Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1229–1230page 1 of 5
Oratio in Sanctum Agathonicum
PG 154:1229διαλέγονται κατανοοῦντες! Ανδράσι γὰρ λόγων ἡμ μένοις, καὶ κρίσει τῶν λόγων ἀκριβεῖ ἐπὶ τὸ ταῦτα πιστεύειν ἤκουσιν. Αλλ' ὅμως οὐδὲν ἀναστέλλει τὴν τῶν πολλῶν καὶ ἀσυνέτων τόλμην κακῶς λέγειν ἡμᾶς καὶ τὴν πίστιν, ὡς ἔμοιγε, ὦ ἄνδρες Κρήτες, πολ λοί εἰσιν ἐν ὑμῖν δῆλοι, οἱ καθ' ἑκάστην ἡμέραν διατελοῦσι τἀμὰ διασύροντες, οὔτε τὴν ἐμὴν εἰδότες γνώμην, ᾗ φιλῶ τοὺς ὁμογενεῖς, οὔτε τοὺς λόγους, εἰρήσθω δὲ σὺν Θεῷ, οἷς τί τε ἰσχυρὸν καὶ τί σα θρὸν ἐν τοῖς λεγομένοις δύναμαι γνῶναι. Εἰ δ' ἀφέν τες τὴν πλάνην ἀκούσονται τῶν ἐμῶν λόγων, εἴσονται, ὡς ἔγωγ' ἐχθρὸς μὲν οὐδενὶ, φίλος δὲ μόνον τῇ εὐσεβεία, ᾗ τινες πολεμοῦντες ἐμπιπλῶσι μάχης τὴν οἰκουμένην καὶ σχίσματος επισφαλούς πᾶσιν Εθνεσι. Τοὺς τοιούτους ἐγώ, ὦ ἄνδρες Κρῆτες, οίμαι η δεῖν μετ᾿ ἀγάπης ἐλέγχειν, δεόμενος αὐτῶν ἀποσχέ. " σθαι τῆς πλάνης, καὶ τῆς σφῶν σωτηρίας ἀντιλαβέσθαι, ὧν τοὺς μὲν πειθομένους θαυμάζω, τοὺς δ' ἀνθισταμένους παραιτούμαι, τῷ Ἀποστόλῳ πειθόμενος. Βουλοίμην δ' ἂν ἡμᾶς τοὺς ἀκροωμένους τῶν προτέρων εἶναι. 'Ανδρῶν γὰρ ἂν συνετῶν ἐποιήσατ ἔργον, διαλλαττόμενοι τῇ ἀληθείᾳ, καὶ τῷ λοιπῷ σώματι τῆς Ἐκκλησίας ὡς μέλη διαιρεθέντα συναπτόμενοι. Τότ' ἔγνωτ᾽ ἂν, ὡς ἔγωγ᾽ ὑμῖν χρηστὸς σύμβουλος, καὶ τῶν ἱερῶν λόγων τῆς πίστεως τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι πιστὸς οἰκονόμος, οὐδενὶ μὲν οὐδε νὸς κακοῦ πρόξενος, σωτηρίας δὲ αἰωνίου, εἰ καὶ μὴ θερμῶς καὶ ἀξίως, ἀντιποιούμενος, καὶ τοῖς ἄλλοις ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς, ὅπως ἐκείνου τεύξονται τοῦ καλοῦ ὑποτιθέμενος, οὗ μετασχεῖν ἡμᾶς γένοιτο τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι, ᾧ δόξα πρέπει. Αμήν. Τῶν πάλαι σοφῶν καὶ ῥητόρων τῆς ᾿Εκκλησίας καὶ ἄκρων ἐν λόγοις μηδενός πω ἑαυτὸν οὐδ' όπωσ τιοῦν ἐκδεδωκότος διεξοδικώτερον ἐς λόγους και ἀγωνίσματα τοῦ στεφανίτου μάρτυρος Αγαθονίκου, φιλοτίμως ὁμοῦ καὶ μεγαλοπρεπῶς, ἀλλὰ σιγῇ παρ ραδραμόντων τὰ μνήμης καὶ θαύματος άξια μέχρι τῆς δεῦρο, ἥκω τοῦ λέγειν αὐτὸς, εἰ καὶ τὴν ἐμὴν περὶ λόγους ἰσχὺν οἶδα σαφῶς ἐγγὺς ἰοῦσαν· οὐδὲ μετρίας τῆς ἀξίας, ἀλλὰ πολλῷ τῷ μέτρῳ πόρρω που. Μηδεὶς δ' ὑμῶν προπέτειαν, ὦ παρόντες, και ταγνῷ τοῦ παρόντος Εγχειρήματος, εἰ καὶ ἐργώδης ὁ λόγος καὶ χαλεπός διενεγκεῖν. Ἐπεὶ οὖν οὐχ ἔνεκα
PHILOTHEUS SELYMBRIENSIS.
διαλέγονται κατανοοῦντες! Ανδράσι γὰρ λόγων ἡμ- imprudentium audaciam refrenet, dum nos et
nostram fidem conviciis proscindunt, sicuti mihi,
o viri Cretenses, permulti inter vos innotescunt,
qui singulis diebus mea insectantur, neque anim
mum meum recte accipientes, quo cum mea natione amore devincior, neque sermones, dicatur
siquidem cum Deo, quibus si quid validum aut
leve et debile inter disserendum occurrerit,
possum dijudicare. Quod si ejurato errore sermones meos audiverint, næ illi plane cognoscent,
me nulli prorsus inimicum, sed tantummodo veritatis amicum esse, quam nonnulli oppugnantes
terrarum orbem universum litibus implent, et
schismatis periculosi nationibus omnibus causa
sunt. Hos ego, o viri Cretenses, cum amore redar
guendos esse reor, exorans ut errorem deponant,
propriæque salutis curam habeant; quos, si audiverint, laudo, si contra sese opposuerint, obediens
Apostolo derito. Percuperem vero vos, auditores,
ex eorum numero esse, qui primo loco collocati
sunt sic enim virorum prudentium facinus committeretis, veritati reconciliati, et reliquo Ecclesiæ corpori uti membra separata conjuncti.
Tum equidem agnosceretis me res optimas consulere, fideique sacros sermones non absque Dei
gratia fideliter pertractare, nulli noxam alerens,
sed salutem sempiternam, etsi non admodum
calide digneque, procurans, et aliis in Christo fratribus, ut bonum illud consequi possint, per
μένοις, καὶ κρίσει τῶν λόγων ἀκριβεῖ ἐπὶ τὸ ταῦτα
πιστεύειν ἤκουσιν. Αλλ' ὅμως οὐδὲν ἀναστέλλει τὴν
τῶν πολλῶν καὶ ἀσυνέτων τόλμην κακῶς λέγειν ἡμᾶς
καὶ τὴν πίστιν, ὡς ἔμοιγε, ὦ ἄνδρες Κρήτες, πολλοί εἰσιν ἐν ὑμῖν δῆλοι, οἱ καθ' ἑκάστην ἡμέραν
διατελοῦσι τἀμὰ διασύροντες, οὔτε τὴν ἐμὴν εἰδότες
γνώμην, ᾗ φιλῶ τοὺς ὁμογενεῖς, οὔτε τοὺς λόγους,
εἰρήσθω δὲ σὺν Θεῷ, οἷς τί τε ἰσχυρὸν καὶ τί σα
θρὸν ἐν τοῖς λεγομένοις δύναμαι γνῶναι. Εἰ δ' ἀφέν
τες τὴν πλάνην ἀκούσονται τῶν ἐμῶν λόγων, εἴσον
ται, ὡς ἔγωγ' ἐχθρὸς μὲν οὐδενὶ, φίλος δὲ μόνον τῇ
εὐσεβεία, ᾗ τινες πολεμοῦντες ἐμπιπλῶσι μάχης
τὴν οἰκουμένην καὶ σχίσματος επισφαλούς πᾶσιν
Εθνεσι. Τοὺς τοιούτους ἐγώ, ὦ ἄνδρες Κρῆτες, οίμαι η
δεῖν μετ᾿ ἀγάπης ἐλέγχειν, δεόμενος αὐτῶν ἀποσχέ. "
σθαι τῆς πλάνης, καὶ τῆς σφῶν σωτηρίας ἀντιλαβέσθαι, ὧν τοὺς μὲν πειθομένους θαυμάζω, τοὺς δ'
ἀνθισταμένους παραιτούμαι, τῷ Ἀποστόλῳ πειθόμενος. Βουλοίμην δ' ἂν ἡμᾶς τοὺς ἀκροωμένους τῶν
προτέρων εἶναι. 'Ανδρῶν γὰρ ἂν συνετῶν ἐποιήσατ
ἔργον, διαλλαττόμενοι τῇ ἀληθείᾳ, καὶ τῷ λοιπῷ
σώματι τῆς Ἐκκλησίας ὡς μέλη διαιρεθέντα συναπτόμενοι. Τότ' ἔγνωτ᾽ ἂν, ὡς ἔγωγ᾽ ὑμῖν χρηστὸς
σύμβουλος, καὶ τῶν ἱερῶν λόγων τῆς πίστεως τῇ
τοῦ Θεοῦ χάριτι πιστὸς οἰκονόμος, οὐδενὶ μὲν οὐδενὸς κακοῦ πρόξενος, σωτηρίας δὲ αἰωνίου, εἰ καὶ μὴ
θερμῶς καὶ ἀξίως, ἀντιποιούμενος, καὶ τοῖς ἄλλοις
ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς, ὅπως ἐκείνου τεύξονται τοῦ
καλοῦ ὑποτιθέμενος, οὗ μετασχεῖν ἡμᾶς γένοιτο τῇ accommoda suggerens, cujus participes nos feri
τοῦ Χριστοῦ χάριτι, ᾧ δόξα πρέπει. Αμήν.
