MARQUARDI FRENERI τοῖς περιέψεται, πέμπων αὐτοὺς ταῦτα ἀμαρτάνοντας, οἱ μὲν ἐπείθοντο, καὶ κρύφα τῶν Οὐενετῶν ὑποστρέφοντες, ἔμενον ἐν τοῖς οἰκείοις· οἱ δὲ δεινῶς κατεχόμενοι ἐν τῷ Ταινάρῳ ἔπεμπον, πεύσεσθαί τι ἀπὸ Παιόνων. Οἱ γὰρ οὐενετοὶ τούς τε Πελοποννη σίους καὶ τοὺς ἑτέρους παραμυθοῦντες, ὡς οἱ Παίονες ἐξέλθωσιν αὐτίκα ἀπὸ τοῦ Ἴστρου, καὶ αὐτοὶ ἀναδῆναι ἐς τὸν Ἑλλήσποντον. Απελαύνοντος μένο τοι τοῦ ἡγεμόνος τοῦ βασιλέως, αὐτῶν Οὐενετών τριήρεις ἀνῄεσαν ἐς Λήμνον, ἐποτρύνοντος τοῦ Κομνηνοῦ ἀνδρὸς ἄρίστου, καὶ αὐτοῦ ἐν τῇ Λήμνῳ τὴν ἀκρόπολιν κατακρατοῦντος, καὶ τὴν πάλαι που λίχνην τῆς Λήμνου ὑφ᾽ αὐτῷ ποιησαμένου. Ες λόγ γους δὲ ἐλθόντες οἱ τῆς Λήμνου προεστώτες, ὥστε ad sua sunt dilapsi. Quidam vero qui graviter obsi- εἰ μὴ τοῦτο πείσονται, καὶ αὐτὸς ἅμα της Οὐεναdebantur in Tanaro, miserunt nuntios, ut quid pararent Pannones audirent. Nam Veneti consolari haud cessabant Peloponnesiacos et alios, dicentes ubi primum Panuones ab Istro fuerint progressi, nos cum classe in Hellespontum revertemur. Re grus dux Machumetis cum abiisset, Venetorum triremres appulerunt in Lemnum: impulsu Comneni viri optimi, qui ibidem in Lemno arcem tenebat. Venientes autem Lemni primores urbis collocuti sunt inter se ut locum eum Venetis venderent. Cæterum Veneti prævenerunt eos, occupantes arcem, et virum hunc optimum miserunt 302 in Isthmum: quo consulente, navigarunt denuo in Lemnum. Et cuin ipse ab continente cum copiis proficisceretur, singuli deserentes oppida, in χρήμασιν ἐξωνήσασθαι τὸ χωρίον, ἔφθησαν οι quibus manserant, una inde solverunt navibus impositi. Occuparunt et urbem Cercedam, et demnisso inde magistratu, quem Zamplacones nominabant, eam præsidio imposito munivere: convehentesque frumentum et necessaria tum sibi tum Peloponnesiacis oppidis, ibant pergentes in Peloponnesum. Hæc quidem ea hieme in Peloponneso sunt gesta Οὐενετοί παραλαβόντες τὴν ἀκρόπολιν, καὶ τόν γε ἄνδρα τοῦτον ἀγαθὸν γενόμενον μετεπέμψαντο ες τὸν Ἰσθμόν. Τούτου δὴ οὖν ὑποτιθεμένου, ἀνέπλεύ σαν ἐς τὴν Λήμνον οἱ Οὐενετοί, καὶ αὐτός τε ἀπὸ τῆς ἠπείρου στρατῷ ἐπελάσας, ἀπήλαυνεν ἕκαστος τῆς πόλεως. Καὶ ὡς ἀνέπλευσαν, παρέλαβον πόλιν τὴν Κέρκηδαν. Καὶ τούς τε ἄρχοντας Τζαμπλάκο νας ἀφῆκαν, φρουράν τε ἐγκαταλιπόντες, καὶ ἐπισιτείσθαί σφίσι τε αὐτοῖς καὶ ταῖς ἐν τῇ Πελοποννήσῳ πόλεσι. Καὶ ᾤχοντο ἀπιόντες ἐπὶ Πελοπόννη σον. Ταῦτα μὲν τοῦ χειμῶνος τούτου ἐς τὴν Πελοπόννησον ἐγένετο. Conini Thiopia. Zamoplacon. ω αἱ τῶν, in uno &:: C.; in al. αἱ τῶν. Nolulæ marginales. An. 1462. MARQUARDI FREHERI IN LAONICI CHALCOCONDYLÆ DESCRIPTIONEM GERMANIÆ COMMENTARIUS (Script. Ber. Germ. Vide supra col. 75 sqq.) Locus hiece Laonici Atheniensis ut ad honorem defraudaremus: in qua quidquid veri est, necesse Germanæ gentis insigniter pertinet, ita tot et tam insignibus mendis nou tam a librariis (quorum quidem culpæ trium codicum Palatinorum mss. collatione inederi, quantum licuit, annisi sumus), quam ipso scriptore, homine non solum in Germania nostra hospite, sed plane ignota loquente, quæ sola auditione nescio unde accepisset, oppletus est, ut multum dubitarem, an eum licet anxie quæsitum et descriptum in hanc collectionein › admittere, nedum in ee schollis explicando aliquid operæ ponere vellem. Sed utut ipse tanti non videretur, tanti quidem visa est patria Germania, quam neque ista hominis exotici commendatione est a vulgatissima fama rerum plusquam notoriarum (ut vulgi loquuntur) et toto orbe compertarum fuisse profectum. Quo in genere scholia scribenti nou difficile fuisset plura etiam congerere, uisi modum tenere præclarius putassemus. Cæterum alicubi etiam in his salebris pedem hæsisse nihil mirum, orbatis præsertim ductore illo, qui sulus inde expedire poterat: Leunclavio, inquam, nestro, horum scriptorum peritissimo; quique adou totum istum Laouicum sua manu, dum hic versaretur, diligenti cura descripserat. Quanto (heu!)· redimerem, vel horulam unam super hoc loco-cum co sermones contulisse! Sed ad rem.

