Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 677–678page 1 of 31
PG 157:677Ἐν τῷ αὐτῷ Μιλίῳ Σοφίας τῆς γυναικός του στίνου τοῦ μετὰ τὸν μέγιστον Ἰουστινιανὸν, καὶ Αραβίας θυγατρός αὐτῶν, καὶ Ἑλένης ἀνεψιάς αὐτῶν εὐμορφοτάτης πάνυ, κεχρυσωμένη Αρκαδίου καὶ Θεοδοσίου υἱοῦ αὐτοῦ ἐν τοῖς πλησίον Θεοδοσίου στήλης τοῦ πατρὸς ἀμφότεραι ἐφ' ἵπποις· ὅτε καὶ σιτηρέσια ἐδόθη πολλά, ἐξαιρέτως δὲ τῷ Πρασίνων μέρει, κράζοντος του δήμου, Ο γένος Θεοδοσίου Κωνσταντῖνον ἐνίκησεν. Ἐν τῷ τοῦ παλατίου τριβουναλίῳ, Εὐδοκίας γυναικὸς Θεοδοσίου τοῦ ἐγγόνου Θεοδοσίου Μαρκιανού τε καὶ Κωνσταντίνου· ἔνθα καὶ ὀρχήσεις πλείσται ἕως Ἡρακλείου, τοῦ τε Βρασίνου καὶ Βενέτου μέρους γεγόνασιν. ΠΕΡΙ ΘΕΑΜΑΤΩΝ Θέαμα α'. Το εν τῇ βασιλική κινστέρνᾳ τῇ χρυσορόφῳ ἀνδρείκελον, χρυσέμβανον αγαλμα υπάρχον (Ενθα τ' Εξαμον Ηρακλείου τοῦ βασιλέως κατεσκευάσθη) τὸ γονυκλινές, Ἰουστινιανοῦ ἐστι, τοῦ κατὰ τὸ δεύτερον τὴν Κωνσταντινούπολιν τυραννήσαντος, καὶ πλησίον αὐτοῦ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἀδελφῆς Βουτήρου Γλαβάρου μετά την ήτταν Τιβερίου Καὶ 'Ελένης ἀνεψιᾶς αὐτῶν. αὐτοῦ αυτ της. καὶ 'Αραβίας τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ καὶ Ελένης ἀνεψιᾶς αὐτοῦ. 1, καὶ ᾿Αράδας τῆς θυγατρός αὐτοῦ, καὶ Ἑλένης ἀνεψιᾶς αὐτῆς. Παρ. 2, Αβίβας. καὶ Αραβίας τῆς Αυγατρὸς αὐτῆς, καὶ Ἑλένης τῆς ἀνεψιᾶς αὐτῆς. αὐτῶν. Τοῦ ἐγγόνου Θεοδοσίου. του Εγγονος Θεοδοσίου, Τοῦ ἐγγόνου η Περὶ θεαμάτων. περὶ τῶν ἑπτὰ θεαμάτων τοῦ κόσμου, θεάματα ἔργα περιφανέστατα. Τὸ ἐν τῇ βασιλικῇ κινστέρνᾳ τῇ χρυσο τὸ ἐν τῇ βασιλική στρᾷ της χρυσορόφου, Εἰς δὲ τὸν τῆς βασιλική, χρυσορόφον ἐπίσω τοῦ Μιλίου, ἦν ἀνδροείκελον ἄγαλμα χρυσέμβατον, ἔνθα ἦν τὸ Εξαμον Ηρα κλείου τοῦ βασιλέως καὶ γενυκλινὲς Ἰουστινιανού τοῦ τυράννου, Τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἀδελφῆς Βουσίρου Γλαβάρου. τῆς ἀδελφῆς, ή Βουσήρου Γλια βάρου, Πάντα οὖν οὐκ ἐλίγα ἐκεῖσε εδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ τοῦ τυράννου καὶ τῆς γυναικὸς τὰ ἀγάλματα. δυ
ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC E.
De aliis statuis quæ in Milliario positæ erant.
Ἐν τῷ αὐτῷ Μιλίῳ Σοφίας τῆς γυναικός του- In eodem Milliario, Sophia uxoris Justini, Justiστίνου τοῦ μετὰ τὸν μέγιστον Ἰουστινιανὸν, καὶ
Αραβίας θυγατρός αὐτῶν, καὶ Ἑλένης ἀνεψιάς
αὐτῶν εὐμορφοτάτης πάνυ, κεχρυσωμένη
Αρκαδίου καὶ Θεοδοσίου υἱοῦ αὐτοῦ ἐν τοῖς πλησίον
Θεοδοσίου στήλης τοῦ πατρὸς ἀμφότεραι ἐφ'
ἵπποις· ὅτε καὶ σιτηρέσια ἐδόθη πολλά, ἐξαιρέτως
δὲ τῷ Πρασίνων μέρει, κράζοντος του δήμου, Ο
γένος Θεοδοσίου Κωνσταντῖνον ἐνίκησεν.
niani maximi successoris, et Arabiæ filiæ eorum,
atque Helenæ formosissimæ neptis corum statua
auro obducta. Arcadii item et Theodosii ejus filii
hand procul statua Theodosii patris, ambæ equestres, in quarum dedicatione annonæ largitio splendida fuit, iis maxime qui Praginæ factionis erant,
a clamante poputo, Theodusët soboles Constantinum
vicht.
De statuis quæ in tribunali palatii erecta erant.
Ἐν τῷ τοῦ παλατίου τριβουναλίῳ, Εὐδοκίας
γυναικὸς Θεοδοσίου τοῦ ἐγγόνου Θεοδοσίου
Μαρκιανού τε καὶ Κωνσταντίνου· ἔνθα καὶ ὀρχήσεις πλείσται ἕως Ἡρακλείου, τοῦ τε Βρασίνου καὶ
Βενέτου μέρους γεγόνασιν.
ΠΕΡΙ ΘΕΑΜΑΤΩΝ
Θέαμα α'.
Το εν τῇ βασιλική κινστέρνᾳ τῇ χρυσορόφῳ
ἀνδρείκελον, χρυσέμβανον αγαλμα υπάρχον (Ενθα
τ' Εξαμον Ηρακλείου τοῦ βασιλέως κατεσκευάσθη)
τὸ γονυκλινές, Ἰουστινιανοῦ ἐστι, τοῦ κατὰ τὸ
δεύτερον τὴν Κωνσταντινούπολιν τυραννήσαντος,
καὶ πλησίον αὐτοῦ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἀδελφῆς
Βουτήρου Γλαβάρου μετά την ήτταν Τιβερίου
In tribunali palatii Eudociæ uxoris Theodosii
alterius Theodosii nepotis, item Marciani et Constantini statu collocake erant. Ubi etiam sallationes plurimæ Prasinæ et Venetæ factionis ad
Heraclii usque tempora perstiterunt.
166 DE SPECTACULIS.
Spectaculum 1.
Simulacrum auro obductum in Basilica Cisterna
auro laqueata (ubi Heraclii imperatoris Examum
constructum est) virik specie in genua provolutum,
Justiniani est, secundo Constantinopoli tyrannidem
exercentis, ac prope euum uxoris ejus, sororis Buseri Gliabari, devicto Tiberio Apsimare; quando
et Philippicus 167 eodem ipso in loco Basilica
Anselmi Bandurii notæ.
ponit Anonymus noster, scilicet in medio crucis
erat catena clausa, atque magice consecrala, ut
nimirum, quousque illa catena integra maneret,
urbs omnium gentium victrix esset, et ab hostium
incursionibus libera; ita nt eam nec adire nec
lædere possent; sed statim quasi victæ retroce
derent. Quis vero hæc superstitiosa et pene ethnici
rius non videt?
Καὶ 'Ελένης ἀνεψιᾶς αὐτῶν. lla restituimus; ommes siquidem mss. habent αὐτοῦ νel αυτ
της. Colinus καὶ 'Αραβίας τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ καὶ
Ελένης ἀνεψιᾶς αὐτοῦ. Cod. Reg. 1, καὶ ᾿Αράδας
τῆς θυγατρός αὐτοῦ, καὶ Ἑλένης ἀνεψιᾶς αὐτῆς.
Παρ. 2, Αβίβας. Suidas vero, καὶ Αραβίας τῆς
Αυγατρὸς αὐτῆς, καὶ Ἑλένης τῆς ἀνεψιᾶς αὐτῆς.
Chronographus item noster nonnibil diverse. At
quidem utrobique legendum puto αὐτῶν. Helen:
quippe fila fuit Baduarii Caropalat et Arabiæ,
Justin Junioris et Sophia titiæ. Neptis itaque fuit
Helena utriusque, men vero consobrina, ut vertit,
Lambeeins.
Τοῦ ἐγγόνου Θεοδοσίου. Male Combefisins
lexit του Εγγονος Θεοδοσίου, et pejus interpretatur:
In palatii tribunali statue collocate erant Endocin
xoris Theodosii, et ipsius Theodosii, et Marciani,
etc. Τοῦ ἐγγόνου lego et sie interpretatus sum: 1η
tribunali palatii Eudocia uxoris Theodosii, alterius
Theodosii nepotis, item Marciani, etc.
Περὶ θεαμάτων. Pluto Byzantinus scripsit
περὶ τῶν ἑπτὰ θεαμάτων τοῦ κόσμου, hoc est, ut
interpretatur Vitruvius, de septem orbis spectaculis.
A. Gellius item lib. x, cap. 18, septem omnium
terrarum spectacula vocat. Ai apud Chronographum
et Codinuin θεάματα dicuntur simulacra et statue,
et calera id genus ἔργα περιφανέστατα.
Τὸ ἐν τῇ βασιλικῇ κινστέρνᾳ τῇ χρυσοpoco. Ita quoque Lambecius et Combefisius legunt; corrupta enim in ms. habetur, τὸ ἐν τῇ
βασιλική στρᾷ της χρυσορόφου, clc. Anonymus
vero noster ita habet: Εἰς δὲ τὸν τῆς βασιλική,
χρυσορόφον ἐπίσω τοῦ Μιλίου, ἦν ἀνδροείκελον
ἄγαλμα χρυσέμβατον, ἔνθα ἦν τὸ Εξαμον Ηρα
κλείου τοῦ βασιλέως καὶ γενυκλινὲς Ἰουστινιανού
τοῦ τυράννου, etc., il est, In ea parte ipsius basilica
pone Milliarium, quæ aureo laqueari operta est,
stahal sta'ua virilis ¡naurata, ubi etiam visebatur
Exemam Heraclii imperatoris, ac genuflexa Justi
niani tyranni statua, etc. Igitur præter statuam
Justiniani genuflexam stabat altera auro obducta.
Τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἀδελφῆς Βουσίρου
Γλαβάρου. Perperam haee Combefisius legit et
interpretatur, ac prope eum, uxoris ejus et sororis,
uxoris Buseri Gliabari. Putat quippe legendin, xxl
τῆς ἀδελφῆς, πou Chagani, sed vel ipsius Justiniani, vel Theodore ejus uxoris, ή Βουσήρου Γλιαβάρου, quæ uxor fnisset Buseri Gliabari; coque,
inquit, forsitan nomine statuam meruisset, quod
cum sorore fratris insidias marito detexisset. At
nou animadvertit vir doctus hanc conjecturam non
colerere subsequentibus: siquidem paulo infra
habet Chronographus: Πάντα οὖν οὐκ ἐλίγα ἐκεῖσε
εδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ τοῦ τυράννου καὶ τῆς γυναικὸς
τὰ ἀγάλματα. Ego vero nullam medicinam adhi
bendam esse puto, ubi nullus adest morhus; sicquo
interpretatus sum, ac prope cum uxoris ejus, δυ
Toris Buseri Gliabari. Bis quippe uuptias infisse
Justinianum Rhinotmetum constat: at prioris
uxoris ex qua libam procreavit, nomen ac familiar
non produnt scriptores. Altera fuit Theodora,
Buseri, vel ut alii scribunt, Busiri Chazaroram
chagani se ducis filia, quam tum demum duxit
cum in exsilio agens, paulo antequam imperium
reciperet, ad eumdem Chaganum, insidiis Chersonitarom petitus, profugit. Verum cum Chaganum
una cum Apsimaro sibi insidias struere comperisset, ab eo clam discedens, filiam patri remisit, sed
hand din post recuperato imperio Terbelis Bulga -
rorum principis ope uxorem cum filio Tiberio in
urbem revocat, utramque corona donat. Vide S.
Niceph. CP Breviar. hist. pag. 121 et seqq. edi-
col. 679–680page 2 of 31
PG 157:679τοῦ Ἀψιμάρου· ὅτε καὶ Φιλιππικὸς ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ τῆς χρυσορόφου βασιλικῆς ἀπεδοκιμάσθη Τερβελὶ τοῦ Βουλγαρίας ἐκεῖσε πολλάκις και θήσαντος, καὶ Γλαβάρου Χαζάρου· πάντα οὖν οὐκ ὀλίγα ἐκεῖσε ἐδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ τοῦ τυράννου καὶ τῆς γυναικὸς τὰ ἀγάλματα. Ἐν οἷς ἐλέφας ίσταται παμμεγέθης, ὡς οἱ θηριοδέκται ἡμῖν ἐβεβαίωσαν, μὴ γενέσθαι ἐπάνω αὐτοῦ τὸ μέγεθος τῶν ἐλεφάν των· τῶν δὲ μεγάλων ἕως οὕτως. Ὁ ἐλέφας ὑπὸ Σεβήρου τοῦ Καροῦ Ἕλληνος ἐτυπώθη θέαμά τι, κατὰ τὴν παράδοσιν. Ἐν γὰρ τῇ αὐτῇ χρυσορόφο βασιλικῇ τὸν ἐλέφαντα παραμένειν εἰς θέαμα ἐξαι. σιον. Ορον γὰρ εἶναι πρὸς τοῦ μέσου; τῶν ἀναβαθμῶν τῶν οβ' ἔλεγον, ἔνθα καὶ σχολὴ φυλαττόντων πόλιν. Ἐν αὐτῷ δὲ φασὶ τὸν ἐλέφαντα πο ραμένειν Καρκινήλῳ ἀργυροκόπῳ ἐν πλαστοῖς ζυ γοῖς τὴν πράσιν ποιουμένῳ· ὥστε διατρέφοντα τὸν ἐλέφαντα, φασὶν, ἀπειλεῖν, ὅτι καὶ ἐπορθείτο τούτου τὸ οἴκημα· καὶ πολλάκις διαβεβαιωσαμένου θάνατον τῷ θηριοτροφῳ, εἰ μὴ τοῦτον κρατήσειεν αὐτὸς δὲ διὰ τὰς βαγύλας Ελαιοφόρους κρατῆται οὐκ ἐνεδίδου· δν καὶ φονεύσας δ, αὐτὸς ζυγοπλάστης, τῷ ἐλέφαντι εἰς βρῶσιν προέθηκε τοῦ δὲ θηρίου ἀτιθάσσου ὄντος, καὶ αὐτὸν ἐξηνάλω σεν. Ο καὶ Σεβῆρος ἀκούσας, Ουσίας τῷ θηρίῳ οὐκ Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ τῆς χουσορόφου βασι λικῆς ἀπεδοκιμάσθη. γενέ θλιον τῆς πόλεως τὸ γενέθλιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τερβελὶ τοῦ Βουλγαρίας ἐκεῖσε, Τῶν δὲ Βουλγάρων ἄρ χοντα Τέρβελιν ἔξω τείχους Βλαχερνῶν σκηνούμενον πολλά φιλοφρονησάμενος, τέλος παραγενόμενος πρὸς αὐτὸν χλαμίδα τε περιβάλλει βασιλικήν, καὶ Καίσαρα αναγορεύει. Καὶ συμπάρεδρον ποιησάμενος προσκυνεῖσθαι σὺν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐκέλευε. Καὶ πλεῖστα παρασχόμενος δῶρα πρὸς τὰ ἑαυτοῦ ἐξέπεμπε. "Ορον γὰρ εἶναι πρὸς τοῦ μέρους, Ορον γὰρ εἶναι πρώτου μέρους, ἔθο; γὰρ, τὰ τοῦ φόρου παρ' αὐτοῖς φυλάττεσθαι 'Εν πλαστοῖς ζυγοῖς. ἐν πλατῦς. ἐναντίοις ζυγοῖς: ζυγοπιά στης Κρατήσειν. κρατήσει
INCERT AUCTORIS
auro laquedim abrogatus est: ubi plerumque Ter- 6 τοῦ Ἀψιμάρου· ὅτε καὶ Φιλιππικὸς ἐν αὐτῷ τῷ
belis Bulgaris Gliabarus et Chazarus· sederunt. τόπῳ τῆς χρυσορόφου βασιλικῆς ἀπεδοκιμάσθη
Ibi non paucă pacte pecuniæ datæ sunt, quo loco Τερβελὶ τοῦ Βουλγαρίας ἐκεῖσε πολλάκις και
item tyranni et uxoris ejus statuæ sunt, luter quas θήσαντος, καὶ Γλαβάρου Χαζάρου· πάντα οὖν οὐκ
stat elephas tantæ magnitudinis, ut asserentibus ὀλίγα ἐκεῖσε ἐδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ τοῦ τυράννου καὶ
belluarum custodibus nullus majore nole elephas τῆς γυναικὸς τὰ ἀγάλματα. Ἐν οἷς ἐλέφας ίσταται
reperiatur. Elephas autem ille a Severo Garo Grae παμμεγέθης, ὡς οἱ θηριοδέκται ἡμῖν ἐβεβαίωσαν,
co effictus est ad spectaculum, ut aiunt. In illa μὴ γενέσθαι ἐπάνω αὐτοῦ τὸ μέγεθος τῶν ἐλεφάν
quippe Basilica auro laqueata statutum fuerat ut των· τῶν δὲ μεγάλων ἕως οὕτως. Ὁ ἐλέφας ὑπὸ
elephas consisteret ad ostentum singularissimum. Σεβήρου τοῦ Καροῦ Ἕλληνος ἐτυπώθη θέαμά τι,
Collem enim esse aiebant ante partem graduum κατὰ τὴν παράδοσιν. Ἐν γὰρ τῇ αὐτῇ χρυσορόφο
octoginta duorum, ubi et schola custodum urbis βασιλικῇ τὸν ἐλέφαντα παραμένειν εἰς θέαμα ἐξαι.
excubabat. Ili, ut narratur, Carcinelo argentario, σιον. Ορον γὰρ εἶναι πρὸς τοῦ μέσου; τῶν
iniquis lancibus vendenti, elephas molestiam crea- ἀναβαθμῶν τῶν οβ' ἔλεγον, ἔνθα καὶ σχολὴ φυλατ
lat, ita ut ille gubernatori elephanti plerumque τόντων πόλιν. Ἐν αὐτῷ δὲ φασὶ τὸν ἐλέφαντα πο
interminatus sit, additis etiam necis 'nferendæ
ραμένειν Καρκινήλῳ ἀργυροκόπῳ ἐν πλαστοῖς ζυminis, nisi elephantum, qui sibi tabernam everte- γοῖς τὴν πράσιν ποιουμένῳ· ὥστε διατρέφοντα
bat, cohiberet. Ille vero quod oleumn conveheret, τὸν ἐλέφαντα, φασὶν, ἀπειλεῖν, ὅτι καὶ ἐπορθείτο
elephanto imperare non poterat. Quem tandem τούτου τὸ οἴκημα· καὶ πολλάκις διαβεβαιωσαμένου
occisum iniquus argentarius, elephanto deva- θάνατον τῷ θηριοτροφῳ, εἰ μὴ τοῦτον κρατή
randum apponit. Bestia vero non·lum cicurata,
σειεν αὐτὸς δὲ διὰ τὰς βαγύλας Ελαιοφόρους
illum quoque interemit. Quo andito Severus,
κρατῆται οὐκ ἐνεδίδου· δν καὶ φονεύσας δ, αὐτὸς
hostias bestiae non paucas obtulit: atque eo ipso ζυγοπλάστης, τῷ ἐλέφαντι εἰς βρῶσιν προέθηκε
loco confecta statua fuit, ubi etiam Hercules mul- τοῦ δὲ θηρίου ἀτιθάσσου ὄντος, καὶ αὐτὸν ἐξηνάλω
tis hostiis et sacrificiis cultus fuerat. Uique nullo σεν. Ο καὶ Σεβῆρος ἀκούσας, Ουσίας τῷ θηρίῳ οὐκ
Anselmi Bandurii notæ.
་
tionis Petavianæ; Theoph. pag. 314. Hinc corrigendi sunt Anonymus noster et Codinus cæterique
recentiores, qui, cum de S. Anna Deuteron cognominata loquuntur, Justinianum Rhinoimetum profugisse ad Terbelim Bulgarorum principem perbibent, qui filiam suam Theodoram ipsi in uxorem
dedit, et insuper quindecim rillia militum subministravit; nam non Terbelis Bulgarorum principis
filiam Theodorain fuisse, sed Buseri Chazarorum chagani sorrein satis constat ex laudato S.
Nicephori loco, necnon Theophane ac Chronographo,
Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ τῆς χουσορόφου βασιλικῆς ἀπεδοκιμάσθη. Philippicus, cum lieunium
et menses aliquot inperasset, ipso die natalis urbis
editis Circensibus ludis, post prandium in palatio
aneridians a conjuratis capitur, et ad Circum duclus orulis privatur. Vide S. Niceph. pag. 150. Quod
autem hic S. Nicephorus Sabbato Pentecostes γενέθλιον τῆς πόλεως illo anno incidisse tradat, impossi
bile omnino est, cum in Menologio Græcorum, ad xı
Maii notetur τὸ γενέθλιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Oportet itaque hoc anno Pentecosten in Maii xii
incidisse. Annus' a fastorum conditoribus Christi
Dccxi statuitur, ind. xi, cyclo lunæ xi, cyclo sulis
Constantinopolitano xvii, epactæ solis vi, luna xɩv,
Aprilis xv, quæ cum concurrentibus dat feriam vn.
Ideo postridie xvi ejusdem mensis Pascha, cyclo
solis Romano xxn, lit.; Pentecoste vero Junii
iv, longe post xn Maii. Sed neque ante hunc annum
præterquam a. DCXLI, Pentecoste in Maii x11 incidit; neque post, nisi tantum a. DCCxxvi, ut ex Bes
dæ ac Dionysii Cyclis patet. Proinde falsum td yevtov Constantinopoleos ipso anno in Sabbatuin
ante Pentecosten incidisse. Vide doctissimi Petavii
Notas ad laudatum Nicephori locum.
Τερβελὶ τοῦ Βουλγαρίας ἐκεῖσε, etc. Terbelimi Bulgarorum principem extra Blachernarum
inœnia stationem habuisse perhibet Nicephorus noster; ubi etiam omni honore ac manificentia a JuEliano exceptum scribit: Τῶν δὲ Βουλγάρων ἄρ
χοντα Τέρβελιν ἔξω τείχους Βλαχερνῶν σκηνουμε
νον πολλά φιλοφρονησάμενος, τέλος παραγενόμενος
πρὸς αὐτὸν χλαμίδα τε περιβάλλει βασιλικήν, καὶ
Καίσαρα αναγορεύει. Καὶ συμπάρεδρον ποιησάμενος
προσκυνεῖσθαι σὺν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐκέλευε. Καὶ
πλεῖστα παρασχόμενος δῶρα πρὸς τὰ ἑαυτοῦ ἐξέπεμ·
πε. Præterea Justiniano secundum imperatore statna Valentini argentea, examum tenens in dextera
argenteum, ad pactam Barbaris pecuniam solvendam a Curio protectore ablata est forsan hec quoque Bulgaris data, testatur idem Chonographus sn.
pra cum de Modio, Codinus item pag. 35, de eadem
re loquens.
"Ορον γὰρ εἶναι πρὸς τοῦ μέρους, etc. Col
lem ibi exstitisse referunt Anonymus noster et Codimm. Combefisius legit: Ορον γὰρ εἶναι πρώτου
μέρους, et interpretatur, Melam enim esse ajebat
primæ partis graduum octoginta duorum. Hæc quidem lectio mihi non probatur: at ejus conjectura
mihi arridet, pipov scilicet pro pov legendum. Forum sane rerum venalium ibi exstitisse sequentia
denotant, quod argentarii taberna illic esset, quod
elephas onera conveleret, quodque illic schola cuslodum urbis excubaret; nam milites in Foro collocari solitos superius docuit Chronographus; ἔθο;
γὰρ, inquit, τὰ τοῦ φόρου παρ' αὐτοῖς φυλάττε
σθαι: quo in foro terribilem elephantis statum
exstitisse perhibet; num eadem ac eodem in loco
ignoratur, sed certe haud procul.
'Εν πλαστοῖς ζυγοῖς. Ita Lambecius el
Combelisius ex Suida emendant; perperam quippe
in ms. legitur, ἐν πλατῦς. Anonymus noster liale,
ἐναντίοις ζυγοῖς: et paulo post argentarius ζυγοπιάστης appellatur ab eodem Anonymo, necnon a Surda ubi Portus jare merito a Lambecio et a Combefisio reprehenditur, quod utrobique male inter
pretetur, qui in libris a se factis venditionem faciebal.
Κρατήσειν. Scribæ inscitia κρατήσει in ms.
legitur; sed plura hujusmodi, ubi manifestus
scriba error apparebat, uulla addita nota emenavimus, a supervacaneis quippe notis quantum licuit, abstinuimus; neque res ab aliis illustratas
illustrare aggressi sumus, nisi aliquid inde nori el
inobservati nobis appareret.
col. 681–682page 3 of 31
PG 157:681ὀλίγας προσήνεγκεν. Ἐν αὐτῷ γὰρ τῷ τόπῳ παρευθὺ καὶ ἀπετυπώθησαν· ἔνθα καὶ Ἡρακλῆς ἐλα τρεύθη, παμπόλλας θυσίας δεξάμενος, καὶ ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ μετετέθη εἰς θέαμά τι μέγιστον. Τὸ δὲ πρότερον ἀπὸ Ρώμης ἐπὶ Ἰουλιανοῦ ὑπατικοῦ ἐπὶ τὸ Βυζάντιον εἰσήχθη, μετὰ καρούχας καὶ νηὸς καὶ στηλών δώδεκα. Αὕτη, φασίν, ἡ ἱστορία τοῦ θεάματος Σευήρου ή ξένη γέγονεν ἐπὶ ᾿Ανθί ὁπάτου· οὗτινος τὰ 'Ανθίμου κατὰ τὴν κέλευσιν μου Νουζαμήτου υπάρχου τῆς πόλεως τοῦ ἀπὸ Περσῶν ἀντὶ πάκτων ἐχρηματίσθησαν, ἐν ταῖς ἡμέραις Βύζα καὶ ᾿Αντίου, καὶ ἕως τῆς σήμερον τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἐν πείρα προτέθειται θέαμα. ΘΕΑΜΑ Β'. Τῶν ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίο. Ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίῳ, Ηλίου ἅρμα ἐν τετρ σιν ίπποις πυρίνοι; ἱπταμένοις παρὰ δύο στηλών ἐκ παλαιῶν χρόνων ὑπῆρχεν, ἔνθα Κωνσταντίνος – εὐφημίσθη μετὰ τὸ νικῆσαι Αζώτιον, καὶ Βύζαν καὶ Αντην, κράζοντος τοῦ Βενέτου μέρους, Ελλες παλινορσον ἱμάσθλην, ὡς δὲ δὶς ἡδήσας μαίνεαι εν σταδίοις τοῦ δὲ Πρασίνου μέρους λέγοντος, Οὐ χρήζομέν σε, λωδέ· οἱ θεοὶ ἀνώτεροι αὐτοῦ ἔλον. Τοῦ δὲ Ηλίου ἅρματος κατενεχθέντος ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ, δορυφορούμενον εἰσῄει στηλίδιον καινὸν παρὰ Κων σταντίνου κατασκευασθὲν ὑπὸ Ηλίου φερόμενον, Τύχη πόλεως· ἐν βραβείοις πλείστοις εἰς τὸ στάμα εἰσῄει, καὶ ἔλαβεν ἆθλα παρὰ τοῦ βασιλέως Κων σταντίνου, καὶ στεφανωθὲν ἐξῄει, καὶ ἐτίθετο ἐν τῷ Σενάτῳ, ἕως τῶν Γενεθλίων τῆς πόλεως. Ὑπὸ δὲ Ἰουλιανοῦ, διὰ τὸν χαραχθέντα σταυρόν, ἐν αὐτῷ βοθύνῳ, ὅπου τὰ πλεῖστα θεάματα, καὶ αὐτὸ παρε δέθη. ΘΕΑΜΑ Γ'. Τῶν ἐν τῷ Φόρῳ. Βαλμασι κεντυρίων φίλος εἰδώλων πάνυ κατέαξε τὸ εἴλημα του Φόρου ὠρολογίου, θέας χάριν, ὡς ἔλεγεν· ὡς δὲ ἐν τῷ δοκεῖν μᾶλλον ἕνεκα τοῦ κλέμματος καὶ τοῦτο ποιήσας έκλεψε τὸ Παλλάδος είδωλον ἀργυροῦν. Καὶ τὰ βαλάντια Ασκληπιοδώρου εὑρέθησαν τῶν τριῶν λιτρῶν α Καὶ ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ μετετέθη. 'Ηλίου ἅρμα. Ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίῳ Ηλίου ἅρμα, Ενθα Κωνσταντῖνος εὐφημίσθη. Ενθα Κωνσταντίνος ὁ Μέγας εὐφημίσθη; Τὸ είλημα του φόρου. τοῦ πύρου. Ενεκα τοῦ κλέμματος. ἕως τοῦ κλέμματος. Καὶ τοῦτο ποιήσας. καὶ τοῦτο ποιήσαντος αὐτοῦ. καὶ τοῦτο ποιή σαντος, Καὶ τὰ βαλάντια 'Ασκληπιοδώρου. Βαλάν
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE.
ὀλίγας προσήνεγκεν. Ἐν αὐτῷ γὰρ τῷ τόπῳ παρευ- magis spectaculo esset in Hippodromum invectus
θὺ καὶ ἀπετυπώθησαν· ἔνθα καὶ Ἡρακλῆς ἐλα
τρεύθη, παμπόλλας θυσίας δεξάμενος, καὶ ἐν τῷ
Ιπποδρομίῳ μετετέθη εἰς θέαμά τι μέγιστον.
Τὸ δὲ πρότερον ἀπὸ Ρώμης ἐπὶ Ἰουλιανοῦ ὑπατικοῦ ἐπὶ τὸ Βυζάντιον εἰσήχθη, μετὰ καρούχας καὶ
νηὸς καὶ στηλών δώδεκα. Αὕτη, φασίν, ἡ ἱστορία
τοῦ θεάματος Σευήρου ή ξένη γέγονεν ἐπὶ ᾿Ανθί
ὁπάτου· οὗτινος τὰ 'Ανθίμου κατὰ τὴν κέλευσιν
μου
est; cum 168 prius Roma Byzantium Juliano
consule cum carruca el nave ac decem aliis statuis translatus fuisset. Contigit vero stupenda hæc
spectaculi Severiani historia, Anthimo consule: cujus Anthimi bona, jubente Nuzaneto urbis Præreclo
Persa, pro pacta pecunia solvenda vendita sunt,
in diebus Byzæ et Antii, hodieque philosophiantibus ad experimentum hoc spectaculum prostat.
Νουζαμήτου υπάρχου τῆς πόλεως τοῦ ἀπὸ Περσῶν ἀντὶ πάκτων ἐχρηματίσθησαν, ἐν ταῖς ἡμέραις Βύζα
καὶ ᾿Αντίου, καὶ ἕως τῆς σήμερον τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἐν πείρα προτέθειται θέαμα.
ΘΕΑΜΑ Β'. Τῶν ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίο.
Ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίῳ, Ηλίου ἅρμα ἐν τετρ
σιν ίπποις πυρίνοι; ἱπταμένοις παρὰ δύο στηλών
ἐκ παλαιῶν χρόνων ὑπῆρχεν, ἔνθα Κωνσταντίνος –
εὐφημίσθη μετὰ τὸ νικῆσαι Αζώτιον, καὶ
Βύζαν καὶ Αντην, κράζοντος τοῦ Βενέτου μέρους,
Ελλες παλινορσον ἱμάσθλην,
ὡς δὲ δὶς ἡδήσας μαίνεαι εν σταδίοις·
τοῦ δὲ Πρασίνου μέρους λέγοντος, Οὐ χρήζομέν
σε, λωδέ· οἱ θεοὶ ἀνώτεροι αὐτοῦ ἔλον. Τοῦ δὲ
Ηλίου ἅρματος κατενεχθέντος ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ,
δορυφορούμενον εἰσῄει στηλίδιον καινὸν παρὰ Κωνσταντίνου κατασκευασθὲν ὑπὸ Ηλίου φερόμενον,
Τύχη πόλεως· ἐν βραβείοις πλείστοις εἰς τὸ στάμα
εἰσῄει, καὶ ἔλαβεν ἆθλα παρὰ τοῦ βασιλέως Κων
σταντίνου, καὶ στεφανωθὲν ἐξῄει, καὶ ἐτίθετο ἐν τῷ
Σενάτῳ, ἕως τῶν Γενεθλίων τῆς πόλεως. Ὑπὸ δὲ
Ἰουλιανοῦ, διὰ τὸν χαραχθέντα σταυρόν, ἐν αὐτῷ
βοθύνῳ, ὅπου τὰ πλεῖστα θεάματα, καὶ αὐτὸ παρεδέθη.
ΘΕΑΜΑ Γ'. Τῶν ἐν τῷ Φόρῳ.
Βαλμασι κεντυρίων φίλος εἰδώλων πάνυ κατέαξε
τὸ εἴλημα του Φόρου ὠρολογίου, θέας χάριν,
ὡς ἔλεγεν· ὡς δὲ ἐν τῷ δοκεῖν μᾶλλον ἕνεκα τοῦ
κλέμματος καὶ τοῦτο ποιήσας έκλεψε τὸ
Παλλάδος είδωλον ἀργυροῦν. Καὶ τὰ βαλάντια
Ασκληπιοδώρου εὑρέθησαν τῶν τριῶν λιτρῶν
α
SPECTACULUM II. De iis quæ in Aureo Milliario erant.
In Aureo Milliario jam inde ab antiquis temporibus
currus Solis trahente quadriga equorum ignei coleris quasi volantium a duabus columnis visebatur: ubi
Constantinus post victos Azolium, Byzantem et Autem, Venetæ factionis his acclamationibus exceptus
est:
Vertisti retro flagellum,
Ac velut bis pubescens, insanis in stadiis.
Prasina ex opposito factione dicente, Non te opus
kabemus, injuriose; Dii illo superiores traxere. Solis
autem curru in Hippodromum deducto, statua illa
exigua, urbis scilicet Fortuna, quam Constantinus
fabricaverat, Sole vecta, multis braviis instructa
in Hippodromi tribunal veniebat, receptisque a
Constantino imperatore victoriæ præmiis, 169 inde coronata exihat, atque in senatu usque ad
diem urbis natalem reponebatur. Juliano autem
quod insculptam crucem haberet, in eam fossau
projecta et terra obruta est, in quam plurima quoque alia spectacula.
SPECTACULUM III. De iis quæ in Foro exstant.
Balmasa centurio, idolorum studiosissimus, horologii in Foro stantis involucrum spectandi causa, ut
aiebat, confregit; ut autem vero similius erat, fu.
randi causa id egit: Minervæ quippe signum argenteum furatus est, Asclepiodori quoque marsupia trium librarum reperta sunt, item corona CleoAnselmi Bandurii notæ.
Καὶ ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ μετετέθη. Hanc
statuam ex ære cælatam fuisse, auctore Lysimacho, testatur Nicetas Choniates in Narratione de statuis Constantinopolitanis, etc.
'Ηλίου ἅρμα. lla ex Anonymo nostro restituimus. Perperam quidem legit et interpretatus est
Combefisius: Ἐν τῷ Πρέῳ Μιλίῳ Ηλίου ἅρμα, etc.
In aureo Solis Miliario, jam inde ab antiquis temporibus Jovis currus, etc. Ego vero Anonymi nostri
lectionem secutus sum. Miliarium aureum in nova
Roma adinstar veteris Romæ exstitisse scriptores
omnes perhibent. Nullus vero Miliarii Solis
meminit. De curru autem Solis, hoc est, statua Constantini, capite radiato, qualem in nummis ejusdem
imperatoris videre est, loquuntur Chron. Alex.,
nymus noster, Codinus et alii complures.
Ενθα Κωνσταντῖνος εὐφημίσθη. Ita ex
Suida restituimus. Perperam sane in ms. legitur,
Ενθα Κωνσταντίνος ὁ Μέγας εὐφημίσθη; nam Constantinus hic non imperator, sed auriga celeberrimus fuit in quem aliquot epigraminata exstant
Anthologiæ lib.v. Quia autem sequentes versus a
Chronographo laudati desumpti sunt ex epigrammate
in Porphyrium aurigam Venetæ factionis, putat
PATROL. GR. CLVII.
Lambecius pro Constantinus legendum Porphyrius.
Τὸ είλημα του φόρου. Corrupte in ms. legitur τοῦ πύρου. De horologio For loquuntur Anonymus noster el Codinus.
Ενεκα τοῦ κλέμματος. Ita el Lambecius
legit. Perperam in ms. habetur, ἕως τοῦ κλέμματος.
Καὶ τοῦτο ποιήσας. Vel καὶ τοῦτο ποιήσαν
τος αὐτοῦ. Male Combefisius legit, καὶ τοῦτο ποιή
σαντος, etc.
Καὶ τὰ βαλάντια 'Ασκληπιοδώρου. Hoc
perperam interpretatur Combefisius: Esculapii quoque lances inventa sunt trium librarun pondo: Βαλάν
tɩz siquidem marsupia significant, nullibi pro lancibus usurpatum reperi; neque Asclepiodorum pro
Esculapio vel contra; nomina quidem propria sunt
omnino diversa: Asclepiodoruin forsan pictorem
intelligit, qui ætate Apellis floruit. Olymp. scilicet
cxit. Hunc in symmetria mirabatur ipse Apclies.
Quod autem marsupia ipsi Chronographus attribuit, hinc fortassis fabulae origo, quod Asclepiodoro huic Mnason tyrannus pro xit diis dederit in singulos muas trecenas: testis est Plinius. Sed ista,
mi lector, conjecturæ: ænigma ægnigmate solvitur.
col. 683–684page 4 of 31
PG 157:683καὶ ἡ κορωνίς Κλεοπάτρας κατασκευασθεῖσα σμαραγδινὰς πάνυ ἀλάβαστρος. Τοῦτο γνοὺς ὁ βασ σιλεὺς Κωνσταντίνος, τὸν αὐτὸν κεντυρίωνα Βαλμασὰ ἐπετίμησεν ἄξιον θανάτου. Τοῦ δὲ ἀναι σχυντοῦντος, καὶ θεοὺς ἐπικαλουμένου, ἀπετμήθη εἰς ἐν τῶν σκαλίων τοῦ αὐτοῦ φόρου, ἔνθα τὰ ἄριστε τὰ πρῶτα ὑπῆρχεν Τὸ δὲ ἐν τῇ δευτέρα κα μέρα γεγονὸς ἄθεσμον οὐ σιωπήσομεν. Τὸ τοῦ μοιχοῦ Μαξεντίου εἴδωλον ἐκεῖσε προσεκυνεῖτο λατρευόμενον, καὶ τοῖς πολλοῖς εἰδωλολάτραις ἀγνοούμενον, θεὸς ἱππόσυνος ἑλατρεύετο· διὸ Κων σταντίνος αὐτὸ μὲν κατέβαλε· τοὺς δὲ τοῦτο τολμήσαντας ἀπεκεφάλισεν. "Ενθα καὶ "Αρειος μετά ταῦτα τὸν μιαρὸν θάνατον ὑπέστη, χείρονα Ελλή νων βλασφημήσαι ἀποτολμήσας ὁ δείλαιος, μετὰ λιτῆς καὶ τιμῆς τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως τῇ βασιλικῇ χειρὶ καθαρπάσαι βουλόμενος 'Αλλ' οὐκ ᾿Αλέξανδρος ὁ πολὺς ἐν θεογνωσίᾳ τοῦτο παρεσ... έως τῷ ὀλεθρίῳ θανάτῳ τοῦτον παρέ δωκεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἀπὸ τῆς καμάρες ἕως κθ' παλαιστὰς ἔχοντι, ἐπὶ θεοφιλούς Θεοδοσίου ἀπετυπώθη "Αρειος ἐν μαρμάρῳ συγγειτνιώντι τη γῇ, καὶ σὺν αὐτῷ Σαβέλλιος, Μακεδόνιος, Ευνόμιος, πρὸς αἰσχύνην τοῖς διερχομένοι; σφετερίζειν Καὶ ἡ κορωνίς Κλεοπάτρας. Κορωνίς χορή να οι κορώνα οι χουρούνα Τὸν αὐτὸν κεντουρίωνα. τῷ αὐτῷ κεντουρίωνι, Ενθα τὰ ἄριστα τὰ πρῶτα ὑπῆρχεν. Δέκα ἐννέα Τὸ τοῦ μοιχοῦ Μαξεντίου. τοῦ μυχοῦ Μαξεντίου. 26, μοιχείας καὶ παντοίας ἐπιτελῶν φθοράς. Μαξεντίου Μετὰ λιτῆς καὶ τιμῆς. λιτή 296: Τῇ γὰρ ἐξῆς ὁ ἀνόσιος μετὰ φαντασίας καὶ γαυριάματος εἰς τὴν ἐκκλησίαν προερχόμενος, ἐπειδὴ ἐν τῷ φόρῳ πλησίον του λεγομένου Σινάτου ἐγένετο, της γαστρὸς νυξάσης αὐτὸν, τοῖς ἐκεῖσε ἀφεδρῶσιν ἀποκεχωρηκώς, ἀγγελική κατασκά ται χειρί, τῆς τε κοιλίας αὐτοῦ καὶ τῶν σπλάγχνων σὺν τῇ ψυχῇ ραγέντων καὶ εἰς ἀφεδρῶνας και ταβληθέντων. Τοῦτο παρεσ. παρέσχεν, Εν αὐτῷ τῷ τόπῳ, ἔνθα "Αρειος, τὴν ἔχθιστον θάνατον ἀπὸ τῆς και μάρας του φόρου του Σενάτου ἀπέδωκεν· ποῦ καὶ οἱ παρερχόμενοι ούρα καὶ κόπρα ἐτίθουν αὐτῷ τῷ ἐχε Οίστῳ ᾿Αγείῳ. Πρὸς αἰσχύνην τοῖς διερχομένοις.
patra es smaragdis colore alabastrino. Re cognita, & καὶ ἡ κορωνίς Κλεοπάτρας κατασκευασθεῖσα
imperator Constantiuus centurionem morte damnavit. Etsi autem impudenter negaret, ac deos
obtestaretur, capite truncatus est in uno e gradibus ipsius Fori, ubi olim epulæ ac prandia fiebant.
Scelus vero in altero fornice perpetratum non tacebimus. Maxentii mœchi simulacrum divinis honoribus illic colebatur; et quod nulli idololatrarum
ignorabant, Deus eques adorabatur. Quapropter
Constantinus simulacrum evertit, ac eos, qui id temere ausi essent, capite mulctavit. Ubi etiam Arius
postea fœda morte periit; qui cum blasphema dicta
Græcanicis pejora miser 170 pronuntiasset, quando cum comitatu et pompa Constantinopolitanum
thronum, imperatoria manu stipatus raptum procederet. Verum Alexander, vir divina scientia præditus, non prius cessavit quam illum funestæ morti
tradidit. Eodem loco, qui a fornice viginti novem
palmos habet, sub religioso imperatore Theodosio,
Arius marmorea statua effictus est quæ solo tantillum sublimior erat, ac cum illo Sabellius, Macedonius, Eunomius; ut eos qui præterirent tales sihi magistros adscribere puderet; utque ii qui Filio
houuren detraxerant, stercore, urina, spulo et luσμαραγδινὰς πάνυ ἀλάβαστρος. Τοῦτο γνοὺς ὁ βασ
σιλεὺς Κωνσταντίνος, τὸν αὐτὸν κεντυρίωνα
Βαλμασὰ ἐπετίμησεν ἄξιον θανάτου. Τοῦ δὲ ἀναι·
σχυντοῦντος, καὶ θεοὺς ἐπικαλουμένου, ἀπετμήθη
εἰς ἐν τῶν σκαλίων τοῦ αὐτοῦ φόρου, ἔνθα τὰ ἄριστε
τὰ πρῶτα ὑπῆρχεν Τὸ δὲ ἐν τῇ δευτέρα κα
μέρα γεγονὸς ἄθεσμον οὐ σιωπήσομεν. Τὸ τοῦ
μοιχοῦ Μαξεντίου εἴδωλον ἐκεῖσε προσεκυνεῖτο
λατρευόμενον, καὶ τοῖς πολλοῖς εἰδωλολάτραις
ἀγνοούμενον, θεὸς ἱππόσυνος ἑλατρεύετο· διὸ Κων
σταντίνος αὐτὸ μὲν κατέβαλε· τοὺς δὲ τοῦτο τολμή
σαντας ἀπεκεφάλισεν. "Ενθα καὶ "Αρειος μετά
ταῦτα τὸν μιαρὸν θάνατον ὑπέστη, χείρονα Ελλή
νων βλασφημήσαι ἀποτολμήσας ὁ δείλαιος, μετὰ
λιτῆς καὶ τιμῆς τὸν θρόνον Κωνσταντινουπό
λεως τῇ βασιλικῇ χειρὶ καθαρπάσαι βουλόμενος:
'Αλλ' οὐκ ᾿Αλέξανδρος ὁ πολὺς ἐν θεογνωσίᾳ τοῦτο
παρεσ... έως τῷ ὀλεθρίῳ θανάτῳ τοῦτον παρέδωκεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἀπὸ τῆς καμάρες
ἕως κθ' παλαιστὰς ἔχοντι, ἐπὶ θεοφιλούς Θεοδοσίου
ἀπετυπώθη "Αρειος ἐν μαρμάρῳ συγγειτνιώντι τη
γῇ, καὶ σὺν αὐτῷ Σαβέλλιος, Μακεδόνιος, Ευνόμιος,
πρὸς αἰσχύνην τοῖς διερχομένοι; σφετερίζειν
Anselmi Bandurii notæ.
Καὶ ἡ κορωνίς Κλεοπάτρας. Κορωνίς et χορή
να οι κορώνα οι χουρούνα recentioribus Græcis pro cerona accipitur. Vide Durangii Gloss. med. et inf.
Grac.
Τὸν αὐτὸν κεντουρίωνα. Scribæ mendum
τῷ αὐτῷ κεντουρίωνι, ut et Lambecius animadvertit.
Ενθα τὰ ἄριστα τὰ πρῶτα ὑπῆρχεν. il
est, capite truncatus est in uno e gradidus ipsius
fori, ubi olim epulæ ac prandia fiebant. Loquitur
hie forsan Chronographus de tribunali in Foro Constantini, quod in regione tertia statuitur in veteri
urbis Descriptione, ac proinde eidem usui deserviebat, quo tribunal novemdecim accubitorum seu accubituum, cujus descriptio habetur apud Luitprandum lib. vi fast. cap. 3: Est domus, inquit, juaία
Hippodromum, aquilonem versus, mira et aliitudiuis et pulchritudinis, quæ Decaennea cubita vocatur.
Quod nomen non abs re, sed ex apparentibus causis
sortita est Δέκα enim Græce, Latine decem, ἐννέα
movem cubita a cubando, inclinata vel curvata
possumus dicere. lloc autem ideo, quoniam quidem
decem et novem mense in ea, quæ secundum carnem
est Domini nostri Jesů Christi Nativitate apponunLur: in quibus imperator pariser et convivæ non sedendo, ut celeris diebus, sed secumbendo epulantur:
quidus in dietus nou argenteis, sed aureis rasis mi-
nistratur.
Τὸ τοῦ μοιχοῦ Μαξεντίου. Ita eliam Lambecius et Combelisius legendum putant. Corrupte
scribitur in ms. τοῦ μυχοῦ Μαξεντίου. Quantus enim
erat Maxentius in rapiendis constuprandisque alio-
.rum uxoribus testatur Euseb. lib. vii, ubi hæc de
eo legumur cap. 26, μοιχείας καὶ παντοίας ἐπιτελῶν
φθοράς. Caterum nimis scrupulosus videtur ComDelirius, qui pro Μαξεντίου Maximini scribendum
censet, eo quod Maxentius propensior in rem christianam esset, Maximinus vero Græcanica superstitionis vindex acerrimus Christianisque iniquior.
Quandoquidem Maxentius initio, populi demerendi
gratia tantum, Christianis favere visus est, ac persecutioni modum adhibuit: at mox in omui se
crudelitatis ac flagitii genere volutavit. Testatur
Euseb. codem lib. cap. 16; Oplatys item lib. 1.
Μετὰ λιτῆς καὶ τιμῆς. Scilicet, quando cum
comitatu et pompa Constantinopolitanum thronum,
imperatoria manu stipatus raptum procederet. Perperam interpretatur Combefisius, supplicationis pumpa
ac honore Constantinopolitanam sedem imperatorie
abusu potestatis armata manu atque vi esset rapturus.
Neque hic λιτή supplicationis pompam, seu suppl
cationem, ut putat Combefisius, significat, aut processionem ecclesiasticam, qua notione in Euchologia
et passim apud scriptores occurrit, sed pro comitatu
et pompa sumitur, ut manifeste ex Cedreno liquet
pag. 296: Τῇ γὰρ ἐξῆς ὁ ἀνόσιος μετὰ φαντασίας
καὶ γαυριάματος εἰς τὴν ἐκκλησίαν προερχόμενος,
ἐπειδὴ ἐν τῷ φόρῳ πλησίον του λεγομένου Σινάτου
ἐγένετο, της γαστρὸς νυξάσης αὐτὸν, τοῖς ἐκεῖσε
ἀφεδρῶσιν ἀποκεχωρηκώς, ἀγγελική κατασκάται χειρί, τῆς τε κοιλίας αὐτοῦ καὶ τῶν σπλάγ
χνων σὺν τῇ ψυχῇ ραγέντων καὶ εἰς ἀφεδρῶνας και
ταβληθέντων. Νam Arius cum postridie magno cum
fastu et ostentatione ad ecclesiam procederet, cum
in Foro non procul a curia abesset, rentre stimulante
ad latrinam abiit: ibique ab angeto ictus, intestina
in latrinam egessit atque exanimatus est.
Τοῦτο παρεσ. Lego παρέσχεν, scilicet Alerander, Constantinopolitanus episcopus, cum ei ab
imperatore mandatum esset, ut Arium in Ecclesiam
reciperet, anxius, ut par erat, animi, totam noctem
ad Dominum precibus fusis Arium pessumdedit,
testatur Cedrenus laudato loro.
Εν αὐτῷ τῷ τόπῳ, etc. Locus forsan ille
de quo loquitur Anouynius noster, cum de statna
Fortunæ urbis, quæ a Juliano in foveam projecta
est, quod crucem capiti insculptam haberet; ἔνθα
"Αρειος, inquit, τὴν ἔχθιστον θάνατον ἀπὸ τῆς και
μάρας του φόρου του Σενάτου ἀπέδωκεν· ποῦ καὶ οἱ
παρερχόμενοι ούρα καὶ κόπρα ἐτίθουν αὐτῷ τῷ ἐχε
Οίστῳ ᾿Αγείῳ.
Πρὸς αἰσχύνην τοῖς διερχομένοις. 11 est
ut eos qui præterirent tules sibi magistros ascribere
puderet; utque ii qui Filio honorem detraxerant, siercore, urinu, sputo et ludibriis deturparentur. Con
belisius vertit, ad eorum probrum, qui sibi hos tindicare student; et ut ii qui Filio honorem detraxeruni,
col. 685–686page 5 of 31
PG 157:685τούτους, καὶ κόπρῳ καὶ οὕρῳ καὶ ἐμπτύσματι, καὶ ἀτιμίαις ἀνειδίζεσθαι τοὺς τὸν Υἱὸν ἀτιμήσαντας. Ατινα καὶ καθορῶνται σῶν ἕως τῆς σήμερον, τοῖς τὰ γεγραμμένα παρ' ἡμῶν μετὰ φιλοσοφίας καὶ πόνου διερευνῶσι. ΘΕΑΜΑ Δ'. Τὸ ἐν τοῖς Αρτοπωλίοις πόροις ὑπάρχον. Κυνάριον ἀπὸ μαρμάρου ούθατα πλεῖστα ἐν τῇ νεμέσει περιφέρον, ὡς οίκοθεν μυρμηκιά λα τρεύειν ἐπεχείρουν, τοῖς θεωρεῖν κατὰ πᾶν ἐθέλουσι, τοῖς πᾶσι προύκειτο· ταοῦ δὲ καὶ ἀετοῦ καὶ λεαίνης, λαγωοῦ τε καὶ κριῶν κάραι, καὶ στρουθῶν, καὶ κορωνῶν καὶ τρυγόνος, μυὸς καὶ γαλῆς, καὶ δαμά λεων ἐμποῦσαι, καὶ Γοργονίδες δύο ἀμφότεραι ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων, ἡ μία τῇ ἑτέρᾳ κατ' ὄψιν βλέπουσα, ἀπὸ μαρμάρων, ἀναγεγλυμμέναι, τὰ φυραθέντα κάτω τῶν αὐτῶν πόρων ἤτοι Ἀρτοπωλίων, θέας τούνεκεν Κωνσταντίνου δράμα. Αλλά γὰρ καὶ Βούλγαρος ὑπὲρ βοὸς καθαρὸς ὑπάρχων, ὡς τῇ γῇ διορύττειν ἐθέλειν τοῖς ὁρῶσι θέαμά τι μέγιστον. Διέκειτο δὲ τοῦτο ἕως τῶν πολλῶν, καὶ μέχρι Ζήνωνος ἀρκέσαι τὴν ἱστορίαν. Γαληνός δέ τις Ιατρὸς καὶ φιλόσοφος ὑπάρχων, ὡς αὐτὸς ἐδί δαξεν, ἀπὸ χρονογράφων περαιωθείς, ἐβεβαιώθη τὰς Γοργονίδας τὰς μαρμαρίνους, ἅτε τὴν μίαν ἐκ δεξιῶν, ἅτε δὲ τὴν ἐξ εὐωνύμων, ιερογλυφικά τινα καὶ ἀστρονομικὰ ἐχίδνια συλλαβούσας τῶν βασιλέων γράφειν τὰς ἱστορίας, Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου τοῦτο ποιήσαντος. Τοῦ δὲ αὐτοῦ Γαληνοῦ ἐπὶ πλεῖ στον συχνάσαντος, καὶ τοῖς ἀναγνώσμασιν τούτου προσέχοντος, τὰ μέλλοντα συμβαίνειν Ζήνωνι παρά Βερήνης εγέλασε. Καλλίστρατος δέ τις, συρφετός μὲν τῷ γένει, κάπηλος δὲ τῇ ἀξίᾳ, ἐμβατεύοντι τῇ Ιστορία τῶν Γοργονίδων Γαληνῷ καὶ μάλιστα συχνῶς προσέχων μετὰ τὴν ἀνάκαμψιν Ζήνωνος τὴν ἀπὸ Ἰσαυρίας τὸ δεύτερον, φατειασθεὶς ὁ αὐτὸς Γαληνός παρὰ τοῦ αὐτοῦ Καλλιστράτου, τοσούτους ἐμπαιγμοὺς ἐπ' ἐνιαυτοῦ καὶ βολίδας ὑπέμεινεν, ὥστε μέχρι τέλους τὸ πέρας ἐν τῇ αὐτῇ Ἀρτοπωλίων καλενδίᾳ, ἐν αὐτοῖς τοῖς ζωδιακοῖς τετραπόδοις καὶ πετεινοῖς Σελεντίου ὑπ᾽ ἄρχοντος ξίφει ἀποκεφαλισθῆναι, κράξαντος τοῦ Πρασίνου μέρους καὶ τοῦ ὄχλου, Δικαία ή κρίσις. Αριστείδης δὲ φιλόσοφος ἐπέθηκεν ὄνομα τῷ τόπῳ τοιῷδε, δ καὶ φαίνεται ἕως τῆς σήμερον, Γαληνοῦ θηρία, ἀδικία νεμεμένη Ζήνων· καὶ τυπώσας τὴν γραφίδα, ἀπέδρα ἐν Χερσῶνι, καὶ ἐσώθη ἕως τῆς σήμερον. Ὥστε τοὺς διερ χομένους εφεδρίζειν τούτοις, καὶ κόπρῳ, οὔρῳ, καὶ ἐμπτύσματι, και, καὶ Τὸ ἐν τοῖς Αρτοπωλίοις πόροις. πόροις φόροις. Κυνάριον ἀπὸ μαρμάρου, εἰε. χιονάριον ἀπὸ μαρ μάρου οὔθαρα πλεῖστα ἐν τῇ νεμήσει περιφέρον, ὡσεὶ τέκνοις μυρίοις δαιτρεύειν ἐπιχειροῦν. χιονάριον ἀπὸ μαρ μάρου οὔθαρα πλεῖστα ἐν τῇ νεμήσει περιφέρον ὡσεὶ μυρμήκια, ἀκροχορδόνας
€85
ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC.E.
τούτους, καὶ κόπρῳ καὶ οὕρῳ καὶ ἐμπτύσματι, καὶ dibriis deturparentur. Quæ hactenns integra cou
ἀτιμίαις ἀνειδίζεσθαι τοὺς τὸν Υἱὸν ἀτιμήσαντας. spiciuntur ab iis, qui scripta nostra philosophice et
Ατινα καὶ καθορῶνται σῶν ἕως τῆς σήμερον, τοῖς studiose scrutantur.
τὰ γεγραμμένα παρ' ἡμῶν μετὰ φιλοσοφίας καὶ
πόνου διερευνῶσι.
ΘΕΑΜΑ Δ'. Τὸ ἐν τοῖς Αρτοπωλίοις πόροις
ὑπάρχον.
SPECTACULUM IV. De iis quæ in Artopoliis exstanl.
Catellam marmoream multis mammis distrıbuendis muneribus præditam, confertim animantes
adorare tentabant: quod iis qui considerare vellent erat expositum, pavonis scilicet, aquile, leanæ, leporis, arietumque capita, passerum item,
cornicum, turturis, muris et felis: itemque bur
culæ mugientes, Gorgones Juæ a dextris et sinistris, obversa mutuo facie, ex marmore sculptæ.
Quæ in Artopoliis sculpta a Constantino ad spectaculum facta sunt. Sed etiam Bulgarus mundus
171 bovi insidens, qui quasi spectaculum viden.
tibus maximum, humo defodi voluerit. Hæc multis
temporibus constitere, et usque ad Zenonem oculis contemplari licebat. Galenus vero quispiam
medicus et philosophus, ut ipse docuit ex Chronographis mutuatus asseverabat, Gorgones marmoreas, quarum alia a dextris, a sinistris alia erat, hieroglyphicas quasdam et astronomicas viperulas continentes, imperatorum historias complecti, magno
Constantino ejus rei auctore. Cum vero idem Galenus eo crebrius ventitaret, et lectioni attenderet,
de iis quæ a Verina Zenoni eventura erant, in risum effusus est. Callistratus vero quidam ex infima
plebe caupo, Galenum Gorgonas saepius adeuntem,
easque assidue considerantem, apud imperatorem
Zenonem ex Isauria secundo reversum accusavit:
qui Galenus mulla ludibria et plagas per annum
sustinuit, donec tandem in ipsa Artopoliorum calendia, et ad ipsam quadrupedum animalium atque
volucrum statuam, a Silentii præfecto capite plecterctur, clamaute Prasina factione ac plebis promiscua turba, Justum judicium. Aristides vero
philosophus ejusmodi nomen loco imposuit, hodieque manet, Galeni bestia, Zenoni iniquitas attri
buta. Scriptaque lamina, in Chersonem aufugit,
hactenusque incolumis est.
Κυνάριον ἀπὸ μαρμάρου ούθατα πλεῖστα ἐν
τῇ νεμέσει περιφέρον, ὡς οίκοθεν μυρμηκιά λατρεύειν ἐπεχείρουν, τοῖς θεωρεῖν κατὰ πᾶν ἐθέλουσι,
τοῖς πᾶσι προύκειτο· ταοῦ δὲ καὶ ἀετοῦ καὶ λεαί
νης, λαγωοῦ τε καὶ κριῶν κάραι, καὶ στρουθῶν, καὶ
κορωνῶν καὶ τρυγόνος, μυὸς καὶ γαλῆς, καὶ δαμάλεων ἐμποῦσαι, καὶ Γοργονίδες δύο ἀμφότεραι ἐκ
δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων, ἡ μία τῇ ἑτέρᾳ κατ' ὄψιν
βλέπουσα, ἀπὸ μαρμάρων, ἀναγεγλυμμέναι, τὰ
φυραθέντα κάτω τῶν αὐτῶν πόρων ἤτοι Αρτοπωλίων, θέας τούνεκεν Κωνσταντίνου δράμα. Αλλά
γὰρ καὶ Βούλγαρος ὑπὲρ βοὸς καθαρὸς ὑπάρχων,
ὡς τῇ γῇ διορύττειν ἐθέλειν τοῖς ὁρῶσι θέαμά τι
μέγιστον. Διέκειτο δὲ τοῦτο ἕως τῶν πολλῶν, καὶ
μέχρι Ζήνωνος ἀρκέσαι τὴν ἱστορίαν. Γαληνός δέ
τις Ιατρὸς καὶ φιλόσοφος ὑπάρχων, ὡς αὐτὸς ἐδίδαξεν, ἀπὸ χρονογράφων περαιωθείς, ἐβεβαιώθη
τὰς Γοργονίδας τὰς μαρμαρίνους, ἅτε τὴν μίαν ἐκ
δεξιῶν, ἅτε δὲ τὴν ἐξ εὐωνύμων, ιερογλυφικά τινα
καὶ ἀστρονομικὰ ἐχίδνια συλλαβούσας τῶν βασιλέων
γράφειν τὰς ἱστορίας, Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου
τοῦτο ποιήσαντος. Τοῦ δὲ αὐτοῦ Γαληνοῦ ἐπὶ πλεῖστον συχνάσαντος, καὶ τοῖς ἀναγνώσμασιν τούτου
προσέχοντος, τὰ μέλλοντα συμβαίνειν Ζήνωνι παρά
Βερήνης εγέλασε. Καλλίστρατος δέ τις, συρφετός
μὲν τῷ γένει, κάπηλος δὲ τῇ ἀξίᾳ, ἐμβατεύοντι τῇ
Ιστορία τῶν Γοργονίδων Γαληνῷ καὶ μάλιστα
συχνῶς προσέχων μετὰ τὴν ἀνάκαμψιν Ζήνωνος
τὴν ἀπὸ Ἰσαυρίας τὸ δεύτερον, φατειασθεὶς ὁ αὐτὸς
Γαληνός παρὰ τοῦ αὐτοῦ Καλλιστράτου, τοσούτους
ἐμπαιγμοὺς ἐπ' ἐνιαυτοῦ καὶ βολίδας ὑπέμεινεν,
ὥστε μέχρι τέλους τὸ πέρας ἐν τῇ αὐτῇ Ἀρτοπωλίων καλενδίᾳ, ἐν αὐτοῖς τοῖς ζωδιακοῖς τετρα
πόδοις καὶ πετεινοῖς Σελεντίου ὑπ᾽ ἄρχοντος ξίφει
ἀποκεφαλισθῆναι, κράξαντος τοῦ Πρασίνου μέρους
καὶ τοῦ ὄχλου, Δικαία ή κρίσις. Αριστείδης δὲ
φιλόσοφος ἐπέθηκεν ὄνομα τῷ τόπῳ τοιῷδε, δ καὶ φαίνεται ἕως τῆς σήμερον, Γαληνοῦ θηρία, ἀδικία
νεμεμένη Ζήνων· καὶ τυπώσας τὴν γραφίδα, ἀπέδρα ἐν Χερσῶνι, καὶ ἐσώθη ἕως τῆς σήμερον.
Anselmi Bandurii notæ.
slercorum, urinarum, spulorum ludibrio prætereun- pitibus circumdata figuratur, quod quasi commnlibus habeantur. ac dehonestentur. Hoc autem
Lambecius ita legendum putat: Ὥστε τοὺς διερ
χομένους εφεδρίζειν τούτοις, καὶ κόπρῳ,
οὔρῳ, καὶ ἐμπτύσματι, και, etc.
καὶ
Τὸ ἐν τοῖς Αρτοπωλίοις πόροις. Combefisius loco πόροις legendum putal φόροις.
Κυνάριον ἀπὸ μαρμάρου, εἰε. Hoc quidem
sic legemium putat Lambecius, χιονάριον ἀπὸ μαρ
μάρου οὔθαρα πλεῖστα ἐν τῇ νεμήσει περιφέρον,
ὡσεὶ τέκνοις μυρίοις δαιτρεύειν ἐπιχειροῦν. Statuam,
inquit idem Lambecius, naturæ describit, quæ innumeris mammis et omnigenorum animalium canis mater, omnia lacté suo nutriat. Posset etiam
sic corrigi, ait ipse, hic locus: χιονάριον ἀπὸ μαρ
μάρου οὔθαρα πλεῖστα ἐν τῇ νεμήσει περιφέρον ὡσεὶ
μυρμήκια, id est, Statua marinorea plurimis mammis circumdata, quasi nævulis sen verrucis. Nam
navuli sunt cutis eminentiæ, quas Gresi ἀκροχορδόνας vocant. Similiter Gellius lib. xit, cap. 1. An
tu quoque, inquit, putas naturain feminis mamma -
rum ubera, quasi quosdam nævulos venustiores now
liberorum alendorum, sed pectoris ornandi causa dedisse? Hac autem Lambeciana lectio, seu potius erratorum castigatio nobis etiam arridet.
col. 687–688page 6 of 31
PG 157:687172 ΘΕΑΜΑ Ε'. Τὸ ἐν τοῖς Αμαστ͵ ιανοῦ Καρακάλλου πραποσίτου. Θεαμάτιον ήτοι εἰδώλιον - τῆς Βυζαντίου πόλεως προτερον ἀπὸ Τραϊανοῦ, Μεκᾶς καὶ Γλαύκος· ἐξ ὧν Θεόδωρος χρονογράφος αναρω σθεὶς ἀναγνώσματιν. Ζεὺς, Ηλιος ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἐν ἅρματι μαρμαρευθέτῳ. Διὸς σκυταλίδης Αρι στείδης, Ἡρακλῆς, ὁ ἀνακείμενος ἡνίοχος θεὸν ἐπιγράφων, Απόλλων παγκρατιαστής. Ενθα ποταμὸς ὁ Κύτλου, Αέτιος ὁ ἀπὸ Λύκου μυκολα τρευόμενος, ἐν αὐτῷ χελῶναι μεσταὶ ὀρνίθων· ἐν αὐταῖς δράκαιναι ιη', καὶ 'Ακούντιος φιλόσοφος είν δώλων πρωτοστάτης, καὶ θύτης γυναικὸς καὶ δύο τέκνων, μητρὸς 'Αγλαϊδῆς καὶ ἀδελφῆς Γραφεντίας. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ δαιμόνων ἐπιστασίαι καὶ πτώ σεις, ἅτε βασιλέων, τοῖς φιλοσοφοῦσι· μάλιστα ἐὰν πόρνοις εἶεν τῇ γλώττῃ ἢ τῇ σπορά, οἱ βασιλεῖς ὀλέθριοι. Διὰ τοῦτο τῷ γυμνῷ προσεχέτωσαν ζωδίῳ, καὶ σιδηρέαν βοτάνην σὺν κοχλίδι περιέσαντες, καὶ τοῖς μυκτήρσιν ὀπτήσαντες, γαλουχείται τους φίλοις τοῦ ἄνακτος· καὶ ἦν γνωστὰ ἐκ τούτων ἴσως θέλεται, εἰς αὐτοὺς γενέσθαι ἡμῖν. Πολὺς δὲ Αργυ ρος καὶ μάλιστα δηναρίων κατέχωσται κάτωθεν, ἅτε δὴ καὶ θησαυρός χρυσίου, ὅτι θέατρον ὑπάρχων, καὶ τοῖς πολλοῖς βλέπειν ἐν ἡμέρᾳ Διὸς θυσίας και θαυμάζουσιν· σεισμοῦ δὲ γενομένου, ἀποθανεῖν ἐν αὐτῷ τῷ πέλματι, ὡς ἐπὶ Βύζᾳ καὶ ᾿Αντῃ, πριν Κωνσταντίνος τῇ πόλει, ἀλλὰ τῇ Ῥώμῃ, Θεόν για νώσκων ἐφαίνετο. Οἱ δὲ ἵπποι καὶ αἱ κιννύρες Γα λινδουχίου τοῦ δουκός· ἅτινα καθορῶνται ἐν τῷ πυρὶ ᾿Αρτεμισίῳ ἕως τῆς δεῦρο· ὅθεν, φιλόκαλε, πολλοὺς κόπους διὰ τὴν σὴν ἀρετὴν ὑπομείναντες, οὐδὲν ἠγανακτήσαμεν. Τοῦ Βοός. Τὸ δὲ ἐν τῷ Βοΐ θέαμα τρανῶς σοι ὑποδείξομεν, ὅπερ πλειστάκις δι' ἐπιστολῶν ἡμῖν ἐσήμανας δῆλόν Θεαμάτιον ήτοι εἰδώλιον. τὸ κακὸν τῷ κακῷ ἰώμενος; Αμαστριανού Γαλινδουχίου. μιο Γαλινδουχίου Παλινδουχίου, Παλινδούκας Δούκας, επάνω τῆς ἁψῖδος τοῦ ᾿Αμαστριανού, ἐν τῷ πυρι Αρτεμισίῳ, ἐν τῷ πυρείῳ πυρός, 'Αρτεμισίῳ Κιννύραις κινούρας κακούργους, ἵππους,
SPECTACULUM V. 172 Adl Amnastrians Caracalla ΘΕΑΜΑ Ε'. Τὸ ἐν τοῖς Αμαστ͵ ιανοῦ Καρακάλλου
præpositi.
Quod a Trajano spectaculum seu idolum Byzan
tinæ urbis primum occurrit Mecas et Glaucus: ex
quibus Theodorus chronographus lectionibus clarus. Jupiter; Sul eodem in loco, marmoreo curru
invectus. Jovis scuticam fereus, Aristides. Hercu
les, auriga recumbens, lioc Deum titulo donans,
Apollo Pancratiastes. Ubi Cytli fluvius; Aetius, a
Lyco impuro cultore adoratus. In eo testudines
plenæ avibus, et dracones octodecim, Acuntius
item philosophus idolorum antistes, uxoris immolator ac duorum liberorum; matris Aglaidis et sororis Graphentiæ. Eodem in loco dæmouum [quippe
regum visiones afflatusque philosophis obtingunt;
maxime si lingua semineve adulteris reges fuerint exitiosi. Idcirco ad nudam oculos conjicientes
statuam, sideritimque herbam cochleari concalefacientes, aliue naribus adurentes, regis amicos
lactari; ac si forte ex his innotescere velit, divinum eos responsum accipere. Ingens pecuniæ vis,
præsertim denariorum humo defossa, quin et auri
thesaurus, quod cum theatrum esset die Jovis, populus 173 conferta multitudine spectaculi admiratione defixus, terræ motu, circa tempus Byzæ
et Antis, in ipsa cavea absorplus sit. Contigit vero
CHM necdum Constantinus Dei cultor Urbi innoLuisset, sed Romæ. Equi autem et avicula, Galinduchii ducis sunt, quæ ad Artemisii ignem hodieque
conspiciuntur. Idcirco, quanquam multis laboribus
tuæ virtutis causa, vir probe, perfuncti, nihil tamen indigne tulimus.
De Foro Bovis.
Spectaculum quod in Foro Bovis positum erat,
clare tibi describemus, quando id sæpe sæpius, vir
πραποσίτου.
Θεαμάτιον ήτοι εἰδώλιον - τῆς Βυζαντίου
πόλεως προτερον ἀπὸ Τραϊανοῦ, Μεκᾶς καὶ
Γλαύκος· ἐξ ὧν Θεόδωρος χρονογράφος αναρω
σθεὶς ἀναγνώσματιν. Ζεὺς, Ηλιος ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ
ἐν ἅρματι μαρμαρευθέτῳ. Διὸς σκυταλίδης Αρι
στείδης, Ἡρακλῆς, ὁ ἀνακείμενος ἡνίοχος θεὸν
ἐπιγράφων, Απόλλων παγκρατιαστής. Ενθα
ποταμὸς ὁ Κύτλου, Αέτιος ὁ ἀπὸ Λύκου μυκολα
τρευόμενος, ἐν αὐτῷ χελῶναι μεσταὶ ὀρνίθων· ἐν
αὐταῖς δράκαιναι ιη', καὶ 'Ακούντιος φιλόσοφος είν
δώλων πρωτοστάτης, καὶ θύτης γυναικὸς καὶ δύο
τέκνων, μητρὸς 'Αγλαϊδῆς καὶ ἀδελφῆς Γραφεντίας.
Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ δαιμόνων ἐπιστασίαι καὶ πτώ
σεις, ἅτε βασιλέων, τοῖς φιλοσοφοῦσι· μάλιστα ἐὰν
πόρνοις εἶεν τῇ γλώττῃ ἢ τῇ σπορά, οἱ βασιλεῖς
ὀλέθριοι. Διὰ τοῦτο τῷ γυμνῷ προσεχέτωσαν ζωδίῳ,
καὶ σιδηρέαν βοτάνην σὺν κοχλίδι περιέσαντες,
καὶ τοῖς μυκτήρσιν ὀπτήσαντες, γαλουχείται τους
φίλοις τοῦ ἄνακτος· καὶ ἦν γνωστὰ ἐκ τούτων ἴσως
θέλεται, εἰς αὐτοὺς γενέσθαι ἡμῖν. Πολὺς δὲ Αργυ
ρος καὶ μάλιστα δηναρίων κατέχωσται κάτωθεν,
ἅτε δὴ καὶ θησαυρός χρυσίου, ὅτι θέατρον ὑπάρχων,
καὶ τοῖς πολλοῖς βλέπειν ἐν ἡμέρᾳ Διὸς θυσίας και
θαυμάζουσιν· σεισμοῦ δὲ γενομένου, ἀποθανεῖν ἐν
αὐτῷ τῷ πέλματι, ὡς ἐπὶ Βύζᾳ καὶ ᾿Αντῃ, πριν
Κωνσταντίνος τῇ πόλει, ἀλλὰ τῇ Ῥώμῃ, Θεόν για
νώσκων ἐφαίνετο. Οἱ δὲ ἵπποι καὶ αἱ κιννύρες Γαλινδουχίου τοῦ δουκός· ἅτινα καθορῶνται ἐν
τῷ πυρὶ ᾿Αρτεμισίῳ ἕως τῆς δεῦρο· ὅθεν, φιλόκαλε,
πολλοὺς κόπους διὰ τὴν σὴν ἀρετὴν ὑπομείναντες,
οὐδὲν ἠγανακτήσαμεν.
Τοῦ Βοός.
Τὸ δὲ ἐν τῷ Βοΐ θέαμα τρανῶς σοι ὑποδείξομεν,
ὅπερ πλειστάκις δι' ἐπιστολῶν ἡμῖν ἐσήμανας δῆλόν
Anselmi Bandurii notæ.
Θεαμάτιον ήτοι εἰδώλιον. etc. Cum totum
hoc caput seu spectaculum quintum non ❤unico laborare mendo, sed undique, ut aiunt, scatere ulce..
ribus animadvertissem, a nova interpretatione manum submovendam esse duxi, ne et ipse mirificus
chirurgus, τὸ κακὸν τῷ κακῷ ἰώμενος videar; interpretationem vero Combefisii, commodo lectoris
„consulens, qualiscunque sit, in medium attuli, non
quod ipsa mihi probetur, sed ut ad manus, inquam,
sit lectori. notis quoque abstinemus, tum eadem
de causa, tum etiam, cum res fere nullus
menti sint, tempus in his terere supervacaneum visum est. Notas si placet ac conjecturas Combelisii
.et Lambecii videas. Cæterum de Amastriano, seu
urbis tractu Αμαστριανού μuncupato, necnon de
statuis atque aliis monuïnentis quæ codem in loco
steterunt, loquuntur Anonymus noster et Codinus,
qui a statuis binis marmoreis duorum Amastrianorum, vel certe Paphlagonum, ibi defossis, locum sic appellatum perhibent.
MOΓαλινδουχίου. Hic apposite afferenda sunt
quæ hac de
re pereruditus Ducangins adnotavit,
loquens de notis Combelisianis ad eumdem locum.
Qui feliciter, inquit, opinor, μιο Γαλινδουχίου
legendum Παλινδουχίου, conjecit: sed quod mac
voce intelligi Constantinum ipsum Ducam censet,
you assentior; malim enim Pseudo-Constantinum
Innui, qui, exstinctổac cæso Duca, rursum eumdem
mentitus est, ita ut ea late Παλινδούκας Δούκας,
quasi redivivus Ducas a vulgo appellaretur. Hanc
conjecturam non minime firmant manus æreæ, quæ
ad horreum in Amastriano sietere, επάνω τῆς ἀψί
δος τοῦ ᾿Αμαστριανού, supra fornicem Amastriani,
uti a nobis observatum ad Alexiadem pag. 385.
Manus quippe istæ æreæ videntur fuisse Palinduce
seu Pseudoducæ istius, quæ in rebellionis el
sumptæ de eo pœnæ memoriam, in Amastriano delixæ sunt: non vero, uti nagantur Græculi, quod
supplicium truncationis manuum de aliquo falsis
mensuris vendente sumptum designarent. Addit
Anonymous haec omnia hactenus conspici ἐν τῷ πυρι
Αρτεμισίῳ, ubi legendum, ἐν τῷ πυρείῳ seu horreo,
2 πυρός, frumentum trilicum: nam ad horreuni
stetere manus ærez. Sed cur 'Αρτεμισίῳ addatur,
haud omnino constat, ut de vocis Κιννύραις notione,
nisi referatur ad equos, qui in Amastriano stetere,
ita ut de corun genere fuerint, quos κινούρας vocabant, κακούργους, nempe ἵππους, uti vocem hanc
interpretatur Hesychius; cujusmodi forte fueril
equus Pseudoducæ, cum in hostium inanus veni:,
cujus figura hic expressa fuerit.) Hæc Ducangius;
cujus verba, commodo lectoris consuleus, hic altuli.
col. 689–690page 7 of 31
PG 157:689τοι γενέσθαι, ὦ φιλόκαλο. Βαλεντινιανοῦ τοῦ πραι πολίτου Κώνσταντος ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ οἰκοδομηθῆναι γινώσκομεν. Κάμινος δὲ παμμεγέθης μεγάλη ἕω; ἡμῶν διασωθεῖσα Ενθα Ἰουλιανὸς ὁ θεοστυγής προφάσει τῶν καταδίκων πολλοὺς ἐν αὐτῇ Χριστιανούς κατέκαυσε. "Ην δὲ ἡ κάμινος φέρουσα βολς χαλκού παμμεγεστάτου θέαμά τι, ο περ κατά μίμησιν ἐν τῷ Νεωρισίῳ λιμένι κατετυ πώθη. Τῷ δὲ αὐτῷ βοὶ τῷ χαλκῷ ἕνεκεν καύσεως παρηκολούθησε τι μώμον ἕως Φωκά τοῦ ἀναξίου καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωκᾶν ὑπὸ Ηρακλείου χωνευθῆναι τὸν βοῦν εἰς Ακουλκα ταμίου καὶ εἰς τὸν Πόντον περάσαι ἕνηκεν στρατολογίας. Ην δὲ τὸ ᾿Ακουλκάτον ἐν τῷ Πόντῳ, σταθμῶν τοῦ ἀργυρίου κα διὰ τὸ εἶναι αὐτὸ χρυσ εγχυτόν· ὅπερ καὶ ἐνταῦθα σώζεται ἕως τῆς σήμερον τοῖς ὁρῶσιν, εἰς λεχμία χωνευτά σκυθρωπά πάνυ. Τ. Ἐκ τοῦ Μιλίου θεάματος τοῦ ὀφφικίου Διεσκόρου, ἐκ τῶν καθ' ὥραν Μαυρικίου Λύ γούστου. Ὅτι τὸ Σενᾶτον τὸ λεγόμενον τοῦ Φόρου οὐδὲν ἄλλο ἐτυμολογεῖται, ἢ μόνον Σινάτου οικοδομής σαντος τὸν Σινᾶτον, καὶ τὸ ἐν αὐτῷ τρίλιθον ζώ Βαλεντινιανοῦ τοῦ πραιποσίτου, ύπλ, ὑπὸ, 'Εως ἡμῶν διασωθεῖσα. Καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωκᾶν. Υπὸ Ηρακλείου χωνευθῆνα, κλείου ἐχωνεύθη λόγω φόλεων. Εἰς 'Ακουλκαταμίον, Ακουλκα ταμίον, ἀκουλκαταμεῖον. τίκm.Χυτὸν ἀκουλκάτον σταθμῶν τοῦ ἀργυρίου κδ'. Εκ τοῦ Μιλίου, βιβλίου κατὰ τὸ πρόχειρον τῶν καθ᾿ ὥραν Μαυρικίου Αὐγούστου, καθόραν, ταξίδια το Μίλιον Οὐδὲν ἄλλο ἐτυμολογεῖται, ἢ μόνον, Καὶ κατέκαυσε πρὸς τοῖς ἄλλοις τόν τε ἐν τῷ Σενάτῳ καλούμενον μέγιστον οἶκον, εἰς ὃν γερουσία καὶ ο λαγάδες συνερχόμενοι ἐβουλεύοντο, καὶ αὐτὸς ὁ βα σιλεὺς ὅτε στολὴν ὑπατικὴν ἀνελάμβανεν, ἔργον περιφανὲς καὶ ὑπέρλαμπρον.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE.
τοι γενέσθαι, ὦ φιλόκαλο. Βαλεντινιανοῦ τοῦ πραι- stuliose, missis ad nos litteris ellagilasti. Novimus
πολίτου Κώνσταντος ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ οἰκοδο
μηθῆναι γινώσκομεν. Κάμινος δὲ παμμεγέθης
μεγάλη ἕω; ἡμῶν διασωθεῖσα Ενθα Ἰουλιανὸς
ὁ θεοστυγής προφάσει τῶν καταδίκων πολλοὺς ἐν
αὐτῇ Χριστιανούς κατέκαυσε. "Ην δὲ ἡ κάμινος
φέρουσα βολς χαλκού παμμεγεστάτου θέαμά τι, ο
περ κατά μίμησιν ἐν τῷ Νεωρισίῳ λιμένι κατετυπώθη. Τῷ δὲ αὐτῷ βοὶ τῷ χαλκῷ ἕνεκεν καύσεως
παρηκολούθησε τι μώμον ἕως Φωκά τοῦ ἀναξίου·
καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωκᾶν ὑπὸ
Ηρακλείου χωνευθῆναι τὸν βοῦν εἰς Ακουλκαταμίου καὶ εἰς τὸν Πόντον περάσαι ἕνηκεν
στρατολογίας. Ην δὲ τὸ ᾿Ακουλκάτον ἐν τῷ Πόντῳ,
σταθμῶν τοῦ ἀργυρίου κα διὰ τὸ εἶναι αὐτὸ χρυσ
εγχυτόν· ὅπερ καὶ ἐνταῦθα σώζεται ἕως τῆς
σήμερον τοῖς ὁρῶσιν, εἰς λεχμία χωνευτά σκυθρωπά
πάνυ.
Τ. Ἐκ τοῦ Μιλίου θεάματος τοῦ ὀφφικίου
Διεσκόρου, ἐκ τῶν καθ' ὥραν Μαυρικίου Λύ
γούστου.
Ὅτι τὸ Σενᾶτον τὸ λεγόμενον τοῦ Φόρου οὐδὲν
ἄλλο ἐτυμολογεῖται, ἢ μόνον Σινάτου οικοδομής
σαντος τὸν Σινᾶτον, καὶ τὸ ἐν αὐτῷ τρίλιθον ζώ-
"
sane Valentinianum Constantis imperatoris sacri
cubiculi præpositum in Hippodromo illud ædificasse. Fuit vero formax ingens et ad nostra usque
tempora duravit. Ibi Deo perosus ille Julianus
multos Christianos quasi maleficos combussit. Erat
autem caminus bovis ænei immanis staturæ fignram referens, cui similis in Neorio portu postea
confectus est. Huic autem deinde Bovi æneo ad nequissimum usque Phocam quædam infamia iulæsit
eo nomine, quod exurendis reis usurparetur. Postquam vero ab Heraclio ipse Phocas exustus est,
Bos in Aculcati ærarium conflatus est, atque ad
conscribendum militem in Pontuin missus. Erat
autem in Punto, quod Aculcatum vocant, 174 are
genti pondo quatuor supra viginti, eo quod ipsum
esset auro solidum. Quod hic quoque hodieque
servatur, ac cernitur, in fusis lechmiis tetricum
valde vultum præferentibus.
VII. Ex Milliario spectaculi officii Dioscori, ex
Mauricii Augusti Diario.
Quod vocant Fori Senatum, a nullo alio tale no.
men obtinuit, quam quod Senatus a Senato ædificatus sit, necnon illud trium lapidum opus, id est
Anselmi Bandurii notæ.
Βαλεντινιανοῦ τοῦ πραιποσίτου, etc. Videfur deesse praepositio ύπλ, nisi forte talis fuerit
recentioris Græciæ locatio, cum sæpe in mss. recentioribus, præpositiones omissas comperiam,
præcipue ὑπὸ, sed an scribarum inscitia hoc factum
nescitur. Quod autem ait, bovem illum æneun, 2
Valentiniano Constantis imperatoris sacri cubiculi
præposito constructum in Hippodromo esse, non
convenit cum Cedreno et Zonara, qui Pergamo bovem illum æneum advectum perhibent.
'Εως ἡμῶν διασωθεῖσα. Hæc verba non ad
Chronographun referenda puto, sed ad eum a quo
hæc excerpta sunt. Chronographus quippe multo
posterior Heraclio, a quo conflatus in folles bos
ille æneus, seu fornax ænea ad instar bovis constructa, convincitur ex pluribus ejusdem Chronographi locis, ut cuilibet facile videre licet.
Καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωκᾶν.
Chronicon Alex, et Zonaras Phocæ cadaver crematum in Bove perhibent.
Υπὸ Ηρακλείου χωνευθῆνα, etc. His casligatiora habet Anonymus noster: Od 3 'Hpaκλείου ἐχωνεύθη λόγω φόλεων.
Εἰς 'Ακουλκαταμίον, etc. Hae et quæ sequuntur mendo non carent; neque ex Anonymo nostro
et Codino restitui possunt, cum istæc in utroque
desiderentur. Interpretationem Combelisti lectori
exhibemus. Vide igitur ejusdem notas. - Ακουλκαταμίον, seu potius, ἀκουλκαταμεῖον. Aculenti eraτίκm.Χυτὸν ἀκουλκάτον: moueta sic Justino ll cusa.
Sed quid illud σταθμῶν τοῦ ἀργυρίου κδ'. Num Cauti
existimata bovis materia, etsi ille æreus erat, quod
ære solidior ac fusus erat? COMBEFIS.
Εκ τοῦ Μιλίου, etc. Lambecius βιβλίου mutandum censet. Id quidem κατὰ τὸ πρόχειρον expeditius. At quid cogit sine codice? Quidni auctor hoc
librum titulo donaverit, analogia quadam ad Milium
seu Miliare; ut sicut illud regula erat atque mensura
spatii locorum ac distantiæ, sic liber ille velut
norma quædam mensuraque haberetur, vel ipse
lora ipsa describens, ac quæ in eis exstarent spectatu
digna exhibens, seu etiam in eis gesta referens. Sic
certe liberales titulis librorum auctores. Ut nobis
exstaret ille liber, non tautus divinandi labor. Sequentia er τῶν καθ᾿ ὥραν Μαυρικίου Αὐγούστου,
quæ sic emendo, cum esset καθόραν, iudicio sunt,
continuisse eum librum plurium imperatorum res
gestas, expeditiones, itinera, ac quae Graeci ταξίδια
vocant, diarii in morem, brevique chronographia,
quo nomine non obscurum unde auctor το Μίλιον
potuerit inscribere. Subtiliorem conjectorem libens
audiam. De Fausta restitui quæ clausa repræsento
quod probatorum omnium auctorum affirmatione
firmum sit, Faustam non Diocletiani, sed Maximiani
Herculii fuisse filiam, ac proclive fuerit eas voces
omitti per antiquarii socordiam. Auctor Actorum
Silvestri, Constantini uxorem Maximinam vocat,
ac Diocletiani filiam, penes quem fides; nisi et ipse
male luxatus, ad certiores regulas componendus est.
Alterius loci et operæ sit propensius in hæc inquirere. COMBEFIS.
Nugas hic nugatur Chronographus cum ait Senatuni
Οὐδὲν ἄλλο ἐτυμολογεῖται, ἢ μόνον, etc.
non aliunde nomen accepisse quam a quodami Scnato ejus conditore, cum ex scriptoribus fide diguis constet Senatum sic appellari, quod in eain
domum senatus et viri delecti deliberatum convenire solerent, et ipse imperator cum vestem consularem sumebt; sic Zonaras in Leone M. pag. 41:
Καὶ κατέκαυσε πρὸς τοῖς ἄλλοις τόν τε ἐν τῷ Σενάτῳ
καλούμενον μέγιστον οἶκον, εἰς ὃν γερουσία καὶ ο
λαγάδες συνερχόμενοι ἐβουλεύοντο, καὶ αὐτὸς ὁ βα
σιλεὺς ὅτε στολὴν ὑπατικὴν ἀνελάμβανεν, ἔργον
περιφανὲς καὶ ὑπέρλαμπρον. Absumpsit prae cateris
maximam domum, quem Senatum vocant, in quam senatus et viri delecti deliberatum convenire solebant,
et ipse imperator cum vestem consularem sumebat,
opus illustre el splendidissimum. Ita habet, sed diversis verbis et Ledrenus in eodem Leone. Procopius lib. 1 De dif., cap. 10, prodit, in ca de
col. 691–692page 8 of 31
PG 157:691διον, ήτοι τρικέφαλον πορφυροειδές, δ ἔλεγόν τινες Κωνσταντίνον τὸν Μέγαν μέσον, Κωνστάντιον εὐώνυμον, Κώνσταν ἐν τοῖς δεξιοῖς μέρεσιν, εἰς πόδας ἀρκούμενον δύο, εἰς δὲ χεῖρας ἐξ. Ξένον τοῖς ὁρῶσι θέαμα, ἄλλον ἀλλαχόθεν ὁρῶν, καὶ ἡ κεφαλὴ μία. Εμπυρισμοῦ ἐν αὐτῷ δή ποτε γενομένου ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ, καὶ πάντων ἐκεῖσε ἀσχολουμένων, ὡς εἰπεῖν, κλαπῆναι τὸ θαυμάσιον ἐκεῖνο, ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ τοῦ 'Αρκαδίου, ὃς εὐθὺς διὰ ταχυδρόμου ἐν τοῖς διαστάτοις καὶ ἐν τοῖς θαλαττίοις μέρεσι μετὰ ἀπειλῆς, εἰ μὴ φάνειεν τὸ θέαμα· καὶ οἱ τοῦτο τολμήσαντες, οὐκ ἰσχύσαντες εἰς τὴν ἰδίαν πατρίδα ἀπενεγκεῖν· φθαζόμενοι δὲ τῷ δρόμῳ τῷ βασιλικῷ ἀποποιησάμενοι ἑαυ τοὺς, τό τε θέαμα καὶ ἑαυτοὺς ἐν τῷ βυθῷ ρίψαντες, κατεποντίσθησαν· ὡς πολλῶν πλοίων καὶ σαργά νων ἐλθόντων καὶ κολυμβητῶν τινων, διὰ τὸ ἀδη μονεῖν τὸν βασιλέα, δωρά τε εἰς πλῆθος ταττομένου, καὶ ὡς φ' κεντηναρίων μεθ' όρκων φρικτών βεβαιουμένου, τοῖς μέλλουσιν αὐτὸ ἐκβάλαι ἐκ τῆς θαλάσσης, οὐκ ίσχυσε τις. Τότε ὀργισθεὶς ὁ αὐτὸς Θεοδόσιος, καὶ τὸν Σινάτου οἶκον τῷ πυρί παρα δέδωκεν, ὑπὸ τεσσάρων κιόνων βασταζόμενον Καὶ μετέθηκεν τὴν στήλην 'Ελένης μητρός Κων σταντίνου, καὶ αὐτοῦ, καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Φαύστης θυγατρός [Μαξιμιανοῦ τοῦ Ερκουλίου, γαμβροῦ] Διοκλητιανοῦ, ἐν τῷ αὐτῷ Σινάτῳ· αὐτοῦ μὲν καὶ τῆς γαμετῆς, χαλκεγχύτων και μέρος λιθενδύτων· αὐτῆς δὲ ἐκ πορφυρού μαρμάρου Ο περιέχουσα· ἅτινα καὶ σώζονται ἕως τῆς δεύρο. ΠΑΠΙΑ Ἐν τῷ λεγομένῳ Στατήρι, ὅπερ λέγεται Μόλιον "Ενθα δὴ ξυνιοῦσα ἔτους ἀρχομένου ἡ Ρω μαίων βουλὴ σύγκλητος ενιαύσιον ἑορτὴν ἄγει, τὰ τῆς πολιτείας ὀργιάζουσα ἀεὶ νόμιμα. Τρίλιθον ζώδιον, ἤτοι τρικέφαλον. τρίλιθος τρίλιθον τρίλιθον Επὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ. Ενέπεσε δὲ τὸ πῦρ καὶ εἰς τὸν εἰωθότα δέχεσθαι τὴν γερουσίαν εἶχον, πρὸ τῶν βασιλείων ὄντα, εἰς πᾶν κάλλος καὶ φιλοτιμίαν ἐξησκημένον. Τῷ δρόμῳ τῷ βασιλικῷ. δρόμον βασιλικόν δρόμος δημόσιος, Υπό τεσσάρων κιόνων βασταζόμενος. τὸν Σινάτου οἶκον ὑπὸ τεσσάρων κιόνων βασταζόμενον, τὸν Σινάτο» οἶκον Φαύστης θυγατρὸς Μαξιμιανοῦ. Φαύστης θυγατρός Διοκλητιανού. Παπία. ἐκ τῶν Μαπία,
triceps porphyreticum simulacrum, quod quidam & διον, ήτοι τρικέφαλον πορφυροειδές, δ ἔλεγόν
in medio Constantinum magnum, a sinistris Constantium, a dextris Constantem repræsentare dicebant. Erat illud duobus fultura pedibus, sexque
manibus instructum. Spectaculum plane novum
et insolens, alium aliunde conspiciens, nam unum
caput erat. Incendio autem ibidem grassante, cum
omnes una eniterentur ut mirum illud signum
suffurarentur, Theodosio juniore Arcadii filio imperante. Is statim misso cursore in loca remota
et ad maris oras, iis qui sustulerant interminamis
rst ni repraesentarent. Qui vero auferre ausi fuerant cum non possent in patriam illud reducere, oceupante imperatorio cursore, desperatione ducti
sese cum simulacro 175 in mire præcipitarunt;
ita ut multis adductis naviculis et funibus, urinatoribusque, quod id imperator molestissime ferret,
multisque donis propositis usque adl quinquaginta
eentenaria, horrendis cum juramentis promissa si
quis ex mari extrahere posset, nemo id præstare
potuerit. Quamobrem ardens ira Theodosius, quatuor columnis fultam Senatus ædem flammis dedit atque Helenæ matris Constantini, ipsius item
Constantini, et uxoris illius Fausta, Maximiani
Herculii, Diocletiani generi, filiæ statuas in eumdem Senatum transtulit: ipsius quidem et uxoris
statuas ex ære fusas partimque lapillis ornatas;
illius autem ex marmore porphyretico: quæ hodieqne supersunt.