Christi gratia concedat, cui gloria decet. Amen.
SECULO XIV (?)
PHILOTHEI SELYMBRIENSIS ARCHIEPISCOPI
ORATIO
IN SANCTUM AGATHONICUM
(Codices Græci Naniani, p. 551.)
Τῶν πάλαι σοφῶν καὶ ῥητόρων τῆς ᾿Εκκλησίας Inter antiquos philosophos et Ecclesiae oratores
καὶ ἄκρων ἐν λόγοις μηδενός πω ἑαυτὸν οὐδ' όπωσ
τιοῦν ἐκδεδωκότος διεξοδικώτερον ἐς λόγους και
ἀγωνίσματα τοῦ στεφανίτου μάρτυρος Αγαθονίκου,
φιλοτίμως ὁμοῦ καὶ μεγαλοπρεπῶς, ἀλλὰ σιγῇ παρ
ραδραμόντων τὰ μνήμης καὶ θαύματος άξια μέχρι
τῆς δεῦρο, ἥκω τοῦ λέγειν αὐτὸς, εἰ καὶ τὴν ἐμὴν
περὶ λόγους ἰσχὺν οἶδα σαφῶς ἐγγὺς ἰοῦσαν· οὐδὲ
μετρίας τῆς ἀξίας, ἀλλὰ πολλῷ τῷ μέτρῳ πόρρω
που. Μηδεὶς δ' ὑμῶν προπέτειαν, ὦ παρόντες, και
ταγνῷ τοῦ παρόντος Εγχειρήματος, εἰ καὶ ἐργώδης
ὁ λόγος καὶ χαλεπός διενεγκεῖν. Ἐπεὶ οὖν οὐχ ἔνεκα
aliosque dicendi peritos, nullus in sermonibus
aut certaminibus fortior exstitit, coronato mar
tyre Agathonico; sed dum ceteri res memoratu
dignas huc usque silentio præterierunt, ego illas
celebraturus adsum. Eisi me parum eloquentem
nec hisce rebus dicendis aptum, imo valde imparem probe noverim; nullus vero inter vos, auditores, hujus propositi temeritatem criminabitur,
licet labor sit onerosus et perfectu dificilis: quod
si igitur non vanæ gloriæ cupiditate, nec voluptateni aliquam inde capturus, sed ob necessitatem
col. 1231–1232page 2 of 5
PG 154:1231Λ φιλοτιμίας, οὐδέ γε πρὸς ἡδονὴν, ἀλλὰ δι' ἀνάγκην καὶ παράκλησιν τῶν οἰκητόρων τῆς πόλεως ταυτησί τοῦ Σήλυος λέξων ἐλήλυθα· θαῤῥόντως τῇ ἐπικου pίᾳ τοῦδε τοῦ μάρτυρος, ἀκούσατε ήδη. Εἰ μὲν οὖν περὶ ἄλλου του ὁ λόγος ἦν, ὑπὸ κατηγορίαν καὶ μέμψιν, ἴσως ἐτέλουν· ἐπεὶ δὲ ὑπὲρ γενναίων και τορθωμάτων, μᾶλλον δέον συνησθῆναι τε καὶ συνεύξασθαι μοι καὶ ὑμεῖς. "Ηδη δέ μοι πρὸς αὐτὴν ἰόντι τὴν εὐφημίαν, παι τρίδος οἶμαι δεῖν πρὸ τῶν ἄλλων μεμνήσθαι, ὡς ἂν μὴ μόνος ἐγὼ τῶν ἄλλων ξένην καὶ ἀλλοτρίαν ὁδὸν βαλιοῦμαι, μηδὲ καινόν τινα τρόπον εἰσφέρειν δόξω, 'Επεὶ δὲ δύο πόλεις αὐτὸν ᾠκειώσαντο, ἡ μὲν γεν νήσασα καὶ ἀναθρεψαμένη, ἡ δὲ τὰ μαρτυρικά παι λαίσματα καὶ τοὺς πεντάθλους στεφάνους στεφανώσασα, ἐν ᾗ καὶ ἡ θεία κάρα ἀπόκειται περιεῖσα καὶ πολλὰ τὰ ἰάματα ἐπιτελοῦσα, πρός τε βασιλείς φημι, καὶ ἄρχοντας καὶ πάντας ἁπλῶς τοὺς πίστει προσερχομένους· ἤ τα Νικομήδους καὶ ἡ τοῦ Σήλυος πόλεις οὖν αὗται θαυμασταί, καὶ πολυανθρωπότατοι· κατὰ τὸν τῆς ῥητορικῆς νόμον πρώτον διεξέλθωμεν ὅσα εἰκὸς κοινῇ τε καὶ ἰδία περὶ σφῶν αὐτῶν. Κἂν ἀπ' ἀλλήλων διίστανται, τόποις καὶ διαστήμασι πολλῷ τῷ μέτρῳ, τὸ μὲν οὖν καλάς τε καὶ μεγάλας εἶναι τὰς πόλεις πάντες ἂν οἶμαι συμφαίεν, Τίς γὰρ οὐκ οἶδε τὴν Νικομήδους, ὅπως φύσεως εξ έχει καὶ θέσεως καὶ τειχέων ὑψηλῶν τε καὶ στερ ῥῶν, ὡς δοκεῖν, κατὰ τὸν μῦθον τῶν ποιητῶν τὸν περὶ τοῦ Θηβαίων τείχους, πρὸς λύραν καὶ κιθάραν ενηρμόσθαι τὸ ἐξαρχῆς· καὶ κεκοσμήσθαι δὲ ναοῖς καὶ ἀγάλμασι· πρὸς δὲ καὶ στοαῖς καὶ θεάτροις, καὶ πᾶσιν οἷα ἄν τις εἰπεῖν ἔχοι τοιούτοις ἢ οὐδεὶς ἔξω στηλών Ηρακλέους, ὅστις ἐστὶν οἶμαι ἀνήκοος οὕτω γὰρ εὐτυχεῖ περὶ τὰς ὥρα;, καὶ τοὺς αέρας εξ Έχει, ὡς οὐδεμία τῶν ἄλλων κρείττων· τοσούτοις δὲ καὶ τηλικούτοις ἀγαθοῖς κομῶσι, καὶ τῶν μὲν ἀγα θῶν μετέχουσα πάντων, ὡς ἔπος εἰπεῖν· ὁ δὲ ταῖς ἄλλαις πρόσεστι δυσχερή πεφευγυία ήδη ὥσπερ οὐκ αὐτῆς εἶναι νομίζουσα· τὸ καὶ οὐδ' ὁτιοῦν τῶν καλ λίστων ἐστερῆσθαι, οὐκ ἐν τούτοις τὴν εὐδαιμονίαν ορίζεται· ἀλλ' ἔστιν οἷς πεφιλοτίμηται μᾶλλον, τοῖς Αγαθονίκου καὶ τῶν ἄλλων μαρτύρων παλαίσμασι τε καὶ κατορθώμασι, καὶ τοῖς θείοις παιδεύμασι, Ταῦτα μὲν οὖν τὰ αὐτῆς καλλωπίσματα καὶ αὐχή ματα· πρὸς τούτοις, ἐπλούτει καὶ ἄνδρας πρὸ τῶν ἄλλων πόλεων πλείστους· ἀνδρικωτάτους ἅμα και μαχιμωτάτους, κἂν ἐς ὕστερον ὑπὸ τῆς ἁμαρτία; ἑαλωκυία ὤφθη παρὰ τῶν βαρβάρων αὐτῶν. Τίς δ οὐκ οἶδεν αὖθις ἂν, τὴν δευτέραν αὐτοῦ ὡς ἂν εἰπε τις πατρίδα τὴν τοῦ Σήλυος; ὅπως καὶ αὐτὴ εὖ ἔχει φύσεώς τε καὶ θέσεως καὶ τειχέων καὶ πύργων, πρὸς δὲ, ἐπινείων καὶ προαστείων, ώς μόνη με τον σῶν, τὰς μὲν μεγέθει σεμνυνομένας καὶ κάλλει ἁμιλλωμένη τὰς δ' ἄλλας ἐξισουμένη καὶ ὑπερεί ρουσα, Εν τισι πράγμασι, κατά γε τὴν τῶν πολλών δόξαν· ἥτις πρὸς τὸ πέλαγος καὶ τὸν ἥλιον ἀν σχουσα. Τὸ γὰρ σχήμα τοιοῦτον, ἐκ γῆς καὶ θαλάτ
PHILOTHEI SELYMBRIENSIS
ac civium adhortationem hujusce civitatis Selys Λ φιλοτιμίας, οὐδέ γε πρὸς ἡδονὴν, ἀλλὰ δι' ἀνάγκην
dicturus venio: hujus martyris patrocinio fsi, jam
aures præbele. Revera si de alio quodam sermo
baberetur, vituperationi ac reprobationi forsitan
locus esset; cum autem de preclare factis agitur,
vos quoque mecum collætari equum est.