NOTÆ. nostru: Col. 75. Exprojovvdov. Jam vel hoc miror gramma ascribere placet, interprete Stuckin recte scriptum, cum apud alios Græcos nomina nostra miris modis lancinata video: 'Aµápiyos, Δολοῖκος, Ρομπέρτος, Σφενδοσθλάδος· in quibus vix recognoscas nostrum Henricum, Lodovicum, Rupertum, Wenceslaur. Col. 75 D. Πυρηνίου όρους, ὅθεν καὶ ο Ταρτη odę pśwr. Ex Pyrenæo sane, Celticæ regionis monte, Tartesum defluere auctor est Aristoteles 11 Meteor., a quo Tartesum oppidum nomen traxisse, scribit Stephanus De urbibus. Est id oppidum Hispania non procul Gadibus ad frotum Herculeum, teste Plinio lib. 111, cap. 1; Strab. lib. un; Livio lib. vIII, dec. 3. Sed quid buic cum Germania? Quid Laonico in mentem venit, ut Germaniam usque ad Pyrenæos montes extendcret, quos certum est discriminare Galliam ab Hispania, ita ut Alpes Italiam a Germania? Sine ambagibus, Rhenum voluit dicere patrem fluviorum Germaniæ, quem et pro ipsa Germania ponere solebat antiquitas: cujus propemodum nullus scripter, qui Germaniæ res attigerit, non meminit: cujus hic quoque nullam meutionem fieri mirum esset, ubi tamen fit adsitarum urbium, Coloniæ, Argentinæ. Sed cur pro hoc dumen illud liberum? Quid mirum in bomine Græco, qui totius llesperiæ unum tantum montem Pyrenæum, unum Aumen Tartesum putavit? Nimirum et Nonnus auctor non paulo eruditior, Rhenum nostrum liberum vocat, duobus Saxa Pyrenæi, et depressæ vallibus Alpes, Que Rheni fontes haud procul aspicitis. Sed hoc emplastrum neque Aristoteli erodotoque obduci potest, propter v Celtici, neque etiam Laonico nostro, ob Tartesi mentionem, de quo nunquam gustavit hæc Germania. Sed fatendum quod res est: nimirum in omni no - mine Germanico mirifice cæcutit, hallucinatur, impingit, labitur Græcia. Ut cum Stephanus Byzantius Francos populos facit kaliæ, auctorem dicu adducens Parthenium; cum Arrianus non procut ab Ionio Germanorum sedes designat: quos aliosque lapsus notavit Irenicus lib. ix Exeges. German., cap. 3 et 4. Col. 77 A. 'H årw Fɛpparia. Alia divisio pri mæ et secundæ Germaniæ in veteri Notitia imperii: item in distributione metropoleon. Sed juvat hujus locum insignem, quatenus Germaniam concernit, apponere ex veteri cod. S. Galli: Prima provincia Germania habet civitates numero 2. Metropolis civitas Agrippina, id est Colonia, civitas Tungris. Secunda provincia Germania habet civitates numero 8. Metropolis civitas, Mogonciacus, civitas Argentoratensis, id est Stratburg. Civitas Nemnetis, id est Spira. Civitas Wangtonum, id est Wormatia. Civitas Virzburgensis. Givitas Constantia. Castrum Rubilocus quod Eichstete dicitur. Civitas Augusta VindelicoruTHE Dionysiacorum locis, pag. 397 et 747, quem lo- c id est Annesfurch. Provincia Bajouriorum, id est cum atigi in Originıb. Palatin. cap. 3. Dicet quis: At Rhenus non se infundit Oceano occidentali (ut bic de Tarteso dicitur), sed Germanico. Ita quidem, si per occidentalem intelligas Atlanticum: sed tamen nihil prohibet, quominus etiam Germanicus dicatur occidentalis respoctu Thraciæ aut vicinarum regionum, ubi egisse videtur Chalcocondylas, quantumvis nonnihil ad aquilonens declinet. Imo vero, si rem exacte consideremus, mare Germanicum pars et sinus est Oceani occidentalis, Germaniæ, Britanniæ et Daniæ littoribus clausus. Sed regeret alius, Quid Rheno cum Pyrenæis montibus, a quibus tota Galliarum longitudine distat? Respondeo: Quid Istro cum Pyrenæo Celtico, unde eum oriri non tantum Aristoteles scribit loco prædicto, sed etiam Herodotus in Euterpe? cum tamen utriusque fluvii origo sit in Alpibus Rhæticis: quod etiam e Græcis Strabo bene noverat, et Dionysius Alexandrinus, interprete Prisciano: Incipiunt Alpes: quibus exit gurgite vasto Oceani rumpens gluctulis littora Ruenus. Munc prope c.usuryit fons Istri flumine longo. Neque nescimus, esse etiam Pyrenæos Germaniæ, et summam partem Alpium, qua niponte Tridentum iter est, montem Pyrenæum dici, vulgo etiamnum der Brenner. De quo cum plura adhotel Ortelius iu Thesauro, Bassi tantum epί. Noricus Ripensis super Danubium, sive Noricus mediterranea kabet civitates numero 6. Metropolis civitas Junano, id est Salzburg. Civitas Regino.Civitas Potavia. Civitas Frigisiensis. Civitas Nova. Civitas Sabionensis. Provincia Sequanorum habet civitates numero 7. Metropolis civitas Vezontio. Civitas Equestris, id est Aventicus. Civitas Basiliensis. Civitas Vindouensis. Civitas Argentariensio. Civitas Ebritunensis. Civitas Rauracensis. Ibid. Nepi Aaorlar. Sic legit îns. unus: alius vero Πυριδατείαν, tertius denique Πυριδατίαν, unde monstrum regionis interpres fecit Pyridastiam. Sed si superior de Tarteso expositio valet, legendum videtur Περὶ Δανίαν vel Δακίαν: notum est enim superiori ævo Daciam vulgo dictam et scriptam (licet male) quæ hodie Dania. Ut sit sensus, Germaniam inferiorem (cujus tamen pou superioris factam mentionem expresse hic nou meminit) Oceanum attingere qui ex sinistra quidem parte (nam et hoc emendandum est) Gallias, ex dextra vero Daniam alluat: et objectas quasi medio in Oceano Britannicas babere insulas. Es confirmat quod paulo post longitudinem Germaniæ a Galliarum linibus ad Daniam usque protendit. Ibid. Βράγαν τοὺς πολεμίους. Sic quidem omnes miss. Palatini. Interpretem apparet legione Βράγαν τῶν Βοίμων vel οξμων. Sensus erit, iter

