καὶ γυναικῶν ἀπεχέσθωσαν. Ο μγ' τῆς αὐτῆς. Τοῖς μετανοοῦσιν ὁ ἐπίσκοπος την μετάνοιαν δριζέτω, καὶ παρὰ γνώμην αὐτοῦ, πρεσβύτερος αὐτοὺς, εἰ μὴ δι' ἀνάγκην, μὴ καταλλαττέτω. Καὶ ὁ μὴ προσδεχόμενος τους μετανοοῦντας, καθαιρεί σθω. Ὁ δ' τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Καὶ εἴ τινι τούτων φιλανθρωπότερος δι' υπερβο λὴν ἐξομολογήσεως γένοιτο, συγγνωστέος. Ὁ & τῆς ἐν Καρθαγένῃ. Έστωσαν Εκδικοι, ἵνα μὴ ὁ ἐπίσκοπος ἐνοχλῆται. Ο γδ' ταύτης. Ὁ ἐν παροικίᾳ κατὰ γνώμην τοῦ, ὑφ᾿ ὃν ἐστιν, Qui in parœcia de sententia illius, cui subėst, constitutus est episcopus, intra limites suos ma- ἐπίσκοπος καταστάς, ἐπὶ τῶν οἰκείων ὅρων με neal. TITULUS IV. Quæ ab episcopo fieri non debeant. Canon 14 apostolorum, et 15 ejus, quæ 1 et 2 dicitur. Ne suam parœciam relinquens episcopus insiliat in alteram nisi conducibilior eis, tanquam ad docendum magis idoneus, judicetur: idque plurium episcoporum tam judicio, quam hortatu. Scholium. rursus suam Non, ut semper illis adsit, istuc dicit; sed ad tempus, utilitatis populi causa, et ut ad parœciam revertatur. γέτω. Τίνα δεῖ μὴ ποιεῖν τὸν ἐπίσκοπον. Ο ιδ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ιε' τῆς σ' καὶ β' λεγομένης. Ἐπίσκοπος μὴ ἐῶν τὴν ἑαυτοῦ παροικίαν, ἑτέρα ἐπιπηδάτω, εἰ μὴ τοῖς ἐκεῖ λυσιτελέστερος, ὡς δια δακτικώτερος, κρίνοιτο· καὶ τοῦτο πολλῶν ἐπισκό· πων καὶ κρίσει, καὶ παρακλήσει. Σχόλιον. Οὐκ ἐπὶ τῷ ἀεὶ τοῖς ἐκεῖ συνείναι, τοῦτό φησιν· ἀλλὰ πρὸς καιρὸν, ὠφελείας χάριν τοῦ λαοῦ, καὶ πάλιν εἰς τὴν ἰδίαν ἀνακάμψαι.

Ο ιγ' καὶ ὁ κβ' τῆς ἐν ᾿Αντιοχεια. Εἴ τις ἐπίσκοπος ἄνευ πολλῆς παρακλήσεως καὶ γραμμάτων τοῦ μητροπολίτου εἰς ἑτέραν ἐπαρχίαν ἀφίκοιτο, καὶ χειροτονοίη και διοικοίη πράγματα, τά τε πραχθέντα ἄκυρα, καὶ αὐτὸς καθαιρείσθω. ῾Ο κα' τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, καὶ ὁ α' τῆς ἐν Καρθαγένη. ᾿Απὸ δὲ παροικίας εἰς παροικίαν ἐπίσκοπος μὴ καθιστάσθω, μήτε αυθαιρέτως, μήτε ὑπὸ λαοῦ ἐκε βιαζόμενος, μήτε ὑπὸ ἐπισκόπων ἀναγκαζόμενος. Ο α τῆς ἐν Σαρδική. Ο δὲ ἀπὸ ταπεινοτέρας πόλεως ἐφ' ὑψηλοτέραν μεταπηδῶν ἐπίσκοπος, ὡς ἀλαζὼν καὶ πλεονέκτης, μὴ δὲ λαϊκοῦ κοινωνίαν ἐχέτω. 'Ο β' ταύτης. Εἰ δέ τις καὶ γράμματα τῶν τῆς πόλεως ἐκείνης, ἐν ᾗ μετέπεσε, δεικνύει, ἀξιοῦντα δῆθεν αὐτὸν εἰ; τὴν αὐτῶν προστασίαν· ὡς ῥᾳδιουργίαν πεποιηκώς, καὶ στάσεως αἴτιος, μὴ δὲ ἐν τῷ τέλει τῆς κοινωνίας ἀξιούσθω. Ο ις' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. Καὶ σχολάζων ἐπίσκοπος, εἰ δίχα τελείας συνόδου (τελεία δέ ἐστιν, ὅταν καὶ ὁ μητροπολίτης παρῇ) ἐπὶ σχολάζουσαν ἐκκλησίαν ἐπιπηδήσει, κἂν ὁ τῆς πόλεως ἐκείνης λαὸς ἐθελήσῃ, ἀπόβλητος ἔστω. Σχόλιον. Η συνοδική του πατριάρχου Μιχαήλ διάγνωσις συγχωρεῖ καὶ μεταθέσεις ἐπισκόπων γίνεσθαι, γνώ η τοῦ πρωτεύοντος αὐτῶν, χρείας κατεπειγούσης πρὸς το λυσιτελέστερον. Καὶ κατ' ἐπίδοσιν ἐπισκόπῳ καὶ ἑτέραν ἐπισκοπὴν δίδοσθαι παρὰ τοῦ πρωτεύοντος ἐν τῇ ἐνορίᾳ αὐτοῦ, ἐν ᾗ καὶ πάσῃ τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἀρχιερατικῶν ἁπάντων δικαίων ποιήσεται, ὅσα καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς αὐτῶν· πάρεξ τοῦ ἐν τῷ ἱερῷ σὺν θρόνῳ ἐγκαθιδρύεσθαι. Ο ιη' τῆς ἐν ᾿Αγκύρα. Ο δὲ παρὰ τῆς αὐτοῦ μὴ δεχθεὶς παροικίας, εἰ ἑτέραις παροικίαις ἐπελθὼν στασιάζει, ἀφοριζέσθω. Συναριθμείσθω δὲ, εἰ θέλει, τοῖς πρεσβυτέροις· στα σιάζων δὲ καὶ ἐν αὐτοῖς, καὶ τῆς τοῦ πρεσβυτέρου τιμῆς ἀπωθείσθω. Ο κα' τῆς ἐν Ἀντιοχεία. Αδίκως δὲ ἐκβληθείς, καὶ εἰς ἑτέραν πόλιν πα ραγενόμενος, μή κωλυέσθω διάγειν, ἕως ἂν εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανέλθῃ. 'Ο δὲ τῶν ἀποστόλων. Ἐπίσκοπος ὑπερόρια μή χειροτονείτω, παρά γνώμην τῶν ἐγχωρίων· ἐλεγχθεὶς δὲ, καθαιρείσθω μετὰ τοῦ χειροτονηθέντος. Σχόλιον. Τὸ δὲ συνοδικὸν σημείωμα του πατριάρχου Μ:- · χαὴλ, τοῦ καὶ ὑπάτου χρηματίσαντος τῶν φιλοτής φων, τοῦ μὲν ἐπισκόπου ἀργίαν ἐπὶ ῥητῷ καταψηφίζεται χρόνῳ· εἰ μή που μετὰ πρώτην καὶ δευτέραν παραίνεσιν πεισθῆναι οὐ βούλεται· τὸν δὲ χειροτονηθέντα ἐν ἐκείνῃ τῇ ἐνορίᾳ ἱερατεύειν, ἐν ᾗ κεχειροτόνηται. Συγχωρεῖ δὲ τοῖς ἀρχιερεῦσι περὶ πίστεως πανταχού διδάσκειν, καὶ κατηχεῖν, καὶ βαπτίζειν τοὺς ἐθενδήποτε ὄντας, καὶ θείων αὐτοῖς μυστηρίων μεταδιδόναι. Ο ις' τῆς α, καὶ ὁ ιβ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Εἴ τις ἐπίσκοπος τὴν ἑτέρῳ διαφέροντα παρά γνώ μην ἐκείνου χειροτονήσει, ἄκυρος ή χειροτονία. 13 et 221Antiochena. Si quis episcopus absque multa cohortatione ac litteris metropolitani aliam in provinciam abeat, et ordinet, et res administret, tum irrita sint, quæ ab eo sunt gesta, tum etiam ipse desponitor. 21 Antiochena, et 4 Carthaginiensis. De parœcia in parœciam non constituatur episcopus, nec sponte sua, nec a populo vim adhibente, nec ab episcopis cogentibus. 1 Sardicensis. Qui a civitate humiliori ad sublimiorem transilit episcopus, tanquam arrogans et avarus, ne quidem laici communionem habeat. 41 ejusdem. Si quis autem et litteras ejus civitatis hominum, in quam transiit, arressentes scilicet ipsum, ut praesit eis, ostendit: quasi qui fraudem commiserit, et seditionis sit auctor, ne quidem in fine conmunionem impetret. 26 Antiochenæ. Etiam * vacans episcopus, si absque integra synodo (et integra est, cum et metropolitanus adest) in ecclesiain vacantem insilierit, licet ita civitatis illius populus voluerit, rejiculus esto. Scholium. Synodica Michaelis patriarchæ sententia permittit et translationes episcoporum fieri, de judicio illins, qui primas inter cos est: usu sic poscente, ad majorem fractum. Tiem episcopo concedi et episcopatum insuper alterum a primate, in territorio ipsius: in quo, et omnibus ejus finibus, omnia pontificalía jura exercebit, quæcunque pont fex eorum germanns exercet: excepto ne in templo cum throno collocetur. 18 Ancyrana. Qui a paracia sua non est susceptus, si alias paracias iuvalens, seditiones excitat, segregator. Referatur autem, si velit, in numerum presbyterorum. Quod si et inter hos seditiose se gerat, etiam presbyteri honore deturbator. 21 Antiochena. Injuste vero ejectus, si aliam in urbem venerit, non istic degere prohibetor, donec ad suam redeat. 35 apostolorum. Episcopus extra territorium suum ne ordinato, præter incolarum voluntatem. Eo nomine convictus, una cum ordinato deponitor. Scholium. Synolie:m vero monumentum patriarche Mi chaelis, qui et philosophorum supremus exstitit, episcopum quidem ad certi temporis vacationem damnat, si post primam et alteram admonitionem obtemperare nolit: ordinatum vero jubet in eo territorio sacerdotis munere fungi, in quo fuit ordinatus. Permittit et pontificibus, ut ubique de file doceant, et catechesin tradant, et homines baptizent undecunque sint, eisque sacramenta impertiantur. 16 synodi 1, et 12 Sardicensis. Si quis episcopus hominem, qui alterius sit, præter illius voluntatem ordinaverit: irrita sit ordinatio.

54 Carthaginiensis. Eumdem si detineat, nec reddat, multator. 24 synodi 4. Qui alterius ecclesiæ clericos susceperit, extra quam si capta sit eorum patria, communionis expers cum ipsis esto. 20 habita in Trullo. Episcopus, qui extra suum territorium publice docet, episcopatu abdicatus, presbyterorum munere furgatur. 11 Sardicensis. Et qui alicujus rei gratia venit aliam in urbem, si ejus urbis episcopus docendi sit imperitus: homilias frequenter non habeat, pudore illum afficiens, alienumque magistratum sibi concilians. 34 apostolorum et 9 Antiochen. Absque suo primate, nihil episcopi faciant, nisi ut quisque negotia suæ parœciæ tractet. Nec primas quidquam sine reliquis agat propter concordiam. Scholium. De dogmaticis quæstionibus loquitur, deque publicis delictis, et institutione pontificum, et aliis talibus. Idem. Episcopus ea tractans, quæ ad rempublicam fisCumque spectant, nisi desinat, deponitor. 2 synodi 4, et 19 septimæ. Qui quem ordinavit, vel promovit accepta pecunia, usque ad mansionarium; una cum ordinato, vel promoto, deponitor. Et ii, quorum interventu gesta res est, olerici quidem, removeantur ab oficio, laici vero, vel monachi, anathenatis rei sunto. Scholium. Tarasii patriarchæ ad Adrianum Papam Romanum epistola eos, qui accepta pecunia ordinant, magis impios esse statuit, quam fuerit Macedonius, et sectatores ejus, Pneumatomachi: Judæque proditori similes ducit, ut qui et ipsi Spiritum sanctum nummis vendant, quemadmodum ille Filium nammis vendidit. Aurea vero bulla imperatoris Isaaei Commeni, quam ratam esse jussit et synodica sententia patriarcha Michaelis, hæc verba continet: In ordinatione sacerdotum, et in canonico, antiqua saneio vigorem obtineat: neve quid amplius in or dinatione capiat episcopus, qui sacerdotes ordinat, prater septem nummos duntaxat aureos. Unam, quando eum lectorem facit; tres, quando diaconum ordinat; et alios tres, quando eum sacerdotem facit. Similiter nomine canonici, a vico habente 50 fumavia, nummum aureum unum accipiat, argenteos 2, arietem umum, hordei modios sex, vini mensuras ses, farina: modios sex, et gallinas 30. flee autem confirmavit et aliud monumentum synodicum patriarchæ Nicolai. synodi 7. Qui agrum, vel argentum, vel aliam speciem a sibi subjertis exigit, et propter aliquid horum a ministerio sacro aliquem arcet, aut segregat, aut venerabile templum claudit, ne ministeria divina in eo fiant, talionis reus esto. Ο γδ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ εἰ τοῦτον κατέχει, καὶ μὴ ἀποδῷ, ἐπιτι μάσθω. 'Ο κδ' τῆς δ'. Ο κληρικούς άλλης εκκλησίας δεξάμενος, εἰ μή που δι᾿ ἅλωσιν τῆς αὐτῶν πατρίδος, ἀκοινώνητος σὺν ἐκείνοις ἔστω. ῾Ο κ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Επίσκοπος ὑπερόρια δημοσίᾳ διδάσκων, τῆς ἐπισκοπῆς πανέσθω, τὰ τῶν πρεσβυτέρων ἐνεργῶν. Ο ια' τῆς ἐν Σαρδική. Καὶ εἰς ἑτέραν διά τι παραγενόμενος πόλιν, εἰ δ τῆς πόλεως ἐκείνης ἐπίσκοπος ἀπείρως ἔχει διδά σκειν, μὴ συνεχέστερον οὗτος ὁμιλείτω, καταισχύ νων ἐκεῖνον, καὶ τὴν ἀλλοτρίαν ἀρχὴν ἑαυτῷ μνηστευόμενος. Ὁ 18 τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ θ' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείς. Δίχα τοῦ πρώτου αὐτῶν, ποιείτωσαν μηδὲν οἱ ἐπίσκοποι, εἰ μὴ τὰ τῆς παροικίας ἕκαστος· ἀλλ' οὐδὲ ὁ πρῶτος ἄνευ τῶν λοιπῶν, διὰ τὴν ὁμόνοιαν. Σχόλιον. Περὶ δογματικῶν λέγει ζητήσεων, σφαλμάτων και νῶν, καταστάσεως ἀρχιερέων, καὶ ὅσα τοιαῦτα. Ὁ αὐτός. Δημόσια διαχειρίζων ἐπίσκοπος, εἰ μὴ παύοιτο, καθαιρείσθω. Ὁ β' τῆς δ', καὶ ὁ ιθ' τῆς ζ. Ο χειροτονήσας, ἢ προβαλὼν ἐπὶ χρήμασι, μέχρι και προσμοναρίου [al. παραμοναρίου.], καθαιρείσθω σὺν τῷ χειροτονηθέντι ἢ προβληθέντι. Καὶ οἱ μεσάζοντες, κληρικοὶ μὲν ἐκπιπτέτωσαν· λαϊκοὶ δὲ, μονάζοντες, ἀναθεματιζέσθωσαν. Σχόλιον. Ἡ τοῦ Ταρασίου πρός Αδριανόν Πάππαν Ῥώμης ἐπιστολὴ, τοὺς ἐπὶ χρήμασι χειροτονοῦντας, δυσσε 6:στέρους Μακεδονίου, καὶ τῶν περὶ αὐτὸν Πνευμα τομάχων τίθησι, καὶ τοῦ προδότου Ιούδα λογίζεται παρομοίους. τὸ Πνεῦμα καὶ αὐτοὺς τὸ ἅγιον ἀργυ ρίων πιπράσκοντας, ὡς ἐκεῖνος ἀργυρίων πέπρακε τὸν Υἱόν. Τὸ δὲ χρυσόβουλλον τοῦ βασιλέως Ίσαακίου τοῦ Κομνηνοῦ, ὅπερ ἐπεκύρωσε καὶ τὸ συνο δικὴν ψήφισμα τοῦ πατριάρχου Μιχαήλ, φησίν· Ἐπὶ τῇ χειροτονία τῶν ἱερέων, καὶ ἐπὶ τῷ κανονικῷ, τὸν παλαιὸν ἐνεργεῖν τύπον, καὶ μηδὲν ἐπὶ τῇ χειροτο νίᾳ λαμβάνειν πλέον τὸν χειροτονοῦντα τούτους ἐπίσκοπον, ἀλλ᾽ ἢ μόνα τὰ ζ' χρυσά νομίσματα. Εν μὲν, ὅτε ποιεῖ αὐτὸν ἀναγνώστην· τρία δὲ, ὅτε χειροτονεῖ αὐτὸν διάκονον· καὶ ἕτερα τρία, ὅτε ποιεῖ [πληροῖ αὐτὸν ἱερέα. Ωσαύτως καὶ ὑπὲρ τοῦ και νονικοῦ, ἀπὸ τοῦ ἔχοντος χωρίου λ' καπνούς, νόμισμα χρυσοῦν ἕν, ἀργυρᾶ β', κριόν ἕνα, κριθῆς μοδίους [μόδια] ἓξ, οίνου μέτρα σ', αλεύρου μοδίους ς', καὶ ὄρνις όρνιθας] λ'. Ταῦτα δὲ ἐπεκύρωσε καὶ ἕτερον συνοδικὸν σημείωμα του πατριάρχου Νικολάου. 'Ο δ' τῆς ζ. Ο χρυσίον, ἢ ἀργύριον, ἢ ἕτερον εἶδος τοὺς ὑπ' αὐτὸν ἀπαιτῶν, καὶ διά τι τούτων τῆς λειτουργίας ἀπείργων τινά, ἢ ἀφορίζων, ἢ σεπτὸν κλείων ναόν, μὴ γίνεσθαι ἐν αὐτῷ τὰς τοῦ Θεοῦ λειτουργίας, ὑπου κείσθω ταυτοπαθεία.

Εκ τῆς πρὸς τοὺς ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπους, τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Μηδεὶς δὲ χειροτονῶν ἐπὶ χρήμασι, σοφιζέσθω τὸ πράγμα, διὰ τοῦ μὴ προλαμβάνειν, ἢ μὴ ἅμα λαμβάνειν, ἀλλὰ μεταταῦτα λαμβάνειν. Λαμβάνειν γάρ ἐστι τὸ ἀτεδήποτε λαβεῖν· τοῦτο δὲ, φιλαργυρία· ἡ δέ ἐστιν εἰδωλολατρεία· μὴ οὖν Χριστοῦ τὰ εἴδωλα προτιμάσθω, μὴ δὲ τὸν Ἰούδαν μιμήσησθε, προδι δόντες ἐπὶ λήμμασι τὸν ἅπαξ ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθέντα. Ἐπεὶ καὶ τὰ χωρία καὶ αἱ χεῖρες τῶν τοὺς καρπούς τούτους δεχομένων, Ακελδαμᾶ κληθή. σονται. Ὁ κθ' τῆς δ'. Ο καταβιβάζων ἐπίσκοπον εἰς πρεσβύτερον, ἱερά συλος. Ο γὰρ ὑπαίτιος, καὶ ἀνίερος· ὁ δὲ ἀνέγκλητος, ἔστω καὶ ἐπίσκοπος. 'Ο ιβ' τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ. Επίσκοπος γυναικὶ συνοικῶν, καθαιρείσθω. 'Ο ιη' τῆς ζ'. Μὴ δὲ ἐν ἐπισκοπείοις, ἢ μοναστηρίοις γυναῖκες ἐνδιαιτάσθωσαν. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος, ἢ ἡγούμενος, δούλῃ ἢ ἐλευθέρᾳ εἰς διακονίαν χρῷτο, ἐπιτιμάσθω ἐπιμένων δὲ, καθαιρείσθω. Ενθα δὲ ἐπίσκοπος ἢ ἡγούμενος καθ᾽ ὁδὸν καταλύσει, αἱ γυναῖκες ἐκείνου παρόντος ἀναχωρείτωσαν. Ο κζ' τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ. Ο λειψάνων ἄνευ ἁγίων ναὸν καθιερῶν, ὡς παραβαίνων τὰς ἐκκλησιαστικές παραδόσεις, καθαι ρείσθω. 'Ο κη' ταύτης. Ἐπίσκοπος ἐκποιῶν τι τῶν εὐπροσόδων αὐτουρ γιῶν τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ μάλιστα ἄρχουσιν, ἐκδιω κέσθω· καὶ ἡ πρᾶσις άκυρος μενέτω. Κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἡγουμένων. Ο κς' τῆς ἐν Καρθαγένῃ, καὶ ὁ λγ'. Καὶ ὅλως πρᾶγμα τῆς ἐκκλησίας ἐπίσκοπος μὴ πιπρασκέτω, εἰ μὴ ἄρα ἀπρόσοδον εἴη, καὶ πολλή τις ἀνάγκη κατεπείγει. Καὶ τότε τῇ τοῦ πρωτεύον τις γνώμῃ, καὶ τῆς συνόδου, ἢ τῶν γειτονούντων καν ἐπισκόπων· μὴ οὕτω δὲ ποιήσας, ὑπεύθυνος. Ο ις' τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ. Ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς λαμπραῖς ἑαυτὸν ἐσθῆσι κοσμῶν, ἢ μύρα χριόμενο;, εἰ μὴ παύοιτο, ἐπιτιμά σθω [καθαιρείσθω]. Ο ις' τῆς α' και β' λεγομένης, δια' τῆς ἐν Σαρδικῇ, καὶ ὁ α' τῆς ἐν Καρθαγένη. Εἴ τις ἐπίσκοπος τῆς ἰδίας ἀμελοίη ποίμνης, καὶ μέτε νότῳ, ἡ βασιλικῷ, ἢ πατριαρχικῷ κελεύσματι κατεχόμενος, ὑπὲρ ἐξαμηνιαῖον χρόνον ἀποδημοίη, τῆς τοῦ ἐπισκόπου τιμῆς καὶ ἀξίας παντελῶς ἀλλοτριούσθω. Ο ιβ' τῆς ἐν Σαρδική. Καὶ ὁ εἰς ὑπερορίους αὐτῷ κτήσεις ἀπερχόμενος, μὴ πλέων τῶν τριῶν ἑβδομάδων ἐν αὐτοῖς χρονι ζέτω. Ο ρκα' τῆς ἐν Καρθαγένη. Οἱ δὲ τῶν ἀνηκόντων ἀμελοῦντες, παρὰ τῶν γειτοκούντων αὐτοῖς ἐπισκόπων ἐγκαλείσθωσαν, καὶ εἰ Ex epistola Basilii Magni, ad subjectos sibi εγιςτυμος. Nullus ob pecuniam ordinans, astuto prætextu rem velet, quod antea non acceperit, vel non simul accipiat, sed deinceps accipiat. Nam accipere, quo cunque tempore capere est. Hoc autem, avaritia; quae cultus est illoli. Quare Christo idola ne pre rantur, neve Judam imitemini, prodentes acceptis muneribus eum qui semel pro nobis est crucifixus. Nam et agri et manus eorum, qui fructus istos accipiunt, Aceldama vocabuntur. 29 synodi 4. Qui episcopum degradando 'presbyterum facit, sacrilegus est. Nam qui allinis est culpa, jam gradu ´excidit: qui vero expers criminis, sit etiam episcopus. 12 habita in Trullo. Episcopus mulieri cohabitans, deponitor. 18 synodi 7. Nec in ædibus episcoporum, nec monasteriis, mulieres immorentur. Si quis autem episcopus, vel abbas, serva liberave suum ad ministerium utitur, increpator: et in sententia persistens, deponitor. Ubicunque vel episcopus, vel abbas, in itinere diverterit, eo præsente, mulieres secedant. 27 habitæ in Trullo. Qui absque reliquiis sanctis templum consecrat, velut ccclesiasticas traditiones violans deponitor. 28 ejusdem. Episcopus, qui aliquid de fertilibus locis episcopatus alienat, præsertim magistratibus, expelitor: et venditio moueat irrita. Consimiliter et de abbatibus statuendum. 46 Carthaginiensis, et 33. Prorsus ecclesiæ rem non distrahat episcopus, nisi sterilis sit, et magna quædam necessitas urgeat. Et tunc quidem fiat de sententia primatis, et synodi, et finitimorum episcoporum. Aliter si fecerit, pœnæ reus esto. 16 habite in Trullo. Episcopus, vel clericus, splendidis sese vestibus Oruans, aut unguentis delibutus, nisi desinal, castigator [deponitor]. 16 synodi, quæ 1 et 2 dicitur, et 11 Surdlicensis, et 4 Carthaginiensis. Si quis episcopus gregem suum negligat, ac neque morbo, neque imperatorio, vel patriarchico abjussu præpeditus, ultra sex mensium Leinputs - sit peregre prorsus episcopi honore dignitateque priretur. 12 Sardicensis. Et qui ad praedia sua proliciscitur, extra territorium sita, non ultra tres septimanas in eis commoretur. 121 Carthaginiensis. Qui ad se pertinentia negligunt, ab episcopis sibi finitimis reprehenduntor, ac si quidem nihil

intra fox nienses fecerint, addicuntur ei qui lucrari μηδὲν ἐντὸς ἐξ μηνῶν δράσαιεν, τῷ δυναμένῳ χερpotest; nisi forte paruerit, id cos facere ratione administrationis, non per negligentiam, 12 habitæ ad Sanctam Sophiam. Pontifex ad locum pœnitentium sese non degradet. Si vero degradaverit, non amplius honorem pontificalem sibi vindicet. 4 Antiochenæ. Episcopus a synodo depositus, aut presbyter, aut diaconus, ab episcopo suo, si quid obire sacri ministerii fuerit ausus, non amplius ullam restitutionis in integrum spem habeat; et qui cum co communicant, segregantor, præsertim si latam in eum sententiam norint. 11 Antiochena. Episcopus, aut presbyter, qui præter netropolitani sui voluntatem ad imperatorem abiit, tam a communione, quam dignitate summovetor. 7 Sardicensis. Aliter ad imperatorem non abeat episcopus, quam si viduarum, et pupillorum, et afflictorum justum patrociniuin impellat. 8 ejusdem. Sin ipse propter aliquam hujusmodi causam proficiaci nolit, quod eum in castris commorari pudeat, diaconus ablegator. 21 ejusdem. Episcopus episcopum iter facientem conspiciens, itineris causam exquirat; ac siquidem deprehenderit cum non ob aliquam causam ex iis, quas delerninavimus, ad imperatorem, vel alio profici scentem litteris ejus non subscribat. nec cum co communicet. 12 Antiochenæ. Depositus, nisi majorem ad synodum se contulerit, et ad eam retulerit de juribus, quæ habere se putat, sed imperatori potius molestus fuerit, ne quidem purgandi sui locum habeat, nec spem futuræ in integrum restitutionis. 40 Laodicenæ, et 53 [56] ac 76 Carthaginensis. δᾶναι προσκυρούσθωσαν, εἰ μή που δι᾿ οἰκονομίαν, ἀλλ' οὐχὶ δι' ἀμέλειαν φανεῖεν τοῦτο ποιοῦντες. Ο ιβ' τῆς ἐν τῇ 'Αγίᾳ Σοφία. ᾿Αρχιερεὺς εἰς τὴν τῶν μετανοούντων χώραν ἑαυ τὸν μὴ καταβιβαζέτω· καταβιβάσας δὲ, μηκέτι τῆς ἀρχιερατικῆς ἀντιποιείσθω τιμῆς. Ο δ' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. Ἐπίσκοπος ὑπὸ συνόδου καθῃρημένος, η πρεσού - τερος, ἢ διάκονος ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, εἰ τολμήσεις τι πράξαι τῆς λειτουργίας, μηκέτι μὴ δὲ ἀποκαταστάσεως ἐλπίδα ἐχέτω· καὶ οἱ τούτῳ και νωνοῦντες, ἀφοριζέσθωσαν, καὶ μάλιστα, εἰ καὶ τὴν κατ' αὐτοῦ εἰδεῖεν ἀπόφασιν. Ομα τῆς ἐν ᾿Αντιοχείς. Επίσκοπος ἢ πρεσβύτερος, παρά γνώμην τοῦ Ιδίου μητροπολίτου ἀπελθὼν πρός βασιλέα, ἀπόβλη τος γινέσθω καὶ τῆς κοινωνίας, καὶ τῆς ἀξίας. Ο ζ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Αλλως δὲ ἐπίσκοπος πρὸς βασιλέα μὴ ἀπερχέσθω, εἰ μὴ χηρῶν, καὶ ὀρφανῶν, καὶ καταπονου - μένων δικαία καταναγκάζει βοήθεια. Ο ή ταύτης. Εἰ δὲ αὐτὸς ἀπελθεῖν διά τι τούτων οὐ βούλεται, αἰσχυνόμενος δῆθεν διατρίβειν ἐν στρατοπέδω, διά κονος ἀποστελλέσθω. 'Ο και ταύτης. Επίσκοπος ἐπίσκοπον ὁδεύοντα θεασάμενος, τὴν αἰτίαν τῆς ὁδοιπορίας ἐξεταζέτω· κἂν αὐτὸν εύρῃ, μὴ διά τι τῶν ἡμῖν ὁρισθέντων ἢ πρὸς βασιλέα, ἢ ἀλλαχόσε ὁδεύοντα, μὴ τοῖς αὐτοῦ γράμμασιν ὑπο γραφέτω, μήτε μὴν αὐτῷ κοινωνείτω. Ο ιβ' τῆς ἐν Αντιοχεία. Ο καθηρημένος, εἰ μὴ ἐπὶ μείζονα τραποίη σύν οδον, καὶ ἃ νομίζει δίκαια έχειν προαναφέροι, ἀλλ' ἐνοχλοίη βασιλεί, μήτε χώραν ἀπολογία; ἐχέτω, μήτ' ἐλπίδα μελλούσης αποκαταστάσεως. 'Ο μ' τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, καὶ ὁ κγ' [al. νς'] καὶ δος τῆς ἐν Καρθαγένη. Επίσκοπος καλούμενος ἐπὶ σύνοδον, καὶ ἀθετῶν, εἰ μὴ δι' ἀνωμαλίαν, ἐπιτιμάσθω· εἰ δὲ καὶ τῷ ἰδίῳ πλήθει θαρρών, τῆς ἀδελφικῆς ἀγάπης καταφρονεί, Qui vocatur ad synodum episcopus, idque pro mihilo ducit, excepta infirmitatis causa, increpator. Sin multitudine sua fretus, charitatem fraternam despicit, magistratus animadversione casti- ἀρχοντικῶς παιδενέσθω. gator. 5 Sardicensis. Episcopus hand arcessitus ad urbem ne pergat. Et a coepiscopo dissidens ad aliam provinciam ne provocet: nisi forte visum fuerit episcopo Romano, debere causam ejus ab aliis cognosci. 9 synodi 4. Si quis episcopus, clericusve, cum metropolitano controversianı habeat, coram Constantinopolitano litiget. 5 Sardicensis, Episcopus a coepiscopis dannatus, si Romani episcopi opem imploraverit, isque statuerit, cave sam ejus a finitimis debere cognosci, fiat. Si rurΟ γ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Επίσκοπος ἄκλητος εἰς πόλιν μὴ διαβαινέτω καὶ συνεπισκόπῳ διαφερόμενος, ἄλλην ἐπαρχίαν μὴ ἐκκαλείσθω, εἰ μή που δόξει τῷ Ῥώμης καὶ παρ' ἄλλοις τοῦτον κριθῆναι. 'Ο θ' τῆς δ'. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος ἢ κληρικός προς μητροπολί την ἀμφισβητοίη, ἐπὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως δικαζέσθω. Ὁ δ τῆς ἐν Σαρδική. Επίσκοπος παρὰ τῶν συνεπισκόπων κατακριθεί. εἰ τὴν Ῥώμης ἐπικαλέσεται, κἀκεῖνος ἐρίσει παρά τῶν ἀγχιστευόντων αὐτὸν κριθῆναι, γινέσθω. Καὶ

αὖθις εἰ τοῦτον ἀνακαλέσεται, καὶ ὁ Ρώμης πρε- sus eumdem imploraverit, et Romanus allegatis σβυτέρους ἀποστείλας, ὁρίσει πάλιν αὐτὸν κριθῆναι, καὶ τοῦτο γινέσθω. ῾Ο ι' τῆς ἐν Σαρδικῇ, καὶ ὁ 10' τῆς ἐν Καρθα γένῃ. (κοινωνίας ἀξιῶν ἐν γνώσει τὸν ἀκοινώνητον, ὑπεύθυνος. ῾Ο ς' τῆς ἐν Ἀντιοχεία. Ακοινώνητος παρ' ἑτέρου πρότερον μή δεχέσθω, ἢ παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου· πλὴν εἰ μὴ συνόδου γενομένης απαντήσας ἀπολογήσεται, καὶ τὴν σύνο οδον πείσα;, ἑτέραν ἀπόφασιν δέξεται. Ο ιγ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο τῇ ἰδίᾳ ὁμολογία ή υπογραφῇ ἐναντιούμενος Επίσκοπος, τῆς τιμῆς ἀποστερείσθω. Ο κβ' ταύτης. Επίσκοπος ή κληρικός αἱρετικόν μή συνεισ εγέτω, μὴ δέ τι τῶν ἰδίων δωρείσθω, μὴ δ' ἂν εἴη συγγενής. 'Ο πα ταύτης. Τῷ δὲ αἱρετικοὺς ἢ "Ελληνας γράφοντι κληρονό μους, ἀνάθεμα. 'Ο κγ' ταύτης. Επίσκοπος πέραν θαλάσσης μὴ ἀποδημείτω, εἰ μὴ τοῦ πρώτου τῆς χώρας ἀπολυτικὴν λάθη παρά θεσιν. Ο λβ' ταύτης. Ἐπίσκοπος ἢ κληρικός μηδὲν πρότερον ἔχων, εἶτα κτησάμενος πράγματα, εἰ μὴ τῇ ἐκκλησίᾳ ταῦτ᾽ ἀφιερώσει, ὡς διηρπακὼς [ὡς Δεσποτικά διηρπακώς] πράγματα, ἐνεχέσθω. Καὶ εἰ συγγενικών δικαίων κληρονομήσειε, κἀκ τούτων ἀφιερούτων τῇ ἐκκλησίᾳ. Ο δέ τι τῶν ἰδίων ἀφιερώσας, εἶτα με ταμεληθεὶς, ἀνάξιος τῆς ἐκκλησιαστικῆς κρινέσθω τιμής. 'Ο λε' ταύτης. Επίσκοπος ἢ κληρικὸς τὰ ἴδια τέκνα πρὸ τῆς τῶν τρόπων αὐτῶν σταθηρότητος ἢ τῆς ἡλικίας ποιῶν αὐτεξούσια, τῶν πλημμελημάτων αὐτοῖς και νωνεί. υπς' ταύτης. Μηδεὶς τῶν ἐπισκόπων προτιμὴν ἑαυτὸν τελμάτω τῶν πρὸ αὐτοῦ. Σχόλιον. Τότε ὁ πρότερον χειροτονηθείς τοῦ ὕστερον χει ροτονηθέντος προεκάθητο, καὶ διὰ τοῦτο ταῦτά φησιν. Ο ρζ' ταύτης. Εἷς ἐπίσκοπος ἑαυτῷ μὴ ἐκδικείτω διάγνωσιν. Ο ρκ ταύτης. Ἐπίσκοπος δίκαιον ἔχων ἐπὶ λαῷ, εἰ δυναστεία, ἀλλὰ μὴ ἐπισκόπων κρίσει τοῦτο ζητοίη, ἐκπιπτέτω τοῦ δικαίου, εἰ καὶ γράμματα τοῦ πρωτεύοντος κέι κτηται. Ο ρκγ' ταύτης. Ἐπίσκοπος τῆς καθολικῆς ἑνώσεως ἀμελῶν, καὶ presbyteris. iterum cognoscendam illius causam censuerit, etiam hoc fiat. 13 Sardicensis, et 19 Carthaginensis. Qui exclusum a communione sciens ea dignatur, rens esto. 6 Antiochenæ. Exclusus a communione prius ab alio ne recipitor, quam ab episcopo sno; extra quam si habita synodo, ad eam profectus sese purgaverit, synodoque persuasa, sententiam aliam tulerit. 13 Carthaginensis. Episcopus, qui contra coufessionem vel subscriptionem propriam facit, honore suo spo- · liator. 22 ejusdem. Episcopus, aut clericus, hæreticum ad se mon recipiat, nec de suis aliquid ei donet, tametsi cognatus sit. 81 ejnsdem. Hæreticos ve! paganos hæredes instituenti, anathema. 23 ejusdem. Episcopus peregre trans mate ne proficiscitor, nisi regionis suæ primatis testimonium dimissorium acceperit. 32 ejusdem. Episcopus, aut clericus, qui prius nihil habens, bona deinceps acquisivit; nisi ecclesiae consecret ea, veluti peculatus rerum Dominicarum, reus esto. Quod si hæreditates jure cognationis sibi debilas aulierit, etiam de his ecclesiae dedicet. Qui vero de suis aliquid consecraverit, cujus eum postea penituerit, ecclesiastico indignus buere julicetur. 55 ejusdem. + Episcopus, aut clericus, qui liberos suos aute morum· ætatisve stabilitatem emancipat, delicto - rum ab eis admissorum particeps est. 86 ejusdem. Nullus episcoporum præferre se iis audeat, qui aute ipsum suut. Scholium. 1 temporis qui prius erat ordinatus, ante posterius ordinatum sedebat, ideoque ista dicit. 107 ejusdem. Unus et idem episcopus sententiam sibimetipsi Don exsequatur. 120 ejusdem. Episcopus, qui jus in populum habet, si potentum ope, non judicio episcoporum id sibi vindiret, fus illud amittat, etiamsi litteras priuatis abuerit. 125 ejusdem. Catholicam negligens unionem episcopus, deque

€8 hoc admonitus, post sex nrenses a communione se- περὶ τούτου ὑπομνησθεὶς, μετὰ ἐξ μῆνας ἀκοινώ cluditor. 124 ejusdem. Quod si fallit in hoc, vel hæretici ad fecclesiam catholicam ipso studium adhibente non accesserint; ab episcopatu submovetur. 152 ejusdem. Episcopus, qui de quodam ait, eum sibi privatim delictum aliquod esse confessum, idque is inficietur; files episcopo non habetor. 133 [al. 136] ejusdem. Qui injuste alicui non communicat, et ipse com. munionis exsors. 2 S. Cyrilli. Præter ecclesiasticas leges est, quod nonnulli sacerdotes recusationum libellos offerunt. Quippe si digni sunt, ministerium sacrum obeant; sin autem, non remontient, sed velut damnati excedant. 5 ejusalem. Si quis aliquid eorum quæ divinitus gubernatis Patribus placent, labefactat, non hoc amplius dispensatio vocanda, sed prævaricatio, et desertio dogmatis, et in Deum impietas. Scholium Citrensis. Metropolitanus episcopi quidem sibi subditi concessu, in ejus territorio sacra peragat, verum relationem non episcopi, sed patriarchæ faciat, Non enim admitti debet, et ordini divino refragatur, ut superior relationem sibi subiecti faciat. G apostolorum, et 24 Antioc enæ. Episcopus, qui suo loco constituit alium, segregator, et irrita maneat ordinatio. Sed postquam episcopus obdormiit, dignum synodus ipsa producat. 31 habite in Trullo. Episcopo vita defuncto, metropolitanus ejus bona te depeculetur, sed ea clerus episcopo futuro custodiat. Si nullus sit clerus, tunc metropolitanus consimiliter agal. 25 synodi 4. Ultra menses tres ecclesia non maneat orba, sed intra hos episcopus ordinator, et reditum ejus incolumem dispensator custodiat. Id nisi fiat, non ordinans punietur. 74 Carthaginensis. Mediator autem sedis, nisi enixe dederit óperam, ut in ea sede fiat intra spatium anni episcopus, expellitor. TITULUS V. Quinam ad accusationem episcopi admittantur ‚Het qui non admittantur. Tum qui, et quomodo causam accusati cognoscant. Canon 5 synodi 2. In rebus quidem propriis, etiam male de religione sentiens agat adversus episcopum, velut affectus injuria, sed in ecclesiasticis, orthodoxi et νητος. Ο ρκδ' ταύτης. Καὶ εἰ τούτου καταψεύδεται, ἢ καὶ αἱρετικοὶ μὴ σπουδάζοντος αὐτοῦ τῇ καθολική προσέλθωσι, τῆς ἐπισκοπῆς ἐκπιπτέτω. Ο ρλβ' ταύτης. Ἐπίσκοπος λέγων περί τινος, ἐξομολογήσασθαί τι κατιδίαν αὐτῷ πλημμέλημα, εἰ ἐκεῖνος ἔξαρνος γένοιτο, ὁ ἐπίσκοπος μὴ πιστευέσθω. Ο ρλγ' [al. piς'] ταύτης. Ὁ ἀδίκως μὴ κοινωνῶν τινι, καὶ αὐτὸς ἀκοινώ - νητός. Ο β' τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. Παρὰ τοὺς ἐκκλησιαστικούς έστι θεσμούς, τὸ λι βέλλους παραιτήσεων προσάγειν τινὰς τῶν ἱερουρ γῶν. Εἰ γὰρ ἄξιοι, λειτουργείτωσαν· εἰ δὲ μή, μὴ παραιτείσθωσαν, ἀλλ' ὡς κατεγνωσμένοι ἐξίτωσαν, 'Ο δ' τούτου. Εἴ τις τῶν δοκούντων τοῖς θεοφόροις Πατράς: σαλεύει τι, οὐκέτι τοῦτο οικονομίαν κλητέον, ἀλλὰ πα ράβασιν, καὶ προδοσίαν δόγματος, καὶ περὶ τὸ θεῖον ἀσέβειαν. Σχόλιον τοῦ Κίτρους. Ο μητροπολίτης ἐνδόσει μὲν τοῦ ὑπ᾽ αὐτὸν ἐπι σκόπου, εἰς ἐνορίαν αὐτοῦ ἱερουργείτω· ἀναφορὰν δὲ μὴ τοῦ ἐπισκόπου, ἀλλὰ τοῦ πατριάρχου ποιείτω. Ανένδεκτον γὰρ, καὶ θείας τάξεως ἔμπαλιν, τὸν ὑπερέχοντα τοῦ ὑποκειμένου τούτῳ ποιῆσαι ἀναφο Ο ράν. Ος' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ πδ' τῆς ἐν 'Αντιοχείᾳ. Ἐπίσκοπος ὁ ἀνθ' αὐτοῦ καθιστῶν ἕτερον, ἀφορ ζέσθω, καὶ ἄκυρὸς ἡ χειροτονία μενέτω. Κοιμηθέν τος δὲ τοῦ ἐπισκόπου, ἡ σύνοδος προαγέτω τὸν ἄξιον. Ο λὰ τῆς ἐν Τρούλλο. Επισκόπου τελευτήσαντος, ὁ μητροπολίτης αὐτοῦ μὴ σφετεριζέσθω τὰ πράγματα, ἀλλ' ὁ κλῆρος ταῦτα φυλαττέτω τῷ γενησομένῳ ἐπισκόπῳ. Εἰ δὲ μὴ κλι ρος εἴη, ὁ μητροπολίτης τότε τὸν ὅμοιον τρόπον. Ο κε' τῆς δ'. Καὶ ὑπὲρ τρεῖς μῆνας ἐκκλησία μὴ χηρευέτω, ἀλλ᾽ ἐντὸς τούτων ἐπίσκοπος χειροτονείσθω, τῆς προσόδου ταύτης παρὰ τοῦ οἰκονόμου σώας φυλατ τομένης. Εἰ δ᾽ οὖν, ὁ μὴ χειροτονῶν ἐπιτιμηθήσε ται. ῾Ο οδ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο δὲ καθέδρας μεσίτης, εἰ μὴ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ ἐπίσκοπον σπεύσει ἐν ἐκείνῃ τῇ καθέδρα γενέσθαι, ἐξωθείσθω. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Ε' Τίνες εἰς κατηγορίαν επισκόπου ξεκτοὶ, καὶ τίς νες άδεκτοι. Καὶ τίνες αὐτὸν, καὶ πῶς κρινοῦσι κατηγορούμενον. ῾υ ς' τῆς β'. Ἐπὶ μὲν οἰκείοις, καὶ κακόδοξός τι; ἐγκαλείτω κατ' ἐπισκόπου, ὡς ἀδικούμενος· ἐπὶ δὲ ἐκκλησια στικοῖς, ὀρθόδοξοι τε καὶ κοινωνικοὶ, καὶ παντάπα-