Εt paulo
Jam vero bas laudes celebranti, patriæ prius
meminisse convenit, ne ipse solus cateris ignotam
et alienam viam ingrediens, novum aliquem modum
introducere videar. Cum autem duae civitates eum
revindicarint, una quae ipsum genuit et aluit, altera
quæ martyrii palmas ac athleticas coronas ipsi
texuit, et in qua sacrum ejus servatur caput,
miraculosa vi omnes morbo laborantes sanans,
imperatores inquam, praefectos, uno verbo, omines
pio fidei motu huc accedentes de his mirandis
ac maximis civitatibus, Nicomedia et Sely, ex oratoria lege, quæ ipsis aut communia, aut unicuique
propria sunt primum edisseramus.
καὶ παράκλησιν τῶν οἰκητόρων τῆς πόλεως ταυτησί
τοῦ Σήλυος λέξων ἐλήλυθα· θαῤῥόντως τῇ ἐπικου
pίᾳ τοῦδε τοῦ μάρτυρος, ἀκούσατε ήδη. Εἰ μὲν οὖν
περὶ ἄλλου του ὁ λόγος ἦν, ὑπὸ κατηγορίαν καὶ
μέμψιν, ἴσως ἐτέλουν· ἐπεὶ δὲ ὑπὲρ γενναίων και
τορθωμάτων, μᾶλλον δέον συνησθῆναι τε καὶ συνεύ
ξασθαί μοι καὶ ὑμεῖς.
post.
"Ηδη δέ μοι πρὸς αὐτὴν ἰόντι τὴν εὐφημίαν, παι
τρίδος οἶμαι δεῖν πρὸ τῶν ἄλλων μεμνήσθαι, ὡς ἂν
μὴ μόνος ἐγὼ τῶν ἄλλων ξένην καὶ ἀλλοτρίαν ὁδὸν
βαλιοῦμαι, μηδὲ καινόν τινα τρόπον εἰσφέρειν δόξω,
'Επεὶ δὲ δύο πόλεις αὐτὸν ᾠκειώσαντο, ἡ μὲν γεν
νήσασα καὶ ἀναθρεψαμένη, ἡ δὲ τὰ μαρτυρικά παι
λαίσματα καὶ τοὺς πεντάθλους στεφάνους στεφά
νώσασα, ἐν ᾗ καὶ ἡ θεία κάρα ἀπόκειται περιεῖσα
καὶ πολλὰ τὰ ἰάματα ἐπιτελοῦσα, πρός τε βασιλείς
φημι, καὶ ἄρχοντας καὶ πάντας ἁπλῶς τοὺς πίστει
προσερχομένους· ἤ τα Νικομήδους καὶ ἡ τοῦ Σήλυος
πόλεις οὖν αὗται θαυμασταί, καὶ πολυανθρωπότα
τοι· κατὰ τὸν τῆς ῥητορικῆς νόμον πρώτον διεξέλ
θωμεν ὅσα εἰκὸς κοινῇ τε καὶ ἰδία περὶ σφῶν αὐτῶν.
Κἂν ἀπ' ἀλλήλων διίστανται, τόποις καὶ διαστή
μασι πολλῷ τῷ μέτρῳ, τὸ μὲν οὖν καλάς τε καὶ
μεγάλας εἶναι τὰς πόλεις πάντες ἂν οἶμαι συμφαίεν,
Τίς γὰρ οὐκ οἶδε τὴν Νικομήδους, ὅπως φύσεως εξ
έχει καὶ θέσεως καὶ τειχέων ὑψηλῶν τε καὶ στερ
Etsi a se invicem locis et intervallis longe
listent, eas certe pulchrus et amplas esse ci
vitates omnes, credo, unanimi voce fatebuntur.
Quis enimn Nicomediam non noverit, felicem
ipsius situm, jucundam speciem, alla moenia et
columnas? Bene nobis videtur de ea dictum esse ῥῶν, ὡς δοκεῖν, κατὰ τὸν μῦθον τῶν ποιητῶν τὸν
περὶ τοῦ Θηβαίων τείχους, πρὸς λύραν καὶ κιθάραν
ενηρμόσθαι τὸ ἐξαρχῆς· καὶ κεκοσμήσθαι δὲ ναοῖς
καὶ ἀγάλμασι· πρὸς δὲ καὶ στοαῖς καὶ θεάτροις,
καὶ πᾶσιν οἷα ἄν τις εἰπεῖν ἔχοι τοιούτοις ἢ οὐδεὶς
ἔξω στηλών Ηρακλέους, ὅστις ἐστὶν οἶμαι ἀνήκοος·
οὕτω γὰρ εὐτυχεῖ περὶ τὰς ὥρα;, καὶ τοὺς αέρας εξ
Έχει, ὡς οὐδεμία τῶν ἄλλων κρείττων· τοσούτοις δὲ
καὶ τηλικούτοις ἀγαθοῖς κομῶσι, καὶ τῶν μὲν ἀγα
θῶν μετέχουσα πάντων, ὡς ἔπος εἰπεῖν· ὁ δὲ ταῖς
ἄλλαις πρόσεστι δυσχερή πεφευγυία ήδη ὥσπερ οὐκ
αὐτῆς εἶναι νομίζουσα· τὸ καὶ οὐδ' ὁτιοῦν τῶν καλ
λίστων ἐστερῆσθαι, οὐκ ἐν τούτοις τὴν εὐδαιμονίαν
ορίζεται· ἀλλ' ἔστιν οἷς πεφιλοτίμηται μᾶλλον, τοῖς
Αγαθονίκου καὶ τῶν ἄλλων μαρτύρων παλαίσμασι
quod in poetarum fabulis legitur de Thebarum
mcnibus ad lyra ac cythara modulos a principio
fundatis: templis, statuis, theatris et porticibus,
uno verbo, hujuscemodi quibuscunque exornata re
fulget. Nemo est extra Herculeas columnas, qui
ea non fando audiverit: tum grata etenim sortitur
anni tempora, tam secundo fruitur aere ut nulla
dicatur potior; tot denique et tam præclaris refulgens rebus, bonorum omnium particeps est,
et eorum quæ cæteris dura accidunt quasi a se alienorum expers: sed etsi rebus jucundissimis privata
foret, non admodum amligeretur, quippe quæ non in
istis felicitatem sitam esse existimet. Hoc autem
magis curat, Agathonici scilicet cæterorumque martyrum certamina et præclare gesta, per qua Deus τε καὶ κατορθώμασι, καὶ τοῖς θείοις παιδεύμασι,
mentem nostram instruit. En urbis ornamentum
et gloriam! Hue accedit quod præ cæteris urbibus,
viris maxime strenuis ac manu fortissimis abundabat, quamvis ipsa postea ab hostibus capta in
Barbarorum manus venerit. Quis porro ignoret
secundam quoque, Selym inquam, ejus patriam,
doci amoenitate, matura ipsa favente, conspicuam,
menibus turribusque perquam munitam ac pomaris? Pulchritudine ac magnitudine cum celeberrimis comparanda est, dum ceteras in quibusdam
negotiorum generibus longe superat; unde gloria
ipsius niaria trajicit ac coelo tenus fortur; quam qui
a terra marive tectam sartamque aspiciunt, laudant ac mirantur ob custodiae firmitatem et viroΤαῦτα μὲν οὖν τὰ αὐτῆς καλλωπίσματα καὶ αὐχή
ματα· πρὸς τούτοις, ἐπλούτει καὶ ἄνδρας πρὸ τῶν
ἄλλων πόλεων πλείστους· ἀνδρικωτάτους ἅμα και
μαχιμωτάτους, κἂν ἐς ὕστερον ὑπὸ τῆς ἁμαρτία;
ἑαλωκυία ὤφθη παρὰ τῶν βαρβάρων αὐτῶν. Τίς δ
οὐκ οἶδεν αὖθις ἂν, τὴν δευτέραν αὐτοῦ ὡς ἂν εἰπε
τις πατρίδα τὴν τοῦ Σήλυος; ὅπως καὶ αὐτὴ εὖ ἔχει
φύσεώς τε καὶ θέσεως καὶ τειχέων καὶ πύργων,
πρὸς δὲ, ἐπινείων καὶ προαστείων, ώς μόνη με τον
σῶν, τὰς μὲν μεγέθει σεμνυνομένας καὶ κάλλει
ἁμιλλωμένη τὰς δ' ἄλλας ἐξισουμένη καὶ ὑπερεί
ρουσα, Εν τισι πράγμασι, κατά γε τὴν τῶν πολλών
δόξαν· ἥτις πρὸς τὸ πέλαγος καὶ τὸν ἥλιον ἀν
σχουσα. Τὸ γὰρ σχήμα τοιοῦτον, ἐκ γῆς καὶ θαλάτ
col. 1233–1234page 3 of 5