NOTÆ. nostru: Col. 75. Exprojovvdov. Jam vel hoc miror gramma ascribere placet, interprete Stuckin recte scriptum, cum apud alios Græcos nomina nostra miris modis lancinata video: 'Aµápiyos, Δολοῖκος, Ρομπέρτος, Σφενδοσθλάδος· in quibus vix recognoscas nostrum Henricum, Lodovicum, Rupertum, Wenceslaur. Col. 75 D. Πυρηνίου όρους, ὅθεν καὶ ο Ταρτη odę pśwr. Ex Pyrenæo sane, Celticæ regionis monte, Tartesum defluere auctor est Aristoteles 11 Meteor., a quo Tartesum oppidum nomen traxisse, scribit Stephanus De urbibus. Est id oppidum Hispania non procul Gadibus ad frotum Herculeum, teste Plinio lib. 111, cap. 1; Strab. lib. un; Livio lib. vIII, dec. 3. Sed quid buic cum Germania? Quid Laonico in mentem venit, ut Germaniam usque ad Pyrenæos montes extendcret, quos certum est discriminare Galliam ab Hispania, ita ut Alpes Italiam a Germania? Sine ambagibus, Rhenum voluit dicere patrem fluviorum Germaniæ, quem et pro ipsa Germania ponere solebat antiquitas: cujus propemodum nullus scripter, qui Germaniæ res attigerit, non meminit: cujus hic quoque nullam meutionem fieri mirum esset, ubi tamen fit adsitarum urbium, Coloniæ, Argentinæ. Sed cur pro hoc dumen illud liberum? Quid mirum in bomine Græco, qui totius llesperiæ unum tantum montem Pyrenæum, unum Aumen Tartesum putavit? Nimirum et Nonnus auctor non paulo eruditior, Rhenum nostrum liberum vocat, duobus Saxa Pyrenæi, et depressæ vallibus Alpes, Que Rheni fontes haud procul aspicitis. Sed hoc emplastrum neque Aristoteli erodotoque obduci potest, propter v Celtici, neque etiam Laonico nostro, ob Tartesi mentionem, de quo nunquam gustavit hæc Germania. Sed fatendum quod res est: nimirum in omni no - mine Germanico mirifice cæcutit, hallucinatur, impingit, labitur Græcia. Ut cum Stephanus Byzantius Francos populos facit kaliæ, auctorem dicu adducens Parthenium; cum Arrianus non procut ab Ionio Germanorum sedes designat: quos aliosque lapsus notavit Irenicus lib. ix Exeges. German., cap. 3 et 4. Col. 77 A. 'H årw Fɛpparia. Alia divisio pri mæ et secundæ Germaniæ in veteri Notitia imperii: item in distributione metropoleon. Sed juvat hujus locum insignem, quatenus Germaniam concernit, apponere ex veteri cod. S. Galli: Prima provincia Germania habet civitates numero 2. Metropolis civitas Agrippina, id est Colonia, civitas Tungris. Secunda provincia Germania habet civitates numero 8. Metropolis civitas, Mogonciacus, civitas Argentoratensis, id est Stratburg. Civitas Nemnetis, id est Spira. Civitas Wangtonum, id est Wormatia. Civitas Virzburgensis. Givitas Constantia. Castrum Rubilocus quod Eichstete dicitur. Civitas Augusta VindelicoruTHE Dionysiacorum locis, pag. 397 et 747, quem lo- c id est Annesfurch. Provincia Bajouriorum, id est cum atigi in Originıb. Palatin. cap. 3. Dicet quis: At Rhenus non se infundit Oceano occidentali (ut bic de Tarteso dicitur), sed Germanico. Ita quidem, si per occidentalem intelligas Atlanticum: sed tamen nihil prohibet, quominus etiam Germanicus dicatur occidentalis respoctu Thraciæ aut vicinarum regionum, ubi egisse videtur Chalcocondylas, quantumvis nonnihil ad aquilonens declinet. Imo vero, si rem exacte consideremus, mare Germanicum pars et sinus est Oceani occidentalis, Germaniæ, Britanniæ et Daniæ littoribus clausus. Sed regeret alius, Quid Rheno cum Pyrenæis montibus, a quibus tota Galliarum longitudine distat? Respondeo: Quid Istro cum Pyrenæo Celtico, unde eum oriri non tantum Aristoteles scribit loco prædicto, sed etiam Herodotus in Euterpe? cum tamen utriusque fluvii origo sit in Alpibus Rhæticis: quod etiam e Græcis Strabo bene noverat, et Dionysius Alexandrinus, interprete Prisciano: Incipiunt Alpes: quibus exit gurgite vasto Oceani rumpens gluctulis littora Ruenus. Munc prope c.usuryit fons Istri flumine longo. Neque nescimus, esse etiam Pyrenæos Germaniæ, et summam partem Alpium, qua niponte Tridentum iter est, montem Pyrenæum dici, vulgo etiamnum der Brenner. De quo cum plura adhotel Ortelius iu Thesauro, Bassi tantum epί. Noricus Ripensis super Danubium, sive Noricus mediterranea kabet civitates numero 6. Metropolis civitas Junano, id est Salzburg. Civitas Regino.Civitas Potavia. Civitas Frigisiensis. Civitas Nova. Civitas Sabionensis. Provincia Sequanorum habet civitates numero 7. Metropolis civitas Vezontio. Civitas Equestris, id est Aventicus. Civitas Basiliensis. Civitas Vindouensis. Civitas Argentariensio. Civitas Ebritunensis. Civitas Rauracensis. Ibid. Nepi Aaorlar. Sic legit îns. unus: alius vero Πυριδατείαν, tertius denique Πυριδατίαν, unde monstrum regionis interpres fecit Pyridastiam. Sed si superior de Tarteso expositio valet, legendum videtur Περὶ Δανίαν vel Δακίαν: notum est enim superiori ævo Daciam vulgo dictam et scriptam (licet male) quæ hodie Dania. Ut sit sensus, Germaniam inferiorem (cujus tamen pou superioris factam mentionem expresse hic nou meminit) Oceanum attingere qui ex sinistra quidem parte (nam et hoc emendandum est) Gallias, ex dextra vero Daniam alluat: et objectas quasi medio in Oceano Britannicas babere insulas. Es confirmat quod paulo post longitudinem Germaniæ a Galliarum linibus ad Daniam usque protendit. Ibid. Βράγαν τοὺς πολεμίους. Sic quidem omnes miss. Palatini. Interpretem apparet legione Βράγαν τῶν Βοίμων vel οξμων. Sensus erit, iter

