NOTITIA. (Ex Leone Allatio in Diatriba De Symeonibus.) De Symeone archiepiscopo Thessalonicensi hæc scripseram in opere meo de utriusque Ecclesiæ Consensione libro 11, cap. 18, n. 13: ‹ Hoc eodem tempore florebat Symeon archiepiscopus Thessalonicensis. Vixit enim post Barlaamum, Acindynum, Palamam, Gregoram, Philotheum patriarcham, Nilum Thessalonicensem, Nicolaum Cabasilam, Nilum patriarcham Constantinopolitanum, Isidorum Thessalonicensem, quorum omnium ipse in Dialogo Ecclesiastico contra omnes Hæreses, et de aliis rebus ecclesiasticis meminit. Imo ipse in codem Dialogo slalom suam prodit. Εξαιρέτως δὲ ἐν ταῖς ἡμέ ραις ἡμῶν ταύταις περὶ αὐτῆς συνεγράψαντο, πνεύματι ὡς καὶ αὐτοὶ ὄντες ἐκ Θεοῦ οἱ θεηγόροι, καὶ θεοφόροι, καὶ χριστοφόροι, καὶ ἔνθεοι ὄντες ἀληθῶς, ὅτε ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Κάλλιστος, ὁ τῆς βασιλεούσης γεγονώς Νέας Ρώμης ἐκ Θεοῦ πατριάρχης, καὶ ὁ σύμπνους αὐτῷ καὶ συνασκητὴς ὅσιος Ἰγνάτιος, καὶ βίβλῳ οἰκεία συντεθείσῃ παρ' αὐτῶν πνευματικῶς τε καὶ θεοφρόνως, καὶ λίαν ὑψηλῶς ἐφιλοσόφησαν ἐν ρ' κεφαλαίοις, τῷ ἐντελεῖ ἀριθμῷ τελείαν τὴν περὶ ταύτης γνῶσιν ἐκθέμενοι. Polissimum vero hac nostra ·state de vita monastica conscripserunt, Spiritu tanquam qui et ipsi ex Deo cum sint, Deiloqui et Deiferi, et Christiferi, ot a Deo afflati vere exsistant, sanctus Pater noster Callistus, qui Regiæ urbis novæ Romæ ez Deo fuit patriarcha, et qui una cum ipso spirabat et exercitabatur confessor Ignatius, et libro peculiari ab illis composite, spiritualiter, divine, et excelse nimis philosophati sunt, centum capitibus, numero perfecto, perfectum de ea cognitionem tradentes. Opus Callisti et Ignatii habetur in Bibliotheca Barberina sub hoc titulo: Τῶν ἐν μονοτρόποις ἐλαχίστων Καλλίστου καὶ Ἰγνατίου τῶν Ξανθοπούλων μέθοδος καὶ κανὼν ἀκριβὴς, καὶ παρὰ τῶν ἁγίων ἔχων τάς μαρτυρίας περὶ τῶν αἱρουμένων ἡσύχως βιῶναι καὶ μοναστικῶς, περί τε ἀγωγῆς, καὶ πολιτείας καὶ διαίτης αὐτῶν, καὶ περὶ τοῦ ὅσων ἡλίκων ἀγαθῶν πρόξενος ἡ ἡσυχία καθίσταται τοῖς λόγῳ μετιοῦσιν αὐτήν. Διακέκριται δὲ ἡ παρούσα τοῦ λόγου πραγματεία εν κεφαλαίοις γ'. Ignatii et Callisti Xanthopulorum methodus et regula exquisita, testimoniis Patrum comprobata de iis, qui eligunt vitam quietam et monasticam, et de vitæ instituto, ac ratione prædictorum, et quorum bonorum causa quies sit, iis qui sequndum rationem eam amplectuntur. Opus divisum in capita centum. Ρ. Εδει μὲν ἡμᾶς κατὰ τοὺς θείους φάναι χρησμούς θεοδιδάκτους τυγχάνοντας. Εt cum duo sint Callisti, alter sub Joanne Cantacuzeno, alter sub Manuele Palæologo, annos post fere quadraginta sex, in dubium vērti posset, de quonam iste Callisto verba faciat: sed cum Nicolai Cabasilæ meminerit, qui sub Manuele Morebat, necesse