PG 154:1233της θεωροῦντες αὐτὴν ὡς ἄσυλον καὶ ἀσφαλῆ ἐπαι-; νοῦσί τε καὶ θαυμάζουσι· καὶ φυλακτήριον καὶ σκέ πην ώσανε. Ισχύουσι τὰ ἐγγύς που πέλματά τε καὶ φρούρια· πρὸς τούτοις πᾶσι, καὶ ὁπλοφόρους καὶ μαχίμους ἄνδρας, καλούς καγαθούς - τοιούτους καὶ τηλικούτους, ὡς ἐπὶ ἀσπίδας καὶ δόρυ ἐν πολέμοι; καὶ μάχαις τεθνάναι, ἐὰν βαρβάρων μὴ περιγένωνται ἴσως, ὑπὸ πλήθους στρατιᾶς· μόνη γὰρ περὶ τυχῶν, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ἢ κομιδὴ ἐν ὀλίγαις ἄνδρας δύναται τρέφειν ἀγαθούς, ὅπλα μεταχειρίζειν και μόνα, διὰ τοὺς συνεχεῖς πολέμους, ὥσθ' ὁ φησὶν σχύλος, Ἑρμῆς ταῦτα εὐλόγως συνήγαγεν· οὔτε τούτους ὅπλων ἀποστερεῖν οἷόν τε δεῖν· οὔτε τὸν "Αρην ἔξω τιθέναι, τὸν πόλεμον δηλαδή. "Οθεν εἰ Έτυχον περιόντες Όμηρος καὶ Ἡσίοδος, μόνας τὰς δύο ταύτας, δικαίως εἶπον ἀνδρῶν ἔχειν φοράν, αγα θῶν μὲν κοσμῆσαι ἵππους καὶ ἀνέρας ἀσπιδιώτας ἀγαθῶν δὲ τῆς τέχνης εὑρέσθαι τέρματα τάσδε σαφῆ· ὡς ἔστι γε τῶν ἀτοπωτάτων, εἰ κοσμεῖν ἐθέ λοντες ταύτας τὰ πλείω καὶ κρείττω καὶ μείζω πα ρίημεν· ὅπερ εἰσὶ ταῦτα· ὥσπερ ἂν εἴ τις μέγεθος στρατιᾶς ἀγγεῖλαι βουλόμενος, οἷον τῆς Ἀχαιῶν ἐπὶ Τροίας ἢ τῆς Ξέρξου ἐπ' Αθηναίοις, εἶτα λέγει μυ μίους ή δυσμυρίους ὁπλίτας ἰδεῖν, ἵππων δὲ τόσην καὶ τόσην, οὐδὲ πολλοστὸν μέρος τοῦ παντὸς λέγων ἐν οἷς θαυμάζει, καίτοι καὶ τὴν τῶν 'Αθηναίων πόλιν εὐδαίμονα τοῖς ποιηταῖς ἔδοξε προσειπεῖν, ὅτι ταῖς τῶν ἐνοικούντων ἀνδραγαθίαις ἐκοσμεῖτο, ἡπούμε λαμπρῶς ταύτας τας προσηγορίας προσήκει μόναι γὰρ τοῖς πολλοῖς δοκοῦσι τῶν πάντων καινόν τινα τρόπον ταύταις ταῖς ἔχθαις ὁρίζεσθαι· οὐ ξύλα καὶ λίθους καὶ τέχνην τεκτόνων καὶ τὸν τῶν ἀψύχων κατ σμων· ἀλλ' ἄνδρας εἰδότας μὲν σώζειν αὐτοὺς ἐν πολέμοις καὶ μάχαις· εἰδότας δὲ παράδειγμα καθε στάναι τοῖς ἄλλοις τῶν βελτίστων, ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς καὶ πράγμασι, Πρὸς δὲ τούτοις καὶ πρὸ πάνω των, τηροῦσαι φαίνονται αὗται αἱ πόλεις καὶ θείων ἀνδρῶν κανόνας καὶ δόγματα· ἔτι δὲ βασιλέων εὐσε δῶν νόμους, καὶ σοφῶν ἀνδρῶν Λυκούργου καὶ Σο λωνος, καὶ παντὸς ἄλλου νομοθέτου παρ' οἷς γεγόνασιν διάφορα, τά τε Ῥωμαϊκὰ καὶ ἐπαρχικά· καὶ τὰ κάλλιστα τῶν προχείρων, ξυνάμα ταῖς βασιλικαῖς νεαροῖς πολιτείαν μὲν ἀξιόχρεων τῷ νόμῳ σχοῦσαι, ἀξιόχρεων σχεδὸν δὲ καὶ δικαστηρίων αὐτῶν σπουδάζουσαι ἔχειν ὅσον τὸ εἰς αὐτὰς ἡκον, τὸ δίκαιον πανταχῆ κἂν ὑπὸ τῆς εὐροίας παίζωνται, καὶ ἔξω τοῦ καιροῦ πίπτωσι καὶ μὴ βουλόμεναι. Πατὴρ μὲν τῷ γενναίῳ καὶ θαυμαστῷ ᾿Αγαθονίκης, Ἀσκληπιάδης, ἔπαρχος τὴν ἀξίαν, υἱὸς Ιππασίου τοῦ την καῦτα δυναμένου ἐν βασιλεῦσι· μήτηρ δὲ Αγάθη, εὐγενής· ὁ μὲν γὰρ Ἕλλην ἦν τὴν θρησκείαν, ἡ δὲ εἰσιδή; καὶ φιλόχριστος. Εκ τούτων οὖν προελθών τοῦ θείου βαπτίσματος καταξιοῦται· ἐπεὶ δὲ πέμ πτος χρόνος ἀνύετο τούτῳ, γραμματιστῇ δίδοται, τὰ Ιερά γράμματα ἐκδιδάσκεσθαι· ὅθεν καὶ Ἑλληνικῆς παιδείας γευσάμενος καὶ ἀπολελαυκώς ώστε γράφειν καὶ ἀναγινώσκειν εὐφυῶς καὶ ἀπταίστως, τὰ πολε μικὰ ἐκπαιδεύεται ἀρίστ.... Ἐπεὶ δ' οὐχ εἷς πολλῶν εἶναι ἐδόκει, οὐδὲ τῆς ἐσχάτης μοίρας, ἀλλὰ τῆς
ORATIO IN S. AGATHONICUM.
της θεωροῦντες αὐτὴν ὡς ἄσυλον καὶ ἀσφαλῆ ἐπαι- rum armatorum virtutem ac fortitudinem; tales
νοῦσί τε καὶ θαυμάζουσι· καὶ φυλακτήριον καὶ σκέπην ώσανε. Ισχύουσι τὰ ἐγγύς που πέλματά τε καὶ
φρούρια· πρὸς τούτοις πᾶσι, καὶ ὁπλοφόρους καὶ
μαχίμους ἄνδρας, καλούς καγαθούς - τοιούτους καὶ
τηλικούτους, ὡς ἐπὶ ἀσπίδας καὶ δόρυ ἐν πολέμοι;
καὶ μάχαις τεθνάναι, ἐὰν βαρβάρων μὴ περιγένωνται ἴσως, ὑπὸ πλήθους στρατιᾶς· μόνη γὰρ περὶ
τυχῶν, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ἢ κομιδὴ ἐν ὀλίγαις ἄνδρας
δύναται τρέφειν ἀγαθούς, ὅπλα μεταχειρίζειν και
μόνα, διὰ τοὺς συνεχεῖς πολέμους, ὥσθ' ὁ φησὶν Aim
σχύλος, Ἑρμῆς ταῦτα εὐλόγως συνήγαγεν· οὔτε
τούτους ὅπλων ἀποστερεῖν οἷόν τε δεῖν· οὔτε τὸν
"Αρην ἔξω τιθέναι, τὸν πόλεμον δηλαδή. "Οθεν εἰ
Έτυχον περιόντες Όμηρος καὶ Ἡσίοδος, μόνας τὰς
δύο ταύτας, δικαίως εἶπον ἀνδρῶν ἔχειν φοράν, αγαθῶν μὲν κοσμῆσαι ἵππους καὶ ἀνέρας ἀσπιδιώτας·
ἀγαθῶν δὲ τῆς τέχνης εὑρέσθαι τέρματα τάσδε
σαφῆ· ὡς ἔστι γε τῶν ἀτοπωτάτων, εἰ κοσμεῖν ἐθέλοντες ταύτας τὰ πλείω καὶ κρείττω καὶ μείζω πα
ρίημεν· ὅπερ εἰσὶ ταῦτα· ὥσπερ ἂν εἴ τις μέγεθος
στρατιᾶς ἀγγεῖλαι βουλόμενος, οἷον τῆς Ἀχαιῶν ἐπὶ
Τροίας ἢ τῆς Ξέρξου ἐπ' Αθηναίοις, εἶτα λέγει μυμίους ή δυσμυρίους ὁπλίτας ἰδεῖν, ἵππων δὲ τόσην
καὶ τόσην, οὐδὲ πολλοστὸν μέρος τοῦ παντὸς λέγων
ἐν οἷς θαυμάζει, καίτοι καὶ τὴν τῶν 'Αθηναίων πόλιν
εὐδαίμονα τοῖς ποιηταῖς ἔδοξε προσειπεῖν, ὅτι ταῖς
τῶν ἐνοικούντων ἀνδραγαθίαις ἐκοσμεῖτο, ἡπούμε
λαμπρῶς ταύτας τας προσηγορίας προσήκει μόναι
γὰρ τοῖς πολλοῖς δοκοῦσι τῶν πάντων καινόν τινα
τρόπον ταύταις ταῖς ἔχθαις ὁρίζεσθαι· οὐ ξύλα καὶ
λίθους καὶ τέχνην τεκτόνων καὶ τὸν τῶν ἀψύχων κατ
σμων· ἀλλ' ἄνδρας εἰδότας μὲν σώζειν αὐτοὺς ἐν
πολέμοις καὶ μάχαις· εἰδότας δὲ παράδειγμα καθεστάναι τοῖς ἄλλοις τῶν βελτίστων, ἐν τοῖς τοιούτοις
καιροῖς καὶ πράγμασι, Πρὸς δὲ τούτοις καὶ πρὸ πάνω
των, τηροῦσαι φαίνονται αὗται αἱ πόλεις καὶ θείων
ἀνδρῶν κανόνας καὶ δόγματα· ἔτι δὲ βασιλέων εὐσε
δῶν νόμους, καὶ σοφῶν ἀνδρῶν Λυκούργου καὶ Σολωνος, καὶ παντὸς ἄλλου νομοθέτου παρ' οἷς γεγόνα
σιν διάφορα, τά τε Ῥωμαϊκὰ καὶ ἐπαρχικά· καὶ τὰ
κάλλιστα τῶν προχείρων, ξυνάμα ταῖς βασιλικαῖς
νεαροῖς πολιτείαν μὲν ἀξιόχρεων τῷ νόμῳ σχοῦσαι,
ἀξιόχρεων σχεδὸν δὲ καὶ δικαστηρίων αὐτῶν σπου
δάζουσαι ἔχειν ὅσον τὸ εἰς αὐτὰς ἡκον, τὸ δίκαιον
πανταχῆ κἂν ὑπὸ τῆς εὐροίας παίζωνται, καὶ ἔξω
τοῦ καιροῦ πίπτωσι καὶ μὴ βουλόμεναι. Πατὴρ μὲν
τῷ γενναίῳ καὶ θαυμαστῷ ᾿Αγαθονίκης, Ασκληπιάδης, ἔπαρχος τὴν ἀξίαν, υἱὸς Ιππασίου τοῦ την
καῦτα δυναμένου ἐν βασιλεῦσι· μήτηρ δὲ Αγάθη,
εὐγενής· ὁ μὲν γὰρ Ἕλλην ἦν τὴν θρησκείαν, ἡ δὲ
εἰσιδή; καὶ φιλόχριστος. Εκ τούτων οὖν προελθών
τοῦ θείου βαπτίσματος καταξιοῦται· ἐπεὶ δὲ πέμπτος χρόνος ἀνύετο τούτῳ, γραμματιστῇ δίδοται, τὰ
Ιερά γράμματα ἐκδιδάσκεσθαι· ὅθεν καὶ Ἑλληνικῆς
παιδείας γευσάμενος καὶ ἀπολελαυκώς ώστε γράφειν
καὶ ἀναγινώσκειν εὐφυῶς καὶ ἀπταίστως, τὰ πολεμικὰ ἐκπαιδεύεται ἀρίστ.... Ἐπεὶ δ' οὐχ εἷς πολλῶν
εἶναι ἐδόκει, οὐδὲ τῆς ἐσχάτης μοίρας, ἀλλὰ τῆς
enim cum sint, aut Barbaros vincere, aut super
clypeo aut jaculo commori in animo habent.