catur) civitatum hodie caput. Eadem sedes episcopalis olim fuit, et Ecclesia Hamburgensis antiquitus metropolis omnium Aquilonarium: de quo Crantzius in Metropoli. Quod autem Laonicus iis civitatibus quæ &pxtepia habeant, Noribergam etiam accenset, fallitur: nam episcopum proprium nunquam habuit, dioecesi Bambergensi inclusa, ut Sylvius scribit in Europa capite 39. conia inferiori et procul spectantibus ejus urbis longinquis celebris: fœderis lansatici (quod voaspecius, quæ majestas! quod decus ab extra visentibus, quis intus nitor platearuin, quæ domoruin munditiæ! Quid S. Sebaldi templo magnificentius, quid splèndidius D. Laurentii delubro? Quid arce regia vel superbius vel munitius? quid fossa, quid mænibus illustrius? Quot ibi civium ædes invenias regibus dignas! Cuperent tam egregii Soolorum reges quam mediocres Nurimbergæ cives habitare. Idem in Europa cap. 39, postquam disceptavit, Franconie an Bavariæ sit accensenda: Ipsi Norimbernenses nec Bajoarii, nec Francones videri volunt, sed tertium quoddam separatum genus. Urbs ea not'ilis magnificis operibus publicis ac privatis ornata est: amne Regnitio interlabente, in agro sterili et arenoso condita: atque ob eam rem industrioso populo. Omnes enim aut opifices sunt, aut negotiatores. Hinc mutta illis divitiæ, et magnum in Germania women. Aptissima imperatorum sedes, libera urbs, et in medio ferme Germaniæ sita. Sed latius eam describit Joannes Cochlæus Noricus, in Descriptione German., c. 4, etc. Conradus Celtes Protacius, Helinsque Eobanus llessus, poetæ, singularibus. libellis, hic versu, ille prosa, celebrandam sibi sumprerunt. Sed Julii Cæsaris Scaligeri, divini hominis, aureos de ea versus omittere hoc loco non possum, dignos quos vel describendo ediscam. In Urbibus, lemmate Nuremberga: Diva mihi extremi da munera sacra laboris, Non tamen extremo conspicienda loco. Sed velut abducto veneramur in ordine cœlum, Hic ubi naturæ fine quievit opus. Non potes æthereis deducere sedibus astra, Invenies tibi quæ Norica terra dabit. Hunc sibi corruptas terras Astræa relinquens Fatali statuit sede tenere locum. Quis putet horrifico socialas Marte Camanas? Sacra tamen duplex tempora laurus obit. Martis habe et Phobi felicia tempora laute: Sanctaque sit valido ſœdere juncta fides. Omnibus ex istis ne tu, ne dempseris unum, Addere quin potius omnia magna, tuum est. Quod autem Noric urbis Ισοδίαιτον εὐνομίαν Łaonicus et reipublicæ formam Sylvius commendant, suffragantem ex recentioribus scriptoribus habent Bodinum De republica libro 11, cap. 6, ubi magistratuum et officiorum ordines (quam liquido, non dicam) exponit: et Stephanum Pighium, elegantissimum scriptorem, in Hercule Prodicio, pag. 146, magna maguæ urbis decora digno calamo exsequentem: qui uterque eruditorum manibus teruntur. Neque plures illustrando soli faces adhibere animus est, aut locus. Col. 77 B. 'Aµrépyor. Amberga metropolis est Palatinatus superioris in Bavaria, elegans et ampla c.vitas: sed nullo tamen modo cum Noriberga (quam codices tres Palatini hoc loco constanter Ni6ɛpyov scribunt) aut Argentina conferenda: neque par illis, neque sccunda. Melius itaque cum mwrprete Hamburgum intellexerimus, quæ civitas est divitiis splendida, populo potens, et commerciis Col. 77 Β. Αμφὶ τὰς διακοσίας. Ut minimam quidem. Certe prope centenas, saltem imperiales, enumerat Matricula (quæ vocatur) imperii. De quibus ita Eneas in Germania: Civitates etiam quas vocant liberas, quod imperatori solum subjiciuntur, cujus jugum instar est libertatis. Nec profecto usquam gentium tanta libertas est, quanta fruun!ur hujuscemodi civitates. Nam populi quos Itali vocant liberos, hi potissime serviunt, sive Venetias species. sive Florentiam, aut Senas: in quibus cives præter paucos qui reliquos ducunt, loco mancipiorum habentur: cum nec rebus suis uti ut libet, vel fari audeant quæ velint, et gravissimis opprimantur pecuniarum. exactionibus. Apud Germanos omnia læta sunt, omnia jucunda: nemo suis privatur bonis: salva cuique sua hæreditas est. Nulli nisi nocenti magistratus no cent: nec apud illas factiones, sicut apud Italas urbes grassantur. Sunt autem supra centum civitates har libertate ſruentes: nam et in Rheno, et in Danubio multæ sunt: et mari proximæ, quas appellant Stagnales: quamplurimæ et in mediterraneis; aliæ quæ simul fœderatæ injurias principum propriis armis propulsant. Sed quid de centum urbibus dicimus? cuin centum pagos integros Suevia sive Alemania olim habuerit, Cæsare et Tacito testibus. De quibus scripsimus in Origin. Palatin., cap. 5. ibid. Ες τυραννίδας τρεῖς, Mira Germania divisio, quam non credo alibi, apud quemquam scriptorem reperiri; et alioquin etiamsi non inepta, certe obscura, ipsis Germanis vix intelligenda aut divinanda. Quæ enim ista Etzilia? Aquileia enim, et Augusta Acilia, quas Clauserus interpres in margine notavit, urbes sunt, non præfecturæ aut principatus: sed et hujus nomen dudum exolevit. Si quid conjectare hoc loco licet (ubi autem magis impune licebit?) pro 'EtSideiŋg substituere gestiam Ελβετίης vel Ελονετίης. Helvetiorum certe geus ab omni ævo, illa etiam tempestate, robore et virtute inter Germanos facile prima. Ibid. 'Aovorplaç. Hujus metropolin Viennam jam supra tetigit Laonicus: et ipsa Austria tum florens, plures jam Augustos orbi Ebristiano tulerat, et tum rerum potientem Sigismundum, lbid. Βλένης τῆς ἄνω Γερμανίας γενομένης. Quæ ista Blena? Blennus ipse auctor moster, et si quis ei ſidem habet. Et Bavariam quidem (quam Clauserus in margine notat) libenter hine exsculperem si satis esset primam et ultimam