σιν Ανεπίληπτοι. Καὶ οὗτοι ἐπὶ τῶν τῆς ἐπαρχίας communionis participes, et omnino reprehensionis ἐγκαλείτωσαν ἐπισκόπων. Εἰ δὲ ἀδυνάτω; ἔχει παρ' ἐκείνοις λυθῆναι τὸ ἔγκλημα, μείζονι συνόδῳ προσίτωσαν. Πλὴν ἄνευ συγγραφῆς [ αι. ἐγγραφῆς τῆς ταυτοπαθείας μὴ ἀκουέσθωσαν· ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, καὶ βασιλεῖ τυχὸν ἐνοχλῶν περὶ τούτων, ἢ κοσμικοῖς ἄρχουσιν, εἰς κατηγορίαν ἀπρόσδεκτος. ῾Ο κδ' τῆς δ'. Μήτε δὲ κληρικός, μήτε λαϊκὸς ἀδοκιμάστως εἰς ἐπισκόπων ἢ κληρικῶν κατηγορίαν δεχέσθω. ῾Ο η' καὶ ὁ θ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο διαβεβλημένος, Πατέρων καὶ ἐπισκόπων κατο ηγορῶν, μὴ προσδεχέσθω. 'Ο δὲ τῶν ἀποστόλων. Ομοίως καὶ αἱρετικὸς ἄδεκτος εἰς μαρτυρίαν τὴν κατὰ ἐπισκόπου· ἀλλ᾽ οὐδὲ πιστὸς εἶς. 'Ο οδ' τῶν αὐτῶν. Εἰ κατηγορηθείη ἐπίσκοπος παρ' ἀξιοπίστου, καὶ δις καὶ τρὶς δι' ἐπισκόπων κληθείς, καταφρονήσας μὴ ὑπακούσει, τὸ δοκοῦν ἡ σύνοδος ἀποφαινέσθαι. Ο ιθ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Εγκαλούμενος δὲ ἐπίσκοπος, μὴ εὐθὺς ἀκοινώνη τος ἔστω, ἀλλ' εἰ μὴ μετὰ μῆνα χωρὶς ἀνάγκης εἰς τὸν μητροπολίτην ἀπαντήσει, ἢ διὰ μεγάλην ἀνάγπην εἰ μὴ μετὰ δύο, τότε μὴ κοινωνείτω, ἕως ἂν καθαρὸς ἀποδειχθείη. Ὁ δὲ τούτου κατήγορος, ἐὰν προσεδρεύῃ τῷ δικαστηρίῳ, κοινωνείτω· ἀποφυγὼν δὲ, ἀκοινώνητος ἔστω. Ο ιβ' ταύτης. Επισκόπου κατηγορουμένου, εἰ δυσχερὲς εἴη τὴν πᾶσαν σύνοδον συνελθεῖν, δώδεκα γοῦν τὴν ὑπόθεσιν ἐξετασάτωσαν ἐπίσκοποι· πρεσβυτέρου δὲ, ἕξ· διακόνου δὲ, τρεῖς. Σχόλιον. Εντεῦθεν ὁ πατριάρχης Λουκᾶς ἄκυρον ἡγήσατο τὴν τοῦ ἐπισκόπου Αμαθούντος Ἰωάννου καθαίρεσιν, ἦν ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐποιήσατο Κύπρου, ὅτι ια' μέ νοις συνὼν ἐπισκόποις, μὴ ἐπέκεινα ἦν αὐτὸς τῆς τῶν λοιπῶν δωδεκάδος. Ὁ ιδ τῆς ἐν ᾿Αντιοχεία. Καὶ ἐπισκόπου κρινομένου, εἰ οἱ τῆς ἐπαρχίας ἐπίσκοποι διαφέροιντο, καὶ μὴ τὴν αὐτὴν ψῆφον ἐνέγκο:εν, μετακαλείσθωσαν ἕτεροι παρὰ τοῦ μητροπολίτου ἀπὸ τῶν πέλας, διαλύσαι τὴν ἀμφισβήτησιν· εἰ δὲ οἱ πάντες συμφωνοῖεν, ἡ ψῆφος ἐχέτω τὸ βέβαιον, καὶ παρ' ἑτέροις οὗτος μὴ δικαζέσθω Περὶ ἐπαρχιών. Ὁ η' τῆς τρίτης. Εκάστης επαρχίας ἀδιάστως φυλαττέσθω τὰ δί καια· ὁ δὲ τύπον ἕτερον ἀντεισάγων, ἄκυρος. Ο ιβ' τῆς δ'. Καὶ ὁ μίαν ἐπαρχίαν εἰς δύο τεμὼν ἀνίερος· ἡ δὲ βασιλικῷ γράμματι τιμηθεῖσα πόλις, τῆς τιμῆς μόexpertes. Qui quidem ipsi coram provincialibus episcopis eos accusent. Quod si nequeat apud hos terminari actio, majorem ad synodum accedant. Absque tamen inscriptione talionis, ne audiantur. Qui præter hæc facit, et imperatori forte de his molestus est, aut mundanis magistratibus, ad accusationem non admittatur. 24 synodi 4. Neque clericus, neque laicus, examine nullo prægresso, ad episcoporum vel clericorum accusationem admittitor." 8 et 9 Carthaginensis. Insimulatus alicujus criminis, si Patres et episeopos accuset, non admittitor. 85 apostolorum. Similiter et bæreticus ad testimonium adversus episcopum non admittitur, imo nec fidelis umns. 84 eorumdem. Si accusatus fuerit episcopus ab homine idoneo, et his terve per episcopos vocatus, iis contemptis non obtemperaverit, sententiam suam synodus pronuntiet. 49 Carthaginensis. Cum accusatur episcopus, non mox communionis exsors esto; sed si post mensem absque necessitate ad metropolitanum non accesserit, aut si non post menses duas, propter necessitatem ma guam; non communicet, donec purus declaratus fuerit. Accusator antem ejus, si judicium non deseruerit, communicet: sin aufugerit, a communione secluditor. 12 ejusdem. Cum episcopus accusatur, si difficile sit, univerSam convenire synodum, saltem episcopi duodecim causam examinent; si presbyter, sex: si diaconus, tres. Scholium. Hinc Lucas patriarcha motus, irritam censuit Amathuntis episcopi Joannis depositionem, ab archiepiscopo Cypri factam: quod cum ei duntaxat 41 episcopi adessent, duodenarium ipse numerum non superaret. 14 Antiochena. Cum judicatur episcopus, si episcopi provinciæ dissideant, nec candlem sententiam tulerint: alii per metropolitanum a finitimis arcessantur, ad decidendam controversiam. Sin universi consentiant, sententia rala esto, nec apud alios litigel. TITULUS VI. De provinciis. Canon 8 synodi 5. Cujusque provinciæ jura inviolabiliter servantor. Quod si quis aliam formam introducit, irrita esto. 12 quarta. Qui unam provinciant in duas diviserit, jam gradu excidit. Quæ vero civitas honorem metro-

μητροπόλει σωζέσθω τὰ δίκαια. polis per imperatoris litteras est adepta, solo frua- νης ἀπολαυέτω σὺν τῷ ἐπισκόπῳ· τῇ δὲ ὡς ἀληθῶς tur honore, cum episcopo: atque illi, quæ reapse metropolis est, jura sua salva sunto. 17 ejusdem, et 25 habitæ in Trudlo. Rustica et agraria parœcia addicatur ei, qui eam atuorum 30 spatio circa controversiam possidet: intra quos annos liceat de hac altercanti causam coram provinciæ synodo dicere. 107 Carthaginensis. Qui locum in fecclesiam] catholicam convertit, si eum ad triennium, præsente finitimo episcopo, detineat, nulla peti actione possit. 57 et 98 Laodicenæ, et 53 Carthaginensis. Ο ιζ' ταύτης, καὶ ὁ κε' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Αγροικικὴ καὶ ἐγχώριος παροικία δικαιούσθω τῷ τριακονταετεί χρόνῳ ἀναμφισβητήτως ταύτην κατ ἔχοντι· ἐντὸς δὲ τούτων, ἔστω τῷ περὶ ταύτης ἀμφισβητοῦντι παρὰ τῇ συνέδῳ λέγειν τῆς ἐπαρχίας. Ο ιζ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ ὁ τόπον εἰς τὴν καθολικὴν μεταστρέψας, εἰ τοῦτον ἐπὶ τριετίαν ἐπισκόπου του πλησιχωροῦντος παρόντος κατάσχοι, ἀνέγκλητος ἔστω. ῾Ο νζ' καὶ ὁ ιη τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, καὶ ὁ νγ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Qui nunquam habuerunt episcopum, aliter non Οἱ μηδέποτε ἐσχηκότες. ἐπίσκοπον, ἄλλως οὐχ habebunt, nisi universa provinciae synodus, de έξουσιν, εἰ μὴ πᾶσα ἡ τῆς ἐπαρχίας σύνοδος γνώμη illius sententia, cui paracia subest, decreverit. TITULUS VII. De synodis et soliis. Canon 57 apostolorum, 5 primæ synodi, 19 quariæ, 11 Antiochena. Bis in anno episcopi cujusque provinciæ conveniant, ubicunque metropolis episcopo videtur, propter dogmata et contentiones: quarta videlicet Pentecostes septimana, et mensis Hyperberet:ri duodecima die. 6 synodi scptima. Anniversaria semel synodus in provincia qualibet habeatur, quemadmodmiu sextæ synodi Patres decreverunt: et prohibiturus hanc magistratus segregator; et neglecturus metropolitanus, extra quandam necessitatem, punitor. Synodo coacta, si convictus fuerit metropolitanus, exegisse jument episcopi, vel quam aliam speciem, quadruplo persolvat. 95 Carthaginensis. Ant non annuatim, sed poscente necessitate synodus habetur; et causae non communes in provincia qualibet examinentur. 127 ejusdem. Si nequeant adesse synodo diutius episcopi, tres e provincia qualibet deliguntor. 14 ejusdem. τοῦ, ὑφ᾽ ἂν ἡ παροικία, ψηφίσαιτο. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Ζ. Περὶ συνόδων καὶ θρόνων. Ο λζ' τῶν ἀποστόλων, δ ε τῆς α', ὁ ιθ' τῆς δ', καὶ ὁ β' τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ. Εκάστης επαρχίας δις τοῦ ἔτους συνίτωσαν οἱ ἐπίσκοποι, ἔνθα τῷ τῆς μητροπόλεως ἐπισκόπιο δο κεῖ, διὰ τὰ δόγματα καὶ τὰς ἀντιλογίας, τῇ τετάρτη τῆς Πεντηκοστῆς ἑβδομάδι, καὶ τῇ δωδεκάτῃ τοῦ Υπερβερεταίου. ῾Ο ς' τῆς ζ'. Η ἅπαξ τοῦ ἔτους σύνοδος καθ' ἑκάστην επαρχίαν γινέσθω, ὡς οἱ τῆς ἕκτης συνόδου Πατέρες ὥρισαν· καὶ ὁ ταύτην κωλύσων ἄρχων, ἀφοριζέσθω· καὶ ὁ ἀμελήσων μητροπολίτης, εκτός τινος ἀνάγκης, Επι τιμάσθω. Εἰ δὲ γενομένης συνόδου, ἀπαιτῶν ἐλεγχθείη μητροπολίτης ἐπισκόπου κτῆνος, ή τι ἕτερον εἶδος, τετραπλασίως ἀποτισάτω. Tripoli, propter regionis inopiam, unus episcopus, loci servandi causa, veniat. 85 ejusdem. Si ad epistolas quasdam e synodo rescribendum sit, prases ejus omnium nomine scribito. 3 secunda, et 36 habita: in Trullo. Constantinopolitanus [episcopus] paribus honoribus post Romanum fruitor. Post quem, Alexandrimus. lline Antiochenus, post illam, IlieroselymitaIOUS. 7 primæ. Qui et honorem obtineat, salva metropoli dignilale. Qui nobis Octol er cat. Ο δ' τῆς ἐν Καρθαγένη. “Η μὴ δὲ κατ' ἐνιαυτὸν, ἀλλὰ χρείας καλούσης για νέσθω σύνοδος, καὶ αἱ μὴ κοιναὶ αἰτίαι ἐν ἑκάστῃ ζητείσθωσαν ἐπαρχίᾳ. Ο ρκζ' ταύτης. Μὴ δυναμένων ἐπιπλέον παραμένειν ἐν τῇ συνόδῳ τῶν ἐπισκόπων, τρεῖς ἐξ ἑκάστης επαρχίας εκλεγέ σθωσαν. ῾Ο ιδ' ταύτης. Ἀπὸ Τριπόλεως, διὰ τὴν τῆς χώρας ἔνδειαν, εἶ; ἐπίσκοπος εἰς τοποτηρησίαν ἐρχέσθω. Ο πε ταύτης. Εἰ πρός τινας ἐπιστολὰς ἐκ τῆς συνόδου δεήσει γραφῆναι, ὁ πρόεδρο; ταύτης ἐπ' ὀνόματι πάντων γραφέτω. Ο γ' τῆς β', καὶ ὁ λς' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο Κωνσταντινουπόλεως τῶν ἴσων πρεσβείων μετά τὸν Ῥώμης ἀπολαυέτω· μεθ᾿ ὄν, ὁ ᾿Αλεξανδρείας, εἶτα ὁ Ἀντιοχείας, μετὰ τοῦτον, ὁ Ἱερυσολύμων. 'Ο '' της α'. ὺς καὶ τιμάσθω, σωζομένου τῇ μητροπόλει τοῦ ἀξιώματος.

Ο Αθ τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο τῆς νέας Ἰουστινιανουπόλεως, ήτοι Κύπρου, τὰ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἐχέτω δίκαια, καὶ τῶν Ελλησποντίων προεδρευέτω, καὶ τὸν Κυζικηνών χειροτονείτω. Ο γη' ταύτης. Ὁ πρωτεύων ἐπίσκοπος ἔξαρχος τῶν ἱερέων, ἢ ἄκρος ἀρχιερεὺς μὴ λεγέσθω, ἀλλ᾽ ἐπίσκοπος τῆς πρώτης καθέδρας. ῾Ο αὐτός. Ο Καρχηδόνος, ὅθεν βούλοιτο, προέδρους ταῖς ἐχε κλησίαις προχειριζέσθω· κἂν ἕνα τις ἔχῃ πρεσβύτε γον, προστασίας ἄξιον. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Η. Οἱ ἐχόμενοι. ῾Ο πζ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ἐπεὶ ὁ Κονοβδελεδέου κατηγορηθείς, κατένευσε μὲν το πρῶτον παρὰ τῆς συνόδου κριθῆναι, ὕστερον δ' ἀνένευσεν, ἀκοινώνητος ἔστω, ἕως τὸ πρᾶγμα περατωθῇ· καθαιρεθῆναι γὰρ πρὸ δίκης οὐ δεῖ. Ὁ ρ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Τῶν κατηγόρων ἐπισκόπου τοῦ Μαυρεντίου δὶς καὶ τρὶς ζητηθέντων, καὶ μὴ εὑρεθέντων, ἐχρῆν μὲν ψήφον ἐξενεχθῆναι· ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκκλησιαστικήν ἡμερότητα, δώδεκα τοῦτον τοπικῶς ἐξετασάτωσαν ἐπίσκοποι. 30 habile in Truto. Episcopus nova Justinianopolis, sive Cypri, jura Constantinopolitani habeat, el Hellespontiorum præses sit, et Cyzicenumn episcopum ordinet. 58 ejusdem. Principalis episcopus, nou princeps sacerdotum, vel summus pontifex dicatur, sed priue sedis episcopus. Idem canon. Garthaginiensis episcopus, undecunque velit, præsides ecclesiis præficiat: licet unum quis habeat presbyterum, dignum qui præficiatur. TITULUS VHI. Canones his affines. Canon 87 Carthaginiensis. altQuoniam episcopus Conobdeledei accusatus, primo quidem renuit a synodo judicari, postea vero nuit, communionis exsors esto, donec negotiu terminatum fuerit. Nam ante litis examen deponi non debet. 100 Garthaginiensis. Accusatoribus episcopi Maurentii bis terve quæ - sitis, nec inventis, sententiam latam quidem oportuit; sed ob mansuetudinem ecclesiasticam, duodecim in locali concilio eum examinent episcopi. Ἐπιστολὴ τῇς τ' συνόδου πρὸς τὴν ἐν Παμφυ- Epistola concilfi tertii, ad venerabilem in Pamphylia λίᾳ εὐαγῆ συνόδον. Επίσκοπός τῆς Εὐστάθιος, δι᾿ ἀπραγμοσύνην, ἀπειρηκώς πρὸς τὴν τῶν ἐπενηνεγμένων αὐτῷ φρον τίδων ἀντίστασιν, ἐγγράφως τὴν ἐπισκοπὴν παρητήσατο, καὶ Θεόδωρος ἀντὶ τούτου κεχειροτόνηται. Εἶτα μετὰ δακρύων καθικετεύσας, ἀνευθύνου τηρη θέντος τοῦ Θεοδώρου, ὡς ἐννόμως κεχειροτονημέ νου, διὰ τὴν Εὐσταθίου παραίτησιν, αὐτὸς τοῦ μὲν ὀνόματος μετέχειν, καὶ τοῦ βαθμοῦ, καὶ τῆς ἀξίας συνεχωρήθη· οὐ μὴν καὶ ἱερουργεῖν ἢ χειροτονεῖν, εἰ μή που παρ' ἀδελφοῦ καὶ συνεπισκόπου κλη θείη. Πρᾶξις συνοδική. Ο Μάκρης Θεόδουλος, ἐπὶ τοῦ πατριάρχου...... ἐγγράφως παραιτησάμενος τὴν ἀρχιερατικὴν ἀξίαν, ἐπὶ τοῦ πατριάρχου ὕστερον Μιχαὴλ τοῦ ᾿Αγχιάsynodum. cum Episcopus quidam Eustathius, otil studio, quod accumulatis sibi curis subsistere se posse desperasset, per scripturam episcopatui renuntiavit; ejusque in locum Theodorus ordinatus est. Postea lacrymnans Eustathius supplicisset, Theodoro insoule habito, veluti qui legitime fuisset ordinatus, propter Eustathii renuntiationem, ipsi quidem Eusta - thio permissum, ut et nominis, et gradus, οι dignitatis particeps esset, non tainen sacra perageret, vel ordinaret, nisi forte a fraire et coepiscopo arces - situs fuisset. Actus synodicus. Episcopus Macræ Theodulus, cum sub patriarchia......per scripturam dignitati pontificiæ remuntia-sel, deinceps Michaele Anchialino patriarcha, λου ταύτην ἀνεκαλέσατο, τὴν ἔγγραφον αὐτοῦ πα- eam revocavit, cum renuntiationem suam scripιο ραίτησιν ἀξιῶν ἐμφανισθῆναι. "Ης καὶ ἐμφανισθεί σης, ἐπειδὴ εὑρέθη μὴ διαλαμβάνουσα παραιτείσθαι τὸν ἐπίσκοπον ὡς ἀνάξιον, ἀλλ' ὡς μὴ ἄξιον, διἔκρινεν ὁ πατριάρχης, ὡς ἀπαράδεκτός ἐστιν ἡ τοι αύτη παραίτησις. Οὐ γὰρ ὁ μὴ ἄξιος εἰς τὸ ἱερουρ γεῖν, ἤδη καὶ ἀνάξιος. Ο μὲν γὰρ εἰπὼν ἀνάξιος εἶναι, αυτοκατάκριτός ἐστιν· ὁ δὲ εἰπὼν μὴ ἄξιος, εὐχαριστητέος ως ταπεινόφρων. Ο Α' τῆς τετάρτης. Ἐπεὶ τοῖς Αἰγυπτίοις εἴθιστο, ἐπιτροπῆς ἄνευ τοῦ σ' ὧν ἐπισκόπου μὴ ὑπογράφειν, μενέτωσαν ἐπὶ (1;... Εργησεν οὗτος ὁ κανων. PATROL. GR. Cl.. comprehensam proferri peteret. Ea prolata, quod deprehensum esset, non illa contineri renuntiatio - nem episcopi, tanquam iudigni, sed tanquam non digni, censuit patriarcha renuntiationem ejusmodi non accipiendam. Non enim is qui non dignus est peragere rem sacram, continuo et indignus est. Qui enim se dicit indignum, semetipsum damnat: cum ei qui se non dignum ait, etiam sit gratulandum, velut humiliter de se sentienti. 30 synodi 4. Quandoquidem Ægyptiis est in more, ut non subscribant absque permissu episcopi sui, maneant

CONST. HARMEN OFULI hoc habitu Constantinopoli, donee Alexandrinus τοῦ σχήματος ἐν τῇ Κωνσταντίνου, ἕως ἂν ὁ ᾿Αλε advenerit, vel fidejussoribus datis, vel juratoria ξανδρείας γένηται [παραγένηται], ἢ ἐγγύας παρ cautione præstita. ρασχόντε;, ἢ δι᾽ ἐξωμοσίας πιστωσάμενο.. 4 synodi 2. Maximus Cynicus episcopatu privatus esto, et gradu excidat, quisquis ab eo est ordinatus. Schulium. llic Maximus cum Cynicus philosophus esset, a S. Gregorio Theologo baptizatus, interveniente pecunia Constantinopolis episcopus a quibusdam et ordinatus, deinde cum agnitus esset, rejectus firit. 65 Carthaginiensis. Equitius dispositus, et rursus improbe se gerens, non negligendus est, ecclesiastici status causa. 5 synodi 2. Dignus est occidentalium tomus, qui recipiator, cum Patrem et Filium et Spiritum sanctum fateatur ejusdem esse naturæ sive essentiæ. Scholium. Cum Arianus factus esset Constantius imperator, synodo Romanus episcopus 341 episcoporum Sardica instituta, tomam sive scriptum hoc de religione exposuit, assentiente Constante, Constantii fratre. TITULUS IX. De chorepiscopis. Canon 13 Ancyranæ, et 10 Antiochenæ. Chorepiscopus absque permissu episcopi preslyLerum, vel diaconum non ordinato. Lectores autem, subdiaconos et ephorcistas, hoc est, catecheta, or dimato. Qui aliter fecerit, gradu excidat. 9 Antiochenu". Chorepiscopus canonicas litteras dato. Scholium. Chorepiscopi sunt, qui nunc vocantur exarchi, sive ad patriarcham spectent sive ad metropolitanum. Aliud. Canon vero 14 synodi 7 ne quidem lectores ut ordinet, chorepiscopo concedit, nisi permissu episcopi. SECTIO II. DE PRESBYTERIS, DIACONIS ET SUBDIACONIS. ' Ὁ δ' τῆς β'. Μάξιμος ὁ Κυνικὸς ἀνεπίσκοπος, καὶ πᾶς ἀνίε ρος, ὃς ἐκείνῳ κεχειροτόνητα.. Σχόλιον. Οὗτος Κυνικὸς ὢν φιλόσοφος, παρά Θεολόγου βαπτισθεὶς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, διὰ χρημάτων παρά τινων Κωνσταντινουπόλεως κεχειροτόνηται, καὶ γνωσθεὶς, ἀπεδοκιμάσθη. Ο ξε τῆς ἐν Καρθαγένη. Τὸν καθαιρεθέντα Αἰκύτιον, καὶ πάλιν ἀναισχυν τοῦντα, μὴ παροπτέον, τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἕνεκα καταστάσεως. 'Ο & τῆς β'. Εὐαπόδεκτος ἡ τῶν δυτικῶν τόμος, ὁ Πατέρα, καὶ Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα ὁμολογῶν ὁμοούσια. Σχόλιον. Αρειανίσαντος Κωνσταντίου, ὁ Ρώμης σύνοδον τμα' ἐπισκόπων ποιήσας ἐν Σαρδικῇ, τὸν τόμον τοῦ τον τῆς εὐσεβείας ἐξέθετο, συναινούντος καὶ Κών σταντος, τοῦ ἀδελφοῦ Κωνσταντίου. Περὶ χωρεπισκόπων. Ο ιγ' τῆς ἐν 'Αγκύρᾳ, καὶ ὁ ι' τῆς ἐν ᾿Αντιοχεία. Χωρεπίσκοπος χωρὶς ἐπιτροπῆς ἐπισκόπου πρεσ Εύτερον ἢ διάκονον μὴ χειροτονείτω. Αναγνώστας δὲ, ὑποδιακόνους καὶ ἐφορκιστὰς, ἤτοι κατηχητές, χειροτονείτω· ὁ δὲ παραβαίνων, ἀνίερος. Ο θ' τῆς ἐν 'Αντιοχείᾳ. Χωρεπίσκοπος κανονικὰς ἐπιστολὰς διδότω. Σχόλιον. Χωρεπίσκοποι, οἱ νῦν λεγόμενοι Εξαρχοι, εἴτε πατριάρχου εἰσὶν, εἴτε μητροπολίτου. Ετερον. Ὁ δὲ ιδ' τῆς ζ' οὐδὲ ἀναγνώστας χειροτονεῖν τὸν χωρεπίσκοπον δίδωσιν, εἰ μὴ κατ᾽ ἐπιτροπὴν ἐπισκόπου. TMHMA B' ΠΕΡΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩΝ, ΔΙΑΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΩΝ. De ordinatione horum, et qui sacerdotes fieri debeant, Περὶ χειροτονίας αὐτῶν, καὶ τίνες ἱερωθήσονται, el qui non debeant. TITULUS I. Canon 2 apostolorum. Presbyter aut diaconus ab uno episcopo ordinator. 17 apostolorum, et 12 Basilii Magn. Qui post baptisma fit digamus, ad saceraotium ron admittitur. Scholium. Digamus est et is, qui aham sibi despondit, et aliam secundum leges ducit, et qui alteri desponSaru ducit. καὶ τίνες οὐχ ἱερωθήσονται. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Α'. Ὁ β' τῶν ἀποστόλων. Πρεσβύτερος ἢ διάκονος ὑφ᾽ ἑνὸς ἐπισκόπου χειροτονείσθω. Ο ιζ τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ιβ' τοῦ Διεγάλου Βασιλείου. Ο μετὰ τὸ βάπτισμα δίγαμοι, οὐχ ἱερᾶται. Σχόλιον. Δίγαμός ἐστιν, ὁ καὶ ἑτέραν μνηστευσάμενος, καὶ ἑτέραν κατὰ νόμους ἀγόμενο;· καὶ ὁ τὴν ἑτέρῳ μνηστευθεῖσαν ἀγόμενος.

Ο ιη' τῶν ἀποστόλων. Ωσαύτως οὐχ ἱερᾶται καὶ ὁ χήραν, ἢ ἐκβεβλημένην, ἢ ἑταίραν, ἢ οἰκέτιν, ἢ τῶν ἐπὶ σκηνῆς ἀγό. μενος. ῾Ο κα' αὐτῶν. Ὁ ἐξ ἐπηρείας ἀνθρώπων, ἢ ἐκ φύσεως εὐνοῦχος, ἄξιος ων, ἱερᾶται. Τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. . Οἱ ἀπὸ παλλακίδος, καὶ πορνείας, καὶ διγάμων, καὶ ἀπὸ τριγαμίας τικτόμενοι παῖδες, ἐὰν φανῶσιν ἀρετὰς ἔχοντες, καί εἰσιν ἄξιοι, ἱεράσθω σαν. Τοῦ αὐτοῦ. Ο δημοσίου κλοπῆς ἑαλωκώς περὶ τὰ κεφα λακώδη κλέμματα, οὐχ ἱερᾶται· ἀλλὰ καὶ ὁ δε 18 apostolorum. Similiter ad sacerdotium non admittitor et qui viduam, vel repudiatam, vel meretricem, vel serram, vel scenicam duert. 21 eorumdem. Qui hominum injuria, vel a natura spado est, si dignus sit, sacerdos efficitur: Nicephori patriarchæ. Qui ex concubina, et scortatione, et digamis, et tertium iterato matrimonio procreantur liberi, si pareat eos virtutibus præditos et dignos esse, sacerdotes fiant. Ejusdem. Qui publici furti convictus est in furtis expitalibus, ad sacerdotium non admittitur. Quin etiam ρωθείς, καὶ τῷ τοιούτῳ περιπεσών, καθαιρεῖται. sacerdotiu initiatus, si tale crimen inciderit, depo Ο β' τῆς α'. Τοὺς ἐξ ἐθνῶν μήτε ταχέως βαπτίζειν, μήτε βαπτισθέντας εὐθὺς ἱεροῦν. Αλλ' εἰ καί τις αὐτῶν Ελεγχθείη μετὰ τὴν χειροτονίαν ψυχικόν κεκτημένος ἁμάρτημα, καθαιρείσθω. Σχόλιον. Η πᾶν ἁμάρτημα ψυχικόν λέγεται, διὰ τὸ εἰς ψυχὴν φέρειν τὴν βλάβην, ἢ μᾶλλον διὰ τὸ ἐκ παρά τροπῆς τῶν ψυχικῶν δυνάμεων τὴν ἀρχὴν ἔχειν· ψυχικά εἰσιν ἁμαρτήματα μόνα, τὰ ἐκ ψυχικών παθών γινόμενα, ὁποῖα τὰ ἐξ οιήσεως, καὶ ὑπερηφα νίας, καὶ ἀνηκοΐας. Ο ιδ' τῆς ἐν Τρούλλῳ, καὶ ὁια τῆς ἐν Καισαρεία. Πρεσβύτερος πρὸ τριάκοντα ἐτῶν χειροτονηθείς, καν πάνω ἄξιος εἴη, καὶ διάκονος πρὸ τῶν εἰκοσιπέντε, καὶ διακόνισσα πρὸ τῶν τεσσαρά κοντα, καὶ ὑποδιάκονο; πρὸ τῶν εἴκοσι, καθαι γείσθω. Ο ιγ' τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ. Ο διὰ νόσον φωτισθείς, πρεσβύτερος μή για νέσθω, εἰ μὴ διὰ σπουδὴν αὐτοῦ καὶ σπάνιν ἀνα θρώπων. 'Ο την τῆς ἐν Λαοδικεία. Ο νεοφώτιστος, μὴ ἱεράσθω. Ὅ ε' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Χειροτονία ἐπ' ἀκροωμένοις μὴ γινέσθω. Ο λς' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο τοὺς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ πάντας μὴ ποιήσας ἐρθοδόξους, μὴ χειροτονείσθω. Ο ιδ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ο τόκους λαμβάνων, εἰ τὸ ἄδικον κέρδος εἰς πτωχοὺς ἀναλώσει, καὶ τοῦ λοιποῦ παύσαιτο τόπους λαμβάνων, δεκτὸς εἰς ἱεροσύνην. Ο εξ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Οἱ τοῖς Δονατισταῖς νήπιοι βαπτισθέντες, εἰ με ταμεληθέντες τὴν ἐκείνων αἵρεσιν ἀναθεματίσαιεν, καὶ εἶεν ἄξιοι, χειροτονείσθωσαν. 'Ο ς' τῆς τετάρτης. Πρεσβύτερος καὶ διάκονος μή. ἀπολελυμένως, Qui dicantur audientes, exponitur infra. uitar. 2 synodi 1. De paganis orti neque cito baptizantor, neque baptizati mox sacerdotes efficiantor. Quin etiam si quis eorum convictus fuerit, post ordinationėmi peccato animi obnoxius esse, deponitor. • Scholium. Vel omne peccatum uxixby dicitur, quod ad animum noxa tendat, aut potius quod ab animi facultatum perversione suant or ginem habeat; vel ea dumtaxat peccata ψυχικά sunt, quæ ab ali etibus animi proficiscuntur, cujusmodi sunt, quæ ex opinione, et superbia, et inobedientia proves niunt. 14 habitæ in Trullo, et 11 Casariensis. Presbyter ante annos triginta ordinatus, licet valdė dignus sit, et diaconus ante viginti quinque, et diaconissa anté quadraginta, et subdiaconus ante viginti, deponitor. Qui propter 13 habitæ in Trullo. morbum illuminatus est, ne fat presbyter, nisi studium ejus et hominum penuria sic suadeal. 13 Laodicena. Recens illuminatus ad sacerdotium non admits titor. Audientium ordinatio locum non habeat. 5 habita in Trullo. 50 Carthaginiensis. Qui omnes in domo sua non eflecit orthodoxos, ne ordinator. 14 Basilii Magui Qui usuras accipit, si lucrum injustum in pauperes expenderit, et in posterum usuras accipere desinat, ad sacerdotium potest admiti. 57 Carthaginiensis. Infantes a Donatistis baptizati, si acta pœnitentia sectam illorum exsecrati anathemate fuerint, að digni sint, ordinantor. 6 synodi 4. Presbyter et diaconus non absolute, sed peci

liariter ad civitatis alicujus ecclesiam, vel marly- ἀλλ' ἐκκλησίᾳ πόλεως ἰδικῶς, ἡ μαρτυρίῳ, ἢ μοναrium, vel monasterium ordinator: qui aliter, gradu cadit. 89 Carthaginiensis. Qui ordinantur, litteras accipiant, quæ consulem et diem indicent. Scholium. Ut is scilicet insinuatis, præficiantur illis, pro quibus ante fuerunt ordinati. TITULUS II. Quænam offerre sacerdos debeat, et quæ non offerre. Canon 3 apostolorum, et 57 habitæ in Trullo. Sacerdos, qui lac aut mel ad aram obert, vel pro viuo sicera, vel aves, vel animalia, vel legumnina, exceptis novis frugibus, et ura, et oleo, et suffitu, deponitor. Scholium. Non illa quidem, ut sacrificium, sea veluti primitias novorum fructuum. 28 habitæ in Trullo. Qui uvam incruento oblationis sacrificio jungit, deponitor. 32 habitæ in Trullo, et 37 Carthaginiensis. Si quis aquam duntaxat, ut Hydroparastatæ, vel vinum, ut Armenii, non aquam vino miscens, puram offert hostiam, deponitor. TITULUS III. Quae sacerdoti facienda, et quæ non facienda. Canon 5 apostolorum, et 15 synodi 4. Sacerdos aut diaconus, qui continentiæ prætextu suam ejicit conjugem, segregator; in sententia vero persistens, deponitor. 89 [al. 49] Carthaginiensis. Et qui presbyteri vel diaconi ordinandi conjugium dirimit, deponitor. tor. 6 apostolorum. Sacerdos, qui mundanas curas suscipit, deponiScholium. De liis et leges civiles statuunt, excepta duntaxat rerum pupillarium administratione. 24 Laodicenæ. Ad sacerdotium evectus, nou conductor (vectiga. lium) vel curator fiat. 83 apostolorum. Sacordos qui militat deponitor. Nam quæ Cæsaris, Cæsari; quæ Dei, Deo. 7 apostolorum. Qui cum Judæis Pascha celebrat, deponitor. 8 eorumdem. Sacerdos, si non communicet, causam dicat; eam floc est, negotia militaria administrat. στηρίῳ χειροτονείσθω· ὁ δὲ μὴ οὕτως, ἀνίερος. Ο πθ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Οι χειροτονούμενοι γράμματα λαμβανέτωσαν, τὸν ὕπατον δηλοῦντα, καὶ τὴν ἡμέραν. Σχόλιον. Ἵνα τούτων εμφανιζομένων, προκάθηνται ὧν προκεχειροτόνηνται. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Β'. Τίνα δεῖ τὸν ἱερέα προσάγειν, καὶ τίνα μὴ προσε άγειν. Ο γ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ τζ τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο γάλα ἢ μέλι τῷ θυσιαστηρίῳ προσάγων ἱερεύς, ἢ ἀντὶ οἴνου σίκερα, ἢ ἔρνις, ἢ ζῶα, ἢ δσπρια, πλήν νέων χέδρων, καὶ σταφυλῆς, καὶ ἐλαίου, καὶ θυμιάσματος, καθαιρείσθω. Σχόλιον. Οὐχ ὡς θυσία ταῦτα, ἀλλ᾽ ὡς ἀπαρχή καρτών νέων. Ο κη' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο σταφυλὴν τῇ ἀναιμάκτῳ τῆς προσφοράς θυσίᾳ συνάπτων [al. προσυνάπτων], καθαιρεί σθω. Ο ΑΒ τῆς ἐν Τρούλλῳ, καὶ ὁ λζ' τῆς ἐν Καρθα γένη. Εἴ τις ὕδωρ μόνον, ὡς οἱ Υδροπαραστάται, ἡ οἶνον, ὡς οἱ ᾿Αρμένιοι, ἀλλὰ μὴ οἴνῳ ὕδωρ μεγ νύς, οὕτω τὴν ἄχραντον προσάγει θυσίαν, καθαιρεία Ο σθω. Τίνα δεῖ τὸν ἱερέα ποιεῖν, καὶ τίνα μὴ ποιεῖν. ῾Ο ἐ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ιγ' τῆς δ'. Ἱερεὺς ἢ διάκονος ἐγκρατείας προφάσει τὴν ἰδίαν ἐκβάλλων γυναῖκα, ἀφοριζέσθω· ἐπιμένων δὲ, καθαι ρείσθω. Ο πό [αι. μθ'] τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ ὁ τοῦ χειροτονησομένου [al. χειροτονουμέν νου] πρεσβυτέρου ἢ διακόνου λύων τὸ συνοικέσιον, καθαιρείσθω. Ο ς' τῶν ἀποστόλων. Κοσμικὰς ἱερεὺς ἀναλαμβάνων φροντίδας, καθαι οείσθω. Σχόλιον. Περὶ τούτων καὶ οἱ πολιτικοὶ νόμοι, ἄνευ μόνον ὀρφανῶν διοικήσεως. Ο κδ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Καὶ ἱερωμένος ἐκλήπτωρ ή κουράτωρ μή γινέσθω. Ο πγ' τῶν ἀποστόλων. Καὶ στρατεύων ἱερεύς, καθαιρείσθω· τὰ γὰρ Καίσαρος, Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ, τῷ Θεῷ. ῾Ο ζ τῶν ἀποστόλων. Ὁ τελῶν μετὰ Ἰουδαίων τὸ Πάσχα, καθαιρε.- σω. Ο γ τῶν αὐτῶν. Ἱερεὺς εἰ μὴ μεταλάβοι, τὴν αἰτίαν λεγέτω· μὴ

λέγων δ' ἀφοριζέσθω, ὡς ύποπτον πεποιηκώς τον non proferens, segregator, ut qui suspectum reddiπροσάγοντα, Ο ια' τῶν αὐτῶν. Ο καθηρημένῳ συνευχόμενος, καθαιρείσθω. Ο ιβ' τῶν αὐτῶν. Αδεκτος εἰ παρ' ἄλλῳ συστατικῶν ἄνευ δεχθείη, ἀφοριζέσθω σὺν τῷ δεξαμένῳ. Σχόλιον. Αδεκτός ἐστιν, ὁ μὴ δεχόμενος εἰς μείζω βαθ μὲν προβιβασθῆναι παρὰ τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου, διά τινας ἴσως ἀμφιβολίας. Συστατικα! δέ εἰσιν ἐπιστολαί, αἱ διδόμενα: παρὰ ἐπισκόπου κληρικοῖς ἢ ἱερωμένοις, εἰς ἑτέραν πόλιν ἀπιοῦσι, καὶ συνιστῶσαι τούτους τῷ ἐκεῖ ἐπισκόπῳ, ὡς παντάπασιν ἀναιτίους. Ο ιγ' τῶν αὐτῶν. Εἰ δὲ καὶ ἀφωρισμένος εἴη, ἐπὶ πλέον ἀφοριζέσθω. Ο κα τῶν αὐτῶν. Ἱερεὺς, ἡ κληρικὸς ἐπὶ πορνείᾳ, ἡ ἐπιορκία, Η κλοπῇ ἁλους, καθαιρείσθω καὶ μὴ ἀφοριζέσθω·. Οὐκ ἐκδικήσεις γὰρ, φησί, δὶς ἐπὶ τὸ αὐτό.» Ὁ κζ' τῶν αὐτῶν, καὶ ὁ θ' τῆς α' και β'. Ἱερεὺς πιστὸν ἢ ἄπιστον τύψας, ἢ αὐτοχειρία, ἢ ἐπιτάγματι, καθαιρείσθω. Δεῖ γὰρ αὐτὸν νουθε σίαις καὶ ἐκκλησιαστικοῖς ἐπιτιμίοις σωφρονίζειν τοὺς πταίοντας· εἰ δὲ μὴ ὑπακούοιεν, παραδιδόναι τοῖς ἄρχουσιν. Ο κή τῶν ἀποστόλων. Ο δικαίως καθαιρεθεὶς ἐπ' ἐγκλήμασι φανερούς, εἰ τῶν θείων ἅψεται πάλιν, ἐκκοπτέσθω τῆς Ἐκκλησίας παντάπασιν. ῾Ο κθ' τῶν αὐτῶν. Ο διὰ χρημάτων ἱερεύς, καθαιρείσθω μετὰ τοῦ χειροτονήσαντος, καὶ ἀκοινώνητος μενέτω, κατά τὸν Σίμωνα μάγον. 'Ο λα' τῶν αὐτῶν. Ο αναιτίως σχισθεὶς ἐπισκόπου, καὶ ἄλλο πήξας θυσιαστήριον, εἰ καλούμενος μὴ ὑπακούσει, αὐτὸς μὲν μετὰ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ καθαιρείσθω· ὁ δὲ δεξάμενος λαός, ἀφοριζέσθω. 'Ο ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ αὖθις· Ἐὰν πρεσβύτερος, κατὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου φυσιωθείς, σχίσμα ποιήσῃ, ἀνάθεμα Έστω. Ο ια ταύτης. Ωσαύτως καὶ εἴ τις παρ' ἐπισκόπου καταγνω σθεὶς, μὴ διὰ τῶν πλησιαζόντων ἐπισκόπων σπεύσει τῷ καταγινώσκοντι αὐτοῦ ἐπισκόπῳ καταλλαγήναι, ἀλλὰ φυσιωθεὶς ἀποσχισθῇ, καὶ ἁγίασμα τῷ Θεῷ προσενέγκῃ, ἀνάθεμα ἔστω, σὺν τῷ τὸν ἴδιον ἀπο λέσει τόπον. ῾Ο λβ' τῶν ἀποστόλων. Αχωρισμένος ἱερεὺς, παρ' ἑτέρου μὴ δεχέ σθω, εἰ μὴ τύχοι ταχέως τελευτήσας ὁ ἀφο μέσας. derit offerentem. 11 eorumdem. Qui cum deposito precatur, deponitor. 12 eorumdem. Non recipiendus, si apud alium sine commendatitiis receptus fuerit una cum recipiente segregator. ' Scholium. Inadmissibilis est, qui nequit ad gradum majorem provehi ab episcopo suo, propter aliquas scilicet disceptationes. Commendatitiæ vero littere sunt, quæ ab episcopo clericis aut sacerdotibus dantur, aliam in urbein proficiscentibus, quæque commendant eos illius loci episcopo, velut omnino culpa carentes. 13 eorumdem. Quod si etiam segregatus fuerit, amplias segregator. 25 eorumdem. Sacerdos, vel clericus, in scortatione, vel perjurio, vel furto deprehensus, deponitur, non etiam segregator. Scriptum est enim: Bis de eodem delicto vindictam non exiges. 27 eorumdem, et 9 primæ ac secundæ. Sacerdos, qui fidelem aut infidelem verberaverit, idque vel manu propria, vel jubendo, deponitor. Quippe oportet eum admonitionibus et ecclesiasticis pœnis delinquentes castigare, ac siquidem non obediverint, magistratibus tradere. 28 apostolorum. Qui jure depositus est ob manifesta crimina, si sacra rursus attigerit: prorsus ab ecclesia rescinditor. 29 eorumdem. Qui per pecuniam sacerdos factus est, deponitor una cum eo, qui ordinavit, et communionis exsors maneto, Simonis Magi exemplo. 31 eorumdem. Qui absque causa divisus ab episcopo fuerit, aliamque struxerit aram, si arcessitus non obediverit, ipse quidem cum illis, qui ei communicant, deponitor, populus autem, qui eum recepit, segregolor. 10 Carthaginiensis. Et rursum: Si presbyter adversus episcopum suum inflatus, secessionem fecerit, anathema sit. 11 ejusdem. Similiter et si quis ab episcopo damnatus, non operam dederit, ut per finitimos episcopos cum episcopo, qui eum condemnavit, reconcilietur, sed inflatus, secessionem fecerit, sacrumque Deo obtulerit, anathema sit, locoque suo præterea moveatur. 32 apostolorum. Sacerdos segregatus, ab alio non recipitor, nisi forte subito mortuus fuerit is qui segregavit.