Sola enim illa ex tot aliis viros strenuos et alere
et armis assuelacere valet ob assidua bella, et ut
Æschylo teste, Mercurius rite cos adunavit. Non
enim ii sunt qui neglecto armorum usu Martem, lu
est bellum in exsilium agant. Certe si Homerus atque
Hesiodus ad vitam redirent, has duas solas virorum
feraces esse et altrices equorum et militum agιαscerent, ut nec minus artium eximias cultrices.
Quare si eas laudare volumus, res multas quibus
excellunt silentio præterire fas non est. Quod
idem faceret qui exercitus magnitudinem, ut Achi
vorum contra Trojam, Xerxis contra Athenienses
celebrans, de decem aut viginti millibus loqueretur, equitum numero addito, totius, quem laudat,
numeri partem unam vix attingens: quanquam
poetæ urbem Atheniensium felicem utpote incolarum
fortitudine præclaram appellare amant. Imo illa
urbs omni laudum genere cumulari digna est,
siquidem res novas easque plurimas, huc appartavit; non lignum, non lapides, non architectorum
artem ornamentariam, sed viros ipsis in bello et
pugnis salvandis idoneos et qui cateris in rebus
honestis et præclare factis pro exemplari, illis
praesertim temporibus, esse possent. Huc accedit
quod iste urbes virorum divinorum præcepta et
regulas, regum piorum et sapientium Lycurgi
ac Solonis et cujuscunque legislatoris imperii
aut provinciarum leges stricte observant. Inde
enim sicut ex imperatoriis novellis optima quaeque
excerpta in administratione ac Jurisdictione ubique adhibebant, etiamsi non rebus ubique prosperis et e sententia duentibus uterentur. Εt pater
quidem egregii ac nobilissimi Agathonici fuit
Asclepiades praefectus ac filius Hippasii, qui tunc
plurimum in domo imperatoria pollebat; mater
deinde Agatha, generis et morum nobilitate insignis;
pater igitur religione Græcus; mater pia se vere
Christiana. His igitur parentibus natus postquamu
sanctum baptisma suscepisset, annos quinque natus
præcepturi traditur, litteras sacras edocendus.
Inde Grecorum doctrina imbutus ita ut litteras et
pingere et legere valeret, rei militari jam studet,
in omnibus autem vulgari studio functus est, sed
primas partes tenuit in civitate administrands, in
quibuscunque negotiis peragendis, in rebus bel
licis, quo factum est ut concionibus, foro, theatris
spissime interfuerit; cum enim regibus familiariLer uteretur, principum quoque consiliariorum
amicitia gaudebat, militum ducibus, magistratibus,
potentibus amicis usus est. Ingenii enim acumine
Themistocli atque Alcibiadi comparandus, plurie
mos et ipse barbaros fudit; quem si llomerus
vidisset, et bonum consiliarium et militem egre
gium proclamasset ut in lliadle atque Odyssea fortissimos quosque Græcoruin carmine perpetuo celebravit. Licet enim de bene factis deque virtutibus
col. 1235–1236page 4 of 5
PG 154:1235βελτίστης καὶ πρώτης ἔν τε βουλαῖς καὶ πολιτείαις Εν τε πράξεσι καὶ νοήματι καὶ στρατηγικαῖς ἐμπειρίαις· καὶ πολὺς ἦν ἐν συλλόγεις, ἐν ἀγοραῖς, ἐν θεάτροις ὡς καὶ τοῖς βασιλεῦσι γνώριμος ὢν ἐκ γέν νους, τοῖς πρώτοις συναριθμεῖται συγκλητικοῖς, ἄρα χουσι καὶ στρατηγοῖς τοῖς μεγάλα δυναμένοις· ὃς ὀξὺς ὢν κατὰ τὸν Θεμιστοκλέα καὶ ᾿Αλκιβιάδην, στρατηγὸς ἀναδείκνυται καὶ αὐτὸς καὶ νικᾷ πολέμους πλείστους βαρβαρικούς κατακράτος. "Ον Ιδών Ομηρος εἶπεν ἂν σοφὸν βουλάς τε ἐξάρχειν ἀγαθάς, πόλεμόν τε κορύσσειν· καὶ ὅσα ἄλλα τοὺς ἡρωάς τε καὶ ῥήτορας· καὶ ἀνδρειοτάτους τῶν Ἑλλήνων ἔφασκεν ἐπαινῶν, κατὰ τὴν Ιλιάδα και Οδύσσειαν καὶ δέλτον, ἐν ἐμμελίᾳ ποιητικῇ. Ἔχων δὲ μεγαφρονεῖν ἐπὶ τούτοις κατορθώμασι καὶ πλεονεκτήμασι καὶ τὸ καλοῦ παντὸς ἰδέαν ἔχειν ἐν ψυχῇ, οὐδαμῶς τοῦτο ἐποίει· ἀλλὰ ταπεινὸς ἦν καὶ μέτριος, ὅς με οὐκ εἴ κόσιν οὐδὲ στήλαις μεγίσταις ηξίου θαυμάζεσθαι, καθάπερ πολλοὶ τῶν ἡγεμόνων καὶ στρατηγῶν, ἀλλ' Έργο:ς καλλίστοις ἐκείνῳ τε καὶ τῇ ἐκείνου φύσει μάλα προσήκουσιν. ᾿Αγαθόνικος οὖν ὁ τροπαιοφόρος οὐ θυμοῦ ῥώμη, οὐδ᾽ ὀργῆς ἀμετρίᾳ τὰ ἐπίσημα τῆς ἀρχῆς ἐποιήσατο· ἀλλὰ φιλανθρωπίαν καὶ μεγαλοψυχίαν τὰ κρά τιστα εἰσηνέγκατο· ὥσθ' ὅροι εἶναι σωφροσύνης πᾶσιν ἀνθρώποις τὸν ἐκείνου βίον καὶ τρόπον· καὶ μηδένα ἐξευρεῖν ἔχειν βέλτιον τῶν ὑπ' ἐκείνῳ μηδέν οὕτω γὰρ ψυχὴν ἐρρύθμησε καὶ τῶν τῇδε καταφρά νεῖν ἀνέπεισε· καὶ πρὸς τὰ βέλτιστα μετεσκεύασε καὶ οἰκίαν Θεοῦ κατέστησεν ἑαυτὸν, καὶ δοχεῖον τοῦ Πνεύματος· εἰ δεῖ κεφάλαιον προσειπεῖν, ὡς μόνην ταύτην οὖσαν εὐδαιμονα βιοτήν· ὃς μόνος ὄρος ἐστὶ τῆς κατ' ἀρετὴν εὐκληρίας καὶ τῆς κατὰ Θεὸν που λιτείας καὶ τάξεως. Τριῶν γὰρ ὄντων, φησὶ Πλά των, τῶν μερῶν τῆς ψυχῆς, λογιστικόν, θυμικόν, καὶ ἐπιθυμητικόν, καὶ τῶν μὲν τῷ λογιστικής χρωμέν νων ὡς εἰκὸς, τοῦ θυμοῦ δὲ ἡττωμένων πολλάκις, ἄλλων δὲ ἐπιθυμούντων ἃ μὴ προσῆκε, πάντων δ', ὡς ἔπος εἰπεῖν, οὐδαμοῦ τοῖς ὅλοις τῶν βελτίστων Αγαθόνικος δεινὸν ὥσπερ ἡγούμενος, εἰ μὴ καν τούτοις προέχοι τῶν ἄλλων, μηδὲ τὴν μείζω φέροιτο ψήφον, φρονήσεως μὲν τοσοῦτον μετεῖχεν ὥσπερ ἂν εἰ διὰ βίου παντὸς μόνην ταύτην έχει μελέτην το καὶ σπουδήν, τὸν νοῦν καθαίρειν τε καὶ λεπτύνειν καὶ μηδ' ὅπως τι οὖν ἐλλελεῖφθαι· τοῦ λογιστικού τοῦτό γε εἰδὼς ἀρετὴν καὶ δύναμιν τῆς τῶν ἀνθρώ των εὐδαιμονίας ποιητικήν· ἀφροσύνην δὲ τὴν κάτ κιστα ἀπολλυμένην, καθάπαξ ἀπεβάλετο ἐκ νεότης της γλώττης δὲ τοσοῦτον ἐκράτησεν ὅσον 'Ἀνάχαρσις ἐκέλευσεν ὁ σοφός· καὶ κατὰ τὸν Σάμιον Πυθαγόραν ἔλεγεν ότι πάσῃ μηχανῇ περικοπτέον, ἀπὸ μὲν σώματος νόσον, ἀπὸ δὲ ψυχῆς ἀμαθίαν, καὶ πρὸς τὸ μηδὲν, δέον μὴ καταναλίσκειν λόγους· καὶ ὡς ἐν κεφαλαίῳ φάναι, ἐκ πάντων τῶν αἰσθήσεων άμεσ τρίαν καὶ μὴ ἔξω τοῦ καιροῦ πίπτειν. θυμοῦ δὲ του σοῦτον ἐκράτησεν ὡς καὶ τὴν χεῖρα ἀπαιωρηθεῖσαν πολλάκις κατασχεῖν καὶ μηδαμῶς τύψαι τὸν ἑαυτοῦ δοῦλον μηδ' αὖ διὰ γλώττης λοιδορίαν κατεγνωσμέν νην προσενεγκεῖν φιλανθρωπίαν δὲ οὕτως ἐφίλησε καὶ κατώρθωσε· καὶ οὕτω ταύτης ἐξείχετο, ὡς μας νικός τις ἦν ἐραστής· καὶ κατὰ τὸν θεῖον χρησμόν, τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ἄγειν καὶ τιμῶν, ἴσον τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ. Καρτερίᾳ δὲ μεγίστῃ καὶ ἀνδρείᾳ προσεῖχε καὶ μεγαλοψυχία, ὡς καὶ ἔξωθεν ἐπιφερομένους κινδύνους μηδέν τι νομίζειν καὶ ἀποδειλιαν· οὐ χρημάτων ἀφαίρεσιν· οὐ πλῆθος οἰκιῶν· οὐκ ἀνδράποδα· οὐκ αὐτὸ τὸ περιεῖναι καὶ ζῆν· οὐκ ἄλλο τοιοῦτον