catur) civitatum hodie caput. Eadem sedes episcopalis olim fuit, et Ecclesia Hamburgensis antiquitus metropolis omnium Aquilonarium: de quo Crantzius in Metropoli. Quod autem Laonicus iis civitatibus quæ &pxtepia habeant, Noribergam etiam accenset, fallitur: nam episcopum proprium nunquam habuit, dioecesi Bambergensi inclusa, ut Sylvius scribit in Europa capite 39. conia inferiori et procul spectantibus ejus urbis longinquis celebris: fœderis lansatici (quod voaspecius, quæ majestas! quod decus ab extra visentibus, quis intus nitor platearuin, quæ domoruin munditiæ! Quid S. Sebaldi templo magnificentius, quid splèndidius D. Laurentii delubro? Quid arce regia vel superbius vel munitius? quid fossa, quid mænibus illustrius? Quot ibi civium ædes invenias regibus dignas! Cuperent tam egregii Soolorum reges quam mediocres Nurimbergæ cives habitare. Idem in Europa cap. 39, postquam disceptavit, Franconie an Bavariæ sit accensenda: Ipsi Norimbernenses nec Bajoarii, nec Francones videri volunt, sed tertium quoddam separatum genus. Urbs ea not'ilis magnificis operibus publicis ac privatis ornata est: amne Regnitio interlabente, in agro sterili et arenoso condita: atque ob eam rem industrioso populo. Omnes enim aut opifices sunt, aut negotiatores. Hinc mutta illis divitiæ, et magnum in Germania women. Aptissima imperatorum sedes, libera urbs, et in medio ferme Germaniæ sita. Sed latius eam describit Joannes Cochlæus Noricus, in Descriptione German., c. 4, etc. Conradus Celtes Protacius, Helinsque Eobanus llessus, poetæ, singularibus. libellis, hic versu, ille prosa, celebrandam sibi sumprerunt. Sed Julii Cæsaris Scaligeri, divini hominis, aureos de ea versus omittere hoc loco non possum, dignos quos vel describendo ediscam. In Urbibus, lemmate Nuremberga: Diva mihi extremi da munera sacra laboris, Non tamen extremo conspicienda loco. Sed velut abducto veneramur in ordine cœlum, Hic ubi naturæ fine quievit opus. Non potes æthereis deducere sedibus astra, Invenies tibi quæ Norica terra dabit. Hunc sibi corruptas terras Astræa relinquens Fatali statuit sede tenere locum. Quis putet horrifico socialas Marte Camanas? Sacra tamen duplex tempora laurus obit. Martis habe et Phobi felicia tempora laute: Sanctaque sit valido ſœdere juncta fides. Omnibus ex istis ne tu, ne dempseris unum, Addere quin potius omnia magna, tuum est. Quod autem Noric urbis Ισοδίαιτον εὐνομίαν Łaonicus et reipublicæ formam Sylvius commendant, suffragantem ex recentioribus scriptoribus habent Bodinum De republica libro 11, cap. 6, ubi magistratuum et officiorum ordines (quam liquido, non dicam) exponit: et Stephanum Pighium, elegantissimum scriptorem, in Hercule Prodicio, pag. 146, magna maguæ urbis decora digno calamo exsequentem: qui uterque eruditorum manibus teruntur. Neque plures illustrando soli faces adhibere animus est, aut locus. Col. 77 B. 'Aµrépyor. Amberga metropolis est Palatinatus superioris in Bavaria, elegans et ampla c.vitas: sed nullo tamen modo cum Noriberga (quam codices tres Palatini hoc loco constanter Ni6ɛpyov scribunt) aut Argentina conferenda: neque par illis, neque sccunda. Melius itaque cum mwrprete Hamburgum intellexerimus, quæ civitas est divitiis splendida, populo potens, et commerciis Col. 77 Β. Αμφὶ τὰς διακοσίας. Ut minimam quidem. Certe prope centenas, saltem imperiales, enumerat Matricula (quæ vocatur) imperii. De quibus ita Eneas in Germania: Civitates etiam quas vocant liberas, quod imperatori solum subjiciuntur, cujus jugum instar est libertatis. Nec profecto usquam gentium tanta libertas est, quanta fruun!ur hujuscemodi civitates. Nam populi quos Itali vocant liberos, hi potissime serviunt, sive Venetias species. sive Florentiam, aut Senas: in quibus cives præter paucos qui reliquos ducunt, loco mancipiorum habentur: cum nec rebus suis uti ut libet, vel fari audeant quæ velint, et gravissimis opprimantur pecuniarum. exactionibus. Apud Germanos omnia læta sunt, omnia jucunda: nemo suis privatur bonis: salva cuique sua hæreditas est. Nulli nisi nocenti magistratus no cent: nec apud illas factiones, sicut apud Italas urbes grassantur. Sunt autem supra centum civitates har libertate ſruentes: nam et in Rheno, et in Danubio multæ sunt: et mari proximæ, quas appellant Stagnales: quamplurimæ et in mediterraneis; aliæ quæ simul fœderatæ injurias principum propriis armis propulsant. Sed quid de centum urbibus dicimus? cuin centum pagos integros Suevia sive Alemania olim habuerit, Cæsare et Tacito testibus. De quibus scripsimus in Origin. Palatin., cap. 5. ibid. Ες τυραννίδας τρεῖς, Mira Germania divisio, quam non credo alibi, apud quemquam scriptorem reperiri; et alioquin etiamsi non inepta, certe obscura, ipsis Germanis vix intelligenda aut divinanda. Quæ enim ista Etzilia? Aquileia enim, et Augusta Acilia, quas Clauserus interpres in margine notavit, urbes sunt, non præfecturæ aut principatus: sed et hujus nomen dudum exolevit. Si quid conjectare hoc loco licet (ubi autem magis impune licebit?) pro 'EtSideiŋg substituere gestiam Ελβετίης vel Ελονετίης. Helvetiorum certe geus ab omni ævo, illa etiam tempestate, robore et virtute inter Germanos facile prima. Ibid. 'Aovorplaç. Hujus metropolin Viennam jam supra tetigit Laonicus: et ipsa Austria tum florens, plures jam Augustos orbi Ebristiano tulerat, et tum rerum potientem Sigismundum, lbid. Βλένης τῆς ἄνω Γερμανίας γενομένης. Quæ ista Blena? Blennus ipse auctor moster, et si quis ei ſidem habet. Et Bavariam quidem (quam Clauserus in margine notat) libenter hine exsculperem si satis esset primam et ultimam