EX PAPIA.
In loco quem Staterem vocant, quam Molium
τινες Κωνσταντίνον τὸν Μέγαν μέσον, Κωνστάντιον
εὐώνυμον, Κώνσταν ἐν τοῖς δεξιοῖς μέρεσιν, εἰς
πόδας ἀρκούμενον δύο, εἰς δὲ χεῖρας ἐξ. Ξένον τοῖς
ὁρῶσι θέαμα, ἄλλον ἀλλαχόθεν ὁρῶν, καὶ ἡ κεφαλὴ
μία. Εμπυρισμοῦ ἐν αὐτῷ δή ποτε γενομένου ἐν
αὐτῷ τῷ τόπῳ, καὶ πάντων ἐκεῖσε ἀσχολουμένων,
ὡς εἰπεῖν, κλαπῆναι τὸ θαυμάσιον ἐκεῖνο, ἐπὶ
Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ τοῦ 'Αρκαδίου, ὃς εὐθὺς
διὰ ταχυδρόμου ἐν τοῖς διαστάτοις καὶ ἐν τοῖς
θαλαττίοις μέρεσι μετὰ ἀπειλῆς, εἰ μὴ φάνειεν τὸ
θέαμα· καὶ οἱ τοῦτο τολμήσαντες, οὐκ ἰσχύσαντες
εἰς τὴν ἰδίαν πατρίδα ἀπενεγκεῖν· φθαζόμενοι δὲ
τῷ δρόμῳ τῷ βασιλικῷ ἀποποιησάμενοι ἑαυ
τοὺς, τό τε θέαμα καὶ ἑαυτοὺς ἐν τῷ βυθῷ ρίψαντες,
κατεποντίσθησαν· ὡς πολλῶν πλοίων καὶ σαργά
νων ἐλθόντων καὶ κολυμβητῶν τινων, διὰ τὸ ἀδη
μονεῖν τὸν βασιλέα, δωρά τε εἰς πλῆθος ταττομένου,
καὶ ὡς φ' κεντηναρίων μεθ' όρκων φρικτών βε
βαιουμένου, τοῖς μέλλουσιν αὐτὸ ἐκβάλαι ἐκ τῆς
θαλάσσης, οὐκ ίσχυσε τις. Τότε ὀργισθεὶς ὁ αὐτὸς
Θεοδόσιος, καὶ τὸν Σινάτου οἶκον τῷ πυρί παρα
δέδωκεν, ὑπὸ τεσσάρων κιόνων βασταζόμενον
Καὶ μετέθηκεν τὴν στήλην 'Ελένης μητρός Κων
σταντίνου, καὶ αὐτοῦ, καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ
Φαύστης θυγατρός [Μαξιμιανοῦ τοῦ Ερκουλίου,
γαμβροῦ] Διοκλητιανοῦ, ἐν τῷ αὐτῷ Σινάτῳ· αὐτοῦ
μὲν καὶ τῆς γαμετῆς, χαλκεγχύτων και μέρος
λιθενδύτων· αὐτῆς δὲ ἐκ πορφυρού μαρμάρου
Ο περιέχουσα· ἅτινα καὶ σώζονται ἕως τῆς δεύρο.
ΠΑΠΙΑ
Ἐν τῷ λεγομένῳ Στατήρι, ὅπερ λέγεται Μόλιον
Anselmi Bandurii nota.
senatum Romanum ineunte anno convenisse, festumque solemne ex veteri more et instituto celia
Jurasse: "Ενθα δὴ ξυνιοῦσα ἔτους ἀρχομένου ἡ Ρω
μαίων βουλὴ σύγκλητος ενιαύσιον ἑορτὴν ἄγει, τὰ
τῆς πολιτείας ὀργιάζουσα ἀεὶ νόμιμα. Anonymus
hoster loquens de Senatu ait, in Senatu codicillos
asservatos esse, ibique patricios eos accepisse,
ubi Callistratus primum dignitatem consularem
suscepit.
Τρίλιθον ζώδιον, ἤτοι τρικέφαλον. Scilicet,
necnon illud trium lapidum opus, id est triceps porphyreticum simulacrum. Ita fere interpretatur et
Combefisius. Sed quid τρίλιθος proprie significet,
nondum viri docti assecuti sunt. Holsteuius, triplex
lapidum genus hac voce significari putat. Ducangius
vero existimat τρίλιθον dici id quod crustis triplicis
marmoris distinctum est. Quod autem addit idem
Ducangius, forsitan per τρίλιθον intelligi fusile opus,
scilicet quod ex triplici lapidum seu marmoruin
genere fusum seu conflatum est, cujusmodi complures columnas Romæ et alibi exstitisse, ex velerum invento, hodie deperdito, censebat Scaliger in
Scaligerianis, Scaligerianæ næniæ. Vide Diarium
Italicum doctissimi D. Bernardi de Montfaucon,
Επὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ. Non quidem sub
Theodosio juniore, sed sub Arcadio conflagrasse
Senatum eo incendio quod propter Chrysostomum
xcitatum est, testatur Zosimus lib. v: Ενέπεσε δὲ
τὸ πῦρ καὶ εἰς τὸν εἰωθότα δέχεσθαι τὴν γερουσίαν
εἶχον, πρὸ τῶν βασιλείων ὄντα, εἰς πᾶν κάλλος καὶ
φιλοτιμίαν ἐξησκημένον. Irruit ignis et in illam domum, in qua senatus haberi solebat, quæ ante palatium sita, et ad omnem elegantiam et magnificentiam
elaborata est.
Τῷ δρόμῳ τῷ βασιλικῷ. Scilicet, impe
ratorio cursore, seu, ut Combefisius ad verbum interpretatur, cursu regio; nam δρόμον βασιλικόν edem hic significare, quæ Græcis δρόμος δημόσιος,
una cum Lambecio puto.
Υπό τεσσάρων κιόνων βασταζόμενος. Per
peram hæc intelligit ac interpretatur Combefisius,
qui τὸν Σινάτου οἶκον ὑπὸ τεσσάρων κιόνων βασταζό
μενον, ælem ipsam Senatus putal esse; nam vis
credatur Senatus ædem cum esset amplissima et
capax totius senatus novæ Romæ, quatuor tantum
columnis suffultam fuisse: unde τὸν Σινάτο» οἶκον
hic interpretatus sum, Senatus, seu basilicæ vestibulum; sic autem vertenduin esse etiam ex contextu
patet, nam paulo infra ait statuas Helene, Faustine.
etc., igne consumpta senatus æde, translates fuisse
ad eumdem Senatum. Quali autem et quanta mɔgnificentia Senatus postmodum a Justiniano reædificatus sit, una cum ipsius porticu, seu vestibulo,
testatur Procopius lit. 1 De @dif., cap. 10.
Φαύστης θυγατρὸς Μαξιμιανοῦ. Ita restituit
post Lambecium Combelisius; perperam quippe in
habetur Φαύστης θυγατρός Διοκλητιανού.
Nemo quidem vel mediocriter antiquitatis veterumque scriptorum peritus, nisi scholasticus fuerit,
ignorare potest, Faustam Constantini magni uxorem filiam fuisse Maximiani Herculii, qui Valeriam
Diocletiani filiam uxorem habuit.
Παπία. Breviatum hoc, pro ἐκ τῶν Μαπία,
col. 693–694page 9 of 31
PG 157:693ἀλωπὸν εἶναι ἐκ μαρμάρου πηγανουσιου εἰς μήκος έργνιά; ε', πλάτος δὲ ὀργυιάς δύο ήμισυ προς νότον ἐν τοῖς ἀνακτορικοῖς οἶκοις· πρὸς δὲ βομβᾶν πρὸς τὸν παλαιὸν ναὸν, ὅπερ ἐν τῷ στήθει ἔγραφεν, δι' ἐμπλαστῶν χρυσέων καὶ ἀργυρέων γραμμάτων, Αφροδίτη Σελήνη, ἐδόθη Πέρσαις εἰς πάντον, ἐπὶ Αναστασίου βασιλέως, ἀντὶ σταθμῶν χιλίων χρυ σοῦ. Καὶ τοῦτο δὲ ὁ αὐτὸς Παπίας ἐδίδαξεν ἐκ τῶν αὐτοῦ συγγραμμάτων. "Οτι αἱ Γοργονοειδείς κεφα καὶ ἐν τῇ χαλκῇ πύλῃ, πρὸς μὲν τὸ πρόσθεν περι πατοῦντι εὐωνύμως, πρὸς δὲ τὸ ὄπισθεν δεξιῶς, τῆς 'Αρτέμιδος θεᾶς, ἐκ τοῦ ναοῦ Ἐφεσίου ἤκασι· τὰς μὲν τέσσαρας ἐν τοῖς Ταύρου μέρεσιν, ἐν τοῖς πα λαιοῖς παλατίοις προσπηχθέντα Κωνσταντίνου, Ενθα καὶ Ἰουλιανοῦ καὶ τῆς τούτου γαμετῆς· ἀλλὰ καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ Γάλλου καθορῶνται ἀγάλματα· τὰς δὲ δ' ἐν τῆς προειρημένης πύλης εὐωνύμῳ μέρει, ἔνθα καὶ σταυ ρὸς πεπηγὼς ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ τοῦ πάλαι καὶ Βελισαρίου, καινουργηθεῖσαι ἵστανται, ἐν ᾗ και αὐτὸς Βελισάριος καθορᾶται χρυσέμβαφος, ήλιοκέ φαλος, καὶ Τιβέριος ὁ κυρτοειδής. Θράξ, καὶ Ἰου δ στῖνος ὁ πρῶτος λεπτοειδής επίφορος κατ' ἰδέαν πάνυ καὶ τῶν συγγενῶν ἑπτὰ, αἱ μὲν ἐκ μαρ μάρου, αἱ δὲ καὶ χαλκαῖ, ἐκ τῶν ζωσμάτων ἐπιγινωσκόμεναι ἀκριβῶς τοῖς παροῦσι.. Πολλὰ τῇ βασιλίδι Πουλχερία Λέων ὁ Μέγας έμα χέριζεν· ὅθεν καὶ μνήμην αὐτῆς τῆς τελειώσεως ἐπετέλει, καὶ ἐν τῷ τάφῳ αὐτῆς αὐτὸς ἱστόρησε τὸ ταύτης ίνδαλμα. Καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις δὲ θεωρῶν αὐτὴν ἐν ἱστορία, τὸν βίον ὅλον αὐτῆς ἐμακάριζεν. Μαρκιανοῦ δὲ στήλην καὶ Πουλχερίας ὁ αὐτὸς Λέων ἐν τοῖς Θεοδοσιανοῦ ἐμβόλοις μεταστήσας, τῇ βασι λίδι πόλει προσέθηκεν. 'Αφροδίτη Σελήνη. Αφροδίτη παρθένος, οὐρανίη Μόλιον άλω Μολιονίδας, γυναικός τινος υἱο:ς Μόλιον Καινουργηθεῖσαι ἵστανται. καὶ νουργηθῆσαι, μιο καὶ Ναρσοῦ στήλαι ίστανται, τοῦ πάλαι ὁ πάνυ. Λεπτοειδὴς ἐπίφορος κατ' ἰδέαν πάνω. κατ' ἰδέαν Ἐκ τῶν ζωσμάτων ἐπιγινωσκόμεναι. ἐπιγινωσκόμεναι, δι κοσμήτρια. διαδήματι δὲ τῆς Θεοδώρας καταστεφθείσης, καὶ ἡ ταύ της μήτηρ Θεοκτίστη, ζωστή τε καὶ πατοικία τετί μηται.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICÆ.
ἀλωπὸν εἶναι ἐκ μαρμάρου πηγανουσιου εἰς μήκος / Vulpinam appellant ex marmore Peganusio ulnarum
έργνιά; ε', πλάτος δὲ ὀργυιάς δύο ήμισυ προς νότον
ἐν τοῖς ἀνακτορικοῖς οἶκοις· πρὸς δὲ βομβᾶν πρὸς
τὸν παλαιὸν ναὸν, ὅπερ ἐν τῷ στήθει ἔγραφεν, δι'
ἐμπλαστῶν χρυσέων καὶ ἀργυρέων γραμμάτων,
Αφροδίτη Σελήνη, ἐδόθη Πέρσαις εἰς πάντον, ἐπὶ
Αναστασίου βασιλέως, ἀντὶ σταθμῶν χιλίων χρυ
σοῦ. Καὶ τοῦτο δὲ ὁ αὐτὸς Παπίας ἐδίδαξεν ἐκ τῶν
αὐτοῦ συγγραμμάτων. "Οτι αἱ Γοργονοειδείς κεφα
καὶ ἐν τῇ χαλκῇ πύλῃ, πρὸς μὲν τὸ πρόσθεν περιπατοῦντι εὐωνύμως, πρὸς δὲ τὸ ὄπισθεν δεξιῶς, τῆς
'Αρτέμιδος θεᾶς, ἐκ τοῦ ναοῦ Ἐφεσίου ἤκασι· τὰς
μὲν τέσσαρας ἐν τοῖς Ταύρου μέρεσιν, ἐν τοῖς πα
λαιοῖς παλατίοις προσπηχθέντα Κωνσταντίνου, Ενθα
καὶ Ἰουλιανοῦ καὶ τῆς τούτου γαμετῆς· ἀλλὰ καὶ
Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ
Γάλλου καθορῶνται ἀγάλματα· τὰς δὲ δ' ἐν τῆς
προειρημένης πύλης εὐωνύμῳ μέρει, ἔνθα καὶ σταυρὸς πεπηγὼς ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ τοῦ πάλαι καὶ Βελισαρίου, καινουργηθεῖσαι ἵστανται, ἐν ᾗ και
αὐτὸς Βελισάριος καθορᾶται χρυσέμβαφος, ήλιοκέ
φαλος, καὶ Τιβέριος ὁ κυρτοειδής. Θράξ, καὶ Ἰου
δ
στῖνος ὁ πρῶτος λεπτοειδής επίφορος κατ' ἰδέαν
πάνυ καὶ τῶν συγγενῶν ἑπτὰ, αἱ μὲν ἐκ μαρ
μάρου, αἱ δὲ καὶ χαλκαῖ, ἐκ τῶν ζωσμάτων ἐπιγι
νωσκόμεναι ἀκριβῶς τοῖς παροῦσι..
quinque longitudinis, duarumque cum dimidio latitudinis, ad Austrum in palatii aedibus; adl Aquilonem vero veteris Ecclesiæ respectu. In enjus pectore hæc inseriptio aureis et argenteis insertis litteris legitur, Venus Luna, Anastasio imperatore
Persis pro pacta pecunia data est pro mille auri
librarum pondere. Quod ipsum suis in scriptis
Papias docuit. Gorgonum capita in Chalces 176
porta a sinistris quidem ante, a dextris vero retro
Dianam deam ambula: ti, ab Ephesino templo advecta sunt: quatuor quidem in Tauri partibus in palatjo veteri Constantini affixa, ubi etiam Juliani
ejusque conjugis; Constantini quoque Magai et
filiorum ejus, necnon Galli statuæ _conspiciuntur:
quatuor autem in memorate portæ lævo latere,
ubi etiam crux defixa sub Justiniano olim et
Belisario restaurata consistunt. Ibi quoque ipse
Belisarius conspicitur deauratus, capite solaribus
radiis micante, et Tiberius gibbosus Thrax, Justinus senior exigua sļatura, vultu admodum concitalo; itemque ex cognatis septem statua, partim
marmoreæ, partim æneæ, quas ex cingulis facile
est adstantibus cognoscere.
De imagine Pulcheriæ Augustæ; necnon de statuis Marciani et Pulcheriæ.
Πολλὰ τῇ βασιλίδι Πουλχερία Λέων ὁ Μέγας έμα
χέριζεν· ὅθεν καὶ μνήμην αὐτῆς τῆς τελειώσεως
ἐπετέλει, καὶ ἐν τῷ τάφῳ αὐτῆς αὐτὸς ἱστόρησε τὸ
ταύτης ίνδαλμα. Καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις δὲ θεωρῶν
αὐτὴν ἐν ἱστορία, τὸν βίον ὅλον αὐτῆς ἐμακάριζεν.
Μαρκιανοῦ δὲ στήλην καὶ Πουλχερίας ὁ αὐτὸς Λέων
ἐν τοῖς Θεοδοσιανοῦ ἐμβόλοις μεταστήσας, τῇ βασιλίδι πόλει προσέθηκεν.
G
Leo Magnus beatissimam Pulcheriam Augustam
multum celebrare solebat: unde etiam ejus consummationis, sive exitus memoriam venerabatur,
ejusque imaginem sepulcro ipsius apposuit, atque
in ædibus imperatoriis ejus depictam effigiem contemplans, totam vitam ejus deprædicabat. Marciani vero et Pulcheriæ statuas idem Leo in Theodosianos en bolos translatas, imperatoriæ urbi adjecit.
Anselmi Bandurii note.
ex ejus scilicet commentariis. Meminit hujus au·
ctoris Niceph. lib. 1. cap. 1. 'Αφροδίτη Σελήνη.
Our supra Αφροδίτη παρθένος, Venus virgo,
habetur, ad hanc nibil Venerem spectare videtur.
llæc enim dea, et pro Junone sumitur, οὐρανίη
scilicet Venus, cujus nomine aer Græcis consecraIas, ut auctor est Julius Firmicus, ipsa.que Luna,
ut hæc inscriptio fidem facit. Illa, puella quædam
amasia est, sic eodem condita tumulo, elephanti
salua, cum amasio seu amasia. Τo, Μόλιον άλωriv, cui hæc inesset inscriptio, etsi reddidi Molium
vulpinam, quiduam proprie videatur ab alio discere
velim. Ut sic redderem, ac vocem retinerem, cen
propriam, auctor mihi Hesychius, qui Μολιονίδας,
γυναικός τινος υἱο:ς tradit, mulieris cujusdam filios,
que utique Μόλιον ipsa dicta sit. Num et hæc Greecorum superstitione Veneris nomine ac Lunæ
consecrata? vel polius sic dicta Venus, quod Jove
nata, qui ipse Molio dictus, a quodam suo ejus
nominis hospite. Quod Vulpina, scitum Sane
Veneris epithetum. Combefis.
Καινουργηθεῖσαι ἵστανται. Perperam in
ms. sejuncta leguntur uti Lambecius edidit, καὶ
νουργηθῆσαι, μιo quo legendum idem putat καὶ
Ναρσοῦ στήλαι ίστανται, et Combelsius pro τοῦ
πάλαι legit ὁ πάνυ. Ego vero nullum errorem ibi
deprehendo, et sic verto: Quatuor autem in memoraie levo latere, ubi etiam crux defixa, sub Justiniano olim et Belisario restaurata consistunt, Scilicet Gorgonum capita.
Λεπτοειδὴς ἐπίφορος κατ' ἰδέαν πάνω.
Ninirum, Justinus senior erigua slatura, vultu admodum concitato. Combefisius κατ' ἰδέαν omittit,
et vertit Justinus senior, exili sultu, incita:us
nimis.
Ἐκ τῶν ζωσμάτων ἐπιγινωσκόμεναι. Seilicet, quas ex cingulis facile est astantibus cognoscere.
Non quidem cum Lambecio inde concludo:
Cinctura igitur cognatorum imperatoris statuæ a
reliquis dignoscebantur; sed forte quod cingulis
seu zonis inscripta erant nomina, ideo ex cingulis,
inquit, facile est eas aslantibus cognoscere; perperam vertit Combefisius, ἐπιγινωσκόμεναι, δι
legantur. Perperam item idem Combefisins zostag
donatas fuisse cingulo putat; nani non a zona zosta
appellate sunt, sed quod earum munus esset Augustam succingere, vel vestire: unde idem sonat
quod Latine ornatrix, et Graece κοσμήτρια. Qui
autem verba Cedreni et Zonaræ ita interpretantur,
dumr de Theodora loquuntur, male sapiunt: Διαδή
ματι δὲ τῆς Θεοδώρας καταστεφθείσης, καὶ ἡ ταύτης μήτηρ Θεοκτίστη, ζωστή τε καὶ πατοικία τετίμηται. Theodora diademate coronata: eu quoque
mater cingulo donata, ac patricia dignitate aucia.
Vide Ducangii Gloss. med. et inf. Graecitatis.
col. 695–696page 10 of 31
PG 157:695Ἰουλιανοῦ χαραγὰς Θεοδόσιος ὁ Μέγας ἡμαύρωσε, μεθ' ὧν καὶ τὴν τούτου στήλην ἔξω τῆς χαρα γῆς εστηκυίαν θεασάμενος, ἠρυθρίασε, καὶ τοῖς συνοδεύουσιν ἐπύθετο, τίνος ἂν εἴη τὸ χάραγμα. Τῶν δὲ Ἰουλιανοῦ φησάντων, εὐθὺς ἐκεῖνος εἶπεν, Οτι μέλανος ἀνθρώπου στήλην τεθέαμαι· καὶ πάνυ ἠρυθρίασε· καὶ παραυτίκα ταύτην κατέαξεν, καὶ δόγμα προέθηκεν, "Οτι ὅπου ἐὰν εὑρεθῇ ἐν χα ραγαῖς νουμίων τὸ τοιοῦτον ὑπόδειγμα, καὶ μὴ τῷ δημοσίῳ καταμηνυθῇ, δημευθεὶς ὁ τοιοῦτος ἐξάριο στος Κωνσταντινουπόλεως γένηται. Πολὺς ἦν Ἰουλιανὸς ἐν μαγγανείαις· ὅθεν καὶ τοῖς εἰδώλοις εἰς στήλας βασιλικάς, φασὶν, ἐξεικόνιζε, καὶ προσκυνεῖσθαι ταύτας, ὡς βασιλέων εἰκόνας, ἠνάγκαζε· μεθ' ὧν καὶ ἐν τῇ Νικομηδέων μητροπόλει, τὸ τοῦ ᾿Απόλλωνος ἄγαλμα χρυσέγκαυστον κατασκευάσας, καὶ τῆς θεᾶς ᾿Αρτέμιδος, νόμοις ὁμοίοις ἐνομοθέτει προσκυνεῖσθαι, ὡς αὐτοῦ φησινεἶναι καὶ τῆς γαμετῆς ἐνδάλματα· ὅθεν καὶ ἄπειρον πλῆθος κλαπὲν εἰς εἰδωλολατρείαν κατέπεσεν. Ἐν τοῖς Πανεάδος μέρεσι τῇ ἐπονομαζομένη Καισαρείᾳ, τῇ Φιλίππου, διερχομένου Ἰουλιανοῦ, τὸ τῆς Αἰμοῤῥούσης ίνδαλμα θεασάμενος, καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἰησοῦ τὸν ἀνδριάντα, ὡς ἔλεγον, ὑπ' αὐτῆς κατασκευασθέντα· ἐν οἷς κεκυφυΐα ἡ γυνή, καὶ τῇ δεξιᾷ τοῦ κρασπέδου τοῦ ἀνδριάντος Ἰησοῦ ἁπτο μένη· μέσον ποῦ βοτάνης εἶδος, ἀλεξητήριον φάρο μακον πρὸς πᾶσαν νόσον ἐπιτήδειον, ἐκφυέν· καὶ τυφλούς, ὥς φασι, τοὺς ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐξελθόντας Ιάσασθαι. Τοῦτο δὲ καὶ Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου καὶ ὁ Διακρινόμενος ἀκριβέστερον Εξω τῆς χαραγής. ραγή Χαραγή. Ὅτι μέλανος ἀνθρώπου. "Οτι μέ ναν ἄνθρωπον τὴν στήλην τεθέαμαι. μέ. λανος ἀνθρώπου, μέλανος κακοῦ, 'Εν τοῖς Πανεάδος. Ευσέβιος ὁ Παμφίλου. Καὶ ὁ Διακρινόμενος. Διακρινόμε Διακρινόμενος τὸν Διακρινόμενον, καθὼς Ἰωάννης ὁ Διακρινόμενος λέγει. της χρονογραφίας Ιωάννου Αντιοχείας, τοῦ καὶ Μαλάλα, τοῦ Διακρινομένου.
De Juliani moneta a Theaosio abolita; ac se ejusdem statua.
Juliani monetam Theodosius Magnus abrogavit;
ac postea ejus statuam extra monetariam officinam stautem conspicatus erubuit, exque comitibus
cujus esset figura sciscitatus est; illis autem respondentibus 177 Juliani esse, statim ille, Nigri hominis,
ait, statuam conspexi: multumque rubore suffusus,
ean statim confregit, edictoque jussit: Si quis
usquam hujusmodi figuræ obsignatos nummos repererit, nec publice denuntiaverit, is, proscriptis
bonis, extra Constantinopolim exsulatum mittatur.
Ἰουλιανοῦ χαραγὰς Θεοδόσιος ὁ Μέγας ἡμαύρωσε,
μεθ' ὧν καὶ τὴν τούτου στήλην ἔξω τῆς χαρα
γῆς εστηκυίαν θεασάμενος, ἠρυθρίασε, καὶ τοῖς
συνοδεύουσιν ἐπύθετο, τίνος ἂν εἴη τὸ χάραγμα.
Τῶν δὲ Ἰουλιανοῦ φησάντων, εὐθὺς ἐκεῖνος εἶπεν,
Οτι μέλανος ἀνθρώπου στήλην τεθέαμαι· καὶ
πάνυ ἠρυθρίασε· καὶ παραυτίκα ταύτην κατέαξεν,
καὶ δόγμα προέθηκεν, "Οτι ὅπου ἐὰν εὑρεθῇ ἐν χαραγαῖς νουμίων τὸ τοιοῦτον ὑπόδειγμα, καὶ μὴ τῷ
δημοσίῳ καταμηνυθῇ, δημευθεὶς ὁ τοιοῦτος ἐξάριο
στος Κωνσταντινουπόλεως γένηται.
De idolorum statuis imperatorum specie a Juliano effictis.
Multom Julianus præstigiis deditus erat: unde
aiunt idolorum statuas imperatorum specie ellingere
solitum, ipsas velut imperatorum adorare coegisse.
Inter haec vero, Apollinis statuam inauratam Nicomediæ, quæ metropolis est, ac similiter Dianæ
dee fabricatus, lala lege adorari sanxit, quasi
suam et conjugis effigiem: quæ causa fuit ut innu.
mera multitudo, vel inscis, in idololatriam laberelur.
Πολὺς ἦν Ἰουλιανὸς ἐν μαγγανείαις· ὅθεν καὶ τοῖς
εἰδώλοις εἰς στήλας βασιλικάς, φασὶν, ἐξεικόνιζε,
καὶ προσκυνεῖσθαι ταύτας, ὡς βασιλέων εἰκόνας,
ἠνάγκαζε· μεθ' ὧν καὶ ἐν τῇ Νικομηδέων μητροπόλει, τὸ τοῦ ᾿Απόλλωνος ἄγαλμα χρυσέγκαυστον
κατασκευάσας, καὶ τῆς θεᾶς ᾿Αρτέμιδος, νόμοις
ὁμοίοις ἐνομοθέτει προσκυνεῖσθαι, ὡς αὐτοῦ φησιν
εἶναι καὶ τῆς γαμετῆς ἐνδάλματα· ὅθεν καὶ ἄπειρον
πλῆθος κλαπὲν εἰς εἰδωλολατρείαν κατέπεσεν.
Paneadis partibus reperta ac confraeta.
De statua Jesu ac Hæmorrhoissæ a Juliano in
In Paneadis, quam Cæsaream Philippi vocant,
partibus, cum Julianus iter haberet, Hæmorrhoissæ
et ipsius Jesu statuam, quain, ut fertur, illa posuerat, conspicatus est. Erat vero mulier venerantis more inclinata, Ambriamque statuæ Jesu
dextera contingebat. In medio autem herbæ species
quædam curandis quibuscumque morbis apta nascebatur, tantae virtutis, ut aiebant, ut etiam cæcis
ab utero visum tribueret. Quam rem Eusebius
Pamphili, et qui Hæsitantium sectæ est, 178 diligentius memorat. Hæc ut vidit Julianus mysteἘν τοῖς Πανεάδος μέρεσι τῇ ἐπονομαζομένη
Καισαρείᾳ, τῇ Φιλίππου, διερχομένου Ἰουλιανοῦ,
τὸ τῆς Αἰμοῤῥούσης ίνδαλμα θεασάμενος, καὶ αὐτοῦ
τοῦ Ἰησοῦ τὸν ἀνδριάντα, ὡς ἔλεγον, ὑπ' αὐτῆς
κατασκευασθέντα· ἐν οἷς κεκυφυΐα ἡ γυνή, καὶ τῇ
δεξιᾷ τοῦ κρασπέδου τοῦ ἀνδριάντος Ἰησοῦ ἁπτομένη· μέσον ποῦ βοτάνης εἶδος, ἀλεξητήριον φάρο
μακον πρὸς πᾶσαν νόσον ἐπιτήδειον, ἐκφυέν· καὶ
τυφλούς, ὥς φασι, τοὺς ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐξελθόντας Ιάσασθαι. Τοῦτο δὲ καὶ Εὐσέβιος ὁ Παμφί
λου καὶ ὁ Διακρινόμενος ἀκριβέστερον
Anselmi Bandurii nota.
Εξω τῆς χαραγής. Scilicet, ac postea ejus
statuam ertra monetariam officinam stantem conspicatus erubuit, etc. Hoc perperam interpretatur
Combefisius, ejusque statuam seorsim erectam, non
nummo incisam, conspicatus, erubuit, etc. Nam xaραγή hic non pecuniam seu monetam signatam
significat, sed officinam monetariam. Eodem fere
modo quo apud Romanos moneta sumitur nunc
pro moneta, hoc est pecunia, seu nummis, nuuc
vero pro moneta, seu officina monetaria, hoc est,
pro loco quo cuditur moneta. Quemadmodum in
Gallia la Monnoye, et officinam monetarian, et
signatam pecuniam denotat. Hinc corrige Ducangii
Gloss. Med. Grec. v. Χαραγή.
Ὅτι μέλανος ἀνθρώπου. Ita Lambecius
restituit; corrupte quidem in Ms. legitur, "Οτι μέναν ἄνθρωπον τὴν στήλην τεθέαμαι. Ceterum μέ.
λανος ἀνθρώπου, scilicet nigri hominis hic sumitur
μέλανος pro κακοῦ, quemadmodum apud Latinos
niger pro malo accipitur. Horatius:
Hic niger est, hunc tu, Romane, caveto.
Hac etiam notione apud Juvenalem et Ciceronem
reperitur.
'Εν τοῖς Πανεάδος. Panias Ptolemæo Pl
nicia urbs, quæ etiam Cæsarea Philippi dicitur;
nota est ipsis geographiæ tironibus.
Ευσέβιος ὁ Παμφίλου. Historia Ecclesiastica lib. vit, cap. 18.
Καὶ ὁ Διακρινόμενος. Hæretici Διακρινόμε
yot, ita nuncupati, qui synodum Chalcedonensem
partim rejecerunt, partim receperunt. Cæterum
quis Διακρινόμενος iste sit, quem hic laudat Chronographus, pluribus docet doctissimus P. Lequien
in dissertatione quam hic exhibemus. Sic igitur
ille Quem auctor incertus Demonstrationum
Chronographicarum τὸν Διακρινόμενον, Hasitantem
vel Segregatum appellat, hoc est Acephalum el
concilio Chalcedonensi refractarium; hunc atio is
Inco diserte Joannem nominat, καθὼς Ἰωάννης
ὁ Διακρινόμενος λέγει. Combefisius existimavit
Joannem istum eumdem esse ac Joannein Malalam:
quia ad calcem orationis 3 S. Joannis Damasceni
de imaginibus recitatur fragmentum της χρονογρα
φίας Ιωάννου Αντιοχείας, τοῦ καὶ Μαλάλα, Chrohographic Joannis Antiocheni, qui et Malalas diclus
est; in quo similia referuntur illis quæ anonymus
demonstrationum scriptor de muliere Paneadensi
ejusque statua strictim narrat. Falsam vero esse
viri doctissimi conjectationem facili negotio deprehendet, quisquis Malala Chronographiam, quæ
typis tandem excusa est in Anglia, contulerit cum
iis quæ Photius perhibet in Bibliotheca cod. 41 de
historiis Joannis τοῦ Διακρινομένου. Testatur abs
se lectos quinque scriptoris libros, qui complecte
reatur res gestas ab imperio Theodosii junioris,
et Nestorianæ blasphemiæ exortu, ad usque Zeno-
col. 697–698page 11 of 31
PG 157:697μέμνηται. Ταῦτα Ἰουλιανός θεασάμενος, ἐπύθετο τὸ μυστήριον· καὶ μαθὼν Ἰησοῦ εἶναι τὸν ἀνδριάντα, κατέκλασεν. Ὡσαύτως δὲ καὶ τῆς Βερονίκης ὡς ὁ Διακρινόμενος μέμνηται καλεῖσθαι τὴν Δίμοῤῥοοῦσαν· καὶ τὸ φυτὸν δὲ κατέκαυσε καὶ Διὸς εἴδωλον καὶ ᾿Αφροδίτης ἐν τῷ τόπῳ ἀνατεθεικὼς, καὶ ἑαυτοῦ· ἐν οἷς καὶ ναὸν οἰκοδομήσας, ἐπέγραψε, Τάδε Θεῷ Διὶ παντεπόπτη Ἰουλιανὸς Πανεάδι εἰς δῶρον ἄγει. Ενθα καὶ Μαρτύριος ἐπίσ σκοπος πολλὰ ἐξουθενἦταν αὐτὸν, ἐκάη πλησίον τοῦ ναοῦ, ὡς ἔλεγον, εἰς θυσίαν θεοῖς. Ἰουλιανοῦ βασιλεύοντος πρὶν ἢ τὴν 'Ρώμην και ταλαβεῖν, στήλην ἐν Βυζαντίῳ τούτου ἀνέστησαν ἐν τοῖς Κωνσταντινιανοῦ ἐμβόλοις· καὶ ὁ στρατηλάτης δὲ Δημόφιλος, χαίρων τῇ τῶν εἰδώλων θρησκείᾳ, ἐν πορφυρῷ χίονι ταύτην ἀνέθηκε, Μέγας θεοσεβής ὑπάρχων Ιουλιανός. Διὰ τοῦτο, ἢ μόνον ἐβασίλευσεν καὶ ἐν Ρώμῃ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ εἰκόνας αὐτῷ ἔν τε σανίσι καὶ χαλκουργήμασι μεγίστοις ἀνέθετο. Αρχεται ἀπὸ τῆς Θεοδοσίου τοῦ νέου βασιλείας, ἀπ' αὐτῆς που τῆς Νεστορίου βλασφημίας καὶ καθαιρέσεως, καὶ κάτεισι μέχρι Ζένωνος καὶ καθαιρέσεως Πέτρου τοῦ αἱρετικοῦ, ὅς τὸν ᾿Αντιοχικόν υφήρπασε ὁ Διακρινόμενος τὸν Διακρινόμενον ὡς ὁ Διακρινόμε τῷ Διακρινομένῳ τὴν Διακρινόμενον της εκθειάζει, καὶ τὸν ταύτης ἡγεμόνα Διόσκορον. Ταῦτα Ιουλιανός. 'Ωσαύτως δὲ καὶ τῆς Βερονίκης,
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICA.
μέμνηται. Ταῦτα Ἰουλιανός θεασάμενος, ἐπύ- rium sciscitatur, utque dilicit esse Jesu statuam,
θετο τὸ μυστήριον· καὶ μαθὼν Ἰησοῦ εἶναι τὸν
ἀνδριάντα, κατέκλασεν. Ὡσαύτως δὲ καὶ τῆς Βε
ρονίκης ὡς ὁ Διακρινόμενος μέμνηται καλεί
σθαι τὴν Δίμοῤῥοοῦσαν· καὶ τὸ φυτὸν δὲ κατέκαυσε·
καὶ Διὸς εἴδωλον καὶ ᾿Αφροδίτης ἐν τῷ τόπῳ ἀνατε
θεικώς, καὶ ἑαυτοῦ· ἐν οἷς καὶ ναὸν οἰκοδομήσας,
ἐπέγραψε, Τάδε Θεῷ Διὶ παντεπόπτη Ἰουλιανὸς
Πανεάδι εἰς δῶρον ἄγει. Ενθα καὶ Μαρτύριος ἐπίσ
σκοπος πολλὰ ἐξουθενἦταν αὐτὸν, ἐκάη πλησίον τοῦ
ναοῦ, ὡς ἔλεγον, εἰς θυσίαν θεοῖς.
confregit illam: similiter Veronicæ, Hæmorrhoissanı
sic vocatam prodit idem Hæsitans: plantam autem
illam igni tradidit, erectoque ibidem Jovis et Veneris simulacro, necnon sui ipsius, templum etiam
cum hac inscriptione excitavit, HÆC DEO Jovi omIbi
NIUM INSPECTORI, Julianus PaneADI DONO DEDIT.
etiam Martyrius èpiscopus multa per contentptum in eum. locutus, proxime templum flamniis
traditus, atque, ut aiebant, diis immolatus est.
duce super columnam porphyreticam erecta.
Juliani imperatoris, antequam Romam occupasset, statuam Byzantii ad Constantini Fori portions
De statua Juliani imperatoris a Demophilo
Ἰουλιανοῦ βασιλεύοντος πρὶν ἢ τὴν 'Ρώμην και
ταλαβεῖν, στήλην ἐν Βυζαντίῳ τούτου ἀνέστησαν ἐν
τοῖς Κωνσταντινιανοῦ ἐμβόλοις· καὶ ὁ στρατηλάτης collocarunt, quam Demophilus dux exercitus,
δὲ Δημόφιλος, χαίρων τῇ τῶν εἰδώλων θρησκείᾳ, ἐν
πορφυρῷ χίονι ταύτην ἀνέθηκε, Μέγας θεοσεβής
ὑπάρχων Ιουλιανός. Διὰ τοῦτο, ἢ μόνον ἐβασίλευ
σεν καὶ ἐν Ρώμῃ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ εἰκόνας αὐτῷ
ἔν τε σανίσι καὶ χαλκουργήμασι μεγίστοις ἀνέθετο.
idolorum cultus studiosissimus, columnæ porphyreticæ cum hoc titulo imposuit: MAGNUS ET RELIGIOSUS JULIANUS. Ideo statira atque imperium Romæ
et Antiochiæ adeptos est, in tabulis, magnæque molis æneis operibus imagines ejus collocabat.
Anselmi Bandurii notæ.
nis imperatoris primordia, et Petri impii sive
Fullonis, ex Antiochena sede expulsionem primai:
Αρχεται ἀπὸ τῆς Θεοδοσίου τοῦ νέου βασιλείας,
ἀπ' αὐτῆς που τῆς Νεστορίου βλασφημίας καὶ καθαι
ρέσεως, καὶ κάτεισι μέχρι Ζένωνος καὶ καθαιρέσεως
Πέτρου τοῦ αἱρετικοῦ, ὅς τὸν ᾿Αντιοχικόν υφήρπασε
Opóvov. Addit, Joannem pollicitum esse historiam
se exporrecturum ad decem libros. Quod quidem
eum præstitisse mihi extra dubium est. Nam in
septima synodo generali act. 5, col. 370 edit. Labb.
excerptum legitur historiæ Joannis toū Ataxpivovou, quo narratur quanto studio Xenaias seu
Philoxenus impius præsul Hierapolitanus imagines
Christi et sanctorum supprimere sategisset. Atqui
Xenalas hæc patraveral sub Anastasio Zenonis
successore. Quin etiam Theodorus Lector ex eodem
auctore narrat, Anastasium Severo monacho Antiochenam sedem concessisse ea lege ut a synodo
Chalcedonensi proscribenda abstineret: Severum
vero pactis couventis non statisse, sed synodo
anathema statim pronuntiasse. Scribebat Theodorus sub Justino I, aut circa Justiniani Augusti initia, fuitque adeo Joanne posterior. Insuper Joannes
ὁ Διακρινόμενος nequaquam mihi videtur alius esse
a Joanne Rhetore, quem Evagrius sparsim citat,
et clariss. Valesius in notis ad cap. 16 lib. 1 Evəgrius Antiochenum fuisse colligit, perindeque
observat res Theodosii junioris, Marciani, Leonis
et Zenonis principatu gestas exposuisse. Liberatus
Diaconus Breviarii cap. 19 tanquam ex Joanne
Rhetore narrat Macedonium Constantinopolitanum
antistitem, impulsore Severo monacho, qui Antiochenam Ecclesiam paulo post occupavit, deturbatum
ab Anastasio fuisse velut Nestorianum, non quod
Trisagium hymnum interpolari passus non esset,
ut vulgo tradunt scriptores catholici, sed quod
Evangelia atque Epistolas Pauli falsasset. Ex qui
bus evincitur rhetorem ultra Zenonis imperium historiam produxisse. Enimvero eruditissimum Valesium fugerat, Evagrium libro 1v, c. 5, scripsisse
Joannem Rhetorem historiam absolvisse narrato
terræ miotu et incendio, quibus Antiochena civitas
corruit anno 7 Justini Thracis seu senioris. Hic
porro Joannes Rhetor, quia iniquiorem se præbuit
erga Macedonium, queni orthodoxi ceu virum sanclum venerati sunt, ideo censeri debet ex caterva
corum qui, cum Chalcedonensis concili decreta
repudiarent, dianpivóµevot, hæsitantes, sive separati,
audierunt. Quo nomine Acephali seu Monophysitæ
vocitantur apud Leontium, Timotheum CP., Photium cod. 24, et alios quos recensere longum foret.
Quando itaque constat Joannem τὸν Διακρινόμενον
historiam non contexuisse rerum ab exordio mundi
gestarum, aut ante imperium Theodosii junioris,
neque ad obitu Justini senioris: Joannem vero
Malalam initium dicendi fecisse a creatione mundi
usque ad exitum saltem Justiniani imperatoris,
omnino concludendum est, non unum utrorumque
Annalium auctorem fuisse, sed diversissimos
prorsus. Quin imo Malalam catholicum fuisse multa
ejus Chronographiæ loca significant. Præterea apud
Malalam non habentur quæ incertus demonstrationum chronographicarum scriptor, tanquam
Joanne Hesitante accepta refert, ὡς ὁ Διακρινόμε
vos péµental; puta Julianum Apostatam, visis
miraculis quæ circa statuam Paneadensem fiebant,
quæsito mysterio, cum audisset ea Dominum Jesum
repræsentari, hanc confregisse, plantam quæ inibi
nascebatur incendisse, eoque in loco erexisse Jovis
idolum ac Veneris, cum hac inscriptione: Hoc Deo
Jovi omnium inspectori Julianus Paneadi consecravit.
Julianum
Insuper Martyrium episcopum, cum
ex
multis objurgasset, a gentilibus juxta templum, ceu
diis victimam, crematum fuisse. Plura hinc inde
alia Anonymus ex Joanne τῷ Διακρινομένῳ recital,
quæ frustra quæsieris apud Malalam.. Quanquam
Joannem Malalam multa ab Hæsitante, quemadmodum ab aliis, surripuisse nullus dubito. Cæterum
audiendus Photius non est, ubi conjicit Joannem
τὴν Διακρινόμενον eumdem esse atque Jouem
Ægeatam. Nam ipsemet cod. 52 fatetur Joannem
Egealain nestorianum fuisse, atque adeo Dioscorianis et Monophysitis infensissimum; cum e contra ipso
rursum Photio teste, & Ataxpivoμevo; in historia sua
Dioscorum ejusque synodum Ephesinam, quæ vere
prædatrix fuit, ceu divinam commendasset: youτης εκθειάζει, καὶ τὸν ταύτης ἡγεμόνα Διόσκορον.
Sed de his plura in Dissertationibus Damascenicis.
Ταῦτα Ιουλιανός. Astrius hanc statuam
Jesu a Maximino confractam fuisse narrat.
'Ωσαύτως δὲ καὶ τῆς Βερονίκης, etc. Id
est Similiter Veronica statuam confregit; Hæmorrhois
sam sic vocatam prouit idem llæ itans. Perperam hæc
Combellsius interpretatur: Similiter etiam Berenice
ejus feminæ nomen esse, Hæsitans ille prodidit. Loqui quidem bic Chronographum de statua Hæmor -
rhoissæ laudata, quam una cum statua Jesu Julianus confregit, nemo non videt.
col. 699–700page 12 of 31
PG 157:699θ Γρατιανός μετὰ τὸ γῆμαι ἐν 'Ρώμη παρεγένετο, καὶ ἑαυτὸν καὶ τὴν γαμετὴν ἐν ἀργυραῖς στήλαι; εἰς ἄλλο θέαμα τῇ Ῥώμη προέθηκεν. Ουαλεντινιανοῦ τοῦ νεωτέρου, ἐν τοῖς Λεοντίου ἐμβόλοις ὑπῆρχε στήλη θαυμάσιος, Ενθα Ζήνων τὰς ἐποψίας ἐποιεῖτο. Ζήνων, Ουαλεντινιανοῦ τὴν στή Την θεασάμενος, ἀτυχεῖν ἔφησε τοὺς μὴ εἰκόσιν εἰς μνήμην καθορᾶσθαι Καίσαρας. Ἐν τῷ Βοῖ τοῦ Κωνσταντίνου φωσάτον παρε σκευάσθη μέγιστον, καὶ πόλεμον αὐτῷ Βύζας παρε τάξατο, καὶ ἀπέθανον Ἕλληνες, ὡς ὁ Σωκράτης φησὶν, εἴκοσι χιλιάδες. Παρευθὺ δὲ ἐν τῷ αὐτῷ Β, σταυρὸς ἀργυροῦς κεχρυσωμένος ετυπώθη, καὶ Κων σταντίνου και Ελένης εικόνες, ἀμφοτέρων αἱ χεῖ ρες τὸν σταυρὸν κατέχουσαι, φησί, τῶν Θεοδούλων. Οτι τὰ λεγόμενα Κοντάρια, βίγλαν εἶχον έως ἔτη ζ', καὶ ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ πόλεμος έως ἔτη β', καὶ ναὸς εἰδώλων μικρός πάνυ, ὃν ἔλεγον Γαλη νοῦ εἶναι· δν καθελών Κωνσταντίνος, τῆς Θεο τόκου οἶκον ἀνήγειρε, καὶ ἑαυτὸν ἐγχαράξας, καὶ τὴν μητέρα, καὶ Ἰησοῦν καὶ τὴν Παρθένον, πανηγυρικὰς ἑορτὰς ἐπετέλει ἕως ἡμέρας ιβ'. Ἐν τοῖς Βιγλεντίου ὑπῆρχεν ἡ ὀχυροτάτη βίγλη Κωνσταντίνου, ἣν πρὸ τῆς ὀπτασίας τῆς τοῦ Σταυ ροῦ ἐπὶ (26)] τῆς πόλεως ἔστησεν. Ἐκεῖ γὰρ, ὡς ἔλεγον, καὶ τὸν σταυρὸν περὶ δειλινόν ὀφθαλμοφανῶς ἐθεάσατο. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ τόπῳ τοῖς Βιγλεν τίου, Σευήρος Γάζους κατῴκισεν, ου; καὶ πολεμήσας Μαξιμίνος στρατηγός Κωνσταντίνου, ὡσεὶ ὀκτὼ χιλιάδας ἀπέκτεινεν. Καὶ τότε οἱ λοιποὶ κατα βάντες τῶν ἵππων, καὶ τὰ ξίφη κλάσαντες, τοῖς ποτὶ Μαξιμίνου ἐγκυλινδούμενοι, σωτηρίας τυχεῖν ἱκέτευον· καὶ τυχόντες, ἐκ τῶν ἰδίων χαλκουργημέ των Κωνσταντίνῳ στήλην ἀνέθεντο. Γαληνού. Γαληνού Γαλλιηνοῦ. Εἰς δὲ τὸν τόπον τῆς ᾿Αγίας Θέκλης ὅστις ἐπιλέγεται τὰ Κοντάρια, δρος λέγουσι ἦν ἐπὶ τοῦ Βύζαντος, καὶ τοῦ Αἴμου τῆς Θράκης βασιλέως έλε θόντος πολεμῆσαι αὐτῷ, ἔκοψαν οἱ Βυζάντιοι ἐκ τοῦ τοιούτου τόπου τοῦ ὄρους Κοντάρια, καὶ ἔλαβεν ὁ τόπος τὴν παρωνυμίαν. Κοντάρια Κονταρίνια. ὡς ἔλεγον, Οὺς καὶ πολεμήσας. οἷς καὶ, καθ' ών.