PHILOTHES SELYMBRIENSIS
suis gloriari posset, tamen Lumilis ac modestus βελτίστης καὶ πρώτης ἔν τε βουλαῖς καὶ πολιτείαις·
esse maluit et recusavit statuas quibus plerique Εν τε πράξεσι καὶ νοήματι καὶ στρατηγικαῖς ἐμπει
zetatis sue praefecti et duces honorari solebant, ρίαις· καὶ πολὺς ἦν ἐν συλλόγεις, ἐν ἀγοραῖς, ἐν
quippe virtutem sine mercede colere ante omnia θεάτροις ὡς καὶ τοῖς βασιλεῦσι γνώριμος ὢν ἐκ γέν
amabat et actionibus conditioni suæ congruentibus. νους, τοῖς πρώτοις συναριθμεῖται συγκλητικοῖς, ἄρα
χουσι καὶ στρατηγοῖς τοῖς μεγάλα δυναμένοις· ὃς ὀξὺς ὢν κατὰ τὸν Θεμιστοκλέα καὶ ᾿Αλκιβιάδην,
στρατηγὸς ἀναδείκνυται καὶ αὐτὸς καὶ νικᾷ πολέμους πλείστους βαρβαρικούς κατακράτος. "Ον Ιδών
Ομηρος εἶπεν ἂν σοφὸν βουλάς τε ἐξάρχειν ἀγαθάς, πόλεμόν τε κορύσσειν· καὶ ὅσα ἄλλα τοὺς ἡρωάς τε
καὶ ῥήτορας· καὶ ἀνδρειοτάτους τῶν Ἑλλήνων ἔφασκεν ἐπαινῶν, κατὰ τὴν Ιλιάδα και Οδύσσειαν καὶ
δέλτον, ἐν ἐμμελίᾳ ποιητικῇ. Ἔχων δὲ μεγαφρονεῖν ἐπὶ τούτοις κατορθώμασι καὶ πλεονεκτήμασι καὶ τὸ
καλοῦ παντὸς ἰδέαν ἔχειν ἐν ψυχῇ, οὐδαμῶς τοῦτο ἐποίει· ἀλλὰ ταπεινὸς ἦν καὶ μέτριος, ὅς με οὐκ εἴ
κόσιν οὐδὲ στήλαις μεγίσταις ηξίου θαυμάζεσθαι, καθάπερ πολλοὶ τῶν ἡγεμόνων καὶ στρατηγῶν, ἀλλ'
Έργο:ς καλλίστοις ἐκείνῳ τε καὶ τῇ ἐκείνου φύσει μάλα προσήκουσιν.
Et post pauca:
᾿Αγαθόνικος οὖν ὁ τροπαιοφόρος οὐ θυμοῦ ῥώμη,
οὐδ᾽ ὀργῆς ἀμετρίᾳ τὰ ἐπίσημα τῆς ἀρχῆς ἐποιή
σατο· ἀλλὰ φιλανθρωπίαν καὶ μεγαλοψυχίαν τὰ κρά
τιστα εἰσηνέγκατο· ὥσθ' ὅροι εἶναι σωφροσύνης
πᾶσιν ἀνθρώποις τὸν ἐκείνου βίον καὶ τρόπον· καὶ
μηδένα ἐξευρεῖν ἔχειν βέλτιον τῶν ὑπ' ἐκείνῳ μηδέν
οὕτω γὰρ ψυχὴν ἐρρύθμησε καὶ τῶν τῇδε καταφρά
νεῖν ἀνέπεισε· καὶ πρὸς τὰ βέλτιστα μετεσκεύασε
καὶ οἰκίαν Θεοῦ κατέστησεν ἑαυτὸν, καὶ δοχεῖον τοῦ
Πνεύματος· εἰ δεῖ κεφάλαιον προσειπεῖν, ὡς μόνην
ταύτην οὖσαν εὐδαιμονα βιοτήν· ὃς μόνος ὄρος ἐστὶ
τῆς κατ' ἀρετὴν εὐκληρίας καὶ τῆς κατὰ Θεὸν που
λιτείας καὶ τάξεως. Τριῶν γὰρ ὄντων, φησὶ Πλάτων, τῶν μερῶν τῆς ψυχῆς, λογιστικόν, θυμικόν, καὶ
Agathonicus triumphator non temeritate irave
perductus res preclaras dum imperaret, peregit,
sed humanitate et animi magnitudine, ita ut omni
bus vitæ et noruni exemplar sit: certe fieri non
potest ut ipsi superiorem invenias. Sic enim fortis
erat animi ut res plerasque flocci faceret, et virtutem colendo seipsum Dei domum et Spiritus
Sancti habitaculum constitueret. Ut paucis absol
vam, sic unice vivitur feliciter; sic tantum per
virtutem in Dei civitatem itur. Cum enim auctore
Platone triplex sit anima quatenus cogitat, sentit
et concupiscit, cogitamus quidem, sicut fas est,
sæpe autem sensuum vi superamur, aut illicita concupiscimus, id est, quæ nobis nullo modo prodesse
possunt. Agathonicus igitur in omnibus prinas G ἐπιθυμητικόν, καὶ τῶν μὲν τῷ λογιστικής χρωμέν
tulit, omnium suffragia obtinuit. Ingenii habebat νων ὡς εἰκὸς, τοῦ θυμοῦ δὲ ἡττωμένων πολλάκις,
tantum, ut modica ejus exercitatione cum digni- ἄλλων δὲ ἐπιθυμούντων ἃ μὴ προσῆκε, πάντων δ',
tate vivere posset atque ita ut nihil prorsus in eo ὡς ἔπος εἰπεῖν, οὐδαμοῦ τοῖς ὅλοις τῶν βελτίστων
desideraretur. De intelligentia ejus quid dicam? Αγαθόνικος δεινὸν ὥσπερ ἡγούμενος, εἰ μὴ καν
Virtutem et facultates humanas noverat quae ad τούτοις προέχοι τῶν ἄλλων, μηδὲ τὴν μείζω φέροιτο
felicitatem perducere valent, imprudentiam autem ψήφον, φρονήσεως μὲν τοσοῦτον μετεῖχεν ὥσπερ ἂν
ac nugas jam ab adolescentia abjecit. Reticentia εἰ διὰ βίου παντὸς μόνην ταύτην έχει μελέτην το
ejus tanta, quanta Anacharsi suadente, esse debet; καὶ σπουδήν, τὸν νοῦν καθαίρειν τε καὶ λεπτύνειν
secundum Pythagoram autem dicebat quacunque καὶ μηδ' ὅπως τι οὖν ἐλλελεῖφθαι· τοῦ λογιστικού
ratione abscindi debere a corpore morbum, et ab τοῦτό γε εἰδὼς ἀρετὴν καὶ δύναμιν τῆς τῶν ἀνθρώ
anima ignorantiam, sermones vero inanes omnino των εὐδαιμονίας ποιητικήν· ἀφροσύνην δὲ τὴν κάτ
damnandos esse, sicut etiam intemperantiam et im- κιστα ἀπολλυμένην, καθάπαξ ἀπεβάλετο ἐκ νεότης
moderationem, ut brevi absolvam. Ab ira quoque της γλώττης δὲ τοσοῦτον ἐκράτησεν ὅσον 'Ανάχαρ
adeo sibi temperabat ut manus elevata et servum σις ἐκέλευσεν ὁ σοφός· καὶ κατὰ τὸν Σάμιον Πυθα
jamjam verberatura deciderit. Nunquam convicia γόραν ἔλεγεν ότι πάσῃ μηχανῇ περικοπτέον, ἀπὸ
retorquebat; humanitatis adeo amans erat, ut in μὲν σώματος νόσον, ἀπὸ δὲ ψυχῆς ἀμαθίαν, καὶ πρὸς
amando non raro modum excederet, adeo pre τὸ μηδὲν, δέον μὴ καταναλίσκειν λόγους· καὶ ὡς ἐν
ceptum divinum, quod proximum æque ac se κεφαλαίῳ φάναι, ἐκ πάντων τῶν αἰσθήσεων άμεσ
ipsum amare jubet, sequebatur. Animi idem con- τρίαν καὶ μὴ ἔξω τοῦ καιροῦ πίπτειν. θυμοῦ δὲ του
stantia ac fortitudine præstans, non periculum exti- σοῦτον ἐκράτησεν ὡς καὶ τὴν χεῖρα ἀπαιωρηθεῖσαν
mescebat, non bonorum jacturam, non domorum πολλάκις κατασχεῖν καὶ μηδαμῶς τύψαι τὸν ἑαυτοῦ
possessionem, non servorum plus quam fas est,
δοῦλον μηδ' αὖ διὰ γλώττης λοιδορίαν κατεγνωσμέν
affectabat; vita ipsa in nullo æstimationis loco νην προσενεγκεῖν φιλανθρωπίαν δὲ οὕτως ἐφίλησε
apud eum erat dummodo e Dei amicitia et fami- καὶ κατώρθωσε· καὶ οὕτω ταύτης ἐξείχετο, ὡς μας
liaritate non excideret. Castitatem porro ac sobrie- νικός τις ἦν ἐραστής· καὶ κατὰ τὸν θεῖον χρησμόν,
tatem quæ homines ipsis angelis assimilat quis τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ἄγειν καὶ τιμῶν, ἴσον τῇ
sico: ille coluit?