NOTE. que persæpe requirunt, et eorum opera longissime mittuntur. Extollitque Albertum Durerum, pictorem incomparabilem, Joannem Neuschelium, tubarum exsculptorem pariter et inflatorem, Petrum Fischerum, fusorem et calatorem metallorum, Erhardum Ertslaub et Hele horologia fabricantes; sed omittere non possum elegantem locum nobilissimi poetæ Galli, Gulielmi Sallustii Bartasii lib. v Hebdomadis; omnibus publicis actibus et tabularuin monumentis quoque ac Galli,extremique mirantur Hispani, eosconscribendis nostri Cæsares per aliquot sæcula religiose conservarunt: etleges tandem Romanas a Justiniano compositas in scholas et tribunalia induxerunt: ceu utrumque certissimum veteris illius Romanitatis signum, et stantis adhuc imperii ɔrgumentum. Sigismundi certe tempore, quo ista Laonicus scripsit, Germania miris modis exculta nibilo Italiæ cedebat, coupepóμevoç (nt ipse loquitur) τὰ ἄλλα 'Ρωμαίοις. Addlo et Græcis ipsis, testanle jam tum Agathia: "Εχουσι δὲ καὶ ἄρχοντας ἐν ταῖς πόλεσι, καὶ ἱερεῖς, καὶ τὰς ἑορτὰς ὁμοίως ἡμῖν ἐπιτελοῦσι. Καὶ ὡς ἐν βαρβάρω γένει ἔμοιγε δοκοῦσι σφόδρα εἶναι κόσμιοί τε καὶ ἀστειότατοι. Οὐδέν τε ἔχειν τὸ διαλλάττον ἢ μόνον τὸ Βαρβαρι κὰν τῆς στολῆς, καὶ τὸ τῆς φωνῆς ἰδιάζον. "Αγα μαι γὰρ αὐτοὺς εἰς τὰ μάλιστα ἔγωγε, τῶν τε ἄλο λων ὧν ἔχουσιν ἀγαθῶν, καὶ τῆς ἐς ἀλλήλους δια καιοσύνης τε καὶ ὁμονοίας. Que diray-je de l'aigle Dont un docte Alemant honora nostre siècle? Aigle qui deslogeant de la maistresse main Alla loin au devant d'un empereur germain: Et l'ayant rencontré soudain d'une aisle accorte Se tournant, le suivit jusqu'au seuil de la porte Du fort Norembergeois: que les piliers dorés, Les tapissés chemins, les arcs élabourés, Les foudroyans canons, ni la jeunesse isnelle Ni le chenu sénat u'konoraient lant comme elle. Cujus miraculi Petrus etiam Ramus in præfatione libri 11 Mathematic. meminit, idque Joanni de Monte Regio attribuit. Col. 77 D. Пosµırà Epya: Quid Romani arietes machinæque omnes potiorcetica, aut etiam Græcorum ille ignis marinus (qui Chelandriæ apud Zonaram et Nicetam vocatur), ad Germanorum fulminea tormenta illa pyrio pulvere displosa, murorum turriumque pesten certissimam? De quibus Æneas Sylvius in Germania, cap. 67: Rideaut necesse est reliquas armorum officinas, qui publica Teutonicorum armamentaria viderit. Tot iti majores balistæ, tot catapultæ, tot arietes, tot insolita magnitudinis ænea tormenta visuntur, quæ vocant Bombardas: quorum et ipsi Teutones repertores habentur. Huttenus in eleganti Idyllio De non degemeri Germania: Col. 77 D. Moroµazla. Velleins Paterculus lib. 11, mbi de Quintilio a Germanis cæso, narrat eos simulate egisse gratias, quod lites ipsorum Romana justitia finiret, feritasque sua novitate incognitæ disciplinæ milesceret, et solita armis discerni (inquit) jure terminarentur. Idipsum apparet in veteri lege Alemanorum, tit. 44, § 1: Liceat illi alii cui crimen imposuit, cum spada se idoneure contra illum alium. Et tit. 56, § 1: Sequatur eum sacramento cum nominatis v., aut cum spada trate pugna duorum: si potest acquirere aut per sacra. mentum aut per pugnam, illa pecunia post moriem mulieris retro nunquam revertatur. Præsertim vero tit. 84, Quando parati sunt ad pugnam, tunc ponunt ipsam terram in medio, et tangant ipsam cum spathis suis, cum quibus pugnare debent: et testiScentur Deum creatorem, ut cujus sit justitia, ipsius sit et pugna el victoria. Donec hoc probationis et purgationis genus per duellum, tam frequens in Longobardicis, Francicis, Saxonicis legibus, per canones sublatum fuit; ita et per constitutiones principum ludus gladiatorius. Quod cum dudum ante Laonici nostri ævum factum fuerit, existimo eum hoc loco potius de exercitatione illa loqui, quo Germana pubes festivis diebus, per varia armaturæ genera, bastas, gæsa, enses retusos, pugiunculus ligneos, publico spectaculo inservious (Reque eo semper innoxio) decertat. In qua velus illud propemodum recognoscas Taciti in Germasa: Exercitatio artem parut, ars decorem. Non in quæstum (amien el mercedom: quamvis audacis lasciviæ pretium est voluptas spectantium. bill. Δεξιώτατον ἐς τε μηχανάς. 1n machinis omnigenis, automatis, graphide, cælatura, ingenio et felicitate Germania cæteras nationes præcellit, et in ea cæteras urbes Noriberga, industrinso populo fœta (ut supra ex Ænea Sylvio relatum) et ingeniorum parens. Artificum in eo ingenia, ait Cochlæus, nedum Germani, sed Itali Nam quæ sidereas vocalis machina turres Dejicit, ac solidas impulsu concutit arces Meniaque ac spissos aggesto pondere muros Equal agris, aternitque domos, et destruit urbes; Prodiit a nobis. flæc eleganti voce τηλεβόλους οι τηλεβολίσκους nominat, qua etiam Lascaris utitur: eorumque inventionem Germanis tribuit Laonicus, quod et pluribus repetit lib. v, fol 379. Plura de bombardis Polydor. Vergilius lib. 11, cap. 11, et lib. 111, c. 18; Gubert. Costanus in Polyhistore cap. 95; Wimpheling, in Epitome German., cap. 64, et Munster. Cosmograph. lib. 11. Ibid. Ες πάσας τὰς τέχνας εὐδοκιμεῖ. Alio mutata a veteri illa rudique Germania: facile ut appareat (quod Tullius iv Tuscul. de suis hominibus ait) nostros omuia consequi potuisse, simul ut velle cœpissent. De omnium solertissimo et utilissimo invento typographiæ Laonicus mentionem facere non potuit, quod post ejus Jemum ætatem sub Friderici III imperio natum est, ut adnotavit Wimpheling. in Epit. German. cap. 65, et Polydor. lib. 11, c. 7. Hadrian. Junius in Batavia.