Scholium. Non de alterius territorii loquitur episcopo, sed de eo, qui per successionem adeptus est pontificiam dignitatem illius, qui hominem segregaveral, post ejus scilicet mortem. Præterea vivo etiam illo, qui segregavit, per synodum segregatio solvitur, si nor jure facta paruerit. 9 patriarchæ Nicotai. Nexus absque ratione factus, vim nullam habet, et a pontifice solvitur. Scholium. De hoc etiam leges civiles sanciunt quæ a communione segregant eum, qui aliquem ab ea sine ratione segregavit, ut quod injuste fecit, juste suslineat, 33 apostolorum, 13 quartæ et 7 Antiochene. Sacerdos peregrinus commendatitiis carens, examinator, ac si quidern recte secat, recipitor, sin mitem, dimittatur, necessaria consecutus. 42 apostolorum. Sacerdos alea ludens, aut semet inebrians, nisi desinat, deponitor. Scholium. Justiniani vero 123 novella segregaus hos ab omni sacerdotali munere ad triennium, etiam de fionasteriis expellit. 39 et 42 eorumdem. Sacerakas, aut diaconus, nihil perficiat absque sententia episcopi. Scholium. Σχόλιον. Οὐ περὶ ἄλλης ἐνορίας ἐπισκόπου φησὶν, ἀλλὰ περὶ τοῦ διαδεξαμένου τὴν ἀρχιερατικὴν ἀξίαν τοῦ ἀφορίσαντος, μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν· καὶ ζῶντος δὲ τοῦ ἀφορίσαντος συνοδικῶς ἀφορισμός λύεται, εἰ μὴ δικαίως φανείη γενόμενος. 'Ο Θ' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. 'Ο δὲ ἄλογος δεσμός, ἀνίσχυρος· καὶ παρὰ ἀρχιε ρέως λύεται. Σχόλιον. Περὶ τούτου καὶ οἱ πολιτικοὶ οἱ καὶ τῆς κοινωνίας χωρίζουσι τὴν ἀλόγων τινὰ ταύτης χωρίσαντα, ἵνα ὅπερ ἀδίκως ἐποίησε, δικαίως υπομείνῃ. Ο γ τῶν ἀποστόλων, δ ιγ' τῆς δ', καὶ ὁ ζ' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. Ξένος ἱερεὺς ἄνευ συστατικοῦ ἀνακρινέσθω και εἰ ὀρθοτομεῖ, προσδεχέσθω· εἰ δ᾽ οὖν, ἀποπεμπέσθω τὰ πρὸς χρείαν λαβών. Ο μβ' τῶν ἀποστόλων. Κυβεύων ἱερεὺς, ἢ μεθύων, εἰ μὴ παύοιτο, και θαιρείσθω. Σχόλιον. Η δὲ ρκγ' Ἰουστινιάνειος νεαρά, ἀφορίζοντα τούτους πάσης ἱερατικής λειτουργίας ἐπὶ τριετίαν. καὶ μοναστηρίων ἐκβάλλει. 'Ο 10' καὶ ὁ μβ τῶν αὐτῶν. Ἱερεὺς ἢ διάκονος μηδὲν τελείτω παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου. Σχόλιον. Puniendo scilicet, segreganovelas σμόν, ή μειών, ἢ ἐπιτείνων. Επιτιμῶν δηλονότι, ἀφορίζων, ἢ λύων ἀφορι tione absolvendo, vel pœnam minuendo, vel intendendo. $3 apostolorum, 17 synodi 1, 10 quartæ, 4 Laodicence, 16 Carthaginiensis. Idem usuras exigens, nisi desinat, deponitor. Similiter et si quid aliud excogitet, turpis lucri causa, 44 apostolorum. Si sacerdos cum bæreticis duntaxat precetur, segregator; deponitor autem, si eos pro clericis etiam babueris. 46 eorundem. Qui baptisma, vel sacrificium hæreticorum admittit, deponitor. 47 eorumdem. Similiter et qui rebaptizat baptizatum, vel qui pollutum ab impiis non rebaptizat, et qui non baptizat in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, deponitor. Scholium. Baptizatum rebaptizare, prohibitum id quidem est: sed unguento inungere nequaquam, licet hoc quoque sacri baptismatis pars esse videatur. 50 eorumdem. Similiter et qui non tribus immersionibus, sed tsa baptizat. 5 Carthaginiensis. Episcopus, presbyter et diaconus, contipentes Novell. 125 cap. 2., Ο μγ' τῶν αὐτῶν, ὁ ιζ' τῆς α', δι τῆς δ', ὁ δ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, ὅ ις' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ τόκους ἀπαιτῶν, εἰ μὴ παύοιτο, καθαιρείσθω. Ομοίως καὶ ἕτερόν τι ἐπινοῶν, αἰσχροῦ κέρδους ἕνεκα. Ὁ μδ' τῶν ἀποστόλων. Αἱρετικοῖς ἱερεὺς συνευξάμενος μόνον, ἀφοριζέ σθω· καθαιρείσθω δὲ, εἰ καὶ κληρικούς τούτους ἡγήσαιτο. Ο μς' τῶν αὐτῶν. Ο βάπτισμα ή θυσίαν αἱρετικῶν δεξάμενος, και θαιρείσθω. Θ μι' τῶν αὐτῶν. Ομοίως καὶ ὁ ἀναβαπτίζων τὸν βεβαπτισμένων. ἢ τὸν μεμολυσμένον παρὰ τῶν ἀσεβῶν μὴ ἀναβαπτίζων· καὶ ὁ μὴ βαπτίζων εἰς Πατέρα, καὶ γεν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, καθαιρείσθω. Σχόλιον. Αναβαπτίζειν μὲν τὸν βεβαπτισμένον ἀπείρηται, μύρῳ δὲ χρίειν, οὐδαμῶς, εἰ καὶ τοῦτο μέρος δοκεῖ τοῦ θείου βαπτίσματος. 'θ γ τῶν αὐτων. Ωσαύτως καὶ ὁ μὴ τρισὶ καταδύσεσιν, ἀλλὰ μια βαπτίζων. ῾Ο γ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ἐπίσκοπος, πρεσβύτερος καὶ διάκονος, ἐγκρα Divinum scit cet verbum,

τεῖς ἐν ἅπασιν ἔστωσαν, ἵνα τῶν αἰτουμένων τυγχά- in omnibus sint, ut quae petunt consequantur, et νωσι, καὶ γυναικῶν ἀπεχέσθωσαν. a mulieribus abstineant. Ὁ ια' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. Επίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος παρὰ γνώμην τοῦ ἰδίου μητροπολίτου ἀπελθὼν εἰς βασιλέα, ἀπόβλητος γινέσθω, καὶ τῆς κοινωνίας, καὶ τῆς ἀξίας. Ο κγ' τῶν ᾿Αποστόλων. Ἐν ταῖς ἑορταῖς, οἴνου καὶ κρεῶν ἱερεὺς μὴ μετ ταλαμβάνων, εἰ μὴ δι' ἄσκησιν, καθαιρείσθω. Ο ιδ' τῆς ἐν 'Αγκύρα. Καὶ ἱερωμένος κρεῶν ἀπεχόμενος, γευσάμενος μόνον, οὕτως αὐτῶν ἀπεχέσθω, ἢ κἂν τῶν μετὰ κρέατος λαχάνων. Ο νς' τῶν ἀποστόλων. Πρεσβύτερος ἢ διάκονος ὑβρίζων ἐπίσκοπον, ἀφο οριζέσθω. Ο τζ' τῶν αὐτῶν. Ὡσαύτως καὶ εἰ χωλόν, ἢ τυφλόν, ἢ χωρὸν χλευάζει. ῾Ο νὴ τῶν αὐτῶν. Τὴν εὐσέβειαν ἱερεὺς μὴ διδάσκων, ἀφοριζέσθω· Επιμένων δὲ, καθαιρείσθω. Ὁ νθ' τῶν αὐτῶν. Ωσαύτως καὶ μὴ εὖ ποιῶν ἐνδεᾶ κληρικόν. Ο ξ' τῶν αὐτῶν. ῾Ο ἀσεβοῦς βιβλίων ἐκκλησιάζων, καθαιρείσθω. Ο δ' τῶν αὐτῶν. Ο συνευχόμενος Ἰουδαίοις, ἢ αἱρετικοῖς, καθαι ρείσθω τε καὶ ἀφοριζέσθω. 'Ο ξή τῶν αὐτῶν. Ο δις χειροτονηθείς καθαιρείσθω σὺν τῷ χειροτονήσαντι, εἰ μὴ αἱρετικὴ χεὶρ ἡ πρώτη. Ο γ' τῆς α'. Ἱερωμένος συνείσακτον μὴ κεκτήσθω, πλήν μητρὸς, καὶ ἀδελφῆς, καὶ θείας, καὶ ὅσα τῶν προσο ώπων πᾶσαν διαπέφευγεν ὑποψίαν. ῾Ο θ' αὐτῆς. Οἱ ἀνεξετάστως ἱερωθέντες, ἢ ἀνακρινόμενοι τὰ αὐτῶν ὁμολογήσαντες πλημμελήματα ἱερώθησαν, καθαιρείσθωσαν. Ο ι' αὐτῆς. Οσοι τῶν παραπεσόντων προεχειρίσθησαν, ἢ ἐν γνώσει, ἢ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ προχειρίσαντος, καθαιρεί. " σθονταν. Ο ις' ταύτης, καὶ τῆς ἐν Ἀντιοχείς λε'. Πρεσβύτεροι ἢ διάκονοι τῆς ἐκκλησίας ἐκστάν τες, ἄδεκτοι παρ' ἄλλοις μενέτωσαν, εἰς τὰς ἑαυτῶν ἐκκλησίας ἀναστρέφειν ἀναγκαζόμενοι· ἐπιμένον· τες δὲ, τοῖς ἱερεῦσιν ἔστωσαν ἀκοινώνητοι. ῾Ο δ' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. Ἐπίσκοπος ὑπὸ συνόδου καθῃρημένος, ἢ πρεσβύ τερος, ἢ διάκονος, ἢ ὑποδιάκονος ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, εἰ τολμήσειέ τι πρᾶξαι τῆς λειτουργίας, μηκέτι μηδὲ ἀποκαταστάσεως ἐλπίδα ἐχέτω· καὶ οἱ τούτῳ κοινωνοῦντες, ἐπιτιμάσθωσαν, καὶ μάλιστα, εἰ καὶ τὴν κατ' αὐτοῦ εἰδεῖεν ἀπόφασιν. 11 Antiochenæ. Episcopus, aut presbyter, absque sententia sui metropolitani ad imperatorem profectus, tam a commuuione, quam a dignitate rejicitor. 53 apostolorum. Sacerdos festis diebus a vino et carnibus abstinens, deponitor, extraquam si exercitationis id causa Gal. 44 Ancyrana. Etiam sacerdos cum abstinet a carnibus, duntaxat iis degustatis, abstineat, aut oleribus saltem, cum carne coctis.. 56 apostolorum. Presbyter aut diaconus, qui episcopum afſficit injuria, segregator. 57 eorumdem. Similiter et si claudumn, vel cacum. subsannat. vet surdum 58 eorumdem. Sacerdos, qui pietatem non docet, segregator; sin proposito inhæreat, deponitor. 59 eorumdem. Similiter et egenti clerico non benefaciens, 60 eorumdem. Qui librum impii publice populo proponit, deponitor. 64 eorumdem. Qui cum Judæis precatur, vel cum hæreticis, deponitor et ségregator. 68 eorundem. Bis ordinatus per manus impositionem, una cum eo, qui ordinavit, deponitor, nisi manira prior hæretica fuerit. 3 primæ. Sacerdos mulierem ascititiam non habeat, nisi matrem, et sororem, et amitam, et quæcunque personæ sunt ab omni suspicione liberæ. 9 ejusdem. Qui ad sacerdotium absque examine sunt admissi, vel cum examinarentur, sua confessi delicta, sacerdotes facti sunt, deponuntor. 10 ejusdem. Quotquot ex lapsis præpositi fuerint, vel sciente, qui eos præfecit, vel ignorante, deponuntor. 16 ejusdem, et Antiochenæ 35. Presbyteri, vel diaconi, si ab ecclesia sua discesserint, ab aliis non admissi maneant, ut suas ad ecclesias reveri cogantur. In proposito persisten tes, cum sacerdotibus non communicent. 4 Antiochen. Episcopus a synodo depositus, aut presbyter, aut diaconus, aut subdiaconus ab episcopo suo, si obire partem aliquam ministerii sacri fuerit ausus, non amplius ullam spem restitutionis in integrum habeat, et qui cum eo communicant, multautor, prz sertim si latam in ipsum sententiam norint,

6 habite in Trullo. Sacerdos, aut diaconus, aut subdiaconus, qui post ordinationem uxorem duxerit, * deponitor. * Scholium. Hoc est, a sacerdotio quidem removetor, sed honoris tamen sedisque particeps esto. Qui vero scortationem, vel adulterium commiserit, prorsus expellitor, et ad penitentiam adigitor. Sic enin quosdam interpretes he declarasse reperimus. 21 habita in Trullo. Qui plane depositus est alicujus criminis causa, si penitentiam agat, instar clericorum tondetor, Sin autem, laicoruin more comam alito. 25 ejusdem. Qui puræ communionis fideles participes fecit, et niercedis gratis quamcunque rem petit, deponitor. 26 ejusdem, et 27 Basilii Magni. Si per ignorationem in illicitas nuptias inciderit presbyter, soluto matrimonie, sedem duntaxat habeat, ab universis abstinens actibus. Scholium. Videlicet si sanguinis fortasse vinculo sibi junetam in domum duxerit, vel solitariam, quæ habilumn sacrum inftiat: sit, vel pupillan, cujus tuteiam pater ipsius gesserit. 29 habita in Trullo. Licet et Carthaginiensis synodus prohibet, ne sacrosanct;e cœnæ die, postquam pransi sunt, sacerdotes offerant; nemo tamen id amplius faciat, et per quintam diem septimanæ septimæ totam Quadragesimam dehonestet. 30 ejusdem. Barbaricarum ecclesiarum sacerdotes, si de mutuo consensu a conjugibus abstinent, prorsus abstineant. Scholium. Hoc propter instabilitatem eorum et infirmitatein dicitur. 31 ejusdem, et 12 prima ac secunde. Qui non de episcopi sententia in oratorio, quod intra domum aliquam est, offert aut baptizat, de ponitor. 83 habita in Trulle. Ne quis mortuo corpori sacramenta præbeat. 99 ejusdem. Sacerdos, qui Armeniorum more carnes in tentplo coqui permittit, et partem earum ab offerentibus recipit, segregator. 13 prima ac secunde. Presbyter, vel diaconus, qui velut ob arinem aliquod episcopum suum damnaverit, et ante synodicam cognitionem ab ejus communione semet avelJere fuerit ausus, et deponitor, et omni honore sacerdotali privator; quique secuti eum fuerint, sacris quidem initiati deponuntor; monachi vero, vel laici, segregantor. 83 Carthaginiensis. Presbyteri absque sententia episcopi res Ecclesiæ ne distrahunto. Ο ς' τῆς ἐν Τρούλλο. Ἱερεύς, ἢ διάκονος, ἢ ὑποδιάκονος μετὰ τὴν χειροτονίαν γήμας, καθαιρείσθω. Σχέλιον. Ηγοῦν τῆς μὲν ἱερωσύνης μετακινείσθω, τῆς δὲ τιμῆς μετεχέτω, καὶ τῆς καθέδρας. Πορνεύσας δὲ, ἢ μοιχεύσας, τέλεον ἐξωθείσθω. καὶ εἰς μετάνοιαν ἀγέσθω· οὕτω γὰρ ἔν τισι τῶν ἐξηγητῶν εὕρηται. Ο καὶ τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο τέλεον καθαιρεθεὶς ἐπ' ἐγκλήματι, εἰ μεταμέ λοιτο, τῷ τοῦ κλήρου χειρέσθω σχήματι· εἰ δ' οὖν, καθάπερ οἱ λαϊκοὶ τὴν κόμην τρεφέτω. ῾Ο κγ' αὐτῆς. Ὁ τῆς ἀχράντου μεταδιδοὺς τοῖς πιστοῖς κοινο νίας, καὶ μισθοῦ χάριν τὸ οἰονοῦν αὐτῶν, καθαι ρείσθε. Ο κς' αὐτῆς, καὶ ὁ κζ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Εἰ κατὰ ἄγνοιαν ἀθέσμῳ γάμῳ περιπέσοι πρεσβύτερος, τοῦ συνοικεσίου διαλυθέντος, την καθέδραν μόνον ἐχέτω, τῶν ἐνεργειῶν πασῶν ἀπεχόμενος. Σχόλιον. "Ηγουν τὴν καθ' αἷμα τυχόν προσήκουσαν είσοικι σάμενος, ἢ μοναστριαν τὸ ἱερὸν ἀρνησαμένην σχῆμα, ἢ τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἐπιτροπευθεῖσαν. Ο αθ' τῆς ἐν Τρούλλφ. Εἰ καὶ ἡ ἐν Καρθαγένη διαγορεύει, τῇ ἡμέρᾳ τοῦ θείου δείπνου μετὰ τὸ δειπνῆσαι τοὺς ἱερέας προσα ἄγειν, μηδεὶς ἔτι τοῦτο ποιείτω, καὶ διὰ τῆς πέμπτης τῆς ἑβδόμης ἑβδομάδος την Τεσσαρακοστὴν ὅλην ἀτι Ο μαζέτω. 'Ο Σ' ταύτης. Οἱ ἐν βαρβαρικαῖς ἐκκλησίαις ἱερεῖς, εἰ ἐκ συμφώνου τῶν συμβίων ἀπέχονται, τέλεον ἀπεχέσθωσα». Σχόλιον. Τοῦτο διὰ τὸ ἀπαγὲς αὐτῶν καὶ ἀστήρικτόν φησιν. Ο λα' ταύτης, καὶ ὁ ιβ' τῆς σ' καὶ β'. Ο μὴ κατὰ γνώμην ἐπισκόπου, ἐν εὐκτηρίῳ ἔνδον οἰκίας ὄντι, προσάγων ἢ βαπτίζων, καθαιρείσθω. Ο πγ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Σώματι νεκρῷ μή τις τῶν ἁγιασμάτων μεταδι δότω. "Ο Α' ταύτης. Ἱερεὺς ὁ κατὰ τοὺς ᾿Αρμενίους ἐν τῷ ναῷ κρέα παραχωρῶν ἔψεσθαι, καί τινα τούτων παρὰ τῶν προαγόντων δεχόμενος, ἀφοριζέσθω. Ο ιγ' τῆς α' και β'. Πρεσβύτερος ἢ διάκονος, ὡς ἐπ' ἐγκλήματι δῆθεν κατεγνωκώς τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου, καὶ πρὸ συνοδι κῆς διαγνώσεως ἀποστῆναι τούτου τῆς κοινωνίας τολμήσας, καθαιρείσθω τε καὶ πάσης ἱερατικῆς ἀποστερείσθω τιμῆς· καὶ οἱ συνεπόμενοι, ἱερωμένο: μὲν, καθαιρείσθωσαν, μοναχοὶ δὲ, ἢ λασικοί, ἀφορ ζέσθωσαν. Ο λγ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Πρεσβύτεροι παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου πρά γματα τῆς Ἐκκλησίας μὴ πιπρασκέτωσαν.

῾Ο ιε' τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ. Ἐὰν δέ τι τῶν τῆς Ἐκκλησίας πρεσβύτεροι διαπράσωσιν, ἐκκαλείσθω τοῦτο ἡ Ἐκκλησία, καὶ περὶ τῆς αὐτοῦ τιμῆς, ὡς δόξει τῷ ἐπισκόπει. 'Ο ' τῆς ἐν Καισαρεία. Πρεσβύτερος εἰς διγάμου γάμον μὴ ἑστιάσθω. ῾Ο θ' καὶ ὁ ι' ταύτης. Πρεσβύτερος ὁμολογήσας ότι προήμαρτε, μη προσ φερέτω, μένων ἐν τοῖς λοιποῖς διὰ τὴν ὁμόνοιαν. Μή ὁμολογήσας δὲ, μήτε ἐλεγχθεὶς, αὐτὸς τὴν ἐξουσίαν ἐχέτω. Ο ιγ' ταύτης. 15 Ancyranæ. Quod si quid ex rebus Ecclesiæ presbyteri distṛaxerint, de loc Ecclesia provocet, demie pretio ejus, prout episcopo visum fuerit. 7 Caesariensis. Presbyter in digami nuptiis convivio non intersit. 9 et 10 ejusdem. Presbyter confessus, quod ante peccaverit, now olerat, inter reliquos manens, propter concordiam. Non confessus autem, nec convictus, facultatem babeat. ne 13 ejusdem. Πρεσβύτεροι επιχώριοι ἐν ναῷ πόλεως μὴ προσφε Presbyteri degentes in agris, in templo civitatis ρέτωσαν, ἐπισκόπου παρόντος, η πρεσβυτέρου τῆς p me offerant, praesente episcopo, vel presbytero illius πόλεως. Απόντων δὲ αὐτῶν, εἰ καλοίντο, προσφερέτωσαν. Ωσαύτως καὶ διάκονος. Ο θ' τῆς ἐν Ἀντιοχεία. Πρεσβύτερος ἐπιχώριος κανονικὰς ἐπιστολὰς μὴ ειδότω, ἢ πρὸς μόνον ἐπίσκοπον γείτονα· χωρεπίσκοπος μέντοι διδότω. Ο κι' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ιερωμένος ὅλως, ή κεκληρωμένος, εἰς καπηλεῖον μὴ εἰσερχέσθω. Ο λς' ταύτης. Ἱερατικὸς ἢ κληρικός, μάγος ἢ ἐπαοιδής, ἢ μαθηματικός, ἢ ἀστρολόγος, ἢ περιάπτης, ἐκριπτέσθω τῆς Ἐκκλησίας. 'Ο μας ταύτης. Ιερατικός ή κληρικός, ἄνευ κελεύσεως τοῦ ἐπισκόπου μὴ ὁδευέτω. Ο μβ' ταύτης. Μὴ δὲ ἄνευ κανονικῶν γραμμάτων. 'Ο νς' ταύτης. Πρεσβύτερος εἰς τὸ βῆμα πρὸ τοῦ ἐπισκόπου μὴ εἰσίτω, ἢ καθεζέσθω. ῾Ο ιδ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Ο παρ' ὀξυχόλου κατακριθεὶς ἐπισκόπου, πρὸς τὸν μητροπολίτην καταφευγέτω· καὶ μένων ἀκοινώνητος, ἀξιούτω τυχεῖν ἐξετάσεως, καὶ ὁ ἐπίσκοπος μὴ ὀργιζέσθω, Ο ιζ' τῆς ἐν Σαρδική. Οἱ τῶν ἐπισκόπων ὡρισμένοι χρόνοι τῆς βραδυτῆτος, καὶ ἐπὶ τῶν πρεσβυτέρων καὶ διακόνων φυσ λαττέσθωσαν. Ο ς' τῆς ἐν Καρθαγένη. Χρίσματος ποίησις, καὶ μετανοούντων καταλλαγή, καὶ χορῶν καθιέρωσις, παρὰ πρεσβυτέρων μή γινέσθω. Σχόλια. Ἡ ἐπὶ τῷ ἀεινάω μύρῳ τελετή. Ήγουν λύσις τοῦ ἐπιτιμίου. Ο γὰρ τοῦ ἐπιτιμίου λυθεὶς, τῷ Θεῷ καὶ τοῖς πιστοῖς καταλλάττεται, κοινωνῶν αὐτοῖς. Ἀπηγόρευται καὶ τοῖς ἱερεῦσι, τὰς τῶν πατέρων ἐκείνων δέχεσθαι προσφοράς, ὧν ειδήσει οἱ ὑπεξούσιοι παῖδες πορνεύουσιν. Ὅτι τὰ τῶν ὑπεξουσίων ἁμαρτήματα τοῖς δεσπόταις αὐτῶν ἀναφέρεται, ὥς φησιν ὁ-μακάριος Ιωάννης. - In comparendo scilicet, civitatis. Illis autem absentibus, si arcessantur, offerant. Similiter et diaconus. 9 Antiochena. Presbyter agrarius litteras canonicas non det, nisi ad vicinum duntaxat episcopum. Chorepiscopus autem det. 24 Laodicenæ. Sacerdos, ant ascriptus clero, cauponain prorsus non ingreditor. 36 ejusdem. Sacerdos, aut clericus, qui magis est, aut incantator, aut mathem:ticus, aut astrologus, aut ligator, ejicitor ex Ecclesia. 41 ejusdem. Sacerdos aut clericus, absque jussu episcopi iter on faciat. 42 ejusdem. Nec absque litteris canonicis. 56 ejusdem. Presbyter in suggestum ante episcopum ne ingreditor, vel sedeto. 14.Sardicensis. Qui a bilioso condemnatus est episcopo, ad nietropolitanum confugiat, et communiouis exsors manens, examen causæ consequi mereatur, neu episcopus irascatur. 17 ejusdem. Episcoporum determinata spatia tarditatis etiam in presbyteris et draconis observentur. 6 Carthaginiensis. Confectio˚ chrismatis,^et pœnitentium reconciliatio et consecratio virginuín a presbyteris ne fiat. Scholia. * Hoc est, ritus consecrationis unguenti vel olei perennis. * Hoc est, ponæ remissio. Nam cui poena remissa est, is Deo atque fidelibus reconciliatur, iisdem communicans. Est et hoc vetitum sacerdotibus, ne illorum parentum oblationes recipiant, quibus scientibus non emancipati liberi scortantur. Quippe delicta liberorum, qui adhuc in potestate sunt, ad enrum dominos referuntur, quemadmodum beatus ille Joanues inquit.

7 ejusdem. Si quis autem in periculo constitutus, episcopo non presente, aris reconciliari petierit, episcopum presbyter interroget, ac prout ei responsum fuerit, agal. 20 ejusdem. Presbyterum accusatum episcopus suus examinet, una cum sex aliis episcopis, quos actor et reus eligent; diaconum vero, cum aliis tribus episcopis; reliquos clericos, solus. Observetur autem et in his ide: spatium temporum quod in episcopis. 25 ejusdem. Qui sacra tractant, a conjugibus abstineant. Id nisi faciant, deponnator. 27 ejusdem. Sacerdos convictus et depositus neque ut laicus pœnitentiam agens rursus ordinator, neque rebaptizator, quasi quid inde profecturas. 48 ejusdem. Rebaptizationes, et iteratæ ordinationes, et remotiones episcoporum, ne fiant. 31 ejusdem. Qui honorem ampliorem, poscente necessitate, repudiat, illum etiam, quem habet, perdet. 29 ejusdem. Excommunicatus, si ante compassionem communicaverit, semetipsum damnat. 104 ejusdem. Sacerdos, qui judicium publicum ab imperatore petit, deponitor. 122 ejusdem. Qui de consensu communi pronuntiatorum sententiam non accipit, communionis exsors esto. 17 Basilii Magni. Presbyter, qui per coactionem juravit, se non obiturum ministeriuın sacrum, si facti eum poni teat, privatim, non publice, sacro fungitor officio. 70 Basilii Magni. Diaconus, vel presbyter, qui se pollutum labiis fassus fuerit, a ministerio sacro exclusus, sacramenta percipiat cum diaconis aut presbyteris. Sin aliquid etiam amplius eum commisisse paruerit, deponitor. 1 Ancyranæ. Presbyter, qui per coactionem dæmonibus immolaverit, ac deinde rursus certamen iniverit, honoris quidem, ac sedis particeps esto: sed nihil obeat eorum quæ ad sacerdotale munus pertinent. 2 ejusdem. Similiter et diaconus. Intendat autem [plenamn] episcopus, vel minuat, pro ipsorum poenitentia racione. 3 habitæ in Trullo. Sacerdotes et diaconi, quotquot ante concilium hoc nostrum illicite nuptias iterarunt, aut viduas floc est, idem dies, ut Jurisc. loquuntur. Ο ζ' ταύτης. Ἐὰν δέ τις κινδυνεύων ἐπισκόπου μὴ παρόντος, αιτήσῃ καταλλαγῆναι τοῖς θυσιαστηρίοις, ὁ πρεσβύ τερος τὸν ἐπίσκοπον ἐρωτησάτων, καὶ κατὰ τὸ λεχθὲν ἐκείνῳ ποιείτω. ῾Ο κ' ταύτης Πρεσβύτερον κατηγορούμενος, σὺν ἄλλοις ἐξ ἐπισκόποις, οὓς ὁ κατηγορῶν καὶ ὁ κατηγορούμενος αἱρήσονται, ὁ ἴδιος ἐπίσκοπος ἐξετασάτω· διάκο - νον δὲ, σὺν ἄλλοις τρισίν· ἐπὶ δὲ τῶν λοιπῶν κληρι κῶν, μόνος. Εστω δὲ καὶ ἐπὶ τούτων ἡ αὐτὴ τῶν αιρῶν προθεσμία, ἡ καὶ ἐπὶ τῶν ἐπισκόπων. Ο κε' ταύτης. Οἱ τὰ ἱερὰ μεταχειριζόμενοι, ἐκ τῶν συμβίων ἐγκρατευέσθωσαν· μὴ ποιοῦντες δὲ, καθαιρείσθω σαν. Ο κζ' ταύτης. Ἱερωμένος έλεγχθεὶς καὶ καθαιρεθείς, μήτε ὡς λαϊκός μετανοῶν αὖθις χειροτονείσθω, μήτα μὴν ἀναβαπτιζέσθω, ὥς τι προκόψων ἐντεῦθεν. Ο μη ταύτης. ᾿Αναβαπτίσεις, καὶ ἀναχειροτονήσεις, και μετακι νήσεις ἐπισκόπων, μή γινέσθωσαν. ῾Ο λα' ταύτης. Ο μείζω τιμὴν ἀπωθούμενος, ἀνάγκης καλούσ σης, καὶ ἦν ἔχει προσαπολέσει. Ο κθ' ταύτης. Ακοινώνητος κοινωνήσας πρὸ συμπαθείας, αὐτοκατάκριτος. Ο ρδ' ταύτης. Ιερωμένος δημοσίαν κρίσιν παρὰ βασιλέως αιτῶν, καθαιρείσθω. Ὁ ρκβ' ταύτης. Τῶν κατὰ κοινὴν συναίνεσιν ἐκλεγέντων τὴν κρίσ σιν ὁ μὴ δεχόμενος, ἀκοινώνητος. Ο ιζ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Πρεσβύτερος δι' ἀνάγκην ὁμόσας μὴ λειτουργεῖν, μεταμελόμενος ἰδίᾳ καὶ μὴ δημοσία λειτουργείτω. Ο δ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Διάκονος ἢ πρεσβύτερος ὁμολογήσας χείλεσι μιαν θῆναι, τῆς λειτουργίας εἰρχθεὶς, τῶν ἁγιασμάτων μετεχέτω μετὰ τῶν διακόνων ἢ πρεσβυτέρων. Εἰ δέ τι καὶ πλέον τούτου φανείη ἡμαρτηκώς, καθαι ρείσθω. Ο α' τῆς ἐν 'Αγκυρα. Πρεσβύτερος ὁ δι' ἀνάγκην τοῖς δαίμοσι θύσας, εἶτα ἀναπαλαίσας, τῆς μὲν τιμῆς μετεχέτω καὶ τῆς καθέδρας, μηδὲν δέ τι τῶν ἱερατικῶν λειτουργείτω. Ο β' ταύτης. Ὡσαύτως καὶ διάκονος· ἐπιτεινέτω δὲ ὁ ἐπίσκοπος, ἢ ἀφαιρείτω, πρὸς τὴν τούτων μετάνοιαν. Ο γ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ἱερεῖς καὶ διάκονοι, ὅσοι πρὸ τῆς ἡμῶν συνελεύ σεως ἀθέσμως δυσ! προσωμίλησαν γάμοις, ή χήρας

ηγάγοντο, ή μετὰ τὴν χειροτονίαν ἔγημαν, εἶτα με- duxerunt, aut post ordinationem matrimonium conταμεληθέντες ἀθέσμους γάμους διέλυσαν, τῆς λειτουργίας ἐπὶ ῥητόν τινα χρόνον παυσάσθωσαν, τῆς τιμῆς μόνον καὶ τῆς καθέδρας μετέχοντες, ἕως ἂν τὴ Θείον ἐξιλεώσωνται δάκρυσιν. Απρόσκοποι δὲ τοῦ λοιποῦ μενέτωσαν. Εντεῦθεν δὲ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς οἱ τῶν ἀποστόλων περὶ τούτων κανόνες κρατείτωσαν. Σχόλιον. • Διά συγκατάβασιν τῶν τότε. προς καιρὸν ὁ παρών κανὼν ἐξετέθη, πάντων σχεδόν παρανομησάντων. Οὔτε ἱερεὺς λουθείς, δύναται κατά την αὐτὴν ἡμέραν ἱερουργῆσαι, ούτε λαϊκός μετὰ τὸ ἀπελθεῖν εἰς βαλανείων, αὐθημερὸν τῶν μυστηρίων μεταλήψεται. Καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου, οὔτε ἱεροτελε στήσας ἱερεὺς, οὔτε λαϊκές θείων ἁγιασμάτων ἀξει θείς, λουθήσεται. η φλεβοτομηθήσεται, εἰ μή που θανάσιμον κατεπείγει νόσημα. Ο ιγ' {al. γ'] τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Τὰ περιττὰ τῶν προσφερομένων τῇ ἐκκλησίᾳ, μὴ ὡς ἄρτον κοινόν οἱ ἱερεῖς ἐσθιέτωσαν· ἀλλ᾿ ἰδιαζόν τως καὶ ἀποτεταγμένως, καὶ μὴ μετὰ γάλακτος, ἢ τυροῦ, ἢ ὡῶν, ἢ ἰχθύων. Τῆς δὲ ὑψωθείσης τα κλάσματα, ἐν μόνῃ τῇ ἐκκλησίᾳ ἐσθιέτωσαν. Ὑπὸ κυνῶν ἢ μυῶν τῶν προηγιασμένων ἄρτων ἐν τῷ ναῷ ἀναλωθέντων, οἱ ἱερεῖς ἐπιτιμάσθωσαν, ὡς μὴ τὴν ἱκανὴν πεποιηκότες ἀσφάλειαν. Οἱ δὲ τοὺς ἄρτους ὑπὸ μυῶν ἐν τῇ προσκομιδῇ ἀπολέσαντες, ἀνεπιτίμητοι· ἐπεὶ πολλάκις τὰ τοιαῦτα προβαίνειν εἴωθεν. Οἱ καὶ ἑτέραν εἰσάξουσι προσφοράν, καὶ προσκομιδὴν ποιήσουσι, καὶ τὴν ἱερουργίαν τελειώ σουσιν. Ὁ ιβ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Επισκόπου κατηγορουμένου, εἰ δυσχερές εἴη τὴν πᾶσαν σύνοδον συνελθεῖν, δώδεκα γοῦν τὴν ὑπόθεσιν ἐξετασάτωσαν ἐπίσκοποι· πρεσβυτέρω δὲ, ἕξ· δια κόνου δὲ, τρεῖς. Περὶ διακόνων. Ο ή τῆς α'. Διάκονος τὴν Εὐχαριστίαν τοῖς πρεσβυτέροις ἢ ἑαυτῷ διδοὺς, ἢ πρὸ τῶν πρεσβυτέρων ταύτην λαμβάνων, ἢ πρεσβυτέρων μέσον καθήμενος, τῆς κοι νωνίας πεπαύσθω, ὡς παρὰ κανόνα καὶ τάξιν ποιών. Ο ζ τῆς ἐν Τρούλλῳ. Οφφίκιον ἔχων διάκονος, εἰ μὴ πρόσωπον ἐπιφέρων τοῦ οἰκείου πατριάρχου ἢ μητροπολίτου, εἰς ἑτέραν διά τινα χρείαν παραγένηται πόλιν, προκαθ εξόμενος πρεσβυτέρων, Εστω πάντων ἔσχατος. Σχόλιον. Ἱστέον, ὅτι μήνῳ τῷ χαρτοφύλακι της Μεγάλης Εκκλησίας δέδοται καὶ ἐξ ἔθους μακροῦ, καὶ ἐξ Επιτάγματος ἐγγράφου τοῦ βασιλέως κυρίου Μιχαήλ, καὶ τῶν ἀρχιερέων ἐν ταῖς ἔξω προκαθήσθαι συνόδοις. Ο κ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Μήτε διάκονος ἀκέλευστος ἔμπροσθεν πρεσβυτέ του καθεζέσθω, μήτε κληρικὸς ἔμπροσθεν διακόνου. Ο ι τῆς ἐν Ἁγκύρᾳ. Διάκονος εἰ χειροτονούμενος προεμαρτύρατο, μὴ δύνασθαι παρθενεύειν, γήμας, μενέτω διάκονος· εἰ δὲ χειροτονούμενος σεσιώπηκε, γαμήσας τῆς δια χονίας παυσάσθω. traxerunt, deinde pœnitentia dueti nuptias illicitas direnerunt, a ministerio sacro certum quoddam ait tempus abstineant, honoris duntaxat et sedis participes, donec lacrymis Numen placaverint. Deinceps autem sine offendiculo maneant. Et quidem in posterum de his apostolorum canones rati sunto. Scholium. Ut rels istius metatis consuleretur, prasens - non ad tempus expositus fuit, cum omnes prope deliquissent.... Nec sacerdos lotus, eodem die sacrae peragere potest, nec laicus, postquam abiit in balReum, codem die sacramenta percipiet. Rursumque vice versa, nec sacerdos peractis sacris, nec laiens sacramentis perceptis, lavabit, ant sanguinem incisa vena mittet, nisi forte letalis morbus urgeat. 13 [al. 5] patriarcha Nicolai. Quæ supersunt ex oblatis ecclesiæ, non velati panem communem sacerdotes comediant, sed senrsum, et ab aliis remoti. Non etiam cum hacte, vel ovis, vel piscibus. Elevate vero frustis, in ecclesia duntaxat vescuntor. Si prius sanctificati panes a canibus, ant muribus, in templo absumpti fuerint, sacerdotes increpantor, qui eos non satis in tuto custodiverint. At vero qui panes a niuribus surreptos, den afferrentur, amiserint, ne increpentur,jquandoquidem sæpius hujusmodi contingere solent. Atque hi panes alios reddent, eosque offerent, et sacrificium, perficient. 12 Carthaginiensis. Cum accusatur episcopus, si difficile sit universam convenire synodum, saltem duodecim episcopi causam ejus examinent; presbyteri vero causaar, sex; diaconi, tres. TITULUS IV. De diaconis. Canon 8 prima. Diaconus, qui Eucharistiam presbyteris ant sibi dat, vel ante presbyteros eam accipit, vel medi…s inter presbyteros sedet, a communione abstineto, veluti prater regulam et ordinem agens. 7 habita in Trulto. Diaconns, qui habet officium, nisi personam referens sui patriarchæ, vel metropolitani, alicujus rei causəğin aliam urbem venerit, ante presbyteros sedens, oninium ultimus esto. cessum Scholiunt. Sciendum, soli Majoris Ecclesiæ chartulario conesse tum ex longa consuetudine, tum scripto jussu imperatoris ac domini Michaelis, ut in exteris synodis etiam ante pontifices sedeat. 20 Laodicena. Neque diaconus injussus ante presbyterum sedeal, neque clericus aute diaconum. 10 Ancyrana. Si diaconus, cum ordinaretur, protestatus est non se posse manere virginem, uxore durta, diaconus maneat; sin cum ordinaretur, tacuit, cotractis nuptiis, diaconus esse desiual.

13 Basilii Magni. Diaconus qui scortatus est, in locum laicorum traductus, communionis esto particeps. 15 quariæ. Mulier diacona ordinata, si matrimonium conIraxerit, auathemati subjicitor. 14 Basilii Magni. Eadem cum pagano fornicata, si pœnitentiam egerit, anno septimo ad sacramenta admittetur. Scholium. In iis constitutionibus, quæ sanctorum apostolorum dicuntur, hæc tradita sunt: Diaconissa nihil eorum facit, quæ presbyteri, vel diaconi, præterquam quod custodit fores, et presbyteris subservit, cum mulieres baptizantur, decori causa. 16 habitæ in Trullo, qui 15 Cæsariensis rescindit. Qui dicit, in civitate septem duntaxat diaconos esse debere, quemadmodum in Actis expositum est, sciat non istic dici de diaconis qui_sacramentis, sed qui mensis inserviunt. TITULUS V. De hypodiaconis et ephorcistis. Canon 21 Laodicena. Hypodiaconus vasa sacra ne attingito 22 ejusdem. Nee orarium pestato. 25 ejusdem. New fores relinquito, nac panem porrigilo, nec poculum benedicito. 43 ejusdem. Non oportet subdiaconum vel exiguo tempore foribus neglectis precari. De ephorcistis. Qui non ab episcopo promotus est, nec in ecclesiis, nec in adibus ephorcista munus obeat. TITULUS VI. Affines istis canones. Canon 58 Laodicenæ. In dibus ollatio ne fat ab episcopo, vel pres! ytero. 83 Carthaginiensis. El sacrarium, in quo neque corpus, neque reli96 ῾Ο ιγ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Διάκονος πορνεύσας, εἰς τὸν τῶν λαϊκῶν μεταστὰς τόπον, μετεχέτω τῆς κοινωνίας. Ὁ ιε' τῆς δ'. Διάκονος γυνὴ χειροτονηθεῖσα, εἰ γάμῳ ἑαυτὴν ἐπιδῷ, ἀναθεματιζέσθω. Ο ιδ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ἡ αὐτὴ Ελληνι πορνεύσασα, καὶ μεταγνοῦσα, τῷ ἑκδόμῳ ἔτει τῶν ἁγιασμάτων ἀξιωθήσεται. Σχόλιον. Ἐν ταῖς λεγομέναις τῶν ἁγίων ἀποστόλων δια τάξεσι, ταῦτα διείληπται Διακόνισσα οὐδὲν, ὧν οἱ πρεσβύτεροι ἢ διάκονοι, ἐπιτελεῖ· ἀλλ᾽ ἢ φυλάσσειν τὰς θύρας, καὶ ἐξυπηρετεῖν τοῖς πρεσβυτέροις ἐν τῷ βαπτίζεσθαι τὰς γυναῖκας, διὰ τὸ εὐπρεπές. Ο ις' τῆς ἐν Τρούλλῳ, ἀνατρέπων τὸν ιε' τῆς ἐν Καισαρεία. Ο λέγων κατά πόλιν ἑπτὰ διακόνους δεῖν μόνον εἶναι κατὰ τὸ ἐν ταῖς Πράξεσιν εἰρημένον· ἔστω ὡς οὐ περὶ τῶν τοῖς μυστηρίοις διακόνων ὁ λόγος ἐκεῖ, ἀλλὰ τῶν τραπέζαις ὑπηρετούντων. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Ε. Περὶ ὑποδιακόνων καὶ ἐφορκιστών. 'Ο κα' τῆς ἐν Λαοδικεία. Υποδιάκονος ἱερῶν σκευῶν μὴ ἁπτέσθω. "Ο κβ' ταύτης. Μὴ δὲ ὡράριον φορείτω. Ο κε' ταύτης. Μὴ δὲ τὰς θύρας εγκαταλιμπανέτω, μηδὲ ἄρτον διδότω, μήτε ποτήριον εὐλογείτω. Ο μγ' ταύτης. Ὑποδιάκονον οὐ δεῖ καὶ πρὸς βραχὺ τὰς θύρας καταλιπόντα προσεύχεσθαι. Περὶ ἐφορκιστῶν. Ὁ μὴ ὑπὸ ἐπισκόπου προαχθείς, μήτε ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, μήτε ἐν ταῖς οἰκίαις εφορκιζέσθω. Οἱ ἐχόμενοι. Ο νη' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ἐν τοῖς οἴκοις προσφορὰ μὴ γινέσθω παρ' ἐπισκόπου ἢ πρεσβυτέρου. Ο πγ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ θυσιαστήριον, ἐν ᾧ οὔτε σῶμα, ούτε λείψανον quiæ sita sunt martyris, evertitor; sin plebs tu- ἀπόκειται μάρτυρος, καταστρεφέσθω· εἰ δὲ τὰ πλήθη multuat, res sacra in eo ne peragitor. Scholium. 15 vero novella imperatoris domini Leonis. etiam in oratoriis sancit baud dubie res sacras et baptismos peragi. Quapropter et is, qui cum antimensio rem sacram peregit, aut baptizavit, in oratorio non consecrato per renovalia, quibus loca sacra panduntur, et per consuetam collocationem in thronum, et per reliquias ac depositionem areæ sanctorum, sed ad preces fidelium domesticas destinato, vel in domuncula navigii alicujus Deo dedicata, sanctisque imaginibus ornata, præjudicio uullo gravabitur, veluti transgressor canonum, et licentius agens. Quod erat, ita docere rudiores, ut ab eis quast reposcerentur antea tradita. θορυβεί, τελετὴ ἐν αὐτῷ μὴ γινέσθω. Σχόλιον. Ἡ δὲ ιε' νεαρὰ τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος καὶ εἰς τοὺς εὐκτηρίους οίκους διορίζεται ἀδιστάκ τως ιεροτελεστίας καὶ βαπτίσματα γίνεσθαι. Διό καὶ ὁ μετὰ ἀντιμινσίου ἱερουργήσας ἢ βαπτίσας εἰς εὐο κτήριον οἶκον μὴ καθιερωθέντα δ' εγκαινίων ἀνοιξίων, καὶ τοῦ συνήθους ἐνθρονιασμού, ναὶ μὴν καὶ διὰ λειψάνων καὶ ἁγίων ἐντοριασμοῦ, ἀλλὰ εἰς εὐχὴν οἰκιακὴν ἀφορισθέντα πιστῶν, ἢ εἰς οἰκίσκον πλοιαρίου τινὸς ἀποταμιευθέντα Θεῷ, καὶ ἁγίαις εἰκόσι κοσμούμενον, οὐ προκριματισθήσεται ὡς παραβάτης κανόνων καὶ ἀδιάφορος. mensa non consecrata, sed vulgari.