ἑαυτοῦ κεφαλῇ. Καρτερίᾳ δὲ μεγίστῃ καὶ ἀνδρείᾳ
προσεῖχε καὶ μεγαλοψυχία, ὡς καὶ ἔξωθεν ἐπιφερομένους κινδύνους μηδέν τι νομίζειν καὶ ἀποδειλιαν· οὐ
χρημάτων ἀφαίρεσιν· οὐ πλῆθος οἰκιῶν· οὐκ ἀνδράποδα· οὐκ αὐτὸ τὸ περιεῖναι καὶ ζῆν· οὐκ ἄλλο τοιοῦτον
col. 1237–1238page 5 of 5
PG 154:1237οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον τὸ ἐκπεσεῖν τῆς τοῦ Θεοῦ φιλίας καὶ οἰκειότητος· παρθενίαν δὲ καὶ σωφροσύνην τὴν πλησίον καὶ μετὰ ἀγγέλων τοὺς ἀνθρώπους τιθεῖσαν, τίς οὕτως ὡς οὗτος ἠγάπησεν; Θεὸς τοὺς δοξάζοντας αὐτὸν δοξάζει καὶ τὸν αὐτοῦ μάρτυρα Αγαθόνικον, σὺν πολλῷ τῷ περιόντι καὶ τὴν τῶν θαυμάτων ἐνέργειαν ἀποχαρίζεται ἐκ τότε καὶ μέχρι τοῦ νῦν, κατὰ τὴν πόλιν τοῦ Σήλυος, καθ' ἣν δῆτα καὶ ἡ τούτου μαρτυρία γεγένηται περιφανῶς καὶ ἐνδόξως· καθάπερ ἐδόξασε καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιν ἑτέρους μάρτυρας ὡς ἴσμεν· τόν τε περι φανὴ δηλαδὴ καὶ τροπαιοφόρον Γεώργιον, ἐν Καπ παδοκίᾳ τῆς Καισαρείας· τόν τε στεφανίτην και μυροβλύτην Δημήτριον ἐν Θετταλίᾳ· ἐν Τύρῳ τὸν περίβλεπτον καὶ θεῖον Θεόδωρον· καὶ ἐν ἄλλαις άλ λους, καὶ ἑτέρους ἐν ἑτέραις· καὶ μάλα εἰκότως. γὰρ τοῖς Ἕλλησι πάλαι, τοῖς τε Θηβαίοις λέγω Πίνδαρον παρασχέσθαι, καὶ Βοιωτοῖς Ησίοδον, καὶ Σμυρναίοις "Ομηρον καὶ ἄλλοις ἄλλον εἰς φιλοτιμίαν φέρει, πόσῳ μᾶλλον εἰκὸς μέγα φρονεῖν ἐπὶ τῷ μάρ τυρί Αγαθονίκῳ τῷ γενναίῳ τῆς ἀληθείας ἀγωνιστῇ. Οπόσοι γὰρ τηνικαῦτα ἐν τῇ περιφανεῖ πόλει Σηλυμβρίᾳ καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν χωρίοις πονήρως καὶ ἀσθενῶς κατέκειντο, ἐλθόντες τῇ τοῦ θείου μάρτυρος τούτου σορῷ ἀπηλλάττοντο καὶ οὐδὲ ἴχνος ἀσθε νείας ὅλως κατείχοντο. Οθεν καὶ τῷ μεγαλομάρτυρι Αγαθονίκῳ τὰς εὐχαριστίας καὶ ὑμνῳδίας προσέφερον. Οὐχ ἧττον δ᾽ ἐξ ἐκείνου καὶ ὁσημέραι τοιαῦταποιεῖ θαυμάσια ἡ θεία κάρα αὐτοῦ, ἐσαεὶ ἰάσεις ἐπι τελοῦσα καὶ θεραπεύουσα πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν· τὸ γὰρ ἕτερον σῶμα, ἄλλος ἄλλο μέρος, καὶ ἕτερος ἕτερον τῶν εὐσεβῶν τῶν τε πόρρω καὶ τῶν ἐγγὺς ἐξ ἀγάπης διαμερισάμενος παρ' ἑαυτοῖς κατείχοντο φυλακτήριον· ἔνιοι δέ φασιν ὡς Λατίνοι αὐτὸ ἐφευρηκότες μᾶλλον ἐνταυθοί, ἡνίκα την βασι λεύουσαν πόλιν κατέσχον, καὶ ταύτην τοῦ Σήλυος πρόσγε ταῖς ἄλλαις, ἀφείλοντο τὸ τοῦ μάρτυρος σῶμα, καὶ πρὸς τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην ἐπήγαγον, καθάπερ καὶ ἄλλα πλεῖστα τῶν ἁγίων λειψάνων. Την γὰρ βασιλίδα τῶν πόλεων κατασχόντες οἱ Ἰταλοι χρόνους ἑπτὰ πρὸς τοῖς πεντήκοντα τούτοις δουλεύουσαν ἀνοχῇ καὶ παραχωρήσει Θεοῦ, οἱ καὶ ἀφῃρημένοι πάντα τὰ προσόντα αὐτῇ κάλλιστα έργα θαύ ματος καὶ ἐκπλήξεως γέμοντα καὶ ἡδονῆς ἀῤῥήτου, Φειδίου φημὶ καὶ Πραξιτέλους· ἔτι δὲ χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ διαυγείς μαργάρους καὶ λίθους τιμίους καὶ πολυτελεῖς καὶ πέπλα θεῖα καὶ ἱερὰ ἔκ τε τῶν θείων ναῶν, ἔκ τε τῶν βασιλείων οίκων, ἐκ τε τῶν συγκλητικῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν οἰκητόρων ταυτησὶ τῆς πόλεως. Αὖθις Θεοῦ βουλομένου ὁ στρατηγικώτατος βασιλεὺς Μιχαήλ Παλαιολόγος πρῶτος ὁ ᾿Αγγελος, τούτους ἐξέωσεν· ὃς ἐν τοῖς πρώτοις ἀριστεύσας καὶ τὰ πρεσβεία πάντων τῶν πώ ποτε βασιλέων ἀνει ληφῶς, ἐν τοῖς τελευταίοις οἶμοι φθόνῳ τούτοις καλοῖς βασκαίνοντος, τὰ ἐκείνων φρονῶν εὑρέθη· καὶ ταύτῃ γε μάλιστα τὸ πλεῖστον τῆς δόξης, Η τότε ἀληθέστερον εἰπεῖν, σύμπαν ἀφείλετό τε καὶ περιῄρητο· καὶ ἐν τῇ τοῦ Σήλυος ταύτῃ πόλει κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος καὶ πανελεήμονος Χριστοῦ μονὴν τὸ αὐτοῦ σῶμα κατακείμενον, καθορᾶται ἐγκούμενος, διὰ τὴν προβᾶσαν τῶν δογμάτων διαφοράν προσέτι γε μὴν, καὶ διὰ τὸν προσφωνηθέντα κατ᾿ αὐτοῦ ἀφο Ο
ORATIO IN S. AGATHONICUM.
οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον τὸ ἐκπεσεῖν τῆς τοῦ Θεοῦ φιλίας καὶ οἰκειότητος· παρθενίαν δὲ καὶ σωφροσύνην τὴν
πλησίον καὶ μετὰ ἀγγέλων τοὺς ἀνθρώπους τιθεῖσαν, τίς οὕτως ὡς οὗτος ἠγάπησεν;
Et pag. 749:
Deus qui servos suos glorificat, Agathonicum
quoque ab initio usque nunc facultate miracula
operandi mirum in modum donavit in Selyis urbe
quae martyrii ejus testis fuerat, sicut et in aliis
urbibus alios martyres glorificavit, ante omnes
Georgium Cesareae Cappadocia, Demetrium Myroβlyten in Thessalia, Tyri insignem divinum Theodorum, alios alibi. Nec mirum. Si enim inter
Graecos Pindarus quidem Thebis honori fuit,
Boeotiis Hesiodus, Homerus Smyrnæis, quanto
magis de Agathonico, nobili veritatis propugnatore
gloriari licet! quicunque enim in celebri Selymbria, aut alia viciniae urbe, morbo aliquo laborantes ad martyris nostri divini sepulcrum venere,
relictis omnibus morborum vestigiis abscesserunt,
magnum Agathonicum gratiarum actione et hymnnis
exaltantes. Non minus autem inde ab isto tempore
sanctum ipsius caput quotidie miracula operatur,
morbos ac omnia infirmitatum genera sanando.
Catera enim corporis hujus sancti membra pia
corpora longe lateque sortita ut salutis instrumenta
venerantur. Sunt qui dicant quod Latini post expugnatam regiam urbem, Sely quoque suæ ditionis facta, martyris corpus in antiquam Romam
sicut plurimas alias reliquias asportarunt. Itali
enim regiam urbem per quinquaginta septem annos
Deo volente ac permittente, tenuerant atque
opera artis egregia ac magnifica, Phidiæ ac Praxis
telis dico; aurum porro et argentum, margaritas
et lapides pretiosos, vestimenta divina et sacerdotalia e templis ac domibus regiis ac senatoriis
ejusdem urbis abstulerant; quos postremo Michael
Paleologus Angelus I imperator manu fortissimus,
expulit. At postquam in primo loco constitutus et
omnium ante ipsum imperatorum honores ac privilegia adeptus esset, postremno, gliscente invidia
civibus bonis infestus et mala mente sicut illi
esse coepit, quo factum est ut gloriam, imo omnia
amiserit, Corpus vero ejus in hujus Selyis urbe
in monasterio Salvatoris et misericordis Christi
tumefactum jacet propter augescentem dogmatum
corruptelam, ex quo sanctus ac divinus patriarcha
Arsenius ipsum anathematizavit quia regnum a
Clio Theodori Lascaris usurpavit. Haec igitur
miracula sacrum martyris nostri caput operatur,
morbos sanando multifarios, ut capitis dolores,
febres, membra gela constricta. Quare hic sermo
tria illorum miraculorum demonstrabit, tam velera
quam recentia; cætera namque lubenter præteribo.
Imperator Manuel Porphyrogenitus..
Θεὸς τοὺς δοξάζοντας αὐτὸν δοξάζει καὶ τὸν αὐτοῦ
μάρτυρα Αγαθόνικον, σὺν πολλῷ τῷ περιόντι καὶ
τὴν τῶν θαυμάτων ἐνέργειαν ἀποχαρίζεται ἐκ τότε
καὶ μέχρι τοῦ νῦν, κατὰ τὴν πόλιν τοῦ Σήλυος, καθ'
ἣν δῆτα καὶ ἡ τούτου μαρτυρία γεγένηται περιφα
νῶς καὶ ἐνδόξως· καθάπερ ἐδόξασε καὶ ἐν ἄλλαις
πόλεσιν ἑτέρους μάρτυρας ὡς ἴσμεν· τόν τε περιφανὴ δηλαδὴ καὶ τροπαιοφόρον Γεώργιον, ἐν Καπ
παδοκίᾳ τῆς Καισαρείας· τόν τε στεφανίτην και
μυροβλύτην Δημήτριον ἐν Θετταλίᾳ· ἐν Τύρῳ τὸν
περίβλεπτον καὶ θεῖον Θεόδωρον· καὶ ἐν ἄλλαις άλλους, καὶ ἑτέρους ἐν ἑτέραις· καὶ μάλα εἰκότως. Εt
γὰρ τοῖς Ἕλλησι πάλαι, τοῖς τε Θηβαίοις λέγω
Πίνδαρον παρασχέσθαι, καὶ Βοιωτοῖς Ησίοδον, καὶ
Σμυρναίοις "Ομηρον καὶ ἄλλοις ἄλλον εἰς φιλοτιμίαν
φέρει, πόσῳ μᾶλλον εἰκὸς μέγα φρονεῖν ἐπὶ τῷ μάρτυρί Αγαθονίκῳ τῷ γενναίῳ τῆς ἀληθείας αγωνιστῇ. Οπόσοι γὰρ τηνικαῦτα ἐν τῇ περιφανεῖ πόλει
Σηλυμβρίᾳ καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν χωρίοις πονήρως καὶ
ἀσθενῶς κατέκειντο, ἐλθόντες τῇ τοῦ θείου μάρτυρος τούτου σορῷ ἀπηλλάττοντο καὶ οὐδὲ ἴχνος ἀσθε
νείας ὅλως κατείχοντο. Οθεν καὶ τῷ μεγαλομάρτυρι
Αγαθονίκῳ τὰς εὐχαριστίας καὶ ὑμνῳδίας προσέφέρον. Οὐχ ἧττον δ᾽ ἐξ ἐκείνου καὶ ὁσημέραι τοιαῦτα
ποιεῖ θαυμάσια ἡ θεία κάρα αὐτοῦ, ἐσαεὶ ἰάσεις ἐπιτελοῦσα καὶ θεραπεύουσα πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν
μαλακίαν· τὸ γὰρ ἕτερον σῶμα, ἄλλος ἄλλο μέρος,
καὶ ἕτερος ἕτερον τῶν εὐσεβῶν τῶν τε πόρρω καὶ
τῶν ἐγγὺς ἐξ ἀγάπης διαμερισάμενος παρ' ἑαυτοῖς
κατείχοντο φυλακτήριον· ἔνιοι δέ φασιν ὡς Λατίνοι
αὐτὸ ἐφευρηκότες μᾶλλον ἐνταυθοί, ἡνίκα την βασιλεύουσαν πόλιν κατέσχον, καὶ ταύτην τοῦ Σήλυος
πρόσγε ταῖς ἄλλαις, ἀφείλοντο τὸ τοῦ μάρτυρος
σῶμα, καὶ πρὸς τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην ἐπήγαγον,
καθάπερ καὶ ἄλλα πλεῖστα τῶν ἁγίων λειψάνων. Την
γὰρ βασιλίδα τῶν πόλεων κατασχόντες οἱ Ἰταλοι
χρόνους ἑπτὰ πρὸς τοῖς πεντήκοντα τούτοις δουλεύ
ουσαν ἀνοχῇ καὶ παραχωρήσει Θεοῦ, οἱ καὶ ἀφῃρημένοι πάντα τὰ προσόντα αὐτῇ κάλλιστα έργα θαύματος καὶ ἐκπλήξεως γέμοντα καὶ ἡδονῆς ἀῤῥήτου,
Φειδίου φημὶ καὶ Πραξιτέλους· ἔτι δὲ χρυσὸν καὶ
ἄργυρον καὶ διαυγείς μαργάρους καὶ λίθους τιμίους
καὶ πολυτελεῖς καὶ πέπλα θεῖα καὶ ἱερὰ ἔκ τε τῶν
θείων ναῶν, ἔκ τε τῶν βασιλείων οίκων, ἐκ τε τῶν
συγκλητικῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν οἰκητόρων ταυτησὶ τῆς
πόλεως. Αὖθις Θεοῦ βουλομένου ὁ στρατηγικώτατος
βασιλεὺς Μιχαήλ Παλαιολόγος πρῶτος ὁ ᾿Αγγελος,
τούτους ἐξέωσεν· ὃς ἐν τοῖς πρώτοις ἀριστεύσας καὶ
τὰ πρεσβεία πάντων τῶν πώ ποτε βασιλέων ἀνειληφῶς, ἐν τοῖς τελευταίοις οἶμοι φθόνῳ τούτοις
καλοῖς βασκαίνοντος, τὰ ἐκείνων φρονῶν εὑρέθη· καὶ ταύτῃ γε μάλιστα τὸ πλεῖστον τῆς δόξης, Η τότε
ἀληθέστερον εἰπεῖν, σύμπαν ἀφείλετό τε καὶ περιῄρητο· καὶ ἐν τῇ τοῦ Σήλυος ταύτῃ πόλει κατὰ τὴν
τοῦ Σωτῆρος καὶ πανελεήμονος Χριστοῦ μονὴν τὸ αὐτοῦ σῶμα κατακείμενον, καθορᾶται ἐγκούμενος,
διὰ τὴν προβᾶσαν τῶν δογμάτων διαφοράν προσέτι γε μὴν, καὶ διὰ τὸν προσφωνηθέντα κατ᾿ αὐτοῦ ἀφο
Ο
Continue reading PG 154: Addenda →≣ entire volume