est eum de secundo Callisto, qui circa annum Domini 1406 patriarchatuın regebat, sermonem habere. Quare ipse circa Joannis Palæologitempora, vel panlo ante floruit, a Symeone seuiore Thessalonicense post Isidorum, cujus ipse meminit, tertius: inter enim Isidorum et ipsum tantura recensetur Gabriel. Hinc colligitur, quantum hallucinetur Possevinus in Apparatu, qui immani anachronismo scribit, eum vixisse ante annos sexcentos, qui nonnisi ante anuos centum octoginta, Possevini tempore, vixerat. In omnibus suis scriptis in Latinos injurius est, quos sæpe carpit, eorumque ritus cuin Græcis comparans, insectatur. › Et hæc quidem de eo tunc temporis breviter scripsi, nunc cum tempus locusque postulat, alia addam: præeatque illius elogium, quod Eugenius Nomophylax (qua id facultate egerit, dicent similis sortis homines) in Synodico Dominica Orthodoxiæ in Ecclesia Thessalonicensi recitari solito, appiuxit. Συμεών του εν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου αρχ χιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τοῦ τῆς ἐκτός τε καὶ τῆς πνευματικῆς σοφίας πλήρους ὑπερφυῶς γενομένου, κάν τῇ ἀσκητικῇ εἶτ᾽ οὖν ἀγγελικῇ ἀγωγῇ τε καὶ πολιτεία διαπρέψαντος, καὶ ταύτην εἰς ἄκρον κατωρθωκότος, τῇ δὲ κατὰ Χριστὸν ταπεινώσει τῇ τῶν ἀρετῶν κρηπίδι κατὰ τὰς ἀψευδείς Δεσποτικές Επαγγελίας ἀνυψωθέντος, καὶ διὰ πράξεως ἀναβάν Symeonis beatæ memoriæ sanctissimi Thessalonicensis archiepiscopi, qni externæ et spiritalis sapientiæ super humanum captum repletus iu asce tico, sive potius angelico instituto, et vitæ ratione excelluit, eamque cum summa virtute et lando perfectissime egit, et secundum Christum sui depressione, virtutum excellentia juxta divina promissa mentiri nescia exaltatus, per actionem in ln libro de sacra precatione, cap. 295, p. 210 eol. Jassen s. EDIT. Editum est in Φιλοκαλίᾳ τῶν ἱερῶν Νηπτικών. Venetiis 1782. Vide tomum nostrum CXLVI. EDIT. PATROL. GR. CLV.

SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. speculationem ascendit, indeque ita annuente Deo, τος εἰς θεωρίαν, κἀντεῦθεν νεύσει θεοῦ, ως φωσφό ut fax lucifera supèr candelabrum posita, et super ρου λαμπτῆρος ἐπὶ τὴν λυχνίαν τεθέντος, καὶ ἐπ' excelsum montem ut clarissimus veritatis præcu ascendens, dulcibus splendoribus suis, nempe instructionibus non propriam tantum hanc celeberrimam metropolim, sed universum etiam terrarum orbem solis instar. illuminavit, et erga Deum et proximum amorem, si quis alius, ostendit, et sacris cantibus sanctorum choros, et ex propriis exornavit, quorum vitam æmulatus confecit: angelicis vero, venerandis, ac plane divinis moribus et totius statu hilari vere Deifer re et visu, et zelum fervidum Eliæ quispiam dixerit, propriis, avitisque Ecclesiæ dogmatibus, enutrivit, et diebus singulis suavi doctrinae latice abunde irrigabat et sermonibus Alexanimis ac jucundis et loquela melliflua universos, veluti Sirenum vi quadam, quæ verbis exprimi nequit. trabebat ad se, detinebatque; et antiquorum veluti signum et expressum siniulacrum, et pietatis columnam, et virtutis regulam, et Christianæ vitæ typum, propriam vitam ostendere summo studio conatus est, hisque homines universos, qui aliter ac nos sentimus, de fide sentiebant, in stuporem et admirationem, et laudem et glorificationem magni rerum omnium Dei excitavit: memoria sempiterna. όρους υψηλοῦ ὡς λαμπροῦ τῆς ἀληθείας κήρυκος ἀναβεβηκότος, καὶ ταῖς γλυκείαι; μαρμαρυγαίς, δη λαδὴ ταῖς αὐτοῦ διδασκαλίαις, οὐ τὴν ἰδίαν μόνον ταύτην τὴν περιώνυμον μητρόπολιν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν δίκην ἡλίου καταυγάσαντος, καὶ τὴν πρὸς Θεὸν, καὶ τὴν πλησίον ἀγάπην εἰς ἄκρον, ὡς οὐδεὶς σχεδὸν τῶν ἁπάντων ἐπιδειξαμέν νου, καὶ ᾠδαῖς ἱεραῖς τοὺς τῶν ἁγίων χορούς, καὶ οίκοθεν καταστέψαντος, ὧν τὸν βίον ἐζήλωκε, καὶ διήνυσε· τῷ δὲ ἀγγελικῷ καὶ σεμνῷ, καὶ θεοειδεί τῶν ἠθῶν, καὶ τῇ ἱλαρᾷ καταστάσει ὅλου τῷ ὄντι θεοφόρου, καὶ ὄντος, καὶ φαινομένου, καὶ ζῆλον Ενα θερμον Ήλιού τις ἄρ᾽ εἴποι τρέφοντος ὑπὲρ τῶν εὐσεβῶν, καὶ πατρικῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων, καὶ καθεκάστην ἀφθόνως τῷ γλυκεί διδασκαλίας ἀρδεύοντος νάματι, καὶ τῷ τῶν λόγων επαγωγῷ καὶ τερπνῷ, καὶ τῇ μελιῤῥύτῳ φθογγῇ πάντας ὥσπερ ἀῤῥήπῳ τινὶ Σειρήνων δυνάμει πρὸς ἑαυτὸν ἕλκυν τος, καὶ παρακατέχοντος, καὶ τῶν παλαιῶν ὥσπερ έκμαγεῖόν τι, ἢ ἐπισφράγισμα, καὶ στήλην εὐσεβείας καὶ ἀρετῆς κανόνα, καὶ Χριστιανικῆς πολιτείας τύο πον τὸν ἑαυτοῦ βίον ἀναδεῖξαι φιλονεικήσαντος, ἐκ τούτων τε τοὺς ἀνθρώπους ἅπαντας, καὶ τοὺς ἄλ λως, ἢ ὡς ἡμεῖς φρονοῦμεν περὶ τὴν πίστιν δοξάζο τας εἰς ἔκπληξιν, καὶ θαῦμα, καὶ ὕμνον, καὶ δοξολογίαν τοῦ μεγάλου Θεοῦ τῶν ὅλων κινήσαντος, αιωνία ἡ μνήμη. Ännon bene lavit suum Æthiopem Eugenicus? Ex scriptis Symeonis, mentita et faisa esse, quæ ille de doctrina et eloquentia tradit, manifesto evincitur. Quis nobis in aliis eum vera dicere asseveraLit? Fides suspecta est. Et ut Thessalonicensium episcoporum series babeatur, exponenda sunt, quæ ex eodem Thessalonicensi Synodico exscripsimus, quæ sunt: Isidori, beata recordationis sanctissimi archi- - Ἰσιδώρου τοῦ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου episcopi Thessalonicensis, qui iustar splendidi sideris gregem suum hunc illustravit suis quotidianis doctrinis et admonitionibus, et æque alque bonus et primus pastor Christus, modis omnibus ovilis curam gessit et longas peregrinationes sustinuit, et quidquid divinum et saluti conducibile videbatur, et sermonibus edocuit, et