De s'atuis argenteis Gratiani et ejus uxoris Romæ erectis.
Gratianus, postquam uxorem duxerat, Romam &
venit, ac sui uxorisque statuas argenteas ad aliud
spectaculum Romæ proposuit.
θ
Γρατιανός μετὰ τὸ γῆμαι ἐν 'Ρώμη παρεγένετο,
καὶ ἑαυτὸν καὶ τὴν γαμετὴν ἐν ἀργυραῖς στήλαι;
εἰς ἄλλο θέαμα τῇ Ῥώμη προέθηκεν.
De Valentiniani Junioris statua, quæ in Leontii porticibus visebatur.
Mira Valentiniani junioris status in Leontii
porticibus visebatur, quem locum invisens Zeno,
Valentiniani statuam conspicatus, Infelices, inquit,
Cæsares, quorum imagines ad memoriani non
conspicerentur.
De cruce argentea in Bove erecta,
179. Is Constantini Bove maximum commissum
liuin est; aciem contra illum instruxit Byzas, ubi,
pronarrante Socrate, Græcorum viginti millia ceciderunt. Statimque in eodem ipso Bove crux argentea
deaurata confecta est, necnon servorum Dei Constantini et Helenæ imagines, crucem manibus complectentes.
De Contariis, ac idolorum delubro ibidem exstante,
Contaria, ut vocant, excubias ad annos septem
habuerunt: eodemque loco ad biennium bellum gestum fuit. Erat idolorum delubrum exiguum, quod
Gallieni esse dicebant. Quo diruto, Constantinus
Deiparæ ædem excitavit, seseque cum matre, Jesuque ac Virgine nummo insculpens, festa publica
diebus duodecim celcbravit.
J
De loco
Ουαλεντινιανοῦ τοῦ νεωτέρου, ἐν τοῖς Λεοντίου
ἐμβόλοις ὑπῆρχε στήλη θαυμάσιος, Ενθα Ζήνων τὰς
ἐποψίας ἐποιεῖτο. Ζήνων, Ουαλεντινιανοῦ τὴν στή
Την θεασάμενος, ἀτυχεῖν ἔφησε τοὺς μὴ εἰκόσιν εἰς
μνήμην καθορᾶσθαι Καίσαρας.
a Constantino et Helena sustentata.
Ἐν τῷ Βοῖ τοῦ Κωνσταντίνου φωσάτον παρεσκευάσθη μέγιστον, καὶ πόλεμον αὐτῷ Βύζας παρετάξατο, καὶ ἀπέθανον Ἕλληνες, ὡς ὁ Σωκράτης
φησὶν, εἴκοσι χιλιάδες. Παρευθὺ δὲ ἐν τῷ αὐτῷ Β2,
σταυρὸς ἀργυροῦς κεχρυσωμένος ετυπώθη, καὶ Κων
σταντίνου και Ελένης εικόνες, ἀμφοτέρων αἱ χεῖ
ρες τὸν σταυρὸν κατέχουσαι, φησί, τῶν Θεοδούλων.
quod postmodum in Deiparæ ædem conversum fuit.
iglentia
Ad Viglentia validissimæ erant Constantini excubiæ, quas ante crucis visionem in urbe habitam
locavit. Nam illic, ut fertur, etiam crucem ipsis
oculis circa vesperam conspexit. Eodem quoque
loco ad Viglentia Severus Gazæis sedes et domicilium præscripserat; in quos instructo bello Maximinus, Constantini exercitus dus, quasi octo millia corum concidit. Tum reliqui, equis exsilientes,
confractisque gladiis, Maximini pedibus advoluti,
vitam supplices deprecati nactique, ex proprio armorum ære statuam Constantino posuere..
Οτι τὰ λεγόμενα Κοντάρια, βίγλαν εἶχον έως
ἔτη ζ', καὶ ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ πόλεμος έως ἔτη β',
καὶ ναὸς εἰδώλων μικρός πάνυ, ὃν ἔλεγον Γαλη
νοῦ εἶναι· δν καθελών Κωνσταντίνος, τῆς Θεο
τόκου οἶκον ἀνήγειρε, καὶ ἑαυτὸν ἐγχαράξας, καὶ
τὴν μητέρα, καὶ Ἰησοῦν καὶ τὴν Παρθένον, πανηγυρικὰς ἑορτὰς ἐπετέλει ἕως ἡμέρας ιβ'.
nuncupato.
Ἐν τοῖς Βιγλεντίου ὑπῆρχεν ἡ ὀχυροτάτη βίγλη
Κωνσταντίνου, ἣν πρὸ τῆς ὀπτασίας τῆς τοῦ Σταυ
ροῦ ἐπὶ (26)] τῆς πόλεως ἔστησεν. Ἐκεῖ γὰρ, ὡς
ἔλεγον, καὶ τὸν σταυρὸν περὶ δειλινόν ὀφθαλμοφα
νῶς ἐθεάσατο. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ τόπῳ τοῖς Βιγλεν
τίου, Σευήρος Γάζους κατῴκισεν, ου; καὶ πολεμή
σας Μαξιμίνος στρατηγός Κωνσταντίνου, ὡσεὶ
ὀκτὼ χιλιάδας ἀπέκτεινεν. Καὶ τότε οἱ λοιποὶ καταβάντες τῶν ἵππων, καὶ τὰ ξίφη κλάσαντες, τοῖς
ποτὶ Μαξιμίνου ἐγκυλινδούμενοι, σωτηρίας τυχεῖν
ἱκέτευον· καὶ τυχόντες, ἐκ τῶν ἰδίων χαλκουργημέ
των Κωνσταντίνῳ στήλην ἀνέθεντο.
Anselmi Bandurii notæ.
Γαληνού. Hic et in notis ad Codinum Lamhecius pro Γαληνού legit Γαλλιηνοῦ. Utrobique de
Galieno imperatore Valeriani filio sermonem esse
censet. Locus ille (Coniaria) communi forsan appellatione ita dictus, quod ad Propontidem situs esset;
cuma monasterio sancti Georgii in Manganis,
Bosporo imminenti, nomen inditum Brachii sancti
Georgii fuerit non solum Freto ac Bosporo, sive
Hellesponto, sed et toti Propontidi, ut pluribus superius monuimus cum de hoc monasterio ac Manganis egimus. Cæterum hæc ita a Codino narrantur: Εἰς δὲ τὸν τόπον τῆς ᾿Αγίας Θέκλης ὅστις
ἐπιλέγεται τὰ Κοντάρια, δρος λέγουσι ἦν ἐπὶ τοῦ
Βύζαντος, καὶ τοῦ Αἴμου τῆς Θράκης βασιλέως έλε
θόντος πολεμῆσαι αὐτῷ, ἔκοψαν οἱ Βυζάντιοι ἐκ τοῦ
τοιούτου τόπου τοῦ ὄρους Κοντάρια, καὶ ἔλαβεν ὁ
τόπος τὴν παρωνυμίαν. Ubi nunc est templum S.
Thecla, quod dicitur ad Contaria, ibi olim tempore
Byzantis mons fuit. Quo vero tempore Hemus Thracia rex ad ipsum debellandum venit, Byzantii hastas
exciderunt ex illa montis parte quæ etiam nunc es
ex re Contaria nuncupatur. Chronographus vero
noster omnino diversa refert; nam Contaria inquit,
excubias ad annos septem habuisse: eodemque
loco ad biennium bellum gestum fuisse. Cæterum
in col. Reg. 1, ultimo loco pro Κοντάρια scribitur
Κονταρίνια.
Las.
1strec supplevit Combefisius; vide ejusalem noNecessario supplevi quæ clausa repræsento.
Qui pugnaturo adversus Maxentium Constantino eam
crucem apparuisse dicunt, non facile admittent, sic
visam Constantinopoli, seu Byzantii. Unde etiam
illud, ὡς ἔλεγον, ui fama, vulgique ru nore ita ferri
significetur, non certis mɔnumentis proditum esse.
COMBEPIS.
Οὺς καὶ πολεμήσας. Scribendum putat
Lambecius οἷς καὶ, vel καθ' ών.
col. 701–702page 13 of 31
PG 157:701Ἐν τῷ φόρῳ μ' ἡμέρας Κωνσταντῖνος ἐδοξάσθη καὶ εὐφημίσθη παρὰ τοῖς μέρεσι καὶ παρὰ τοῖς ἄρο χουσι τῆς αὐτῆς πόλεως. Κανονάρις δὲ Φιλόσοφος ἐν ὑψηλῷ τόπῳ ἀνελθών, μετὰ τὸ παῦσαι τοὺς όχλους, μεγάλη φωνῇ ἔκραξεν, Ὑπὲρ προγόνων μὴ φρόνει, ὁ τῶν προγόνων καθαιρέτης· ἦν ὁ Κωνσταν δν τίνος μετακαλεσάμενος συνεκρότει, καὶ παρεκάλει τοῦτον παύσασθαι ἑλληνίζειν. Ο δὲ ἰσχυρᾷ τῇ βο ὑπὲρ προγόνων καὶ ἀποθνήσκειν ἐλόμενος, έχαρα τομήθη ἐν τοῖς αὐτοῖς Βιγλεντίου ἐμβόλοις, εἰς φό ον τῶν καταλειφθέντων Γάζων. Η στήλη ἡ ἐν τῷ φόρῳ πολλὰς ὑμνῳδίας εδέ ξατο. Ἐν αὐτῇ τὸ πολίτευμα, καὶ Ολβιανός επαρ χος, καὶ οἱ Σπαθάριοι, οι Κουδικέλιοι καὶ μὴν καὶ Σιλεντιάριοι μετὰ κηρῶν ὀψικεύσαντες, λευκὰς στολὰς ἀμφότεροι περιβεβλημένοι, ἀπὸ τοῦ καλουμένου ἀρτίως Φιλαδέλφι», τότε δὲ Προτείχισμα και λούμενον, ἐν οἷς καὶ πόρτα ἦν τὸ πρότερον ὑπὸ Κάρου κατασκευασθεῖσα, ἀνήνεγκαν ἐποχουμένην εἰς καρούχαν. ὡς δὲ ὁ Διακρινόμενός φησιν, ὅτι ἐκ τῆς καλουμένης Μαγναύρας· ἐν οἷς ἐν τῷ φόρῳ τεθεῖσα, καὶ πολλὰς, ὡς προείρηται, ὑμνῳδίας δε ξαμένη, εἰς Τύχην τῆς πόλεως προσεκυνήθη παρά πάντων, ἐν οἷς καὶ τὰ ἐξέρχετα. Εσχατον πάντων ὑψοῦτο ἐν τῷ κίονι, τοῦ ἱερέως μετὰ τῆς λιτῆς παρεστηκότος, καὶ τὸ Κύριε ἐλέησον πάντων βοών των ἐν ρ' μέτροις. Πολλὰ οὖν ὁ Διακρινόμενος άνω. Ο δεν τοῦ κίονος φάσκει πράγματα τεθῆναι, ἔνθα ή στήλη ἵσταται, ἐν οἷς καὶ χαραγὴ βασιλική Κων σταντίνου ἡ λεγομένη Σωτηρίκιος χίλια κεντηνάρια. Τότε εὐφημίσθη ἡ πόλις κληθείσα Κων σταντινούπολις, τῶν ἱερέων βοώντων, Εἰς ἀπείρους αἰῶνας εὐόδωσον ταύτην, Κύριε· καὶ οὕτω μετὰ πολλῆς δορυφορίας ἐμμέτρως μ' ἡμέρας πανηγυρίσαντες, τοῦ βασιλέως σιτηρέσια πάμπολλα τοῖς ὄχλοις χαρισαμένου, ἀπῆλθεν ἕκαστος ἐν τῇ ἰδίᾳ οἰκίᾳ. Καὶ οὕτως τῇ ἐπαύριον τὸ γενέθλιον τῆς πόλ λεως γέγονεν, καὶ ἱπποδρόμιον μέγα, πολλὰ κἀκεῖσε χαρισαμένου, καταλείψας τὰ τοιαῦτα γενέθλια εἰς μνήμην αιώνιον. Ἐν τοῖς πλησίον τοῦ Ταύρου μέρεσι, Κωνσταν Σπαθάριοι, οἱ Κουδικέλιοι. Κουδικέλιοι κουβικουλάριοι Σωτηρίκιος. Πρώτιστον καὶ ἐξαίρετον καλλιέρημα τῆς εἰς Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν ἡμῶν Θεὸν εὐσεβείας εγχαράττει τῷ βασιλικῷ τῆς πολιτείας νομίσματι, τότε οὐρανοφανές σημεῖον τοῦ σωτηρίου σταυροῦ, καὶ θεανδρικόν Χριστοῦ χαρακτῆρα ἐν αὐτῷ μετὰ τοῦ ἰδίου ἀνετυπώσατο· ἐνδεικνύντος τὴν τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως αυθεντίαν πρὸς τὸν ἐπίσ γειον γεγονυίαν, Τότε εὐφημίσθη ἡ πόλις κληθεῖσα. κληθείσα ἀληθεῖσα.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE.
De populi acclamationibus quibus in Foro Constantinus M. exceptus est; et de Canonaris Philosophi cœde.
Ἐν τῷ φόρῳ μ' ἡμέρας Κωνσταντῖνος ἐδοξάσθη
καὶ εὐφημίσθη παρὰ τοῖς μέρεσι καὶ παρὰ τοῖς ἄρο
χουσι τῆς αὐτῆς πόλεως. Κανονάρις δὲ Φιλόσοφος
ἐν ὑψηλῷ τόπῳ ἀνελθών, μετὰ τὸ παῦσαι τοὺς
όχλους, μεγάλη φωνῇ ἔκραξεν, Ὑπὲρ προγόνων μὴ
φρόνει, ὁ τῶν προγόνων καθαιρέτης· ἦν ὁ Κωνστανδν
τίνος μετακαλεσάμενος συνεκρότει, καὶ παρεκάλει
τοῦτον παύσασθαι ἑλληνίζειν. Ο δὲ ἰσχυρᾷ τῇ βο
ὑπὲρ προγόνων καὶ ἀποθνήσκειν ἐλόμενος, έχαρατομήθη ἐν τοῖς αὐτοῖς Βιγλεντίου ἐμβόλοις, εἰς φό6ον τῶν καταλειφθέντων Γάζων.
autem
In Foro Constantinus per quadraginta dies
faustis plebis senatusque 180 acclamationibus
exceptus ac celebratus est. Canonaris
philosophus, editum in locum conscendens, cessante turba,alta voce clamavit: Ne plusquam majores sapias, qui majores sustulisti. Quem evocatum
Constantinus, lenibus hortabatur dictis ut paganismum profitendi finem faceret. Ille vero dum edita
voce clamat se pro majoribus mortem oppetiturum,
capite casus in iisdem ad Viglentia porticibus, residuis Gazæis timendi exemplo fuit.
De statua Fortunæ urbis in Foro posila.
Η στήλη ἡ ἐν τῷ φόρῳ πολλὰς ὑμνῳδίας εδέξατο. Ἐν αὐτῇ τὸ πολίτευμα, καὶ Ολβιανός επαρχος, καὶ οἱ Σπαθάριοι, οι Κουδικέλιοι καὶ μὴν
καὶ Σιλεντιάριοι μετὰ κηρῶν ὀψικεύσαντες, λευκὰς
στολὰς ἀμφότεροι περιβεβλημένοι, ἀπὸ τοῦ καλουμένου ἀρτίως Φιλαδέλφι», τότε δὲ Προτείχισμα και
λούμενον, ἐν οἷς καὶ πόρτα ἦν τὸ πρότερον ὑπὸ
Κάρου κατασκευασθεῖσα, ἀνήνεγκαν ἐποχουμένην
εἰς καρούχαν. ὡς δὲ ὁ Διακρινόμενός φησιν, ὅτι ἐκ
τῆς καλουμένης Μαγναύρας· ἐν οἷς ἐν τῷ φόρῳ
τεθεῖσα, καὶ πολλὰς, ὡς προείρηται, ὑμνῳδίας δε
ξαμένη, εἰς Τύχην τῆς πόλεως προσεκυνήθη παρά
πάντων, ἐν οἷς καὶ τὰ ἐξέρχετα. Εσχατον πάντων
ὑψοῦτο ἐν τῷ κίονι, τοῦ ἱερέως μετὰ τῆς λιτῆς παρεστηκότος, καὶ τὸ Κύριε ἐλέησον πάντων βοώντων ἐν ρ' μέτροις. Πολλὰ οὖν ὁ Διακρινόμενος άνω. Ο
δεν τοῦ κίονος φάσκει πράγματα τεθῆναι, ἔνθα ή
στήλη ἵσταται, ἐν οἷς καὶ χαραγὴ βασιλική Κωνσταντίνου ἡ λεγομένη Σωτηρίκιος χίλια κεντηνάρια. Τότε εὐφημίσθη ἡ πόλις κληθείσα Κωνσταντινούπολις, τῶν ἱερέων βοώντων, Εἰς ἀπείρους
αἰῶνας εὐόδωσον ταύτην, Κύριε· καὶ οὕτω μετὰ
πολλῆς δορυφορίας ἐμμέτρως μ' ἡμέρας πανηγυ
ρίσαντες, τοῦ βασιλέως σιτηρέσια πάμπολλα τοῖς
ὄχλοις χαρισαμένου, ἀπῆλθεν ἕκαστος ἐν τῇ ἰδίᾳ
οἰκίᾳ. Καὶ οὕτως τῇ ἐπαύριον τὸ γενέθλιον τῆς πόλ
λεως γέγονεν, καὶ ἱπποδρόμιον μέγα, πολλὰ κἀκεῖσε
χαρισαμένου, καταλείψας τὰ τοιαῦτα γενέθλια εἰς
μνήμην αιώνιον.
Statua in Foro posita multis cantibus exornata
fuit. Hanc populi catus, Olbianusqne praefectus,
Spatharii, Codicillares ac Silentiarii cum cereis
comitantes, candido utrique amictu, a loco nunc
Philadelphium, tunc autem Antemurale dico, ubi
etiam porta erat a Caro structa, curru vectam extulerunt: ut autem Hasitans ille narrat, a Maguaura, ut vocant, ibidem in Foro constituta laudibus
canticisque multis, ut jam dictum est, exornala,
ab omnibus, ab ipsoque exercitu, tanquam Fortuna
urbis adorata est. Demum in columna erecta est,
adstante ac supplicante sacerdote, cunctisque, Domine miserere, centies acclamantibus. Ait porro
Ilæsitans multa super columnam, qua statua innitebatur, fuisse reposita; in iisque signale Constantini monetæ, quam Sotericium vocant, mille
centenaria. Tunc multis acclamationibus Constantinopolis appellata fuit, 181 clamantibus sacerdotibus, In infinita sæcula eam prospere agere facito,
Domine. Sic cum multo militum satellitio, per dies
quadraginta solemnia celebrassent, Imperatore
copiosam plebi aunonam elargiente, singuli domum
abierunt. Atque insequente luce urbis Natàlia peracta sunt, majoresque circenses editi, ubi, etiam
largissimam distributionem fecit imperator, ejusmodi Natalia in æternam rei memoriam celebranda
relinquens.
De habitatione æstiva Constantini proxime Taurum.
Ἐν τοῖς πλησίον τοῦ Ταύρου μέρεσι, Κωνσταν In partibus Tauro vicinis Cons'antinus Magnus
Anselmi Bandurii notæ.
Σπαθάριοι, οἱ Κουδικέλιοι. Pro Κουδικέλιοι
Lambecius legit κουβικουλάριοι; bujus conjecturam
et ego sequor.
Σωτηρίκιος. Moneta Constantini Magni, in
qua Servator effictus erat; de hac ipsa moneta loquitur forsan Joannes Damascenus in synodica ad
Theophil. pag. 112, quam Constantino Magno ascribit idem Damascenus: Πρώτιστον καὶ ἐξαίρετον
καλλιέρημα τῆς εἰς Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν ἡμῶν Θεὸν
εὐσεβείας εγχαράττει τῷ βασιλικῷ τῆς πολιτείας
νομίσματι, τότε οὐρανοφανές σημεῖον τοῦ σωτηρίου
σταυροῦ, καὶ θεανδρικόν Χριστοῦ χαρακτῆρα ἐν
αὐτῷ μετὰ τοῦ ἰδίου ἀνετυπώσατο· ἐνδεικνύντος τὴν
τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως αυθεντίαν πρὸς τὸν ἐπίσ
γειον γεγονυίαν, etc. Pietatis in Christum verum
Deum nostrum præcipuum argumentum fuit, quod
imperatorio àc publico numismati salutoris crucis
quod in cœlo viderat signum, Christique Dei hominis
venerandam imaginem, cum sua ipsius impresserit,
quo scilicet coelestis Regis præ terreno majorem po-
¡entiam declararet. At nullus hujuscemodi nummus
reperitur.
Τότε εὐφημίσθη ἡ πόλις κληθεῖσα. Ita ba
bent Anonymus noster, Codinus, et quotquot de
hac re agunt scriptores. Perperam quidem bic pro
κληθείσα edidere Lautrecius et Combefisius ἀληθεῖσα.
col. 703–704page 14 of 31
PG 157:703τίνος ὁ μέγας ἐν τῷ θέρει ἀδεῶς διέτριβεν· ἔνθα Σεβήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου ὑπῆρχε παλάτιον, καὶ ναὸς εἰδώλων Θεοῦ Σεβήρου ὀνομαζόμενος· ἔνθα καὶ τέσσαρες συνθεταὶ καμάραι παμμεγέθεις καὶ αὐταὶ ὑπὸ Σεβήρου κατασκευασθεῖσαι, πολλὰς μανο τείας εἰς χρῆσιν αἰωνίων θεῶν μακάρων καὶ θεῶν Βητγάμων ἔχουσαι εἴδωλα, ἀργυρᾶ τε καὶ χαλκᾶ, καὶ ἐξ ἐλεφαντίνων καὶ μαρμάρων, λόγος φέρ ρει πολλῶν· ὡς εἶχε, φησίν, ἐν αὐταῖς ταῖς και μάραις· καὶ πόλεμος Κωνσταντίνου γέγονε, καὶ Σευήρον τὸν Ερκούλιον ἐνίκησε καὶ ἐν ταῖς καμάραις τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ τε καὶ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέραις ἐκρέμασε· καὶ μετὰ ταῦτα τὰ εἴδωλα συγκλάσας εἰς μέρος, αὐτουργικά υπάρχοντα ἐκ τῶν αὐτῶν μαρμάρων, εἰς θέαν εἴα σεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἕως Ἰουλιανοῦ ἐτιμωρούντο κατάδικοι· ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ὑπερκειμένη πλαξ εἰς μῆκος ἄγαν καὶ ζωδίοις ἀναγεγλυμμένοις, τους πολέμους Κωνσταντίνου ἕως τοῦ τρίτου σεισμού προέκειτο δεικνύουσα. Κωνσταντίνου στήλη ἐκεῖσε ἄνωθεν τῆς καμάρας τῆς πρὸς τὸ ἄνωθεν μέρος ἐτυποῦτο, τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ κατέχουσα. Ἐν τοῖς Φιλαδελφίου τῆς καλουμένης πόρτης μέρεσιν, ἐνυπνιάσθη Κωνσταντῖνος· ἐκεῖ πρῶτον πάντων τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ ἐθεάσατο, τυπώσας αὐτὸν εἰς μῆκος καὶ πλάτος, ὡς εἶδεν, ἐν κίονι πορ φυρῷ τετραπλεύρω, χρυσώσας αὐτὸν, καὶ σημεῖον σπόγγου ἐν τοῖς ποσὶ τοῦ σταυροῦ ἀσφαλισάμενος, τῆς μητρὸς Ελένης, καὶ αὐτοῦ, καὶ τῶν υἱῶν, ἐξ αὐτοῦ τοῦ τετραπλεύρου κίονος ἀνατυπώσας, εἰς θρόνους ἐτίμησε. Πολλὰς ὑπατείας ὁ μέγας Κων Σεβήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου. Καὶ θεῶν Βητγάμων. μάκαρσι. μάχαρσι, Βητάγων, ὁ Κρόνος ὑπὸ Φοινίκων, ἀπαρακαλύπτῳ τῇ κεφαλῇ, Η ὅτι τοῖς οὐρανίοις ἐπι καλύπτονται· τὸν δὲ Κρόνον ἡγοῦνται Θεὸν ὑπου δαῖον καὶ χθόνιον. Σευήρον τὸν Ερκούλιον Ερκουλίου, εὔξασθαί φασιν· καὶ Σεύηρον τὸν Ἑρκούλιον. Καὶ Σενῆρον τὸν 'Ερκούλιον ἐνίκησε. Πιο Σευήρον Μαξέντιον τοῦ Ερκουλίου Μαξέντιος δὲ ἐναποκλείσας ἑαυτὸν, τοῖς θεοῖς ἱερεία προσήγαγε, καὶ τῶν ἱερο σκόπων περὶ τῆς του πολέμου τύχης ἀνεπυνθάνετο, καὶ τὰ Σιβύλλης διερευνᾶτο· καί τι θέσφατον εὑρὼν σημαίνον ὡς ανάγκη τὸν ἐπὶ βλάβη πράττοντα Ρωμαίων, οἰκτρῷ θανάτῳ περιπεσείν,
stale securus agebat; ubi Severi, Cari filii, pula- τίνος ὁ μέγας ἐν τῷ θέρει ἀδεῶς διέτριβεν· ἔνθα
tium erat, ac templum idolorum, Dei Severi, nuncupatum: ubi etiam quatuor fornices maximi, alii aliis
impositi, ab ipso Severo exstructi, in quibus ut multorum narratu fertur, ad divinandi usum erant
beatorum æternorum deorum et deorum inferorům
simulacra, argentea, ænea, eburnea el marmorea,
quod, ut aiunt, in iisdem fornicibus vota conceperit;
moxque conserto prœlio Constantinus Severum
Herculium vicit, atque in fornicibus ejus procerumque ipsius capita ad septem dies suspendit: deindeque partim confractis idolis, alia iisdem ex marmoribus casu coaptata ad spectaculum reliquit. Eodem
autem loco usque ad Juliani tempora rei plectebantur. Ibidem tabula superposita longissimna Aguris insculpta, ad tertium usque terræ motum stetit, bella
Constantini 182 declarans. Illic iter Constantini
statua in superiori parte supremi fornicis efficta
erat, crucis signum manu dextera tenens.
Σεβήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου ὑπῆρχε παλάτιον, καὶ
ναὸς εἰδώλων Θεοῦ Σεβήρου ὀνομαζόμενος· ἔνθα
καὶ τέσσαρες συνθεταὶ καμάραι παμμεγέθεις καὶ
αὐταὶ ὑπὸ Σεβήρου κατασκευασθεῖσαι, πολλὰς μανο
τείας εἰς χρῆσιν αἰωνίων θεῶν μακάρων καὶ θεῶν
Βητγάμων ἔχουσαι εἴδωλα, ἀργυρᾶ τε καὶ
χαλκᾶ, καὶ ἐξ ἐλεφαντίνων καὶ μαρμάρων, λόγος φέρ
ρει πολλῶν· ὡς εἶχε, φησίν, ἐν αὐταῖς ταῖς και
μάραις· καὶ πόλεμος Κωνσταντίνου γέγονε, καὶ
Σευήρον τὸν Ερκούλιον ἐνίκησε καὶ ἐν ταῖς
καμάραις τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ τε καὶ τῶν μεγιστά
νων αὐτοῦ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέραις ἐκρέμασε· καὶ μετὰ
ταῦτα τὰ εἴδωλα συγκλάσας εἰς μέρος, αὐτουργικά
υπάρχοντα ἐκ τῶν αὐτῶν μαρμάρων, εἰς θέαν εἴασεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἕως Ἰουλιανοῦ ἐτιμωρούντο
κατάδικοι· ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ὑπερκειμένη πλαξ εἰς
μῆκος ἄγαν καὶ ζωδίοις ἀναγεγλυμμένοις, τους
πολέμους Κωνσταντίνου ἕως τοῦ τρίτου σεισμού
προέκειτο δεικνύουσα. Κωνσταντίνου στήλη ἐκεῖσε ἄνωθεν τῆς καμάρας τῆς πρὸς τὸ ἄνωθεν μέρος
ἐτυποῦτο, τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ κατέχουσα.
De porta cognomine Philadelphii, ac statuis a Constantino erectis.
Ad portam quam Philadelphii vocant Constantinus in somnis vjsum habuit. Illic primum omnium
crucis figurain conspexit, quam ea qua viderat longitudine et latitudine confectam, columnæ porphyretica quadrangulari, deauratam imposuit, spongiazque signum in crucis pede firmum reposuit: matris
item Helenæ, sui et filiorum imagines ex ipsa quadlrangulari columna eformavit, ac thronis honoris
causa imposuit. Multa quoque Constantiuus Magnus
Ἐν τοῖς Φιλαδελφίου τῆς καλουμένης πόρτης
μέρεσιν, ἐνυπνιάσθη Κωνσταντῖνος· ἐκεῖ πρῶτον
πάντων τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ ἐθεάσατο, τυπώσας
αὐτὸν εἰς μῆκος καὶ πλάτος, ὡς εἶδεν, ἐν κίονι πορφυρῷ τετραπλεύρω, χρυσώσας αὐτὸν, καὶ σημεῖον
σπόγγου ἐν τοῖς ποσὶ τοῦ σταυροῦ ἀσφαλισάμενος,
τῆς μητρὸς Ελένης, καὶ αὐτοῦ, καὶ τῶν υἱῶν, ἐξ
αὐτοῦ τοῦ τετραπλεύρου κίονος ἀνατυπώσας, εἰς
θρόνους ἐτίμησε. Πολλὰς ὑπατείας ὁ μέγας Κων
Anselmi Bandurii notæ,
Σεβήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου. Hic Chronogra
phum loqui putat Lambecius de Flavio Severo, qui
una cum Maximino a Gal. Maximiano Cæsar creatus
fuit. Sed quid illi cum Caro? Potius quidem de Maventio Herculii filio, ut ex subsequentibus patet, nisi quod loca confundit.
Καὶ θεῶν Βητγάμων. id est, deorum infe
rorum, quos opponit diis μάκαρσι. Ita et Combefisius
interpretatur, cujns non minus ingeniosam quam
eruditam adnotationem vide ibidem. Opponit
diis μάχαρσι, id est beatis, seu coelestibus, ut dii
sint inferi: quod velut Saturnalium, deorum Saturno
patre inferorum explicatius reddidi, Verinum secutus sum, diligentei certe grammaticum ac lexicographum, cui Βητάγων, ὁ Κρόνος ὑπὸ Φοινίκων,
Phoenices Saturnum vocant Betagum. Liquet enim
camdem utriusque vocis vim esse; quæ partim duntaxat detorta sit ex varia aut pronuntiatione aut
certe scriptione. Porro diis inferis accenseri Saturnum, auctor nobis Plutarchus, in Quæstionibus
Romanis. Dum enim quærit cur Romani ἀπαρακαλύπτῳ τῇ κεφαλῇ, capite relecto, Saturno sacrificent,
post primam rationem, quod ejus sacra Enea sint
antiquiora,qui ita operto capite diis faciendum sanxerit, alteram hanc adfert: Η ὅτι τοῖς οὐρανίοις ἐπικαλύπτονται· τὸν δὲ Κρόνον ἡγοῦνται Θεὸν ὑπου
δαῖον καὶ χθόνιον. An quod caput operiant coram catestibus diis, Saturnum autem inter inferos terrestresque deos numerant; ut sit infelix pater tantæ
sobolis, quantam sibi inferis deditam cæca gentilitaa consecravit. De Severo, quae tanta auctor loqui
tur, non consentiunt, ut de Severo Caesare a Maxel
tio oppresso intelligantur, qui et Italiam atque Africam tenuit, nec in Constantinum pugnavit: num
Cari filius, incertum: ex sorore nepotem Galerii, listoriæ produnt. An Carus ille ex Herculii stirpe, ut
ita Σευήρον τὸν Ερκούλιον vel Ερκουλίου, dicere
auctor potuerit? De Maxentio Tes clarior, quem Romæ oppressum a Constantino constat, non Byzantii,
ut forte auctor utrobique gesta confundat; nisi alius
quispiam obscurior in Oriente Constantini hostis
Severus nomine et Cari filius, idolorum impensius
cultor dæmonumque præstigiis deditior, fuit. Ut nt
sit, lego,ἂν εὔξασθαί φασιν· καὶ Σεύηρον τὸν Ερκούλιον. COMBEFIS.
Καὶ Σενῆρον τὸν 'Ερκούλιον ἐνίκησε. Πιο
Σευήρον legendum esse Μαξέντιον τοῦ Ερκουλίου
nemo non videt; sed quod gestum est Roma, Chro
nographus Byzantii ait, et sic omnia confundit.
Maxenui quippe caput haste infixum in Urbem ad
triumphum allatumn, moxque in African missum
prodit Nazarius in Panegyr. Constant. Forsan bic
confundit Chronographus monumenta novæ Romæ
cuin veteris Romæ monumentis, ac locum ubi Maxentius ante commissum prælium victimas diis obtulit, denotare vult; quo quidem peracto sacrificio
copias ex urbe produxit, ac prælium conseruit. Sic
porro Zosimus habet: Μαξέντιος δὲ ἐναποκλείσας
ἑαυτὸν, τοῖς θεοῖς ἱερεία προσήγαγε, καὶ τῶν ἱερο
σκόπων περὶ τῆς του πολέμου τύχης ἀνεπυνθάνετο,
καὶ τὰ Σιβύλλης διερευνᾶτο· καί τι θέσφατον εὑρὼν
σημαίνον ὡς ανάγκη τὸν ἐπὶ βλάβη πράττοντα
Ρωμαίων, οἰκτρῷ θανάτῳ περιπεσείν, etc.
col. 705–706page 15 of 31
PG 157:705σταντῖνος ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ πεποίηκεν. Εν αὐτῷ δὲ τόπῳ ἐτιμήθησαν κεντυρίονες, διὰ τὸ τὸν σταυ ρὸν ἐν προτιμήσει βαστάζειν γενόμενοι, ὑπεράνω τοῦ λαβάρου καταστήσαντες Πολλὰς Κωνσταντίνος στήλας ἐν τῷ φόρῳ προέ θηκε, μεθ' ὧν καὶ ἐξ ἰδίας κατασκευής έως λ'. Πρώ τον ύπατος ἐν τῷ φόρῳ Καλλίστρατος ἐτιμήθη· καὶ ἕως βασιλείας Κωνσταντίνου υπατοι κοδικέλλους ἐν τῷ φόρῳ ἐλάμβανον. Ὁ δὲ Καλλίστρατος ύπατος μεγάλως ετιμήθη ἐν τῷ φέρῳ, ὡς πρῶτος τὴν ἀξίαν τοῦ ὑπάτου δεξάμενος, τοῦ Πρασίνου μέρους βῶντος, Καλλίστρατος εὐτυχὴς, καὶ εἰς ἄλλο προκόψει. Ο δὲ φοβηθεὶς, τὸ τοῦ ἁγίου... τέμενος καταλαμβάνει, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ, ἐζήτει ἄδειαν Πολλὰ Κωνσταντῖνος τῷ Καλλιστράτῳ ἐξωμόσατο, μὴ ἀδικῆσαι· ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο, καὶ χειροτονηθείς πρεσβύτερος τῆς ἐκκλησίας εξέρχε και· δς καὶ ἐπεσκόπησεν ὕστερον· ὅθεν μοι τὰ πολλὰ ἐμφέρεται διηγήματα. Ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ ἀπετέθησαν εἴδωλα ἐκ τῆς Ῥώμης ήκοντα ὡσεὶ ξ', ἐν οἷς καὶ Αὐγούστου, ὡς οὐ γέγραπται μὲν, λέγεται δὲ, τὸ ὁμοίωμα. Πολλὰ ἡμῖν διεβεβαιοῦτο Φίλιππος ἔπαρχος, ὅτι τὸ ἐν τῷ Ἱπποδρομίαν ὑπάρχον ὁμοίωμα θετταλόν, κατασκεύασμα ὑπάρχει Ποντίου τινός, τὸ ἄνωθεν τῆς βασιλικῆς καθέδρας ἱστάμενον. Ἐν δὲ τοῖς γυναικείοις ὁμοιώμασι τῶν Μήδων τοῦ ἐλεγίου αἱ γεννῶσαι θῆρας καὶ ἀνθρώπους ἐσθίουσαι. Τὴν μὲν μίαν Ηρωδίων μοι ἐτράνωσεν, Ἰουστι Υπεράνω τοῦ λαβάρου καταστήσαντος. ὑπεράνω Βαλέριον καθήσαντες. Βαλλέ ριον καβαλλαρίων, Εκέλευσεν ἄνδρας ἐπιστήμονας χρυσῷ καὶ λίθοις τιμίοις εἰς σταυροῦ σύμβολον μετασκευάστι τὰ παρὰ Ῥωμαίοις καλούμενον Λάβαρον σημείον δὲ τοῦτο πολεμικῶν τῶν ἄλλων τιμιώτερον. Εζήτει ἄδειαν. ἐζήτει πρεσβείαν. Τῶν Μήδων τοῦ ἐλεγίου. τοῖς μέσον τοῦ Ἐλεγίου, μετὰ τὴν νίκην Μήδων Ελεγείον Α' γεννώσαι θῆρας. Α' δέ γεννῶται θῆρας καὶ ἐσθίουσαι ἀνθρώπους ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ, ἡ μὲν μία ἐστὶν Ἰουστινιανοῦ τοῦ τυράννου, δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ πράξεων. Η δὲ ἑτέρα ἐν ᾗ πλοῖον ὑπάρχει, οἱ μὲν λέγουσιν ὅτι Η Σκύλλα ἔστιν, ἡ ἐκ τῆς Χαρύδεως ἐσθίουσα τοὺς ἀνθρώπους. Καὶ ἔστιν Οδυσσεύς, ἂν κατέχει ἐκ τῆς κορυφῆς. Ετεροι δὲ λέγουσιν ὅτι ἡ γῆ καὶ ἡ θάλασσα καὶ οἱ ἑπτὰ αἰὼνές εἰσιν οἱ ἐσθίοντες καὶ ἐσθιόμενοι.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC.E.
σταντῖνος ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ πεποίηκεν. Εν αὐτῷ & eodem loco consularia munia obiit. Ibidemque cenδὲ τόπῳ ἐτιμήθησαν κεντυρίονες, διὰ τὸ τὸν σταυ
ρὸν ἐν προτιμήσει βαστάζειν γενόμενοι, ὑπεράνω
τοῦ λαβάρου καταστήσαντες
turiones honore aucti, quod crucis in labaro gestandæ prærogativa donati fuerant.
De statuis a Cons!antino in Foro positis, et de Callistrati Consulatu.
Πολλὰς Κωνσταντίνος στήλας ἐν τῷ φόρῳ προέ
θηκε, μεθ' ὧν καὶ ἐξ ἰδίας κατασκευής έως λ'. Πρώ
τον ύπατος ἐν τῷ φόρῳ Καλλίστρατος ἐτιμήθη· καὶ
ἕως βασιλείας Κωνσταντίνου υπατοι κοδικέλλους
ἐν τῷ φόρῳ ἐλάμβανον. Ὁ δὲ Καλλίστρατος ύπατος
μεγάλως ετιμήθη ἐν τῷ φέρῳ, ὡς πρῶτος τὴν
ἀξίαν τοῦ ὑπάτου δεξάμενος, τοῦ Πρασίνου μέρους
βῶντος, Καλλίστρατος εὐτυχὴς, καὶ εἰς ἄλλο
προκόψει. Ο δὲ φοβηθεὶς, τὸ τοῦ ἁγίου... τέμενος
καταλαμβάνει, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ, ἐζήτει
ἄδειαν Πολλὰ Κωνσταντῖνος τῷ Καλλιστράτῳ
ἐξωμόσατο, μὴ ἀδικῆσαι· ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο, καὶ
χειροτονηθείς πρεσβύτερος τῆς ἐκκλησίας εξέρχε
και· δς καὶ ἐπεσκόπησεν ὕστερον· ὅθεν μοι τὰ πολλὰ
ἐμφέρεται διηγήματα.
De statuis Roma exportatis,
Ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ ἀπετέθησαν εἴδωλα ἐκ τῆς
Ῥώμης ήκοντα ὡσεὶ ξ', ἐν οἷς καὶ Αὐγούστου, ὡς
οὐ γέγραπται μὲν, λέγεται δὲ, τὸ ὁμοίωμα.
De aliis statuis quæ in
Πολλὰ ἡμῖν διεβεβαιοῦτο Φίλιππος ἔπαρχος, ὅτι
τὸ ἐν τῷ Ἱπποδρομίαν ὑπάρχον ὁμοίωμα θετταλόν,
κατασκεύασμα ὑπάρχει Ποντίου τινός, τὸ ἄνωθεν
τῆς βασιλικῆς καθέδρας ἱστάμενον. Ἐν δὲ τοῖς
γυναικείοις ὁμοιώμασι τῶν Μήδων τοῦ ἐλεγίου
αἱ γεννῶσαι θῆρας καὶ ἀνθρώπους ἐσθίουσαι.
Τὴν μὲν μίαν Ηρωδίων μοι ἐτράνωσεν, Ἰουστι
Multas in Foro Constantinus statuas locavit; quibuscum etiam triginta reposuit ab se fabricatas.
Primus in Foro Callistratus consul renuntiatus est:
et ad usque Constantini imperatoris tempus, codicillos in Foro consules accipiebant. Callistratus vero
consul magnificis in Foro honoribus auctus, quod
¡bi primum consulari dignitate ornatus fuisset, Prasina factione clamante, Callistrulus fortuna favente
insuper ad aliud provehetur. Ille vero perterritus al
Sancti... templum se proripuit, eoque ingressus,
securitatem poposcit. Multis vero se Constantinus
juramentis obstrinxit, nihil injuriæ accepturum ilJium esse. Ille vero non 183 acquievit, atque presbyter ordinatus ex ecclesia egreditur: qui etiam
postea episcopus fuit. Qua de re multa enarrari
comperi.
et in Hippodromo erectis.
In Hippodromo depositæ sunt statuæ Roma exportatæ circiter sexaginta; in quibus Augusti; non quod
scripta ulla monumenta habeant, sed, ut ferunt, vera effigies.
Hippodromo visebantur.
Adarmabat Philippus præfectus ac certum esse
narrabat simulacrum ex Thessalico marmore in Hippodromio supra imperatorium thronum constitu -
tum, opus esse Pontii cujusdam. Inter simulacra
vero mulierum, Elegii Medorum sunt, quæ belluas
gignunt, et homines devorant. Unam mihi Herodio
explanavit, quæ impi¡ Justiniani secundum imperaAnselmi Bandurii notæ.
Υπεράνω τοῦ λαβάρου καταστήσαντος. ita
et Lambecius legit, scilicet, Ibidemque centuriones
honore aucti, quod crucis in labaro gestanda: prærogativa donati fuerant. Corrupte quidem in ms. habetur, ὑπεράνω Βαλέριον καθήσαντες. Pro Βαλλέριον Comlefisius legit καβαλλαρίων, sicque interpretatur: Ibidem loci centuriones honore aucti,
quodque aliis ferenda cruce prælati, hoc nacti sunt,
al superiori equitibus loco considerent. Sed pluris
sane facio Lambecii conjecturam, quæ Sozomeni
auctoritate comprobatur lib. 1. cap. 4, de Constantino Magno: Εκέλευσεν ἄνδρας ἐπιστήμονας χρυσῷ
καὶ λίθοις τιμίοις εἰς σταυροῦ σύμβολον μετασκευάστι
τὰ παρὰ Ῥωμαίοις καλούμενον Λάβαρον σημείον
δὲ τοῦτο πολεμικῶν τῶν ἄλλων τιμιώτερον. Labarum quidem ita appellatum fuit præsertim sub Constantino Magno vexillum in quo Christi monograinma describi curavit, quod cæteris pretiosius et sanclius laberi, imperatorem semper præcedere,
militibus adorari, et in præliis a fortioribus exercitus militibus ambiri et stipari præcepit, uti referunt scriptores ecolesiastici. Hos quidem inilites esse eos plerique putant, quos præpositos laborum
appellat Codex Theodosianus. Cæterum de Labaro
consule doctissimi Ducangii Dissert. De Impp. Constantinopolit. nummis num. 20, ejusdem utrunque
Gloss., item Fullerum lib. u Exerc. sacr. cap. I,
a
lib. iv, cap. 13.
Εζήτει ἄδειαν. Scilicet, securitatem poposcit.
Ita et Combefisius legit. ln ms. habetur, ἐζήτει
πρεσβείαν.
Τῶν Μήδων τοῦ ἐλεγίου. Emenda
rem, τοῖς μέσον τοῦ Ἐλεγίου, ni paulo post,
magna Justiniani statua æære equestris in illa
ipsa Hippo Iromnii parte posita haberetur, μετὰ
τὴν νίκην Μήδων post relatam de Medis victorium.
Potuit ergo anabitiosus princeps, eain Circi pare
tem ad rei memoriam Medorum Ελεγείον vocare,
sive quod ibi ascripti ejus rei testes, Elegi, sive
quod locus ipse statua victoris clarus, Medorum,
seu etiam Persarum luctus, ab eorum clade, monumentum erat. COMBEFis.
(57' Α' γεννώσαι θῆρας. His non hil lucis accedere potest ex Anon. nostro: Α' δέ γεννῶται
θῆρας καὶ ἐσθίουσαι ἀνθρώπους ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ, ἡ μὲν μία ἐστὶν Ἰουστινιανοῦ τοῦ τυράννου,
δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ πράξεων.
Η δὲ ἑτέρα ἐν ᾗ πλοῖον ὑπάρχει, οἱ μὲν λέγουσιν ὅτι
Η Σκύλλα ἔστιν, ἡ ἐκ τῆς Χαρύδεως ἐσθίουσα τοὺς
ἀνθρώπους. Καὶ ἔστιν Οδυσσεύς, ἂν κατέχει ἐκ τῆς
κορυφῆς. Ετεροι δὲ λέγουσιν ὅτι ἡ γῆ καὶ ἡ θάλασσα
καὶ οἱ ἑπτὰ αἰὼνές εἰσιν οἱ ἐσθίοντες καὶ ἐσθιόμενοι.