NOTE. que persæpe requirunt, et eorum opera longissime mittuntur. Extollitque Albertum Durerum, pictorem incomparabilem, Joannem Neuschelium, tubarum exsculptorem pariter et inflatorem, Petrum Fischerum, fusorem et calatorem metallorum, Erhardum Ertslaub et Hele horologia fabricantes; sed omittere non possum elegantem locum nobilissimi poetæ Galli, Gulielmi Sallustii Bartasii lib. v Hebdomadis; omnibus publicis actibus et tabularuin monumentis quoque ac Galli,extremique mirantur Hispani, eosconscribendis nostri Cæsares per aliquot sæcula religiose conservarunt: etleges tandem Romanas a Justiniano compositas in scholas et tribunalia induxerunt: ceu utrumque certissimum veteris illius Romanitatis signum, et stantis adhuc imperii ɔrgumentum. Sigismundi certe tempore, quo ista Laonicus scripsit, Germania miris modis exculta nibilo Italiæ cedebat, coupepóμevoç (nt ipse loquitur) τὰ ἄλλα 'Ρωμαίοις. Addlo et Græcis ipsis, testanle jam tum Agathia: "Εχουσι δὲ καὶ ἄρχοντας ἐν ταῖς πόλεσι, καὶ ἱερεῖς, καὶ τὰς ἑορτὰς ὁμοίως ἡμῖν ἐπιτελοῦσι. Καὶ ὡς ἐν βαρβάρω γένει ἔμοιγε δοκοῦσι σφόδρα εἶναι κόσμιοί τε καὶ ἀστειότατοι. Οὐδέν τε ἔχειν τὸ διαλλάττον ἢ μόνον τὸ Βαρβαρι κὰν τῆς στολῆς, καὶ τὸ τῆς φωνῆς ἰδιάζον. "Αγα μαι γὰρ αὐτοὺς εἰς τὰ μάλιστα ἔγωγε, τῶν τε ἄλο λων ὧν ἔχουσιν ἀγαθῶν, καὶ τῆς ἐς ἀλλήλους δια καιοσύνης τε καὶ ὁμονοίας. Que diray-je de l'aigle Dont un docte Alemant honora nostre siècle? Aigle qui deslogeant de la maistresse main Alla loin au devant d'un empereur germain: Et l'ayant rencontré soudain d'une aisle accorte Se tournant, le suivit jusqu'au seuil de la porte Du fort Norembergeois: que les piliers dorés, Les tapissés chemins, les arcs élabourés, Les foudroyans canons, ni la jeunesse isnelle Ni le chenu sénat u'konoraient lant comme elle. Cujus miraculi Petrus etiam Ramus in præfatione libri 11 Mathematic. meminit, idque Joanni de Monte Regio attribuit. Col. 77 D. Пosµırà Epya: Quid Romani arietes machinæque omnes potiorcetica, aut etiam Græcorum ille ignis marinus (qui Chelandriæ apud Zonaram et Nicetam vocatur), ad Germanorum fulminea tormenta illa pyrio pulvere displosa, murorum turriumque pesten certissimam? De quibus Æneas Sylvius in Germania, cap. 67: Rideaut necesse est reliquas armorum officinas, qui publica Teutonicorum armamentaria viderit. Tot iti majores balistæ, tot catapultæ, tot arietes, tot insolita magnitudinis ænea tormenta visuntur, quæ vocant Bombardas: quorum et ipsi Teutones repertores habentur. Huttenus in eleganti Idyllio De non degemeri Germania: Col. 77 D. Moroµazla. Velleins Paterculus lib. 11, mbi de Quintilio a Germanis cæso, narrat eos simulate egisse gratias, quod lites ipsorum Romana justitia finiret, feritasque sua novitate incognitæ disciplinæ milesceret, et solita armis discerni (inquit) jure terminarentur. Idipsum apparet in veteri lege Alemanorum, tit. 44, § 1: Liceat illi alii cui crimen imposuit, cum spada se idoneure contra illum alium. Et tit. 56, § 1: Sequatur eum sacramento cum nominatis v., aut cum spada trate pugna duorum: si potest acquirere aut per sacra. mentum aut per pugnam, illa pecunia post moriem mulieris retro nunquam revertatur. Præsertim vero tit. 84, Quando parati sunt ad pugnam, tunc ponunt ipsam terram in medio, et tangant ipsam cum spathis suis, cum quibus pugnare debent: et testiScentur Deum creatorem, ut cujus sit justitia, ipsius sit et pugna el victoria. Donec hoc probationis et purgationis genus per duellum, tam frequens in Longobardicis, Francicis, Saxonicis legibus, per canones sublatum fuit; ita et per constitutiones principum ludus gladiatorius. Quod cum dudum ante Laonici nostri ævum factum fuerit, existimo eum hoc loco potius de exercitatione illa loqui, quo Germana pubes festivis diebus, per varia armaturæ genera, bastas, gæsa, enses retusos, pugiunculus ligneos, publico spectaculo inservious (Reque eo semper innoxio) decertat. In qua velus illud propemodum recognoscas Taciti in Germasa: Exercitatio artem parut, ars decorem. Non in quæstum (amien el mercedom: quamvis audacis lasciviæ pretium est voluptas spectantium. bill. Δεξιώτατον ἐς τε μηχανάς. 1n machinis omnigenis, automatis, graphide, cælatura, ingenio et felicitate Germania cæteras nationes præcellit, et in ea cæteras urbes Noriberga, industrinso populo fœta (ut supra ex Ænea Sylvio relatum) et ingeniorum parens. Artificum in eo ingenia, ait Cochlæus, nedum Germani, sed Itali Nam quæ sidereas vocalis machina turres Dejicit, ac solidas impulsu concutit arces Meniaque ac spissos aggesto pondere muros Equal agris, aternitque domos, et destruit urbes; Prodiit a nobis. flæc eleganti voce τηλεβόλους οι τηλεβολίσκους nominat, qua etiam Lascaris utitur: eorumque inventionem Germanis tribuit Laonicus, quod et pluribus repetit lib. v, fol 379. Plura de bombardis Polydor. Vergilius lib. 11, cap. 11, et lib. 111, c. 18; Gubert. Costanus in Polyhistore cap. 95; Wimpheling, in Epitome German., cap. 64, et Munster. Cosmograph. lib. 11. Ibid. Ες πάσας τὰς τέχνας εὐδοκιμεῖ. Alio mutata a veteri illa rudique Germania: facile ut appareat (quod Tullius iv Tuscul. de suis hominibus ait) nostros omuia consequi potuisse, simul ut velle cœpissent. De omnium solertissimo et utilissimo invento typographiæ Laonicus mentionem facere non potuit, quod post ejus Jemum ætatem sub Friderici III imperio natum est, ut adnotavit Wimpheling. in Epit. German. cap. 65, et Polydor. lib. 11, c. 7. Hadrian. Junius in Batavia.