operibus demonstravit, el vere iis qui ante eum et virtute, et doctrina conspicui fuere, rebus omnibus exæquatus est; perpetua memoria. Gabrielis beatæ memoriam sanctissimi archiepiscopi Thessalonicensis, qui ab infantia ipsa Deo addictus fuit, et in monastico vita iustituto primum locum occupavit, indeque veluti virtutis praemium curationem hujus urbis consecutus, multis operibus, et ad Deum precibus eam conservavit, et præ aliis, quibus spiritualibus donis enituit, mausuetudine et chanitate condecoratus est, et paternum affectum semper erga spiritales filios commonstravit; perpetua memoria. Symeonis beatae recordationis, etc., Gregorii beata recordationis archiepiscopi Thessalonicensis, qui et ante pontificatum inter prinos ejusdem atque ille ordinis numeraἁγιωτάτου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τοῦ δίκην ἀστέρος λαμπροῦ τὴν ποίμνην αὐτοῦ ταύτην κατα φωτίσαντος ταῖς καθ' ἡμέραν ἱεραῖς αὐτοῦ διδασκαλίαις, καὶ εἰσηγήσεσι· καὶ κατὰ τὸν καλὸν καὶ πρῶ τον ποιμένα Χριστὸν τοῦ ποιμνίου πάντα τρόπον. πεφροντικότος, καὶ μακρὰς ὁδοιπορίας υπενεγκόντος, καὶ πᾶν εἴ τι θεῖον, καὶ πρὸς σωτηρίαν ενάγον καὶ λόγοις διδάξαντος, καὶ ἔργοις ενδειξαμένου, καὶ τῷ ὄντι τοῖς ἐπ᾿ ἀρετῇ καὶ σοφίᾳ πρὶ αὐτοῦ διαλάμψασιν ἐξισωθέντος τοῖς ὅλοις, αιωνία η μνήμη. Γαβριὴλ τοῦ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου ἁγιωτά του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του σχεδὸν ἐκ βρέφους τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένου, κάν τῇ μοναδική πολιτείᾳ τὰ πρῶτα σχόντος, κἀντεῦθεν ὡς ἀρετῆς ἔπαθλον τὴν προστασίαν τῆς πόλεως ταύτης ἀναδε ξαμένου, πολλοῖς τε ἔργοις, καὶ ταῖς πρὸς τὸ θεῖον δεήσεσι ταύτην τηρήσαντος, καὶ πρὸς τοῖς ἄλλοις, οἷς ἔσχε πνευματικοίς χαρίσμασι, πραότητι καὶ ἀγάπῃ κεκοσμημένου, καὶ τὴν πατρικὴν εὔνοιαν ἀεὶ πρὸς τὰ πνευματικὰ τέκνα ἐνδεικνυμένου, αίω νία ἡ μνήμη. Συμεὼν τοῦ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει, καὶ τὰ ἑξῆς. Habes supra. Tum sequitur: Γρηγορίου, τοῦ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου ἀρχιεπισκόπου

NOTITIA. Θεσσαλονίκης, τοῦ καὶ πρὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἐν Λ tus, prius sibi concreditum ovile recte pavit et τοῖς πρώτοις μὲν τῶν ὁμοταγῶν ἐνταῦθα τελοῦντος, conservavit, post vero hujus urbis excidium, in τὸ δὲ ἐμπιστευθὲν αὐτῷ πρότερον τοῦ Χριστοῦ ποί- sacrum illius thronum evocatus, nihil quod ad μνιον καλῶς ποιμάναντος καὶ φυλάξαντος, μετὰ illum stabiliendum faceret, modo quo poteral, τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως ταύτης εἰς τὸν ἱερὸν αὐτῆς prætermisit, gradibusque sacris clerum hunc fere θρόνον μετατεθέντος, καὶ μηδενὸς τῶν εἰς σύστασιν universum decoravit, rursumque publice et privaταύτης