Ο Ο' τοῦ Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Προσφοράς γενομένη;, αἱρετικοὶ μὴ παρέστωσαν· εἰ μή που μετανοεῖν ἐπαγγέλλονται, καὶ φεύγειν τὴν αἵρεσιν. Τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. Τὰ ἀντιμίνσια, ἔνθα ἂν χρεία γένηται τούτων, ἀκωλύτως παραπέμπονται, καὶ οὐ περιγράφονται ἐν τῇδε τῇ ἐνορίᾳ ἡ ἐκείνῃ, ἀλλὰ καὶ ὑπερόρια για νονται, καθὰ καὶ τὸ θεῖον μύρον. Καλοῦνται δὲ οὔτ τως, ὡς ἀντιπρόσωπα καὶ ἀντίτυπα τῶν πολλῶν μίνσων, τῶν καταρτιζόντων τὴν ἁγίαν καὶ Δεσπο τικὴν τράπεζαν. Κυρίως δὲ ἐπ' ἐκείναις τῶν τρα πεζῶν τίθενται, ἂς καθιέρωσις οὐχ ἡγίασεν. Τοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν κατὰ ἄγνοιαν πλυθῇ ἀντιμίνσιον, οὐκ ἀποτίθεται τὸν ἁγιασμόν, οὐδὲ βέβηλον γίνεται. Τοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν φθάσῃ ὁ εὐαγγελισμὸς τῇ μεγάλη πέμπτη * τῇ μεγάλη Παρασκευῇ, οὐχ ἁμαρτάνομεν οίνου τηνικαῦτα μεταλαμβάνοντες καὶ ἰχθύων. Τοῦ αὐτοῦ. Δεῖ μεταδιδόναι τῆς θείας κοινωνίας τῷ ἀσθε νοῦντι, ἀποθανεῖν κινδυνεύοντι, καὶ μετὰ τὸ γεύσασθαι βρώσεως. Σχόλιον. Ο δὲ μακάριος Ιωάννης οὕτω φησί·. Τοῖς ἐξα σθενήσασι τέλεον, καὶ λεπτὰ μὲν εἰσέτι εμπνέου σιν, ἀναισθητοῦσι δὲ ὅλως, καὶ μήτε πιεῖν, μήτε φαγεῖν δυναμένοις, οὐ δεῖ τῶν ἁγιασμάτων μεταδιδόναι· ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπαφῆς καὶ τῆς ἐπιχρίσεως τούτων τά τε χείλη καὶ τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ἐπισφραγίζεσθαι. Ο νβ' τῆς ἐν Τρούλλο. Δι' ὅλης τῆς Τεσσαρακοστῆς, πλην Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, καὶ τῆς ἡμέρας τοῦ εὐαγγελισμοῦ, ἡ τῶν προηγιασμένων λειτουργία τελείσθω. Σχόλιον. Τὸ μὴ χρίειν τὰ προηγιασμένα διὰ τῆς λαβίδος. ἐν τῷ Δεσποτικῷ αἷματι, ἐν τῷ μέλλειν ταῦτα φυ λάττειν, ἀκριβέστερόν φησιν ὁ μακάριος Ιωάννης, ὡς καὶ ἐν τῇ καθ᾿ ἡμᾶ; Μεγάλη Εκκλησίᾳ γινόμενον. Ὁ μῦ τῆς ἐν Λαοδικεία. Σαββάτῳ δὲ μόνον καὶ Κυριακῇ δεῖ προσφέρειν ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ. Ο ιδ' ταύτης. Εἰς ἑτέραν παροικίαν τὰ ἅγια μὴ πεμπέσθω. Ὁ ιδ' τοῦ Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Ὑπὲρ τοῦ ἑαυτὸν ἀνελόντος, προσφορά με για νέσθω, εἰ μὴ ἀληθῶς ἔκφρων ἦν. Οις' τῆς ἐν Λαοδικεία. Εὐαγγέλιον ἐν Σαββάτῳ μεθ' ἑτέρων Γραφών ἀναγινωσκέσθω. Ο '' ταύτης. Ἐν ταῖς συνάξεσι, μεταξὺ τῶν ψαλμῶν, ἀναγνώ σεις γινέσθωσαν. Missus alii reddunt. Nostri Annuntiationem vocant. 9 Timothei Alexandrini. Cum oblatio fit, hæretici ne adsint, nisi forte se pœnitentiam acturos pollicentur, et hæresim fugituros. Nicephori patriarchæ. ' Antimensia citra prohibitionem ubicunque fuerit iis opus, mittantur, nec vel hac, vel illa regione circumscribuntur, sed in aliam quoque provinciam transferuntur, sicut et sacrum unguentum. Sic autem appellantur, velut opposita et respondentia multis illis mensis, quæ sacram et Dominicam mensam absolvunt. Proprie vero mensas illas significant, quas consecratio non sanctificavit. Ejusdem. Si per ignorationem lotuin fuerit antimensium, sanctificationem non deponit, neque profanum redditur. Ejusdem. St dies leti nuntii in magnam illam quintam feriam vel magnam Parasceven inciderit, non peccamus, si tunc vino et piscibus utamur. Ejusdem. Oportet impertiri communionem sacram ægrotanti, cui periculum mortis imminet, etiam postquam cibum degustavit, Scholium. Beatus autem Joannes sic ait: «Qui prorsus debiles facti sunt, et exiliter quidem adlinc respirant, omnino tamen senṣum amiserunt, ac neque bibere, neque comedere possunt, iis sacramenta impertienda sunt, sed per contactum et inunctionem tam labia, quam lingua eorum obsignauda. › 52 habita in Trullo. ΠΟΙ Per totam Quadragesimam, excepto Sabbato et Dominica, et læti nuntii die, prius significatorum liturgia perficiatur. Scholium. Non inungenda esse prius sanctificata per ansam in sanguine Dominico, dum custodienda sunt, accu ratius tradit beatus Joannes, veluti quod etiam in Ecclesia nostra Majori fiat. 49 Laodicena. Sabbato duntaxat et Dominica die fieri debent oblationes in Quadragesima. 14 ejusdem. In aliam parœciam sanctæ oblationes non mitSuntor. 14 Timothei Alexandrini. Pro eo, qui sibi manus attulit, oblatio ne fiat, nisi reapse amens erat. 16 Laodirena. Evangelium in Sabbato cum aliis Scripturis legitor. 7 ejusdem. tur. In congressibus lectiones psalmis permisceanSciucet ante Pascha.

× 17 ejusdem. Privati psalmi, et in canonem non relati libri, ne pronuntientur in ecclesia, sed Veteris duntaxat, ac Novi Foederis libri. 24 [al. 27] Carthaginiensis. Nam extra scripturas canonicas, nibil in ecclesia legitor, nomine sacrarum Scripturarum. 85 apostolorum. Venerationi sint Veteris duntaxat Novique Fœderis libri. 46 Carthaginiensis. Martyrum passiones in recordationibus sanctorum leguntor. 51 Laodicence. Recordationes martyrum in Quadragesima celebrandæ non sunt, nisi Sabbatis et Dominicis dielus: nec item nuptiae, vel natales. Scholium. Sacerdotes, qui nuptiales benedictiones in magna illa Quadragesima peregerunt, puniuntur; melio. criter quidem si ex simplicitate, gravius autem, si ex perversitate, et clanculum. Matrimonium tamen consistit, veluti quod benedictionem acceI erit. Ante festum sanctorum Apostolorunı, Natalis Christi, Transfigurationis Christi, et Obdormitionis sanctissimæ Deiparæ, necessario septem dierum jejunia præcedunt. Quod si quis etiain ultra dies dlos septem in festis horum vel sponte sua, vel municipali statuto compulsus jejunat, non confundetur. 11 S. Cyrilli. Cimelia cum immobilibus prædiis non alienata servari ecclesiis oportet. Et qui pro tempore sacerdotium moderantur, iis incidentium impensarum est committenda curatio. Ο ι' ταύτης. Ιδιωτικοί ψαλμοί, καὶ ἐκανόνιστα βιβλία, ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ μὴ λεγέσθωσαν, ἀλλὰ μόνα τὰ τῆς Πα λαιᾶς καὶ Νέας Διαθήκης βιβλία. ῾Ο κδ' [al. κα'] τοῦ ἐν Καρθαγένη. Ἐκτὸς γὰρ τῶν κανονικών γραφών μηδὲν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἀναγινωσκέσθω, ἐπ' ὀνόματι θείων Γραφῶν. Ο πε τῶν ἀποστόλων. Σβέσθωσαν δὲ μόνα τὰ τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Διαθήκης βιβλία. Ο μς' τοῦ ἐν Καρθαγένη. Τὰ πάθη τῶν μαρτύρων ἐν ταῖς μνήμαις τῶν ἁγίων ἀναγινωσκέσθωσαν. ῾Ο να' τῆς ἐν Λαοδικεία. Οὐ δεῖ μνείας μαρτύρων τελεῖν ἐν τῇ Τεσσαρα κοστῇ, εἰ μὴ Σάββατο και Κυριακαῖς· οὐδὲ γά μους, ἢ γενέθλια. Σχόλιον. Οἱ πεποιηκότες γαμικὰς ἱερολογίας τῇ μεγάλη Τεσσαρακοστῇ, ἐπιτιμῶνται ἱερεῖς· μετρίως μὲν, εἰ ἐξ ἀφελείας· μειζόνως δὲ, εἰ ἐκ σκαιοτροπίας, καὶ κρύφα. Τὸ μέντοι συνοικέσιον μένει, ὡς ἱερου λογίαν δεξάμενον. Πρὸ τῆς ἑορτῆς τῶν ἁγίων Αποστόλων, τῆς Γεν νήσεως τοῦ Χριστοῦ, τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς Κοιμήσεως τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἐξανάγκης ἑπταήμεροι προηγούνται νηστείαι. Εἰ δέ τις καὶ πλέον τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν κατὰ τὰς ἑορ τὰς τούτων ἢ ἐκοντι, ἢ ἀπὸ κτητορικού τυπικού συν ωθούμενος νηστεύσει, οὐ καταισχυνθήσεται. Ο ια' τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. Κειμήλια καὶ κτήσεις ἀκινήτους ἀνεκποιήτους ταῖς ἐκκλησίαις φυλάττεσθαι χρή- θαῤῥεῖσθαι δὲ τοὺς κατὰ καιρὸν τὴν ἱερωσύνην διέποντας τῶν παρα πιπτόντων ἀναλωμάτων τὴν οἰκονομίαν. SECTIO III. DE CLERICIS. TITULUS 1. yur c.erici fiunt, et qui non funt. Canon 19 apostolorum. Qui duas sorores, aut tratris sororisve ducit filiam, clericus esse non potest. 22 eorumdem. Qui seipsum mutilaverit, non ût clericus. 23 eorundem. Quod si clericus fuerit, segregator. Primus primæ. Per necessitatem a medicis exsectus, et castratus invitus, ad clericatum admittitor. 61 apostolorum. Convictus de scortatione, vel adulterio, vel quo facinore fidelibus prohibito, clericus non fiat. 79 eorumdem. Qui a dæmone vexatur, neque clericus fiat, neque cum fidelibus precetur. Muudatus autem, si dt guus est, admittitor. ΤΜΗΜΑ Γ΄. ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ. Τίνες κληροῦνται, καὶ τίνες οὐ κληροῦνται. Ο ιθ' τῶν ἀποστόλων. Ο δύο αδελφὰς ἡ ἀδελφιδὴν ἀγόμενος, οὐ κλη Ο ρυῦται. Ο κβ' αὐτῶν. 6) ἑαυτὴν ἀκροτηριάσας, οὐ κληρούται. Ο κγ' αὐτῶν. Εἰ δὲ καὶ κληρικὸς εἴη, ἀφοριζέσθω. ῾Ο α' τῆς α'. 'Ανάγκῃ δέ τις χειρουργηθείς, καὶ ἄκων ἐκτμηθεὶς, κληρούσθω. Ο ξα τῶν ἀποστόλων. Ελεχθεὶς ἐπὶ πορνεία, η μοιχεία, ή τινι τῶν ἀπηγορευμένων πιστοῖς, μὴ κληρούσθω. Ο οθ' αὐτῶν. Ο δαιμονῶν μήτε κληρούσθω, μήτε πιστοῖς συν ευχέσθαι. Καθαρισθεὶς δὲ, εἰ ἄξιος, προσδεχθήτω.

῾Ο πρ' αὐτῶν. Οἰκέτης οὐ κληρούται παρά γνώμην του δεσπότου. Ο λγ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Κληρικός, μὴ ἡ ἐκ γένους, ἀλλ' άξιος, για νέλθω. Ο η' τῆς ἐν Καισαρεία. Λαϊκός, οὗ ἡ γυνή φανερῶς ηλέγχθη μοιχευθεῖσα, μὴ κληρούσθω· καὶ ὁ κεκληρωμένος εἰ κατέχει τὴν μοιχευθεῖσαν, ἐξωθείσθω τῆς ἐγχειρισθείσης αὐτῷ διακονίας. Ο γ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. Όταν μέλλῃ χειροτονεῖσθαι κληρικός, ἐρευνά σθω ὁ βίο; αὐτοῦ, εἰ γαμετὴν ἔχει, ἢ μὴ, καὶ πῶς, καὶ πότε ἐγήματο, καὶ εἰ ἀπέσχετο, καὶ εἰ μὴ ἐκβέ Κληται ἢ παρ' ἐπισκόπου, ἢ ἐκ μοναστηρίου· καὶ οὕτως ἀδιάβλητος εὑρεθείς, χειροτονείσθω. Οι τῆς δ'. Μηδεὶς δύο πόλεων ναοῖς κληρούσθω. Εἰ δέ τις ἐξ ἄλλης εἰς ἄλλην ἐκκλησίαν μετετέθη, κατὰ μηδεν μετεχέτω τῶν τῆς προτέρας, ἢ τοῦ ἰδίου βαθμοῦ ἐκπεσεῖται. ῾Ο 8' τῆς ζ. Μηδεὶς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν δυσὶν ἐκκλη σίαις κληρούσθω· αἰσχροκέρδεια γάρ. Αλλαχοῦ δὲ τοῦτο γινέσθω, διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἕνα δειαν. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Β. Τίνα δεῖ τὸν κληρικὸν ποιεῖν, καὶ τίνα μὴ ποιεῖν. Ο τε τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ε' τῆς δ' καὶ ὁ γ τῆς ἐν Ἀντιοχεία. Κληρικὸς τῆς οἰκείας ἐκστὰς, καὶ ἐπ' ἀλλοτρίας οἰκῶν, ὡς ὁ λαϊκὸς μενέτω, καὶ μάλιστα, εἰ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου καλούμενος, οὐχ ὑπήκουσεν. Ο ις' τῶν ἀποστόλων. Καὶ ὁ τοῦτον ἐν γνώσει κατέχων ἐπίσκοπος, ἀφο οριζέσθω. Ο ιη' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Καὶ ὁ διὰ βαρβάρων ἐπιδρομήν, ή τινα ἄλλην περίστασιν ἀλλαχοῦ γενόμενος κληρικὸς, εἰ μὴ τοῦ &εινοῦ παυσαμένου, εἰς τὸν οἰκεῖον ἐπανέλθοι κλή μου, καθαιρείσθω σὺν τῷ κατέχοντι. Ο θ' τῆς ἐν Σαρδική. Ο δὲ μὴ βουλόμενος ἀπελθεῖν εἰς ἣν κεκλήρωται, τοῦ λοιποῦ μὴ δεχέσθω. Ο κ' τῶν ἀποστόλων. Καὶ εἴ τις γνώμης δίχα τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου πρὸς ἄλλον κλῆρον ἀπελθὼν προσδεχθείη, καθαιρεί σθω σὺν τῷ δεξαμένῳ. Ο ς' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο γὰρ ἅπαξ ἀναγνοὺς ἐν ἐκκλησίᾳ ἐν ἄλλῃ πρὸς κλήρωσιν μὴ δεχέσθω. Ο κ' τῶν ἀποστόλων. Κληρικὸς ἐγγύας διδούς, καθαιρείσθω. Σχόλιον. Εἰ δι' αἰσχροκέρδειαν, καὶ ἐπὶ τελωνῶν τοῦτο παιεῖ· εἰ δὲ οι' ἀνάγκην, καὶ ἐπὶ κληρικῶν, ἐπαι 82 eorumdem. Servus præter sententiam domini non fit clericus. 33 habita in Trullo, Clericus fiat, non genere clarus, sed qui dignus est. 8 Cesariensis. Laicus, cujus uxor manifesto convicta est de commisso adulterio, clericus ne fiat; et qui ad clericatum pervenit, si pollutam adulterio retinet, a ministerio sibi tradito rejicitor. 3 S. Cyrilli. Cum ordinandus est clericus, exploretur ipsius vila, num habeat uxorem, necne; tum quomodo, et quando matrimonium contraxerit, an abstinuerit, an non ejectus fuerit vel ab episcopo, vel ex monasterio; atque ita repertus expers criminis, ordinator. 10 quarta. Nemo duarum civitatum clericus efficitor. Quod si quis ex una in aliam ecclesiam translatus fuerit, in nullo particeps rerum prioris esto, cæ:eroqui gradu suo spoliandus. 15 septima. Nemo Constantinopoli duabus in ecclesiis clericus efficitor; hoc enim turpis lucri cupiditas fuerit. Alibi vero id fieri liceat, propter hominum penuriam. TITULUS 11. Quæ clerico facienda, et quæ non facienda. Canon 15 apostolorum, et 5 synodi 4, et 3 Antiochenæ. Clericus, qui sua relicta, degit in aliena parucia, ceu laicus maneto, maxime, si ab episcopo arcessitus, non obediverit. 16 apostolorum. Et episcopus, qui sciens hunc penes se retinet, segregator. 18 habitæ in Trullo. Et qui propter incursum Barbarorum, vel quod aliud periculum, alibi factus est clericus, nisi cum malum cessaverit suum ad clerum redierit, deponitur una cum illo, qui eum penes se retinet. 9 Sardicensis. Qui abire non vult ad ecclesiam, cujus clericus factus est, de cælero non admittitor. 20 apostolorum. ' Et si quis absque sententia sui episcopi profectus ad alium clerum, receptus fuerit, una cum eo, qui hominem recepit, deponitor. 6 Carthaginiensis. Nam qui semel in ecclesia quadam Jectoris munus obiit, is in alia ad clericatum non admittitor. 20 apostolorum. Clericus, qui Adejussiones praestat, deponitor. Scholium. Si propter turpe lucrum, et in publicanorum causis id facit. Sin alicujus necessitatis respectu, et in clericorum causis, laudem meretur.

26 eorumdem. Lectores duntaxat et psaltæ, etiam postea, quam clerici facti sunt, matrimonium contrabant. Scholium. Justiniani novella præcipit, ne quis fiat lector, nisi annorum sit 18. 42 apostolorum, et 50 kabitæ in Trullo. Clericus alea ludens, aut semet inebrians, nisi desierit, segregator. Scholium. At novella 123 Justiniani los segregans, etiam in monasterium conjicit. 54 apostolorum, et 40 Carthaginiensis. Clericus, qui non urgent» necessitate itineris in caupona comedit, segregator. 55 apostolorum. Si episcopum afficit injuria, deponitor. 58 eorundem. Si presbyterum, vel diaconum, segregator. 62 eorumdem. Qui clericatum metus causa negaverit, deponiLər; sin pœnitentiam egerit, veluti laicus admittitor. 3 quaria. Clericus, aut solitarius, qui negotia mundana gerit, nisi lege vocatur ad tutelamm impuberum, vel ab episcopo pupillorum ei viduarumque commissa est curatio, multator. 11 prima ac secunda. Clericus, qui mundanas dignitates aut sollicitudines suscipit, aut curatorias, quas vocant, a clericatu rejicitor. 7 quartæ. Qui clericus, aut solitarius factus est, si ad militiam vel dignitatem mundanam accesserit, nec pœnitentiam egerit, anathemati subjicitor. Scholium. hoc et 123 novella Justiniani, cujus hæc vova sunt: Nemno clericatum suum relinquens, sæcularis fiat. Nam et dignitate militiave, quam adeptus est, nudabitur, et municipii sui curiae tradetur. Liidem 7 et 8 novella domini Leonis, clericos atque monachos, qui habitum mutarunt, et laici facti sunt, etiam invites habitui pristino restitui præcipiunt. 8 ejusdem. Qui per contumaciam ab episcopo suo discessionew fecerunt, clerici quidem increpautor, monachi vero, vel laici, communionis exsortes sunt. 9 ejusdem. Clericus cum clerico dissidens, nisi de sententia sui episcopi ad tribunal sæculare cucurrerit, punitor; cum suo vero, vel altero episcopo si controversiam habeat, apud synodum provinciae litigel. Quod si quis episcopus, ant clericus com metropolitano disceptet, apud episcopum Constantinopolis causa agitor. Novell. 123, c. 13. Ὁ κς' αὐτῶν. ጌርና ᾿Αναγνώσται μόνον καὶ ψάλται, καὶ μετὰ τὸ κε κληρῶσθαι, γαμείτωσαν. Σχόλιν. Ἰουστινιάνειος νεαρὰ κελεύει, μή γίνεσθαί τινα ἀναγνώστην, εἰ μὴ τὴν ἐτῶν γένοιτο. Ο μβ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ ν τῆς ἐν Τρούλλφ. Κυβεύων κληρικὸς ἢ μεθύων, εἰ μὴ παύσαιτο, ἀφοριζέσθω. Σχόλιον. Ἡ δὲ ρκγ' νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ἀφορίζουσα τούτους, καὶ μοναστηρίῳ ἐμβάλλει. Ο γδ' τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ μ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Κληρικὸς ὁ δίχα τῆς καθ᾽ ὁδὸν ἀνάγκης ἐσθίων ἐν καπηλείῳ, ἀφοριζέσθω. Ὁ γε' τῶν ἀποστόλων. Υβρίζων δ' ἐπίσκοπον, καθαιρείσθω. ῾Ο νς' αὐτῶν. Πρεσβύτερον δέ, ἢ διάκονον, ἀφοριζέσθω. Ὁ ξβ' αὐτῶν. Ο τὸν κλῆρον διὰ φόβον αρνησάμενος, καθαι ρείσθω· μετανοήσας δὲ, ὡς λαϊκὸς δεχθήτω. Ο γ' τῆς τετάρτης. Κληρικὸς ἢ μονάζων κοσμικά διοικῶν πράγματα, εἰ μὴ νόμῳ καλεῖται εἰς ἀφηλίκων ἐπιτροπήν, ἡ παρ' ἐπισκόπου ὀρφανῶν καὶ χηρῶν ἐπιτραπείη πραγμάτων διοίκησιν, ἐπιτιμάσθω. Ο ια' τῆς α' και β'. Καὶ κληρικὸς κοσμικὰς ἀρχὰς ἡ φροντίδας ἀναδέ χόμενος, ἢ τὰς λεγομένας κουρατωρείας, ἐξωθείσθω τοῦ κλήρου. 'Ο ζ' τῆς δ'. Ο κληρωθεὶς ἢ μονάσας, εἰ ἐπὶ στρατείαν ἢ κοσμικὴν ἀξίαν ἔλθοι, καὶ μὴ μεταμέλοιτο, ἀναθεμα τιζέσθω. Σχόλιον. Περὶ τοῦτο καὶ ραγʹ νεαρά τοῦ Ἰουστινιανού φησὶ γάρ ο Μηδεὶς τὸν οἰκεῖον κλῆρον ἑῶν, γινέσθω κοσμικός. Ἐπεὶ καὶ τῆς προσγενομένης αὐτῷ ἀξίας ἢ στρατείας ἀπογυμνωθήσεται, καὶ τῇ βουλῇ τῆς οἰκείας ἀποδοθήσεται πόλεως.» Καὶ ἡ ζ' και η νεαρά τοῦ κυρίου Λέοντος, τοὺς κληρικούς καὶ μοναχούς μετασχηματισθέντας καὶ λαϊκοὺς γενομένους, καὶ Ο άκοντας πρὸς τὸ πρότερον ἀποκαθίστασθαι σχῆμα κελεύουσιν. ῾Ο η' ταύτης. Οἱ τοῦ ἐπισκόπου αὐτῶν ἀφηνιάσαντες, κληρικοὶ μὲν ἐπιτιμάσθωσαν, μονάζοντες δὲ, ἢ λαϊκοί, ἀκοινώνητοι. Ο θ' ταύτης. Κληρικός κληρικῷ μὲν διαφερόμενος, εἰ μὴ γνώμῃ τοῦ ἐπισκόπου εἰς κοσμικὸν καταδράμοι δικαστή ριον, ἐπιτιμάσθω· τῷ ἰδίῳ δὲ, ἢ ἑτέρῳ ἐπισκόπῳ διαφερόμενος, παρὰ τῇ συνόδῳ δικαζέσθω τῆς ἐπαρ χίας. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος ἢ κληρικός πρὸς μητρο πολίτην ἀμφισβητοίη, ἐπὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως δικαζέσθω,

Ο ιὲ τῆς ἐν Καρθαγένη. Κληρικὸς ἢ ἱερωμένος εγκαλούμενος, εἰ τὴν ἐκ κλησίαν ἀφεὶς, τῷ δημοσίῳ προσδράμοι, εἰ μὲν ἐπ' ἐγκληματικοῖς ἐγκαλοῖτο, καὶ δικαιωθεὶς τὸν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν· εἰ δὲ ἐπὶ πολιτικοῖς, ἀπολέσει τὴν δίκαιον αὐτοῦ, εἰ τὸν ἴδιον βαθμὸν ἐθελήσει κατέχειν. Καὶ ἐὰν ὑπό τινων δικαστῶν καταδικασθεὶς, εἰς ἑτέ ρους μείζονας καταδράμῃ, καὶ παρ᾽ ἐκείνοις δια καιωθῇ, οι προδικάσαντες μὴ βλαπτέσθωσαν· εἰ μή που κατὰ ἔχθραν, ή δωροδοκηθέντες ἐλεγχθῶσιν ἐκεῖνον καταδικάσαι. Καὶ τοῖς κατὰ συναίνεσιν ἐκλέξασι δικαστές, καὶ ὀλιγωτέροις ουσι τοῦ δέοντος, μὴ ἐξέστω ἐκκαλεῖσθαι. Καὶ τὰ τέκνα τῶν κληρικῶν, θεωρεία κοσμικὰ μὴ ποιείτωσαν, μηδὲ θεωρείτωσαν τοῦτο δὲ καὶ πᾶσι Χριστιανοῖς ἀπείρηται. 'Ο κη' τῆς ἐν Καρθαγένη. Κληρικοὶ δικαζόμενοι, ἐὰν μὴ τῇ κρίσει τοῦ σφῶν Επισκόπου ἀρέσκονται, μετὰ συναινέσεω; αὐτοῦ πρὸς τοὺς γείτονας ἀπερχέσθωσαν κριθησόμενοι. Εἰ δὲ μὴ τῇ τούτων ἀρέσκοιντο, πρὸς τὸν πρωτεύοντα τῆς επαρχίας. Πρὸς ἕτερον δὲ ἀπελθόντες, ἀκοινώνητοι. Ο ρκς αὐτῆς. Καὶ κληρικοὶ δίκας ἔχοντες, εἰ τῷ ἐπισκόπῳ αυτ τῶν μεμφόμενοι, μὴ παρὰ τοῖς γείτοσι συναινέσει αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῖς πέραν δικάσαιντο, ἀκοινώνητοι. ῾Ο νθ' ταύτης. Ἐὰν κληρικοὶ δικασθῶσι παρὰ τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ τῷ ἑνὶ τούτων ἡ ψῆφος ἀπαρέσχῃ, οἱ δικάσαντες μὴ καλείσθωσαν εἰς ἕτερον δικαστήριον, περὶ αὐτῶν μαρτυρήσαι. Καὶ ὅλως ἐκκλησιαστικὸς εἰς μαρτυ ρίαν μὴ καλείσθω. 'Ο θ' τῆς δ'. Εἴ τις ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς πρὸς μητροπολίτην ἀμφισβητοίη, ἐπὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως δικαζέσθω. Ο κβ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ἐπίσκοπος ἢ κληρικός αἱρετικὸν μὴ συνεισαγέτω, μηδέ τι τῶν ἰδίων δωρείτω, μηδ' ἂν εἴη συγγενής. Ο λβ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Επίσκοπος ἢ κληρικός μηδὲν πρότερον ἔχων, εἶτα κτησάμενος πράγματα, εἰ μὴ τῇ ἐκκλησία ταῦσ᾽ ἀφιερώσει, ὡς Δεσποτικά διηρπακώς πράγματα, ἐνεχέσθω. Καὶ εἰ συγγενικῶν δικαίων κληρονο μήσειε, κακ τούτων ἀφιερούτω τῇ ἐκκλησίᾳ. Ο δέ τι τῶν ἰδίων ἀφιερώσας, εἶτα μεταμεληθεὶς, ἀνάξιο; τῆς ἐκκλησιαστικῆς κρινέσθω τιμῆς. 'Ο ξβ' ταύτης. Κληρικὸς ἐπισκόπων κρίσει καταδικασθεὶς, παρ εὐδενὸς ἐκδικείσθω. 'Ο 60' ταύτης. Καὶ κληρικὸς ἔλεγχθείς, εἰ μὴ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ δι' ἀπολογίας ἑαυτὸν σπεύσει καθάρα:, εἰς ἀπολογίαν ἀπρόσδεκτος. PATROL. GR. CL. 15 Carthaginensis. Clericus, aut sacerdos, qui vocatur in jus, si ecclesia relicta, publicum ad judicium cucurrerit; siquidem ob criminales causas accusatur, etiam obtento jure gradum suum amittet: sin ob civiles, jus suum amittel, si gradum suum retinere volet. Itidem si a judicibus quibusdam condemnatus, ad alios superiores cucurrerit, atque apud illos jus suum obtinuerit; non iis hoc noceat qui antea sententiam tulerunt, nisi forte per inimicitiam, vel corrupti muneribus, illum akerum condemnasse convicti fuerint. Iuidem iis qui de consensu mutuo delegere judices, etiamsi victi discedant, provocare non liceat. Præterea liberi clericorum spectacula mundana non exhibeant, neque spectent, quod quidem universis Christianis est prohibitum. 28 Carthaginensis. Clerici litigantes, si judicio episcopi sui non steLerint, consensu ejus ad finitimos episcopos abeant ab iisdem judicandi. Quod si ne horum quidean sententiæ acquieverint, ad provinciæ primatem se conferant. Ad alium si accesserint, communionis exsortes sunto. 125 ejusdem. Etiam clerici qui lites habent, si de suo episcopo querentes, non cum ejus consensu coram finitimis episcopis, sed coram ulterioribus litigaverint, a communione submoventor. 59 ejusdem. Si clerici apud ecclesiam litigaverint, et alteri horum sententia displiceat; litigatores ad aliud tribunal ne vocentur, ut de iis testimonium dicant. Et quidem omnino, qui ecclesiasticus est, ad dicendum testimonium ne vocetur. 9 synodi quariæ. Si quis episcopus, aut clericus, controversiam cum metropolitano habuerit, coram Constantino - politano litiget. 22 Carthaginensis. Episcopus, aut clericus, hæreticum ad se ne recipiat, nec suum quid ei donet, ne quidem si cognatus sit. 32 Carthaginensis. Episcopus, aut clericus, antea nihil habens, si bona deinde acquisiverit, nec ea consecraverit ecclesia, veluti peculatus rerum Dominicarum reus esto. Quod si hæreditates jure cognationis sibi debitas adierit, etiam de his ecclesiæ dedicet. Qui vero de suis aliquid consecraverit, cujus eum post. ea pœnituerit, ecclesiastico indignus honore judicetur. 62 ejusdem. Clericus episcoporum judicio damnatus, a nenine defenditor. 79 ejusdem. Clericus convictus, misi intra spatium anni per excusationem sese purgare studuerit, nullam ad purgationem admitti potest.

' 16 habitæ in Trullo. Ο ις' τῆς ἐν Τρούλλῳ Episcopus, aut clericus, splendidis se vestibus ornans, aut unguentis delibutus, nisi desinat, deponitor. 35 Carthaginensis. Episcopus, aut clericus, qui liberos suos ante morum ætatisve stabilitatem emancipat, delictorum ab eis admissorum particeps est. 44 quarte Psaltes, aut lector, uxorem alterius sectæ non ducat; sin cam jam duxerit, liberos al communionem adducat, tametsi ab hæreticis baptizati sint. 18 ejusdem, et 34 habitæ in Trullo. Clerici, vel monachi, conjurationem facientes, vel factioši, vel quid adversùs episcopum aut consortem clericatus molientes, gradu suo prorsus excl. dant. 22 quarta. Qui res ad episcopum mortuum pertinentes diripiunt clerici, gradibus suis excidant. 23 ejusdem. Clerici, vel monachi, qui præter episcopi sui sententiam Constantinopoli commorantur, etiam inviti abiguntor, veluti perturbatores ecclesiastici status. 5 habitæ in Trullo. Clericus qui extra personas non suspectas, mulierem habet, aut ancillam, deponitor. Similiter et euuu. chus, clericus quidem, deponitor; laieus auteni, segregator. 9 ejusdem. Clericus, qui officinam cauponariam babet, aut desistat, aut deponatur. Scholium. Patriarcha Lucas etiam seplasiarias officinas, aut balneas a clericis curari per adnotationem vetuit, veluti quæ turpi lucro et mendacio occasionem præbeant. Interdicit etiam diaconis, ne medicinam faciant; et segregationi subjicit clericos, qui mundana publicaque negotia tractant. Itidem patriarcha Michael Anchialinus per adnotationem mandat, ot clerici officia sacularia, vel exactorum munia, vel curatorum, non suscipiant. 10 primæ ac secundæ. Qui aliquid ex repositis in sacrario vasis sacris, ant vestibus, ad lucrum proprium abripiunt, aut profanum ad usum avertunt, omnino deponuntor. Qui vero de segregatis extra sacràrium vas aliquod, ant vestent, profanum ad usum, sibi vel alteri concedunt, segregantor. Qui prorsus rapiunt, lanquam sacrilegi damuantor. 20 apostolorum. Sacerdos, aut clericus in scortatione, vel perjurio, vel furto deprehensus, depouitor, at non segregator. Scriptum est enim: Nou bis de eodem delicto vindictam exigendam. › Ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς λαμπραῖς ἑαυτὸν ἐσθῆσε κοσμῶν, ἡ μῦρα χριόμενος, εἰ μὴ παύοιτο, καθαι ρείσθω. Ὁ δὲ τῆς ἐν Καρθαγένη. Ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς τὰ ἴδια τέκνα πρὸ τῆς τῶν τρόπων αὐτῶν σταθηρότητος ἢ τῆς ἡλικίας ποιῶν αὐτεξούσια, τῶν πλημμελημάτων αὐτοῖς κοι νωνεί. ῾Ο ιδ' τῆς δ'. Ψάλτης ἢ ἀναγνώστης ἑτερόδοξον μὴ γαμείτω. Εἰ δὲ γήμας ἔτυχε, τὰ τέκνα προσαγέτω τῇ κοινω νίᾳ, εἰ καὶ παρὰ τῶν αἱρετικῶν ἐβαπτίσθησαν. Ο ιη' ταύτης, καὶ ὁ λδ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Κληρικοὶ ἢ μονάζοντες συνομνύμενοι ή φατριά - ζοντες, ή τι κατὰ ἐπισκόπου ἢ συγκληρικοῦ τυρεύ αντες, τοῦ οἰκείου βαθμοῦ παντάπασιν ἐκπιπτέτω· σαν. 'Ο κβ' τῆς δ'. Οἱ τὰ διαφέροντα τῷ ἐπισκόπῳ τεθνεῶτι διαρπά ζοντες κληρικοί, τῶν βαθμῶν ἐκπιπτέτωσαν. Ο κγ' ταύτης. Οἱ παρὰ γνώμην τοῦ σφῶν ἐπισκόπου κληρικοὶ ἢ μονάζοντες τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐνδιατρίβοντες, καὶ ἄκοντες ἐλαυνέσθωσαν, ὡς ταρακται τῶν ἐκκλη σιαστικών καταστάσεων. ῾Ο ἐ τῆς ἐν Τρούλλῳ. Κληρικός, ἄνευ τῶν ἀνυπόπτων προσώπων, γυναῖκα κεκτημένος ἢ θεραπαινίδα, καθαιρείσθω. Ωσαύτως δὲ καὶ εὐνοῦχος, κληρικὸς μὲν, καθαιρεί σθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. ῾Ο θ' ταύτης. Κληρικός καπηλικὸν ἐργαστήριον ἔχων, ἢ παυσάσθω, ἡ καθαιρείσθω. Σχόλιον. Ο πατριάρχης Λουκάς και μυρεψικά εργαστήρια Η λουτρὰ πρὸς τῶν κληρικῶν ἐνεργεῖσθαι ἀπείρηκε διὰ σημειώματος, ὡς αἰσχροῦ κέρδους καὶ ψεύδους παραίτια. Κωλύει δὲ καὶ τοὺς διακόνους ἰατρικῆς ἀντιποιεῖσθαι, καὶ ἀφορισμῷ καθυποβάλλει τους και σμικὰ καὶ δημόσια διενεργούντας κληρικούς. Καὶ ὁ πατριάρχης Μιχαὴλ ὁ τοῦ Ἀγχιάλου, κοσμικὰ ὀφ φίκια, ἡ πρακτορικὰς ἐνεργείας, ἢ κουρατωρείας τοὺς κληρικοὺς ἐπισκήπτει διὰ σημειώματος μὴ ἀναδέχεσθαι. Ο ι τῆς α' και β'. Οἱ τι τῶν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ἱερῶν σκευών, ἢ ἀμφιασμάτων, εἰς ἴδιον ἀφαρπάζοντες κέρδος, ἢ εἰς χρῆσιν ἀνίερον ἀποχρώμενοι, παντελῶς καθαιρεί. σθωσαν. Οἱ δέ τι τῶν ἔξω τοῦ θυσιαστηρίου άφωρι σμένων, σκεῦος ἢ ἄμφιον, εἰς χρῆσιν ἀνθερον ἑαυτ τοῖς ἢ ἄλλῳ παρέχοντες, ἀφοριζέσθωσαν· οἱ δὲ παντελῶς ἀφαρπάζοντες, ὡς ἱερόσυλοι καταδικαζέσθω σαν. Ο κε' τῶν ἀποστόλων. Ἱερεὺς ἢ κληρικὸς ἐπὶ πορνείς, ἢ ἐπιορκία, ἢ κλοπῇ ἁλους, καθαιρείσθω, καὶ μὴ ἀφοριζέσθω. Ούτ ἐκδικήσεις γάρ, φησί, ὃς ἐπὶ τὸ αὐτό.

Ο μα' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ἱερατικὸς ἢ κληρικὸς ἄνευ κελεύσεως τοῦ ἐπισκόπου μὴ ὁδευέτω. 'Ο κδ' ταύτης Ἱερωμένος ὅλως ἡ κεκληρωμένος εἰς καπηλεῖον μὴ εἰσερχέσθω. Ο λς' ταύτης. Ἱερατικός, ἢ κληρικός, μάγος, ἢ ἐπαοιδός, ἢ ματ θηματικός, ἢ ἀστρολόγος, ἢ περιάπτης, ἐκριπτέσθω τῆς ἐκκλησίας. Ο κ' ταύτης. Μήτε διάκονος ἀκέλευστος ἔμπροσθεν πρεσβυτέ ρου καθεζέσθω, μήτε κληρικὸς ἔμπροσθεν διακόνου. Ο κι τῆς σ' καὶ β', καὶ ὁ νδ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Κληρικὸς ἢ μονάζων ἐν ἱπποδρόμοις ή θυμελικοῖς παιγνίοις παρουσιάζων, ἢ κἂν ἐν γάμῳ κληθείη, τῆς τῶν παιγνίων παρουσίας μὴ προεξερχόμενος, ἢ παυσάσθω, ἢ καθαιρείσθω. ῾Ο κζ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Κληρικὸς ἀνοίκειον ἐσθῆτα ἀμφιεννύμενος, κἂν ἐν ὁδῷ εἴη, ἑβδομάδα μίαν ἀφοριζέσθω. Ο λγ' ταύτης. Τὰ θεῖα λόγια ἐπ' ἄμβωνος μὴ ἀναγινωσκέτω δ μὴ κεκαρμένος, καὶ μὴ τυχών εὐλογίας. Ο δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, ἀφοριζέσθω. Ὁ ιδ' τῆς ζ'. Καὶ ὁ μὴ χειροθεσία; τυχών, εἰ καὶ μοναχὸς εἴη, τὰς ἱερὰς ἐπ' ἄμβωνος βίβλους μὴ ἀναγινωσκέτω. Χειροθετείτω δὲ ἀναγνώστας καὶ ἡγούμενος ἐν τῷ ἰδίῳ μοναστηρίῳ, εἰ ἱερωμένος εἴη, καὶ παρ' ἐπισκόπου χειροθεσίαν ἔχει· καὶ χωρεπίσκοπος, κατ' ἐπιτροπὴν ἐπισκόπου. Ο ις' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ὁ ἔνηβος ἀναγνώστης ή γαμείτω, ἢ ἐγκράτειαν ὁμολογείτω· καὶ οἱ ἀναγνῶσται τὸν δῆμον μὴ προσ κυνείτωσαν, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν δηλαδή. ῾Ο & τῆς ἐν Τρούλλῳ. Οι ψάλλοντες μετά πολλῆς προσοχῆς καὶ κατανύξεως ψαλλέτωσαν, βοαῖς ἀτάκτοις καὶ ἀναρμόστοις μὴ χρώμενοι. Ο τε τῆς ἐν Λαοδικεία. Καὶ ἄνευ τῶν κανονικῶν ψαλτῶν, καὶ ἀπὸ διφθέ ρας ἐπ' ἄμβωνος ψαλλόντων, μηδεὶς ἐν ἐκκλησίᾳ ψαλλέτω. Σχόλιον. Ηγουν τῶν ἀπὸ κανόνος γινομένων. Διφθέρας δὲ τὰς βίβλους καλεί, διὰ τὸ μεμβράνας αὐτὰς εἶναι ξεφθέραι γὰρ, τὰ δέρματα. Ο κγ' ταύτης. Αναγνώστης ἢ ψάλτης ωράριον μὴ φορείτω. Ο & τῆς ἐν Καρθαγένη. Κληρικὸς τόκον μὴ λαμβανέτω· τὸ γὰρ ἐν λαϊκοῖς ἐπιλήψιμον, πολλῷ μᾶλλον ἐν κληρικοῖς. Ο κα' ταύτης. Τέκνα κληρικῶν ἐθνικοῖς ἢ αἱρετικοῖς μὴ γαμι εως συναπτέσθωσαν. 41 Laodicenæ. Sacerdos aut clericus absque jussu episcopi iter non faciat. 24 ejusdem. Sacerdos aut ascriptus clero cauponam prorsus non ingreditor. 36 ejusdem. Sacerdos aut clericus, qui inagus est, aut incantator,aut mathematicus, aut as:rologus, aut qui ligaturas facit, ejicitor ex ecclesia. 20 ejusdem. Neque diaconus injussus ante presbyterum sedeat, neque clericus aute diaconum. 24 primæ ac secunde, et 54 Laodicenæ. Clericus, aut monachus, qui Circensibus aut musicis ludicris adest, aut invitatus ad nuptias,si antequam illa ludicra fiant, non egreditur, aut desinat, aut deponitor. 27 habitæ in Trullo. Clericus vestem sibi non convenientem induens, etiamsi sit in itinere, septimanam unam segregator. 33 ejusdem. Oracula divina in ambone non legat, qui non est tonsus, nec benedictionem consecutus. Qui præter hæc facit, segregator. 14 septimæ. Qui manus impositionem non est consecutus, licet monachus sit, sacros in ambone libros non legat. Imponat autem manus lectoribus etiam abbas in suc monasterio, si sacerdotii gradum habet, et ab episcopo manus impositionem nactus est: itemque chorepiscopus, episcopi permissu. 16 Carthaginensis. Lector, qui pubes est, aut matrimonium contrahat, aut continentiam promittat. Neque populum lectores adorent, post lectionem scilicet. 5 habitæ in Trullo. Qui canunt, multa cum attentione et compIA - ctione canant, inordinatis et non convénientibus clamoribus haud utentes. 15 Laodicena. Extra cantores regulares, deque codice in pulpito canentes, nullus in ecclesia canat. Scholium. Hoc est, qui secundum regulam fiunt. Διφθέρας aulem, sive codices, libros vocat; quce membranae sint; διφθέραι enim cutes sive pelles sunt. 23 ejusdem. Lector, sive cantor, orarium non gestet. 5 Carthaginensis. Clericus usuram non accipiat. Quod enim in laicis reprehensionem meretur, multo magis in clericis. 21 ejusdent. Clericorum liberi cum paganis, aut hæreticis, matrimonio ne iunguntor.

يو 38 Carthaginensis. Clerici continentes, non nisi permissu episcopi, vel presbyterorum, ad viduas aut virgines ingrediuntor; atque ita non soli, sed cum conclericis, aut Christianis honorabilibus. 6 Basilii Magni. Regularium scortatio pro nuptiis non habetor, sed omni modo corum conjunctio dirimitor. 32 ejusdem. Clericus, qui peccatum ad mortem commisit, gradu suo dejectus, inter laicos constituitor. Scholium. Peccatum ad mortem, est peccatum animi, quod in actum processit. Quandoquidem id, quod duntaxat ad velle atque ad assensum progreditur, β non ad mortem est. 51 ejusdem. Clerici tabentes gradibus suis excidunt. 69 ejusdem. Lector, qui ante nuptias cum sponsa contrahit, post annum receptus ad legendum, sine offensa se gerat. Furtivas autem nuptias contrahens absque sponsalibus, a ministerio desistat. 11 quartæ. Cum pacificis ecclesiasticis litteris pauperes iter faciant, non cum commendatitiis; hæ præbentur ¡¡s qui aliquam in suspicionem venerunt. Scholium. Pacificæ litterae sunt, quæ ab episcopis conce duntur clericis, qui propter egestatem proficisci aliam in urbem volunt, atque in ejus clerum recipi. Vel etiam, quæ episcopis ab archiepiscopis concedumur, cum ad imperatorem usu sic exigente proficiscuntur. Commendatitiæ vero sunt, quæ pœnæ alicui subjectis dartur ad eorum purgationem, et per quas alteri episcopo commendantur ad communiouem. TITULUS III. Communes clericis et laicis canones. Canon 51 apostolorum. Ounis clericus, aut laicus, si non propter exercitium, sed abominationis causa, a nuptiis, et carnibus, et vino abstinet, aut corripitur, aut depo• nitor. 63 eorumdem. Qui suffocatum, vel a bestiis discerptum, vel morticinum degustat, clericis quidem, deponitur, laicus autem, segregator. 54 Basilii Magni. Qui latrones invasuri exeunt, laici quidem, a communione arcentur; clerici vero, deponuntor. 65 Apostolorum. Homicida, clericus quidem, deponitor, laicus autem, segregator. 66 eorumdem. Similiter et qui jejunat die Dominico vel SabLato, nisi duntaxat uno. Scholium. Niɛi førte quodam exercendi sui causa dies octo, Ὁ λη' τῆς ἐν Καρθαγένη. Κληρικοὶ ἐγκρατευόμενοι, πρὸς χήρας ἢ παρθέν νου;, εἰ μὴ κατ' ἐπιτροπὴν τοῦ ἐπισκόπου, ἢ τῶν πρεσβυτέρων, μὴ εἰσίτωσαν, καὶ οὕτω μὴ μόνοι, ἀλλὰ μετὰ συγκληρικῶν ἢ Χριστιανῶν ἐντίμων. Ος τοῦ μεγάλου Βασιλείου περὶ μοναχών. Η τῶν κανονικῶν πορνεία εἰς γάμον μὴ λογικές σθω, ἀλλὰ παντὶ τρόπῳ διασπάσθω αὐτῶν ἡ συνάφεια. Ο λβ' αὐτῶν [αὐτοῦ]. Κληρικὸς τὴν πρὸς θάνατον ἁμαρτών, τοῦ βαθ μοῦ καταγόμενος, μετὰ τῶν λαϊκῶν ταττέσθω. Σχόλιον. Πρὸς θάνατον ἁμαρτία ἐστὶν, ἡ ψυχική δηλαδή, ή καὶ μέχρι πράξεως χωρήσασα· ὡς ἤγε μέχρι τοῦ βουληθῆναι μόνον καὶ συγκαταθέσθαι, οὐ πρὸς θά νατον. Ο νὰ αὐτοῦ. Οἱ κληρικοὶ παραπίπτοντες τῶν βαθμῶν ἐκπίπούσιν. Ο ξε αὐτοῦ. Αναγνώστης προ γάμου τῇ μνηστῇ συναλλάσ σων, μετ' ἐνιαυτὸν δεχθεὶς εἰς τὸ ἀναγινώσκειν, ἀπρόκοπος μενέτω. Κλεψίγαμος καὶ μνηστείας ἄνευ, τῆς ὑπηρεσίας παυσάσθω. 'Ο ια' τῆς δ'. Εἰρηνικαῖς ἐκκλησιαστικαῖς ἐπιστολαῖς οἱ πένη τε; ὁδευέτωσαν, ἀλλὰ μὴ συστατικαῖς· αὗται γὰρ τοῖς ἐν ὑπολήψει παρέχονται. Σχόλιον Εἰρηνικαί εἰσιν ἐπιστολαὶ αἱ παρὰ τῶν ἐπισκό πων διδόμεναι τοῖς κληρικοῖς, θέλουσι δι' ἔνδειαν εἰς ἑτέραν ἀπελθεῖν πόλιν, καὶ τῷ ἐκεῖ κλήρῳ καταλεγῆναι. Η καὶ αἱ τοῖς ἐπισκόποις παρὰ τῶν ἀρχιεπι σκόπων διδόμεναι, πρὸς βασιλέα διά τινα χρείαν ἀπερχομένοις. Συστατικαὶ δέ εἰσιν αἱ διδόμεναι ταῖς ὑπὸ ἐπιτίμιον εἰς ἀθώωσιν, καὶ ἑτέρῳ αὐτοὺς ἐπισκόπῳ συνιστῶσαι πρὸς κοινωνίαν. Κοινοὶ κληρικοῖς καὶ λαϊκοῖς. Ο να' τῶν ἀποστόλων. Κληρικός ἅπας ή λαϊκός, εἰ μὴ δι' ἄσκησιν, γάμου καὶ κρεῶν, καὶ εἴνου, ἀλλὰ βδελυσσόμενο; ἀπὸ έχοιτο, ἢ διορθούσθω, ή καθαιρείσθω. 'Ο ξγ' αὐτῶν. Ο πνικτοῦ, ἡ θηριαλώτου, η θνησιμαίου γενόμε νος, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέ03w. Ο νέ' τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Οἱ τοῖς λῃσταῖς ἀντεπεξιόντες, λαϊκοὶ μὲν, τῆς κοινωνίας είργονται· κληρικοὶ δὲ, καθαιροῦνται. Ο ξὲ τῶν ἀποστόλων. Ο φονεύς, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. Ὁ ξς' αὐτῶν. Ωσαύτως καὶ ὁ νηστεύων Κυριακὴν ἢ Σάββατον, πλὴν ἑνός. Σχόλιον. Εἰ μη πού τινος δι' ἄσκησιν ὀκτὼ τυχὸν ἡμέρας ἡ

δέκα νηστεύοντος, συνεισαχθῇ ταύταις ἐξανάγκης verbi gratia, vel decem jejunante, necessario die καὶ Σάββατον καὶ Κυριακή. bus istis et Sabbatum atque Dominicus comprehensi fuerint. Ο ξθ' τῶν αὐτῶν. Καὶ ὁ μὴ νηστεύων τετράδα, καὶ Παρασκευήν, καὶ τὴν ἁγίαν Τεσσαρακοστὴν, εἰ μή δι' ἀσθένειαν. Ὁ σ' αὐτῶν. Ἔτι δὲ καὶ ὁ ἰουδαΐζων. Ο ι' Πέτρου Αλεξανδρείας. Τετράδι γὰρ καὶ Παρασκευῇ νηστευτέον· τῇ μὲν, διὰ τὸ κατὰ τοῦ Χριστοῦ τῆς προδοσίας συμβούλιον τῇ δὲ Παρασκευῇ, διὰ τὸ σωτήριον πάθος. Τῇ μέν του Κυριακῇ χαρμοσύνως ἑορταστέον, διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν. Ο πδ ἀποστόλων. Βασιλέα παρὰ θέμιν υβρίσας, ἢ ἄρχοντα, κληρι κὸς μὲν καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. Σχόλιον. Βασιλέα μὲν ὑβρίζειν κεκώλυται· ἐλέγχειν δὲ, οὐδαμῶς. Ὁ δὲ τς' [κα'] τίτλος τοῦ ἑξηκοστοῦ βιβλίου ἐν κεφαλαίω ιγ', οὕτω φησίν· Ἐὰν κακῶς μνημονεύσῃ τις τοῦ βασιλέως, οὐχ ὑπόκειται τιμω ρία· ἀλλὰ χρὴ τὰ περὶ αὐτοῦ τῷ βασιλεῖ μηνυθή και. Εἰ γὰρ ἀπὸ κουφότητος ἐξῆλθε, καταφρονητέος· εἰ δὲ ἀπὸ μανίας, ἐλέους ἄξιος· εἰ δὲ ὡς ἀδικούμενος, συγχωρητέος. 'Ο κζ' τῆς δ', καὶ ὁ ἐνενηκοστός δεύτερος τῆς ἐν Τρούλλῳ. Οἱ γυναῖκας ἁρπάζοντες ἐπὶ συνοικέσια, η συν αερόμενοι, κληρικοὶ μὲν, ἐκπιπτέτωσαν· λαϊκοὶ δὲ, ἀναθεματιζέσθωσαν. Ο δ' τῆς ἐν Τρούλλο. Ο νύμφη τοῦ Χριστοῦ συγγενόμενος, κληρικός μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. Ο ια' αὐτῆς. Ο τὰ παρὰ Ἰουδαίων ἄζυμα ἐσθίων, ἡ Ἰουδαίους προσοικειούμενος, ἡ λαμβάνων παρ' αὐτῶν ἰατρείας, ἢ ἐν βαλανείῳ τούτοις συλλουόμενος, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. ῾Ο να' αὐτῆς. Ωσαύτως καὶ ὁ ἑαυτὸν ἐκδιδοὺς μίμοις καὶ θεάτροις, καὶ τοῖς τῶν κυνηγίων θεωρείοις, καὶ ταῖς ἐπὶ σκηναῖς ὀρχήσεσιν. Σχόλιον. 69 eorumdem. Et qui non jejunat feria quarta, et in Parascere, et sancta Quadragesima, excepto imbecillitatis casu. 70 eorum. Præterea qui judaizat. 15 Petri Alexandrini. Nam feria quarta, et in Parasceve, jejunandum est; illa quidem, propter proditionis advergus Christum consilium; in Parasceve autem, propteg salutiferam passioneni. Dominicus vere dies bilariter celebrandus, propter Resurrectionem Domini, 84 apostolorum. Ἐν ταῖς μεγίσταις τῶν πόλεων θηρία ετρέφετο, λέοντες καὶ ἄρκτοι, καὶ κατά τινας καιροὺς ἐξήγοντο εἰς τὸ θέατρον. Καὶ ποτὲ μὲν ταύροις ἐμάτ χοντο, ποτὲ δὲ ἀνθρώποις, αἰχμαλώτοις τυχόν, κατακρίτοις· καὶ ἦσαν ταῦτα τοῖς θεωμένοις καθ' ἡδονήν. Τοῦτο οὖν ὁ κανὼν ἀπαγορεύει, οὐ τὸ διὰ κυνῶν, ἢ ἄλλως θηρεύειν. Ὁ νς' αὐτῆς. Ἔτι δὲ καὶ ὁ τυρὸν καὶ ὡὰ τοῖς τῆς Τεσσαρακοστῆς ἐσθίων Σάββασι, καθάπερ οἱ ᾿Αρμένιοι. ῾Ο ν τῆς αὐτῆς. Κυβεύων, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. Ο ξβ' αὐτῆς. Καλάνδαι, καὶ βοτὰ, καὶ βρουμάλια, καὶ ἡ τῇ L. unic.C. Si quis imp. maledix. lib. 18. Qui praeter fas imperatorem, vel præsidem, alfecerit contumelia, clericus quidem, deponitor, laicus autem, segregator. Scholium. Contumelia quidem afficere imperatorem, prohibitum est, sed reprehendere, nequaquam. Titulus autem 306 [fortasse, 21] libri Basilicon 60, capite 13, sic ait: Si quis malam mentionem imperatoris fecerit,. poenæ non subjicitur, sed hæc imperatori de ipso sunt indicanda. Si enim ex levitate id processerit, contemnendus est: si ex insania, miseratione dignus;. si velut injuriam passus, venia ipsi damla. 27 quarta, et 92 habilæ in Trulla. Qui mulieres rapiunt ad matrimonia, vel auxilium ad hoc praestant, clerici quidem, gradu excidant, laici vero, anathemati subjiciantur. ▲ habitæ in Trullo. Qui cum sponsa Christi coivit, clericus quidem deponitor, laicus autem, segregator. 11 ejusdem. Qui a Judæis acceptos comedit panes non fermenlatos, aut eorum fit socius, aut medicinas al eis accipit, aut in balneo cum eis lavat, clericus quidem deponitor, laicus vero segregator. 51 ejusdem. Similiter et qui seipsum dat mimis, ac theatris, arenarumque spectaculis, et scenicis saltationi. bus. Scholium. In maximis urbibus alebantur bestiæ, puta leones et ursi, certisque temporibus in theatṛum educebantur ac nonnunquam sane cum tauris committebantur, nonnunquam cum hominibus, puta captivis, aut damnatis, atque hæc spectatoribus voluptati erant. Istud igitur hic canon prohibet, non venationem, quæ fit cuin canibus, aut aliter. 56 ejusdem. Præterea qui caseuí el ovą comedit in Sabbatis Quadragesima, quemadmodum Armenii faciunt. 50 ejusdem. Qui ludit alea, clericus quidem deponitor, laicus autem segregator. 62 ejusdem. Kalendae, et vola, et brumalia, et celebritas, qu

primo die Mali habetur, e fdelium republica tollun- πρώτῃ τοῦ Μαΐου πανήγυρις, τῆς τῶν πιστῶν που tor. Quin etiam muliercularum saltationes, et larvæ comica, et satirica et tragica, et in torcularibus imploratio Bacchi, et risus in doliis, cum primum vinum affunditur. Qui autem in his persistit, clericus quidem deponitor, laicus vero segregator. 65 ejusdem. Qui ante officinas in noviluniis rogos accendunt, et super eos saltant, clerici quidem deponuntor, laici vero segregantor. 67 ejusdem. Qui sanguinem animalis quocunque modo comedit, clericus quidem deponitor, laicus vero segregator. 77 ejusdcm. Et qui cum mulieribus lavat. :79 ejusdem Qui post festum Nativitatis Christi similaginem coquunt, eamque sibi invicem dant lanquam........ clerici quidem deponitor, laici vero segregantor. 80 ejusdem. Qui tribus continuis diebus Dominicis, absque gravissima necessitate, abest ab ecclesia, clericus quidem deponitor, laicus vero segregator." 86 ejusdem. Similiter et qui lenocinium facit, ad animarum interitumn. 88 ejusdem. Et qui jumentum in templum introducit, absque aliqua in itinere necessitate. 97 ejusdem. Qui cum muliere cohabitat, ne quidem in templi catechumeniis degat. Hoc qui transgreditur, clericus quidem deponitor, laicus autem segregator. 13 septima. Qui de monasteriis mundana diversoria faciunt, caque non restitaunt, clerici quidem deponuntor, laici vero segregantor. 28 prinæ ac secunda. Qui castrat aliquem vel sua manu, vel jussu, abɛque morbi necessitate, clericus quidem deponitor, laicus autem, segregator. 28 Laodicena. λιτείας περιαιρείσθωσαν. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ γυναίων ορχήσεις, καὶ προσωπεῖα κωμικά, και σατυρικά, καὶ τραγικὰ, καὶ ἡ ἐπὶ ληνοῖς τοῦ Διονύσου ἐπίσ κλησις, καὶ ὁ ἐν τοῖς πίθοις γέλως τηναρχήν ἐπιχεομένου τοῦ οἴνου. Ο δὲ τούτοις ἐπιμένων, κληρι κὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. 'Ο ξε' αὐτῆς. Οἱ ἐν ταῖς νουμηνίαις πρὸ τῶν ἐργαστηρίων πυρκαλὰς ἀνάπτοντες καὶ ὑπεραλλόμενοι, κληρικοί μὲν, καθαιρείσθωσαν· λαϊκοὶ δὲ, ἀφοριζέσθωσαν. Ο ξζ' αὐτῆς. Ο ἐσθίων αἷμα ζώου οἰῳδήποτε τρόπῳ, κληρι κὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. Ο οι' αὐτῆς. Καὶ ὁ γυναιξὶ συλλουόμενος. 'Ο οθ' αὐτῆς. Οἱ μετὰ τὴν ἑορτὴν τῆς τοῦ Χριστοῦ Γεννήσεως σεμίδαλιν έψοντες, καὶ ταύτης ἀλλήλοις μεταδιδόνα τες ὡς ἐπιλόχιον, κληρικοὶ μὲν, καθαιρείσθωσαν λαϊκοὶ δὲ, ἀφοριζέσθωσαν. Ο π' αὐτῆς. ῾Ο ἐπὶ τρισὶν ἑξῆς Κυριακαῖς, ἀνάγκης δίχα βαρυτάτης, τῆς ἐκκλησίας ἀπολιμπανόμενος, κληρικός μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. 'Ο πς' αὐτῆς. Ωσαύτως καὶ ὁ πορνοβοσκῶν ἐπὶ ψυχῶν ὀλέθρῳ. Ο πη' αὐτῆς. Καὶ ὁ κτήνος εἰς ἱερὸν εἰσάγων, χωρίς τινος καθ' Ο ὁδὸν ἀνάγκης. Clericus aut laicus ad convivia, quæ agapa licuntur, invitatus, partem non accipiat; quippe injuriam ordini facit. Clerici vel laici de stipe symposia non habento. TITULUS IV. Qui ad clericorum accusationem non admittendi. Canon 128 Carthaginensis. Segregatus ad clericorum accusationem non admittitor. 139 ejusdem. Neque servus, aut libertus, aut insimulatus, aut mimus, aut paganus, aut hæreticus, aut Judæus. 130 ejusdem. Nec is, qui diversis ex causis cos accusavit, si in uno mentiri convictus fuerit. ῾Ο ἐνενηκοστὸς ἕβδομος αὐτῆς. Ο γυναικὶ συνοικῶν, μηδ' ἐν τοῖς τοῦ ναοῦ κατ οικείτω κατηχουμενείοις. Ὁ δὲ παραβαίνων, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. 'Ο ιγ' τῆς ζ'. Οι μοναστήρια κοσμικά ποιοῦντες καταγώγια, καὶ μὴ ἀποκαθιστῶντες, κληρικοὶ μὲν, καθαιρεί σθωσαν· λαϊκοὶ δὲ, ἀφοριζέσθωσαν. Ο ιη' τῆς α' και β'. Ο ευνουχίζων τινὰ ἢ αὐτοχειρίᾳ, ἣ επιτάγματι, χωρὶς ἀνάγκης νόσου, κληρικὸς μὲν, καθαιρείσθω· λαϊκὸς δὲ, ἀφοριζέσθω. ῾Ο κζ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Κληρικὸς ἢ λαϊκὸς εἰς ἀγάπην κληθείς, μέρος μὴ αἱρείτω· ὑβρίζει γὰρ τὴν τάξιν. Κληρικοὶ ἢ λαϊκοί ἐξ ἐράνου μὴ συμποσιαζέσθωσαν. Τίνες εἰς κατηγορίαν κληρικῶν ἄδεκτοι. Ο ρκη τῆς ἐν Καρθαγένη. Αφωρισμένος εἰς κατηγορίαν κληρικῶν μὴ δεν χέσθω. ῾Ο ρκθ' αὐτῆς. Μηδὲ δοῦλος, ἢ ἀπελεύθερος, ἢ διαβεβλημένος, ἢ μίμος, ἢ Ελλην, ἢ αἱρετικός, ἢ Ιουδαίος. Ο ρλ' αὐτῆς. Μηδὲ ὁ διάφορα κατηγορήσας αὐτῶν, εἰ εἰς ἐν τούτων ψευδόμενος ἐλεγχθείη.

ΕΠΙΓΡΑΦΗ Ε'. Οἱ ἐχόμενοι. 'Ο η' τῆς α'. Οἱ καθαροί λεγόμενοι, προσερχόμενοι, ὁμολογήσαντες ὅτι διγάμοις κοινωνήσουσι, καὶ συγχωρήσουσι τοῖς παραπεπτωκόσι, καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι συνθήκ σονται δόγμασι τῆς Ἐκκλησίας, ἐπὶ τοῦ βαθμοῦ καὶ τῆς ἀξίας τῆς ἱερωσύνης αὐτῶν ἕκαστος μενέτω, εἰ μὴ κατὰ πόλιν εἶεν, ἐν ᾗ κλῆρος εὑρίσκεται, καὶ ἐπίσκοπος. Ἐκεῖ γὰρ ὁ μὲν κυρίως ἐπίσκοπος τὸ ἴδιον ἕξει ἀξίωμα· ὁ δὲ παρ᾽ αὐτοῖς ἐπίσκοπος ὡς πρεσβύτερος ἔσται· εἰ μή που δόξει τῷ ἐπισκόπῳ καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ὀνόματος αὐτὸν ἔχειν, ἢ καὶ χωρεπίσκοπον παρ' αὐτοῦ γεγονέναι, ἵνα μὴ ἐν τῇ πόλει δύο ὦσιν ἐπίσκοποι. Ο ξή τῆς ἐν Καρθαγένη. Οἱ ὑπὸ Δονατιστών χειροτονηθέντες ἐπιστρέφον τες, ἐν ταῖς οἰκείαις τιμαῖς δεχέσθωσαν. 'Ο ξθ' αὐτῆς. Οἱ Δονατισταὶ ἐπιστρέφοντες, τοὺς ἰδίους εχέτω σαν ἐπισκόπους. Καὶ ὅσοι τῶν Δονατιστῶν ἐπισκό πων τοὺς ὑπ' αὐτοὺς λαοὺς προσαγάγωσιν, ἔστωσαν τούτων ἐπίσκοποι. Ο ριζ' ταύτης. Οἱ Δονατισταὶ ἐπιστρέφοντες ἐκείνῳ τῷ θρόνῳ λογιζέσθωσαν, ᾧ καὶ ἡ ἔκπαλαι ἐκεῖ καθολική. ΤΜΗΜΑ Δ'. ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΧΩΝ ΚΑΙ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΝ. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Α'. Πότε καὶ πῶς ὁ μονάδων μονάσει. Ο μ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Δεκαέτης τις μοναζέτω, εἰ καὶ τῷ τῆς χώρας ἐπισ σκόπῳ ἄξιος τούτου τότε δοκεῖ. Σχόλιον. Ο μὲν ιη' κανὼν τοῦ μεγάλου Βασιλείου ὑπὲρ τὰ ις' ἢ καὶ τὰ ιζ' ἔτη λέγει ὀφείλειν εἶναι τὴν προσ ἄγουσαν ἑαυτὴν τῷ Κυρίῳ, καὶ ἀποτασσομένην τῷ γάμῳ. Ο δὲ παρὼν κανὼν ἐλαττοῖ τὸν χρόνον, διὰ τὸ τὴν Ἐκκλησίαν χάριτι θείᾳ κραταιοτέραν ὁρᾷν, καὶ ἐπὶ τὰ πρόσω βαίνουσαν καὶ προκόπτουσαν. Ζήτει εἰς τὸ περὶ γυναικῶν κεφάλαιον ιγ'. 'Ο δ τῆς α' καὶ β'. Μηδείς τοῦ μοναχικοῦ καταξιούσθω σχήματος, πρὶν ἢ, τριετίαν δοκιμασθεὶς, ἄξιος φανῇ· εἰ μή που βαρετά τις νόσος τὸν χρόνον συστείλειεν, ἢ ἀνὴρ εὐλαβὴς εἴη, καὶ κατὰ μοναχοὺς ἐν τῷ κόσμῳ ζῶν. Ἐπὶ τούτου γὰρ καὶ ἐξαμηνιαῖος χρόνος ἀρκεῖ. Ει δὲ παρὰ τοῦτο γένηται, ὁ μὲν προϊστάμενος, τῆς ἀρχῆς ἐκπιπτέτω· ὁ δὲ ἀποκαρεὶς, ἑτέρᾳ διδόσθων μοντ. 'Ο ς' ταύτης. Ο μονάσαι βουλόμενος, περὶ τῶν ἑαυτοῦ πρότε ρον διατιθέσθω. Μετὰ γὰρ τὸ μονάσαι, τῶν αὐτοῦ πάντων κυριεύσει τὸ μοναστήριον. Εἰ δέ τις μοναγό; φωραθείη ἐκ τῶν αὐτοῦ τι παρυποκρατήσας, TITULUS V. Canones affines. Canon 8 primæ. Qui Cathari sive puri dicantur, si accedant et professi fuerint, se cumn digamuis communicaturos, et lapsis veniam daturos, et omnibus aliis Ecclesiæ dogmatibus assensnros, quilibet eorum in gradu et dignitate sacerdotii sui maneat, nisi forte in urbe degant, in qua cæteroqui clerus reperitur, et episcopus. Nam ibi qui revera episcopus est, dignitatem suam obtinebit, catharorum autem epi scopus veluti presbyter erit. Nisi forte visum fuerit episcopo, ut etiam nominis honorem iste habeat, vel chorepiscopus ab ipso efficiatur; ne dua sint una in urbe episcopi. 68 Carthaginensis. Qui a Donatistis ordinati sunt, si convertantur, ad honores suos admittuntor. 69 ejusdem. Donatistæ se convertentes, suos habeant episcopos. Et quotquot ex Donatistarum episcopis suo& populos adduxerint, eorum episcopi suuto. 117 ejusdem. Donatista se convertentes, ad illum thronum referantur, cui generalis ejus toci ecclesia quon dam erat subjecta. SECTIO IV. DE MONACHIS ET MONASTERIIS. TITULUS I. Quando, et quomodo monachus futurus admite tatur. Canon 40 habitæ in Trullo, Qui decennis est, monachus fiat, si regionis episcopo tunc dignus esse videtur. SCHOLIUM. Canon quidemn 18 Basilii Magni, ultra 16. vel eliam 17 ammos esse debere dicit eam, quæ Domino semet offert, et mundo renuntiat; hic vero canon, tempus illud deminuis propterea, quod Ecclesianı Dei gratia magis confirmatam cerneret, atque ulterius progredientem et proficientem. Quære in tiDtalo de mulieribus, caput 12. 5 prima ac secunda. Nemo prius habitu monastice dignus habetor, quam, triennio exploratus, dignus fuerit visus: nisi forte gravis aliquis morbus hoc spatium temporis contraxerit, aut vir religiosus sit, et more monachorum in mundo vivat. Nam in hoc vel sex mensium tempus sufficit. Si quid aliter factum fuerit, præpositus dignitate sua excidat, et qui tonsus est, alteri mansioni tradatur. 6 ejusdem. Qui monachus fieri vult, de bonis suis prius testetur. Nam postquam monachus factus fuerit, uni» versarum ipsius facultatum dominium monasterio cedet. Quod si quis monachus e suis bonis aliquid

τοῦ προεστῶτος ἢ τοῦ ἐπισκόπου πιπρασκόμενον, πτωχοῖς καὶ ἀπόροις διανεμέσθω. retinuisse deprehensus fuerit, ipse quidem convenien- αὐτὸς μὲν προσηκόντως ἐπιτιμάσθω· ἐκεῖνο δὲ παρὰ ter punitor, res autem illa, per prapositum vel episcopum distracta, pauperibus et egenis distribuitor. Scholium. At vero 113 [rectius 123] novella, quæ posita est libro..... Basilicon, tit. 1, etiam teslandi potestatem ei facit, postquam monachus factus est; et intestato morienti legitime suis a liberis succedi vult. 43 habite in Trutlo Liceat cuilibet volenti, maxime qui deliquit, vitæ tempestatem fugere, atque solitariam in monasterio degere. 108 Carthaginensis. Quilibet libere exercitium [solitarium] suscipito. 4 ejusdem. Servus absque sententia domini sui in monasterium non admittitor. Qui aliter facit, communionis exsors esto, 2 prima ac secunda. Si quis deprehensus fuerit aliquem facere monachum, illo non præsente, qui eum accepturus est in obedientiam, ipse quidem deponitor, tonsus autem in monasterium sub obedientiam traditor ab episcopa. 19 Basilii Magni. Qui [mundo] renuntial, de cælibatu interrogator, quen professus, si violet, veluti scortator puniatur. 26 Carthaginiensis. Qui per coactionem, etiam ante 25 annos virgini monasticum habitum vel induit, vel induet, culpa caret, 25 habitæ in Trullo. Non cum amictu splendido parentes monasticam professuras in nionasterium deducant, Nam id fuxi mundi recordationem in eis excitat. TITULUS H. (ua monachis facienda, quæ non facienda. Canon & synodi 4. Monachi episcopo subditi sint, et in tranquillo maneant, neque ecclesiasticis, neque vitæ hujus negotiis sibi molestiam creantes, nisi forte sic flagitante necessitate permiserit episcopus. Qui aliter facit, communionis exsors esto. 16 ejusdem. Monachi, vel monachiæ, si matrimonium contraxerint, communionis exsortes sunto. 44 habitæ in Trullo. Monachus, qui fornicatus est, aut duxit uxorem, pro scortatore ducitor. 6 Basilii Magni. Regularium scortatio pro nuptiis non habetor, sed omni modo eorum conjunctio dirimitor. 46 habitæ in Trullo. Monachæ extra mansionem non egrediuntor, nisi quæ necessitas urgeat; et tunc, de præpositæ sentcutia, nec absque vetulis exeunt, Foris autem nulla Σχόλιον. Ἡ δὲ ριγ' νεαρά, ἡ κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλι κῶν, τίτλῳ α', καὶ διατίθεσθαι αὐτὸν δίδωσι μετὰ τὸ μονάσαι· καὶ ἀδιάθετον ἀποθανόντα, νομίμως παρὰ τῶν παίδων κληρονομείσθαι. Ο μγ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Εξέστω παντὶ βουλομένῳ, καὶ τὰ μάλιστα ἁμαρ τόντι, τὴν βιωτικὴν ζάλην διαφυγεῖν, καὶ ἐν μονα στηρίῳ μονάσαι. 'Ο ρη' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ ἕκαστος ἐλευθέρως τὴν ἄσκησιν ἀναδεχέσθω, 'Ο δ' ταύτης. Δοῦλος παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου μοναστηρίῳ μὴ δεχέσθω. Ο δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, ἀκοινώνητος. Ο β' τῆς α' και β'. Εἴ τις φωραθείη τινὰ ποιῶν μοναχόν, χωρίς παρ ουσίας τοῦ εἰς ὑποταγὴν αὐτὸν παραληψομένου, απ τὸς μὲν καθαιρείσθω· ὁ δὲ ἀποχαρείς, εἰς μοναστή βιον ἐν ὑποταγῇ διδόσθω παρὰ τοῦ ἐπισκόπου. Ο ιθ' τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ὁ ἀποτασσόμενος, περὶ ἀγαμίας ερωτάσθω· καὶ ὁμολογήσας, εἰ παραβαίη, ὡς πόρνος ἐπιτιμάσθω. ῾Ο κς' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο; δι' ἀνάγκην, καὶ πρὸ τῶν εἰκοσιπέντε ἐτῶν, παρθένον τὸ μοναχικὸν ἢ ἐνέδυσεν ἢ ἐνδύσει σχῆμα, ἀνέγκλητος. Ο κε' τῆς ἐν Τρούλλο. Μὴ στολαῖς λαμπραῖς οἱ γονεῖς τὰς μελλούσας μονάσειν εἰς τὸ μοναστήριον ἀγαγέτωσαν. 'Ανάμνη σιν γὰρ τοῦτο τοῦ ῥέοντος κόσμου ποιεῖ. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Β. Τίγα δεῖ ποιεῖν τοὺς μοναχούς, καὶ τίνα μὴ ποιεῖν. 'Ο δ' τῆς δ'. Οἱ μοναχοὶ τῷ ἐπισκόπῳ ὑποταττέσθωσαν, καὶ καθ᾿ ἡσυχίαν μενέτωσαν· μήτ' ἐκκλησιαστικοῖς, μήτε βιωτικοῖς πράγμασι παρενοχλούντες, εἰ μήπου δι' ἀνάγκην ὁ ἐπίσκοπος ἐπιτρέψει. Ο γὰρ παρά Ο ταῦτα ποιῶν, ἀκοινώνητος. Ο ις' ταύτης. Μονάζοντες, ή μονάζουσαι, εἰ γαμήσειαν, ἔστω σαν ἀκοινώνητοι. Ο μδ' τῆς ἐν Τρούλλω. Πορνεύσας μοναχός, ἢ γυναῖκα ἀγόμενος, ὡς πόρο νος λογιζέσθω. 'Ο ς' του μεγάλου Βασιλείου. Ἡ τῶν κανονικῶν πορνεία εἰς γάμον μὴ λογι ζέσθω· ἀλλὰ παντί τρόπῳ διασπάσθω αὐτῶν ἡ συν άφεια. Ο μς' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Αἱ μονάζουσαι τῆς μονῆς μὴ ἐξερχέσθωσαν, εἰ μή πού τις ανάγκη κατεπείγει· καὶ τότε, γνώμῃ τῆς προεστώσης, καὶ μετὰ πρεσβυτίδων. Εξώκοιτος δὲ

μὴ γινέσθω Καὶ μονάζοντες μετ' εὐλογίας τοῦ προ culet. Monachi quoque cum benedictione prapoεστώτος προΐτωσαν. Οἱ δὲ μὴ οὕτως, ἐπιτιμάσθω siti prodeant. Qui aliter fecerint puniuutor. σαν. 'Ο μζ' ταύτης, καὶ ὁ κ' τῆς ζ. Μονάζων ἐν γυναικεία καθεύδων μονῇ, ἢ μονάζουσα ἐν ἀνδρῴᾳ, εἴτε κληρικός, ἢ λαϊκός, ἀφορι ζέσθω. 'Ο η' τῆς Κ. Μηδὲ ἐν ἐπισκοπείοις ἢ μοναστηρίοις γυναῖκες ἐνδιαιτάσθωσαν. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος ἢ ἡγούμενος δούλῃ ἢ ἐλευθέρᾳ εἰς διακονίαν χρῷτο, ἐπιτιμάσθω ἐπιμένων δὲ, καθαιρείσθω. Ενθα δὲ ἐπίσκοπος ἢ ἡγούμενος καθ᾽ ὁδὸν καταλύσει, αἱ γυναῖκες ἐκείνου παρόντος ἀναχωρείτωσαν. Ο κα' τῆς ζ, δ ιη τῆς ἐν Καρθαγένῃ, καὶ ὁ ιδ' τῆς ἐν Τρούλλω. Κληρικοὶ ἢ μονάζοντες συνομνύμενοι, ή φατριά ζοντες, ή τι κατὰ ἐπισκόπου ἢ συγκληρικοῦ τυρεύον τες, τοῦ οἰκείου βαθμοῦ παντάπασιν ἐκπιπτέτωσαν. 10 κι' ταύτης. Οι παρά γνώμην τοῦ σφῶν ἐπισκόπου κληρικοί ἢ μονάζοντες τῇ Κωνσταντίνου ἐνδιατρίβοντες. καὶ ἔχοντες ἐλαυνέσθωσαν, ὡς ταρακται τῶν ἐκκλησια στικών καταστάσεων. Ο κδ' τῆς δ' καὶ β', καὶ ὁ νδ τῆς ἐν Λαοδικεία. Κληρικός ή μονάζων ἐν Ιπποδρόμοις ἢ θυμελικοῖς παιγνίοις παρουσιάζων, ἢ κἂν ἐν γάμῳ κληθείη, τῆς τῶν παιγνίων παρουσίας μὴ προεξερχόμενος, ή παυσάσθω, ή καθαιρείσθω. 'Ο δ' τῆς ζ'. Ο μὴ χειροθεσίας τυχών, εἰ καὶ μοναχὸς εἴη, τὰς ἱερὰς ἐπ' ἄμβωνος βίβλους μὴ ἀναγινωσκέτω. Χειροθετείτω δὲ ἀναγνώστας καὶ ἡγούμενος ἐν τῷ ἰδίῳ μοναστηρίῳ, εἰ ἱερωμένος εἴη, καὶ παρ' ἐπισκόπου χειροθεσίαν ἔχει· καὶ χωρεπίσκοπος, κατ' ἐπιτροπὴν ἐπισκόπου. Ο κα' τῆς αὐτῆς. Μοναχὸς τὴν ἰδίαν καταλιμπάνων μονὴν, καὶ εἰς ἑτέραν ἀπερχόμενο;, ξενοδοχείσθω μὲν, μὴ δεχέσθω δὲ παρὰ γνώμην τοῦ προεστῶτος αὐτοῦ. Ὁ οδ τῆς ἐν Καρθαγένη. Εἴ τις μοναχὸς τῆς ἰδίας ἀποδράσας μονῆς, εἰς Έτερον μοναστήριον μεταπέσει, ἢ εἰς κοσμικὸν εἰσ κωμάσει καταγώγιον, ἀφοριζέσθω μετὰ τοῦ ὑποδε ξαμένου, ἕως ἂν εἰς τὴν ἰδίαν ἐπανέλθοι μονήν. Ο δὲ παρ' ἐπισκόπου οπουδήποτε καταστὰς, οὐχ ὑπό δικος.. Ο σ' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Οἱ μοναχοὶ διὰ τὸ σχῆμα εἰς τὸ θυσιαστήριον εἰσίτωσαν, ὑφάψεως χάριν κηροῦ καὶ κανδήλας. Ἐπ' ἄμβωνος δὲ, δίχα χειροθεσίας, μὴ ἀναγινωσκέ τωσαν. ῾Ο ιδ τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. Δεῖ τὰς μοναζούσας εἰσιέναι εἰς τὸ ἅγιον θυσια στήριον, καὶ ἅπτειν κηρὸν καὶ κανδήλας, καὶ κοι σμεῖν τὸν γαόν. Κατὰ περίστασιν καὶ μοναχὸς λιτός 47 ejusdem, et 20 septimæ. Monachus in muliebri mansione dormiens, aut monacha in virili, sive etiam clericus, aut laicus, segregator. 8 septima. Nec in episcoporum ædibus, aut monasteriis, mulieres commorentur. Quod si quis episcopus, vel abbas, serva liberave suum ad ministerinm utitur, increpator; et in sententia persistens, deponitor. In itinere vero, quocunque divertet episcopus aut abbas, inde mulieres ipso præsente secedant. 21 septima, 18 Carthaginensis, et 14 habilæ in Trullo. Clerici, vel monachi, conjurationem facientes, aut factiosi, vel quid adversus episcopum aut consortem clericatus molientes, gradu suo prorsus excidant. 25 ejusdem [al. quarte). Clerici, vel monachi, qui praeter episcopi sui sententiam Constantinopoli commorantur, etiam inviti abiguntor, veluti perturbatores ecclesiastici status. 24 prima ac secunde, et 54 Laodicena. Clericus, aut monachus, qui circi vel nuptiarum ludicris adest, aut invitatus ad nuptias, si antequa»ı illa ludicra fiant, non egreditur, aut desinat, aut deponitor. 4 [al. 14] septimæ. Qui manus impositionem non est consecatus, licet monachus sit, sacros in ambone [suggest"] libros non legat. Imponat autem manus lectoribus etiam abbas in suo monasterio, si sacerdotii gradum habet, et ab episcopo manus impositionem nactus est, itemque chorepiscopus, episcopi permiesu. 21 ejusdem. Monachus, qui suam mansionem deserit, et in aliam abit, hospitio quidem excipitor, verum absque sententia præpositi sui non admittitor. 74 [al. 104] Carthaginiensis. Si quis monachus extra suain mansionem aufugerit, et in aliud monasterium venerit, vel in sæculare diversorium velut ad comisandum irruerit, segregator una cum eo qui hominem excepit, dos nec in suam mansionem redicrit. Qui vero ab episcopo ubicunque constitutus est, culpa careí. 1 Nicolai patriarcha. Monachi propter habitum in sacrarium ingre. diunior, ut cereos et caudelas succendant. In seggestu vero, absque manus impositione, non legall 14 Nicephori patriarcha. Monachas sacrarium ingredi oportet, et cereos a:que candelas accendere, templumque ornare. To periculo simplex etiam monachus baptizat. Simille

ter et diaconus. Quinetiam laicus, si repertus iu βαπτίζει. Ωσαύτως καὶ διάκονος· καὶ λαϊκὸς δὲ, loco fuerit, absente sacerdote. ἐὰν εὑρεθῇ εἰς τόπον, μὴ ὄντος ἱερέως. 4 Nicolai patriarchơ. Monachus, qui propter manifestum animæ periculum a præposito suo prohibetur, absque sententia illius extra mansionem non egreditor. 3 primæ ac secundæ. Abbas si subditos sibi monachos aufugientes diligenter non rèquisiverit, vel eos inveniens non ad se recipit, et convenienter sanat, segregator. 80 Carthaginiensis. Qui monachum ex alia mansione susceperit, eumque vel abbas ipse clericum, vel abbatem, in sua mansione constituerit, communionis exsors sit, co rescisso, quod actum est. 28 habite in Trullo. Episcopus, qui alienat loca quædam episcopatus fertilia, præsertim magistratibus, expellitor, et irritum esto quod gestum est. Consimiliter et in aðbatibus. 41 habile in Trullo. Includendus, ubi triennium prius traduxerit in monasterio sub obedientia, et annum unum extra glaustrum toleranter exegerit, ita demum de senten◄ tia praesidis in illa regione, includitor, nec egreditur inde, nisi mors cogat, aut commodum publicum, i''que de sententia primatis. 22 habita in Trullo. Qui eremitæ dicuntur, in urbe degentes, nisi rasi more monachorum in monasterio degunt, ex urlie pelluntor. 48 ejusdem. Mulier ab eo qui suscepit episcopatum, de communi consensu separata, post ordinationem ejus monacha fiat, longe ab episcopi diversorio semota, cujus tamen cura et providentia fruatur. 22 septima. Laici quidem cum gratiarum actione, et absque ludicris, cum mulieribus vescantur: monachi vero, vel sacerdotes seorsum, ac ne cum cognatis quidem mulieribus comedant, nisi forte præsentibus divinis et religiosis viris ac mulieribus. Scholium. Illius chartularii Majoris Ecclesiæ, domini Petri dissertatio, Fieri non potest, inquit, ut monachus pueros de sacro baptismate suscipiat, et coronas puptiales teneat, et fraternitates constituat. TITULUS III. De monasteriis. Canon 4 synodi 4. Nullus usquam templum construat, absque sen- (entia episcopi. 26 quarta. Economus cuilibet ecclesiæ de clero præficitor. Qui autem hoc facere negligit episcopus, multabitur, Quod si metropolitanus in ecclesia sua nullum fa- ¢ at œconomum, patriarcha faciat. Itidem si von Ο δ' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Ο μοναχός διὰ προφανή ψυχικὸν κίνδυνον παρὰ τοῦ προεστώτος εἰργόμενος. παρὰ γνώμην αὐτοῦ τῆς μονῆς μὴ ἐξερχέσθω. Ο γ' τῆς α' και β'. Ἡγούμενος, τοὺς ὑπ' αὐτὸν μοναχοὺς ἀποδιδράσκοντας εἰ μὴ ἐπιμελῶς ἀναζητοίη, ἢ ευρίσκων οὐκ ἀναλαμβάνει, καὶ προσηκόντως θεραπεύει, ἀφορι ζέσθω. Ο π' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο ἐξ ἑτέρας μονῆς μοναχὸν δεξάμενος, καὶ ἢ κληρικὸν αὐτὸν ἡγούμενος, ἢ ἡγούμενον, ἐν τῇ ἰδίᾳ καταστήσει μονῇ, ἀκοινώνητος, τῆς πράξεως ἀκυρωθείσης. Ο ιη' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ἐπίσκοπος ἐκποιῶν τι τῶν αὐτουργίων τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ μάλιστα ἄρχουσιν, ἐκδιωκέσθω· καὶ ἡ πρᾶσις ἄκυρος μενέτω. Κατὰ ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἡγου ένων. Ο μα τῆς ἐν Τρούλλῳ. ῾Ο ἐγκλεισθησόμενος, τριετίαν πρότερον διαδι βάσας ἐν μοναστηρίῳ ὑποτασσόμενος, καὶ ἐνιαυτὸν ἔξω τῆς ἐγκλείστρας προσκαρτερήσας, οὕτω γνώμη τοῦ προέδρου τῆς χώρας ἐγκλειέσθω· κἀκεῖθεν μὴ εξερχέσθω, εἰ μὴ θάνατος ἀναγκάζει, ἢ κοινή λυσιτέλεια, γνώμῃ τοῦ προέδρου τότε. Ο κβ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Οἱ ἐρημίται λεγόμενοι, κατὰ πόλιν διάγοντες, εξ μὴ κατὰ μοναχοὺς κειράμενοι, ἐν μοναστηρίῳ τε λοῦσι, τῆς πόλεως ἐλαυνέσθωσαν. 'Ο μη' ταύτης, Η διαζευχθεῖσα κατὰ κοινὴν συμφωνίαν τοῦ ἐπισκοπὴν ἀναδεξαμένου γυνή, μετὰ τὴν ἐκείνου χει ροτονίαν μοναζέτω, πόῤῥω τῆς τοῦ ἐπισκόπου κατα αγωγῆς, καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ προνοίας ἀπολαυέτω. Ο κβ' τῆς Κ. Λαϊκοὶ μὲν γυναιξὶν εὐχαρίστως καὶ χωρὶς παι γνίων συνεσθιέτωσαν, μονάζοντες δὲ ἡ ἱερωμένοι κατ' ἰδίαν γυναιξὶ μηδὲ συγγενέσει συνεσθιέτωσαν· εἰ μή που μετά θευφόρων καὶ εὐλαβῶν ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν. Σχόλιον. Η τοῦ χαρτοφύλακος τῆς Μεγάλης Εκκλησίας κυο ρίου Πέτρου διάλεξις, Ανένδεκτόν, φησί, μοναχὸν δέο χεσθαι παιδία ἀπὸ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, καὶ κρατεῖν στεφάνους γάμων, καὶ ἀδελφοποιΐας ποιεῖν. Περὶ μοναστηρίων. Ο δ' τῆς δ'. Μηδεὶς μηδαμοῦ ναὸν συνιστάσθω, ἄνευ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου. ῾Ο κς' τῆς δ'. Οικονόμος ἑκάστῃ τῶν ἐκκλησιῶν ἀπὸ τοῦ κλη που γινέσθω. Ο δὲ τούτου καταφρονῶν ἐπίσκοπος, ἐπιτιμηθήσεται. Τοῦ μητροπολίτου δὲ μὴ ποιοῦν τοῦ οἰκονόμον ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ, ὁ πατριάρχης

τοιείτω. Καὶ το τροπολίτης. Κατὰ ταυτὰ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν μοναστη ρίων. ἐπισκόπου μὴ ποιοῦντος, ὁ μη- faciat episcopus, faciat metropolitanus. Consimiliter et de monasteriis. 'Ο κδ' τῆς δ', καὶ ὁ μβ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Τὰ κατὰ γνώμην ἐπισκόπου καθιερωθέντα μου ναστήρια, μενέτω ἀκίνητα εἰς τὸ διηνεκές μοναστή μια, και φυλαττέσθω τὰ τούτοις ἀνήκοντα, καὶ κοσμικὰ μὴ γενέσθω καταγώγια. Ο δ' ἄλλως ποιῶν ἐπιτιμάσθω. 'Ο ιζ' τῆς ζ. Ο βουλόμενος κτίσαι μοναστήριον, εἰ μὴ τὰ πρὸς ἀπαρτισμὸν ἔχει, κωλυέσθω παρὰ τοῦ ἐπισκόπου. 'Ο ιθ' ταύτης. Ο διὰ χρυσίου (χρυσίον] δεχόμενος τοὺς προσερ χομένος ἱερατικῷ ἡ μονήρει βίῳ, ἐπίσκοπος μὲν, ἡ ἡγούμενους, ἢ ὅλως τοῦ ἱερατικοῦ, εἰ μὴ παύοιτο, και θαιρείσθω· ἡγούμενος δὲ, ἐκδιωχθήτω, καὶ πρὸς ὑποταγὴν ἑτέρῳ μοναστηρίῳ δοθήτω. Ωσαύτως δὲ καὶ ἡγούμενος, εἰ μὴ πρεσβύτερος εἴη. Τὰ δὲ παρὰ τῶν προσιόντων τοῖς μοναστηρίοις ἀφιερούμενα, ἔστωσαν τοῖς μοναστηρίοις, κἄν τε μένοιεν ἐν αὐτοῖς οἱ ἀφιερώσαντες, κἄν τε μή· εἰ μὴ αἰτία εἴη τοῦ προεστώτος. Ο κ' τῆς ἑβδόμης. Διπλά μοναστήρια μή γινέσθω, μηδὲ διαιτάσθωσαν ἅμα μοναχοὶ καὶ μονάζουσαι, μηδὲ ἰδίᾳ προσ ομιλείτωσαν, μηδὲ κοιταζέτω μοναχὸς ἐν γυναι κείῳ μοναστηρίῳ, μηδὲ συνεσθιέτω καταμόνας μοναζούσῃ· ἀλλὰ καὶ εἴ τι ταύτῃ κομίσει ποτέ, ἔξω μένων διδότω. Καὶ τὴν συγγενή παρουσία τῆς προεστώσης θεάσθω τε καὶ βραχέα ταύτη προσομι λείτω. 24 quarta, et 69 habilæ in Trullo. Consecrata de sententia episcopi monasteria immobiliter in perpetuuin monasteria maneant, resque ad ea pertinentes conserventur, nec in mundana diversoria commutentur. Qui aliter facit, punitor. 17 seprima. Qui condere vult monasterium, nisi pertinentia ad consummationem ejus habet, ab episcopo prohibetor. 19 ejusdem. Qui propter aurum admittit accedentes ad sacerdotalem vel monasticam vitam, episcopus quidem, vel abbas [prior], vel quisquam sacerdotalis ordinis, nisi desistat, deponitor; abbatissa vero, expellitor, et ad obediendum alteri monasterio traditor. Similiter et abbas, si non sit presbyter. Que autem ab accedentibus ad monasteria, iisdem consecrantur, monasteriorum sunto, sive maneant in eis qui consecrarunt, sive non maneant, nisi præpositi culpa interveniat. 20 septima. Duplicia monasteria ne fant, neve degant simul monachi et monachæ, neque seorsum conversentur, neque cubet monachus in monasterio muliebri, neque solus cum monacha sola comedat: sed si quid etiam huic aliquando affert, id foris manens reddat. Itidem cognatam suam præsente præposita videat, et paucis cum ea colloquatur TMHMA E' ΠΕΡΙ ΛΑΪΚΩΝ. ΕΠΙΓΡΑΦΗ Α'. Περὶ τῶν φωτιζομένων, καὶ τίνες φωτίζονται. Ο ζ τῆς β', καὶ ὁ ζ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Αρειανοί, Μακεδονιανοί, Σαββατιανοί, Ναυατιανοί, Τεσσαρεσκαιδεκατῖται, Τετραδίται, καὶ ᾿ΑπολιναSECTIO V. DE LAICIS TITULUS: De his, qui per baptismum illuminantur, et quinam sint illuminandi. Canon 7 secundæ, et 7 Laodicenæ. Ariani, Macedoniani, Sabbatiani, Navaliani, Quartadecumani, Quartani, et Apollinaristæ ad orριασταί προσερχόμενοι, τῷ ἁγίῳ μόνον μύρω χριέ- thodoros accedentes, sacro duntaxat oleo inungunσθωσαν, τὰς αἱρέσεις εγγράφως πρότερον αναθεμα τίσαντες· οἱ δὲ τῶν λοιπῶν αἱρέσεων, ὡς Έλληνες δεχέσθωσαν, καὶ κατηχούμενοι, βαπτιζέσθωσαν. Σχόλιον. Οἱ τῶν ᾿Αγαρηνῶν παῖδες βαπτιζόμενοι παρὰ ὀρθοδόξων ἱερέων· ἀκόντων, οὐκ εὐσεβεῖ διανοίᾳ τῶν προσαγόντων αὐτούς, ἀλλ' ὡς φαρμακείᾳ ἡ ἐπαιδίᾳ χρωμένων, εἰ προσέλθοιεν ἀληθῶς τῇ πίστει, ἀναβαπτίζονται. Ταῦτα γὰρ συνοδικῶς ἀπεφάνθη, ὡς ὁ Βαλσαμὼν λέγει. Ο ιθ' τῆς α'. Οἱ Παυλιανισταὶ ἀναβαπτιζέσθωσαν, καὶ εἰ ἄμεμπται, καὶ αὖθις χειροτονείσθωσαν, εἰ καὶ προκεχει βοτάνηνται· εἰ δὲ ἀνάξια, καθαιρείσθωσαν. tor, ubi prius hæreses suas per scripturam anathemati subjecerint. Cæteris addicti sectis, ut pagani admittuntor, et per catechesin instructi baptir zantor. SCHOLIUM. Agarenorum liberi, qui ab orthodoxis sacerdotibus invitis baptizantur, non pia intentione illoruin, qui ad baptismum eos adducunt, sed quasi veneficia vel incantatione utentium; si reapse ad fidem accesserint, rebaptizantur. Hoc enim ita promumtiatum est in synodo, quemadmodum Balsamon tradit. 19 prima. Paulianista rebaptizentur, et si reprehensione carent, iterum ordinentur, licet antea ordinati. Sin indigni sunt, deponuntor.

8 Laodicenæ. Qui de Phrygum secta convertuntur, rebaptizantor, licet apud ipsos clerici fuerint. 1 Basilii Magni. Nequit admitti bæreticorum baptisma, cum tamien avulsorum baptisma, et sua scorsum habentium conventicula, possit admitti. 47 ejusdem. Navatiani, si plurium episcoporum ita visum judicio fuerit, rebaptizantor. 8 septima. flebræi ne recipiuntor, nisi pareat eos ex sincera fide converti. 45 Laodicenæ. Non oportet eos qui post duas Quadragesima 'Ο ἡ τῆς ἐν Λαοδικεία. Οἱ ἐκ τῆς τῶν Φρυγών αἱρέσεως ἐπιστρέφοντες ἀναβαπτιζέσθωσαν, εἰ καὶ παρ' ἐκείνοις κεκλήρωνται Ο α' τοῦ μεγάλου Βασιλείου. *Αδεκτον τὸ τῶν αἱρετικῶν βάπτισμα, δεκτὸν τὸ τῶν ἀποσχίστων καὶ παρασυναγώγων. Ὁ μζ' αὐτοῦ. Οι Ναυατιανοί, εἰ πλειόνων ἐπισκοπων δόξει κρί σει, ἀναβαπτιζέσθωσαν. 'Ο η' τῆς ζ Εβραίοι με δεχέσθωσαν, εἰ μὴ φαίνοιντο ἐξ είλι κρινοῦς πίστεως ἐπιστρέφοντες. ῾Ο με τῆς ἐν Λαοδικεία. Οὐ δεῖ τοὺς μετὰ δύο τῆς τεσσαρακοστῆς ἑβδομά septimanas in catechesi suut instructi, magno Sab- δας κατηχουμένους τῷ μεγάλο Σαββάτῳ δέχεσθαι bato ad baptismum admitti. 8 habile in Trullo. Qui per baptismum illuminatur, fidem ediscat. 45 Laodicena. Eamque feria quinta magnæ septimanæ enuntiel. 48 'ejusdem. Qui illuminamur, post baptismum unguento cœlesti unguntor. 47 ejusdem. Qui baptizantur in morbo, si resurgant, finein elliscant. 83 habita in Trullo, et 7 Carthaginiensis. Infantes, qui neque notitiam, neque testimonia baptismi accepti habent, baptizantor. Nicephori patriarchæ. Infantes nou baptizatos, absente sacerdote, haptizet is qui repertus istic fuerit. Quod si pater ipsemet, vel quivis homo Christianus, eos baptizaverit, nullum in eo pecatum admittitur. Scholium. Infantem, qui ægrotat, confestim baptizari pernissum est; recte valentem, post quadragesimum a nativitate diem. Beatus autem Joannes sic ait: Puerum morbo detentum jamque morti proximum, si terna duntaxat immersione sacerdos, ne præri piatur metuens perfecerit non opus est ut deinceps preces, quas omisit, et aphorismos integre suppleat 45 Carthaginiensis. Qui per imbecillitatem pro se respondere non potest, tunc baptizator, cum animi sui propositum de lioc patefecerit. 1 Timothei Alexandrini. Catechumenos si perceperit ignorans, baptismo illuminator; a Deo namque vocatus est. 2 ejusdem. Catechumenus, qui dæmone, vexatur, nonnisi repurgatus a dæmone, baptizatur, extraquam si de vita migret. 4 ejusdem. Catechumenus, qui ex debilitate mentem amisit, baptizator, nisi vexetur a dæmone. Quod Pascha præcedit. εἰς τὸ φώτισμα. 'Ο ἡ τῆς ἐν Τρούλλω. Ο φωτιζόμενος, τὴν πίστιν ἐκμανθανέτω. ῾Ο με' τῆς ἐν Λαοδικεία. Καὶ τῇ πέμπτῃ τῆς [μεγάλης] ἑβδομάδος ταύτην ἀπαγγελλέτω. 'Ο μη ταύτης. Οι φωτιζόμενοι, μετὰ τὸ βάπτισμα, χριέσθωσαν ἐπουρανίῳ χρίσματι. «Ο μζ' ταύτης. Οἱ ἐν νόσῳ βαπτιζόμενοι, ἀνιστάμενοι, τὴν πίσ στιν ἐκμανθανέτωσαν. 'Ο πδ τῆς ἐν Τρούλλῳ, καὶ ὁ ζ' τῆς ἐν Καρθα γένη. Τὰ μὴ γινώσκοντα νήπια, μηδὲ μαρτυρούμενα βαπτισθῆναι, βαπτιζέσθωσαν. Τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. Χρὴ τὰ ἀβάπτιστα νήπια, ἐὰν εὑρεθῇ τις, εἰς τό πον μὴ ὄντος ἱερέως, βαπτίσαι. Εἰ βαπτίσει δὲ καὶ ὁ ίδιος πατὴρ, ἢ οιοσδήποτε ἄνθρωπος Χριστιανός, οὐκ ἔστιν ἁμαρτία. Σχόλιον. Τὸ νοτοῦν παιδίον ἐνδέδοται καὶ παραυτίκα βα πτίζεσθαι· ὑγιαῖνον δὲ μετὰ μ' ἡμέρας τῆς αὐτοῦ γεννήσεως. Ο μακάριος δὲ Ἰωάννης οὕτω φησί· Τὸ νόσῳ κρατηθὲν καὶ προσεγγίσαν ήδη θανάτι παιδίον, εἰ διὰ τῆς τρίτης μόνον καταδύσεως ὁ ἰε. ρεὺς, φόβῳ τοῦ μὴ προσαναρπασθῆναι, τελειώσει· οὐ χρεία τούτῳ μετέπειτα καὶ τὰς εὐχὰς, ας καταλέλοιπε, καὶ τοὺς ἀφορισμούς αναπληρώσαι. Ο με' τῆς ἐν Καρθαγένη. Ο δι' ἀσθένειαν ὑπὲρ ἑαυτοῦ μὴ δυνάμενος ἀποκρίνεσθαι, τότε βαπτιζέσθω, ὅτε τὴν οἰκείαν εἰς τοῦτο δείξει προαίρεσιν. Ο α τοῦ Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Κατηχούμενος εἰ ἀγνοῶν μεταλάβοι, φωτιζέσθω· παρὰ Θεοῦ γὰρ κέκληται. Ὁ β' τούτου, Δαιμονῶν κατηχούμενος, εἰ μὴ τοῦ δαίμονος καθαρθῇ, οὐ βαπτίζεται· πλὴν εἰ ἐξοδεύει. 'Ο δ' τούτου. Κατηχούμενος ἀσθενείᾳ γενόμενος έκφρων, 31πτιζέσθω, εἰ μὴ δαίμονα. lloc est, laptizaverit.

ΕΠΙΓΡΑΦΗ Β'. Τίνα δεῖ τοὺς λαϊκοὺς ποιεῖν, καὶ τίνα μὴ ποιεῖν. Ο θ' τῶν ἀποστόλων. Ο τῇ εὐχῇ καὶ τῇ μεταλήψει μή παραμένων ἀφοριζέσθω. Ο ι αὐτῶν. Ομοίως καὶ ὁ συνευχόμενος ἀκοινωνήτῳ. Ο κδ' αὐτῶν. Λαϊκὸς ἑαυτὸν ἀκρωτηριάσας, ἔτη τρία ἀφοριζέσθω. 'Ο μη αὐτῶν. Λαϊκὸς εἰ τὴν οἰκείαν ἐκβαλών γυναῖκα, ἄλλην ἀγάγηται, ἢ ἀπολελυμένην, ἀφοριζέσθω. 'Ο οα' αὐτῶν. Ο εἰς ἱερὸν ἐθνῶν ἢ συναγωγὴν Ἰουδαίων, προσα ενεγκών ἔλαιον, ἀφοριζέσθω. Ὁ οβ' αὐτῶν. Ωσαύτως καὶ ὁ κηρὸν ἢ ἔλαιον ἀπὸ τῆς ἐκκλησία 2. συλών. Ο ογ' αὐτῶν. Καὶ ὁ τὰ ἱερὰ σκεύη εἰς χρῆσιν σφετεριζόμενος. ῾Ο νη' τῆς ἐν Τρούλλω. Λαϊκός πρεσβυτέρου παρόντος, ἢ διακόνου, εἰ τῶν θείων ἑαυτῷ μυστηρίων μεταδῷ, ἑβδομάδα μίαν ἀφοριζέσθω. 'Ο ξδ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Λαϊκὸς δημοσίᾳ περὶ πίστεως διδάσκων, ἡμέρας τεσσαράκοντα ἀφοριζέσθω. 'Ο ξη' ταύτης. Ο τὰ θεῖα βιβλία φθείρων καθ' οιονδήτινα τρό τον, ἢ κατατέμνων, ἐνιαυτὸν ἀφοριζέσθω. Ο ξθ' ταύτης. Ανευ βασιλέως, μή τις εἰς τὸ ἱλαστήριον εἰσερ χέσθω. 'Ο οα ταύτης. Ὁ τοὺς πολιτικούς μετιών νόμους, εἰ Ελληνικοῖς 19. σιν ἔν τε στολαῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι χρῷτο, ἀφοριζέσθω. Ο ο ' ταύτης, καὶ ὁ ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Πιστὸς ἑτεροδόξῳ γυναικὶ συναφθείς, χωριζέσθω ἐπιμένων δὲ, ἀφοριζέσθω. Απίστων δὲ ὁμοζύγων, εἰ ὁ ἕτερος αὐτῶν πιστεύσεις, καὶ συνευδοκεῖ τῷ πιο στῷ συνοικεῖν ὁ ἄπιστος, μὴ χωριζέσθωσαν, κατά τὴν τοῦ Παύλου φωνήν. Σχόλιον. Ἐπὶ τοῦ πατριάρχου Θεοδοσίου βικινάτωρ βασιλικός βαπτισθείς, πατριαρχικῷ γράμματι διεζύγη τῆς γυναικὸς μὴ πειθομένης τῷ ἀνδρὶ πολλὰ παρ ρακαλοῦντι τὰ εἰς εὐσεβείας ελέσθαι, ὅπερ ἐστὶν ἐναντίον τῷ κανόνι τούτῳ. Ο λὰ τῆς ἐν Καρθαγένη. Μηδὲ αἱρετικοῖς εἰς συνάφειαν τέκνα πιστοὶ δια δότωσαν· λαμβανέτωσαν δὲ, χριστιανίσειν ἐπαγγελΜμενα. 'Ο οὗ τῆς ἐν Τριύλλῳ. 'Ι) ἐν ἐδάφει σταυρὸς ἀγανιζέσθω, καὶ ὁ ἐπ' ἐδάτων αύτην χαράττων ἀφοριζέσθω. TITULUS II. Qua laicis faciunda, qua non fuciunda. Canon 9 apostolorum. Qui apud preces et [mysteriorum] perceptionem non manet, segregator. 10 eorumdem. Similiter et qui cum excommunicato precatur. 24 eorumdem. Laicus, qui seipsum mutilavit, triennium segregator. 48 eorumdem. Laicus, si uxore sua ejecta duverit aliam, vel repudiatam, segregator. 71 eorundem. Qui oleum obtulerit in templo paganorum, Judaeorum synagoga, segregator. 72 eorumdem. vel Similiter et qui ceram vel oleum ex ecclesia surripit. 75 eorumdem. Et qui vasa sacra suum ad usuni usurpat. 58 habitæ in Trullo. Si laicus præsente presbytero, vel diacono, sacra mysteria sibimet impertiverit, una septimana se gregator. 64 habita in Trullo. Laicus, qui publice de fide docet, dies quadraginta segregator. 68 ejusdem. Qui sacros libros quocunque modo corrumpit, aut concidit, ad annum segregator. 69 ejusdem. Excepto imperatore, nullus propitiatorium ingreditor. 71 ejusdem. Qui jura civilia tractat, si paganis consuetudinibus tam in amictu, quam cæteris omnibus ulatur, segregator. 72 ejusdem, et 10 Laodicenæ. Fidelis diversæ sectæ mulieri copulatus, separator; in sententia persistens, segregator. Ex infidelibus autem conjugibus si alteruter fidem fuerit amplexus, et infideli cum fideli habitare placet, ne segregantor, juxta Pauli vocem. Scholium. Sub patriarcha Theodosio, buccinator quidam imperatorius baptizatus, per scripturam patriarchicam ab uxore separatus est, quæ marito non obtemperabat, multum roganti, ut religionem suam amplecteretur, id quod huic canoni contrarium est. 31 Carthaginensis, Nec hæreticis fideles suos liberos in matrimoniumų tradlant. Accipiant tamen, si se velle christianixaro polliceantur. 73 habilæ in Trullo. Humi facta crux aboleatur, et qui cam in solo sculpit, segregetur.

82 ejusaem. CONST. HARMENOFULI Agnus ad figuram Christi ne sculpitor, quemadmodum priscis in imaginibus invenitur, sed Christus ipse, secundum formam humanam. 85 ejustem. Coram tribus testibus servus emancipator. 100 ejusdem. Qui picturas turpes sive in tabula, sive alio quo modo pingit, segregator. 101 ejusdem. Qui Dominicum corpus immaculatum perceptirus est, si non manus extendens, et in modum crucis conformans, illis ipsis id accipit, sed receptaculo quodam, segregator una cum eo qui impertivit. Scholium. Nimirum cum quidam manibus oblationem recipere vererentur, aurea vasa parabant, vel argentea, per quæ illam sumebant. Hoc igitur abolet, cum hominem dicat omnium esse pretiosissimum. 2 Antiochena. Qui ecclesiam ingreditur, et sacras Scripturas audit, nec tamen cum populo preces conjungit, aut communicat, pro rejiculo ducitor, donec declarata poenitentia, venian ut finpetret, supplicaverit. Ει qui cum excommunicato cominunicat, communionis exsors esto. 74 habita in Trullo, et 28 Laodicena. Non oportet in Dominicis epulari, neque accubita sternere. Quod qui facit, aut desistat, aut segregator. Scholium Accubita vocat instratus sive toralia magna more Latino. 42 Carthaginensis. Itidem in Dominicis, extra necessitatem itineris, nulli convivia celebrent. 76 habita in Trullo. Non oportet in templi septis cauponam, vel ciborum species proponere, vel alias venditiones instituere. Quod qui transgreditur segregator. 94 ejusdem. Qui juramenta paganica jurat, segregator. 96 ejusdem. Qui capillos concinnant, ad intuentium corruptelam segregantor. Synodi habita ad S. Sapientiam. Laicus, qui carceravit episcopum, aut verberavit, idque vel absque causa, vel causa conficta, anathema sit. 9 Laodicenæ. Qui cemeteria, vel martyria hæreticorum adit, precum vel cultus causa, communionis exsors esto. Si penitentiam egerit, recipitor. 57 ejusdem. Cum Judeis aut hæreticis non»gendi sunt dies festi. Videlicet ecclesiis. Ὁ πρ᾽ αὐτῆς. Ἀμνὸς εἰς τύπον Χριστοῦ μὴ χαραττέσθω, ὡς ἐν ταῖς παλαιαῖς τῶν εἰκόνων εὕρηται· ἀλλ' αὐτὸς ὁ Χριστός, κατὰ τὸν ἀνθρώπινον χαρακτήρα. ῾Ο πε ταύτης.. Ἐπὶ τρισὶ μάρτυσι δοῦλος ἐλευθερούσθω. Ο ρ' ταύτης. Ο γραφὰς αἰσχρὰς εἴτε ἐν πίνακι, εἴτε καὶ ἄλλως πως γράφων, ἀφοριζέσθω. Ο ρα ταύτης. Ὁ τοῦ ἀχράντου μεταληψόμενος Δεσποτικοῦ σώματος, εἰ μὴ τὰς χεῖρας ἐκτείνων, καὶ σταυροε:- δῶς σχηματίζων, ἐν αὐταῖς δέχοιτο, ἀλλά τινι δοχείο ἀφοριζέσθω σὺν τῷ μεταδιδόντι. Σχόλιον. Εὐλαβούμενοί τινες δῆθεν διὰ τῶν χειρῶν τὴν ἀναφορὰν δέξασθαι, σκεύη χρυσά κατεσκεύαζον, ἢ ἀρ γυρᾶ, καὶ διὰ τούτων ἐδέχοντο. Τοῦτο οὖν ἀναιρεί, τιμιώτατον πάντων λέγων τὸν ἄνθρωπον εἶναι. Ὁ β' τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ. Ο εἰς ἐκκλησίαν εἰσιών, καὶ τῶν ἱερῶν ἀκούων Γραφῶν, μὴ μέντοι κοινωνῶν τῷ λαῷ τῆς εὐχῆς, τῆς μεταλήψεως, ἀπόβλητος γενέσθω, ἕως μετάνοιαν δεί ξας, καθικετεύσει συγγνώμης τυχεῖν· καὶ ὁ ἀκοινω νήτῳ κοινωνῶν, ἀκοινώνητος. Ο οδ' τῆς ἐν Τρούλλω, καὶ ὁ κή τῆς ἐν Λαοδικεία. Οὐ δεῖ ἐν τοῖς Κυριακοῖς συνεσθίειν, καὶ ἀκούβιτα στρωννύειν· ὁ δὲ ποιῶν, ἢ παυσάσθω, ἢ ἀφοριζέσθω. Σχόλιον. - Ακούδιτα στρωμνας μεγάλας λέγει, κατὰ Λα είνους. Ο μβ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Καὶ ἐν τοῖς Κυριακοῖς, εἰ μὴ δι' ἐνόδιον ἀνάγκιν, μή τινες συμποσιαζέσθωσαν. 'Ο ος' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Οὐ δεῖ ἔν ναοῦ περιβόλοις καπηλεῖον, ἢ τὰ διὰ βρωμάτων είδη προτιθέναι ἢ ἑτέρας πράσεις ποιεῖσθαι· ὁ δὲ παραβαίνων, ἀφοριζέσθω. ῾Ο ἐνενηκοστὶς τέταρτος ταύτης. Ο Ελληνικοὺς ὅρκους ὀμνύων, ἀφοριζέσθω. Ο ενενηκοστός ἕκτος ταύτης. Οἱ τὰς κόμας εὐθετίζοντες πρὸς τὴν τῶν ὁρώντων λύμην, ἀφοριζέσθωσαν. Τῆς ἐν τῇ ᾿Αγία Σοφία. Λαϊκὸς ἐπίσκοπον φυλακίσας, ἢ τύψας, ἢ χωρίς αἰτία;, ἢ καὶ συμπλασάμενος, ἀνάθεμα ἔστω. Ο θ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ο κοιμητηρίοις ἢ μαρτυρίοις αἱρετικῶν ἐπελθών, εὐχῆς ἢ θηραπείας ἕνεκεν, ἀκοινώνητος ἔστω με ταν ήσας δὲ, δεχέσθω. Ο Αγ' ταύτης. Ἰουδαίοις ἢ αἱρετικοῖς οὐ συνεορταστέον.

Ὁ λη' ταύτης. Οὐδὲ τὰ παρ' αὐτῶν ἄνυμα δεκτέον. Ο λγ' ταύτης. Αἱρετικῷ ἡ σχισματικῷ μηδεὶς συνευχέσθω. 'Ο 20' ταύτης. Οὐδὲ τοῖς ἔθνεσι συνεορταστέον. Ὁ νγ' ταύτης. Πιστὸν ἐν γάμοις βαλίζειν ἢ ἀρχεῖσθαι οὐ δεῖ. Ο Α' τῆς ἐν Καρθαγένη. Κατηγορῶν ἢ κατηγορούμενος, βίαν φοβούμενος, τόπον ἕτερον ἐπιλεξάσθω κριθῆναι. 'Ο μη ταύτης. Ο τῇ Ἐκκλησίᾳ μὴ πειθόμενος, ἀρχοντικῶς παι δενέσθω. Ο ζ' ταύτης. Τα Ελληνικά πεπαύσθω συμπόσια, ἃ δὴ καὶ ἐν ταῖς τῶν μαρτύρων μνήμαις ἀναισχύντως γινόμενα, τὰς σεμνὰς ἀπείργει γυναῖκας ἐν ἐκκλησίᾳ συνάγεσθαι. Ο ξα' ταύτης. Ωσαύτως καὶ τὰ ἐν Κυριακαῖς καὶ ἑορταῖς θεω ρία τε καὶ παίγνια, μάλιστα δὲ τὰ ἐν τῇ ὀγδοάδι τοῦ ἁγίου Πάσχα. ῾Ο ξς' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Τὴν γὰρ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἑβδομάδα πᾶσαν, πιστὸς πᾶς ἐκκλησιαζέσθω. Ὁ ξγ τῆς ἐν Καρθαγένη. Σκηνικὸς εἰς σπουδαῖον μετελθὼν βίον μὴ πρὸς τον πρότερον βίον παρά τινος ἑλκέσθω. Ο ξς' ταύτης. Οἱ αἱρετικοῖς κριταῖς δικασθέντες, μὴ ἐκκαλεί σθωσαν. Ὁ ρβ' ταύτης. Αἱ τεμνόμεναι συζυγίαι, εἰ μὴ καταλλάττοιντο, μενέτωσαν οὕτως· εἰ δὲ μή, πρὸς μετάνοιαν ἀναγκαζέσθωσαν. Σχόλιον. Οἱ ἀπὸ τῶν οἰκείων ἀναχωρήσαντες γυναικών, καθ' οιανδήτινα αἰτίαν ἀνεπιστρόφως; αὐτοὶ μὲν ἀφορίζονται, αἱ δὲ τούτων γυναίκες αὐτοὺς περιμέ νουσιν, εἰ μὴ πενταετία παρῆλθε, καὶ ἄδηλόν ἐστιν, εἰ περίεισι· τὰ αὐτὰ καὶ περὶ αἰχμαλώτων. Ὁ ολα ταύτης. Ο ενάγων μάρτυρας, ἐκ τοῦ ἰδίου οἴκου μὴ κοι μιζέτω, μηδὲ πρὸ δεκατεσσάρων ἐτῶν, 'Ο γ' τοῦ ἁγίου Διονυσίου Αλεξανδρείας. Οἱ γεγαμηκότες, ἀλλήλων ἀπεχέσθωσαν ἐκ συμ φώνου, ἵνα τῇ προσευχῇ σχολάζωσιν. ῾Ο & τοῦ Τιμοθέου 'Αλεξανδρείας. Καὶ οἱ συγγενόμενοι σύνοικοι, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην οὐ μεταλήψονται. Ο δ' τοῦ Διονυσίου Αλεξανδρείας. • Οἱ ἀπροαιρέτως ἐν νυχτερινῇ φύσει γενόμενοι, τῷ Εξίῳ κατακολουθείτωσαν συνειδότι, καὶ σκοπείτωσαν, εἰ μὴ ἔκ τινος ἐμπαθείας, ἢ βρωμάτων ἐξ ἀκρασίας, ἀλλ' αὐτομάτως ἡ φύσις αὐτοῖς συμβέ 6ηκε καὶ οὕτω προσίτωσαν τῷ Θεῷ. ' 38 ejusdem. Nec ab ipsis accipiendi non fermentati panes. 33 ejusdem. Nemo cum hæretico vel schismatico precetur. 59. ejusdem. Neque cum paganis festa celebranda. 55 ejusdem. Fidelem in nuptiis ballare vel saltare non oportet. 30 Carthaginensis. Actor vel reus, si vim metuat, locum alium deligat, ubi causa cognoscatur. 48 ejusdem. Qui Ecclesiæ non obtemperat, auctoritate præsi· dum castigator. 7 ejusdem. Convivia pagana desinant, quæ quidem et in martyruin recordationibus cum impulenter habentur, quo minus honestæ mulieres in ecclesiam conveniant, impediunt. 61 ejusdem. Similiter et quæ Dominicis festisque diebus habentur spectacula et ludicra, præsertim, quæ in octava sancti Paschatis. 66 habitæ in Trullo. Nam per universam post Resurrectionem septimanaṇi quilibet fidelis ecclesiam adeat. 63 Carthaginensis., Scenicus, qui ad vitam seriam transiit, a nemine priorem ad vitam retrabitor. 66 ejusdem. Qui apud hæreticos judices litigħrunt, non provorent. 102 ejusdem. Conjugia, quae dirimuntur, nisi reconcilientur, ita maneant. Sin autem, ad pœnitentiam cogantur. Scholium. Qui ab uxoribus suis quacunque de causa discesserunt, ita ut non revertantur, ipsi quidem segregantur, uxores autem exspectare debent, nisi quinquennium præterierit, et incertum sit an smit; superstites: eadem et de captivis. 131 ejusdem. Qui testes adducit, eos e domo sua non producat, nec ante quartum decimum annum. 5 S. Dionysii Alexandrini. Qui juncti sunt matrimonio, a se invicem absti neant ex consensu mutuo, ut precationi vacent. 5 Timothei Alexandrini. Conjuges, qui liberis operam dederunt, eo die mysteria non percipient. 4 Dionysii Alexandrini. Qui præter animi sententiam passi sunt fluxionem nocturnan, suam conscientiam sequantur, et circumspiciant, an ex affectione quadam vitiosa, vel usu ciborum immodico, an sponte sua potius eis fluxus acciderit, atque ita ad Deum acced int. Βαλίζειν, hoc est ad cymbalorum sonos corpus movere. Zouar.

Scholium. Joannes autem Jejunator sic ait: Pollutus in somno per fluxus passionum, uno die rejicitur a communione, cum quinquagesimum Psalmum cecinerit, et penitentias 49 peregerit. Qui vero mollitiem commisit, 40 diebus plectitur, cibis siccis vescens, et quolibet die pœnitentias 100 peragens. Itidem mulier, quæ in amplexum viri duntaxat venit, mollitiei penam accipit. At qui corpore vigilante pollutus est, a communione septem diebus arcetur, psalmum quinquagesimum quotidie canens, et 49 pœnitentias peragens. 6 Timothei Alexandrini. Laicus in somnio delusus, si quidem ex amore, nou participet; sin ex tentatione demnonis, participet, ne locum ei concedamus. 4 Dionysii Alexandrini. Conjuges Sabbato atque Dominica die copiam sibimet invicem sui ne faciant, propterea quod hisce diebus Deo victimna spiritualis offertur. 16 ejusdem. Qui dum lavarel os, vel ablueret, aquam hausit, si vult. communicet, ne locum tentatori concedamus. 2 Nicolai patriarchæ. Qui reapse vexatur a dæmone, sacramenta non percipiet; sin ab humore nigro cruciatur, percipiel. 5 Timothei Alexandrini. Fidelis, qui a dæmone vexatur, si mysterium non enuntiat, vel alioqui non blasphemat, participet, non tamen quotidie. Nam sufficit ei die duntaxat Dominico participare. 6 Nicolai patriarchæ. Qui a sancto munere arcetur, nec elatas in sublime comedat oblationes. Sic enim in Vita S. Theodori Syceotæ perscriptum reperitur. 17 Timothei Alexandrini. Qui verba Dei audit, nec ea facit, et seipsum tamen ob hoc reprehendit, partem salutis habet. 28 Basilii Magni. Qui se promisit abstinere velle suillis a carnibus, riliculus est. Quippe nulla Dei crejtura rejicienda est, quæ cum gratiarum actione sumitur. 30 ejusdem. Magistratus qui jurat in perniciem subditorum, p ipse quidem docetor, ue temere juret; jusjurandum vero irritum esto et per pœnitentiam solvitor. 31 ejusdem. Christianus, qui Christum factis negat, uullum ex appellatione sentit emolumentum. 'TITULUS II. Pænæ criminum. Canon 25 Casariensis. Catechumenus peccans, si est'inter genu Dectentes, auditor fiat, si non amplius peccat; sin auditor est, expellitur. Scholium. Duo catechumenorum ordines erant. Unus eorum, qui genu Rectebant, perfectior scilicet; alter imperfectior eorum, qui audieba: t. Vult ergo dicere, Σχόλιον. Ο δὲ Νηστευτής Ἰωάννης οὕτω φησίν· Ο μος λυνθείς καθ' υπνους τῷ τῆς ἐκρύσεως πάθει, ἡμέ ραν μίαν τῆς κοινωνίας ἐκβάλλεται, τὸν ν ᾆσας Ψαλ μὸν, καὶ μετανοίας ποιήσας μθ'. Ο δὲ μαλακίαν διαπραξάμενος, μ' ἡμέρας· ἐπιτιμᾶται, ξηροφαγία διαιτώμενος, καὶ μετανοίας ἑκάστης ποιῶν ρ'. Αλλά καὶ γονὴ ἡ εἰς ἀσπασμὸν ἀνδρὸς μόνον ἐλθοῦσα, τὸ Ο τῆς μαλακίας ἐπιτίμιον δέχεται. Ὁ δὲ ἐγρηγορότος τοῦ σώματος μολυνθεὶς, εἰς ἑπτὰ ἡμέρας εἴργεται τῆς κοινωνίας, τὸν ν' καθ' ἑκάστην ᾄδων, καὶ μετανοίας ποιῶν μθ'. Ὁ ς' Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Λαϊκὸς ὀνειρασθείς, εἰ μὲν ἐξ ἔρωτος, μὴ μεταλαμβανέτω, εἰ δ' ἐκ πειρασμοῦ δαίμονος, μεταλαμβανέτω· ἵνα μὴ χώραν δῶμεν αὐτῷ. Ο δ' Διονυσίου Αλεξανδρείας. Οι συνοικούντες Σαββάτῳ καὶ Κυριακῇ τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀπεχέσθωσαν κοινωνίας, διὰ τὸ ἐν ταύταις τὴν πνευματικὴν θυσίαν ἀναφέρεσθαι τῷ Θεῷ. Ο ις' τούτου. Ο τὸ στόμα νιπτόμενος ἢ λουόμενος, καταπιών ὕδωρ, εἰ βούλοιτο, κοινωνείτω· ἵνα μὴ χώραν τῷ πειράζοντι δῶμεν. Ο β' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Ο τῳόντι δαιμονῶν τῶν ἁγιασμάτων με μεθο έξει· εἰ δὲ ἀπὸ μέλανος ἐνοχλεῖται χυμού, μεθέξει. Ο γ' Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Καὶ πιστὸς δαιμονῶν, εἰ μὴ τὸ μυστήριον ἐξαγο ρεύει, ή άλλως βλασφημεί, μεταλαμβανέτω, μὴ μέντοι καθεκάστην· ἀρχεῖ γὰρ αὐτῷ κατὰ Κυριακὴν μόνον. 'Ο ς' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Ο τῆς ἁγίας κωλυόμενος δωρεάς, μηδὲ ὀψωμέν νας προσφορὰς ἐσθιέτω· οὕτω γὰρ ἐν τῷ βίῳ τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Συκεώτου εύρηται. Ο ιζ' Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Ο τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ ἀκούων, καὶ μὴ ποιῶν, μεμφόμενος δὲ ὅμως ἑαυτῷ ὑπὲρ τούτου, μέρος έχει σωτηρίας. Ὁ κη' τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ο τῶν θείων κρεῶν ὑποσχεθεὶς ἀποσχέσθαι, και ταγέλαστος· οὐδὲν γὰρ κτίσμα Θεοῦ ἀπόβλητον, μετ' εὐχαριστίας λαμβανόμενον. 'Ο λ' αὐτοῦ. Αρχων ἐπὶ κακῷ τῶν ἀρχομένων ὀμνύων, αὐτὸς μὲν διδασκέσθω μὴ προχείρως ἐμνύειν· ὁ δὲ ὄρκος ἀκυρούσθω, καὶ διὰ μετανοίας λυέσθω. 'O Ja' avrov. Χριστιανὸς, ὁ τὸν Χριστὸν τοῖς ἔργοις ἀρνούμενος, ἀνόνητος ἐκ τῆς κλήσεως. Επιτίμια τῶν ἐγκλημάτων. Ο κε' τῆς ἐν Καισαρεία. * Ο κατηχούμενος ἁμαρτάνων, εἰ μὲν γόνυ κλίνων, ἀκροάσθω, μηκέτι ἁμαρτάνων· εἰ δὲ ἀκροώμενος, έξω είσθω. Σχόλιον. Δύο τῶν κατηχουμένων ἦταν τάξεις· ἡ μὲν, τῶν γόνυ κλινοντων, ἡ τελειοτέρα· ἡ δὲ τῶν ἀκροωμέ νων, ἡ ἀτελεστέρα. Λέγει γούν, εἰ τῶν γόνυ κλινόν-

των εἴη, καὶ ἁμάρτοι, παυσάμενος τοῦ ἁμαρτάνειν, si sit ex ordine fectentium genu, et pcccet, quol γενέσθω τῶν ἀχρεωμένων· εἰ δὲ τῶν ἀκρουμένων, ἔξω στήτω τῆς ἐκκλησίας· καὶ οἱ ἀκροώμενοι γὰρ ἐκτὸς ἱσταντο τῆς ἐκκλησίας, μέχρι τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου. Ο β' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ο διαφόρως ἁμαρτών, εἰ γνησίως μετανοήσει, δεχέσθω. Ο θ' τῆς ἐν 'Αγκυρα. Ο παρθενίαν ἐπαγγειλάμενος, καὶ ἀθετήσας, ὡς δίγαμος λογιζέσθω. Ο ξ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. ι) δαιμονᾷν προσποιούμενος τοῖς τῶν ὡσαληθῶς δαιμονώντων ἐπιτιμίοις ὑποβαλλέσθω. Ο ξα' ταύτης, καὶ ὁ β' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Οἱ μάντεσιν, ἢ τοῖς λεγομένοις ἑκατοντάρχοις ἑαυτοὺς δεδωκότες, ὥς τι παρ' ἐκείνων μαθησόμενοι τῶν ἀποῤῥήτων, ἐξαετίαν ὑποπιπτέτωσαν, ἢ ὡς ὁ φονεὺς ἐπιτιμάσθωσαν. Κατὰ ταῦτα δὲ, καὶ οἱ ἄρκτους ἐπισυρόμενοι, καὶ οἱ τύχην, καὶ εἱμαρμένην, καὶ γενεαλογίαν φωνοῦντες, καὶ οἱ λεγόμενοι Νεφοδιώκται, καὶ Γυτευταὶ, καὶ φυλακτήριοι, καὶ μάν τεις. Επιμένοντες δὲ, τῆς Ἐκκλησίας ἀποῤῥιπτέσθωσαν. ῾Ο κδ' τῆς ἐν ᾿Αγκύρᾳ, καὶ ὁ πρὸ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Καὶ ὁ μαντευόμενος, καὶ εἰσαγαγών τινα εἰς τὸν οἶκον ἐπὶ ἀναιρέσει φαρμακείας, ή καθάρσει, διὰ πενταετίας ἢ ἐξαετίας τοῦ τελείου τυγχανέτω. 'Ο β' του Νύσσης. Ὁ δὲ πρὸς γόητας καὶ μάντεις ἀπιὼν ἐπ' ἀθετή σει τῆς πίστεως, ὡς μή πιστεύων Θεὸν εἶναι τὸν παρ' ἡμῶν [παρ' ἡμῖν] προσκυνούμενον, διὰ βίου ἀκοινώνητος. Ο νγ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ο τὴν μητέρα τοῦ ἐξ ἁγίου βαπτίσματος ἀναδε χθέντος αὐτῷ χηρεύουσαν ἀγαγέσθαι τολμήσας, τοῦ συνοικεσίου λυομένου, τῷ τοῦ πορνεύοντος ἐπιτιμίῳ καθυποβαλέσθω. Μείζων γὰρ ἡ κατὰ πνεῦμα οἰκει της τῆς κατὰ σῶμα συναφείας. ῾Ο νδ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Εξάδελφος ἐξαδέλφη μή γαμικῶς συναπτέσθω, μηδὲ πατὴρ καὶ υἱὸς μητρὶ καὶ θυγατρί, ἢ δυσν peccare desinens, in ordinem auditorum referri de. beat. Sin ex audientibus sit, consistat extra ecclesiam; nam et auditores extra ecclesiam stabant, usque ad lectionem sancti Evangelii. 11 Laodicend. Qui differenter peccavit, si vere pœnitentiam sgerit, recipitor. 9 Ancyrana. Qui virginitate promissa, votum irritum fecerit, tanquam digamus habetor. 60 habita in Trullo. Qui a dæmone vexari se simulat, pœnis reapse vexatorum a dæmone subjicitor. 61 ejusdem, et 11 Basilii Magni. Qui ariolis, vel iis qui centuriones vocantur, 89met addixerint, velut aliquid ab eis arcanum percepturi, sexennio succumbant, vel homicidæ pœna allciantur. Similiter et qui ursos attrahunt, et qui fortunam, et falum, et nativitatem in ore habent, et qui Nephodioctæ vocantur, et Gyteutæ, et Phylacterii, et arioli. Quod si perseverant, ex Ecclesia ejiciuntor. 24 Ancyranæ, et 83 Basilii Magni. Et qui ariolatur, et in domum suam quem dedu - cit ad tollenda veneficia, vel lustrandæ illius causa, per quinquennium vel sexennium restituitor. 2 Nysseni, Qui ad magos et ariolos accedit ad reproba - tionem fidei, tanquam non credens illum esse Deum, qui a nobis adoratur, tota vita communionis exsors esto. 53 habitæ in Trullo. Qui matrem ejus, quem de sacro baptismate sustulit, viduam factam ducere fuerit ausus, matrimonio soluto, scortatoris pœnæ subjicitor. Major enim est spiritualis necessitudo ea conjunctione, quæ est secundum carnem. 51 habitæ iu Trullo. Sobrinus sobrinæ per matrimonium ne jungitor; neque pater et filius matri atque filiæ, vel duabus ἀδελφαῖς· μηδὲ δύο ἀδελφοὶ μητέρα καὶ θυγατέρα, sororibus; neque duo fratres matrem et filiam, vel ἢ δύο ἀδελφὰς λαμβανέτωσαν. Οἱ δὲ παρὰ ταῦτα, Επταετίαν ὑποπιπτέτωσαν, τῆς συζυγίας λυθείσης. ῾Ο ἐνενηκοστὸς ἔκτος αὐτῆς. Ο τὴν ἑτέρῳ μνηστευθεῖσαν ζῶντι λαβών μοιχάται. ῾Ο κε' τῆς ἐν 'Αγκύρᾳ. Εἴ τις κύρῃ μνηστευσάμενος, τῇ ἀδελφῇ αὐτῆς συγγένηται πρότερον, καὶ ταύτην ἐπιφορέσει εἶτα τὴν μνηστὴν γαμήσει, καὶ ἡ φθαρεῖσα ἀγχόνη χρήσαιτο, οἱ συνειδότες διὰ δεκαετίας τυγχανέτωσαν του τελείου. ῾Ο οὗ τῆς ἐν Καισαρεία. Ο γυναικὸς ἐπιθυμήσας, καὶ εἰς ἔργον μή χω ρήσις, θεόθεν ἐτηρήθη. Τουτέστιν, ἔγκυον ποιήσει. PATROL. GR. CL. duas sorores accipiant. Qui aliter egerint, septennio procumbant, soluto matrimonio. 96 ejusdem. Qui alteri vivo desponsam acceperit, adulterium committit. 25 Ancyrand. Si quis puella ibi desponsata, cum ejus sorore prius rem habuerit, eamque gravidam fecerit, deinde sponsam duxerit uxorem, et illa altera vitiata laqueo vitam fnierit, ejus facti conscii, exacto decennio, restituuntor. 74 Casariensis. Qui mulierem appetivit, et ad factum non processit, divinitus servatus est.