F69 habeat: sed ut solum quantum sub Tatio populus Romanus arabat; cove minus Romanum foret?) certe porrecta Germaniæ ut spatio terræ nulli unquam regioni cesserunt, ita nec hodie viribus, armis, artibus aut ingeniis cuiquam habitati orbis provinciæ vel hilum concedant: et Occidentis imperium, si cum Germanica sede principis cætera socia regna, quæ ceu coloniæ ex illa gentium officina prodierunt, et alterutrius linguæ Teutonica meræ aut Latinæ corruptæ consortio nobiscum tenentur, codemque jure Romano nobiscum communiter utuntur, conjungantur; quantum tandem Græciæ toti imperioque Eoo, etiam ubi illud integerrimum et florentissimum fuit, concedet? Sive autem utriusque vires et potentiam conferamus, an Francorum illis regibus potentissimis, Carolo præsertim tot populorum victori et dominatori fortissimo et sapientissimo, ullus Græcorum par esse potuisset? Quoties Germanici cum per tanta terræ pelagique intervalla bello sacro Saracenos in Asia petere et terram illam (quam vocant) sanctam Græcorum ignavia dudum amissam magna ex parte recuperare potuerunt, vel in transitu Byzantinis regibus terrori et formidini fuerunt? Nonne vero illorum principatus sub Alexio Angelo Germanis tributarius factus, et vectigal inde 'Alaµavizóv voratum Græcis hominibus indictum? ad quod conficiendum nee quidem priorum imperatorum thesauris nec selum Henrico imperatori ita obgannientem: 'D; el maniam, quam olim solam desiderabat, jam solam κυρίων κύριος καθεστήκει καὶ βασιλεὺς ἀναδέδεκται βασιλέων, όπως μοναρχίαν περιβαλεῖται, καὶ κύ ριος ἐσεῖται τῶν κύκλῳ δυναστειῶν τοὺς Ἀντωνία νους καὶ Αὐγούστους τῷ διανοητικῷ φανταζομένος, καὶ πρὸς τῶν ἐκείνων ἀρχὴν ἐκτείνων τὴν ἔφεσιν, καὶ μικροῦ φθεγγόμενος κατ' Αλέξανδρον, τὰ τῇδε καὶ τὰ τῇδε πάντα ἐμά. Is est Nicelas Choniates. Quid quod Frederico imperatori transitum exercitui suo petenti (quod Godefridus noster Coloniensis adnotavit sub anno 1187) Byzantinus per responsales suos demandavit, se post Deum esse dominum dominantium. Quod si regnum Romanorum dare vellet in manus ejus, et ab eo loco homini recipere, conductuin ei daret per terras suas el mercatum sufficiens. Quasi non nostri potius a veteri Roma, quam a nova sua Constantina (quam nec ipsam absque Gothorum ope structam surrexisse, Jornandes in Geticis auctor est) nomen principatus sui et Antoninorum Augustorumque successionem deducerent? et si vel Roma relicta, quod etiam antiqui principes non raro fecerunt, Mediolanum, Treverim, Lutetiam Romæ præferentes, alibi habitare præoptassent, atque adeo Romam alteri habitandam ultro cessissent, ut quondam Zeno imperator Theo:lorico Gotho; non potius aula et comitatus Cæsaris, et ubi curiam celebrat, ut nostri scriptores loquuntur, denique ubi Cæsar est, Roma haberi debuisset. Ita enim satis visum est, ut Germania postquam inde ab urbis auspiciis ejus inimica et pulcris parcitum fuit. Cum Henricus Friderici aula, non minus quam Carthago, Romanamı virtutem perpetuis bellis exercuisset, et quam avide a Romanis expetita, Germanici titulum præ aliis a terra triumphata magis quam victa affectantibus, tam insuperabilis semper restitisset, limitemque victoriarum quem excedere non magis quam Parthicum Persicumque posset, ad Rheni et Danubii fluenta eis præfixisset: tandem versa vice ipsa ultro Romaniam immissis procellæ more immensis populorum millibus aggrederetur: neque tantum omnes ad occidentem provincias Romanis extorqueret, quibus ceu inductis ex se colonis in hodiernum diem sub diversis nominibus Francorum, Langobardorum, Gothorum, Anglorum, Burgundorum, Nortmannorum dominatur, ut jam tota Europa nil aliud quam magna quædam Germania videatur; sed vero Italiam ipsam et urbem dominam imperii sedem, vi et armis non semel occupaTet; tandemque titulo et dignitate imperii legitime potiretur. Ita ut imperium Romanum, quod Germamos capere non potuit, illorum virtute captum; et qui hostes olim Romanis, nunc victores; quod olim Barbaricum Romanis, ut ipsi præseferebant, despicatui, re autem vera formidini fuit, id nunc artibus et moribus cultissimum sedes et arx imperii actum sit. Quod si etiam ditionis utriusque amplitudinem inspicere libeat, quamvis ea ad hanc quæstionem non pertinet (quid enim? si vel ad cas angustias imperium redigatur, non dicam ut GerBarbarossæ filius, fæcialibus ad illum missis, Romanas provincias omnes ab Epidamno usque ad Thessalonicam repetens, et Germanis in Palæstina militantibus auxilia navalia mitti jubens, ni imperata facerent, bellum præsens denuntiaret: quod Choniates prolixe describit. Quid quod non multis post annis ipsum imperium ejusque regiæ sedes Constantinopolis a Germanis Balduino Flandro duce occupatum; Græcis interea Nicæam et Trapezuntem in angustias coactis; et plus qunquaginta annis ab illius posteritate possessum fuit. Non addam, illos imperiis suis, et Nicæno, et Trapezuatino, et Bizantino tandem a Turcis citius exutos, funditusque excisos et deletos: contra quos Germana virtus hactenus invicta non tantum patriam tutam præstiterit, sed et cœteris Hesperiæ provinciis contra immanissimæ gentis eluvionem velut in muri aggerique vicem fuerit; quod totum illud non ab humanarum virium ostentatione, sed sola divina ope pendere agnoscamus. Cum autem imperia et regna, si non justa, nil nisi magna sint latrocinia; in promptu fuerit dijudicare, uter horum legitimi principis nomen melius tueretur: illene qui plerumque nulla justa neque successione neque electione, sed aliquando magicis sortibus, aliisque malis artibus affectata tyrannide, vero principe (si velfrater sit) aut sica venenove perempto, aut (ut mitius) elucificato vel castrato, aut (ut mitissime) tonso et in monasterium detruso imperium male arripit, pejus gerit pessime et simili exitu rursus amittit: vel