ἡμεληκότα, οἷς ἐδύνατο τρόποις, βαθμοῖς τε tim in necessitatibus erumpentibus auxilia opemἱεροῖς τὸν κλῆρον τοῦτον σχεδόν πάντα τετιμηκότος que ferebat diligenter, omnibus condonandum suis καὶ αὖθις, καὶ κοινῇ, καὶ ἰδίᾳ πᾶσι πρὸς τὰς ἐπερ- actionibus, ut divina lex pracipit edocebat: semiχομένας ἀνάγκας καὶ βοηθοῦντος καὶ συνεργοῦντος piterna memoria. Niphonis sanctissimi nostri Doἀέκνων, καὶ τὸ ἀφιέναι πᾶσιν ἔργοις αὐτοῦ κατὰ mini Metaphrasis Thessalonicensis, Hypertini alτὸν θεῖον νόμον δεικνύντος, αιωνία η μνήμη. Νίφω que Exarchi universæ Thessaliæ, multi anni. νος τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ θειοτάτου, τοῦ μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, πολλὰ ἔτη. Quæ de Niphone hic dicuntur erant postrema in illo codice et alia manu exarata, ut hinc colligatur eo ipso tempore Niphonis scripta fuisse, et præcipue cum multos annos precatur, non æternam memoriam, quod pro mortuis acclamatur, commemorat. In elogio Gabriells in margine adnotatum erat Σvμεών, Symeon, vel Symeonis: et si pon fallit conjectura, Symeon iste, de quo verba facimus, illius auctor fuit, quemadmodum Symeonis elogium Eugenicus dictitavit. Vixit itaque Symeon ante captam ab Amurate Thessalonicam, et ante excidium illius urbis sex menses fato functus est: illi post ca - plam successit Gregorius. Capta autem est Thessalonica ab Amurate anno ab orbe condito 6938, Christi 1430. Joannes Anägnosta oculatus rerum testis Narratione de postremo excidio Thessalonicnsi: Εννάτην ἦγε καὶ εἰκοστὴν ὁ Μάρτιος τότε· ἔτος δὲ τριακοστὸν ὄγδοον πρὸς τῷ ἐξακισχιλιοστῷ ἐννακοστῷ ἐνειστήκει: Diem aperiebat mensis Martius nonum et vicesimum anni sex pillesimi nongentesimi tricesimi octavi. Hinc videas, quantuni fallatur Historie politicæ auctor apud Martinum Crusium et cum eo Leunclavius, Jacobus Pontanus Notis in protovestiarium et alii, qui Thessalonicæ oppugnatiorem ad annum Christi 1431 referunt. Alii majori Anachronismo ad 32, primum Lauratis adventum cum urbem oppressit, cum secundo confundentes; post enim annos duos in eamdem rediit, et quidquid post expugnatam urbem beneficus Christianis concessit, hoc secundo maligne admodum pervertit et in pessimum statum res commutavit. Fuit Symeon animo virili, præsentique, qui nec præmiis oblatis ab Amurathe Thessalonicensibus, nec minis in eam sententiam duci potuit, ut Græci ejectis Latinis in deditionem Amuratis concederent, ideoque a malevolis acrius accusatus. Rem plurious' prosequitur idem Anagnosta, cujus, cum rarus sit nec omnibus obvius, verba licet prolixiora hic apponain. Οὕτως οὖν ἡμῖν ἔχουσιν, ὅσαι τε ὧραι μυρία τὰ χαλεπὰ φέρουσι, καὶ τὴν σωτηρίαν ἀπαγορεύουσι, κακὸν ἐξαίφνης ἐπῆλθεν ἕτερον. Το δ' ὧν ἡ τοῦ και τοῦ ποιμένος, καὶ κατὰ τὸν πρῶτον ποιμένα τὴν ψυχὴν ἐφ' ἑκάστης ἀφειδῶς ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου τι θέντος, κατὰ θεῖον βούλημα τελευτή· ἐν καλῷ μὲν ἐκείνῳ γεγενημένη, βλάβος δ' ἡμῖν ἐπενεγκοῦσα πολύ, τῶν ἐκείνου λιτῶν πρὸς Θεὸν στερηθεῖσιν, αἷς ἐσωζόμεθα. Ὅτι σὲ κατὰ θείαν αὕτη βούλησιν ἦν, ἄκουε τοῦ φανέντος τῷ μακαρίῳ περιόντι κατ' διαρ ἐκείνῳ. Εδοξε πρὸ τοῦ τὴν πόλιν τῷ πολέμῳ ληφθῆναι οἶκόν τινα λαμπρόν εἰσιέναι καὶ παμμεγέθη, περισκοπεῖν τε αὐτὸν κατὰ μέρος, καὶ θαυ μάζειν αὐτοῦ τό τε κάλλος καὶ μέγεθος. Ἐν τούτῳ δ' ὄντι φωνὴν ἔξωθεν ἐνεχθῆναι, λέγουσαν, «Ὁ μὲν οἶκος οὗτος, οὗ τὰ καθ᾽ ἕκαστον, ὦ δέσποτα, ὡς λίαν λαμπρὰ καὶ ὡραία θαυμάζεις περιαθρών, πίπτει τὸ τάχος· καὶ ἵνα μή σε καλύψῃ πεσών, έξιθι τούτου ταχέως.» Οὕτως εἶχεν ἡ ὄψις· καὶ εἰς ἔργον ἧκεν οὐκ εἰς μακράν· ἐκεῖνος μὲν γὰρ, ἵνα ἀναφανή δίκαιος, καὶ τῶν πολλῶν τῆς ἀρετῆς ἐκείνου καμάτ των λάβῃ τὰς ἀντιδόσεις, εἰκότως οὕτω, καὶ πρὸ τῆς κοινῆς συμφοράς, πρὸς ἐν ἐπόθει Κύριον ἐξε δήμησεν. Οὐ γὰρ δίκαιον τοῦτο παρὰ Θεοῦ κέκριτο, τοιούτων ἵνα κακῶν πεῖραν σχῇ, καὶ κοινωνήσῃ τῶν Cum itaque res nostræ ita se haberent, et singula momenta innumeras prope noxas iuferrent, deque salute desperaremus, malum alul repente irrupit, et validiorem adamante animum disjiI ciens, boni scilicet pastoris, et æque ac primus pastor quotidie profuse animnant ponentis, divino consilio obitus, illi quidem fortunate succedens, nobis vero damna eaque ingentia importans, qui illius ad Deum precibus, quibus saluti nostre providebatur, privamur. Et divino consilio illum contigisse conjicies ex illis quæ illi adhuc superstiti inter somniandum evenerant. Visus est sibi, antequam urbs bello concideret, domum præclaram et maximam ingresso, singulas illius partes - inspicere, et decora, et magnitudinem usg' opere demirari. His intentum vocem defuris advenientem inaudisse. c Domus bæc, cujus partes singulas illustres atque venustas consideraus admiraris, tutum concidet, et ne te sua ruina opprimat, quam cito foras eripe te. › Visum boc effectu non multe post comprobatum est. life etenim, ut justus appareret, et virtutis suæ multorum laborum præmia referret, sic, uti par erat et ante commune infortunium ad Deum, quem tantopere concupiverat migravit. Neque euim justum apud Deum reputa ac-

SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. νου, καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι, το Σολομῶντος είν πεῖν· ἡμεῖς δὲ κακίας γέμοντες ὅλως καὶ ὀπίσω τῶν ἐνθυμημάτων της καρδίας ἡμῶν τῆς πονηράς. Τοῦτο δὴ τὸ τοῦ Ἱερεμίου, πορευόμενοι· καὶ κατὰ τὸν πάλαι γογγυσταὶ τυγχάνοντες Ισραήλ, κατὰ τὴν ἡμετέραν ἐπιθυμίαν ἀπολαύειν όπως οὐκ ἔχομεν τῶν πραγμάτων, δικαίω; οὕτω πεπραγαμεν δυστυ - χέστατα, καὶ τούτου τἀνδρὸς ἐστερήμεθα, μόνου του ριλειφθέντος ἐν τοιούτοις καιροῖς καὶ τοσούτοις άνιαροῖς παραμύθιον. Πάντες γὰρ ὥσπερ τινὰ δύναμιν ζωτικὴν ἐν ἡμῖν ἐνομίζομεν τοῦτον, καὶ τὴν τελευτὴν ἐκείνου μηδὲν ἄλλο νομίζειν εἴχομεν, ἢ τῆς ἐφ' ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ δικαιοτάτης παιδείας οἷον προοί μιον. Τοῦτο τῶν κατειπεῖν ᾑρημένων ἐκείνου σα φέστατος έλεγχος, καὶ τοὺς ἀδικίαν κατ' ἐκείνου λαλοῦντας, ὅτι μὴ προδοσίαν ἐσκέψαντο, μηδὲ τῶν σφίσι. δοκούντων συνιέντας βαθύτερον ἐνδίκως ἐπιστομίζει· οἶμαι γὰρ ἐγώ, δεῖξαι βουληθεὶς ὁ Θεός, οἷος μὲν ὁ ἱερὸς ἐκεῖνος ἀνὴρ, καὶ τίνων ἄξιος ἦν, οἷοι δ᾽ ἡμεῖς, καὶ τίνας εἰσπραχθῆναι δίκας δίκαιος ἦμεν, διὰ τοῦτο τὰ καθ' ἑκάτερον μέρος οὕτως ψκ νόμησε συμφερόντως. Τούτου οὖν τοῦ δεινοῦ, τῆς τε λευτῆς ἐκείνου φημί, προστεθειμένου τοῖς ἄλλοις, καὶ πάντων τῶν ἐν τῇ πόλει ἀνδρῶν, γυναικών, παίδων, Λατίνων τε καὶ αὐτῶν Ἰουδαίων ἐλεεινῶς πρὸς ἀλλήλους δεομιλούντων, καὶ τὰ μὲν ἀλλ' ὅσα τούτους επίεζε δηλονότι τῇ λήθη παραπεμπόντων, τὴν τοῦ ποιμένος δὲ στέρησιν ἐπὶ νοῦν λαμβανόντων, καὶ συνεχῶς προφερόντων, τῆς τοῦ Θεοῦ τε παιδείας, ὡς προὔφην, καὶ τῆς γεγενημένης ἁλώσεως, καὶ λεγόντων σημείον τοῦτο, καὶ πιστευόντων... Et infra: 'Αλλ' ἐνταῦθα μικρὸν ἐρήσομαι τοὺς κατηγοροῦντας τοῦ δεῖνος, καὶ τῆς δεῖνος. Ποῦ ποθ' ὑμεῖς ἦτε, ἔθ' ὁ Μουράτης τὰ τοιαῦτα ὑπέσχετο; Οὐκ ἐν τῇ πόλει καὶ αὐτήκοοι τῶν κηρυττομένων; Πῶς οὖν οὐκ ἐχρή σασθε τῷ λογισμῷ; Πώς & διανοεῖσθε οὐκ εἰς πέρας ἠγάγετε; Πῶς & τῶν ἄλλων κατηγορείτε μὴ πεπραχότων, ὑμεῖς οὐκ ἐπράξατε, καιροῦ καλοῦντος, καὶ τῶν ἀπειργόντων οὐκ ὄντων; τότε γὰρ ποιμὴν οὐκ ἦν· μῆνας γὰρ εἶχεν ἐξ γενόμενος ἐξ ἀνθρώπων· οὐδὲ ἀραὶ, οὐδ' όσ' ἕτερ' ἀπαριθμεῖτε. Τί λοιπὸν τὸ κωλύσαν ἡμᾶς ἦν, ἢ τίνος ἔργον, ὅσα συμβέβηκεν; Οὐδενὸς πᾶς τις ἂν εἴποι λογιζόμενος εὐσεβῶς, ἡ batur, similium maloruin eum participem Geri. ἴσων ἡμῖν ἀνόμοιος γὰρ ἦν τοῖς ἄλλοις ὁ βίος ἐκεί Vita siquidem illius non erat aliis similis, el semitæ diversæ, nt cum Salomone loquar. Nos vero improbitate plane repleti, in cagitationibus cordis nostri pessimi ambulantes, ut Jeremias inquit, et perinde atque antiquus Israel, murmurantes, u nobis allubescit, rebus non succedentibus jure merito mala, et solida calamitate mactainur, et Lali viro orbamur, qui solus aflictissimis hisce temporibus et in tantis rerum discriminibus solatium remanserat. Omnes siquidem eum, uti vitalem in nobis facultatem reputabamus, ¡llius mortem tantummodo ducebamus adversus nos justissima Numinis punitionis exordium. lioc eos redarguit apertissime, qui indigna dicta în eum ingerunt et infamia ouerant, quod proditionem " non suaserit, et quod eos propriis consiliis altius quidpiam meditantes in se, represserit. Opinor equidem