22 Basilii Magni. Qui mulierem rapuit, non admittitor prinsquam eam reddiderit; si desponsam, sponso; si pon desponsam, parentibus. Et tunc sane, si parenti - bus videatur, contrahendum matrimonium, veluti scortator triennii prenam ferat. Scholium. Lex civilis acriter eum puniens, qui mulierem rapuit ne quidem ut rapia matrimonio ipsi jangatur, permittit, licet id propinqui mulieris velint. 23 ejusdem. Qui sui fratris uxorem accepit, non prius admittitor, quam ab ea discesserit. 25 ejusdem. Qui, quam vitiavit, habet, habere quidem permittitor, sed non sine pena. 26 ejusdem. Qui per scortationem conjunguntur, optimum fuerit, si separentur; sin cohabitare maluerint, cum pœna hoc eis permittitor. 30 ejusdem. Raptor cum illis, qui rapientem adjuvant, trien nio succumbat. Quod autem absque vi factum, culpa caret. 37 ejusdem. Qui conjugem alienam ablatam dimiserit, et aliam deinde duxerit, in priore adulterii reus erit, in altera culpam non meretur. 42 ejusdem. Nuptiæ contractæ citra consensum eorum qui quos habent in potestate, scortationes sunt. Quare nec patre vivo, nec domino, sic convenientes culpa carent. 15 Petri Alexandrini. Qui uxorem habet a dæmone vexatam, si aliam acceperit, adulterium committit. Scholium. Novella vero imperatoris domini Leonis, marito mulieris obsessæ permittit divortium. Soluto autem matrimonio, licitum omuino ei est, ut alteram ducat. 5 Laodicena. Digamus, qui secreto nuptias non contraxit, postquam exiguo tempore jejuniis et precibus vacaverit, veniam accipiat. 4 Basilii Magni. Digamus ad unui annum, vel etiam duos segregatur; trigamus, ad tres, aut quatuor, aut etiam quinque, pro ratione consuetudinis. Scholium. Tomus ille, qui unionis dicitur, de tertiis nuptiis hac tradit: Qui annorum sunt quadraginta, ¡ertiasque nuptias contrahunt, velut inquinamenta Ecclesiæ, communiouis exsortes sint ad quinquennium. Quod sane tempus cum exierit, seniel in anno communionem adeant, venerabili scilicet Paschatis salutaris die; præcedente hunc jejunio, quantum ejus fieri poterit, sese purgantes. Hæc autem dicimus, cum nulli de prioribus matrimoniis exstant liberi. Sin autem, tertium eis conjugium permittendum non erit. Quod si quis annos triginta natos, et liberos ex prioribus conjugiis susceΟ κβ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ὁ γυναῖκα ἁρπάσας, μὴ παραδεχέσθω, πρὶν ἂν ταύτην ἀποδῷ· εἰ μὲν μνηστήν, τῷ μνηστευσαμένῳ εἰ δὲ μὴ μνηστήν, τοῖς γονεῦσι. Καὶ τότε, εἰ καὶ κατὰ γνώμην εἴη τοῖς γονεῦσι συνίστασθαι τὸ συνοικέσιον, ὡς πόρνος ἐπιτιμάσθω τριετίαν. Σχόλιον. Ο πολιτικός νόμος σφόδρα κολάζων τὸν ἁρπάσαντα γυναῖκα, οὐδὲ συζεύγνυσθαι αὐτῷ τὴν ἁρπαγεῖσαν παραχωρεῖ, κἂν οἱ αὐτῇ προσήκοντες τοῦτο βούλωνται. Ο κγ' τούτου. Ὁ τοῦ ἰδίου ἀδελφοῦ τὴν γυναῖκα λαβὼν μὴ πρόσ τερον δεχέσθω, ἢ ταύτης ἀποστῇ. Ο κς' τούτου. Ὁ ἔχων ἦν ἔφθειρε, συγχωρούμενος ἔχειν, ἐπιτι μάσθω. Ο κς' τούτου. * Οι κατά πορνείαν συναπτόμενοι, κράτιστον εξ χωρίζονται· εἰ δὲ συνοικεῖν ἐθέλουσι, συγχωρείσθω σαν ἐπιτιμώμενοι. 'Ο 1' τούτου. Ὁ ἁρπάζων μετὰ τῶν συναρπαζόντων τριετίαν ὑποπιπτέτω. Τὸ δὲ μὴ βιαίως γινόμενον, ἀνεύθυνον. 'Ο 15' τούτου. Ὁ τὴν ἀλλοτρίαν ἀφαιρεθείς, καὶ γαμήσας, ἐπὶ μὲν τῇ πρώτῃ μοιχείαν ἐγκληθήσεται· ἐπὶ δὲ τῇ δευτέρα, ἀνεύθυνος. Ὁ μβ' τούτου. Οἱ ἄνευ τῶν κρατούντων γάμοι, πορνείαι. Ούτε οὖν πατρὸς ζῶντος, οὔτε δεσπότου, οἱ συνιόντες ἀνεύθυνοι. Ο ι8' Πέτρου Αλεξανδρείας. Ο δαιμονῶσαν ἔχων γυναῖκα, εἰ ἄλλην λήψεται, μοιχάται. Σχόλιον. Ἡ δὲ τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος νεαρὰ δίδω σε τῷ ἀνδρὶ τῆς δαιμονώσης λύειν τὸν γάμον. Τοῦ δὲ γάμου λυθέντος, ἔξεστιν αὐτῷ πάντως καὶ ἑτέραν ἀγαγέσθαι. 'Ο δ' τῆς ἐν Λαοδικεία. Ο μὴ λαθρογαμήσας είγαμος, μικρὸν χρόνον ἐν ταῖς νηστείαις καὶ ταῖς εὐχαῖς σχολάτας, συγγνω μονείσθω. Ο δ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Δίγαμος ἐνιαυτὸν ἕνα, ἢ καὶ δύο ἀφορίζεται· τρίγαμος, τρεῖς καὶ τέσσαρας, ἢ καὶ πέντε, κατὰ τὴν συνήθειαν. Σχόλιον. Ο τῆς ἑνώσεως λεγόμενος τόμος περὶ τοῦ τρίτου γάμου ταῦτά φησι· Τούς τεσσαρακοντούτεις τριγα μούντας, οἷα λύπη τῆς Ἐκκλησίας, ἀκοινωνήτους είναι μέχρι πενταετίας. Καὶ τοῦ χρόνου τούτου ἐξή κοντος, ἅπαξ τοῦ ἔτους τῇ κοινωνία προσιέναι, κατὰ τὴν σεβασμίαν τοῦ σωτηρίου Πάσχα ἡμέραν, ἐν τῇ πρὸ ταύτης νηστεία καθ' όσον οἷόν τε αποκα θαίροντας ἑαυτούς. Ταῦτα δέ φαμεν, ὅταν μὴ τέκνα τούτοι; ἐκ τῶν προτέρων γάμων παρῇ. Εἰ δ' οὖν, ἀσυγχώρητος αὐτοῖς ἡ τριγαμία. Εἰ δέ τις τριακοντούτη; ὤν, καὶ τοῦ γένους ἔχων ἐκ τῶν φθασά των διαδοχὴν γάμων, τρίτῃ συναφθείη γυναικὶ, ἐπὶ τε-

ταετίαν ἀκοινώνητος ἔστω· εἶθ᾽ οὕτω, τρὶς τοῦ ptos habens, uxori tertia copulatus fuerit, ad trien ἐνιαυτοῦ μεταλαμβανέτω· ἐν τῇ ἀναστασίμῳ τοῦ Πάσχα ἡμέρᾳ, ἐν τῇ κοιμήσει τῆς Θεοτόκου, καὶ ἐν τῇ γενεθλίῳ τοῦ Κυρίου ἑορτῇ· τῶν πρὸ τούτων νηστειῶν τὸ πλεῖστον τῆς κηλίδος ἀποσμήχειν πιο στευομένων. Εἰ δὲ ἅπαις εἴη, συγγνώμης ἀξιοῦται, δι' έφεσιν παιδοποιίας τὸν τρίτον γάμον αἱρούμενος, καὶ τῷ συνήθει ἐπιτιμίῳ θεραπευθήσεται, ἐπὶ τρισί χρόνοις τῆς κοινωνίας εἰργόμενος. 'Ον τούτου. Η τριγαμία παράνομος, καὶ τῆς Ἐκκλησίας δίπασμα. Αστηλίτευτος δὲ, ὡς τῆς ἀνειμένης πορ νείας αἱρετωτέρα. 'Ο π' τούτου. Οι πολύγαμοι, κτηνώδεις. Αλλ' οὖν ἐνιαυτὸν προσκλαιέτωσαν, καὶ τριετίαν ὑποπεσόντες, δεχέσθωσαν. Ο γ' τῆς ἐν Καισαρεία. Τῶν πολυγάμων ὁ χρόνος ώρισται· ἀλλ᾽ ἡ τούτων ἀναστροφὴ καὶ πίστις συντέμνει τὸν χρόνον. Ο θ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον, ἐξίσου καὶ ὁ ἀνὴρ καὶ ἡ γυνὴ τῇ πορνεία διαζευγνυται. 'Η δὲ συνήθεια καὶ πορνεύοντα τὸν ἄνδρα, καὶ μοιχεύοντα, τῆς γυναι κὸς οὐ διαζεύγνυσι. Διατοῦτο ὁ καταλειφθεὶς διά τι, συγγνωστός· καὶ ἡ συνοικοῦσα τούτῳ, οὐχ ὡς μοι χαλὶς κατακρίνεται· ἡ δὲ καταλιποῦσα αὐτὸν, μοι χαλὶς, εἰ ἐπ' ἄλλον ἦλθεν ἄνδρα. Καὶ ὁ τὴν γυναῖκα καταλιπών, καὶ ἐπ᾽ ἄλλην ἐλθὼν, μοιχός· ποιεῖ γὰρ αὐτὴν μοιχευθῆναι· καὶ ἡ συνοικοῦσα αὐτῷ, μοιχαλίς. Ο κε' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. "Ανδρα πεπορνευκότα ή ιδία γυνή παραλήψεται ταύτην δὲ μιανθεῖσαν ὁ ἀνὴρ ἀποπέμψεται· πόρ· νος γάρ, οὐ μοιχὸς, ὁ εἰς ἐλευθέραν ἐκπεσὼν ὑπου γύναιος. ῾Ο κ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ. Ο μοιχὸς καὶ ἡ μοιχαλίς δι᾿ ἑπταετίας τυγχανέςτωσαν τοῦ τελείου. Ο νη' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ο μοιχεύσας, πεντεκαιδεκαετίαν· τέσσαρα μὲν Στην α') προσκλαίων· πέντε δὲ, β΄) ἀκροώμενος· τέσσαρα, γ') ὑποπίπτων· καὶ ἐνὶ, δ') συνεστώς. Σχόλια. α'. Ηγουν ἔξω τῆς ἐκκλησίας ἱστάμενος, καὶ τῶν εἰσιόντων δεόμενος, ὑπὲρ αὐτοῦ εὔχεσθαι. β'. Ήγουν ἔξω ἱστάμενος ἐν τῇ νάρθηκι. γ. Ηγουν ἐντὸς τῆς ἐκκλησίας ιστάμενος, ὅπιο εθεν τοῦ ἄμβωνος, καὶ ἐξερχόμενος μετὰ τῶν κατ ηχουμένων. δ. Ηγουν τοῖς πιστοῖς συνευχόμενος, τῶν ἁγια σμάτων μήπω ἀξιούμενος, εἰ μὴ μετὰ τοῦτο. ῾Ο νθ' τούτου. Ο πόρνος, Επταετίαν· δύο μὲν ἔτη, προσκλαίων εὺς δὲ, ἀκροώμενος· καὶ ἑνὶ, συνεστώς. Σχόλιον. Τὴν πέρνον ὁ Νηστευτής ἐπὶ διετίαν καταδικάζει, εἰ μένον μέχρις ἑσπέρας καθ' ἑκάστην νηστεύει, καὶ Peridromo sive porticu templi. nium communionis exsors esto, ac deinde ter in anno participabit die scilicet Resurrectionis paschali, et in Obdormitione Deiparæ, festoque Dumini Natalitio, quod verisimile sit, ea jejunia, qua dies hosce præcedunt, majorem partem hujusce labis abstergere. Sin orbus est, veniam consequitur, quod desiderio procreandi liberos tertias amplexus sit nuptias, consuetaque pœna sanabitur, dum per tres annos a commuuione arcetur. 50 ejusdem. Tertium conjugium contra leges est, et inquinamentum Ecclesiæ. Non vituperandum tamen, cam soluta scortatione sit præstabilius. 80 ejusdemn. Qui plures contrahunt nuptias, jumentis sunt similes. Enimvero annum unum plorent, et ubi triennium procubuerint, admittuntor. 5 Casariensis. Eorum qui plures contrabunt nuptias, definitum tempus est. Sed ipsorum conversatio et fides aliquid de tempore decidit. 9 Basilii Magni. Secundum Christi dictum, æqualiter et vir mulier per scortationem dirimuntur. Verum consuetudo maritum et scortantem, et adulterium committentem a muliere non separat. Propterea desertus ob delictum aliquod veniam meretur; et quæ cum ipso cohabitat, non tanquam adultera condemnatur, sed potius ea quæ ipsum deseruit, adultera est, si ad alium virum transierit. Itidem qui deseruit uxorem, et transiit ad alteram, mc chus est. Facit enim, ut adulterio polluatur. El quæ cum ipso cobabitat, adultera est. 25 Basilii Magni. Maritum, qui scortatus est, uxor propria reci - piet, uxorem vero pollutam maritus dimittet. Quippe scortator est, non mœchus, qui cum uxorem habeat, cum libera delinquit. 20 Ancyrane. Adulter et adultera septennio restituuntor. 58 Basilii Magni. Qui adulterium commisit, anuis quindecim, quae tuor quidem annis 1) ploraus; quinque vero 2) alldiens; quatuor 3) succumbens; et uno 4) stans. Scholia. 1. Hoc est stans extra ecclesiam et ingredientes Orans, ut pro se preces fundant. 2. Hoc est sans foris in narthece 3. Hoc est stans intra ecclesiam, post suggestum et cum catechumenis exiens. 4. Hoc est, cum fidelibus orans, qui necdum ta men admittitur ad sacramenta, nisi post hoc. 59 ejusdem. Scortator, annis septem; duobus quidem annis plorans; duobus autem audiens, et uno stans. Scholium. Scortatorem Jejurator ad biennium condemnat, si duntaxat usque ad vesperam quotidie jejunat, et

Siccis vescitur, et poenitentias 250 peragit. Adul- ξηροφαγεί, καὶ μετανοίας ποιεῖ σν'. Τὸν δὲ μοιχὸν, terum vero, ad triennium; si duntaxat jejumat,. et siccis vescitur, et poenitentias 250 peragit. 3 Nysseni. Scortator per novem annos sacramentorum communionem impetret. ↓ ejusdem. Adulter antem et qui cum jumentis, quive cum masculis rem habet, annis 18. 67 Basilii Magni. Fratrum sororumque coitus ad homicidæ tempus confitebitur. 68 ejusdem. Prohibitum ob cognationem matrimonium, adu! - teri tempus. 71 ejusdem. Qui cuivis borum prædictorum conscius est peccati, nec id confessus fuerit, convictus pari cum illo temporis spatio punietur. 75 ejusdem. Qui cum sorore sua vel ex patre, vel ex matre, pollutus est, in domum precationis non ingreditor, donec a nefario facto destiterit. Et tunc ploret trienojum, triennium succumbat, et deinde triennium stans, ad communionem admittitor. Scholium. Talem Jejunator ad triennium condemnat, cum jejunio, et siccorum esu, et pœnitentiis quotidiamis 500. Qui vero cum nuru sua se polluit, adl biennium, cum pœnitentiis 300. Similiter et qui cum socru, Verum ut nunc res est, condemnat iales synodus ad sexennium, una cum magis, ει ς adulteris, et homicidis. 76 ejusdem. Similiter et qui nurum suam accepit. 77 ejusdem. Qui suam dimisit, et aliam accepit, annum unum ploret, biennium audiat, triennium succumbat. Deinde cum anno steterit uno, communionem impetret. 78 ejusdem. Similiter et qui duas sorores accepit, licet diversis temporibus. I ejusdem. Et qui erga novercam insaniit, velut is habeatur, qui cum sorore pollutus est. 7 ejusdem. Qui cum maribus, et qui cum jumentis consuescunt, et homicidæ, et venefici, et adulteri, et simulacrorum cultores, ad eamdem formam puniuntor. 62 ejusdem. Pædico, tanquam machius. Scholium. Talem Jejunator ad triennium condemnat, cum 200 penitentiis quotidianis. 63 ejusdem. Similiter et qui cum brutis coivit, idque fassus est. 16 Ancyrana. Qui cum brutis coivit, si annos 20 habeat, annis 15 succumbat, et sexenuio citra ollationem conἐπὶ τριετίαν· εἰ μόνον νηστεύει, καὶ ξηροφαγεί, καὶ μετανοίας ποιεῖ σν'. Ὁ γ' τοῦ Νύσσης. Ὁ πόρνος δι' ἐννέα ἐτῶν τῆς κοινωνίας ἀξιούσθω τῶν ἁγιασμάτων. Ὁ δ' αὐτοῦ. Ο μοιχὸς, ὁ ζωοφθόρος, καὶ ὁ ἀρσενοκοίτης, διὰ δεκαοκτώ. Ο ξζ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Η μιξαδελφία τὸν τοῦ φονέως χρόνον ἐξομολογή - σεται. Ο ξή' αὐτοῦ. ῾Ο ἀπειρημένος ἐν συγγενείᾳ γάμος, τὴν τοῦ μοι- 'Ο οα' τούτου. χοῦ. Ο συνεγνωκώς ἑκάστῳ τῶν προειρημένων ἁμάρ τημα, καὶ μὴ ὁμολογήσας, ἐλεγχθείς, τὸν ἴσον ἐκείνῳ χρόνον ἐπιτιμηθήσεται. 'Ο οδ' τούτου. Ὁ ἀδελφῇ ἐκ πατρὸς ἢ μητρὸς συμμιανθείς, εἰς οἶκον προσευχῆς μὴ εἰσερχέσθω, ἕως τῆς παρανό μου πράξεως ἀποστῇ. Καὶ τότε τριετίαν προσκλαιέ - τω, τριετίαν ὑποπιπτέτω, εἶτα τριετίαν συνεστώς, τῆς κοινωνίας ἀξιούσθω. Σχόλιον. Τὸν δὲ τοιοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ τριετίαν καταδικάζει μετά νηστείας, καὶ ξηροφαγίας, καὶ μετανοιῶν ἑκάστης ἡμέρας φ'. Τὸν δὲ εἰς νύμφην, ἐπὶ διετίαν, μετὰ μετανοιών τ'. Ομοίως δὲ καὶ τὸν εἰς πενθεράν. Τὸ δέ γε νῦν ἔχον, ἡ σύνοδος ἐπὶ ἐξαετίαν τους τοιούτους καταδικάζει, ἅμα τοῖς γόησι, καὶ τοῖς ἀνδροφόνοις. 'Ο ος' τούτου. Κατὰ ταῦτα δὲ, καὶ ὁ τὴν νύμφην αὐτοῦ λαβών. Ο οζ' τούτου. Ο τὴν ἰδίαν ἀφεὶς, καὶ ἑτέραν λαβὼν ἐνιαυτὸν προσκλαιέτω, διετίαν ἀκροάσθω, τριετίαν ὑποπι πτέτω. Εἶτα ἐνιαυτὸν συνεστώς, τῆς κοινωνίας ἀξιούσθω. 'Ο οη τούτου. Ωσαύτως καὶ ὁ δύο ἀδελφὰς λαβὼν, εἰ καὶ κατα διαφόρους χρόνους. 'Ο θ' τούτου. Καὶ ὁ τῇ μητρυιᾷ ἐπιμανείς, ὡς ὁ ἀδελφῇ συμμιανθείς. Ο ζ' τούτου. Αῤῥενοφθόροι, καὶ ζωοφθόροι, καὶ φονεῖς, καὶ φαρμακοί, καὶ μοιχοί, καὶ εἰδωλολάτραι, κατὰ τὸν αὐτὸν ἐπιτιμάσθωσαν τύπον. Ο ξβ' τούτου. () ἀρσενοκοίτης, ὡς ὁ μοιχός. Σχόλιον. Τον τοιοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ τριετίαν καταδικάζει, μετὰ σ' μετανοιών καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν. 'Ο ξγ τούτου. Ωσαύτως καὶ ὁ ἀλογευσάμενο;, καὶ ἐξαγορεύσας. Ο ις' τῆς ἐν ᾿Αγκύρα. Ὁ ἀλογευσάμενος, εἰκοσαετής μὲν τελῶν, πεντεκαιδεκαετίαν ὑποπιπτέτω, καὶ ἐξαετίαν χωρίς προτε

φορᾶς κοινωνείτω. Τὴν ἡλικίαν δὲ ταύτην ὑπερβὰς, municet. Sin illam ætatem excesserit, et uxoreu καὶ γυναῖκα ἔχων, πέντε καὶ εἴκοσιν ἔτη ὑποπιπτέ τω, καὶ πέντε τῶν εὐχῶν κοινωνείτω. Ὁ δὲ πρὸς τῷ γυναῖκα ἔχειν, καὶ ὑπὲρ τὰ πεντήκοντα ἔτη τε λῶν, ἐπὶ τῇ τοῦ βίου ἐξόδῳ τυγχανέτω τῆς κοινωνίας. Ο ιζ' ταύτης. Ο ἀλογευσάμενος, καὶ λεπρὸς ὤν, ἢ λεπρώσας, ἐν τοῖς χειμαζομένοις εὐχέσθω. Σχόλιον. Λεπρὸς ὤν, ἤγουν ἀκάθαρτος καὶ μεμολυσμένος ἀκάθαρτοι γὰρ οἱ λεπροὶ παρὰ τῷ Μωσαϊκῷ νόμῳ. Τὸ δὲ ο Λεπρώτας, ὁ ἀντὶ τοῦ: Μάνας, ο τὰ ζῶα δη λονότι. Χειμαζομένους δὲ τοὺς δαιμονῶντας λέγει, ὡς τινές φασιν. 'Ο κ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. ῾Ο ἀξίνη παρὰ τὸν θυμὸν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ γαμετῆς χρησάμενος, φονεύς ἐστιν ἐκούσιος. Ωσαύτως καὶ ὁ ξίφει κατα τινος χρησάμενος. Καὶ ὁ ἐπιδοὺς φάρμακα, εἰ καὶ δι᾿ ἄλλην ταῦτα παρέσχεν αἰτίαν. Καὶ ὁ λῃστὴς, καὶ ὁ πολέμιος. Καὶ αἱ τὰ ἀμβλωθρί δια διδοῦσαί τε καὶ λαμβάνουσαι. Ακούσιος δὲ φονεύς ἐστιν, ὁ λίθον ἀφεὶς ἐπὶ κύνα, ἢ δένδρον, καὶ ἀνδρώπου τυχών. Καὶ ὁ παιδεύων ἱμάντι καὶ λόγῳ. Ο μέντοι ξύλῳ ἢ χειρὶ πλήξας ἐπὶ τὰ καίρια, ἐγγὺς τοῦ ἑκουσίου. Ὁ μγ' τούτου. Και ὁ πρὸς θάνατον πλήξας, εἴτε ἦρξε τῆς πλη γῆς, εἴτε ἡμύνατο, φονεύς ἐστι. 'Ο νδ' τούτου. Τὰ τῶν φονέων ἐπιτίμια καὶ ἐπιτείνεται καὶ ὑφίε- G ται, κατά τε τὴν αἰτίαν τοῦ φόνου, καὶ τὴν τῆς μετ τανοίας ποιότητα. Σχόλιον. Ἐπὶ τοῦ πατριάρχου Λουκά στρατιώτῃ τινὶ φόνον ἑκούσιον πεποιηκότι ἐπίσκοπος τις ἐπὶ μετρίῳ πάνυ καιρῷ ἐγγράφως τὴν ἀθώωσιν δέδωκε. Καὶ ἐγκα λούμενος παρὰ τῇ συνόδῳ, τὸν κανόνα προέτεινεν, ὃς τοῖς ἐπισκόποις ἐπιτρέπει τὴν ἐξουσίαν ἢ ἀνεῖναι ἢ ἐ πιτεῖναι τοῖς μετανοοῦσι τὰ ἐπιτίμια. Αλλ' ήκουσεν, ὅτι τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἐδόθη μὲν τοῦτο, οὐ μὴν ἀνεξετάστῳ καὶ ὑπερβαλλούσῃ χρῆσθαι συγκαταβά σει. Οθεν τὸν μὲν στρατιώτην ἡ σύνοδος τοῖς ἐκ τῶν κανόνων ἐπιτιμίοις καθυπέβαλε, τὸν δὲ ἀρχιερέα δίκας ἀπῄτησε, τὴν ἐν ὡρισμένῳ καιρῷ τῆς λει του γίας επίσχεσιν. 'Ο νς' τούτου. Ὁ ἑκούσιος φονεύς εἰκοσαετίαν ἀκοινώνητος ἔσται τοῖς ἁγιάσμασι· τὰ μὲν τέσσαρα, ἔξω ἑστὼς, καὶ τῶν εἰσιόντων δεόμενος, εὐχὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ποιεῖσθαι, τὴν ἁμαρτίαν ἐξαγορεύων· τὰ δὲ πέντε, ἐν τοῖς ἀκροωμένοις· τὰ δὲ ἑπτὰ, μετὰ τῶν ἐν ὑποπτώσει· τὰ δὲ τέσσαρα, μετὰ τῶν πιστῶν, χωρὶς προσε φορᾶς· καὶ οὕτω τῶν ἁγιασμάτων μεθέξει. 'Ο γζ' τούτου. ῾Ο ἀκουσίως φονεύσας, δεκαετίαν· δύο μὲν ἔτη προσκλαίων, τρία δὲ ἀκροώμενος, καὶ τέσσαρα ὑποπίπτων, καὶ τῷ ἑνὶ συνεστώς. Σχόλιον. Τοὺς φονεῖς ὁ Νηστευτής, τοὺς μὲν εκουσίους, ἐπὶ πενταετίαν καταδικάζει· τοὺς δὲ ἀκουσίους, ἐπὶ τριετίαν. habeat, annis viginti quinqne succumbat, et annis quinque precum particeps esto. Qui vero et habet uxorem, et annum quinquagesimum excessit, iu exitu vitæ communionem impetret. 17 ejusdem. Qui cum brutis coivit, et leprosus est, aut lepra sua infecit, inter agitatos precetur. Scholium. Leprosus, hoc est, inunundus et pollatus. Οπίρρε leprosi erant immundi in lege Mosaica. Quod ait, • Qui lepra infecit, tantum valet, ac si diceret, • polluit, > jumenta scilicet. Agilatos autem vocat a demone tortos, ut aliqui tradunt. 20 Basilii Magni. Qui per iracundiam adversus uxorem dolabra fuerit usus, homicida voluntarius est. Similiter et qui gladio contra quem usus est. Hidem qui venena dedit, licet ob aliam causam ea præbuit. Item latro, et hostis. Tum quæ abortiendi remedia porrigunt, et accipiunt. Homicida vero non voluntarius est, qui cum lapidem, vel fustem emisisset in canem, hominem petiit. Et qui loro vinineve castigat. Qui vero fuste vel manu tempora percussit, prope abest a voluntario. 43 ejusdem. Et qui percussit ad mortem, sive percutiendi fecit initium, sive se defendit, homicida est. 54. ejusdem. Homicidarum poena intenduntur ac remittuntur, tum ratione causæ cædis, tum pro pœnitentiæ qualitate. Scholium. Sub Luca patriarcha militi cuidam, qui cædem voluntariam commiserat, episcopus quidam intra perexignum tempus absolutionem per scripturam concesserat. Et cum accusaretur apud synodum, canonem prætendebat, qui permittit episcopis potestatem vel remittendi, vel augendi poenitentiam agentibus poenas. Sed ei responsum fuit, concessum id quidem esse pontificibus, non tamen ut citra explorationem et nimia commiseratione uterentur. Quare militem synodus canonicis pœnis subjecit, et pontificem quoque multavit, ad certum tempus a ministerio abstinere jussum. 56 ejusdem. Homicida voluntarius annis viginti sacramenta non percipiet; tribus. quidem annis foris stans, et ingredientes obsecraus, uti pro se preces fundant, peccatum suum confitens; quinque vero, inter audientes degens; septem, inter cos qui concidunt; quatuor, cum fidelibus, absque oblatione, atque ita demum sacramentorum particeps erit. 57 ejusdem. Qui non sponte cædem commisit, decennio: duobus quidem annis plorans, tribus audiens, quatuor succumbens, et uno stans. Scholium. Homicidas Jejunator voluntarios quidem in quinquennium condemnat, non voluntarios autem ad Ariennium.

5 Nysseni. Aut non voluntarius homicida; per septennium; voluntarius, per novennium. 22 Ancyranæ. Aut non voluntarius homicida, per quinquennium; voluntarius, in fine vitæ sacramenta percipiat]. 13 Basilii Magni. Qui hostem occidit, licet pietatis propugnator, triennio non communicet. Scholium. Snb patriarcha Constantino Chliareno synodalis est facta cognitio, quod siquidem aliquis, dum la∙ 'Ο & τοῦ Νύσσης. “Η ὁ ἀκούσιος φονεύς, διὰ εἰκοσιεπτά· ὁ δὲ ἐκούσιος, ἐν τῷ τέλει τοῦ βίου. ῾Ο κβ' τῆς ἐν 'Αγκύρᾳ. Η ὁ ἀκούσιος φονεύς, διὰ πενταετίας· ὁ δὲ ἐκούσιος, ἐν τῷ τέλει τοῦ βίου. Ο ιγ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ο πολέμιον ἀποκτείνας, εἰ καὶ τῆς εὐσεβείας ὑπέρμαχος, τριετίαν μὴ κοινωνείτω. Σχόλιον. Ἐπὶ τοῦ πατριάρχου Κωσταντίνου τοῦ Χλιαρηνοῦ διέγνωτο συνοδικῶς, ὅτι εἰ μὲν δυνάμενός τις διαδρᾶναι τὴν ἐπιβουλὴν τοῦ λῃστοῦ, τούτῳ μὲν tronis insidias efugere posset, non hoc confenti ηρκέσθη, ἀλλ' ἐκ μελέτης αὐτῷ ἐπιθέμενο, sed data opera latronem aggressus interfecerit, tanquam homicida sit puniendus. Sin primus latro gladium adversus eum sustulerit, 'tunc ejus interfector non punietur. Enimvero qui utilitatis publicæ causa, Cum valde rogatus esset, latronem quæsitumlinvenerit et occiderit, non pona, sed præmiis dignus habebitur. Cautionis tamen causa placuit et hos ad triennium condemnari. Clericos autem, qui quamcunque cadem admiserint, confestim puniri par est, nullo discrimine hostis habito, vel latrouis, vel cujuscunque. Quo factum est, ut pontifex, qui occiderat Agarenum tempore belli, qui gladium adversus ipsum strinxerat, de synodi sententia depositus sit. 6 Nysseni. Latro, tanquam homicida voluntarius. 61 Basilii Magni. Qui furtum fecerit, et confessus fuerit, anno arcebitur; convictus autem, biennio. Scholium. Talem Jejunator ad 40 dies condemnat. Conviclum vero, ad sex menses, quibus vesci debeat s:ccis, et penitentias 100 quotidie peragere. 64 ejusdem. Perjurus decennio: duobus anuis plorans, tribus nudiens, quatuor succumbens, et uno stans. Scholium. Hunc Jejuna or ad annum unum damnat, siccis vescentem, et jejunantem usque ad vesperam, et 250 poenitentias peragentein. 82 ejusdem. Aut qui per vim perjurium admisit, sexennio recipitor; qui absque coactione, duodecim anmis. 65 ejusdem. Magus et veneficus, tanquam homicida. Scholium. Jejunator autem magos et veneficos ad triennium damnat, cum poenitentiis quotidianis 250, cumque jejunio, et rigida vivendi ratione. Similiter et mulieres quæ ligaturas faciunt, et quæ ariolantur. 66 ejusdem. Violator sepu.cri, tanquam perjurus. ἀνῄρηκεν, οἷα φονεὺς ἐπιτιμηθήσεται. Εἰ δὲ προ τος τὸ ξίφος δ' λῃστὴς ἦρε κατ' αὐτοῦ, τότε οὐκ ἐπιτιμηθήσεται ὁ φονεύσας αὐτόν. Ος μέν τοι διὰ τὸ κοινῇ συμφέρον πολλὰ παρακληθείς, τοῦτον ζητή σας εὗρε καὶ διεχρήσατο, μὴ ὅτι τιμωρίας, ἀλλὰ καὶ ἐπάθλων ἀξιωθήσεται. Ασφαλείας δὲ ἕνεκεν ἐπὶ τριε τίαν ἤρεσε καὶ τούτους καταδικάζεσθαι, τοὺς δὲ κληρικούς οιονδήποτε φόνον πεποιηκότας, εὐθὺς τιμωρεί σθαι, μηδεμιᾶς ούσης διαφορᾶς πολεμίου, ἢ ληστού, ή οιουδήποτε. Ὅθεν καὶ ἀρχιερεὺς ᾿Αγαρηνὸν φονεύ σας, κατ' αὐτοῦ ξίφος ἀνατείναντα ἐν καιρῷ πολέ μου, καθηρέθη συνοδικῶς. Ο ς του Νύσσης. Ο ληστής, ὡς ὁ ἑκούσιος φονεύς. Ο ξα τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ο κλέψας καὶ ὁμολογήσας, ἐνιαυτὸν κωλυθήσε ται· ἐλεγχθεὶς δὲ, δύο. Σχόλιον. Τὸν τοιοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ μ' ἡμέρας κατα δικάζει. Τὸν δὲ ἐλεγχθέντα, ἐπὶ μῆνας ἐξ, ξηροφα γοῦντα, καὶ μετανοίας ρ' ἑκάστης ἡμέρας ποιοῦντα. Ὁ ξδ' τούτου. Ὁ ἐπίορκος, δεκαετίαν· δύο μὲν τη προσκλαίων, τρία δὲ ἀκροώμενος, τέσσαρα υποπίπτων, καὶ ἑνὶ συνεστώς. Σχόλιον. Τοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ ἔτος ἐν ξηροφαγοῦντα καὶ νηστεύοντα μέχρις ἑσπέρας, καὶ μετανοίας ποιοῦντα σν. Ὁ πρ' αὐτοῦ. Η ὁ ἐκ βίας ἐπιορκήσας, διὰ ἑξαετίας δεχέσθω ὁ δ᾽ ἄνευ ἀνάγκης, διὰ δωδεκαετίας. Ὁ ξε αὐτοῦ. Ο γόης καὶ ὁ φαρμακός, ὡς ὁ φονεύς. Σχόλιον. Ο δὲ Νηστευτής τοὺς γόητας και τους φαρμακούς ἐπὶ τριετίαν καταδικάζει, μετά μετανοιῶν ἑκάστης ἡμέρας σν, καὶ νηστείας, καὶ σκληραγωγίας. Ομοίως δὲ καὶ τὰς γυναῖκας τὰς ποιούσας περίαπτα, καὶ μαντευομένας. Ο ξς' αὐτοῦ. Ο τυμβωρύχος, ὡς ὁ ἐπίορκος.

Σχόλιον. Τοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ ἔτος ἐν καταδικάζει, μετὰ μετανοιῶν ἑκάστης ἡμέρας σ'. Ο ' τοῦ Νύσσης. Η ὁ τυμβωρύχος, εἰ μὲν ὥστε λίθους ἐκβαλεῖν, συγγνωστέος· εἰ δὲ πρὸς τὸ λαβεῖν τι τῶν συνταφέν των, τῷ τῆς πορνείας υπόκειται κρίματι. 'Ο η' τούτου. Ὁ ἱερόσυλος, δι' ἐλάττονος παρὰ τὸν μοιχὸν χρόνου. 'Ο ις' τούτου. Ο τυμβωρύχος ἐξαγορεύων, καὶ τὰ ἴδια διανεμέτω τοῖς πένησι. Σχόλιον. Τὸν τοιοῦτον ὁ Νηστευτής ἐπὶ τριετίαν καταδικά ζει. Τοῦ αὐτοῦ Νηστευτοῦ καὶ τάδε· Εμπεσόντος τινὸς ἀκαθάρτου εἰς φρέαρ, ἢ εἰς οἶνον, ἢ εἰς ἔλαιον, ὁ τούτου γευσάμενος ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας κρέατος καὶ τυροῦ μὴ ἀπτέσθω· ἑπτὰ δὲ μή κοινωνείτω. Ο μετὰ τὴν θείαν ἐμέσας μετάληψιν, μ' ἡμέρας τῆς θείας ἀφίσταται κοινωνίας, τὸν ν' ᾄδων καθ' ἑκάστην ψαλμὸν, καὶ μετανοίας ποιῶν ν', κἂν ὁπωσδήποτε τοῦτο συμβαίη. Επιτίμια τῶν παραπεσόντων. Ο ογ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, καὶ ὁ α' τοῦ Νύσα σης. Ὁ ἀρνησίχριστος διὰ βίου προσκλαιέτω, καὶ τῶν ἁγιασμάτων ἐν τῷ τέλει, πίστει τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας, ἀξιούσθω. Σχόλιον. Ἡ τοῦ πατριάρχου Μεθοδίου διατύπωσις τοὺς παραπεσόντας καὶ ὑποστρέψαντας, νηπίους μὲν αἰχμα λωτισθέντας, καὶ φόβῳ ἢ ἀγνοία καθυπαχθέντας, συγγνώμης ἀξιοῖ, τῷ ἁγίῳ μόνον χρίουσα μύρῳ· τελείους δὲ τὴν ἡλικίαν όντας, καὶ ἀνάγκῃ καθυπα χθέντας, συγγνώμης μὲν καὶ αὐτοὺς ἀξιοῖ, τῷ ἁγίῳ χρίουσα μύρω, νηστεῦσαι δὲ ὅμως τεσσαρακοστὰς ἡμερῶν δύο προστάττει, κρεῶν ἀπεχομένους, εκτενεῖς τε δεήσεις καὶ γονυκλισίας ποιεῖν ὁπόση δύναμις. Τοὺς δὲ ἐκ προαιρέσεως αυτομολήσαντας ἐπὶ δύο ἐνιαυτοὺς νηστεύειν προστάττει, παραπλησίως τοῖς άνω δεδηλωμένοις, καὶ γονυκλισίας ἑκάστης ἡμέρας ποιεῖν ρ' ἡ σ', καὶ εἶν' οὕτω τῷ ἁγίῳ χρίεσθαι μύρω. Ο πα' τούτου. Οἱ δι᾿ ἀνάγκην παραβάντες τὴν πίστιν δι᾿ ὀκταςτίας δεχέσθωσαν· οἱ καὶ αὐθαιρέτως, διὰ δωδεκαε τίας. ῾Ο ια' τῆς πρώτης. Οἱ χωρὶς ἀνάγκης παραπεσόντες, ἀσύγγνωστοι παντάπασιν ὄντες, ὅμως διὰ φιλανθρωπίαν, γνησίως μετανοήσαντες, τρία ἔτη ἐν τοῖς ἀκροωμένοις μενέτωσαν, ἑπτὰ ὑποπιπτέτωσαν, καὶ δύο χωρίς προσφορᾶς τῶν εὐχῶν κοινωνείτωσαν. Ο ιβ' ταύτης. Οἱ τῇ πλάνῃ δόξαντες ἀντιστήναι, εἶτα δωρεαῖς Scholium. Hunc Jejunator ad annum unum damnat, cum panitendis quotidianis 200. 7 Nysseni. Aut sepulcri violator, si fecit hoc lapidum eruendorum causa, veniam meretor; sin ut aliquid auferat de rebus una sepultis, scortationis judicio subjacet. 8 ejusdem. Sacrilegus, minori temporis s ratio, quam aduter. 16 ejusdem. Sepulcri violator, qui facinus suum confitetur, etiam sua bona pauperibus distribuat. Scholium. Talem Jéjunator ad triennium damnat. Ejusdem Junatoris et hæc sunt: Si quid immundi ceciderit 1η puteum, vel in vinum, vel in oleum, qui hoc degustat, ad triduum a carne caseoque abstineat, septemque diebus non communicet. Qui post sacram participationem vomuerit, 40 dies a communione abstinet sacra, psalinum 50 quotidie canens, et 50 poenitentias peragens, quocunque tandem modo id acciderit. TITULUS IV. Pana lapsorum. Canon 73 Basilii Magni et 1 Nysseni. Qui Christum negavit, tota vita ploret; et sacramenta sub finem vitæ, per Aduciam erga Dei benignitatem, consequatur. Scholium. Sanetio Methodłi patriarchæ lapsos et conversos, pueros quidem in captivitatem abductos, et metu, vel ignoratione subactos, venia dignatur, sacro duntaxat eos oleo inungens; adultos vero, et coactione subactos, venia quidem et illos dignatur, sacro inungens oleo, sed jejunare tamen binas dierum quadragesimas jubet, a carnibus abstinentes, intentasque preces et congenulationes pro viribus facere. Qui vero scientes prudentesque [a Christianis] transfugerint, eos ad biennium jejunare jubet, perinde ut indicatum est supra, quotidieque centies vel ducenties congenulare, atque ita oleo sacro iuungi. 81 ejusdem. Qui fidem adhibita coactione violaverint, annis 18 admittuntor; qui sponte, annis 12. 11 primæ synodi. Qui absque coactione lapsi sunt, licet omnino veniam nullam mereantur, tamen humanitatis causa, si vere pœnitentiam egerint, triennium inter audientes maneant, septennium succumbant, et biennium absque oblatione precum participes sunto. 12 ejusdemn. Qui visi fuerint errori obstitisse, st deinde ad

eum propter munera recurrerint, decennio suc- ἐπὶ ταύτην ἀναδραμόντες, δεκαετίαν ὑποπιπτέτωσαν cumbant, cum triennis auditionis spatio. In om• nibus tamen pœnitentiæ species examinanda est, et in eum qui ardentius pœnitentiam egerit, episcopus se humaniorem geral. 14 ejusdem. Si catechumenus lapsus fuerit, triennium inter audientes sit, atque ita cum catechumenis precetur. 3 Ancyranæ. vel manibus Qui vi et tormentis adhibitis, victimam, vel ore cibum exceperit, a communione non arcetor. Quod si laicus sit, etiam ordinationem consequitor, cæteroqui reprehensionis expers. 4 ejusdem. Qui ob vim adhibitam sacrificavit, et cœnavit in deastrorum templis, si quidem cum abduceretur, et habitu lætiore et splendidiore vesitu utebatur, atque indifferenter cœnæ particeps liebat, sexennio restituitor. 5 ejusdem. Sin omnia contraria, siquidem manducaverit, triennio; si non manducaverit, biennio. 6 ejusdem. Qui comminationi duntaxat cessit, ac deinde panituit, quinquennio restituitor. 7 ejusdem. Qui cum paganis in festis eorum, et suis qui· cum cibis convivia habuit, biennio sucdem cumbat. 8 ejusdem. Qui bis etter ex coactione sacrificavit, septennio restituitor. 9 ejusdem. Qui non modo defecit, verum etiam coegit alios, decennio restituitor. 1 Petri Alexandrini. Qui post multos cruciatus tormentis victi, Christum negaverint, ac deinde mutata sententa luxerint, cum jam quatuor aunes persecutioiis præterierint, etiam alios 40 dies puniunlor. 2 ejusdem. Qui vero lapsi sunt, posteaquam duntaxat carcerati fuissent, altero etiam tor. 3 ejusdem. anno puniunQui vero ad interitum absque necessitate sua sponte perrexerint, ac deinde poenituerint, ad triennium. 4 ejusdem. Qui vero postquam lapsi sunt, non pœnituerint, rejiciendi. 5. ejusdem. Qui dissimulationem adhibuerint, et irriserint μετὰ τριετοῦς ἀκροάσεως χρόνον. Πλὴν ἐφ᾽ ἅπασι τὸ τῆς μετανοίας εἶδος ἐξεταστέον, καὶ τῷ θερμοτέ ρως μετανοήσαντι φιλανθρωπότερον ὁ ἐπισκόπος διακείσθω. Ο ιδ' ταύτης. Κατηχούμενος εἰ παραπέσοι, τριετίαν ἀκροάσθω· καὶ οὕτως μετὰ τῶν κατηχουμένων εὐχέσθω. Ο γ τῆς ἐν 'Αγκύρα. Ο βίᾳ καὶ βασάνοις ἢ θῦμα ἐν ταῖς χερσὶν, η βρῶμα δεξάμενος ἐν τῷ στόματι, τῆς κοινωνίας μὴ κωλυέσθω. Καὶ εἰ λαϊκὸς δὲ εἴη, καὶ χειροτονίας τυγχανέτω, ἄλλως ἀνεπίληπτος ὤν. Ο δ' ταύτης. Ο βίᾳ θύσας καὶ δειπνήσας ἐν τοῖς εἰδωλείοις, εἰ μὲν ἀπαγόμενος, καὶ σχήματι φαιδροτέρῳ, καὶ ἐσθῆτι λαμπροτέρᾳ ἐχρῆτο, καὶ ἀδιαφόρως τοῦ δεί που μετέσχε, δι' ἐξαετίας τοῦ τελείου τυγχανέτω. 'Ο ε ταύτης. Εἰ δὲ πᾶν τοὐναντίον, φαγών μὲν, διὰ τριετίας - μὴ φαγὼν δὲ, διὰ διετίας. "Ο ς' ταύτης. Ὁ ἀπειλῇ μόνον είξας, εἶτα μετανοήσας, διὰ πεν ταετίας τοῦ τελείου τυγχανέτω. 'Ο ' ταύτης. Ο τοῖς ἐθνικοῖς ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῶν, καὶ μετὰ ἰδίων βρωμάτων συνεστιαθείς, διετίαν ὑποπιπτέτω, Ο η' ταύτης. Ο δὶς καὶ τρὶς δι' ἀνάγκην θύσας διὰ ἑπταετίας τοῦ τελείου τυγχανέτω. Ο θ' ταύτης. Ο μὴ μόνον ἀποστὰς, ἀλλὰ καὶ ἄλλους καταναγκάσας, διὰ δεκαετίας τυγχανέτω τοῦ τελείου. "Ο α' Πέτρου Αλεξανδρείας. Οἱ μετὰ πολλὰς αἰκίας τῶν βασάνων ηττηθέντες. καὶ τὸν Χριστὸν ἀρνησάμενοι, ἔπειτα μεταγνόντες καὶ πενθοῦντες, τεσσάρων ἐτῶν ἤδη τῷ διωγμῷ παρελθόντων, καὶ ἄλλα; ἡμέρας ἐπιτιμάσθωσαν μ'. 'Ο β' τούτου. Οἱ δὲ μετὰ τὸ φυλακισθῆναι μόνον παραπεσόντες, καὶ ἕτερον ἐνιαυτὸν ἐπιτιμάσθωσαν. Ο γ' τούτου. Οἱ δὲ πρὸς τὴν ἀπώλειαν χωρὶς ἀνάγκης αύτομολήσαντες, εἶτα μετανοήσαντες, ἐπὶ τριετίαν. Ο δ' τούτου. Οἱ δὲ μετὰ τὸ πεσεῖν ἀμετανόητοι, ἀπόβλητοι. 'Ο ε τούτου. Οἱ δὲ ὑποκρινάμενοι καὶ διαπαίξαντες τοὺς βιά-