Similia refert etiam Codinus pag. 29.
col. 707–708page 16 of 31
PG 157:707νιανοῦ τοῦ ἀθέου δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τὸ δεύτερον ἐν οἷς καὶ πλοῖον ὑπάρχει, μὴ πληρωθῆναι, ἀλλὰ περιμένειν· ὅπερ ἀκούσας ἐδάκρυσα, εἰ ἄρα με τοιοῦτον πάλιν, τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐπέλθῃ ἀλή γημα. Ἰουστινιανὸς ὁ μέγας ἐν τοῖς τοῦ καθίσμα της κατεπολεῖτο ἐν ἵππῳ χαλκῷ μετὰ τὴν νίκην Μήδων Ἡ ἐν τῷ Ἱπποδρομία καθεζομένη γυνὴ ἐν σελλίῳ χαλκῷ, καὶ αὕτη ἄνωθεν, ὡς προ είπομεν, ὁ μὲν Ηρωδίων ἐδίδαξε Βερίναν είναι τον μεγάλου Λέοντος· ὡς δὲ ἐγὼ παρὰ πλειόνων ήκουσα, ἐξ Ελλάδος εἶναι τὸ εἴδωλον μᾶλλον τῆς ᾿Αθην νᾶς ὅπερ καὶ ἐπίστευσα. Πολλά Φίλιππος ἱστόρησεν ὁ δυνάστης, μαθὼν καὶ τοῦτο παρέδωκεν, ὅτι τὸ δρακονταῖον, Αρκα δίου μὲν ἐκτύπωμά ἐστιν· Ονωρίου δὲ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐπίδειξις, ἐν Ῥώμῃ βασιλεύοντος. Ενθεν καὶ χρησμοί καὶ πρὸ ἡμῶν, καὶ ἕως τῆς δεύρο, οὐκ ὀλίγοι γεγόνασιν. Η δὲ ἄνωθεν τοῦ δρακον ταίου ύαινα, ἀπὸ Ἀντιοχείας τῆς πρώτης εἰς Κων σταντινούπολιν ἐλήλυθεν, ἐπὶ Κωνσταντίνου του Μεγάλου, καθώς ο προειρημένος Φίλιππος ιστό ρησεν. Ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ πολλοί φόνοι καὶ κακὰ γεγό νασι· καὶ μάλιστα ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν· ἐν οἷς καὶ ἐφ' ἡμῶν ᾿Αναστάσιος ὁ μοναχὸς δι' ἀληθείας τρί πον ἀντιλέγων τῷ βασιλεῖ ἐκαύθη. Εὐδοκίας Αθηναίας κατὰ μοίραν δικασθεί σης, κατὰ χάριν ηὕρατο τύχην, καθ᾽ ἣν οἱ αὐτάδελφοι τὸ ξένον τῆς συγγόνου ἀκηκοότες αὐτύχημα, ἀνελθεῖν συνεπειρῶντο φιλοσόφοις ζ', καὶ τῇ τύχῃ ἐξ ἀτυχίας ἐδεήθησαν ἱλασθῆναι. Θεοδόσιος δὲ ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ Ἱππικὸν ἥλατο, τοῖς φιλοσόφοις ἀρέσκων· καί τις αὐτῶν οὐκ ἐνέλησεν. Ησαν δε τὸν ἀριθμὸν ζ', Κράνος, Κάρος, Πέλων, Απελλής, Συλβανός, Κύρος Νερούας. Οὗτοι συνῆσαν εἰς τὸ Ιππικὸν τῷ βασιλεῖ, θέας ἕνεκεν Ολυμπίων. Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος, ὁρῶν τοὺς φιλοσόφους (αυμά ζοντας, ἔφη πρὸς αὐτούς, Ο Φιλόσοφοι, εἰ θαυμάζετε, κατεφιλοσοφήθητε. Ως αὐτίκα ἀποκριθήναι Μετὰ τὴν νίκην Μήδων. Το είδωλον μᾶλλον τῆς Ἀθηνᾶς. της Αθηνάς (40 Ενθεν καὶ χρησμοί. Κατὰ μοιραr. Καὶ τῇ τύχῃ ἐξ ἀτυχίας,
70%
toris historiam referat. In quibus et navis est, nou νιανοῦ τοῦ ἀθέου δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τὸ δεύτερον·
at impleatur, sed ut exspectet. Quo audito collacrymatus sum, mecum reputans, aum id etiam
absurdi Constantinopoli contingere debeat. Justinianus magnus in Circi sedibus æneo equo vehebatur,
post victoriam de Medis partam. Mulier in Hippodromo in sede ærea sedens, æque superiori loco.
ut jam dictum est, ut quidem narrat Herodio, Verina magni Leonis uxor est; ut autem ego pluribus
narrantibus audivi, statua est Minervæ ex Græcia
advecta, quod etiam verum arbitror.
De draconis statua quæ Arcadium
Multa Philippus dynasta enarravit ut didicerat,
draconis scilicet statuam Arcadii fignram esse, Honorii autem fratris ejus Romæ imperantis 184 præferre speciem. Unde item oracula pridem et ad hoc
usque tempus. nou pauca extiterunt. Hyæna autem
quæ supra draconis statuam visitur ex Antiochia
veteri Constantinopolin, Constantino magno imperatore, ut memoratus Philippus refert, translata
est.
ἐν οἷς καὶ πλοῖον ὑπάρχει, μὴ πληρωθῆναι, ἀλλὰ
περιμένειν· ὅπερ ἀκούσας ἐδάκρυσα, εἰ ἄρα με
τοιοῦτον πάλιν, τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐπέλθῃ ἀλή
γημα. Ἰουστινιανὸς ὁ μέγας ἐν τοῖς τοῦ καθίσμα·
της κατεπολεῖτο ἐν ἵππῳ χαλκῷ μετὰ τὴν νίκην
Μήδων Ἡ ἐν τῷ Ἱπποδρομία καθεζομένη
γυνὴ ἐν σελλίῳ χαλκῷ, καὶ αὕτη ἄνωθεν, ὡς προ
είπομεν, ὁ μὲν Ηρωδίων ἐδίδαξε Βερίναν είναι τον
μεγάλου Λέοντος· ὡς δὲ ἐγὼ παρὰ πλειόνων ήκουσα,
ἐξ Ελλάδος εἶναι τὸ εἴδωλον μᾶλλον τῆς ᾿Αθην
νᾶς ὅπερ καὶ ἐπίστευσα.
repræsentabat, et de hyæna.
Πολλά Φίλιππος ἱστόρησεν ὁ δυνάστης, μαθὼν
καὶ τοῦτο παρέδωκεν, ὅτι τὸ δρακονταῖον, Αρκαδίου μὲν ἐκτύπωμά ἐστιν· Ονωρίου δὲ ἀδελφοῦ
αὐτοῦ ἐπίδειξις, ἐν Ῥώμῃ βασιλεύοντος. Ενθεν
καὶ χρησμοί καὶ πρὸ ἡμῶν, καὶ ἕως τῆς δεύρο,
οὐκ ὀλίγοι γεγόνασιν. Η δὲ ἄνωθεν τοῦ δρακον
ταίου ύαινα, ἀπὸ Ἀντιοχείας τῆς πρώτης εἰς Κων
σταντινούπολιν ἐλήλυθεν, ἐπὶ Κωνσταντίνου του
Μεγάλου, καθώς ο προειρημένος Φίλιππος ιστό
ρησεν.
De cæde Anastasii Monachi in Hippodromo facta, ubi et multæ aliæ cædes perpetralæ sunt.
In Hippodromo multæ cædes plurimaque mala
perpetrata sunt, maximeque temporibus quæ nos
præcesserunt: ubi ætate nostra Anastasius monachus, ob veritatem imperatori repugnans, crematus
est.
Ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ πολλοί φόνοι καὶ κακὰ γεγό
νασι· καὶ μάλιστα ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν· ἐν οἷς καὶ
ἐφ' ἡμῶν ᾿Αναστάσιος ὁ μοναχὸς δι' ἀληθείας τρί
πον ἀντιλέγων τῷ βασιλεῖ ἐκαύθη.
De septem Philosophis qui Eudociam Atheniensem comitati sunt Constantinopolim, ac de eorum dictis, dum Hippodromi signa lustrarent.
Eudocia Atheniensis paternæ causa bæreditatis lidem intentans, forum gratia fortunam iuvenil; cu- c
jus fratres, miram illam et novam sororis sortem
audientes, eum philosophis septem adscendentes
fortuna ex infortunio ut sibi placaretur, supplica.
bant. Theodosius vero imperator in philosophorum
„gratiam ad Circum concessit, nemoque eorum eo
pergere neglexit. Erant autem numero septein, Cra-
.nus, Carus, Pelops, Apelles, Sylvanus, Curvus, Nero
wa. Hi cum imperatore ludos in Circo spectandi
„causa allerant. Theodosius vero admiratione ca-
¿ptos viros· conspicatus, sic eos alloquitur: 0 phiLosophi, si miramini, victi in philosophia estis.
Εὐδοκίας Αθηναίας κατὰ μοίραν δικασθεί
σης, κατὰ χάριν ηὕρατο τύχην, καθ᾽ ἣν οἱ αὐτά
δελφοι τὸ ξένον τῆς συγγόνου ἀκηκοότες αὐτύχημα,
ἀνελθεῖν συνεπειρῶντο φιλοσόφοις ζ', καὶ τῇ τύχῃ
ἐξ ἀτυχίας ἐδεήθησαν ἱλασθῆναι. Θεοδόσιος δὲ
ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ Ἱππικὸν ἥλατο, τοῖς φιλοσόφοις
ἀρέσκων· καί τις αὐτῶν οὐκ ἐνέλησεν. Ησαν δε
τὸν ἀριθμὸν ζ', Κράνος, Κάρος, Πέλων, Απελλής,
Συλβανός, Κύρος Νερούας. Οὗτοι συνῆσαν εἰς τὸ
Ιππικὸν τῷ βασιλεῖ, θέας ἕνεκεν Ολυμπίων. Ὁ δὲ
βασιλεὺς Θεοδόσιος, ὁρῶν τοὺς φιλοσόφους (αυμά
ζοντας, ἔφη πρὸς αὐτούς, Ο Φιλόσοφοι, εἰ θαυμά
ζετε, κατεφιλοσοφήθητε. Ως αὐτίκα ἀποκριθήναι
Anselmi Bandurii notæ.
Μετὰ τὴν νίκην Μήδων. In hanc statuam
Justiniani equestrem in Hippodromo erectam, ob
victoriam de Medis et Scythis partai, habentur duo
epigrammata lib. v Anthol. cap. 4.
Το είδωλον μᾶλλον τῆς Ἀθηνᾶς. Perperam
hæc interpretatur Combefisins: Ut autem a pluribus
audivi, Minervæ potius Athenis allutum simulacrum
dest, magisque credidit. Non quidem hic της Αθηνάς
Athenis, sed Minerva. Nostra interpretatio comριοbatur ex Anonymo nostro et Codino.
(40 Ενθεν καὶ χρησμοί. Vide qua Anonymus
moster et Codinus habent de statuis in Hippodromo,
et aliis monumentis ab Apollonio Tyaueo magice
consecratis.
Κατὰ μοιραr. Eudociæ Atheniensis histo-
riam pluribus referunt auctor Chronici Ales. pag.
312 et seq., Socrates lib. vit, cap. 21, Evagrius
lib. 1, cap. 20; Theophanes pag. 72. Vide notas
Jacobi Goar adl Theophanem, pag. 569.
Καὶ τῇ τύχῃ ἐξ ἀτυχίας, ele Scilicet, Fortnæ ex infortunio ut sibi placaretur, supplicabant. Ita
ad verbum interpretatus sum: verum autem sensum hunc esse puto, Eudociæ, quæ ex infortunio
fortunam macta erat, ut sibi placaretur, supplicabant.
Refert quippe Chronicon Alexandrinum fratres Endociæ, cum eam imperare Constantinopoli intelle.
xissent, metu ob injuriam eidem illatain correptos
in fugam se conjecisse; mox illam, data securitate,
per nuntios accersitos ad dignitates provexisse.
col. 709–710page 17 of 31
PG 157:709ἵνα ἐξ αὐτῶν, Ἀπελλήν ὀνόματι, καὶ εἰπεῖν, Μὴ θαυμάζειν ἐμὲ τοὺς ἵππους τῷ ἐπιβάτῃ, εἰδὼς ἀκριβῶς, ὅτι ἵπποι ἀνθρώπων ἐπιβάται γενήσονται, ἀλλασσομένων τῶν Ολυμπίων, καὶ τὸ θαυμάζου ἐμβλυωπιάσει. Νερούας δὲ ἀπεκρίνατο, Κακὺν τῇ βασιλίδι στοιχεῖον, ὁρῶ τῷ στοιχείῳ τῆς τύχης συντρέχοντα. Καὶ Συλβανὸς ὁρῶν τὸ πρὸς μεσημβρίαν ζωδίον, εἰς τὸ ἄνω τὸ γόνυ καμήλου διο την κεκμηκότος ἔφη • Καλὸς ὁ στοιχειωσάμενος καιροὶ γὰρ ἐπὶ τούτου ἀγόνατοι ἔσονται. Ο δὲ Κύρδος, ἐν τῷ δήμῳ ὁρῶν, εἶπεν· Ο δήμε, δι' δν δήμιοι περισσεύσουσι. Πέλοψ δὲ, τοὺς ὤμους τῶν ἵππων ὁρῶν, εἶπε, Τίνος τὸ πρόβλημα; Θεοδοσίου δὲ φήσαντος, Κωνσταντίνου, εἰπεῖν ἐκεῖνον, Η φιλόσοφος άκυρος, ἢ βασιλεὺς οὐκ ἀληθής. Τώρα γὰρ Κράνος ὁ φιλόσοφος θηλύμορφόν τι ζωδίον, τετραμερέσι ζωδιακοίς γράμμασι γεγραμμένον, καὶ εἶπεν· Ο τετραπέρατε, ἐξ οὗ ὁ Κωνσταντίνος καὶ ἀπέρατοι έσονται Κάρος δὲ, προτραπείς παρά τοῖς φιλοσόφοις λαλῆσαι, φησίν, Δυστυχῆ μοι τὰ πάντα φαίνεται, ὅτι εἰ ταῦτα τὰ στοιχεῖα, ὡς πει ρῶνται, ἀληθεύουσιν, ἵνα τί ἡ Κωνσταντινούπολις συνέστηκε; Κράνος δὲ, ὅστις καὶ λογιστής τῆς Αθηναίων φιλοσοφίας ἐλέγετο, μειδιῶν ἐπεκοκκύα. Τοῦ δὲ βασιλέως πυνθανομένου. Τίς ἡ αἰτία, ἀπε κρίνατο εναντία, τὸ πλεῖον γελῶν καὶ σκώπτων. Νάρκισσος δὲ πραιπόσιτος δίδωσι τῷ φιλοσόφω ρα πίσματα, εἰπὼν πρὸς αὐτόν· Τῷ Ηλίῳ ὡς ἡλίῳ ἀποκρίνου, σκότος ὑπάρχων. Τοῦ δὲ καὶ τὴν ἄλλην στρέψαντος, δίδωσιν ὁ Νάρκισσος. Ο δὲ φιλόσοφος τῷ Ναρκίσσῳ ἔφη· Οὐ διὰ σὲ λαλήσω, ἀλλὰ τοῖς γράμμασι δυσωπούμενος. Τὸ δὲ πρόβλημα τοῦ Κρά νου τοιοῦτόν ἐστιν. Ητησε τὸν βασιλέα τὰ ἐν τῷ Ιππικῷ στοιχεῖα θεάσασθαι· είλετο εὐθὺς ἐκεῖνος. Επι δὲ ἀνδροεικελόν τι ἄγαλμα, ἐπικεφαλαίαν τῇ κεφαλῇ περιέχον, γυμνόν τοι ὅλως, καὶ ἐν τοῖ; βρετγάνος διδύμοις επικεκαλυμμένον. Τοῦ δὲ φιλοσόφου πυθομένου, Τί; ἄν, ἔφη, ὁ στήσας; ἔφη τις ἀναγνώστης, Ντι Ουαλεντινιανός τοῦτο προὔθηκεν. Εἶπεν δὲ ὁ φιλόσοφος, Πότε καὶ τὸν ὄνον; τοῦ δὲ φήσαντος, Ομοῦ· εἰπεῖν ἐκεῖνον, "Οτε ἄνος ὡς ἄν θρωπος ἔσται, ὦ συμφορᾶς, ὅτι ἄνθρωπος ένῳ ἀπο ται. ὅτι ἐκ σοῦ κομψοὶ καὶ ἀπείρατοι Μη θαυμάζειν, Μὴ θαυμάζομεν τῶν ἵππων τοὺς ἐπιδά. έσονται. της ἀλλ᾽ εἰδότες, καὶ μὴ θαυμάζων ἀμβλυωπήσει. Κακόν τῇ βασιλίδι, κακὸν τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, ὅτι τῷ στοιχείῳ τῆς εύχης στοιχείον συντρέχει. Καμήλου δίκην. χάμου δίκην κεκμηκότα. το γόνυ καμπτόν, δίκην κεκμηκότος. Τούς δρους τῶν ἵππων. 'Εώρα γὰρ Κάρος. έυρα γάρ τινα ο φιλόσοφος θηλύμορφον ζώδιον. Εξ οὗ ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἀπέρατοι ἐσου ὦ τετραπέρατε Καὶ λογιστής. διοικητής, λογιστής φιλοσόφων, ὕπατος, "Εστι δὲ ἀνδρείκελιν.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICÆ.
ἵνα ἐξ αὐτῶν, Ἀπελλήν ὀνόματι, καὶ εἰπεῖν, Μὴ & Tum ex illis unus Apelles ilietus: Non ego homines
θαυμάζειν ἐμὲ τοὺς ἵππους τῷ ἐπιβάτῃ, εἰδὼς
ἀκριβῶς, ὅτι ἵπποι ἀνθρώπων ἐπιβάται γενήσονται,
ἀλλασσομένων τῶν Ολυμπίων, καὶ τὸ θαυμάζου
ἐμβλυωπιάσει. Νερούας δὲ ἀπεκρίνατο, Κακὺν τῇ
βασιλίδι στοιχεῖον, ὁρῶ τῷ στοιχείῳ τῆς τύχης
συντρέχοντα. Καὶ Συλβανὸς ὁρῶν τὸ πρὸς μεσημβρίαν ζωδίον, εἰς τὸ ἄνω τὸ γόνυ καμήλου διο
την κεκμηκότος ἔφη • Καλὸς ὁ στοιχειωσάμενος
καιροὶ γὰρ ἐπὶ τούτου ἀγόνατοι ἔσονται. Ο δὲ
Κύρδος, ἐν τῷ δήμῳ ὁρῶν, εἶπεν· Ο δήμε, δι' δν
δήμιοι περισσεύσουσι. Πέλοψ δὲ, τοὺς ὤμους τῶν
ἵππων ὁρῶν, εἶπε, Τίνος τὸ πρόβλημα; Θεοδοσίου δὲ φήσαντος, Κωνσταντίνου, εἰπεῖν ἐκεῖνον,
Η φιλόσοφος άκυρος, ἢ βασιλεὺς οὐκ ἀληθής. Τώρα
γὰρ Κράνος ὁ φιλόσοφος θηλύμορφόν τι ζωδίον,
τετραμερέσι ζωδιακοίς γράμμασι γεγραμμένον, καὶ
εἶπεν· Ο τετραπέρατε, ἐξ οὗ ὁ Κωνσταντίνος καὶ
ἀπέρατοι έσονται Κάρος δὲ, προτραπείς παρά
τοῖς φιλοσόφοις λαλῆσαι, φησίν, Δυστυχῆ μοι τὰ
πάντα φαίνεται, ὅτι εἰ ταῦτα τὰ στοιχεῖα, ὡς πειρῶνται, ἀληθεύουσιν, ἵνα τί ἡ Κωνσταντινούπολις
συνέστηκε; Κράνος δὲ, ὅστις καὶ λογιστής τῆς
Αθηναίων φιλοσοφίας ἐλέγετο, μειδιῶν ἐπεκοκκύα.
Τοῦ δὲ βασιλέως πυνθανομένου. Τίς ἡ αἰτία, ἀπε
κρίνατο εναντία, τὸ πλεῖον γελῶν καὶ σκώπτων.
Νάρκισσος δὲ πραιπόσιτος δίδωσι τῷ φιλοσόφω ρα
πίσματα, εἰπὼν πρὸς αὐτόν· Τῷ Ηλίῳ ὡς ἡλίῳ
ἀποκρίνου, σκότος ὑπάρχων. Τοῦ δὲ καὶ τὴν ἄλλην
στρέψαντος, δίδωσιν ὁ Νάρκισσος. Ο δὲ φιλόσοφος
τῷ Ναρκίσσῳ ἔφη· Οὐ διὰ σὲ λαλήσω, ἀλλὰ τοῖς
γράμμασι δυσωπούμενος. Τὸ δὲ πρόβλημα τοῦ Κράνου τοιοῦτόν ἐστιν. Ητησε τὸν βασιλέα τὰ ἐν τῷ
Ιππικῷ στοιχεῖα θεάσασθαι· είλετο εὐθὺς ἐκεῖνος.
Επι δὲ ἀνδροεικελόν τι ἄγαλμα, ἐπικεφαλαίαν
τῇ κεφαλῇ περιέχον, γυμνόν τοι ὅλως, καὶ ἐν τοῖ;
βρετγάνος διδύμοις επικεκαλυμμένον. Τοῦ δὲ φι
λοσόφου πυθομένου, Τί; ἄν, ἔφη, ὁ στήσας; ἔφη τις
ἀναγνώστης, Ντι Ουαλεντινιανός τοῦτο προὔθηκεν.
Εἶπεν δὲ ὁ φιλόσοφος, Πότε καὶ τὸν ὄνον; τοῦ δὲ
φήσαντος, Ομοῦ· εἰπεῖν ἐκεῖνον, "Οτε ἄνος ὡς ἄνθρωπος ἔσται, ὦ συμφορᾶς, ὅτι ἄνθρωπος ένῳ ἀποequorum ascensores miror,cum probe seiam fore ut
equi hominum ascensores sint, mutato Olympicorum ordine, et quod admirationi est hebescet. Nerva dixit: Malum regiæ urbi signum video cum signo185 fortuna concurrere. Sylvanus, videns signum ad meridiem positum elato genus cameli instar
fessi ait: Præclarus es, cujus hoc signum ac figura
est; nam tempora aderunt, queis genua defutura
sunt. Curvus, populum conspicatus, dixit: O popule, cujus causa multi futuri carniâces. Pelops equos
ruin metas intuens, Cujus problema? inquit. Respon:-
dente Theodosio, Constantini: reponit ille, Aut philom
sophus vanus aut imperator non verus. Porro Carus,
muliebre quoddam signum videns quadratis zodiaci
Aguris conscriptum, dixit, O qualritermine, ex quo
Constantini infiniti emergent; idem autem Carus, ut
loqui pergeret a philosophis admonitus ait: Infortumata mihi omnia videntur, quia si hæc signa, ut conantur asserere, vera dicunt, cur Constantinopolis
consistit? Cronus vero, qui et Atheniensis philosophiæ logistes dicebatur, subridens coccy zabat. Sciscitante autem imperatore, quid causæ esset, contraria respondit, multum ridens et cavillaus. Narcissus vero præpositus philosopho alapas impegit,
talia loquens: Soli ut soli responde, qui tenebræ es.
Illo autem alteram maxillam tendente, alteram
Narcissus dat alapam. Philosophus vero Narcisso
dixit, Non tui causa loquar, sed quia liguris reverentiam habeo. Crani problema tale est. Rogavit
imperatorem ut sibi signa in Circo posita spectare
liceret. Ille propositionem accepit. Est autem ibi virilis statua, galeato capite, 186 nudo prorsus corpore, obtectis solummodo verendis. Rogante philosopho quis statuam posuisset, respondit quidam
lector, Valentinianum posuisse, Cui philosophus,
Quando etiam asinum? ille vero, Simul. Tum philosophus: Quando asinus ut homo erit, o calamitatem!
quippe asinum homo sequitur. Veruin absit. Vatis,
hoe problema in tomis Leonis Magni, quod Cranus
philosophus edidit, repertum est a Ligurio astroHomo et viro primario ejusdem Leonis imperatoris.
Anselmi Bandurii notæ.
ται. Codinus habet, ὅτι ἐκ σοῦ κομψοὶ καὶ ἀπείρατοι
Μη θαυμάζειν, etc. Lambecius ita legendown putat: Μὴ θαυμάζομεν τῶν ἵππων τοὺς ἐπιδά. έσονται. Quod Lambecius reddit, omittens vocem
της· ἀλλ᾽ εἰδότες, etc.. et paulo post ita legit, καὶ
μὴ θαυμάζων ἀμβλυωπήσει.
Κακόν τῇ βασιλίδι, etc. Codinus halet
κακὸν τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, ὅτι τῷ στοιχείῳ τῆς
εύχης στοιχείον συντρέχει.
(45 Καμήλου δίκην. Ita et Ducangius legendum
puial; corrupte quidem in ms. legitur, χάμου δίκην
κεκμηκότα. Lambecius vero sic emendat, το γόνυ
καμπτόν, δίκην κεκμηκότος.
Τούς δρους τῶν ἵππων. Scilicet, Pelope
equorum melas intuens. Ita ex contextu videtur
interpretandum. Lambecius ad Codinum et Coinbellsius hic interpretantur: Pelops autem carceres
Hippodromi conspiciens. etc.
'Εώρα γὰρ Κάρος. Ita ex Codino restituimus. In uis. habetur, έυρα γάρ τινα ο φιλόσοφος
θηλύμορφον ζώδιον.
Εξ οὗ ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἀπέρατοι ἐσουpræcelentem ὦ τετραπέρατε: Versuti pariter at
que inexperti ex te procedent.
Καὶ λογιστής. Posset realdi, @stimator, cen
sor, rationalis. Romanus magistratus, qui provincire procurator; et qui officiales ab actis haberet:
ipse qui sub regibus, διοικητής, diæceles. Sigui
ficatur excellens quædam judicii auctoritas inter
Athenienses philosophos, quibus velut regula limesque esset. Sic quoque in Actis Metaphrasteis S.
Catharina, supremus quidam philosopus inducitur, quo victo, reliqui animum despandere. Videatur Athenis λογιστής φιλοσόφων, qui Constantino
puli ὕπατος, quo nomine celebris Michael Psellus,
quem consulen qui velit et reddat, nescio an probus satis interpres habendus sit. Cousaris.
"Εστι δὲ ἀνδρείκελιν. Hanc statuam cui
asinus præſbat, vulgo nuncupatam fuisse Pericbytem Codinus prulit pag. 30.
col. 711–712page 18 of 31
PG 157:711λουθεί. ᾿Αλλὰ μὴ ἔστω. Τοῦ μάντεως τοῦτο τὸ πρόβλημα εὑρέθη ἐν τοῖς τόμοις τοῦ Λέοντος τοῦ Με γάλου δ ἐφιλοσόφησε Κράνος, παρά Λιγουρίου αστρονόμου καὶ ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ βασιλέως Λέοντος. Ασκληπιόδωρος ἐπὶ ᾿Αναστασίου ἰδὼν τὸ ζώδιον τὸ μέγα, τὸ ἐν τῷ Ἱππικῷ, τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ προσώπου κατέχον, ἔφη, "Ω βία, ὅτι πᾶσα ἀν θρωπίνη ένδεια, εἰς μίαν ἀνθρώπου φρόνησιν ζυμω θεῖσα. Καί τις αὐτῷ ἐπέδειξε γράμματα ἐν τῷ μαρ μάρῳ, τοῦ δὲ ὑπαναγνόντος, ἔφη· Ἀγαθὸν μὴ φθάσαι τοῖς τότε μέλλουσιν εἶναι· ὡς κάμοί τι χέρ δος τοῦ μὴ ἀναγνῶναι. Δέον γινώσκειν ὅτι ἡ καλουμένη Ταῦρος, Θεοδόσιος ἐστιν ὁ Μέγας· ἐν ᾗ ποτε ἐδέχετο ὁ βασι λεὺς τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν δυνάστας. Αργυραῖς δὲ τις ἦν πρώην, ὡς ὁ Σωζόμενος διδάσκει. Κλήμης δὲ τὰς ὁμοίας καὶ πολυμόρφους μαρμαρίνας, Κων σταντίου εἶναι φάσκει, τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίνου. Ο Πιττάκης ὁ λεγόμενος Λέων ὁ Μέγας ἐστὶν, ὁ παρὰ πολλοῖς Μακελάριος λεγόμενος, καθ' τὰ δεξήματα τῶν βασιλέων ἐκεῖσε ἐγένοντο. ᾿Αλλὰ καὶ παλάτιον ἦν ποτε συνιστάμενον, πλησίου παλαιᾶς ἐκκλησίας της Αγίας Ειρήνης, καθώς Ἰωάν νης ὁ Διακρινόμενος λέγει, Δέον γινώσκειν ὅτι τὸ λεγόμενον Αὐγουσταίον α Παρὰ Λιγουρίου, παρὰ Λιγου ρίου ἀστρονόμου, καὶ ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ βασιλέως Λέοντος, Λιγουρίου, λυδρίου. βιασθεὶς ὑπὸ τῶν ἐκεῖσε Ῥωμαίων χειροτονεῖται βασιλεύς. ἀστρονόμων ὑπάτου, τῶν νέων βασιλέων Λια Λιγούριος Ασκληπιόδωρος. Ασκλη πιόδωρος Ασκληπιόδοτος. ΑΣΚΛΗΠΙΟΔΟΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΤΕΧΝΗ ΤΑΚΤΙΚΗ. Τῆς τελείας παρασκευῆς πρὸς πόλεμον διττής οὔσης, χερσαίας τε καὶ ναυτικῆς, περὶ τῆς χερσαίας τὰ νῦν λεκτέον, Αὗται διὰ βραχέων αἱ τοῦ τακτικοῦ καθηγήσεις, τοῖς μὲν χρω μένοις σωτηρίαν πορίζουσαι, τοῖς δὲ ἐναντίοις κινδύν νους επάγουσαι. Εν ᾗ ποτε ἐδέχετο. Κλήμης Ο Πιττάκης ὁ λεγόμενος,
λουθεί. ᾿Αλλὰ μὴ ἔστω. Τοῦ μάντεως τοῦτο τὸ πρόβλημα εὑρέθη ἐν τοῖς τόμοις τοῦ Λέοντος τοῦ Με
γάλου δ ἐφιλοσόφησε Κράνος, παρά Λιγουρίου αστρονόμου καὶ ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ βασιλέως
Λέοντος.
De dicto Asclepiodori, dum signum majus in Hippodromo lustraret.
Sub Anastasio, Asclepiodorus, conspicatus signum
majus in Circo cogitantis more capiti admotat manum tenens, ait, O vim I quod omnis humana indigentia, una hominis prudentia condiatur. Cum autem ipsi aliquis litteras marmori insculptas ostendleret, iis perlectis, Optandum est, ait, ad ea quæ
tune futura sufit non pervenire; adeoque mihi non
legisse utilius fuisset.
Ασκληπιόδωρος ἐπὶ ᾿Αναστασίου ἰδὼν τὸ
ζώδιον τὸ μέγα, τὸ ἐν τῷ Ἱππικῷ, τὴν χεῖρα ἐπὶ
τοῦ προσώπου κατέχον, ἔφη, "Ω βία, ὅτι πᾶσα ἀν
θρωπίνη ένδεια, εἰς μίαν ἀνθρώπου φρόνησιν ζυμω
θεῖσα. Καί τις αὐτῷ ἐπέδειξε γράμματα ἐν τῷ μαρμάρῳ, τοῦ δὲ ὑπαναγνόντος, ἔφη· Ἀγαθὸν μὴ
φθάσαι τοῖς τότε μέλλουσιν εἶναι· ὡς κάμοί τι χέρ
δος τοῦ μὴ ἀναγνῶναι.
De statua Theodosii argentea in Tauro erecta.
Sciendum, statuam Taurum dictam magnum
Theodosium esse. Ad eam olim imperator exteros
dynastas excipere solebat. Erat autem quondam
argentea, ut docet Sozomenus; Clemens vero simniles varieque formæ marmoreas Constantii Constantini filii esse ait.
Δέον γινώσκειν ὅτι ἡ καλουμένη Ταῦρος, Θεοδό
σιός ἐστιν ὁ Μέγας· ἐν ᾗ ποτε ἐδέχετο ὁ βασιλεὺς τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν δυνάστας. Αργυραῖς δὲ
τις ἦν πρώην, ὡς ὁ Σωζόμενος διδάσκει. Κλήμης
δὲ τὰς ὁμοίας καὶ πολυμόρφους μαρμαρίνας, Κωνσταντίου εἶναι φάσκει, τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίνου.
Macela Pitlaces dicta.
De statua Leonis
Quam Pittacen statuam vocant, Leo Magnus est,
quem vulgo Macelam nuncupant, ad quam libellos
supplices imperatores accipiebant.187 Ino et palatium illic olim erat, proxime veterem ecclesiam Sancla Irenes, ut narrat Joannes Hæsitans.
Ο Πιττάκης ὁ λεγόμενος Λέων ὁ Μέγας
ἐστὶν, ὁ παρὰ πολλοῖς Μακελάριος λεγόμενος, καθ'
fν... τὰ δεξήματα τῶν βασιλέων ἐκεῖσε ἐγένοντο.
᾿Αλλὰ καὶ παλάτιον ἦν ποτε συνιστάμενον, πλησίου
παλαιᾶς ἐκκλησίας της Αγίας Ειρήνης, καθώς Ἰωάν
νης ὁ Διακρινόμενος λέγει,
De statuis quæ in Augustão erectæ erant.
Scien·dum est Augustæum, ut vocant, tres successive Δέον γινώσκειν ὅτι τὸ λεγόμενον Αὐγουσταίον
Anselmi Bandurii nota.
α
Παρὰ Λιγουρίου, etc. Non placet, quod
Lambecius emendat, de hac ipso oraculo, quod auctor
aut inventum in tonis Leonis Magni, παρὰ Λιγου
ρίου ἀστρονόμου, καὶ ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ βασιλέως
Λέοντος, dum ait: Pro Λιγουρίου, scribe λυδρίου.
Consul autem fuit hic Olybrivs anno octavo imperii
Leonis Macela. Ita id quidem. At quis audivit imperatoris cujusquam vocari consulem, qui illo
principe, at ne quidem ejus collega, consulatum
gessit? Quænam vero hæc Olybrii nota ut mathenaticus, non vir clarissimus ac nobilissimus, demumque Augustus ac imperator Romæ audiret?
Fuit ille consul Leonis anno v11, ut ponit Chronicon
Alexandr., Rustico ejus collega, missusque Romain
a Leone, βιασθεὶς ὑπὸ τῶν ἐκεῖσε Ῥωμαίων χειροτονεῖται βασιλεύς. Invitus a Romanis illic degentibus
imperator creatur, inquit idem. Mathematicum hominem qui prodiderit, scio neminem. Quid si
ἀστρονόμων ὑπάτου, sicque loquatur auctor avi
sui more, quo principes quique cujusvis facultatis
proceres ac magistratus, nec ii sumugni, sic vocareniur, ut ex Vitis τῶν νέων βασιλέων videre licet, sive
jani editis, sive quæ meliores prelum exspectant, mihique suppetunt. Leonis Macela tomi rerum astronomicarum, satis obscuri: Leo Basilii filius co
nomine clarior, quo et Sapientem vulgo dicunt.
Ego cum Leone Philosopho sic dicto, ipsoque
magno astronomo confundi mihi visus sum ostendere, in recensitis Biol. PP. Concionatoriæ auctoribus. Genus certe istud grande vitium, quod
sic addicta ejuscemodi superstitiosis; quibus illi
non salus comparata, sed demum exitium (Deo
scilicet ultore) et interitos. Quid si magans Leo
auctori, non ipse vere Magnus sicque vulgo dictus,
sed forte, quem dixi, Basilii llius: sic enim sciplorum libiru, Magni vocantur, alias non magni,
nti statim Maynus Anastasius in Codino, quæ vos
melius Anonymo desideratur. Nec enim tanti Ana -
stasius aliquis Romanus imperator fuit, ut jure
Magnus dici debuerit. Citat Codinus num. 68 Λια
xúptov de Mauricii et familie statuis; nec alius
esse videatur quam hic ipse Λιγούριος: nec necesse ipso jam Mauricii tempore, seu illi supparei
vixisse, ut Leonis rate; astronomorum, quod dico,
majus conjectura, resque ipsa videri possit. CowΒΕΥ.
Ασκληπιόδωρος. Lambecius pro Ασκλη
πιόδωρος legendum putat Ασκληπιόδοτος. Arcle.
piodotus philosophus et medicus qui Procli disci
pulus fuit, et temporibus Anastasii Dicori floruit.
Hujus autem Asclepiodoti exstat hodieque in bibliotheca regia Etruriæ liber de re militari, cui
titulus est, ΑΣΚΛΗΠΙΟΔΟΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΤΕΧΝΗ
ΤΑΚΤΙΚΗ. Divisus est in duodecim capita, et sic
incipit: Τῆς τελείας παρασκευῆς πρὸς πόλεμον διττής
οὔσης, χερσαίας τε καὶ ναυτικῆς, περὶ τῆς χερσαίας
τὰ νῦν λεκτέον, etc. Finis autem hic est, Αὗται διὰ
βραχέων αἱ τοῦ τακτικοῦ καθηγήσεις, τοῖς μὲν χρωμένοις σωτηρίαν πορίζουσαι, τοῖς δὲ ἐναντίοις κινδύν
νους επάγουσαι.
Εν ᾗ ποτε ἐδέχετο. Anonymus noster in
Foro Tauri exstare inquit Theodosii Magni statuam, quæ primitus argentea fuit, et ad quam legati exterarum gentium excipiebantur.
Κλήμης Clemens he historicus, cujus me
minit Suidas, auctorque est scripsisse de imperatoribus Romanis et alia.
Ο Πιττάκης ὁ λεγόμενος, Statuam hanc
Leonis erectam fuisse ab Euphemia ejus sorore
germana, quod ibi domem haberet, pluribus narrat Anonymus noster.
col. 713–714page 19 of 31
PG 157:713στήλας τρεῖς διαδέχεται, Κωνσταντίνου, τοῦ πρῶτον ἐν ὠ... καὶ βασιλικαὶ ἦταν κάτω ε', τοῦ κίονος Κωνσταντίνου, Κώνσταντος καὶ Κωνσταντίου, Κωνσταντίας τε καὶ Λικινίου· ἀλλὰ καὶ ὕστερον του λιανού. Επί Θεοδοσίου οὖν τοῦ Μεγάλου στήλη ἑτέρα τῷ κίονι διαδέχεται, ἀργυραία καὶ αὐτή ἀλλὰ καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου πρ· τῇ γῇ, ὡς ὁ Θεόδωρός φησι. Ἐν δὲ τοῖς Σωζομένου γράμ μασι, φησίν, Ιουστινιανός ἐστιν, ὃ νῦν καθορᾶται, τὸ μέγιστον τοῦ φόρου ζώδιον καθά φησι Θευ δώρητος καὶ Εὐσέβιος, ἐν οἷς δοκοῦσι σορά. λεσθαι βιβλίοις, Ελληνος εἶναι στήλην· καθ' ήν ἀφιερώσας ὁ μακάριος Κωνσταντίνος δι᾿ εὐχῆς ἔστη σεν. Ἐν δὲ τοῖς Απολλιναρίου και Αλεξάνδρου συγγράμμασι, Κωνσταντίνου εἶναι τοῦ Μεγάλου, καθὰ καὶ Μιλίχιος 6 χρονογράφος ἐξηγήσατο. Ὁ τρίπους δ' ἐν τῷ Στρατηγίῳ τῷ μεγάλη, καθὰ Προμούντιος ᾿Αλέξανδρον λέγει εἶναι τὸν Μακεδόνα. Επίστατο δὲ καὶ ἐκ τῶν γραμμάτων, καὶ ὅσοι τοῖς γράμμασιν αὐτοῦ ἐμφιλοχωροῦσι, μάλιστα οἱ ταῖς μαντείαις στοιχειοῦντες, ἐπιγινώσκουσι τὸν ᾿Αλέξανδρον εἶναι. Γράφει δὲ ὁ αὐτὸς, καὶ Κωνσταντίνον τὸν ἅγιον ἐκεῖ πρῶτον φόρον τῇ πόλει ταύτῃ ἀνα στῆσαι. Το καλούμενων Φιλαδέλφιν, Κωνσταντίνου εἶναι τοῦ Μεγάλου τοὺς υἱοὺς, ἀπὸ Γαλλίας τὸν ἕνα πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν ελθόντα μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς, μεγάλης ὑπαντῆς καὶ χαρᾶς γενομένης, ἀσπάσασθαι ἀλλήλους, καὶ παρευθὺ στήλας αὐτῶν ἀνεγείραι τῇ πόλει τὸ σχῆμα ὑπόσωζούσας. Ἰουλιανοῦ δὲ στήλη καὶ ᾿Αναστασίας τῆς αὐτοῦ γαμετῆς, ἦν διὰ τὸ εἶναι Χριστιανὴν, ἐξέβαλε τῆς βασιλείας. Αὐτὴ δὲ ἐν τῷ Μοναστηρίῳ τοῦ Προμούντου ἀπε χείρατο. Αἱ δὲ αὐτοὶ στῆλαι μέχρι τοῦ νῦν σώζον καὶ ἐν τῷ Φιλαδελφίῳ. Ο λεγόμενος Ξηρόλοφος στήλην μὲν ἔχει, καθὼς ὁ Διακρινόμενος λέγει, τοῦ μικροῦ Θεοδοσίου, και Βαλεντινιανοῦ· κάτωθεν τοῦ κίονος καὶ Μαρκιανοῦ. Σεισμοῦ δὲ γενομένου πεπτωκέναι στήλην, καὶ ὡς λόγο; λέγει, ἀνελθεῖν τῶν ἑπτὰ χιόνων, καὶ ἀπὸ τ στρέψαι Μαρκιανοῦ καὶ Βαλεντινιανοῦ ἐν τῷ τρι βουναλίψ. Το μέγιστον του φόρου ζώδιον. Καθά φησι Θεοδώρητος, τὸ, σοράλεσθαι, καίτοι φασὶ Θεοδώρητος. το, σοβάλεσθαι, σορεύεσθαι. συνάγειν Καθὰ καὶ Μιλίχιος. Μιλίχιος,
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICÆ.
στήλας τρεῖς διαδέχεται, Κωνσταντίνου, τοῦ πρῶτον statuas habuisse; Constantini primum... erantque
ἐν ὠ... καὶ βασιλικαὶ ἦταν κάτω ε', τοῦ κίονος
Κωνσταντίνου, Κώνσταντος καὶ Κωνσταντίου, Κωνσταντίας τε καὶ Λικινίου· ἀλλὰ καὶ ὕστερον τουλιανού. Επί Θεοδοσίου οὖν τοῦ Μεγάλου στήλη
ἑτέρα τῷ κίονι διαδέχεται, ἀργυραία καὶ αὐτή·
ἀλλὰ καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου πρ· τῇ γῇ,
ὡς ὁ Θεόδωρός φησι. Ἐν δὲ τοῖς Σωζομένου γράμμασι, φησίν, Ιουστινιανός ἐστιν, ὃ νῦν καθορᾶται,
τὸ μέγιστον τοῦ φόρου ζώδιον καθά φησι Θευδώρητος καὶ Εὐσέβιος, ἐν οἷς δοκοῦσι σορά.
λεσθαι βιβλίοις, Ελληνος εἶναι στήλην· καθ' ήν
ἀφιερώσας ὁ μακάριος Κωνσταντίνος δι᾿ εὐχῆς ἔστησεν. Ἐν δὲ τοῖς Απολλιναρίου και Αλεξάνδρου
συγγράμμασι, Κωνσταντίνου εἶναι τοῦ Μεγάλου,
καθὰ καὶ Μιλίχιος 6 χρονογράφος ἐξηγήσατο.
subter coluninam imperatoriæ statuæ quinque, Constantini scilicet, Constantis et Constantii, Constantiæ et Licinii; quin et postea Juliani. Sub Theodosio
itaque Magno statua alia primam excepit, quæ argon.
tea et ipsa erat; sed etiam Arcadii ef Honorii...
quemadmodum Theodorus ait. lu scriptis vero Suzomeni dicitur, Justinianum esse qui nunc conspicitur, quæ est maxima Circi figura, ut aiunt Theodoretus et Eusebius. quibus libris eorum videntur
collectæ sententiæ, hominis Græci esse statuam quam
beatus Constantinus fusis precibus dedicavit. In
scriptis vero Apollinarii et Alexandri, Constantini
Magni esse traditur ut eliam Milichius chronogrplus enarrat:
De tripode, qui in magno Strategio positus erat.
Ὁ τρίπους δ' ἐν τῷ Στρατηγίῳ τῷ μεγάλη, καθὰ
Προμούντιος ᾿Αλέξανδρον λέγει εἶναι τὸν Μακεδόνα.
Επίστατο δὲ καὶ ἐκ τῶν γραμμάτων, καὶ ὅσοι τοῖς
γράμμασιν αὐτοῦ ἐμφιλοχωροῦσι, μάλιστα οἱ ταῖς
μαντείαις στοιχειοῦντες, ἐπιγινώσκουσι τὸν ᾿Αλέξαν
δρον εἶναι. Γράφει δὲ ὁ αὐτὸς, καὶ Κωνσταντίνον
τὸν ἅγιον ἐκεῖ πρῶτον φόρον τῇ πόλει ταύτῃ ἀναστῆσαι.
Tripus qui in Strategio magno visitur, Alexander Macedo est, narrante Promuntio. id vero nos
verat ex perscriptis litteris, itemque quotquot ih
ejus versati sunt libris, maxtimeque qui divinatios
nibės dant operam; cum pro Alexandro agnoscunt. Refert idem scriptor sanctum Constantinum
ibi primum Forum urbi excitasse.
De Philadelphio ac statuis ibidem erectiš.
188 Quod vocant Philadelphium aiunt esse
Alios Constantini Magni; quorum alter ex Gallia
post patris obitum Constantinopolim, venit; maΤο καλούμενων Φιλαδέλφιν, Κωνσταντίνου εἶναι
τοῦ Μεγάλου τοὺς υἱοὺς, ἀπὸ Γαλλίας τὸν ἕνα πρὸς
τὴν Κωνσταντινούπολιν ελθόντα μετὰ τὸν θάνατον
τοῦ πατρὸς, μεγάλης ὑπαντῆς καὶ χαρᾶς γενομένης, gnusque et latitia plenus occursus fuit, seseque
ἀσπάσασθαι ἀλλήλους, καὶ παρευθὺ στήλας αὐτῶν
ἀνεγείραι τῇ πόλει τὸ σχῆμα ὑπόσωζούσας. Ιουλια
νοῦ δὲ στήλη καὶ ᾿Αναστασίας τῆς αὐτοῦ γαμετῆς,
ἦν διὰ τὸ εἶναι Χριστιανὴν, ἐξέβαλε τῆς βασιλείας.
Αὐτὴ δὲ ἐν τῷ Μοναστηρίῳ τοῦ Προμούντου ἀπεχείρατο. Αἱ δὲ αὐτοὶ στῆλαι μέχρι τοῦ νῦν σώζον
καὶ ἐν τῷ Φιλαδελφίῳ.
De statua Theodosii Junioris, ac
Ο λεγόμενος Ξηρόλοφος στήλην μὲν ἔχει, καθὼς
ὁ Διακρινόμενος λέγει, τοῦ μικροῦ Θεοδοσίου, και
Βαλεντινιανοῦ· κάτωθεν τοῦ κίονος καὶ Μαρκιανοῦ.