ego, cum vellet Deus, ut omnibus innotesceret, quis vir ille sacer esset et quorum diguus, qui vero nos et quibus penis obnoxii, qui bus miseriis juste excruciandi, id propter res utriusque, in rem utrique disposuisse. Itaque tam diro malo, obitu nempe illius adnexo et omnibus in civitate viris, mulieribus, pueris, Latinis, Judæis quoque ipsis miserandum in modum sermoues conferentibus, et reliqna omnia, quæ eos tum afligebant, e memoria deponentibus, pastoris tantum privationem in mentem revocantibus et sape sæpius proferentibus, asserentibusque, ut jam innui, et non temere eredentibus, indicium illud esse et divinæ punitionis et subsecuti excidii, etc... Sed cum huc perveuerim, paucis compellabo hujus, alteriusve insimulatores. Ubinam eratis vos, cum hæc Murates offerret? Nonue in urbe, el vestris ea auribus usurpastis? Qua igitur ratione cogitatis usi non estis? Quare de quibus alios iucusatis, quod non feceriut, vos ipsi occasione premente, et nulio impediente non perfecistis? Tum cuim nullus pastor erat. Namque aute sex menses inter vivos esse desicrat: neque diræ erant, nec alia, quæ vos recensetis et per digitos exacte numeratis. Quid igitur vobis impedimento fuit? aut cujus opus eventus? Nullius, quilibet respondebit, pic rem computans, quam nostra improbitatis, τῆς ἡμῶν ἁμαρτία; ἑκάστου τὸν ἀόργητον εἰς ὀργὴν quæ ab iracundia liberum Deum in iracundiaw movil et ad nostri punitionem, qui incorrecte labimur, excitavit, ut ad nosmetipsos redeuntes in posterum sapiamus. Quod si quis ante acta tempora commemorans iterum nobis opponat, et Pastori causam appingat, qui dedare se volentibus, etiam sententia dicta contradixit, Insanientis cogitationes suscipit. Primum enim non addecet poutificem rerum militarium jura, et hunc quidem tyrannorum more principatu pellere, illum contra in possessionem immittere, et mutationuin et cædium, necnon damnorum, quæ dum rerum status immutatur, eveniunt, auctorem esse. Nequeaim ipse in teammicum, sed in sacerdotale et mitis καθ᾿ ἡμῶν κινησάσης, παιδείαν ἡμῖν ἐπενεγκεῖν, πταίουσιν ἀδιόρθωτα, ἵνα γοῦν ἑαυτῶν γενόμενοι καὶ τοῦ λοιποῦ σωφρονίσωμεν. Εἰ δέ τις τῶν πρὶν ἀπομνημονεύων χρόνων, καὶ πάλιν ἡμῖν ἀντιλέγῃ. καὶ τῷ ποιμένι τὴν αἰτίαν ἐπάγῃ, τοῖς προδεδόσθαι ἐθέλουσι μὴ τὰ ἴσα φρονήσαντι, καὶ βουλευσαμένῳ, μεμηνότος οἶμαι, κέκτηται λογισμούς. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐ τοῦ σχήματος τοῦ ἀρχιερέως στρατηγικών πραγμάτων ἀντιλαμβάνεσθαι, καὶ τὸν μὲν τυραννι· κῶς ἐξωθεῖν τῆς ἀρχῆς, τὸν δὲ ἀντεισάγειν, καὶ πραγμάτων, καὶ φόνου; και ζημιών, τούτων δὴ τῶν ἐν ταῖς ἐναλλαγαῖς τῶν ἀρχῶν συμβαινόντων, αἴτιον δείκνυσθαι. Οὐ γὰρ ἐπὶ θρόνον αὐτὸν καθίζουσι το φαντικόν, ἀλλ' ἐπὶ θρόνον ἱερατικών, και Δεσπότου