15% σαντας, καὶ θύσαι διαφυγόντες, ἐξάμηνον ἐπιτιμά- eos, a quibus cogebantur, atque ita, quominus sacrificarent, effugerint, sex niensibus castiganσθωσαν. Ο ς' τούτου. Οἱ δὲ δούλους ἀνθ' αὐτῶν θῦσαι καταναγκάσαντες, αὐτοὶ μὲν τριετίαν. Ο ζ' τούτου. Οἱ δὲ καταναγκασθέντες δοῦλοι, ἐνιαυτόν. Ο η' τούτου. Οι παραδοθέντες, καὶ δι' ἀνάγκην μὲν ἀρνησάμε νοι, εἶτα τὴν ἦταν ἀνακαλεσάμενοι, καὶ γενναίως ἀγωνισάμενοι, ἐν ἅπασι μετὰ χαρᾶς κοινωνείτωσαν. 'Ο θ' τούτου. Ὡσαύτως καὶ οἱ εἰς τοὺς ἀγῶνας αὐτομολήσαντες. Υπέρ Χριστῷ γὰρ, εἰ καὶ μὴ κατὰ Χριστὸν πεποιήκασι, φεύγειν καὶ διωκομένους κελεύσαντα. Ο ι τούτου. Κληρικοὶ δὲ, αὐτομολήσαντες εἰς τοὺς ἀγῶνας, μὴ λειτουργείτωσαν, ὅτι τὸ σφῶν καταλελοίπασι ποίμνιον, 8 μηδεὶς τῶν ἀποστόλων πεποίηκεν. Ο ια' τούτου. Τοῖς αὐθαιρέτως μὲν τὸν ἀγῶνα ὑπεισελθοῦσι, διὰ δὲ πολλὰς αἰκίας ἀρνησαμένοις, εἶτα μετανοή σασι, καὶ τὸ πραχθὲν ἀποδυρομένοις, ἄξιον ἐπινες. σαι, καὶ συνεύχεσθαί τε ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ τὸ Θεῖον ἐξιλεοῦν. Ο ιβ' τούτου. Οἱ χρήματα παρασχόντες, ἵνα βασάνους ἐκφύγω σιν, ἀνέγκλητοι· χρημάτων μᾶλλον ἢ ψυχῆς ζημίαν ἐλόμενοι. Ο ιγ' τούτου. Ωσαύτως καὶ οἱ φυγῇ τὴν σωτηρίαν ευρόντες, κἂν ἀντ᾿ αὐτῶν ἕτεροι κατεσχέθησαν. Ο ιδ' τούτου. Οἱ μετὰ πολλὰς αἰκίας, καὶ θῦμα ταῖς χερσὶν ἀκου σίω, δεξάμενοι, τῇ τε λειτουργία μενέτωσαν, καὶ τοῖς ἐμολογηταῖς ἐγγραφέσθωσαν. Ο α' τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ. Οἱ ἐν αἰχμαλωσία τῶν βαρβάρων φαγόντες βρώ ματα, ἀνεύθυνοι. Ὁ β' τούτου. Οἱ τὸν καιρὸν τῆς τῶν βαρβάρων καταδρομῆς, τὸν πᾶσιν ὄλεθρον φέροντα, κέρδους ἑαυτοῖς καιρόν ἡγησάμενοι, τὰ ἀλλότρια διηρπάκασι, τῆς Ἐκκλησίας ἐκριπτέσθωσαν, ὡς ἀσεβεῖς καὶ θεοστυγεῖς. Ο δ' τούτου. Οἱ τοὺς διαφυγόντας αἰχμαλώτους βία κατέχοντες, ἀπεδότωσαν, ἵνα μὴ σκηπτοί πέσωσιν ἐπ᾿ αὐτοὺς ουρανόθεν. Ο θ' τούτου, Οἱ αἰχμαλωσίς ληφθέντες, καὶ τοσοῦτον ἐκβαρ Σαρωθέντες, ὥστε καὶ κατὰ τῶν ὁμοφύλων χωρεῖν, καὶ τῆς ἀκροάσεως ἀπειργέ.θωσαν, ἕως ἄν τι περὶ αὐτῶν δόξειε τῇ συνέδῳ. (or. 6. ejusdem. Qui servos pro se sacrificare coegerint, ipsi quidem triennio. 7 ejusdem. Servi vero coacti, annuo spatio. 8 ejusclem. Qui traditi sunt, et propter coactionem quidem abnegarunt, verum postea cessione revocata, fortiter decertarunt, in omnibus cum gratulatione communicent. 9 ejusdem. Similiter et qui sponte ad obeunda certa nina perrexerint. Nam pro Christo id faciunt, tametsi Που secundum Christum, qui persecutionem patientes fugere jussit. 10 ejusdem. Clerici vero, qui sponte ad obeunda certąmina se contulerint, ministerium sacrum peragant, quandoquidem ovile suum reliquerunt, quod apostolorum nemo fecit. 11 ejusdem. lis qui sponte quidem certamen obierunt, verum propter varios cruciatus abnegarunt, ac deinde rursum pœnituerunt, factumque suum deplorarunt, æquum est annuere, ac pro eis tum preces fundere, tum Numen placare. 12 ejusdem. Qui pecunias dederunt, ut tormentis eriperentur, culpa carent, cum pecuniarum, quam animae detrimeatum, subire maluerint. 13 ejusdem. .Similiter et qui fuga saluti suæ consuluerunt, licet pro eis alii prehensi fuerint. 14 ejusdem. Qui post varios cruciatus victimam suis manibus inviti acceperunt, et in ministerio maneant, et inter confessores referuntor. 1 S. Gregorii miraculorum effectoris. Qui in captivitate cibos Barbarorum comederunt, culoa carent. 2 ejusdem. Qui tempus incursionis Barbarorum, quod perniciem universis affert, pro lucri sui occasione duxerint, alienaque diripuerint, ex Ecclesia ejiciuntor, velut impii et invisi Deo. ↓ ejusdem. Qui captivos qui fuga evaserint, vi detinent, eosdem restituant, ne fulmina cœlitus in eos decidant. I ejusdem. Qui venerunt in captivitatem, et usque adeo barbari facti sunt, ut etiam suæ nationis homines invadant, etiam ab auditione arceantur, donec aliquid synodus de ipsis statuerit. (f) Hoc est martyria, sive testimonia veritati perhibenda

10 ejusdem. Qui alienas domos subire ausi fuerint, si per accusationem convicti fuerint, etiam ab auditione arcentor; sin sponte fuerint confessi, cum revertentibus succumbant. 11 ejusdem. Similiter et qui vel in campo, vel in domo quid invenerunt. 12 ejusdem. Qui res inventas ab se confitentur, nihil earum nomine poscant, puta præmium indicii, vel conser vatæ rei, vel inventæ. 13 ejusdem. Qui moriuntur eo tempore, quo pœnas lunnt, de sententia duntaxat episcopi communicent. Quod si quis eorum convaluerit, saltem sit inter eos qui precum participes sunt, Basilii Magni. Quemadmodum in oleribus, sic etiam in carnibus ab' utili noxium discernimus. Et veluti cicutanı, vel hyoscyamum aliquis non manducaverit, qui sapiat; sic neque vulturem, neque canem degustaveri', extra necessitatem, qua urgente qui comederit, nefarium nihil admiserit. 84 ejusdem. In omnibus poenitentiæ modus, non spatium temporis exploretur. 41 Nysseni. Oportet enim quovis in delicto pœnitentis affeetionem, non tempus spectare; atque ob ardorem studii nonnunquam aliqnid de tempore decidere, adeoque pœnæ tempus in tria dividere: quorum uno ploret æger; altero audiat; tertio succumbat; atque ita demum stet erectus. 102 habita in Trullo. Consideretur et peccati qualitas, et ejus, qui peccavit, poenitentia, sicque conveniens morbo remedium atque sanatio adbibeatur, he modum excedens, ægrum lædat, 4 S. Cyrilli. Quemadmodum qui tempestate in mari jactantur, quædam exonerant, ut reliqua servent; sic nobis quoque nonnulla negligenda sunt, ne totum amittamus. 18 Timothei Alexandrini. Quibusdam in hominibus ab anno ætatis duodecimo peccata æstimantur; in aliis, ab ætate provectiore ac maturiore, pro cognitione scilicet ac intelligentia cujusque. Scholium. Nonnulli tradunt, debere tam masculos, quam femellas, posteaquam sextum ætatis annuin impleverint, per confessionem corrigi atque sanctifiCari. 6 Nicolai patriarche. Scriptum illud canonicum Jejunatoris, quod nimiam lenitatem adhibeat, complures perdidit· et qui quod bonum est norunt, corrigentur. Ο ι τούτου. Οἱ ἀλλοτρίοις οίκοις τολμήσαντες ὑπελθεῖν, εἰ μὲν ἐλεγχθῶσι κατηγορία, καὶ τῆς ἀκροάσεως εἰργέσθωσαν· εἰ δ᾽ ἑκόντες ομολογήσουσι, μετὰ τῶν ὑποστρεφόντων ὑποπιπτέτωσαν. Ο ια' τούτου. τες. Ωσαύτως καὶ οἱ ἐν πεδίῳ, ἢ ἐν οἰκίᾳ τι εὑρηκό- 'Ο ιβ' τούτου. Οἱ τὰ εὑρημένα ὁμολογοῦντες, μηδέν τι περὶ αὐτῶν αἰτείτωσαν, μήνυτρον δῆθεν, ἢ σῶστρον, εὕρητρον. Ο ιγ' τούτου. Οἱ ἐν ἐπιτιμίῳ ἀποθνήσκοντες, κοινωνείτωσαν γνώμῃ μόνον τοῦ ἐπισκόπου. Εἰ δέ τις αὐτῶν ὑγιάνοι, μετὰ τῶν κοινωνούντων τῆς εὐχῆς μόνον Έστω. Τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ὥσπερ ἐν λαχάνοις, οὕτω καὶ ἐν κρέασι τοῦ χρησ σίμου τὸ βλαβερόν διακρίνομεν. Καὶ ὥσπερ κώνειον ἢ ὑοσκύαμον οὐκ ἄν τις φάγοι νοῦν ἔχων, οὕτως οὔτε γυπὸς, οὔτε κυνός ἅψαιτο, μὴ σὺν ἀνάγκῃ· ὡς ὄγε φαγών οὐκ ἠνόμησεν. Ο πδ' τούτου. Ἐπὶ πᾶσιν ὁ τρόπος τῆς μετανοίας, ἀλλὰ μὴ ὁ χρόνος δοκιμαζέσθω. Ο θ' τοῦ Νύσσης. Δεῖ γὰρ ἐν παντὶ πλημμελήματι, τῇ διαθέσει τοῦ μετανοοῦντος, ἀλλὰ μὴ τῷ χρόνῳ προσέχειν, καὶ σπουδῆς ἔσθ' ὅτε θερμότητι, τὸν χρόνον ὑποτέμνειν, καὶ τὸν τοῦ ἐπιτιμίου χρόνον εἰς τρεῖς μερίζειν· καὶ τὸν μὲν, προσκλαίειν τὸν κάμνοντα· τὸν δὲ, ἀκροᾶσθαι· τὸν δὲ ὑποπίπτειν, καὶ οὕτω συνίστα σθαι. " Ο ρβ' τῆς ἐν Τρούλλο. Σκοπείσθω δὲ καὶ ἡ τῆς ἁμαρτίας ποιότης, καὶ ἡ τοῦ ἡμαρτηκότος μετάνοια, καὶ οὕτω κατάλληλος ἡ θεραπεία προσαγέσθω τῷ ἀῤῥωστήματι· ἵνα μὴ, πέρα τοῦ δέοντος γενομένη, ζημιώσῃ τὸν κάμνοντα. Ο δ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. Ωσπερ οἱ ἐν θαλάσσῃ χειμαζόμενοι ἀποφορτί. ζουσί τινὰ ὑπὲρ τοῦ σῶσαι τὰ λοιπὰ, οὕτω παρΟ οπτέον καὶ ἡμῖν τινα, ἵνα μὴ τὸ πᾶν ζημιωθῶμεν. Ο ιη' Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Τῶν ἀνθρώπων τοῖς μὲν τὰ ἁμαρτήματα ἀπὸ δωδεκαετοῦς ἡλικίας κρίνεται· τοῖς δὲ, ἀπὸ μείζονος καὶ τελειοτέρας, πρὸς τὴν ἑκάστου δηλονότι γνῶσιν καὶ φρόνησιν. Σχόλιον. Φασί τινες, ὅτι μετὰ τὸ γενέσθαι ἐξαετεῖς, ὀφεί λουσι καὶ ἀρδενες καὶ θήλειαι δι' ἐξαγορεύσεως διορθοῦσθαι καὶ ἁγιάζεσθαι. Ὁ ς' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Το κανονικὸν τοῦ Νηστευτοῦ, πολλῇ συγκαταβάσει χρησάμενον, πολλοὺς ἀπώλεσε· καὶ οἱ ἐν γνώσει τοῦ καλοῦ ὄντες, ἐπανορθωθήσονται.

ΕΠΙΓΡΑΦΗ Ε. Καθολικοί. 'Ο ξὺ τῆς ἐν Τρούλλω. Τὰ ὑφ᾽ Ἑλλήνων συμπλασθέντα μαρτυρολόγια, πυρὸς γενέσθωσαν παρανάλωμα· καὶ οἱ ὡς ἀληθῆ ταῦτα δεχόμενοι ἀναθεματιζέσθωσαν. Σχόλιον. ὓς ἔοικεν, ὑφ᾽ Ἑλλήνων συνεγράφησαν τινα, ὡς λεχθέντα καὶ πραχθέντα παρὰ ἁγίων μαρτύρων, ἀλλέχοτα και γελοῖα· ἵνα δι' αὐτῶν καταγελῶτα μὲν ἡ πίστις ἡμῶν, ὑβρίζοντο δὲ καὶ οἱ μάρτυρες. Ὁ πα' ταύτης. Ο τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τὸ, «Ο σταυρωθείς, ο προστιθείς, ἀναθεματιζέσθω. Ο κι' τῆς ἐν Λαοδικεία. Τῷ τὸ Σάββατον ἀργοῦντι, καὶ μὴ τὴν Κυριακὴν, ἀνάθεμα. Ο Με ταύτης. Ωσαύτως καὶ τῷ τὴν ἐκκλησίαν ἐγκαταλιμπά νοντι, καὶ ἀγγέλους ὀνομάζοντι· εἰδωλολατρείας γὰρ ἐγγύς. Σχόλιον. Αίρεσις ἦν παλαιά, λεγόντων τινῶν, ὡς οὐ δεῖ τὸν Χριστὸν εἰς βοήθειαν ἐπικαλεῖσθαι, ἢ εἰς προσαγω γῆν τὴν πρὸς τὸν Θεόν, ἀλλὰ τοὺς ἀγγέλους. Τοῦτο δὲ τάχα δι' εὐλάβειαν ἔλεγον ταπεινούμενοι. Ο λδ' ταύτης. Ομοίως καὶ τῷ τοὺς ψευδομάρτυρας τιμώντι, ἀνάθεμα. Σχόλιον. Ήγουν οὓς οἱ ἑτερόδοξοι ὡς ἁγίους τιμῶσι, καὶ μάρτυρας. Ὁ ρθ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Τῷ τὸν ᾿Αδάμ δογματίζοντι καὶ δίχα τῆς ἁμαρτ τίας τεθνήξεσθαι μέλλοντα, ἀνάθεμα. Ο ρι' ταύτης. Τῷ λέγοντι, τὰ μικρὰ καὶ νεογνά βαπτιζόμενα μὴ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν βαπτίζεσθαι, μηδὲ ἕλκειν ἐκ τῆς τοῦ ᾿Αδάμ ταῦτα προγονικῆς ἁμαρτίας τὸ ἀφεῖλον καθαρθῆναι, ἀνάθεμα. ῾Ο ρια ταύτης. Τῷ λέγοντι, τὸ ἅγιον βάπτισμα ἄφεσιν μόνον τῶν παρεληλυθυιῶν ἔχειν ἁμαρτιῶν, οὐ μὴν καὶ τῶν μελλουσῶν βοήθειαν, ἀνάθεμα. Ο ριβ αὐτῆς. Τῷ λέγοντι, ὅτι διὰ τοῦ βαπτίσματος γνῶσις ἡμῖν μόνον τῶν πρακτέων ἐντίθεται καὶ μή; οὐ μὴν δὲ καὶ δύναμις τοῦ ἀγαπᾶν τὰ πρακτέα, ἀνάθεμα. Ο ριγ' αὐτῆς. Τῷ λέγοντι, διὰ τοῦτο ἡμῖν τὴν χάριν δεδόσθαι, ἵνα ὅπερ διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ποιεῖν δυνάμεθα, τοῦτο διὰ ταύτης εύχερέστερον ποιῶμεν, ἀνάθεμα. Ο ριδ' αὐτῆς. Τῷ λέγοντι, τὸ παρὰ τῷ Ἰωάννῃ τῷ Θεολόγῳ της θὲν ἐν ἐπιστολῇ· Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ TITULUS V. Canones generales. Canon 63 habitæ in Trullo. Libri de martyribus a paganis conficti, an igne consumuntor, et qui eos, ceu veritate nixos, adnittunt, anathematis rei sunto. Scholium. Uti quidem apparet, erant a paganis conscripta quædam, velut dicta et facta sanctis martyribus, absurda ridiculaque: ut per ea tum fides nostra irrideretur, tum contumelia martyres afficerentur. 81 ejusdem. Qui verbum istuc: • Qui crucifixus est, o lymno ter sancto addiderit, anathenatis reus esto 29 Laodicence. Qui Sabbato feriatur, non die Dominico, anathema sit. 35 ejusdem. Similiter et qui relinquit ecclesiam, atque angelos appellat. Nam a cultu simulacrorum prope abest. Scholium. Antiqua erat quorumdam hæresis, qui dicebant, non Christum ad open nobis ferendam implorandum, vel uti nos ad Denm aliucat, sed angelos. Quod quidem illi fortasse tradebant ex religiosæ humilitatis prætextu. 34 ejusdem. Similiter et illi sit anathema, qui commentitios martyres honore afcit. Scholium. Videlicet quos diversæ a recte sentientibus sectæ homines tanquam sanctos et martyres honorant. 109) Carthaginiensis. Ei, qui tradit, Adamum etiam peccató non interveniente moriturum fuisse, anathema. 110 ejusdem. ' Ei, qui dicit, parvulos et recens natos, cum baptizantur non in remissionem peccatorum baptizari, nec eos ex Adami primavo peccato id attrahere, quod expurgari debet, anathema. 111 ejusdem. Ei, qui dicit, sanctum baptisma duntaxat remissionem praeteritorum peccatorum habere, nom etiam opem et remedium pro futuris, anathema. 112 ejusdem. Ei, qui dicit per baptismum nobis agendorum notitiam duntaxat indi et non agendorum, non etiam facultatem amplectendi agenda, sit anathema. 113 ejusdem. Ei, qui dicit, propterea nobis datam esse gratiam, ut quod per arbitrium liberum facere possumus, id per hanc facilius præstemus, anathema. 114 ejusdem. Ei, qui dicit, verbum istuc prolatum apud Joannem Theologum in epistola: ‹ Si dixerimus nos Cur hoc in Trisagio tolerari non possit, declarat Theorianus in Armenica legatione, nuper a nobis edila Basilez. (Vide tom. CXXX111 Patrologia.)

per ἔχομεν, ἑαυτοὺς ἀπατῶμεν· ἡ διὰ ταπεινοφροσύνην, καὶ οὐχὶ κατὰ ἀλήθεια, εἴρηται, ἀνάθεμα. peccatum non habere, nosmetipsos fallimus, humilitatem non veritatem esse prolatum, anathema. 115 ejusdem. Ei, qui dicit, homines sanctos istuc verbum «Ει remitte nobis debila nostra, non pro se dicere, quasi qui peccare nequeant, sed pro hominum vulgo, anathema. 1 Gangrena. Si quis legitimum matrimonium vituperat, anathema. 2 ejusdem. Si quis religiose vescentem carnibus absque sanpuine, et simulacris immolato, et suffocato, condemnat, anathema. 3 ejusdem. Si quis servo religionis erga Deum prætextu suadet, ut dominum suum contemnat, anathema, 4 ejusdem. Qui bæsitat a presbytero conjug₁to [ sacramenta] percipere, anathema sit. 5 ejusdem. Qui æden sacram contemnit, anathema. 6 ejusdem. Similiter et qui seorsum cœtus habet, 7 ejusdem. Ei, qui præter episcopi vel presbyteri sententiam res ecclesiasticas tractat, anathema. 8 ejusdem. Similiter et ei qui dat vel accipit oblationem frucum alisque episcopo, et eo qui administrationi " { rerun ecclesi. ] præfectus est. 9 ejusdem. Itidem et illi, qui virginitatem colit, vel continentiam servat, non ipsius boni causa, sed quod matrimonium abominetur. 10 ejusdem. Qui propter exercitationem, quæ religiosa putatur, pannis utitur, aliosque pie veros (1 ) gestantes damnat, sit anathema. 14 ejusdem. Liberi, qui prætextu religiosæ pietatis a parentilus recedunt, analbema sunto.. 16 ejusdem. Contemnenti eos, qui ex fide dilectiones faciunt, et invitationibus hujusmodi non communi - canti, anathema. 17 ejusdem. Similiter et illi, qui propter exercitationem die Dominico jejunat. 18 ejusdem. Item illi, qui usitata jejunia citra necessitatem solvit. 19 ejusdem. Quin etiam abominanti martyrum causa institatas congressiones, et quæ in eis obeuntur functiones. Ο ριε ταύτης. Τῷ λέγοντι, τοὺς ἁγίους τὸ «Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν,» οὐχ ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγειν, ὡς ἄνω των αναμαρτήτων, ἀλλ' ὑπὲρ τῶν πολλῶν, ἀνάθεμα. Οι τῆς ἐν Γάγγρα. Εἴ τις τὸν ἔννομον μέμφοιτο γάμον, ἀνάθεμα. 'Ο β' ταύτης. Εἴ τις τὸν εὐλαβῶς ἐσθίοντα κρέα χωρίς αἵματος, καὶ εἰδωλοθύτου, καὶ πνικτοῦ, κατακρίνει, ἀνάθεμα. 'Ο ' ταύτης. Εἴ τις δοῦλον, θεοσεβείας προφάσει, τοῦ οἰκείου πείθει δεσπότου καταφρονεῖν, ἀνάθεμα. 'Ο δ' ταύτης. Ο διακρινόμενος παρὰ πρεσβυτέρου γεγαμηκότος μεταλαμβάνειν, εἴη ἀνάθεμα. Ο δ' ταύτης. Ο τοῦ θείου καταφρονῶν οἴκου, ἀνάθεμα. Ὁ ς' ταύτης. Ωσαύτως καὶ ὁ ἐκκλησιάζων ἰδίᾳ. Ο ζ' ταύτης. Τῷ παρὰ γνώμην ἐπισκόπου ἢ πρεσβυτέρου τὰ τῆς ἐκκλησίας πράττοντι, ἀνάθεμα. 'Ο η' ταύτης. Ὡσαύτω· καὶ τῷ διδόντι ἢ λαμβάνοντι καρποφο ρίαν ἄνευ τοῦ ἐπισκόπου, καὶ τοῦ ἐπὶ τὴν οἰκονο μίαν τεταγμένου. ῾Ο θ' ταύτης. ᾿Αλλὰ δὴ καὶ τῷ παρθενεύοντι ἡ ἐγκρατευομένη. οὐ δι' αὐτὸ τὸ καλὸν, ἀλλ' ὡς τὸν γάμον βδελυσσο· μένῳ. Ο ι' ταύτης. Ο διὰ νομιζομένην άσκησιν μακενδυτῶν, καὶ τῶν εὐλαβῶς τοὺς βήρους φορούντων καταγινώσκων, εἴη ἀνάθεμα. 'Ο ιδ' ταύτης. Τὰ πιστῶν γονέων ἀναχωρήσαντα τέκνα θεο βείας προφάσει, ἀνάθεμα. 'Ο ις' ταύτης. Τῷ καταφρονοῦντι τῶν ἐκ πίστεως ἀγάπας ποιούντων, καὶ ταῖς κλήσεσι μὴ κοινωνοῦντι, ἀνάθεμα. 'Ο ιζ' ταύτης. Ωσαύτως καὶ τῷ δι᾽ ἄσκησιν ἐν τῇ Κυριακῇ νηστεύοντα. Ο ιη' ταύτης. Καὶ τῷ τὰς νενομισμένας νηστείας χωρὶς ἀνάγ της παραλύοντι. Ο ιθ' ταύτης ᾿Αλλὰ δὴ καὶ τῷ βδελυσσομένῳ τὰς τῶν μαρτύ ρων συνάξεις, καὶ τὰς ἐν αὐτοῖς λειτουργίας. Hoc est serica, unde vestes holoveræ, 1. 4, G. de vest. holover. lib. xı, quæ totæ de serico sunt. Hoc est exhibent convivia fratribus ex dilectione.

Ο ζ' τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Τὸ κλίνειν ἐν Σαββάτῳ γόνυ, παρὰ τοῦ κανόνος οὐ κεκώλυται. Οἱ πολλοὶ δὲ, διὰ τὸ μὴ νηστείαν ἐν Σαββάτῳ γίνεσθαι, οὐδὲ γόνυ κλίνουσιν. Ο κ' τῆς α'. Ἐν ταῖς Κυριακαῖς, καὶ ταῖς τῆς Πεντηκοστῆς ἡμέραις, γόνυ τις μὴ κλινέτω. Ὁ νε τῆς ἐν Τρούλλῳ. Τῶν Ῥωμαίων τὰ τῆς τεσσαρακοστῆς νηστευόν των Σάββατα, ὁ τῶν ἀποστόλων περὶ τῶν Σα66άτων κρατείτω κανών. Ο πε' ταύτης. Τῷ μεγάλῳ Σαββάτῳ περὶ μέσας νύκτας τα νη στεία διαρκετέον, ῾Ο ἐνενηκοστός ταύτης. Ἀπὸ τῆς ἑσπερινῆς εἰσόδου του Σαββάτου, γονυ τις μὴ κλινέτω, μέχρι τῆς ἑσπερινῆς τῆς Κυριακῆς εἰσίδου. Ο ιέ Πέτρου Αλεξανδρείας. Τετράδι καὶ Παρασκευῇ νηστευτέον. Τῇ μὲν, διὰ τὸ κατὰ Χριστοῦ τῆς προδοσίας συμβούλιον· τῇ δὲ Παρασκευῇ, διὰ τὸ σωτήριον πάθος. Τῇ μέντοι Κυριακῇ χαρμοσύνως ἑορταστέον, διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν. Ο & Διονυσίου Αλεξανδρείας. Ἡ τῆς ἀναστάσεως ὥρα τοῦ Κυρίου, οὐκ εύδηλος. Αναστάντα γὰρ αὐτὸν εὗρον αἱ εἰς τὸν τάφον ἐλθοῦ σαι, ὡς πάντες οἱ Εὐαγγελισταί μαρτυροῦσι. Διὸ τοὺς μὲν πρὸ μεσονυκτίου τὴν νηστείαν λύοντας μεμφόμεθα· τοὺς δὲ μέχρις ὄρθρου εγκαρτερούν. τας ἀποδεχόμεθα· τοῖς δὲ μεταξὺ τούτων, οὐκ ἐνοχλοῦμεν. Τοῦ πατριάρχου Νικολάου. Ἡ νηστεία τοῦ Αὐγούστου πρότερον οὖσα, ὕστε ρον μετετέθη, διὰ τὸ ταῖς ἐθνικαῖς ταύτην συμπίπτειν νηστείαις. Πλὴν ἔτι πολλοὶ τὴν νηστείαν ταύτην νηστεύουσι. Περὶ βασιλέως. ῾Ο ἐνενηκοστός τρίτος τῆς ἐν Καρθαγένη. Οἱ βασιλεῖ; τῇ Ἐκκλησίᾳ βοηθείτωσαν, ὡς καὶ Παύλῳ ποτὲ κινδυνεύοντι στρατιωτικὴ χεὶρ ἐβοήθη σεν. ῾Ο ξθ τῆς ἐν Τρούλλῳ. "Ανευ βασιλέως, μή τις εἰς τὸ ἱλαστήριον εἰσερ χέσθω. 'Ο Α' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Αρχων ἐπὶ κακῷ τοῖς ἀρχομένοις ομνύων, αὐτὸς μὲν ἐπιτιμάσθω, μὴ προχείρως ὀμνύειν· ὁ δὲ ὄρκος ἀκυρούσθω. 7 Nicolai patriarcha. Sabbato genu flectere, non prohibitum est a canone. Plerique vero propterea,quod jejunia Sabbato nulla sint, neque genu lectunt. 20 prima. Diebus Dominicis et quinquagesimalibus, genu quis haud flectat. 55 habilæ in Trullo. Licet Romani jejunare soleant in Sabbatis quadragesimæ, tamen apostolorum potius de Sabbatis canon ralus esto. 85 ejusdem. Sabbato illo quod Pascha præcedit] magno continuandum est jejunium usque ad noctem mediam. 90 ejusdem. vespertino introitu et initio Sabbati genu quis band flectat, usque ad exitum Dominici diei vespertinum. 15 Petri Alexandrini. Feria quarta et in Parasceve jejunandum est, illa quidem, ob proditionis adversus Christum consilium, in Parasceve autem, propter salutiferam passionem, Dominicus vero dies hilariter cele brandus, propter resurrectionem Domini. 1 Dionysii Alexandrini. Hora resurrectionis Dominicæ certa statui non potest. Quippe mulieres ad sepulcrum profectæ sic eum repererunt, ut qui jam resurrexisset, quemadmodum omnes Evangelista testantur. Quapropter eos qui ante mediam noctem jejunium solvunt, reprehendimus, et qui ad diluculum usque abstinent, probamus: qui vero medium inter hæc quiddam tenent, iis molesti non sumus. Nicolai patriarcha. Cum jejunium prius haberetur Augusto mense, deinceps translatum fuit propterea,quod cum jeuniis paganis concurreret. Nihilominus id jejunium multi servant. TITULUS VI. De imperatore. Canon 93 Carthaginiensis. Imperatores Ecclesiæ succurrant, quemadmodum et Paulo quondam periclitanti manus militaris Dauxilio fuit. 69 habitæ in Trullo. Excepto imperatore, nemo propitiatorium ingreditor. 30 Basilii Magni. Magistratus, qui jurat in perniciem subditorum, ipse quidem docetor, ne temnere juret; jusjurandum vero irritum esto. TMHMA G. ΠΕΡΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ. 'Ο μδ' τῆς ἐν Καρθαγένη. Αἱ ἱεραὶ παρθένοι τῶν πατέρων ἀφιστάμεναι, τῇ SECTIO VI. DE MULIERIBUS. Canon Carthaginiensis. Sacræ virgines, cum a parentibus discedunt, epi-

scopi vel presbyterorum cura mulieribus in pri- τοῦ ἐπισκόπου η πρεσβυτέρων προνοίᾳ ταῖς τιμω mis honestis commendentur. τάταις γυναιξὶ παρατιθέσθωσαν. 19 Ancyranæ. Virgines ad aliquos tanquam fratres non accedan:. 11 ejusdem. Virgo alicui desponsata, et ab altero rapta, sponso restituitor. 70 habilæ in Trullo. Mulieres in ecclesia sileant. 44 Laodicenæ. Mulier sacrarium non ingreditor. 6 Cæsariensis. Cum prægnans per baptismum.illuminatur, fetus nterinon illuminatur. Nam cujusque voluntas æstimatur. 28 Basilii Magni. Quæ præter voluntatem parentum secuta est aliquem puella, parentibus reconciliatis, triennio castigator. 40 ejusdem. Quæ præter voluntatem domini viro se tradidil, scortatur. 49 ejusdem. Stupra vi facta culpa carent. Et serva, si vim a domino passa fuerit, insons est. 33 ejusdem. Quæ in via peperit, et partum neglexit, cæðis est rea. 52 ejusdem. Que vero partum propter solitulinem, vel necessariorum penuriam amisit, veniam meretur. Scholium. Quæ præter animi sententiam amisit infantem, ad ammum unum apud Jejunatorem damnatur. Quæ vero super infantem sopitum corruit, eumque suffocavit, ad triennium. Quæ partum neglexit, exstinctum culpa sua, voluntariæ cædis pœnas luit. Itidem cum puer non baptizatus mortuus est, parentum suorum culpa, parentes ad triennium condemnantur. De iis vero quæ proprios infantes ad templorum introitus exponunt, proposita est in symodo quaestio, placuitque puniri has tanquam lomicidas, licet alius eos sustulerit et adhibita cura conservarit. 87 habitæ in Trullo. Quæ a viro ad alium se confert, adultera est, ac reversa non admittetur. 18 et 60 Basilii Magni. Adultera est et illa quæ virginitatem quidem spopondit, sed postea se carnis submisit affectibus; itemque machus, qui cum hac coierit. Virginitatem vero spoudet, quæ cum esset annorum 17, examinata perstitit in proposito, seque recipi petiit. Quapropter et adulterio polluti tempus imElebit. 20 ejusdem. Si quæ, cum essent in secta quadam, virginitatis promissum violaverint, ad Ecclesiam accedentes, non condemnantur. Nam quæcunque lex dicit, iis qui sab lege sunt. dicit. Ο ιθ' τῆς ἐν ᾿Αγκύρᾳ. Δι παρθένοι τισὶν ὡς ἀδελφοῖς μὴ προσίτωσαν. Ο ια' ταύτης. Η μνηστευθεῖσά τινι κόρη, καὶ ὑπ᾽ ἄλλου ἁρπαγεῖσα, καθιστάσθω τῷ μνηστευσαμένῳ. 'Ο δ' τῆς ἐν Τρούλλο. Αἱ γυναῖκες ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ σιγάτωσαν. Ὁ μὲ τῆς ἐν Λαοδικεία. Γυνὴ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ μὴ εἰσίτω. Ο ς' τῆς ἐν Καισαρεία. Ἐγκύου φωτιζομένης, τὸ κυοφορούμενον οὐ φωτίζεται. Εκάστου γὰρ ἡ προαίρεσις κρίνεται. Ὁ λη' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Η παρὰ γνώμην τῶν γονέων ἀκολουθήσασά τινι κόρη, τῶν γονέων διαλλαγέντων, τριετίαν ἐπιτιμά σθω. 'Ο μ' τούτου. Η παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ἀνδρὶ ἑαυτὴν ἐπι δοῦσα πορνεύει. 'Ο μθ' τούτου. Αἱ πρὸς ἀνάγκην φθοραί, ἀνεύθυνος· καὶ ἡ δούλη, εἰ ἐδιάσθη παρὰ τοῦ δεσπότου, ἀνεύθυνος. Ο λγ' τούτου. Ἡ ἐν ὁδῷ κυήσασα, καὶ ἀμελήσασα τοῦ κυήματ τος, φονεύτρια. 'Ο ν β' τούτου, Ἡ δὲ τὸ κύημα δι' ἐρημίαν, ἢ ἀπορίαν τῶν ἐπι· τηδείων ἀπολωλεχγία, συγγνωστή. Σχόλιον. Ἡ ἀκουσίως ἀποβαλοῦσα τὸ βρέφος, ἐπὶ ἔτος ἐν παρὰ τῷ Νηστευτῇ καταδικάζεται. Ἡ δὲ τῷ βρέφει κοιμωμένῳ ἐμπεσοῦσα, καὶ ἀποπνίξασα, ἐπὶ τριε τίαν. Ἡ δὲ καταφρονήσασα τοῦ κυήματος, τῇ ἀμετ λείᾳ ταύτης ἀποφθαρέντος, ἑκουσίου φόνου δίδωσι δίκας. Καὶ παιδίου ἀβαπτίστου ἀποθανόντος, τῇ τῶν οἰκείων ἀμελείᾳ γονέων, ἐπὶ τριετίαν οἱ γονεῖς και ταδικάζονται. Περὶ δὲ τῶν ἐκτιθεμένων τὰ οἰκεῖα βρέφη πρὸς ταῖς εἰσόδοις τῶν ἱερῶν, λόγος ἐπὶ τῆς ἱερᾶς συνόδου γέγονε, καὶ ἤρεσεν, ὡς φονευτρίας ταύτας κολάζεσθαι, κἂν ἕτερος ἀνέληται, καὶ ἐπισ μελησάμενος ζωογονήσῃ. Ο πζ' τῆς ἐν Τρούλλῳ. Ἡ ἐξ ἀνδρὸς ἐπ' ἄλλον ἰοῦσα, μοιχαλίς· καὶ ἐπιστρέψασα, οὐ δεχθήσεται. Ο ιη' καὶ ὁ ξ' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Μοιχαλίς, καὶ ἡ παρθενίαν μὲν ὁμολογήσασα, τοῖς δὲ τῆς σαρκὸς πάθεσιν ὕστερον ὑποπεσοῦσα· καὶ μοιχὸς, ὁ ταύτῃ συγγενομενος. Παρθενίαν δὲ ὁμολογεῖ ἡ περὶ τὰ ἑπτακαίδεκα ἔτη ἀνακρινομένη, καὶ προσμένουσα, καὶ λυπαρούσα παραδεχθηνα:. Διὸ καὶ τὸν χρόνων τοῦ μοιχεύσαντος ἐκτελέσει. Ὁ κ' τούτου. Αἱ ἐν αἱρέσει τὴν τῆς παρθενία; ὁμολογίαν ψευσά μεναι οὗ καταδικάζονται προσελθοῦσαι· ὅτα γὰρ ὁ νόμος λαλεῖ, τοῖς ἐν νόμῳ λαλεῖ.

Ο λε τούτου. Ἐὰν ἀλόγως ἀνεχώρησεν ή γυνή, αὐτὴ μὲν οὐκ ἀνεύθυνος, ὁ δὲ ἀνὴρ ἀνεύθυνος. Ο ενενηκοστὸς πρῶτος τῆς ἐν Τρούλλῳ, καὶ ὁ καὶ τῆς ἐν 'Αγκύρᾳ, καὶ ὁ β' τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Δὲ τὰ ἀμβλωθρίδια διδοῦσαι, καὶ αἱ δεχόμεναι, τῷ τῶν φονέων ἐπιτιμίῳ καθυποβαλέσθωσαν. Ὁ ἐνενηκοστός τρίτος τῆς ἐν Τρούλλῳ, καὶ ὁ λά, καὶ ὁ λς', καὶ ὁ μς' τοῦ Μεγάλου Βασι λείου. Η πρὸ τοῦ πεισθῆναι τὸν τοῦ ἀνδρὸς θάνατον, ἀφανοῦς γενομένου, ἑτέρῳ συναφθεῖσα, μοιχᾶται. Πλὴν αἱ στρατιώτιδες ἔχουσι καί τινα συγγνώμην, διὰ τὸ πρὸς θάνατον ἀεὶ τοὺς αὐτῶν ἄνδρας εἶναι. Διὸ καὶ ὁ στρατιώτης ἐὰν ἐπανέλθῃ ποτέ, καὶ προαιρῆται, τὴν οἰκείαν αὖθις ἀπολαμβάνει γυναίκα, συγγνώμης άξιουμένην. Ἡ δὲ τῷ καταλειφθέντι παρὰ γυναικὸς πρὸς καιρὸν κατὰ ἄγνοιαν συναφθεῖσα, εἶτα ἀφεθεῖσα, διὰ τὸ πρὸς αὐτὸν τὴν προτέραν ἐπανελθεῖν, ὡς ἐν ἀγνοίᾳ πορνεύσασα, γάμου οὐκ εἴργεται. Κάλλιον δὲ, ἐὰν μείνῃ οὕτως. Ὁ μη τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ἡ παρὰ τοῦ ἀνδρὸς ἀφεθεῖσα, οὕτω μενέτω μοιχαλὶς γὰρ, κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον, «el ἑτέρῳ ζευχθείη. 'Ο δ' τούτου. Α' μοιχευθεῖσαι καὶ ἐξαγορεύουσαι, ἢ καὶ ἐλεγ χόμεναι, ἄνευ κοινωνίας ἱστάσθωσαν, καὶ μὴ δημοσ στενέσθωσαν. 'Ο Αθ' τούτου. Ἡ τῷ μοιχῷ συζῶσα διὰ βίου μοιχεύεται. 'Ο ς' τοῦ Τιμοθέου Αλεξανδρείας. Κατηχουμένη ἐὰν ἐν ῥύσει γένηται, μὴ βαπτι ζέσθω, ἕως οὗ καθαρθῇ. 'Ο η' τούτου. Ἡ ἐν τῇ μεγάλῃ ἑβδομάδ: τετοκυία, καὶ τροφῆς μεταλαμβανέτω, καὶ οἴνου. Τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. Ἐὰν γυνὴ γεννήσῃ, καὶ ἔστιν ἐν κινδύνῳ τὸ παιδίον, ἀπὸ ἡμερῶν τριῶν ἢ πέντε· τὸ μὲν παιδίον φωτισθήτω, άλλη δὲ γυνή βεβαπτισμένη καὶ καθαρά θηλάσει αὐτό. Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὸν κοιτῶνα, εἰς ὃν τὸ παιδίον ἀνάκειται, μέχρι τῶν μ' ἡμερῶν, ἕως ἂν καθαρθῇ τελείως, καὶ λάβῃ εὐχὴν παρὰ τοῦ ἱερέως, μήτε μὴν ἄψηται τοσύνω ἂν αὐτοῦ. Ο β' Διονυσίου Αλεξανδρείας, καὶ ὁ ζ' Τιμοθέου. Αἱ ἐν ἀφέδρῳ, καὶ θείων ναῶν, καὶ ἱερῶν μυστη ρίων εἰργέσθωσαν. Σχόλιον. Ηγουν ἐν καταμηνίαις, διὰ τὸ κεχωρισμένως ταύτας παρὰ Ιουκαίων καθέζεσθαι. Τοῦ πατριάρχου Νικηφόρου. Ἐὰν τελεία γυνὴ γενομένη Χριστιανή, μετὰ μίαν, ἢ δύο, ἢ ἐσαςδήποτε ἡμέρας μέχρι τῶν ἑπτὰ, ἴδῃ 35 ejusdem. Si absque ratione mulier diverterit, ipsa qui=` dem non expers est culpæ, sed vir tamen culpa caret. 91 habita in Trullo, et 21 Ancyrana, et 2 Basilii Magni. Quæ medicamenta partum abigentia præhent, et quæ accipiunt, homicidarum pœnæ subjiciuntor. 93 habitæ in Trullo, et 31 et 36 et 46 Basilii Magni. Quæ ante, quam de viri uusquam apparentis obitu inaudierit, cum altero juncta fuerit, adulterium committit. Militum tamen uxores veniæ nor - nihil habent propterea, quod earum mariti prot semper adsint ad mortem. Quapropter et miles, si reversus aliquando fuerit, atque ita velit, suam recipit uxorem, venia dignatam. Mulier vero, quæ viro ab uxore deserto per ignorationem ad tempus aliquod juncta fuerit, ac deinde propterea dimissa, quod prior isthæc ad cum redierit, quasi quæ per ignorantiam scortata sit, a matrimonio contrabendo non arcetur. Melius tamen fuerit, eam ita nanere. 48 Basilii Magni. viro dimissa sic maneat. Adultera namque, secundum illud Donini verbum, «si alteri juncta fuerit. 34 ejusdem. Adulterio pollutæ, quæ vel confessæ fuerint, vel convictæ, absque communione stent erectæ, nec tanien publice judicentur. 39 ejusdem. Quæ cum adultero juncta vivit, tota vita mœchatur. 6 Timothei Alexandrini. Catechumena si fluxum habuerit, ne baptizator ante, quam purgata fuerit. 8 ejusdem. Quæ [ante Pascha] magna illa septimana poporit, et cibum capiat, et viuo utatur. Nicephori patriarchæ. Si mulier peperit, et infans in periculo est, a tribus aut quinque diebus, puer quidemn per baptismum illuminator, sed alia mulier baptizata et munda lactabit eum. Mater autem ipsius cubiculum non ingreditor, in quo puer jacet, usque ad quadragesimum diem, dumn purgata scilicet intege fuerit, et preces a sacerdote impetraverit, nec omnino puerum attinget. 11 Dionysii Alexandrini, et 7 Timothei. Quæ in secessu sunt, tam a divinis templis, quam sacris mysteriis arcentor. Scholium. Hoc est, quæ menses suos habent, propterea quod ha separatim apud Judzos degebant. Nicephori patriarchæ. Si adulta mulier facta Christiana, post unum, vel duos, vel quotcunque dies, usque ad septem,