Σεισμοῦ δὲ γενομένου πεπτωκέναι στήλην, καὶ ὡς
λόγο; λέγει, ἀνελθεῖν τῶν ἑπτὰ χιόνων, καὶ ἀπὸ τ
στρέψαι Μαρκιανοῦ καὶ Βαλεντινιανοῦ ἐν τῷ τρι
βουναλίψ.
flli mutuo amplexati sunt. Statimque statuæ illis
in Urbe erectæ sunt, quibus hæc spectacula repræsentarentur. Juliani item et Anastasiæ uxoris
cjus statuæ, quam ille, quod Christiana esset, repudiavit: illa vero in Promunti monasterio detonsa est; illæ, inquam, statuæ hodieque in Philadel
phio manent.
aliis statuis in Xerolopho erectis.
Quein vocant Xerolophum, Theodosif Junioris,
Hæsitante auctore, statuam habet; itemque Valen
tiniani infra columnain, et Marciani. Terræ moth
autem corruisse illam aiunt, ulque vulgo dicitur
septem columnas conscendit; Marciaui vero et
Valentiniani statuæ in campum tribonatis reiiterunt.
Anselmi Bandurii notæ
Το μέγιστον του φόρου ζώδιον. De hac
Statua Justiniani in Augustione erecta, vide Augustionis Pachymerii Descriptionem, necnon Anonymum nostrum et Codinum.
Καθά φησι Θεοδώρητος, etc. Hæc series
perplexa videtur; exhibenius Combellsii versionem; vide ejusdem notas. Sant hæc satis implexa: nec enim Theodoretus aut Eusebius de Justiniano loqui potuere. De statua quæ prius Constantini erat, vel ab eo Græci hominis erecta fuerat, ac dedicata, quamque Justinianus sua mutaverit, loculos esse, nilf vetat: τὸ, σοράλεσθαι, reddebam asserere, quod non occurrebat quid melius
divinarem. At re melius inspecta, placuit, καίτοι
PATROI GR. CLYH.
φασὶ Θεοδώρητος. Sie enim nihil hiulcum aut ara:
brum est. Tametsi aiunt Theodoretus et Eusebius,
etc., ut sit το, σοβάλεσθαι, idem ac σορεύεσθαι.
quod Hesychio est συνάγειν· quibus libris et
collect sententiæ, velut fere per electa, ut in Trio
partita, Theodori scificet Lectoris Historia, ex qua
ista Sozomeni alforumque auctor habeat, nempe
pleniori quam ea quæ nobis exstat. Plura enim
desiderari etiam Vossius aliique observaverec: nec
ptures Theodoros Lectores qui Històriam scripserint, necesse confingere. Combefis.
Καθὰ καὶ Μιλίχιος. Ρuto legendum pro
Μιλίχιος, Milesius Chronographus, scilicet Hesy
chius Mustris Milesius.
col. 715–716page 20 of 31
PG 157:715Ο λεγόμενος Νεώριος, ὁ καὶ ᾿Αρκάδιος εν Κόνων ἐστοιχειώσατο εὑρὼν τὸν τόπον πλεί στοις πόνοις Κωνσταντίνου του Μεγάλου ποιηθέντα ἐν ᾧ καὶ ἀγοραὶ τῶν θαλασσίων εμπορευμάτων πρώην ὑπῆρχαν ἐκεῖ· ἐπὶ Ἰουστίνου δὲ μετε ποιήθησαν εἰς τὸν Ἰουλιανοῦ λιμένα. Ο Ζεύξιππος τὸ λουτρόν Σευήρος καλείται ὑπὸ Σευήρου γὰρ ἐκτίσθη. Σὺν αὐτῷ δὲ καὶ τὸ ἱπποδρόμιον τὸ πρῶτον ἔλαβε κτίσμα· ἐν ὀλίγῳ καὶ Κωνσταντιαναὶ ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ Με γάλου ἐκτίσθησαν, καὶ ἡ λεγομένη Φούσσα Στῆλαι δὲ πολλαὶ οἶσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεσαν ἄξαι θαύματος. Ὁ ἀγωγὸς ὑπὸ Ουάλεντος τοῦ 'Αρειανοῦ ἐκτίσθη, καθώς γράφει Θεόδωρος. Η βασιλική κινστέρνη ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου. Ἡ δὲ χαλκή στήλη ἡ ἐν τῇ Βασιλικῇ κινστέρνῃ καθημένη Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου ἐστίν. Ἡ στήλη ἡ ὄπισθεν τῆς Μαγναύρας, κατὰ τὸ ἀνατολικὸν μέρος τοῦ Ἡλιακού μετεώρου, Φωκᾶ ἐστι, καθ᾽ ἣν ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ σπουδὴν πολλὴν περὶ τοῦ ἀνελθεῖν ἐπεδείξατο. Μοναχὸς δέ τις ἐκ τῆς τοῦ ὁσίου Θε δώρου τοῦ λεγομένου Συκεώτου μονῆς· κατὰ ταυτὸν γὰρ καὶ ὁ μακάριος Θεόδωρος ἦν ἐν ταῖς ἡμέσ ραις τοῦ αὐτοῦ Φωκᾶ, ἐπὶ Θωμᾶ τοῦ νέου παν τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ὃς καὶ σύνθεμα ἐποίησε, παρακαλέσας τὸν ὅσιον Θεόδωρον εἰπεῖν τῷ Φωκᾷ, παύσασθαι ἐκ τῶν ἀκαίρων φόνων, δ καὶ ποιήσας ὁ ὅσιος, παρήνει τῷ βασιλεῖ μὴ ἀπανθρώπως χρῆσθαι τοῖς ὑπηκόοις. Ὁ δὲ βασιλεὺς ήτησε Ο λεγόμενος Νεώριος, ὁ καὶ ᾿Αρκάδιος. τὸ λεγόμενον Νεώριον ὁ Αρκάδιος ἱστοιχειώσατο. Νεώριον Οι Κόνων ἐστοιχειώσατο. Οτι τὸ Νεώριον ὁ Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας εστοιχειών σατο, Αἱ ἐστοιχειώσατο, Ἐπὶ Ἰουστίνου δὲ, Σευήρος καλεῖται. Σευήρου, τὸ Σευήρου λουτρόν, τὸ λεγόμενον Ζεύξιππον. ; Εκαύθη τὸ βαλανεῖον τοῦ ᾿Αλεξάνδρου, Καὶ τὸ Ιπποδρόμιον. Οὗτος καὶ τὸ Ζεύξιππον λουτρὸν ἔκτισε Βυζαντίοις, καὶ τὸ πρῶτον κτίσμα τῷ Ἱπποδρόμῳ παρέδωκε. Καὶ Κωνσταντινιανοί. Καὶ ἡ λεγομένη Φούσσα. ή λεγομένη Ο φούστα καὶ ἐν τῇ λεγομένῃ φούσσα στῆλαι πολλαὶ οἶσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεσαν ἄξια θαύματος. Καθ' ἣν ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει, Του λεγομένου Συκεώτου. τοῦ λε γομένου Σικαιών Επὶ Θωμᾶ τοῦ νέου.
De portu Nevrio, quem Conon magice consecravit.
Neorius, ita nuncupatus, qui et Arcadius, quem
Conon; ubi locum plurimis Constantini Magni
laboribus excultum offendit, magice consecravit,
in quo et maritimarum mercium fora antea erant;
Justino autem imperante, in Juliani portum translata sunt.
Ο λεγόμενος Νεώριος, ὁ καὶ ᾿Αρκάδιος εν
Κόνων ἐστοιχειώσατο εὑρὼν τὸν τόπον πλείστοις πόνοις Κωνσταντίνου του Μεγάλου ποιηθέντα·
ἐν ᾧ καὶ ἀγοραὶ τῶν θαλασσίων εμπορευμάτων
πρώην ὑπῆρχαν ἐκεῖ· ἐπὶ Ἰουστίνου δὲ μετε
ποιήθησαν εἰς τὸν Ἰουλιανοῦ λιμένα.
De Balneo Xcuxippi, Hippodromo ac Thermis Constantianis.
Zeuxippus balneum Severus appellatur quippe a
Severo ædificatum est. Cum illo item, Hippodromus
paulatim ædificari cœptus est, Constantianæ Thermæ a Constantino Magno exstructa sunt, necnon
189 Fossa, ut vocant. Multæ vero statua mirabili forma quæ in Thermis Coustantianis erant,
corruerunt.
Ο Ζεύξιππος τὸ λουτρόν Σευήρος καλείται
ὑπὸ Σευήρου γὰρ ἐκτίσθη. Σὺν αὐτῷ δὲ καὶ τὸ Ιπποδρόμιον τὸ πρῶτον ἔλαβε κτίσμα· ἐν ὀλίγῳ
καὶ Κωνσταντιαναὶ ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου ἐκτίσθησαν, καὶ ἡ λεγομένη Φούσσα
Στῆλαι δὲ πολλαὶ οἶσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεσαν
ἄξαι θαύματος.
ac de statua Phocæ pone Magnauram.
Ὁ ἀγωγὸς ὑπὸ Ουάλεντος τοῦ 'Αρειανοῦ ἐκτίσθη,
καθώς γράφει Θεόδωρος. Η βασιλική κινστέρνη
ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου. Ἡ δὲ χαλκή στήλη
ἡ ἐν τῇ Βασιλικῇ κινστέρνῃ καθημένη Θεοδοσίου
τοῦ Μεγάλου ἐστίν. Ἡ στήλη ἡ ὄπισθεν τῆς Μαγναύρας, κατὰ τὸ ἀνατολικὸν μέρος τοῦ Ἡλιακού μετεώ
ρου, Φωκᾶ ἐστι, καθ᾽ ἣν ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τῆς
βασιλείας αὐτοῦ σπουδὴν πολλὴν περὶ τοῦ ἀνελθεῖν
ἐπεδείξατο. Μοναχὸς δέ τις ἐκ τῆς τοῦ ὁσίου Θε
δώρου τοῦ λεγομένου Συκεώτου μονῆς· κατὰ
ταυτὸν γὰρ καὶ ὁ μακάριος Θεόδωρος ἦν ἐν ταῖς ἡμέσ
ραις τοῦ αὐτοῦ Φωκᾶ, ἐπὶ Θωμᾶ τοῦ νέου παν
τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ὃς καὶ σύνθεμα
ἐποίησε, παρακαλέσας τὸν ὅσιον Θεόδωρον εἰπεῖν τῷ
Φωκᾷ, παύσασθαι ἐκ τῶν ἀκαίρων φόνων, δ καὶ
De Aquæductu Valentis. De Basilica Cisterna;
Aquæductus a Valente Ariano ædificatus est,
uti scribit Theodorus. Basilica Cisterna a Constantino Magno. Ænea vero statua in Basilica Cistería sedens Theodosii Junioris est. Statua pone
Magnauram ad Orientalem partem sublimis Solarii, est Phocæ, qui septimo imperii anno multam
in evehenda illa operam posuit. Tum vero monachus quidam monasterii Theodori Syciotæ (nam
codem tempore beatus Theodorus in vivis erat,
Phoca principe, Thoma recentis memoriæ Constantinopoleos patriarcha), evocato S. Theodoro
consilium cum eo iniit, ut Phocæ renuntiaret, aus-
´tinendum esse ab immanibus illis cædibus; quod
‘etiam vir sanctus præstitit, imperatorem cohortatus, ne immiti adeo crudelitate subditis abuteretur. Imperator vero, qui podagra laborabat, signumn ποιήσας ὁ ὅσιος, παρήνει τῷ βασιλεῖ μὴ ἀπανθρώ
petit a Patre in´se circa podagram exhiberi, quo πως χρῆσθαι τοῖς ὑπηκόοις. Ὁ δὲ βασιλεὺς ήτησε
Anselmi Bandurii notæ.
Ο λεγόμενος Νεώριος, ὁ καὶ ᾿Αρκάδιος.
Hoc ita legendum ait Lambecius, τὸ λεγόμενον
Νεώριον ὁ Αρκάδιος ἱστοιχειώσατο. Combefisius
vero nihil mutandum censet, et Νεώριον pro
ipsa statua Arcadii, quæ in eo portu stetit, accipit.
Οι Κόνων ἐστοιχειώσατο. quodlam Conone magicis præstigiis consecratum Neorium
prodit et Anonymus noster. Codinus vero sic habet:
Οτι τὸ Νεώριον ὁ Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας εστοιχειών
σατο, etc., quod Lambecius interpretatur: Neorit
sive Navalis prima fundamenta posuit Constantinus
Magnus, etc. Αἱ ἐστοιχειώσατο, magicis prastigiis
consecravit significat, non vero prima fundamenta
posuit. Sic et Combefisius.
Ἐπὶ Ἰουστίνου δὲ, etc. ha ex cod. Colbert. restituimus.
Σευήρος καλεῖται. Scilicet, Zeurippus Bal
neum Severus appellatur, quippe a Severo ædificatum est. ha ad verbum interpretatus sum; sed
malum cum Ducangio Σευήρου, nam ita nuncupatuin observare est apud Zonaram in Justiniano
pag.51, τὸ Σευήρου λουτρόν, τὸ λεγόμενον Ζεύξιππον.
Et in Chronico Alexandrino ad annum v ejusdem
Justiniani; Εκαύθη τὸ βαλανεῖον τοῦ ᾿Αλεξάνδρου,
conflagravil balneum Alexandri, Severi nemipe..
Καὶ τὸ Ιπποδρόμιον. Unam Hippodromi
partem a Severo exstructam refert Anonymus noster. Cedrenus item pag. 212: Οὗτος καὶ τὸ Ζεύ
ξιππον λουτρὸν ἔκτισε Βυζαντίοις, καὶ τὸ πρῶτον
κτίσμα τῷ Ἱπποδρόμῳ παρέδωκε. Hic et leusippum,
balneum ita nuncupatum, Byzanțiis condidis, es Circi
prima ædificia. Ita habent et cæteri fere omnes
rerum Byzantinarum scriptores.
Καὶ Κωνσταντινιανοί. Varie quidem bas
thermas a variis scriptoribus appellari comperimus.
Nam alii Constantianas nuncupant, alii vero Constantinianas. Perperam Combefisins vertit, ædes
Constantianas; nam hic non de ædibus seu palatiis
Constantianis, sed de thermis occurit sermo.
Καὶ ἡ λεγομένη Φούσσα. Hæc ad verbum
interpretatus sum; sed forsan pro ή λεγομένη
Ο φούστα legendum est, καὶ ἐν τῇ λεγομένῃ φούσσα
στῆλαι πολλαὶ οἶσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεσαν
ἄξια θαύματος. Scilicet, Plurima statuæ quæ in
thermis Constantianis erant, in fossam deciderunt.
Καθ' ἣν ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει, etc. Non animadvertit Combensius bic anachronismum; octo
quidem fere anuis regnavit Phocas.
Του λεγομένου Συκεώτου. Ma Lambecius
et Coinbedsius emendant. In ms. quidem τοῦ λεγομένου Σικαιών legitur. Vide Lambecium ad codinum.
Επὶ Θωμᾶ τοῦ νέου. Interpretatus sum
cuma Combefisio, recentis memoriæ, quod non alios
học nomine ea in sede præcesserit.
col. 717–718page 21 of 31
PG 157:717σημείον παρὰ τοῦ Πατρὸς εἰς αὐτὸν γενέσθαι διὰ τὴν ποδάγραν, καὶ παύσασθαι τῶν πολλῶν φόνων. Εὐξαμένου δὲ τοῦ ὁσίου, ἀῤῥύθη τῆς νόσου. Αὐτὸς δὲ οὐδὲ οὕτως ἐπαύσατο ἀποκτείνων. Ὁ δὲ προειρημένος μοναχός εθάρρησε τινί περὶ τοῦ Φωκά, ὅτι μετὰ τὸν καιρὸν τοῦτον δεινῷ θανάτῳ θνήσκει, ἔτι φιλοσοφοῦντος Σεργίου, τοῦ μετὰ τὸν νέον Θωμάν Επισκοπήσαντος. Αὐτὸς γὰρ καὶ τῷ μοναχῷ ἐθάρι βησαν: Έρχεται οὖν τοῦτο ἐν τοῖς ὠσὶ τοῦ βασι λέως Φωκά, ἔτι της στήλης ἐλαυνομένης· καὶ το σαύτῃ σπουδῇ ἐχρήσατο περὶ τῆς ἀναβάσεως τῆς στήλης, ὥστε καθὼς οἱ τότε ἐξηγήσαντο, ἔτι καὶ ότι πλείω φόνους αὐτὸν πεποιηκέναι. ᾿Αλλὰ καὶ χρήματα πάμπολλα τοῖς δουλεύουσιν ἐχαρίσατο πρὸς τὸ ταχῦναι· καὶ μετὰ τὴν ἡμέρας τοῦ σταθῆναι τὴν αὐτὴν στήλην κατηνέχθη τῆς βασιλείας, σύ δὲν ἄμεινον ὧν ἔπραξεν ἀπενεγκάμενος, ἢ τὸν πιο χρὸν θάνατον. Βίωm, Ἐν τοῖς Μαρινακίου στήλη ἵστατο, ἐν ᾗ καὶ παράδοξον θέαμα γέγονε. Σεισμοῦ γὰρ γενο μένου, καὶ παντὸς τοῦ τόπου ἐκείνου απ' θεμελίου φθαρέντος, καὶ τῆς στήλης πεσούσης κάτω τοῦ κίονος, σταθῆναι αὐτὴν ὀρθὴν, ὡς οἱ πρὸ ἡμῶν ἑξη γήσαντο. Δοκιμασθείσης γὰρ τῆς στήλης εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀνατεθῆναι; ἔμεινεν άχθος βαρύτατον ἔχουσα. Τοῦτο δὲ ἔλεγον γενέσθαι έως πλειόνων καιρῶν. Τὴν δὲ στήλην ἐβρίσκομεν είναι Βαλεντινιανοῦ τοῦ νεωτέρου· ὡς τινα φιλόσοφον διασαφήσασθαι τότε διὰ τὸν ἄδικον θάνατον Βαλεντινιανού & τοῦ νεωτέρου σημειώθηκαν την στήλην. Έως γὰρ τότε δικαίαν ψήφον ἀπένεμον τὸν θάνατον τοῦ Αετίου. Εκ τῆς λεγομένης Νικομήδειας στήλαι πλεῖσται ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει Εκασιν. "Οθεν καὶ Διοκλη τιανοῦ ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται ἕως τῆς δεῦρο, ἐπίκουρος οὖσα, ἀναμέσον τοῦ λεγομένου καθι σματος. Μαξιμιανοῦ στήλη ἐν τοῖς τῆς Χαλκῆς μέρεσιν ὑπάρχει βαρυτάτη πάνυ. “Ενθα καὶ τὸ γένος ἅπαν Θεοδοσίου τοῦ Σπάνου καθορῶτον ἐν στήλαις ἕως τῆς σήμερον. Α' Γοργονίδαι λεγόμεναι τέσσαρες ἐκ τῆς Ἐφέσου 191 ΕΣ 'Εν τοῖς Μαρτινακίου. Μαρινακίου. τὰ Μαρτ τινάκιον Μαρινακίου, τὰ Μαρτίνακίου. Βαλεντινιανοί του νεωτέρου.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE.
σημείον παρὰ τοῦ Πατρὸς εἰς αὐτὸν γενέσθαι διὰ peracto se caedibus temperaturum ait. Ae mineti viri
τὴν ποδάγραν, καὶ παύσασθαι τῶν πολλῶν φόνων.
Εὐξαμένου δὲ τοῦ ὁσίου, ἀῤῥύθη τῆς νόσου. Αὐτὸς
δὲ οὐδὲ οὕτως ἐπαύσατο ἀποκτείνων. Ὁ δὲ προειρημένος μοναχός εθάρρησε τινί περὶ τοῦ Φωκά, ὅτι
μετὰ τὸν καιρὸν τοῦτον δεινῷ θανάτῳ θνήσκει, ἔτι
φιλοσοφοῦντος Σεργίου, τοῦ μετὰ τὸν νέον Θωμάν
Επισκοπήσαντος. Αὐτὸς γὰρ καὶ τῷ μοναχῷ ἐθάρι
βησαν: Έρχεται οὖν τοῦτο ἐν τοῖς ὠσὶ τοῦ βασιλέως Φωκά, ἔτι της στήλης ἐλαυνομένης· καὶ το
σαύτῃ σπουδῇ ἐχρήσατο περὶ τῆς ἀναβάσεως τῆς
στήλης, ὥστε καθὼς οἱ τότε ἐξηγήσαντο, ἔτι καὶ
ότι πλείω φόνους αὐτὸν πεποιηκέναι. ᾿Αλλὰ καὶ
χρήματα πάμπολλα τοῖς δουλεύουσιν ἐχαρίσατο πρὸς
τὸ ταχῦναι· καὶ μετὰ τὴν ἡμέρας τοῦ σταθῆναι
τὴν αὐτὴν στήλην κατηνέχθη τῆς βασιλείας, σύ
δὲν ἄμεινον ὧν ἔπραξεν ἀπενεγκάμενος, ἢ τὸν πιο
χρὸν θάνατον.
precibus morbo ereptus est. Αt ne sic quidem ille
desíit carnificinam exercere. Memoratus autem monachus cuidam prædicere ausus est, brevi fore
út Phocas dira morte periret, cum adhuc Sergius
philosopharetur, qui post Thomam recentis menioriæ episcopalem sedem nactus est; uam et ipse
monacho delerit. Ea vero fama ad aures Phoca
Imperatoris pervenit, cum adhuc columns opus
100 promoveretur, hi quod tauito usui studio
est,
ut sicut affirmarunt qui tum præseńles erant,
plures alias ideo cætlès perpétrarit; sëd ëllăm múltas effudit servis pecunias ut opus maturaret. Post
decimum octavum vero diem ab erecta statua, imperio ipse dejectus est: quicum ex acerbitate acΒίωm, qua ibre usue levras, ham tira morte periit.
tum, fuerat,
De stália Valentiniani Junioris
Ἐν τοῖς Μαρινακίου στήλη ἵστατο, ἐν ᾗ
καὶ παράδοξον θέαμα γέγονε. Σεισμοῦ γὰρ γενομένου, καὶ παντὸς τοῦ τόπου ἐκείνου απ' θεμελίου
φθαρέντος, καὶ τῆς στήλης πεσούσης κάτω τοῦ κίονος, σταθῆναι αὐτὴν ὀρθὴν, ὡς οἱ πρὸ ἡμῶν ἑξηγήσαντο. Δοκιμασθείσης γὰρ τῆς στήλης εἰς τὸ
ἀρχαῖον ἀνατεθῆναι; ἔμεινεν άχθος βαρύτατον
ἔχουσα. Τοῦτο δὲ ἔλεγον γενέσθαι έως πλειόνων
καιρῶν. Τὴν δὲ στήλην ἐβρίσκομεν είναι Βαλεντινιανοῦ τοῦ νεωτέρου· ὡς τινα φιλόσοφον διασαφήσασθαι τότε διὰ τὸν ἄδικον θάνατον Βαλεντινιανού &
τοῦ νεωτέρου σημειώθηκαν την στήλην. Έως
γὰρ τότε δικαίαν ψήφον ἀπένεμον τὸν θάνατον τοῦ
Αετίου.
in trättu Martinatii posita.
În tractu Martinacii erigebatur statua in qua
stupendum contigit spectaculum. Nam terrae motu
fatto, iotoque loco a fundamentis peat everso,
statua e ĉolumna delapsa recta stetit, ut majores
nostri retulerunt. Nam ubi téntatum est statuam
pristinum in focum reponere, ex gravissimo pondere ina immota mansit. Aiebant multo tempore
ila se rem habuisse. Statuam vero Valentiniani
Junioris esse comperimus; ita ut quidam philosoplus tunc renuntiaret, ob iniquam Valentiniant
necem conflatam statuam fuisse. Lousque enim
of interfectum Aetium jaře sublatum fuisse putabant.
De statua Diocletiani Nicomediu ädvecta, et in Hippodromi throno erecta.
Εκ τῆς λεγομένης Νικομήδειας στήλαι πλεῖσται
ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει Εκασιν. "Οθεν καὶ Διοκλη
τιανοῦ ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται ἕως τῆς δεῦρο,
ἐπίκουρος οὖσα, ἀναμέσον τοῦ λεγομένου καθι
σματος.
Nicomedia statuæ bene multæ Constantinopolim
advectæ sunt. Ex quibus Diocletiani statta levis
bactenus in “medio imperatoris throni in Hippo
Trono servatur.
De statt Maximant at diis in Chalče positis.
Μαξιμιανοῦ στήλη ἐν τοῖς τῆς Χαλκῆς μέρεσιν
ὑπάρχει βαρυτάτη πάνυ. “Ενθα καὶ τὸ γένος ἅπαν
Θεοδοσίου τοῦ Σπάνου καθορῶτον ἐν στήλαις ἕως τῆς
σήμερον.
Maximiani stata in Chaloes partibus longe gravisits visitar: ubi etiam tota Theodost Hispani
família statuis hactenus repræsentatur.
De Gerġonum signis in tempto Chaltes érettik.
Α' Γοργονίδαι λεγόμεναι τέσσαρες ἐκ τῆς Ἐφέσου 191 Quatuor Gorgones, ut vocant, Epheso ΕΣ
Anselmi Bandurii notæ.
'Εν τοῖς Μαρτινακίου. ha legendum monet
et Lambecius. Perperam in mrs. legitur, by tots
Μαρινακίου. Non solum autem in urbe fit monas
terium, sed etiam tractus và Maprivaxiou, ita dictus a perillustri Martinaciorum fammitis cujus sub
Theophilo meminit continuator Theuphanis lib. the
pag. 75, qui narrat Theophilum imperatorem, cuin
ex quadam muliere Agaread Pythouico spirita obsessa, didicissėt, Martinacioroni fasikain post ejus
Glium imperaturain, Hartinacem licet albritate sibi
conjunctum in monachum totondisse, ejusque ædes
f monasterium redegisse. Tricius autem τὰ Μαρτ
τινάκιον scribenduni est, dou vero Μαρινακίου,
ut Ducangles putat, eum nulla mentio apud serimores (quod sciam) occurrat tractus tá Mapivaúlov
dieti, benesansen τὰ Μαρτίνακίου.
Βαλεντινιανοί του νεωτέρου. Scilicet Velentinfant tertil. Is enih suspectam habens Actii
préricli potentiam, eu dofo interfecit: ipse veru
insequenti anno ob adulteratas plurimorum uxores
a Maximo in palation iffuente foodissima morte
sublatus ést.
col. 719–720page 22 of 31
PG 157:719αἱ κατα τὸν σηκόν τῆς Χαλκῆς περιφέρονται, ἔνθα καὶ σταυροῦ σημεῖον ἄνωθεν αὐτῶν ἵστατα:. Τῆς λεγομένης Αρτέμιδος ή στήλη ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ ίσταται, ἔνθα γυμνάζονται οι παλαίοντες. Ἐν τῇ Χαλκῇ πύλη τοῦ παλατίου Ζήνωνος καὶ 'Αριάδνης τῆς σώφρονος ἔσχατον καὶ αἰσχρά; τὸ πρότερον ἐν κίοσιν ίστανται πεζαὶ στήλη:, Ιάμβους ἐλεγίους ἔχουσαι, παρὰ Σεκούνδου φιλησί φου μερισθεῖσαι. Η στήλη ἡ πρὸς τὸ Ζεύξιππον θεωροῦσα, ἤτοι ἔμπροσθεν, Ἰουστινιανοῦ καὶ Θεοδώρας ἐστί· καθ' ἦν καὶ ἐδοξάσθη Ἰουστινιανός, ὅτε ἐτίθετο ἡ αὕτη, κράζοντος τοῦ Πρασίνου μέρους, Ιουστινιανὸς καὶ Κωνσταντίνος νέοι ἀπόστολοι· ἐν οἷς καὶ Σοφία ἡ αὐτοῦ γαμετὴ παρά Πλουμβάτου φιλοσόφου Ιαμβικοῖς μέτροις τοὺς ἐπαίνους ἐδέξατο. Ἡ ἐν τῷ παλαιοτάτω λουτρῷ ὑπάρχουσα στήλη ἐκ χρωμάτων, ἤτοι τῷ Ζευξίππῳ, Φιλιππικοῦ τοῦ πράου ἐστί, τοῦ κατ' ἄγνοιαν πλανηθέντος· ὡς δ' ἔχει ὁ λόγος, τοιοῦτον αὐτὸν εἶναι, οἷον τὸ πρωτ τότυπον. Μεγάλως γὰρ ἐπήνεσαν οι ζωγράφοι τὸν γράψαντα, ὅτι οὐκ ἐχώρησε τὴν τοῦ βασιλέως μορφ φὴν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον. Ἐκ τοῦ λεγομένου Ικονίου στῆλαι ἥκασιν ἐν Κωνσταντινουπόλει πλείσται, καθ᾽ ἦν καὶ τοῦ Διὸς ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται. Τὰ τέσσαρα ἱππάρια τὰ χρυσόβαρα, τὰ φερόμενα ἄνωθεν τοῦ Ἱππικοῦ, ἐκ τῆς Χίου νήσου ἥκασιν ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ. Ἐκ τοῦ προειρημένου Ικονίου, Περσέως στην Αἱ κατὰ τὸν σηκόν. κατὰ τὸν σηκὸν καταντικρύ. Ἐν τῇ Χαλκῇ πύλῃ. Καὶ αἰσχρᾶς τὸ πρότερον. προφιλι θῆναι καὶ προφιλιωθῆναι ἔτι ζῶν τος τὴν ᾿Αριάδνην τῷ 'Αναστασίῳ, Καὶ Σοφία ἡ αὐτοῦ γαμετή. Σοφία Θεοδώρα, κι Φιλιππικοῦ τοῦ πράου.
†19
: Diana templo advertæ sunt, in Chales delubro lo- αἱ κατα τὸν σηκόν τῆς Χαλκῆς περιφέρονται,
catæ, ubi signum Crucis iis imminens erigitur. ἔνθα καὶ σταυροῦ σημεῖον ἄνωθεν αὐτῶν ἵστατα:.
De statua Dianæ in Hippodromo.
Dianæ statua in Hippodromo erecta cernitur, ubi
pugiles axercentur
Τῆς λεγομένης Αρτέμιδος ή στήλη ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ ίσταται, ἔνθα γυμνάζονται οι παλαίον
τες.
De statua Zenonis et Ariadnes in Chalce.
In Chalce palatii porta Zenonis et Ariadnes, quæ
cum prius impudica fuisset, casta demum evasit, pedestres statuæ columnis impositæ sunt, iambis tristibus a Secundo philosopho exornatæ.
Ἐν τῇ Χαλκῇ πύλη τοῦ παλατίου Ζήνωνος
καὶ 'Αριάδνης τῆς σώφρονος ἔσχατον καὶ αἰσχρά;
τὸ πρότερον ἐν κίοσιν ίστανται πεζαὶ στήλη:,
Ιάμβους ἐλεγίους ἔχουσαι, παρὰ Σεκούνδου φιλησί
φου μερισθεῖσαι.
De stalua Justiniani et Theoderæ ad Zeuxippum erecta.
Statua ad Zeuxippum respiciens, quæ scilicet e
regione posita est, Justiniani est et Theodorze:
quam Justinianus cum erigeret, faustis acclamationibus exceptus est, vociferante Prasina factione,
Justinianus et Constantinus novi apostoli. Ubi etiamı
Sophia uxor ejus a Plumbato philosopho iambicis
versibus celebrata est.
Η στήλη ἡ πρὸς τὸ Ζεύξιππον θεωροῦσα, ἤτοι
ἔμπροσθεν, Ἰουστινιανοῦ καὶ Θεοδώρας ἐστί· καθ'
ἦν καὶ ἐδοξάσθη Ἰουστινιανός, ὅτε ἐτίθετο ἡ αὕτη,
κράζοντος τοῦ Πρασίνου μέρους, Ιουστινιανὸς καὶ
Κωνσταντίνος νέοι ἀπόστολοι· ἐν οἷς καὶ Σοφία
ἡ αὐτοῦ γαμετὴ παρά Πλουμβάτου φιλοσόφου
Ιαμβικοῖς μέτροις τοὺς ἐπαίνους ἐδέξατο.
in Zeuxippo.
De statua Philippici
Statua in vetustissimis Thermis coloribus depicta, id est in Zeuxippo, Philippici mansueti est, qui
ex ignorantia erravit: atque, ut vulgo fertur, talis
est, quale exemplar fuit. Artificem quippe pictores
magnis laudibus extulerunt, quod effigiem ab exemplari non 'discrepantem ediderit.
Ἡ ἐν τῷ παλαιοτάτω λουτρῷ ὑπάρχουσα στήλη
ἐκ χρωμάτων, ἤτοι τῷ Ζευξίππῳ, Φιλιππικοῦ τοῦ
πράου ἐστί, τοῦ κατ' ἄγνοιαν πλανηθέντος· ὡς
δ' ἔχει ὁ λόγος, τοιοῦτον αὐτὸν εἶναι, οἷον τὸ πρωτ
τότυπον. Μεγάλως γὰρ ἐπήνεσαν οι ζωγράφοι τὸν
γράψαντα, ὅτι οὐκ ἐχώρησε τὴν τοῦ βασιλέως μορφ
φὴν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον.
De statua Jovis in Hippodromo erecta.
Iconio Constantinopolim plurimæ statuæ transmissæ sunt, e quarum numero est illa Jovis, quæ
in Hippodromo superest.
Ἐκ τοῦ λεγομένου Ικονίου στῆλαι ἥκασιν ἐν
Κωνσταντινουπόλει πλείσται, καθ᾽ ἦν καὶ τοῦ Διὸς
ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται.
De quatuor equis inauratis Hippodromi.
192 Quatuor illi equi deaurati, in supernis Hippodromi partibus collocati, ex Chio insula Theodo-
• sio Juniore imperante adducti sunt.
De statuis Persei
Τὰ τέσσαρα ἱππάρια τὰ χρυσόβαρα, τὰ φερόμενα
ἄνωθεν τοῦ Ἱππικοῦ, ἐκ τῆς Χίου νήσου ἥκασιν ἐπὶ
Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ.
ac Andromedæ.
Ex Iconio supra memorata urbe, Persei statua et Ἐκ τοῦ προειρημένου Ικονίου, Περσέως στην
Anselmi Bandurii notæ.
Αἱ κατὰ τὸν σηκόν. Delubrum seu oralorium aJoanne Tzimisce exstructúm Christi Servatoris et Chalces perinde nomine insigne fuit; hallucinatur igitur Lambecius, qui pro κατὰ τὸν σηκὸν
legendum ait ex Codino καταντικρύ.
Ἐν τῇ Χαλκῇ πύλῃ. Anonymus noster
Zenonis et Ariadnes statuas in Chalce prope ambulacrum exstitisse narrat.
Καὶ αἰσχρᾶς τὸ πρότερον. Τurpitudinis indicium in Ariadna est, quod maritum Zenonem comitiali quandoque morbo laborantem exstinxerit,
nec morientis ejulatu animum exerit, ut Anastasio
copularetur, cui, vivente adiruc Zenone, προφιλι
θῆναι auctor Cedrenus, καὶ προφιλιωθῆναι ἔτι ζῶντος τὴν ᾿Αριάδνην τῷ 'Αναστασίῳ, in amoribus labuisse ac deperisse. Ubi fœdissime Xyland., ni
Luparenses typi, Et ipso adhuc vivente Ariadna
Zenonem amabat. Miror P. Goar, qui in alia animadvertit, oculos fugisse ac diligentiam. COMBE
'FIS.
Καὶ Σοφία ἡ αὐτοῦ γαμετή. Ρuto pro Σοφία
veribendum esse Θεοδώρα, κι optime et Lambecius
monuit. Sophiam quippe Justini Curopalatæ uxorem fuisse nemo ignorat.
Φιλιππικοῦ τοῦ πράου. Reddendum forte
auctore Suid. Philippicus segnis, qui sic incuria
errore abactus sit. Quis autem ille sit, ab alio hbens audierim. Nec enim Philippicus tyrannus,
sextæque`synodi hostis, ac vindex capitum iļļi
damnatoruin (Honorii atque Sergii) per duos circiter annos, cujus imperium tenuit. Qua de re Joannes Constantinopolitanus epistola ad Constantinom
papam, quam in Hæresi Monothelitarum luculentissimum monumentum produxi, îtérumque el
nova collatione, ex collegii Clarom. altero codice,
repræsentaturum se inter conciliorum generalium
Lacta, cum aliis pene mihi eo argumento vulgatis
(num ex eodem Tiliano codice, quem et ipsum
Ducæus excripserit?) R. Philippus Labbe pro--
dromo ad ea suo pollicetur. Num Mauricii ex so-
.rore levir, ipse ei aliquando suspectus, a littera
„nominis initiati, donec Phocam tyrannum fore
ex visiune nocturne cognovit? Αt unde hic leuis!
COMBEFIS.
col. 721–722page 23 of 31
PG 157:721λη καὶ 'Ανδρομέδη; θυγατρός βασιλικῆς ὑπαρχούσης, ἣν οἱ μῦθοί φασι καί τις τῶν ἱστορικῶν, δίδοσθαι θυσίαν τῷ ἐκεῖσε ἐμφωλεύοντι δράχοντι. Οὕτως γὰρ ἦν ἐκ παλαιᾶς συνηθείας, δίδοσθαι παρα θένον κύρην τῷ θηρίῳ· καθ᾿ ἣν ᾿Ανδρομέδα δεθεῖσα, θανάτου αἰτία τῷ θηρίῳ ἔμελλε δίδοσθαι. Ο γοῦν προειρημένος Περσεὺς ἐκεῖσε ἥκων, πύθεται κλαι ούσῃ τῇ ᾿Ανδρομέδῃ, τί ἂν εἴη δεδεμένη καὶ θρη νοῦσα. Ἡ δὲ τὸ συμβὰν ἐξηγήσατο. Τοῦ δὲ καθί σαντος ἧκε τὸ θηρίον. Αὐτὸς δὲ Γοργόνης κεφαλὴν ἐν πήρα κατέχων, οπισθοφανῶς στραφεί, δείκνυσι τῷ θηρίῳ. Οπερ ἰδὼν ἐκεῖνος, ἀπέψυξεν. Εκλήθη οὖν Ικόνιον παρὰ Φιλοδώρου ἡ πόλις, διὰ τὸ ἡκέναι τὸν Περσέα καὶ σῶσαι τὴν ᾿Ανδρομέδαν. Φόνοις ἀτύχημα τῇ πόλει ἐκ τοῦ ἥκοντος Περσέω;.] Ην δὲ ὄνομα τῇ η πόλεί, τὸ ἀπὸ γενέσεως, Δορία ἔπειτα ἐκλήθη Θρηνωδία - παρὰ δὲ Φιλοδώρου τοῦ Λογιστοῦ, ἐκ τοῦ ἔχειν τὸν Περσέα, ἐκλήθη Ικόνιον· ἔνθα ἐτελειώθη ὁ αὐτὸς Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδη· ἐπάνω δὲ τῆς πόρο της τῆς πόλεως ἐστηλώθη ἀμφότερα· καθ' ἦν καὶ θυσίαι πολλαὶ γεγόνασιν ἐκεῖσε παρὰ Δεκίου καὶ Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ· ἔνθα πλεῖστοι ἅγιοι ἁμαρτύρησαν. Ηκασιν οὖν τοῦ τε Περσέως καὶ 'Ανδρος μέσης αἱ στῆλαι, ὡς λόγος ἔχει, ἐπὶ Κωνσταντίου μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴν ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίαν. Ἐν τῷ Κωνσταντιαναῖς λουτρο Αναστασίου στήλη υπάρχει, ἡ ὄπισθεν τοῦ ἁγίου μάρτυρος Μηνά, ἥτις στήλη ἐστάθη μετὰ τὸ παύσασθαι τὴν Περσέως στήλη. στήλη θυγατρός βασιλικῆς. θυγατρός Βασιλίσκου. Εκλήθη οὖν Ικόνιον. διὰ τὸ τὸν Περσέα δεῖξαι τὴν εἰκόνα ἐκεῖσε τῆς Γοργόνης. εἰκόνες, καὶ ἔδει διὰ διφθόγγου. Δορία. Δανάεια, Δανία, Δάνεια. Αι Δανά ἀπὸ τῆς γενέσεως, Δώριον Καὶ Πτελεὸν καὶ ῾Ελος καὶ Δώριον. Ἐπάνω δὲ τῆς πόρτης τῆς πόλεως, Ενθα ἐτελειώθη ὁ αὐτὸς Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδῃ ἐπάνω τῆς πόρτης τῆς πόλεως. Ἐπὶ Κωνσταντίου. Ἐν τῷ Κωνσταντιαναῖς λουτρῷ. ἐν τῷ δημοσίῳ λουτρῷ ἐν Κωνσταντιαναῖς.
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE.
el
λη καὶ 'Ανδρομέδη; θυγατρός βασιλικῆς Andromedæ regiæ filiæ, quæ, ut fabulose fertur,
ὑπαρχούσης, ἣν οἱ μῦθοί φασι καί τις τῶν ἱστορικῶν,
δίδοσθαι θυσίαν τῷ ἐκεῖσε ἐμφωλεύοντι δράχοντι.
Οὕτως γὰρ ἦν ἐκ παλαιᾶς συνηθείας, δίδοσθαι παρα
θένον κύρην τῷ θηρίῳ· καθ᾿ ἣν ᾿Ανδρομέδα δεθεῖσα,
θανάτου αἰτία τῷ θηρίῳ ἔμελλε δίδοσθαι. Ο γοῦν
προειρημένος Περσεὺς ἐκεῖσε ἥκων, πύθεται κλαι
ούσῃ τῇ ᾿Ανδρομέδῃ, τί ἂν εἴη δεδεμένη καὶ θρη
νοῦσα. Ἡ δὲ τὸ συμβὰν ἐξηγήσατο. Τοῦ δὲ καθί
σαντος ἧκε τὸ θηρίον. Αὐτὸς δὲ Γοργόνης κεφαλὴν ἐν
πήρα κατέχων, οπισθοφανῶς στραφεί, δείκνυσι τῷ
θηρίῳ. Οπερ ἰδὼν ἐκεῖνος, ἀπέψυξεν. Εκλήθη οὖν
Ικόνιον παρὰ Φιλοδώρου ἡ πόλις, διὰ τὸ ἡκέναι τὸν
Περσέα καὶ σῶσαι τὴν ᾿Ανδρομέδαν. Φόνοις ἀτύχημα
τῇ πόλει ἐκ τοῦ ἥκοντος Περσέω;.] Ην δὲ ὄνομα τῇ η
πόλεί, τὸ ἀπὸ γενέσεως, Δορία ἔπειτα ἐκλήθη
Θρηνωδία - παρὰ δὲ Φιλοδώρου τοῦ Λογιστοῦ, ἐκ τοῦ
ἔχειν τὸν Περσέα, ἐκλήθη Ικόνιον· ἔνθα ἐτελειώθη ὁ
αὐτὸς Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδη· ἐπάνω δὲ τῆς πόρο
της τῆς πόλεως ἐστηλώθη ἀμφότερα· καθ' ἦν καὶ
θυσίαι πολλαὶ γεγόνασιν ἐκεῖσε παρὰ Δεκίου καὶ
Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ· ἔνθα πλεῖστοι ἅγιοι
ἁμαρτύρησαν. Ηκασιν οὖν τοῦ τε Περσέως καὶ 'Ανδρος
μέσης αἱ στῆλαι, ὡς λόγος ἔχει, ἐπὶ Κωνσταντίου
μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴν ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίαν.
etiam a quodam historico proditum est, draconi il
lic in latibulis agenti ad victimam data fuit. Hic
quippe mos olim erat, ut fera virgo traderetur:
quare vincta Andromeda, draconi, cui mortis cau2
fuit, tradenda erat. Memoratus vero Perseus'cum istac haberet iter, lugentem Andromedam perconta- |
tur, cur sic vincta lugeret. Rem illa narrat ut contigerat. Mo antem sedente fera irruit. Tum Perseus
Gorgonis caput, quod in pera habebat, retro conversus fere ostendit. Quo illa conspecto exspiravit. Unde urbs a Philodoro Iconitum vocata est: quia '
Perseus eo ivisset, Andromedamque liberasset. Nomen autem urbis a conditu suo Doria fuerat: hinc
Threnodia nuncupata est, demum ab advenu Persei
Iconium a Philodoro Logista appellata fuit. In qua ›
tum Perseus, tum Andromeda mortem obierunt, qu0
rum statuæ supra portam urbis. erectæ sunt; quo.
loco multa a Decio, Diocletiano et Maximiano oblar
ta sunt sacrificia, ubi item sancti multi martyrio:
perfuncti sunt. Advecta itaque sunt, ut fertur, Persei et 193 Andromedæ statue, Constantio imperante, postquam Antiochena ecclesia absoluta est.
De statua Anastasii in Thermis Constantiànis erecta.
Ἐν τῷ Κωνσταντιαναῖς λουτρο Αναστασίου In Constantianis thermis Anastasii statua conστήλη υπάρχει, ἡ ὄπισθεν τοῦ ἁγίου μάρτυρος sistit, pone sanctum Menam martyrem, quæ ibidem
Μηνά, ἥτις στήλη ἐστάθη μετὰ τὸ παύσασθαι τὴν locata est, postquam boum sacrificia idolis feri solita
Anselmi Bandurii notæ.
Περσέως στήλη. Perperam interpretatur
Combefisius, Persei columna; nam hic στήλη non
columnam, sed statuam significat, ut ex contextu
liquet.
θυγατρός βασιλικῆς. Scilicet, regia filia.
Perperam legitur in ms. et in editis, θυγατρός
Βασιλίσκου. Αndromeda euin non Basilisci filia,
sed Cephei Ethiopum regis et Cassiopes filia
fuit. Vide Karipidem in Andromeda.
Εκλήθη οὖν Ικόνιον. Anonymus noster
Iconium appellatumn a Philodoro Logista ait, διὰ τὸ
τὸν Περσέα δεῖξαι τὴν εἰκόνα ἐκεῖσε τῆς Γοργόνης.
Stephanus vero De urbibus ex alia fabula ejusdem
vocis etymologiam ducit; quod scilicet exstincto per
diluvium humano genere, illic primum a Prometheo ficta imagines et simulacra εἰκόνες, quas
spiritus allans animaverit. Unde air, καὶ ἔδει διὰ
διφθόγγου. Caeterum quem Anonymus noster, Chro❤
nographus ac Codinus Philodorum vocant, Lam)-
becius Philochorum esse contendit. Vide ejusdem
ad Codinum notas. Quæ autem sequuntur et clausa
repræsentantur corrupta et Combeflsio visa sunt,
et mibi videntur: neque absque novi codicis ope -
sanari possunt, nisi hariolando, quæ ars, licet ea
usi sint passim superiori tempore viri doctissimi,
nunquam mihi placuit, nisi codicis manu exarati
auctoritas accedat, vel contextus suadeat.
Δορία. Emendat Lambecius Δανάεια, quod
ita Codinus habeat, etsi variant ejus exemplaria,
habentque ipso teste alia Δανία, alia Δάνεια. Αι
quis tantus Codinus, auctor sic nuperus, vel si Δανάcia constanter habeat, ut Anonymo, ex quo pleraque hausit, ac qui centenis aliquot annis antiquior
cal, debeat prescribere? Quod ait Anonymus ἀπὸ
τῆς γενέσεως, cum primum condita est, sic appellatam urbem, Lambecii conjecturas omnes elidit.
Longe enim antiquior ejus origo, quam vel Perseus.
vel ejus parens Danae, siquidem Argos jam erat,
eique Persei parentes imperitabant, cum ex Stephano ad primos a diluvio homines [conii origo
spectare videatur. Una trium urbium Homero nominatarum, Δώριον est.
Καὶ Πτελεὸν καὶ ῾Ελος καὶ Δώριον.
Sed alio spectare videatur. Unum est non esse hoc
nomeu in antiquis urbibus novun, ut illo Codini
sic facile sit mutandum. Danaen in Italiam commigrasse, ac illic Ardeam condidisse auctor Julius
Polyhistor, Danae Ardeam. Hem Virg. vi Eneid.
Quam dicitur olim,
Acrisionæis Danae fundasse colonis.
COMBEFIS.
Ἐπάνω δὲ τῆς πόρτης τῆς πόλεως, etc. Ita
ex Anonymo nostro restituimus: corrupte quippe
in mis. et in editis legitur, Ενθα ἐτελειώθη ὁ αὐτὸς
Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδῃ ἐπάνω τῆς πόρτης τῆς
πόλεως. Non quidem supra portam diem obierunt,
Sed cum Iconii Perseus et Andromeda vitam exegissent, ipsorum statuæ porte urbis imposite
sunt.
Ἐπὶ Κωνσταντίου. Has Persei et Andro
medæ statuas tempore Constantini advectas, post -
quam absoluta fuit ecclesia Antiochenorum, prbibet Anonymus noster, ac in Magno Balneo Constantini prope Tzycanisterium collocatas ait.
Ἐν τῷ Κωνσταντιαναῖς λουτρῷ. Scilicet,
in Constantianis thermis. Sucrales lib. vi, cap. 16
habet, ἐν τῷ δημοσίῳ λουτρῷ ἐν Κωνσταντιαναῖς.
col. 723–724page 24 of 31
PG 157:723βοοθυσίαν τῶν εἰδώλων, καὶ γενέσθαι πορνείον τὸν τόπον, τοῦ βασιλέως τοῦτο κελεύσαντος ἐπὶ τὸ ἀτι μασθῆναι τὸν τόπον, Ἐν τῇ καλουμένῃ Αετίου κινστέρνῃ, ἥτις ὑπὸ Αετίου πατρικίου κτισθεῖσα ἐν ταῖς ἡμέραις Βάλεντος ἔνθα ή στήλη αὐτοῦ τοῦ Βάλεντος ἐν τῇ κιστέρνῃ σώζεται, δορυφοροῦντος αὐτὴν τοῦ 'Αετίου Η λεγομένη Ασπαρος ὑπὸ, Ασπαρος καὶ Αρδαβουρίου, τῶν ἐπὶ Λέοντος τοῦ Μεγάλου οίκο δομείται· καθ' ην "Ασπαρ καὶ 'Αρδαβούριος, πλησ ρωθείσης αὐτῆς, τὸν ὄλεθρον ὑπομένουσι, Την λεγομένην Κράνον νῆσον ἐστοιχειώσατο Βε ρίνα, καθ᾿ ἣν οὐδεμία εὑρίσκεται φροντίς, τίνος γά ριν ταύτην στοιχειούται. Ἐν δὲ τῷ στοιχειωθῆναι τὴν αὐτὴν γῆσον. αθρόως θάνατοι γεγόνασι πλεί στος, ὅθεν ἐρημονται διαρκάσασα μέχρι τών χρόνων Ιουστινιανοῦ τοῦ τρίτου, τὴν θάλασσαν προστάξαντος ἀναπλοῦσαι ἐν αὐτῇ, εἰς τέλειον ἀφαν σμών. Δορυφορούντος αὐτὴν τοῦ ᾿Ακτίου. Η λεγομένη "Ασπαρος, κινστέρνα. ὑπὸ "Ασπαρος, ἐπὶ "Ασπαρος. Ἡ δὲ λεγομένη Ασπάρου κινστέρνα ὑπὸ σπάρου καὶ ᾿Αρδαβον ρίου ἐκτίσθη ἐπὶ τοῦ μεγάλου Λέοντος. Καθ' ήν ἀμφότεροι, πληρωθείσης αὐτῆς, ἀνηρέθησαν παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, οἵτινες ἐβούλοντα μετὰ τοῦ δη μου καταβιβάσαι Αβαντα τῆς βασιλείας, εἰ μὴ ἐξ ἀγχινοίας οὗτος τούτους ἀνεῖλε δόλω. Ο δὲ οἶκος του Ασπάρου ἦν, ὅνπερ είχε Βασίλειος ὁ παρακοιμώμεν νος. εται, λάτης κτίζειν τὴν μεγάλην κινστέρναν πλησίον του Τούτῳ δὲ ἐνιαυτῷ ἤρξατο Ασπαρ ή στρατη παλαιοῦ τείχους, ΦΩΤΙΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΕΚΦΡΑΣΙΣ ΤΗΣ ΕΝ ΤΟΙΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΝΕΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ, ΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΘΕΙΣΗΣ.
sublata sunt, ac locus in lupanar versus fuit, ita ju- βοοθυσίαν τῶν εἰδώλων, καὶ γενέσθαι πορνείον τὸν
bente imperatore, ad locum infamia notandum. τόπον, τοῦ βασιλέως τοῦτο κελεύσαντος ἐπὶ τὸ ἀτι
μασθῆναι τὸν τόπον,
De status Valentis Imperatoris in Cisterna seţii posita.
In Cisterna, quam Aelii vocant, ab Actio patricio
exstructa Valente imperatore, ejusdem Valentis statua visitur, adelante as satellitium agente Actio.
Ἐν τῇ καλουμένῃ Αετίου κινστέρνῃ, ἥτις ὑπὸ
Αετίου πατρικίου κτισθεῖσα ἐν ταῖς ἡμέραις Βάλεντος ἔνθα ή στήλη αὐτοῦ τοῦ Βάλεντος ἐν τῇ κιστέρνῃ
σώζεται, δορυφοροῦντος αὐτὴν τοῦ 'Αετίου
De Cisterna Asparis cognominata.
Cisterna quæ. Asparis vocatur ab Aspare et Ardáburio struota est, qui Leone Magno imperatore viserunt; qua absoluta Aspar et Ardaburius necati
sunt.
Η λεγομένη Ασπαρος ὑπὸ, Ασπαρος καὶ
Αρδαβουρίου, τῶν ἐπὶ Λέοντος τοῦ Μεγάλου οίκο
δομείται· καθ' ην "Ασπαρ καὶ 'Αρδαβούριος, πλησ
ρωθείσης αὐτῆς, τὸν ὄλεθρον ὑπομένουσι,
De insula Cranum nuncupata,
Quam recant Cranum insulam Verina magice
consecravit: nec ulla ejus conserrationis ratio
excogitari potest. Dum autem magice consecraretur, complures repente exstiterunt mortes, quamor
brem deserta mansh usque ad templum Justiniani
tersil, qui ilara, ut penitus aboleret, mari obrui
jussit.
Την λεγομένην Κράνον νῆσον ἐστοιχειώσατο Βερίνα, καθ᾿ ἣν οὐδεμία εὑρίσκεται φροντίς, τίνος γά
ριν ταύτην στοιχειούται. Ἐν δὲ τῷ στοιχειωθῆναι
τὴν αὐτὴν γῆσον. αθρόως θάνατοι γεγόνασι πλεί
στος, ὅθεν ἐρημονται διαρκάσασα μέχρι τών χρόνων
Iουστινιανοῦ τοῦ τρίτου, τὴν θάλασσαν προστά
ξαντος ἀναπλοῦσαι ἐν αὐτῇ, εἰς τέλειον ἀφαν
σμών.
Anselmi Bandurii note,
Δορυφορούντος αὐτὴν τοῦ ᾿Ακτίου. Id est,
asiante ac satellitium agente Actio. Perperam interpretatur Combelisins, cujus Actii satellitís more
latus cingit. Caeterum quod ait Chronographus,
Aetii cisternam conditam esse. Valeute imperante,
non coheret cum eo quod de hac cisterna scribit
Marcellinus comes; ipse enim Cisternam Acui
congtruotam ait sub Theodosio Juniore anno Christi
421, Eustathio et Agricola coss.
Η λεγομένη "Ασπαρος, etc. Subintelligitur
κινστέρνα. Pro ὑπὸ "Ασπαρος, male in ms. et in
eduis habetur ἐπὶ "Ασπαρος. De Asparis cisterna
pluribus loquitur Anonymus noster. Ἡ δὲ λεγομένη
Ασπάρου κινστέρνα ὑπὸ σπάρου καὶ ᾿Αρδαβονρίου ἐκτίσθη ἐπὶ τοῦ μεγάλου Λέοντος. Καθ' ήν
ἀμφότεροι, πληρωθείσης αὐτῆς, ἀνηρέθησαν παρὰ
τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, οἵτινες ἐβούλοντα μετὰ τοῦ δη
μου καταβιβάσαι Αβαντα τῆς βασιλείας, εἰ μὴ ἐξ
ἀγχινοίας οὗτος τούτους ἀνεῖλε δόλω. Ο δὲ οἶκος του
Ασπάρου ἦν, ὅνπερ είχε Βασίλειος ὁ παρακοιμώμεν
νος. Asparis Cisternam Aspares et Ardabaring
enstruxere tempore Leonis Magni, Qua absolute,
ambo inibi interfecti sunt ab eodem imperatore, ea
quod conjuratione cum populo inita, Leonem ab
imperio ejicere statuerqui, nisi de industria cos dolo
sustulisset imperator. Ceterum domus Asparis eται,
cisterna hæc Asparis ædificari capla est auno!!
quam deinde possedit Basilius accubitor. Cæterum
Leonis M. imperatoris, Ricimere et Patricio coss
ut testatur scriptor Chronici Alexandrini, qui sic
λάτης κτίζειν τὴν μεγάλην κινστέρναν πλησίον του
habet: Τούτῳ δὲ ἐνιαυτῷ ἤρξατο Ασπαρ ή στρατη
παλαιοῦ τείχους, Moc anno Aspar magister militum
cæpit ædificare cisternam maximam juxta antiquum
urbis murum.
ΦΩΤΙΟΥ
ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
ΕΚΦΡΑΣΙΣ
ΤΗΣ ΕΝ ΤΟΙΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΝΕΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ,
ΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΘΕΙΣΗΣ.
PHOTII
NOWE SANCTISSIME DEI GENITRICIS BCCLESIAE,
IN PALATIO BASILIO MACEDONE EXSTRUCTE, DESCRIPTIO
Vide tomum nostṛum GIV, ubi hoc opusculum jam edidimus.
col. 725–726page 25 of 31
PG 157:725ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΤΑΦΩΝ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΕΝ ΤΟ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ. Ἐν τῷ ἡρῴῳ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Κωνσταντίνου ἔμπροσθεν κατὰ ἀνατολὰς κεῖται ἡ λάρναξ τοῦ αὐτοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πορφυρά ἐν ᾗ ἀπόκειται αὐτὸς μετὰ τῆς μητρός αὐτοῦ Ελένης Ετέρα λάρναξ πορφυρᾶ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κων σταντίνος ὁ υἱός τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Ἐν τῷ ἡρῴῳ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Κων Εμπροσθεν κατὰ ἀνατολάς. Καὶ ἐν τῷ τῶν ἁγίων Αποστό των κατέθετο ἱερῷ, ἐν Ιδιαζούσῃ μέντοι στοᾷ, ἣν ἐπὶ τῇ ταφῇ τοῦ πατρὸς αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. στον μὲν καὶ πολιούχου βασιλέως τάφος, καὶ οἱ τῶν ἄλλων περὶ αὐτὸν ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ πολυενδρίου, δ' μόνον θαῦμα ἦν ἰδεῖν, πολλοὶ μὲν κύκλῳ σωζόμε τῆς περὶ τὸν ναὸν τῶν ᾿Αποστόλων, πολλοὶ δὲ ἤδη καὶ ἀπολωλότες, καὶ ἄλλοι δὲ ἀλλαχοῦ τῆς πόλεως 60. Δώδεκα δ' οὖν αὐτόθι θήκας ώσανεί στήλας ἱερὰς ἐπὶ τιμῇ καὶ μνήμῃ τοῦ τῶν ἀποστά λων ἐγείρας χορού, μέσην ετίθει τὴν ἑαυτοῦ αὐτὸς λάρνακα, ἧς ἐκατέρωθεν τῶν ἀποστόλων ἀνὰ ἐξ διέκειντο. Καὶ τοῦτο γοῦν, ὡς ἔφην, σώφρονι 200 γισμῷ, ἔνθα αὐτῷ τὸ σκῆνος τελευτήσαντι τὸν βίον εὐπρεπῶς μέλλον διαναπαύεσθαι ἐσκόπει. ἐν λάρνακι πορφυρᾷ, ήτοι Ρωμαίᾳ. Μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ελένης. 'Εν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντῖνος ὁ υἱός,
DE SEPULCRIS IMPP CP.
ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΤΑΦΩΝ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ
ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΕΝ ΤΟ NAQ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ.
DE SEPULCRIS IMPERATORUM.
QUE SUNT IN TEMPLO SS. APOSTOLORUM.
(Anselmus Bandurius, Imperium Orientale, tom. 1, p. 121.)
Ἐν τῷ ἡρῴῳ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Κωνσταντίνου ἔμπροσθεν κατὰ ἀνατολὰς κεῖται ἡ λάρναξ
τοῦ αὐτοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πορφυρά ἐν ᾗ
ἀπόκειται αὐτὸς μετὰ τῆς μητρός αὐτοῦ Ελένης
Ετέρα λάρναξ πορφυρᾶ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κων
σταντίνος ὁ υἱός τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου.
Anselmi
194-203 In heroo sancti et magni Constantini versus Orientem jacet urna ejusdem magni Constantini porphyretica, in qua depositus est ipse cum
matre sua Helena.
Alia urna porphyretica, in qua depositus est Constantinus, filius magni Constantini.
Bandurii notæ.
Ἐν τῷ ἡρῴῳ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Κων
Gravirov. Templum SS. Apostolorum conditum
fuisse a Constantino Magno scribit Anonymus nogter qui subjungit, templum sanctorum Apostolorum
exstructum fuisse a Constantino Magno ac matre
ejus Helena, forma oblonga, et tecto ligneo opertum; præterea monumentum imperatorum, in qua
et ipse conditus est. His consona habent Eusebius,
Socrates, Sozomenus, Theophanes aliique ex vefustioribus; solus vero Zonaras diserte tradit æđem
SS. Apostolorum ædificatam a Constantio fuisse;
nam Philostorgii verba indicant potions, teniplum
boc dedicatum fuisse a Constantio. non vero conditum. Sed qui plura hac de re cupit, consulat doctissimum Ducangium, qui omnia accuratissime pro
more refert. Cæterum quanta fuerit hujus ædis Constantinianæ amplitudo, quæ elegantia, quæve atria
ac ædificia eamdem ædein ambiebant, aut ei erant
adjuneta, płoribers prodit Eusebius lib. iv, De Vita
Constamini cap. 59, quæ cum sint longiuseula, et
liber cuique obvius, consuho prætereo.
Εμπροσθεν κατὰ ἀνατολάς. Ninarun in
anteriori parte versus orientem, seu potius žµmp2
odev subintelligitur toŭ vzoù, boc est, ante ipsum
templum orientem versus; nam non in ipso templo
sed in porticu quam ad id condiderat idem Constantinus tumulantur imperatores. Joannes Chry.
sostomus adversus gentiles, et homil. xxvi, et L
vole púpos hoc est, in templi vestibulo,
Constantinum Magnum humatum fuisse scribit.
Zonaras vero quemadmodum structuram templi SS.
Apostolorum, ita etiam sepulcra imperatorum Constantio adscribit,et præcipue sepulcrum ejus patris,
quod in porticu ad id condita a Constantio filio,
ponit idem scriptor, Καὶ ἐν τῷ τῶν ἁγίων Αποστό
των κατέθετο ἱερῷ, ἐν Ιδιαζούσῃ μέντοι στοᾷ,
ἣν ἐπὶ τῇ ταφῇ τοῦ πατρὸς αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. Manuel Chrysoloras loquens de sepulcris imperatorum
a Constantino Magno conditis, subjungit, sua adhuc atate non pauca imperatorum sepulcra superesse circa ædem Apostolorum: Ti yap 6 rob xTfστον μὲν καὶ πολιούχου βασιλέως τάφος, καὶ οἱ τῶν
ἄλλων περὶ αὐτὸν ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ πολυενδρίου, δ'
μόνον θαῦμα ἦν ἰδεῖν, πολλοὶ μὲν κύκλῳ σωζόμε
τῆς περὶ τὸν ναὸν τῶν ᾿Αποστόλων, πολλοὶ δὲ ἤδη
καὶ ἀπολωλότες, καὶ ἄλλοι δὲ ἀλλαχοῦ τῆς πόλεως
in twy pová; Nam imperatoris, quem conditorem el tutelarem urbs agnoscit, et ei adjuncta cæterorum Augustorum sepulcra in hoc imperatorio can.elerio, rem vel solo aspectu admirandam, quid comme -
morem quorum non pauca adhuc supersunt cirea
adem Apostolorum, multa quoque jam interierunt,
alia etiam passim in templorum pronais exstant i
Noɲyvpâ. Sepulcrum Constantini Magui ac ejus
situm des ribit Eusebius lib. v De Vita Constant
tini cap. 60. Δώδεκα δ' οὖν αὐτόθι θήκας ώσανεί
στήλας ἱερὰς ἐπὶ τιμῇ καὶ μνήμῃ τοῦ τῶν ἀποστά
λων ἐγείρας χορού, μέσην ετίθει τὴν ἑαυτοῦ αὐτὸς
λάρνακα, ἧς ἐκατέρωθεν τῶν ἀποστόλων ἀνὰ ἐξ
διέκειντο. Καὶ τοῦτο γοῦν, ὡς ἔφην, σώφρονι 200
γισμῷ, ἔνθα αὐτῷ τὸ σκῆνος τελευτήσαντι τὸν
βίον εὐπρεπῶς μέλλον διαναπαύεσθαι ἐσκόπει.
Loculos igitur duodecim, quasi sacras columnas
in apostolorum chori honorem et memoriam eriyens,
medium inter ipsos sepulcrum suum statuit, quod
utrinque seni claudebant apostoli: sano certe, ut dixi,
consilio præcogitans, quod ubi vitam cum morte
commutasset, illius corpus ibi digne ac decenter
quiesceret. Cedrenus pag. 296 scribit, corpus Constantini Magni depositum fuisse una cum matre He -
lena, ἐν λάρνακι πορφυρᾷ, ήτοι Ρωμαίᾳ. Cedreno
autem ac scriptori nostro adstipulatur Paulus Diaconus lib. 11 Ĥist. Misc. scribens de Constantino:
Fanus ejus sepulfum est in ecclesia Apostolorum in
sepulcro porphyretico. At Eusebius, Socrates, Sozomenus aliique tradunt, corpus Constantini Magui
in theca aurea reconditum fuisse, atque a Constantio filio in ædem SS. Apostolorum illatum. Ab hnjus sepulcro aurea ornamenta a furibus ablata fuisse, scribit Choniates in Alexio lib. 1 extremo. Vide
quid Gyllius de sepulcro Constantini Magni narrat
lib. iv, cap. 2. Cæterum quid sentiam de inscriptione sepulcrati Constantini Magni, ac explicatione
earumdem litterarum, auctore Gennadio Scholario,
quæ in variis bibliothecis reperitur et a nobis in boc
volumine edita lib. vi, pluribus ibidem monemus.
(Vide apud nos in Gennadie ad an. 1440. EpiT. PATR.)
Μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ελένης. Prina
omnium Helena Augusta Constantini mater in tem -
plo SS. Apostoloruin tumulata fuit, si qua fides
Eusebio, Cedreno, Nicephoro Callisti; et nonnullis
aliis. Sed de his plura viri docti.
'Εν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντῖνος ὁ υἱός, Sic
Græculus noster. Atqui scriptores fide digni, tradunt Constantinum Juniorem, commisso ad Aquileiam cum fratre Constante prælio, ab eodem fusum, ac postmodum interfectum, illiusque corpus
col. 727–728page 26 of 31
PG 157:727Ετέρα λάρναξ πορφυρά, ἐν ᾗ ἀπέκειτα: Θεοδόσιος ὁ Μέγας Ετέρα λάρναξ πορφυρᾶ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Θεοδόσιος ὁ Μικρός Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ζήνων Ετέρα λάρναξ πράσινος ἱερακίτις ἐν ᾗ ἀπό κειται Λέων ὁ Μέγας. Ετέρᾳ λάρναξ πορφυρά, ἐν ἦν ἀπόκειται Μαρο κιανὸς καὶ Πουλχερία Ετέρα λάρναξ Νικητιανή ἐν ᾗ ἀπόκειται Αναστάσιος ὁ Δίκορος μετά Αριάδνης. Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται Βασίλειος ὁ Μακεδών Εὐδοκία καὶ ᾿Αλέξανδρος. Ετέρα λάρναξ Σαγγαρινή φλεγμενούσιος, ἐν ᾗ ἀπόκειται Λέων ὁ Φιλόσοφος καὶ Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ Ετέρα λάρναξ λευκή, ἡ λεγομένη Βασιλική ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται (β) Ἐν ᾗ ἀπόκειται Θεοδόσιος ὁ Μέγας. [ Εν ᾗ ἀπόκειται Θεοδόσιος ὁ Μικρές. Εν ᾗ ἀπόκειται Ζήνων. 'Ιερακίτις. Ιερακίτης, ιέραξ, Ιερακίτης λίθος, 50, υπόχλωρος μὲν ἔστι, καὶ πρὸς τὸ μέλαν ἐντετραμμένος, ἐπιρεραμμένος χροιαῖς ἑτέ ραις, ὡς ποικίλος εἶναι, ὥς φησι Διογένης ἐν τῷ Περὶ λίθων. Ἐν ᾗ ἀπόκειται Μαρκιανὸς καὶ Πουλχε Να.: Μαρκιανὸς ὁ βασιλεὺς τελευτᾷ, καὶ ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ τῶν ἁγίων Αποστόλων, Νικητιανή. Νίκη τιανή 'Αναχητιανός, ἐν λάρνακι Ακυντιανῇ; Ετέθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἐν λάρνακι Ακυντιανή, μετά Αριάδνης τῆς γυναικὸς αὐτοῦ προτελευτης σάσης. 'Ακυντιανῇ. Βασίλειος ὁ Μακεδών, 'Απέθετο δὲ ᾿Αλέξανδρος ἐν τοῖς τάφοις μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Σαγγαρική. Σαγαρινή. 'Αγαρινή, Σαγγαρινή. Ἡ δὲ πρὸς βορρᾶν ἐκ τοῦ Σαγαρίου λεγομένου λίθου, δς τῷ παρά τινων Οστρίτη καλουμένῳ λίθῳ καθέστηκεν ἐμφερής, Καὶ Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ θά πτεται ἐν τῷ ναῷ ἁγίων ᾿Αποστόλων μετὰ Λέοντος βασιλέως τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. 'Η λεγομένη Βασιλική.
Alia urna porphyretica, in qua depositus est Theodosius Magnus.
Alia urna porphyretica, nbi tumulatur Theodosius Junior.
Alia urna prasina Thessalica, in qua jacet Zeno,
204'Alia urna prasina bieracitis (id est ex marmore viridi obscuro), ubi reconditus est Leo Magnus.
Alja urna porphyretica, ubi tumulantur Marcianus et Pulcheria.
Alia urna Nicetiana, in qua jacet Anastasius Dicorus cum Ariadna.
Alia urna prasina Thessalica, uoi tumulantur Basilius Macedo. Eudocia et Alexander.
Alia urna Sangarina Phlegemennsia, in qua depositus est Leo Philosophus et Constantinus filius
ejus.
Alia urna alba, quæ dicitur Basilica, in qua jacet
Constantinus filius ejus.
Alia urna prasina Thessalica, in qua reconditæ
- Ετέρα λάρναξ πορφυρά, ἐν ᾗ ἀπέκειτα: Θεοδόσιος
ὁ Μέγας
Ετέρα λάρναξ πορφυρᾶ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Θεοδό
σιος ὁ Μικρός
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Ζήνων
Ετέρα λάρναξ πράσινος ἱερακίτις ἐν ᾗ ἀπό
κειται Λέων ὁ Μέγας.
Ετέρᾳ λάρναξ πορφυρά, ἐν ἦν ἀπόκειται Μαρο
κιανὸς καὶ Πουλχερία
Ετέρα λάρναξ Νικητιανή ἐν ᾗ ἀπόκειται
Αναστάσιος ὁ Δίκορος μετά Αριάδνης.
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Βασίλειος ὁ Μακεδών Εὐδοκία καὶ ᾿Αλέξανδρος.
Ετέρα λάρναξ Σαγγαρινή φλεγμενούσιος, ἐν
ᾗ ἀπόκειται Λέων ὁ Φιλόσοφος καὶ Κωνσταντῖνος ὁ
υἱὸς αὐτοῦ
Ετέρα λάρναξ λευκή, ἡ λεγομένη Βασιλική
ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ.
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Anselmi Banduriį notæ.
In Alsam Auvium uon longe ab Aquileia_projectum.
Sic Victor Epit. Socrates lib. ut, cap. 4. Zosimus lin.
", Llatius in Fastis, Theophanes, celerique.
(β) Ἐν ᾗ ἀπόκειται Θεοδόσιος ὁ Μέγας. Corpus
Theodosii Magni ab Arcadio filio Mediolano Constantinopolim advectum, atque in templo sanctorum
Apostolorum conditum scribunt Marcellinus, Socra·
tes lib. v, cap. 1, Cedrenus pag. 327, aliique nonhulli ex scriptoribus.
[ Εν ᾗ ἀπόκειται Θεοδόσιος ὁ Μικρές. Caput
hoc ex cod. Colbertino reponimus. Theodosium Jupiorem in templo Apostolorum tumulatum scribit
et Theodorus Lector pag. 194, Cedrenus pag. 343.
Idem repetit paulo infra scriptor noster, ubi de porticu, quæ suo tempore tecto carebat, ubi tres urhulæ porphyretica depositæ erant, una nimirum
Arcadi ad meridiem, secunda Theodosii ejus filii
aul septentrionem: tertia Eudoxiæ ad orientem.
Εν ᾗ ἀπόκειται Ζήνων. Caput etiam hoc ex
cod. Colbertino supplemus. Vide quæ de Zenonis
sepulcro narrat Cedrenus pag. 355.
'Ιερακίτις. Seu potius, Ιερακίτης, de quo lapide seu gemina sic Plinius lib. xxxvii, cap. 10: Hieracitęs alternat milvinis nigrisque veluti plumis. De
quo sic erud, Harduinus in notis ad eumdem Plinii
locum: llieracitis ab ιέραξ, quæ vox accipitem et
milvum sonat. Ιερακίτης λίθος, Aetio, lib. 11 cap.
50, ex ms. Cod., υπόχλωρος μὲν ἔστι, καὶ πρὸς τὸ
μέλαν ἐντετραμμένος, ἐπιρεραμμένος χροιαῖς ἑτέραις, ὡς ποικίλος εἶναι, ὥς φησι Διογένης ἐν τῷ
Περὶ λίθων. Lapis subviridis ad nigredinem vergens,
uliisque subinde alternatis coloribus toto corpore inlerstinctus, ul varii coloris dici possit, ut narraļ Diozenes in libro De lapidibus.
Ἐν ᾗ ἀπόκειται Μαρκιανὸς καὶ Πουλχε
Να. Sic Cedrenus: Μαρκιανὸς ὁ βασιλεὺς τελευτᾷ,
καὶ ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ τῶν ἁγίων
Αποστόλων, Μοrilur Marcianus imperator, et cadaer ejus deponitur in hergo sanctorum Apostolorum.
Pulcheris autem Augustæ, uxoris Marciani stayanı positam fuisse a Leone M. imp. in ipsius moumento, scribit Chronographus noster qui etiam
it, festuin ejusdem Augustæ institutum fuisse ab
indem Leone. Ceterum Greci memoriam Pulche
' celebrant die 10 Septembris, ac rursus utrius-
"
que festum, nimirum Marciani et Pulcherim, 17
Februarii.
Νικητιανή. In codice Colbertino pro Νίκητιανή legitur, 'Αναχητιανός, ubi fortassis quispiam
legeret, Ananchitis, de quo lapide seu gemma sic
Plinius lib. xxxvii, cap 11: Anauchitide in hydromanlia dicunt evocari imagines deorum. Cedrenus pag.
363 cadaver Anastasii et Ariadne depositum fuis
se scribit in templo Apostolorum, ἐν λάρνακι
Ακυντιανῇ; Ετέθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ
τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἐν λάρνακι Ακυντιανή,
μετά Αριάδνης τῆς γυναικὸς αὐτοῦ προτελευτης
σάσης. Αd quem Cedreni locum sic adnotat doc
tissimus Gear: 'Ακυντιανῇ. «Ex Acyntiano marmore flavo, ex Acyntio monte ad Chalcedonis littus
delato.
Βασίλειος ὁ Μακεδών, etc. Leo Grammaticus, Alexandrum imperatorem eodem sepulcro
cum patre Basilio repositum fuisse scribit in eodem
Alexandro: 'Απέθετο δὲ ᾿Αλέξανδρος ἐν τοῖς τάφοις
μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
Σαγγαρική. Seu potius Σαγαρινή. Sic ex
cod. Colbert. et ex contextu reponimus; nam licet
hic in cod. Reg. legatur 'Αγαρινή, infra ubi loquie
tur de sepulcro Constantis, filif Constantini, filii
Heraclii, ac ejusdem Constantis uxoris sepulcro
scribitur Σαγγαρινή. De lapide autem Sagarino seu
Sagario sic Porphyrogenitus in avi Vila cap.st
edit. Combef.: Ἡ δὲ πρὸς βορρᾶν ἐκ τοῦ Σαγαρίου
λεγομένου λίθου, δς τῷ παρά τινων Οστρίτη καλουμένῳ λίθῳ καθέστηκεν ἐμφερής, etc. Qua autem ad
aquilonem ex Sagario sic nuncupato concinnata lepide, haud absimili Ostriti, ut quidam vocant.
Καὶ Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. ConstanLinum Porphyrogenitum in æde SS. Apostolorum sepultum fuisse una cum patre Leone scribit et Symeon
Magister in eodem Constantino pag. 496. Καὶ θά
πτεται ἐν τῷ ναῷ ἁγίων ᾿Αποστόλων μετὰ Λέοντος
βασιλέως τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Sic Cedrenus pag.
'Η λεγομένη Βασιλική. Constantinus igitur
eodem in loco quo pater, non vero eadem in urna
tumulatus fuit; illius siquidem Sangarina fuit, hujus vero alla.
col. 729–730page 27 of 31
PG 157:729τὰ λείψανον τῆς ἁγίας Θεοφανοῦς καὶ Εὐδοκίας τῆς θυγατρὸς αὐτῆς Ετέρα λάρναξ Βιθυνὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ζωὴ ἡ δευτέρα γυνὴ Λέοντος τοῦ Φιλοσόφου. Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ τρίτη γυνὴ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος Ετέρα λάρναξ Προικοννησία, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ θυ γάτηρ Λέοντος Αννα Ἑτέρα λάρνας, ἐν ᾗ ἀπόκειται Νικηφόρος ὁ Φωκάς. Έτέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Μιχαὴλ ὁ ᾿Αμορ ματος Ετέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ῥωμανὸς ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου του Πορφυρογεννήτου, ὁ λεγόμενος τὸ καλὸν παιδίον Εσωθεν δὲ τοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἑτέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπό κειται Κωνσταντίνος ὁ Πορφυρογέννητος καὶ ἀδελφὸς βασιλέως Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου Οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Ῥωμανοῦ τοῦ λεγομένου καλοῦ παιδίου καὶ μητρὸς αὐτῶν Θεοφανοῦς, ἐν ᾗ ἀπόκειται καὶ αὐτὴ εἰς τὸ δεξιὸν μέρος τοῦ αὐτοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Κων σταντίνου. Ερῷον τοῦ μεγάλου Ἰουστινιανού Λάργαξ κατὰ ἀνατολὰς ἀπὸ λίθου ξένου καὶ ἀλλο Τῆς ἁγίας Θεοφανούς. Καὶ πλησίον τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐξωνησάμενος οικήματα Λέων ὁ βασιλεὺς κτίζει ἐκκλησίαν περι καλλῇ εἰς ὄνομα Θεοφανώ τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναι κλι, καὶ κατατίθησι καὶ ταύτην Ζπο Καὶ Εὐδοκίας τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 103. Λέων ὁ σοφώτατο: εἶχε μὲν πρώτην γαμετὴν τὴν ἁγίαν Θεοφανώ, μεθ' ἧς και θυγατέρα ἔτεκεν· ἀλλὰ τάχιον ετεθνήκει. Μετωνομάσθη δὲ Εὐδοκία, κατὰ τὸ ὄνομα τῆς τε μάμμης καὶ ἀδελφῆς Κων. σταντίνου τοῦ φιλοχρίστου δεσπότου. Ζωὴ ἡ δευτέρα γυνή Λέοντος. 463: Εφεῦρον δὲ λάρνακα εἰς τὸ ἀποτεθῆναι τὴ σῶμα αὐτῆς, ἔχουσαν ἔσωθεν γράμματα κεκολαμμένα, γράφοντα οὕτως, θυγάτηρ Βαβυλῶνος ἡ ταλαίπωρος. Πλησίον δὲ τοῦ Μαΐου μηνός, οίκο δομήσας ναὸν, τὴν ἁγίαν Ζωήν, κατατίθησιν αὐτήν. Η τρίτη γυνὴ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος. 'Η θυγάτηρ Λέοντος (24)Μιχαὴλ ὁ Αμοῤῥαῖος. 'Ο λεγόμενος τὸ καλὸν παιδίον. ὁ λεγόμενον, Παιδίν παιδίον. Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου. Ηρῷον τοῦ μεγάλου Ἰουστινιανοῦ.
DE SEPULCRIS IMPF. CP.
τὰ λείψανον τῆς ἁγίας Θεοφανοῦς καὶ Εὐδοκίας sunt reliquiæ S. Theophanonis et Eudocle dilige
τῆς θυγατρὸς αὐτῆς
Ετέρα λάρναξ Βιθυνὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ζωὴ ἡ
δευτέρα γυνὴ Λέοντος τοῦ Φιλοσόφου.
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται
ἡ τρίτη γυνὴ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος
Ετέρα λάρναξ Προικοννησία, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ θυ
γάτηρ Λέοντος Αννα
Ἑτέρα λάρνας, ἐν ᾗ ἀπόκειται Νικηφόρος ὁ Φωκάς.
Έτέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Μιχαὴλ ὁ ᾿Αμορ
ματος
Ετέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ῥωμανὸς ὁ υἱὸς
Κωνσταντίνου του Πορφυρογεννήτου, ὁ λεγόμενος τὸ
καλὸν παιδίον
Εσωθεν δὲ τοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἑτέρα λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπό
κειται Κωνσταντίνος ὁ Πορφυρογέννητος καὶ ἀδελφὸς
βασιλέως Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου Οὗτοί
εἰσιν υἱοὶ Ῥωμανοῦ τοῦ λεγομένου καλοῦ παιδίου καὶ
μητρὸς αὐτῶν Θεοφανοῦς, ἐν ᾗ ἀπόκειται καὶ αὐτὴ
εἰς τὸ δεξιὸν μέρος τοῦ αὐτοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου.
Ερῷον τοῦ μεγάλου Ἰουστινιανού
Λάργαξ κατὰ ἀνατολὰς ἀπὸ λίθου ξένου καὶ ἀλλο
ejus.
Alia urna Bithynica, in qua tumulatur Zoe secunda uxor Leonis Philosophi.
Alia urna prasina Thessalica, ubi deposita est
tertia uxor ejusdem Leonis.
Alia urna Proconnesia, in qua jacet Anna Leonis
filia.
Alia urna, in qua reconditur Nicephorus Phocas.
Alia urna, in qua depositus est Michael Amor.
rimens.
205 Alia urna, in qua tumulatur Romanus
Constantini Porphyrogeniti filius, qui bonus pner
cognominabatur.
Intra templum alia urna, in qua depositus est
Constantinus Porphyrogenitus, frater imperatoris
Basilii qui Bulgaros concidit. Hi sunt filii Romani,
qui bonus puer cognominabatur, et Theophanonis,
quæ deponitur in eadem urna ad dextrum” ejusdem
templi S. Constantini latus.
Heroum magni Justiniani.
Urna ad Orientem ex lapide peregrino et extra:
Anselmi Bandurii note.
Τῆς ἁγίας Θεοφανούς. Nimirum Leonis
Imperatoris prime uxoris quæ quidem a Græcis
sanctorum catalogo ascripta fuit, cujusque festum
colitur die xv1 Decembris. Hujus nomine ecclesiam
conditam fuisse a Leone imperatore non procul
ab æde sanciorum Apostolorum, et in ea corpus
cjus depositum, scribit Symeon Magister pag. 463:
Καὶ πλησίον τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐξωνησάμενος
οικήματα Λέων ὁ βασιλεὺς κτίζει ἐκκλησίαν περικαλλῇ εἰς ὄνομα Θεοφανώ τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικλι, καὶ κατατίθησι καὶ ταύτην ἐκεῖ.Prope etiam
templum sanctorum Apostolorum, coemptis Leo imperator ædibus, perpulchram ecclesiam ædificat,
prioris suæ conjugis Theophanus nomine, cujus et funus in en deponit. Similia fere habent Scylitzes, Zπο
raras, et nonnulli alii ex scriptoribus Byzantinis.
Hujus Augustæ elogium ac panegyricum conscripsit Nicephorus Gregoras, ut aiunt Allatios De Simeon. pag. 107, et Lambecius lib. v Bib. Caesar, p. 61.
Καὶ Εὐδοκίας τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. Altum
est apud scriptores silentium de nomine filiæ Theophanonis, quæ scriptori nostro Eudocia nuncupaInr. Eam autem peperisse Leoni filiam, quæ statim post partum objit, præter nonnullos alios scriptores, prodit idem Pophyrogenitus in argumento libelli
quionis, quod quidem habetur editum in Jure GR.
Rom. pag. 103. Λέων ὁ σοφώτατο: εἶχε μὲν πρώτην
γαμετὴν τὴν ἁγίαν Θεοφανώ, μεθ' ἧς και θυγατέρα
ἔτεκεν· ἀλλὰ τάχιον ετεθνήκει. Imperator ille sapientissimus Leo primam quidem uxorem habuit,
sanctam Theophanonem, ex qua filiam procreavit;
sed ea cito rebus humanis excessit. Verum idem
Porphyrogenitus De adm. imp. cap. 26, scribit se
habuisse sororem nomine Eudociam, dum ait, se
curasse ut Bertæ, Romani filii cunjugi, Eudociæ
nomen imponeretur, in aviæ et sororis, quae eo
donabantur, memoriam: Μετωνομάσθη δὲ Εὐδοκία,
κατὰ τὸ ὄνομα τῆς τε μάμμης καὶ ἀδελφῆς Κων.
σταντίνου τοῦ φιλοχρίστου δεσπότου. Αt, cum nemo
er scriptoribus, quod sciam, prolat Leonem imperatorem ex Zoe quarta uxore suscepisse alterain
prolem præter Constantinum, non est dubium quin
id intelligat Porphyrogenitus de sua sorore ex patre
non vero uterina, quam Leo ex Theophanone suscepit, ut tradit scriptor noster.
Ζωὴ ἡ δευτέρα γυνή Λέοντος. Dum hujus
Auguste cadaver humaretur, inventam fuisse nrnam ejusmodi litteris intus insculptam, Filia Ba¬
bylonis misera; et hand procal, exstructo templo,
titulo saneta Zoes, eam ibi sepultam fuisse, auctor est Symeon Logotheta in eodem Leone pag.
463: Εφεῦρον δὲ λάρνακα εἰς τὸ ἀποτεθῆναι τὴ
σῶμα αὐτῆς, ἔχουσαν ἔσωθεν γράμματα κεκολαμ
μένα, γράφοντα οὕτως, θυγάτηρ Βαβυλῶνος ἡ
ταλαίπωρος. Πλησίον δὲ τοῦ Μαΐου μηνός, οίκοδομήσας ναὸν, τὴν ἁγίαν Ζωήν, κατατίθησιν αὐτήν.
Η τρίτη γυνὴ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος. Ea Ast
Endoxia ex Themate Obsequiano oriunda, insignis formæ femina, quæ ona cum prole mascula ex
fœtu paulo post exstincta fuit.
'Η θυγάτηρ Λέοντος "Arra. Anna Leonis
filia quam ex Zoe altera uxore Leo suscepit. flanc
a patre imperatoria corona donatam statim post
matris obituin scribunt Leo Grammaticus pag. 481
et Scylitzes pag. 509.
(24)Μιχαὴλ ὁ Αμοῤῥαῖος. Idem qui Balbus. Ca
put hoc ex cod. Colbertino reponimus.
'Ο λεγόμενος τὸ καλὸν παιδίον. Corrupte
in cod. Regio, ὁ λεγόμενον, elc. Παιδίν Græci re
centiores pro παιδίον. Nimiruin cognomento bonus
seu pulcher puer.
Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου. Hujus cadaver bumatum fuit in templo sancti Joannis Evangelista in Hebdomo.
Ηρῷον τοῦ μεγάλου Ἰουστινιανοῦ. Cum æden
Constantinianain sanctorum Apostolorum funditus
demolitus esset Justinianus, aliam pulchriorem e
elegantiorem in formam crucis ædificavit, in cujus
medio ingens testudo assurgebat, non absimilis in alio
Sophianæ, nisi quod ædis sanctorum Apostolorum
testudini nullæ suberant fenestræ. Auctor est Procopius lib. 1 De adif. cap. 4, ubi forma ac clegantia
ædis Justinianæ sanctorum Apostolorum pluribus
ab eodem bistorico describuntur. Sic etiam Ēvagrius
lib. v cap.30, ac scriptor Artorum S. Luce hujug
col. 731–732page 28 of 31
PG 157:731κότου, μέσην χροιάν, ἔχουσα τοῦ τε Βιθυνοῦ καὶ Χαλκηδονίτου παρὰ λίθου ὀστρίτου, ἐν ᾗ Ἰουστινια νό Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου Ἱεροπολίτου ἐν ἀπέκειται Θεοδώρα ἡ γυνὴ αὐτοῦ. Ετέρα λάρναξ πρὸς δυσμὰς εἰς τὸ δεξιὸν μέρος, τὴν χροιάν ροδοποικίλος, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνή Ἰουστίνου Έτερα λάρναξ λευκή Προικοννήσιος, ἐν ᾗ ἀπό κειται Ἰουστίνος ο μικρός Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος, ἐν ᾗ ἀπόκειται Σοφία ή γυνή Ἰουστίνου. Ἑτέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου λευκού Δοκιμίνου ὀνυχίτου, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ηράκλειος Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται Φλαβία ή γυνὴ αὐτοῦ Ετέρα λάρναξ Προικοννηνία, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κων σταντίνος ὁ Πωγωνάτος 30: Ἐν ᾧ οἵ τε βασιλεῖς, οἵ τε ιερώμενοι νενομισμένης ταφῆς τυγχάνουσι, μέγα ήρῷον Ἰουστινιανοῦ; οἱ βασιλικοί τάφοι; τὰ βασίλεια τῶν ἁγίων Αποστύλων μνήματα; τὰ βασιλικά μνή ματα; τὰ τῶν βασιλέων κοιμητήρια; βασιλικών πολυάνδριον. ήρῷον Ἐν τῇ ἀπόκειται Ἰουστινιανός. 'Από λίθου Ιεροπολίτου. επικ, Ἱεραπολίτου, Τετραπολίτου. Δοκίμειον, πόλις Φρυγίας, ὡς εὐδα! μων· τὸ ἐθνικὸν, Δοκιμούς, κατά τέχνην, κατὰ δὲ τὴν συνήθειαν, Δοκιμηνός, ἀφ' οὗ τὰ μάρμαρα αὕτω φασί. τις, 42. Πεντεκαίδεκα κίοσιν ἥδρασται ἐκ λίθου Δοκιμίνου. 42, ὑπὸ τεσσάρων κιόνων ἑστηριγμένον Δοκιμίνων. Εν ᾗ ἀπόκειται Ηράκλειος. Εθέτη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν λάρνακ, καὶ ἔμεινεν ἀσκεπὲς ἡμέρας δ'. Συνετάφη δὲ αὐτῷ καὶ στέμμα χρυσοῦν, καὶ οὕτως ἐσκεπάσθη. Τούτῳ τινὲς λέγουσιν, ὅτι τὸ στέμμα, ἐν ᾧ ἐστέφθης, σὺν τῷ πατρί του ἐτάφη. Καὶ ἐκέλευσε Καλλινίκῳ κουβικουλαρίῳ, κομίσαι αὐτό. Ἀπελθὼν· οὖν, καὶ ἀνοίξας, εὗρε τὸ σῶμα διαλυθὲν ὡσεὶ ὕδωρ, τὸ δὲ στέμ με συμπαγὲν τῇ κεφαλῇ. Καὶ ἀνέσπασεν αὐτὸ σύν τῇ κάμῃ, πενθῶν καὶ ὀδυρόμενος, καὶ ἀπήγαγε τούτο τῷ Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ ἐκέλευσε τοῦτο παραλυθῆναι καὶ τιμηθῆναι. Ο καὶ διετιμήθη λίτρας ο'. Η γυνὴ Ιουστίνου, 566. Καὶ ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν μονῇ τῆς Αὐγούστης, ἐν λάρνακι πρασίνῃ, μετὰ καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Εὐφημίας. Ἰουστῖνος ὁ μικρός. Καὶ ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ Ἰουστινιανοῦ, ἐν λάρνακι Προικοννησίῳ, μετὰ Σοφίας τῆς γυναικός αὐτοῦ. Δοκιμίνου. Δοκημιανοῦ; Δοκίμινον Φλαβία ἡ γυνὴ αὐτοῦ. Καὶ τῇ εγ' τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς τε ινδικτιώνος, ἡμέρᾳ πρώτῃ, ἐτε λεύτησεν εἰς τὸ προκέττον Βλαχερνῶν Εὐδοκία ἡ Αύ γούστα, ἡ καὶ Φαβία. Καὶ ἐνεχθέντος τοῦ λειψάνου αὐτῆς πλεῖ ἐν τῷ παλατίῳ τῆς πόλεως, ἐπὶ τῇ ἑξῆς ἐκηδεύθη καὶ ἐτάφη εἰς τοὺς Αποστόλους. Ει Απ ό Κωνσταντίνος, ὁ Πωγωνάτος.
neo, medium colorem habente Bithynicum et Chal- κότου, μέσην χροιάν, ἔχουσα τοῦ τε Βιθυνοῦ καὶ
cedonitem inter atque Ostritum; in qua depositus Χαλκηδονίτου παρὰ λίθου ὀστρίτου, ἐν ᾗ Ἰουστινια
est Justinianus.
νό:
Alia urna ex lapide Hieropolitano, in qua jacet
Theodora uxor ejus.
Alia urna ad occidentem in dentre latere, colore rosco maculis distincto, in qua jacet uxor Justini.
Alia urna alba Proconnesia, ubi reconditus est
Justinus junior.
Alia urna Proconnesia, ubi deposita est Sophia
uxor Justini.
206 Alja urna ex lapide albo Docimino onychita,
nbi jacet Heraclius.
Alia urna prasina Thessala, in qua deposita est
Flavia uxor ejus.
Alia urna Proconnesia, in qua jacet Constantinus
Pogonatus.
Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου Ἱεροπολίτου ἐν
ἀπέκειται Θεοδώρα ἡ γυνὴ αὐτοῦ.
Ετέρα λάρναξ πρὸς δυσμὰς εἰς τὸ δεξιὸν μέρος,
τὴν χροιάν ροδοποικίλος, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνή
Ἰουστίνου
Έτερα λάρναξ λευκή Προικοννήσιος, ἐν ᾗ ἀπό
κειται Ἰουστίνος ο μικρός
Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Σοφία ή γυνή Ἰουστίνου.
Ἑτέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου λευκού Δοκιμίνου
ὀνυχίτου, ἐν ᾗ ἀπόκειται Ηράκλειος
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλή, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Φλαβία ή γυνὴ αὐτοῦ
Ετέρα λάρναξ Προικοννηνία, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντίνος ὁ Πωγωνάτος
Anselmi Bandurii notæ.
adis s'ructuram Justiniano imperatori attribuunt;
Zonaras vero, Glycas, Constantinus Manasses, et
nonnulli alii ex recentioribus scriptoribus eam
Theodore Augustæ ascribunt. Restaurata autem
Jacæde Justinianus sepulcra imperatorum el patriarcharum in ea vel ad eam condidit. Evagrius
lib. v cap. 30: Ἐν ᾧ οἵ τε βασιλεῖς, οἵ τε ιερώμενοι
νενομισμένης ταφῆς τυγχάνουσι, In qua et imperatores et pontifices debitam sepulturam consequuntur.
Debitam, inquit; nam in hac æde humari alios
quam patriarchas et eos qui ex Angusta familia
eram, velant Gratianus, Valentinianus, et Theodo
sins Augusti in 1. 6. Cod. Th. De sepulcris violatis.
læc autem sepulera varie appellantur a scriptoribus:
aliis dicuntur μέγα ήρῷον Ἰουστινιανοῦ; aliis,
οἱ βασιλικοί τάφοι; aliis, τὰ βασίλεια τῶν ἁγίων
Αποστύλων μνήματα; aliis, τὰ βασιλικά μνή
ματα; aliis, τὰ τῶν βασιλέων κοιμητήρια; aliis,
βασιλικών πολυάνδριον. Nequre solius Justiniani 30pulera ita varie a scriptoribus appellantur, sed et
ήρῷον Co istantini Magni, de quo supra (not. 4.)
Ἐν τῇ ἀπόκειται Ἰουστινιανός. Justiniani sepulcrum ex auro puro confectum fuisse scribit Corippus lib. in De laudibus. Justini:
Donec apostolici subeuntes atria templi,
Inclyta sacrato posuissent membra sepulcro,
Quod prius ipse sibi puro construxerat auro.
'Από λίθου Ιεροπολίτου. Codex Colber
επικ, Ἱεραπολίτου, ubi perperam legit Ducangius
Τετραπολίτου. Hierapolis et Hieropolis urbs, ubi
fortassis lapis sie dictus reperiebatur.
marmor sic appellatum a Docimio urbe Phrygiæ.
Stephanus: Δοκίμειον, πόλις Φρυγίας, ὡς εὐδα!-
μων· τὸ ἐθνικὸν, Δοκιμούς, κατά τέχνην, κατὰ δὲ τὴν
συνήθειαν, Δοκιμηνός, ἀφ' οὗ τὰ μάρμαρα αὕτω φασί.
De marmore Docimino lequitur Continuator Theoplanis lib. τις, n. 42. Πεντεκαίδεκα κίοσιν ἥδρασται
ἐκ λίθου Δοκιμίνου. Idem n. 42, ὑπὸ τεσσάρων
κιόνων ἑστηριγμένον Δοκιμίνων.
Εν ᾗ ἀπόκειται Ηράκλειος. Que de cadr
vere Heraclii narrat Cedrenus pag. 450, hic exscribere libet: Εθέτη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν λάρνακ,
καὶ ἔμεινεν ἀσκεπὲς ἡμέρας δ'. Συνετάφη δὲ αὐτῷ
καὶ στέμμα χρυσοῦν, καὶ οὕτως ἐσκεπάσθη. Corpus
ejus in arcam repositum per quatuor dies sine teg.
mine mansit. Una sepulta est etiam aurea corona,
sicque teetus fuit. Et paulo infra loquens de Constantino Pogonato, Heraclii filio, sic idem scrip'or
Τούτῳ τινὲς λέγουσιν, ὅτι τὸ στέμμα, ἐν ᾧ ἐστέφθης,
σὺν τῷ πατρί του ἐτάφη. Καὶ ἐκέλευσε Καλλινίκῳ
κουβικουλαρίῳ, κομίσαι αὐτό. Ἀπελθὼν· οὖν, καὶ
ἀνοίξας, εὗρε τὸ σῶμα διαλυθὲν ὡσεὶ ὕδωρ, τὸ δὲ στέμ
με συμπαγὲν τῇ κεφαλῇ. Καὶ ἀνέσπασεν αὐτὸ σύν
τῇ κάμῃ, πενθῶν καὶ ὀδυρόμενος, καὶ ἀπήγαγε τούτο
τῷ Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ ἐκέλευσε τοῦτο παραλυθῆναι
καὶ τιμηθῆναι. Ο καὶ διετιμήθη λίτρας ο'. Is a quibusdam admonitus, coronam, qua regno inauguratus fuerat, cum patre esse sepultam, Callinico c
biculario mandat, uti eam sibi afferal. Abit ille, et
sepulcro recluso cadaver Heraclii aquæ instar dissipatum reperit, coronamque capiti adhærescentem:
eam cum crinibus revellit mæstus atque lamentans, el
Constantino adfert. Is solvi ac æstimari jubet coronam, et astimata est libris septuaginta
Η γυνὴ Ιουστίνου, Hic videtur loqui scriplor noster de Euphemia Justini Thracis conjuge;
nam infra capite ab hinc tertio loquitur de Sophia
Justini Juniorix uxore. At fallitur idem seriptor,
dum kuphemiæ Augustæ corpus humalum fuisse
scribit in æde Apostolorum: nam ejus corpus una
cum Justino conjuge in monasterio Augustæ in urna
prasina depositum fuit, ut auctor est Cedrenus pag.
566. Καὶ ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν μονῇ τῆς Αὐγούστης, ἐν λάρνακι πρασίνῃ, μετὰ καὶ τῆς γυναικὸς
αὐτοῦ Εὐφημίας. Sic etiain. et Anonymus poster.
Ἰουστῖνος ὁ μικρός. Corpus Justini Junioris
una cum Sophia ejus conjuge depositum fuisse in
arna Procounesia scribit et Cedrenus pag. 591. Καὶ
ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ Ἰουστινιανοῦ,
ἐν λάρνακι Προικοννησίῳ, μετὰ Σοφίας τῆς γυναικός
αὐτοῦ.
Δοκιμίνου. Sic cod. Regius. Perperam legitur in Colbertino, Δοκημιανοῦ; Δοκίμινον quippe
Φλαβία ἡ γυνὴ αὐτοῦ. Uxorem feracli Plaviam appellat et Isidorus Pacensis in Chronico
ara 648. Scriptor vero Chronici Alexandrini cam
Fabiam Eudociam vocat, ac mortuam fuisse scribit
die xiu Augusti, xv Ind., feria 1, in secessu Blachernarum, cadaver vero cjus in æde sanctorum
Apostolorum conditum: Καὶ τῇ εγ' τοῦ Αὐγούστου
μηνὸς τῆς αὐτῆς τε ινδικτιώνος, ἡμέρᾳ πρώτῃ, ἐτε
λεύτησεν εἰς τὸ προκέττον Βλαχερνῶν Εὐδοκία ἡ Αύ
γούστα, ἡ καὶ Φαβία. Καὶ ἐνεχθέντος τοῦ λειψάνου
αὐτῆς πλεῖ ἐν τῷ παλατίῳ τῆς πόλεως, ἐπὶ τῇ ἑξῆς
ἐκηδεύθη καὶ ἐτάφη εἰς τοὺς Αποστόλους. Ει Απgusti mensis die 13, ejusdem xv Indictionis, feria 1,
mortua est in secessu Blachernarum. Eudocia Augusta, Fabia dicta, illiusque unus navigio in urbis
palatium illatum, postridie factis exsequiis, in ade
Apostolorum conditum est.
ό
Κωνσταντίνος, ὁ Πωγωνάτος. Hujus cada-
col. 733–734page 29 of 31
PG 157:733Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται Φαύστα Ετέρα λάρναξ Σαγγαρινή ἐν ᾗ ἀπόκειται Κώνστας ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου υἱοῦ Ηρα χείου. Ἕτερα λάρναξ ἑκατοντάλιθος Σαγγαρινὴ ἐν ξ ἀπόκειται ἡ γυνὴ αὐτοῦ Ετέρα λάρναξ Ἱεραπολίτες, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνὴ τοῦ Κοπρωνύμου Ιστέον ὅτι ἡ λάρναξ τοῦ Κοπρωνύμου ἐξε Καὶ κατατίθεται αὐτοῦ τὸ λείψανον ἐν τοῖς βασιλείοις τῶν ἁγίων Αποστόλων μνήμασι. Εν ᾗ ἀπόκειται Φαύστα. εκατοντάλιθον εξηκοντάλιθον ἑκατοντάλιθος Σαγγαρινή Σαγγαρινός Η γυνὴ αὐτοῦ. Σαγαρική Σαγαρινή. Σαγγαρική, ἐκ Η ἀπέχειται Κωνστάντιος δυς Κωνσταντίνου υἱου Ηρακλείου. Αιquί Ετέρα λάρναξ ἐκτε του πάλιθος, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κώνστας ὁ υἱὸς Κων σταντίνου υἱοῦ Ηρακλείου. Κώνστας ἀυἱὸς Κωνσταντίνου. 456. Καὶ καταστήσας τὰ Εσπέρια, ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ἔρχεται ἀποκομίσας καὶ τὸν νε κ' όν τοῦ ἰδίου πατρός. Καὶ τοῦτον μὲν ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων μετά Κωνσταντίνου τοῦ πατρός αὐτοῦ κατατίθησι. 'Εκατοντάλιθος Σαγγαρική. Σαγγαρική. τοντάλιθος ν. τρίλιθος, ἑκατοντέλ:θο Ὁ δὲ Θεοδόσιος ἀβλα τῇ τοῦτον τηρήσας, ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν· ἀνα κομίσθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ μετὰ τὸ ἀναιρεθῆναι παρά Λέοντος, καὶ ἐτέθη ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐν ἑκατονταλίθῳ λάρνακι, ἐν Κοχλανίτην λέγουσι. Ο Πάτρα ΑΕ Ετέρα λάρναξ ἑκαταν τάλιθος ἐν ᾗ ἀπόκειται Κώνστα; ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου Ηρακλείου.: Ισταται λάρναξ ἀπὸ λίθου έχει τονταλίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντίνα ἡ τοῦ Μα ρικίου γυνα. Κοχλιν την έχατοντάλιθος Η γυνή τοῦ Κοπρωνύμου. Ετέρα λάρναξ Ἱεραπολίτης, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνὴ αὐτοῦ, Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθον Προικοννήσου, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνὴ τοῦ Κοπρωνύμου. Ιστέον ἔτι ἡ λάρναξ τοῦ Κοπρωνύμου. Ιστέον ὅτι ἡ λάρναξ τοῦ Κατ πρωνύμου ἐξεβλήθη καὶ ἐκαύθη. Ὁ δὲ λίθος του τάφου ἐμπρήσθη· καὶ ἐχρημάτισεν εἰς συστήματα του παλατίου, καὶ ἀδάκια τὰ ὄντα ἐν τῷ Φόρῳ. 468: Τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ τεθὲν ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων, ᾿Αποστόλων, ἐν ταῖς ἡμέραις Μιχαήλ υἱοῦ Θεοφίλου, βουλή και παραινέσεις του Καίσαρος ἀπαχθὲν ἐν τῇ ἀγορᾷ τοῦ ᾿Αμαστριανοῦ, ἐκαύθη. Βουλῇ καὶ παραινέσει του Καίσα
DE SEPULCRIS IMPP. CP.
Ετέρα λάρναξ πράσινος Θετταλὴ, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Φαύστα
Ετέρα λάρναξ Σαγγαρινή ἐν ᾗ ἀπόκειται
Κώνστας ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου υἱοῦ Ηρα
χείου.
Ἕτερα λάρναξ ἑκατοντάλιθος Σαγγαρινὴ ἐν
ξ ἀπόκειται ἡ γυνὴ αὐτοῦ
Ετέρα λάρναξ Ἱεραπολίτες, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ
γυνὴ τοῦ Κοπρωνύμου
Ιστέον ὅτι ἡ λάρναξ τοῦ Κοπρωνύμου ἐξε
Alia urna prasina Thessala, ubi recondia est Fausta.
Alja urna Sangarina, în qua depositng est Constans filius Cons'antini, filii Ileraclii.
Alia urna centum lapidum Sangarina, in qua recondita est uxor ejus.
Alia urna Hierapolitana, in qua jacet uxor Copronymi.
Sciendum est urnam Copronyní ejectam fuisse
Anselmi Bandurii notæ.
ver humatum fuisse in æde sanctorum Apostolonum scribit et Nicephorus CP.: Καὶ κατατίθεται
αὐτοῦ τὸ λείψανον ἐν τοῖς βασιλείοις τῶν ἁγίων
Αποστόλων μνήμασι.
Εν ᾗ ἀπόκειται Φαύστα. Nescio cujus sit
hta Pausta, eum hie non de Fausta Augusta, altera Constantini Magni uxore agatur, neque aliam
ex imperatricibus præter hane sic appellatam fuisse
patet ex historicis. Igitur vel est aliqua ex consanguineis imperatorum, cujus quidem nomen silent
scriptores; vel cum de hujus sepulcro loquatur
scriptor noster, postquam de Constantino Pogonato
egisset, fortassis librarius per errorem loco Ana,
stasiæ nuæ erat uxor Constantini Pogonati, Fauste
nomen inseruit, Istæc damus cum meliora non supperant.
Ducangius; cujus quidem conjectura, nescio an
aliis placuerit, mihi sane non probatur. Puto ipse
lapidem hunc εκατοντάλιθον appellatum, eo quod
natura sua multicolor sit, quemadmodum apud Plinium lib. 37 cap. 10, lapis qui reperiebatur in
Troglodytica regione hexecontalithos dicebatur, en
quod multicolor erat: hexecontali hos, inquit Plinius citato loco, în parve magnitudine multicolor
hoc sibi nomen adoptarit. Et Solinus istrc clarius
cap. 51. pag. 58, de Troglodytis: Tantum laside
aga aloriantur. quem εξηκοντάλιθον nominamus.
tam diversis notis sparsum, ut sexaginta gemmarum
colores in parvo ejus orbiculo deprehendantur. Hæc
totidem ferens verbis Marbodeus cap. 37, Albertus
pag. 231. Isidorus lib. xv. Origin. cap. 12. Si alicui hæc conjectura non arridebit, potiorem proferal. Ceterum lapis iste ἑκατοντάλιθος Σαγγαρινή
vel Σαγγαρινός dicitur scriptori nostro, quod for
assis in flumine Sangario reperiretur, quod Aumen
Asie Minoris est, teste Ptolemæo, Arriano, etc.
Η γυνὴ αὐτοῦ. Videlicet uxor Constantis,
filii Constantiui III, cujus quidem uxoris nomen a
Σαγαρική seu Σαγαρινή. Vide qua supra
(not. 13) de lapide Sangarino seu Sagarino adlan
havimus. In codice Colbertino legitur Σαγγαρική, ἐκ
Η ἀπέχειται Κωνστάντιος δυς Κωνσταντίνου υἱου
Ηρακλείου. Αιquί nullus ex lleraelii nepotiles
Constantinos appellatus fuit; bene tamen Constantinus et Constans. Capite autem sequenti ubi in scriptoribus non est proditum, licet Constantia
cod. Regio loquitur de sepulcro uxoris Constantis
filii Constantini III, cod. Colbertinus describit, seplerum ipsius Constantia sic: Ετέρα λάρναξ ἐκτε
του πάλιθος, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κώνστας ὁ υἱὸς Κων
σταντίνου υἱοῦ Ηρακλείου.
Κώνστας ἀυἱὸς Κωνσταντίνου. Is orcisus
fuit Syracusis in balneo cui Daphne nomen erat;
cadaver vero ejus a Constantino Pogonate filio Cons'antinopolim allatus est, atque in tenrple SS. Apostolorum juxta patrem ejus repositum: auctorest
Celramus pag. 456. Καὶ καταστήσας τὰ Εσπέρια, ἐπὶ
Κωνσταντινούπολιν ἔρχεται ἀποκομίσας καὶ τὸν νε
κ' όν τοῦ ἰδίου πατρός. Καὶ τοῦτον μὲν ἐν τῷ ναῷ τῶν
ἁγίων Αποστόλων μετά Κωνσταντίνου τοῦ πατρός
αὐτοῦ κατατίθησι.
'Εκατοντάλιθος Σαγγαρική. Deest in cod,
Collertino Σαγγαρική. Quid vero signiücet Ex
τοντάλιθος pluribus conatur docere Ducangius in
Gloss. Grac. ν. τρίλιθος, cujus verba hic exscribere
licet: Ut ut sit, eadem ralione, non aliud fuerit
ἑκατοντέλ:θο: quam marmer distinctum multis ac
variis crustis: hic enim centenarius numerus pro
multiplici sumitur: Symeon Thessalonicensis' in
Chron. ms. De Philippico imp. Ὁ δὲ Θεοδόσιος ἀβλα
τῇ τοῦτον τηρήσας, ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν· ἀνα
κομίσθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ μετὰ τὸ ἀναιρεθῆναι παρά
Λέοντος, καὶ ἐτέθη ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων
ἐν ἑκατονταλίθῳ λάρνακι, ἐν Κοχλανίτην λέγουσι.
Ο igines, seu Πάτρα Gonstantinopoleos a nobis e
miss. landσία lib. Congentinapol. Christ. pag. ΑΕ
ati de sepulcris imperaturum: Ετέρα λάρναξ ἑκαταν
τάλιθος ἐν ᾗ ἀπόκειται Κώνστα; ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου
Ηρακλείου. Infra: Ισταται λάρναξ ἀπὸ λίθου έχει
τονταλίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντίνα ἡ τοῦ Μα
ρικίου γυνα. Quod vero istiusmodi lapiden Κοχλιν
την vocet Logotheta, id forte causa fuerit, quod cru
sta illa cochlearum, ut alia apud Plinium, ovorum
et orbium, figuram expresserini. 1st::c in hanc rem
tres filii numerentur, nimirum Constantinus Pogonatus, Heraclius ac Tiberius. Ceterum in hae urna
ex lapide έχατοντάλιθος dicto facta humatum fuisse
corpus Constantis filii Constantini III dicitur in
cod. Colbertino, uti supra monuimus.
Η γυνή τοῦ Κοπρωνύμου. Sie in cod.
Regio: in cod. vero Colbertino legitur sic: Ετέρα
λάρναξ Ἱεραπολίτης, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνὴ αὐτοῦ,
nimirum uxor Constantis filii Constantini III.
Deinde capite sequenti describit sepulcrum uxoria
Constantini Copronymi sic: Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθον
Προικοννήσου, ἐν ᾗ ἀπόκειται ἡ γυνὴ τοῦ Κοπρωνύμου. De qua autern uxore Copronymi loquatur.
bic scriptor noster non liquet; nam Constantinum
Copronymum ter nuptias iniisse tradunt scriptores;
primum quidem, parente adhuc superstite, cum
freue Chazarorum chagani filia, secundo cum Maria,.
tertio vero cum Eudocia.
Ιστέον ἔτι ἡ λάρναξ τοῦ Κοπρωνύμου.
Пæc in cod. Colbertiuo præcedentibus juneta sunt,
ac diversa. Sic ibi: Ιστέον ὅτι ἡ λάρναξ τοῦ Κατ
πρωνύμου ἐξεβλήθη καὶ ἐκαύθη. Ὁ δὲ λίθος του τάφου
ἐμπρήσθη· καὶ ἐχρημάτισεν εἰς συστήματα του
παλατίου, καὶ ἀδάκια τὰ ὄντα ἐν τῷ Φόρῳ. Corpus autem Copronymi humatum fuisse in ædę
sanctorum Apostolorum, ac postmodum, imperante
Michaele Theophili filio, inde amotum et in Fora
Amastriano crematum esse prodit Cedrenus pag.
468: Τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ τεθὲν ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων,
᾿Αποστόλων, ἐν ταῖς ἡμέραις Μιχαήλ υἱοῦ Θεοφίλου,
βουλή και παραινέσεις του Καίσαρος ἀπαχθὲν ἐν
τῇ ἀγορᾷ τοῦ ᾿Αμαστριανοῦ, ἐκαύθη. Ubi perperam
interpres vertit, Βουλῇ καὶ παραινέσει του Καίσα
pos, jussu hortatuque ipsius imperatoris, Interpretor
Cæsaris, nimiruin Barda avunculi Michaelis.
Titulus quippe Cæsaris a nemine ex scriptoribus
Byzantinis imperatori, seu Augusto tribuitur; nan
Casaris titulo donatos fuisse primitus imperi
col. 735–736page 30 of 31
PG 157:735εβλήθη ἀπὸ τοῦ ἡρῴου παρὰ Μιχαὴλ καὶ Θεοδώρας, καὶ τὸ μὲν μιαρὸν αὐτοῦ σῶμα κατεκαύθη, ὁ δὲ λίθος τοῦ τάφου ἐπρίσθη, καὶ ἐχρημάτισεν εἰς συστήματα τοῦ παλατίου.. Ετέρα λάρναξ ἐκ λίθου Προικοννησίου ἐν ᾗ ἀπόκειτα: Λέων ὁ Ἰσαῦρος. Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος Μιχαὴλ τοῦ Τραυλού καὶ Θέκλας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ. Ετέρα λάρναξ πράσινος, ἐν ᾗ ἀπόκειται ὁ Θεό φιλος. Στοὰ ἑτέρα, ἥτις ἐστὶ τὰ νῦν ἀσκέπαστος, ἐν ᾗ ἀπόκειται λαρνακια τρία πορφυρά Ῥωμαῖα, τὸ πρὸς μεσημβρίαν 'Αρκαδίου τὸ δὲ πρὸς ἄρκτον Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τὸ δὲ πρὸς ἀνατολήν Ευδοξίας Στοὰ ἑτέρα τοῦ αὐτοῦ πρὸς ἄρκτον, ἐν ᾗ κεῖται λάρναξ ἀπὸ λίθου τιμίου Ρωμαίου, ἐν ᾗ ἀπετέθη τὸ παμμίαρον σῶμα Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου 'Εκ Προικοννησίου λίθου. Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται ὁ Ἰσαῦρος. Καὶ θνήσκει σὺν τῷ σωματικῷ καὶ τὸν ψυχικὸν θάνατον, γίσῳ δυσεντερίας βληθείς· καὶ τίθεται τὸ δύστηνον αὐτοῦ σῶμα ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων. 'Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος. Ετάφη δὲ ἡ τούτου νεκρὸς ἐν τῷ κατά τοὺς ἁγίους Αποστόλους μεγάλῳ ἡρῴῳ Ἰουστινιανοῦ, ἐν λάρνακι πρασίνῳ Θετταλική. Τὸ πρὸς μεσημβρίαν 'Αρκαδίου. 33: Ετέθη δὲ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἐν τῇ μεσημβρινή στον Ενθα καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Εὐδοξία. Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ τίθεται τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων. Τὸ δὲ πρὸς ἀνατολὴν Εὐδοξίας. Ιουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου. 27: Τὰ δὲ σῶμα αὐτοῦ ἡ στρατιά εἰς Ταρτήν τῆς Κιλικίας κομίσασα, έθαψεν ἐν προαστείῳ τῆς πόλεως· οὗ τῷ τάφῳ καὶ τόδε τὸ ἐπίνυαμμα ἐπει γράφη " Κύδνῳ ἐπ' ἀργυρόεντι ἀπ᾿ Εὐφράταο ροάων. Περσίδος ἐκ γαίης ἀτελευτήτῳ ἐπὶ ἔργῳ Κινήσας στρατιήν τόδε Ἰουλιανὸς λάχε σήμα, ᾿Αμφότερον, βασιλεύς τ' ἀγαθός, κρατερός τ' αίχ [μητής. Εν τινι Ταρσοῦ προαστείῳ Ἰουλιανὸς μετὰ Τίγριν ἀγάῤῥον ἐνθάδε κεῖται, Αμφότερον βασιλεύς τ' ἀγαθὸς κρατερός τ' αἰχμη [τής. 'Εξ 'Αντιοχείας τε εἰς Ταρσόν γεγονώς, καὶ τὸ μνῆμα κοσμήσας τοῦ Ἰουλιανοῦ, ἐπανῄει,
ex lierno a Michaele et Theodora, exsecrandumque εβλήθη ἀπὸ τοῦ ἡρῴου παρὰ Μιχαὴλ καὶ Θεοδώρας,
cadaver ejus combustum fuisse. Lapis autem sepulcri serra dissectus est et ad palatii compages destinatus.
Alia urna ex lapide Proconnesio, in qua jaret Leo
Jaaurus.
Alia urna Proconnesia Michaelis Balbi et Theelæ
ejus uxoris.
Alia urna Prasina, ubi depozitus est Theophilus.
Porticus altera, quæ jam tecto caret, in qua tres
urnulæ porphyretica: 207 Romanæ depositæ sunt,
quarum ea qua adl meridiem locatur Arcadii est;
quæ ad septentrionem, Theodosii filii ejus; quæ ad
orientem, Eudoxia.
Porticus alia ejusdem templi al septentrionem,
in qua jacet urna ex lapide pretioso Romano, ubi
depositum est exsecrandum cadaver Juliani apostatæ.
καὶ τὸ μὲν μιαρὸν αὐτοῦ σῶμα κατεκαύθη, ὁ δὲ λίθος
τοῦ τάφου ἐπρίσθη, καὶ ἐχρημάτισεν εἰς συστήματα
τοῦ παλατίου..
Ετέρα λάρναξ ἐκ λίθου Προικοννησίου ἐν ᾗ
ἀπόκειτα: Λέων ὁ Ἰσαῦρος.
Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος Μιχαὴλ τοῦ
Τραυλού καὶ Θέκλας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ.
Ετέρα λάρναξ πράσινος, ἐν ᾗ ἀπόκειται ὁ Θεό
φιλος.
Στοὰ ἑτέρα, ἥτις ἐστὶ τὰ νῦν ἀσκέπαστος, ἐν ᾗ
ἀπόκειται λαρνακια τρία πορφυρά Ῥωμαῖα, τὸ πρὸς
μεσημβρίαν 'Αρκαδίου τὸ δὲ πρὸς ἄρκτον Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τὸ δὲ πρὸς ἀνατολήν
Ευδοξίας
Στοὰ ἑτέρα τοῦ αὐτοῦ πρὸς ἄρκτον, ἐν ᾗ κεῖται
λάρναξ ἀπὸ λίθου τιμίου Ρωμαίου, ἐν ᾗ ἀπετέθη τὸ
παμμίαρον σῶμα Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου
Anselmi Bandurii notæ.
designatos successores manifestum est; et ne
altius rem repetam, sic Valerius Maximianus a
Diocletiano Cæsar creatus fuit; Constantius Chlorus et Gal. Maximianus a Diocletiano et Val. Maximiano; Severtis et Maximinus a Galerio Maximiano: Constantinus M. a pati, Constantio: Constantinus Junior, Constantius ac Constans a patre Constantino, etc. Sed et omnes imperatorum filij fere
semper Cæsaris titulo donabantur: quod quidem
factum est etiam posterioribus longe saculis.
Cæterum quod attinet ad sepulcrum Copronymi
videndus Nicetas Paphlago in Vita S. Ionatii patriar- "
che Constantinopolitani, pag. 694 ed. 1618.
'Εκ Προικοννησίου λίθου. Sic ex cod.
Colbertina. In cod. Reg. legitur: Ετέρα λάρναξ ἀπὸ
λίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται ὁ Ἰσαῦρος. Hujus Augusti
cadaver humatum fuisse in æde sanctorum Apostolorum scribit et Celrenns pag. 458: Καὶ
θνήσκει σὺν τῷ σωματικῷ καὶ τὸν ψυχικὸν θάνατον,
γίσῳ δυσεντερίας βληθείς· καὶ τίθεται τὸ δύστηνον
αὐτοῦ σῶμα ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων.
Mortuus est ex intestinorum morbo, anima
corpore pereunte: infelix ejus cadaver reconditum
est in templo sanctorum Apostolorum.
cum
'Ετέρα λάρναξ Προικοννήσιος. Caput hoc
integrum ex cod. Colbertino reponimus. Cæterum
Cedrenus pag. 513 scribit Michaelis Balli cadaver
humatum fuisse in æde Apostolorum in urna prasina
Thessalica: Ετάφη δὲ ἡ τούτου νεκρὸς ἐν τῷ κατά
τοὺς ἁγίους Αποστόλους μεγάλῳ ἡρῴῳ Ἰουστινια
νοῦ, ἐν λάρνακι πρασίνῳ Θετταλική. Cadaver ejus
repositum est in magno Justiniani heroo, ad templum sanctorum Apostolorum in urna prasina Thessalica.
Τὸ πρὸς μεσημβρίαν 'Αρκαδίου. Sic habet
et Cedrenus pag. 33: Ετέθη δὲ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ
ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἐν τῇ μεσημβρινή στον
Ενθα καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Εὐδοξία. Sepulius est in
templo Apostolorum, in porticu meridiana, cum
Eudoxia uxore.
Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Theodosii Jumoris cadaver depositum fuisse in æde SS. Apostoforum scribit et Cedrenus pag. 33: Καὶ τίθεται
τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων.
Τὸ δὲ πρὸς ἀνατολὴν Εὐδοξίας. Cujus
autem Eudoxia, matrisne Theodosii Junioris ac
uxoris cadaver ibi depositum fuerit non exprimit
scriptor noster. At Eudociæ matris ejus corpús una
cu̟ni Arcadio ejus conjuge tumulatum fuisse în
æde sanctorum Apostolorum scribit Cedrenus pag.
334, ubi de Arcadii sepultura.
Ιουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου. Cadaver Juliani
Apostate a militibus Tarsum perlatum, et iu
suburbio humatum, ac ejus monumento sequens
epigramma inscriptum prodit Zonaras lib. xi!!,
pay. 27: Τὰ δὲ σῶμα αὐτοῦ ἡ στρατιά εἰς Ταρτήν
τῆς Κιλικίας κομίσασα, έθαψεν ἐν προαστείῳ τῆς
πόλεως· οὗ τῷ τάφῳ καὶ τόδε τὸ ἐπίνυαμμα ἐπει
γράφη "
Κύδνῳ ἐπ' ἀργυρόεντι ἀπ᾿ Εὐφράταο ροάων.
Περσίδος ἐκ γαίης ἀτελευτήτῳ ἐπὶ ἔργῳ
Κινήσας στρατιήν τόδε Ἰουλιανὸς λάχε σήμα,
᾿Αμφότερον, βασιλεύς τ' ἀγαθός, κρατερός τ' αίχ
[μητής.
Cadaver ejus milites Tarsum perlatum, in suburbio
humarunt, cujus monumento hoc epigramma inscriptum fuit:
+
Rer bonus et sævis bellator fortis in armis
Julianus jacet hic ad Cydni fluminis undas:
Dum ferus Euphrates et Persica tela cruenti
Martis opus cæptosque negant inire triumphos.
Errat igitur Cedrenus, dum pag. 508 scribit, Juliani cadaver statim advectum fuisse Constantinopolim, atque in arca porphyretica, cylindri forma,
repositum, cum prædicta inscriptione; etenim si
Zonaræ auctoritas tanti non esset, saltem vel Cydni
mentio, ad cujus undas tumulatus dicitur in epigrammate, satis evincit, epitaphium hoc Tarsi
inscriptum fuisse tumulo, in quo primum deposi
turn fuerat ejus cadaver. Zosimus lil. ut. pag. 753,
Εν τινι Ταρσοῦ προαστείῳ hmatum fuisse ait:
inscriptionem vero sepulcri paulo aliter recitat idem
Zosimus:
Ἰουλιανὸς μετὰ Τίγριν ἀγάῤῥον ἐνθάδε κεῖται,
Αμφότερον βασιλεύς τ' ἀγαθὸς κρατερός τ' αἰχμη-
[τής.
Tigride Julianus jacet hic post fata relicto,
Kez pariter bonus, et bellator acerrimus idem.
Quod vero attinet ad id quod scribit Zonaras in
Joviano, nimirum ab eodem Augusto ornatum
fuisse Juliani sepulcrum: 'Εξ 'Αντιοχείας τε εἰς
Ταρσόν γεγονώς, καὶ τὸ μνῆμα κοσμήσας τοῦ
Ἰουλιανοῦ, ἐπανῄει, consulendi sunt Ammianus lib.
xxv, Socrates lib. ut, cap. 22; Theodor. lib. v,
cap. 4; Philosterg. lib. vni, cap. 1; Sozom. lib.
iv, cap. 6. Caterum Juliani cadaver postmodum
col. 737–738page 31 of 31
PG 157:737Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου Ρωμαίου, ἐν ᾧ ἀπέχει και Ιοβιανός Ιστέον ὅτι ἐν τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Μάμαντος, πλη σίον τοῦ τείχους τῆς πόρτης της Ξυλοκέρκου, ἐν τῷ νάρθηκι τῆς ἐκκλησίας ἐξ ἀριστεροῦ μέρους ἵσταται λάρναξ ἀπὸ λίθου ἑκατονταλίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται Κωνσταντία ἡ τοῦ Μαυρικίου γυνὴ μετὰ τῶν τέκνων αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῇ καταφυγῇ τῆς αὐτῆς μονῆς πρὸς ἀνατολὰς ἐξ ἀριστερῶν ἵσταται λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπό κειται τὸ σῶμα Μαυρικίου σφαγέντος ἀπὸ Φωκά. Ιστέον ὅτι ἐν τῇ μονῇ τῆς ἁγίας Τριάδος τῆς ἐπου νομαζομένης τὰ Σταυρακίου, ἐν τῷ δεξιῷ μέρει τῆς ἐκκλησίας, ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου ίσταται λάρναξ Σταυρακίου βασιλέως καὶ Θεοφανοῦς τῆς γυναικὸς αὐτοῦ. Εἰ δὲ ἐν τῇ μονῇ τῶν Λιβαδίων τῆς κυρᾶ; Ευφροσύνης ἵσταται λάρναξ ἀπὸ λίθου Βιθυνοῦ, ἐν Ὕστερον δὲ ἀνεκομίσθη εἰς τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων, Απεκομίσθη δὲ αὖθις εἰς Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἐτέθη ἔνθα καὶ τοῦ Ἰβιανού ἐν λάρνακι πορφυρές κυλινδροειδεῖ μετὰ Ελένης τῆς θυγατρὸς τοῦ Κωνσταντίνου καὶ γυναικὸς αὐτοῦ. ἐν λάρνακι κυλινδροει Εὑρίσκον ται δὲ καὶ δυσσεβῶν βασιλέων τάφοι ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς ἁγίοις νποῖς, ὡς καὶ τοῦ Παραβάτου Ιουλιανοῦ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων καὶ πανευφήμων Αποστόλων. Εν ᾗ ἀπόκειται Ιοβιανός. Ιουλια Ο μέντοι νεκρὸς αὐτοῦ εἰς τὸ Βυζάντιον ἀνακομισθεὶς, ἐν τῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐτάφη ναῷ, ὅπου μετὰ ταῦτα συνετάφη αὐτῷ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Χαριτώ. Ἐν τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Μάμαντος. Τηνικαῦτα δὲ καὶ Πετρωνας αιδεσιμώτα της, προστάξει 'Ρωμανοῦ βασιλέως, ήγαγε λάρνακα ἔνζωδόν, καὶ ἕτερα δύο γλυφῆς ἀμοιροῦντα ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Μάμαντος μονῆς ἀνδρείας, τῆς πλησίον οὔσης τῆς Ξυλοκέρκου λεγομένης πόρτης· ἐν οἷς φασὶν ἐναποκεῖσθαι Μαυρίκιον σὺν τοῖς αὐτοῦ παι σίν· ὁ καὶ ἀπετέθη ἐν τῇ τοῦ βασιλέως μονῇ, ἤτοι εἰς τὸ Μυρέλαιον. Σταυρακίου βασιλέως. Καὶ τὴν γαμετὴν δὲ Σταυρακίου Θεοφανώ και ρεῖσαν τὴν κόμην, καὶ μέλαιναν ἐνδυσαμένην στολήν, χρήμασι πολλοῖς ἐδωρήσατο, καὶ οἶκον εἰς κατοικίαν αὐτῇ προσαπένειμεν, ὃν εἰς μοναζουσῶν ἐκείνη μετ τεποίησε καταγώγιον, ἔνθα καὶ ὁ Σταυράκιος τέθαπται, θανὼν ἐκ τῆς πληγῆς ἦν ὁ λόγος ἐδήλωσε, δύο μῆνας αὐταρχήσας μόνους ἐπὶ ἡμέρας ἐξ. Ητις μονὴ ἐξ ἐκείνου ἐκλήθη τοῦ Σταυρακίου ὠνομασμένη, βαρβαριζομένου δὲ τοῦ ὀνόματος παρὰ τοῦ συρφετώδους ὄχλου λέγεται τὰ Βρακά, παρά τινων δὲ τὴν ἀληθῆ κλῆσιν ἀγνοησάντων, μεταγόντων δὲ ταύτην δῆθεν πρὸς τὸ Ἑλληνικώτερον, ονομάζεται τὰ Ἑβραϊκά. Ἐν τῇ μονῇ τῶν Λιβαδίων. *Ος μέχρι νῦν ἀκέραιος νεκρὸν τελῶν ἐν τάφῳ, Ἐν Εὐφροσύνης τῇ μονῇ τὴν κλήσιν καλουμένῃ.
75%
DE SEPULCRIS IMPP. CP.
Ετέρα λάρναξ ἀπὸ λίθου Ρωμαίου, ἐν ᾧ ἀπέχει
και Ιοβιανός
Ιστέον ὅτι ἐν τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Μάμαντος, πλησίον τοῦ τείχους τῆς πόρτης της Ξυλοκέρκου, ἐν τῷ
νάρθηκι τῆς ἐκκλησίας ἐξ ἀριστεροῦ μέρους ἵσταται
λάρναξ ἀπὸ λίθου ἑκατονταλίθου, ἐν ᾗ ἀπόκειται
Κωνσταντία ἡ τοῦ Μαυρικίου γυνὴ μετὰ τῶν τέκνων
αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῇ καταφυγῇ τῆς αὐτῆς μονῆς πρὸς
ἀνατολὰς ἐξ ἀριστερῶν ἵσταται λάρναξ, ἐν ᾗ ἀπό
κειται τὸ σῶμα Μαυρικίου σφαγέντος ἀπὸ Φωκά.
Ιστέον ὅτι ἐν τῇ μονῇ τῆς ἁγίας Τριάδος τῆς ἐπου
νομαζομένης τὰ Σταυρακίου, ἐν τῷ δεξιῷ μέρει τῆς
ἐκκλησίας, ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ
Προδρόμου ίσταται λάρναξ Σταυρακίου βασιλέως
καὶ Θεοφανοῦς τῆς γυναικὸς αὐτοῦ.
Εἰ δὲ ἐν τῇ μονῇ τῶν Λιβαδίων τῆς κυρᾶ;
Ευφροσύνης ἵσταται λάρναξ ἀπὸ λίθου Βιθυνοῦ, ἐν
Altera urna ex lapide Romano, ubi reconditur
Jovianus.
Sciendum est, in monasterio S. Mamantis, proxime murum portæ Xylocerci, in narthece ecclesiæ
a sinistro latere urnam stare ex lapide tessellis lapideis distincto, in qua reconditur Constantia Mauricii uxor cum filiis suis. In loco autem abdito ejusdem monasterii ad orientem a sinistro latere stat
urna, in qua reconditur corpus Mauricii, qui a Phoca occisus est.
Sciendum est, in monasterio S. Trinitatis, quæ
cognominatur Stauracij, a dextro latere ecclesia,
in oratorio S. Joannis Præcursoris, stare urnam
Stauracii imperatoris et Theophanonis uxoris ejus.
Et in monasterio Libadiorum domina Euphrosynæ locatur urna ex lapide Bithyno, in qua jacet
Anselmi Bandurii notæ.
translatum fuisse Constantinopolim tradit et Zonaras superius citato loco: Ὕστερον δὲ ἀνεκομίσθη εἰς
τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων, Post in reginam urbium
translatum est. Sic et Chronicon ms. ab Adamo ad
Leonem Philosophum: Απεκομίσθη δὲ αὖθις εἰς
Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἐτέθη ἔνθα καὶ τοῦ Ἰβιανού
ἐν λάρνακι πορφυρές κυλινδροειδεῖ μετὰ Ελένης
τῆς θυγατρὸς τοῦ Κωνσταντίνου καὶ γυναικὸς αὐτοῦ.
Gregorius Nazianzenus orat. 1♥ Tarso Constantinopolim translatum fuisse, et ἐν λάρνακι κυλινδροει
Se conditum scribit. In templo autem sanctorum
Apostolorum kumatum fuisse tradit Joannes episcopus Citri in Responsis ad Cabasilam: Εὑρίσκονται δὲ καὶ δυσσεβῶν βασιλέων τάφοι ἐν τοῖς καθ'
ἡμᾶς ἁγίοις νποῖς, ὡς καὶ τοῦ Παραβάτου Ιουλιανοῦ
ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων καὶ πανευφήμων Αποστόλων.
Inveniuntur etiam impiorum imperatorum tumuli in
nostratibus sacris templis, ut Juliani Apostatæ in
templo sanctorum Apostolorum.
Εν ᾗ ἀπόκειται Ιοβιανός. Sic ex cod.
Colbertino. Perperam legitur in cod. Reg. Ιουλια
v. Joviani imperatoris cadaver in æde sanctorum
Apostolorum depositum fuit, ubi post uxor ejus
Charito sepulta est; auctor est Zonaras pag. 29.
Ο μέντοι νεκρὸς αὐτοῦ εἰς τὸ Βυζάντιον ἀνακομισθεὶς, ἐν τῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐτάφη ναῷ, ὅπου
μετὰ ταῦτα συνετάφη αὐτῷ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Χαριτώ.
Corpus ejus Byzantium perlatum in sanctorum Apostolorum æde sepultum est, ubi post uxor etiam ejus
Charito est sepulta. Vide Ammianum lib. XXIV,
pag. 332, Philostorg. lib. vult, cap. 8. Caeterum
Zonaræ tradenti Charitonem post Jovianum conju̸-
gem sepultam fuisse in æde sanctorum Apostolorum repugnat Cedrenus, qui Charitonem mortuam
scribit antequam Jovianus ad imperium evectus
esset.
Ἐν τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Μάμαντος. Georgius monachus in Vita Romans Lacapeni n. XIII,
narrat, istius Augusti ætate inventas fuisse in æde
sancti Mamantis tres urnas sepulcrales. in quibus
fama erat Mauricium imperatoren cum liberis tumulatum: Τηνικαῦτα δὲ καὶ Πετρωνας αιδεσιμώτα
της, προστάξει 'Ρωμανοῦ βασιλέως, ήγαγε λάρνακα
ἔνζωδόν, καὶ ἕτερα δύο γλυφῆς ἀμοιροῦντα ἐκ τῆς
τοῦ ἁγίου Μάμαντος μονῆς ἀνδρείας, τῆς πλησίον
οὔσης τῆς Ξυλοκέρκου λεγομένης πόρτης· ἐν οἷς
φασὶν ἐναποκεῖσθαι Μαυρίκιον σὺν τοῖς αὐτοῦ παι
σίν· ὁ καὶ ἀπετέθη ἐν τῇ τοῦ βασιλέως μονῇ, ἤτοι
εἰς τὸ Μυρέλαιον. Sub idem tempus Petronas vir
venerabilissimus, Romani imperatoris jussu urnam
unam figuris ac imaginibus sculptam, al'asque duas
nulla cælature arte sculptas, ex soneli Mamantis
virorum monasterio, quod est prope portam: quam
Xylocerci vocant, advexit; in quibus famu est condi -
tum fuisse Mauricium cum liberis: que et in Romani
monasterio (in Myrelæo scilicet) fuere depositæ.
Cæterum hic et in sequentibus agit scriptor noster
de iis sepulcris quæ erant extra ædem sanctorum
Apostolorum; nam post Mauricii tempora plures
imperatores tumulati fuere in variis monasteriis, ut videre est apud scriptores Byzantinos.
Σταυρακίου βασιλέως. Monasterium hoc
sancte Trinitatis Stauracii dictum ex quo ibi
Staurarius humatus fuit, Braca etiam appellatur,
ut scribit Zonaras, qui in eodem monasterio Stanracium imperatorem una cum conjuge Theophanone sepultura donatum fuisse tradit, cum prius vitam
monasticam in eodem monasterio ambo professi essent: Καὶ τὴν γαμετὴν δὲ Σταυρακίου Θεοφανώ και
ρεῖσαν τὴν κόμην, καὶ μέλαιναν ἐνδυσαμένην στολήν,
χρήμασι πολλοῖς ἐδωρήσατο, καὶ οἶκον εἰς κατοικίαν
αὐτῇ προσαπένειμεν, ὃν εἰς μοναζουσῶν ἐκείνη μετ
τεποίησε καταγώγιον, ἔνθα καὶ ὁ Σταυράκιος τέθαπται, θανὼν ἐκ τῆς πληγῆς ἦν ὁ λόγος ἐδήλωσε, δύο
μῆνας αὐταρχήσας μόνους ἐπὶ ἡμέρας ἐξ. Ητις
μονὴ ἐξ ἐκείνου ἐκλήθη τοῦ Σταυρακίου ὠνομασμέ
νη, βαρβαριζομένου δὲ τοῦ ὀνόματος παρὰ τοῦ συρφετώδους ὄχλου λέγεται τὰ Βρακά, παρά τινων δὲ
τὴν ἀληθῆ κλῆσιν ἀγνοησάντων, μεταγόντων δὲ
ταύτην δῆθεν πρὸς τὸ Ἑλληνικώτερον, ονομάζεται
τὰ Ἑβραϊκά. Theophanem Siauracii corrjugem, quae
tonsa coma nigram stolam indueral, magna pecunia
donavit, ædibus ei ad habitandum assignatis,quas illa
in monasterium convertit, quod a Stauracio ibi sepulto nomen est sortitum. Nam ex vulnere, quod
supra memoravimus, decessit, cum duos duntaxat
menses et sex dies imperusset. Id monasterium appellatione corrupta vulgo Braca dicitur, et a nonnul.
lis qui vocem ad Græcam formam detorquere conuntur, originis ejus ignari, Hebraica. Theophanes p‹g.
418 paulo diversa habet. Vide Anastasium pag.
176. Cæterum ex scriptore nostro docemur, hoc
monasterium, in quo Stauracius imperator una
cum conjuge Theophanone humatus fuit, sanctissimæ Trinitati sacrum fuisse.
Ἐν τῇ μονῇ τῶν Λιβαδίων. Hoc monaste
rium Euphrosynæ cognominatum fuit etiam Libatia. Notandum, in hoc ipso monasterio humatum
etiam fuisse Joannis Tzetz e patrem, ut idem scriptor testatur Chil. v. cap. xvII.
*Ος μέχρι νῦν ἀκέραιος νεκρὸν τελῶν ἐν τάφῳ,
Ἐν Εὐφροσύνης τῇ μονῇ τὴν κλήσιν καλουμένῃ.
Continue reading PG 157: Ducas →≣ entire volume