CANON IX. lis quoque qui tanquam ex somno ipsi ad cer tamen parturiens, et trahere differens, prosiliunt, ● sibi autem pugnæ maritimæ, et multæ fluxuum inundationis tentationem attrahunt, vel potius fratribus peccatorum carbonem accendunt, ipsis quoque communicandum est, ut qui in nomine Christi ad id veniant: etsi verba ejus non ani madvertant, qui docet orare ne ingrediamur in tentationem a et eum rursus in oratione Patri dicere, Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo b, Forte autem etiam ignorant patrem familias et Dominum nostrum, sæpe ab iis qui illi insidiari volebant, secessisse, et quod quando que etiam libere apud eos non incedebat, et quod etiam quando passionis tempus appropinquavit, non se ipsum tradidit, sed exspectavit donec ad eum venirent cum gladiis et fustibus. Dicit ergo ‹ eis: Tanquam ad latronem exiistis cum gladiis et fustibus ad me comprehendendum c.. Qui etiam ‹ tradiderunt ipsum, inquit, Pilato ª. Ad ejus quo que similitudinem iis accidit, qui ejus scopum sibi proponentes incedunt, divinorum ejus ver borum recordati, quibus nos confirmans, de per secutionibus dicit: Attendite vobis ipsis: tra dent enim vos in concilia, et in suis synagogis flagellabunt *. Tradent autem, dixit, non, vos ipsos tradetis: et ad principes et reges ducemini propter nomen meum f, non, vos ipsos ducetis. Nam nos quoque vult a loco in locum transilire, dum sunt qui nos persequuntur propter nomen ‹ ejus. Sicut rursus eum dicentem audimus: Et ‹ quando vos ab hac civitate persecuti fuerint, fugite in aliam 6. Non vult enim nos ad diaboli slipatores satellitesque confugere, ne ipsis quoque multifariæ mortis causa simus, ut qui ipsos, et asperiores esse cogamus, et opera mortifera per agere: sed exspectare, et nobis cavere, vigila reque et orare, ne intremus in tentationem b. Stephanus primus, ejus vestigiis insistens, mar ⚫tyrium passus, Hierosolymis ab iniquis correptus, et in concilium ductus, lapidibus obrutus, in no4 mine Christi glorificatus est, rogans, et dicens Domine, ne statuas illis hoc peccatum i. lla Jacobus secundus ab Herode comprehensus, gladio t capite truncatus est. lla Petrus apostolorum pri mus, sape comprehensus, et custodia traditus, ignominiaque affectus, postremo Romæ crucifi ‹ xus est. Similiter et inclytus Paulus, sæpe tra ditus, et ad mortem usque in periculum adduIta ctus, multa mala perpessus, et in multis persecuΚΑΝΩΝ ■ Matth. xxvi, 41. b Math. vi, 13. c Matth. xxvi, 55. d Matth. xxv11, 2. • Matth. x, 17. ↑ ibid. 18. * Matth. x, 23. b Matth. xxVI, 47. 1 Act. vii, 59. deest. 96 deest. deest In ms. cod. bombycino amplissi- canones 9, 10, 12, 13, 14, hic legitur mi senatoris Bernardi Nani, fol. 208, ubi exstant ut in textu Matth. x, 23.

* • tionibus aflictionibusque gloriatus, in eadem ‹ urbe ipse quoque gladio capite multatus est; qui c in quiluis gloriatus est, ipse in iis vitam finiit; ‹ et quod Damasci in sporta noctu per murum de ‹ missus est, et eſſugit ejus manus qui eum cona batur opprimere. Erat enim eis in primis propo situm evangelizare, et verbum Dei docere: in quibus fratres confirmantes ut manerent in fide •, hoc quoque dicebant, quod per multas afflictio ‹ nes ɔportet in regnum Dei ingredi. Quærebant enim c non quod sibi erat utile, sed quod multis, ut ser ‹ varentur, et multa ipsis liceret ad hæc facientia dicere, ut verbo Dei convenienter facerent Nisi, ut dicit Apostolus, nos tempus narrantes de ficeret b. › Bats. Qui e somno modo exsurgunt, et maxime si crudo profundoque somno premebantur, non habent constantem rationem, sed perturbatam et instabilem talibus assimilat sacrosanctus hic martyr eos qui non ordinate, sed temerarie et inconsiderate se in certamen intrudunt; parturiens, et trahere differens, pro eo quod nondum in apertum erupit, sed meditatur et differt, seu cunctatur decertantes trahere, qui sibimet tentationem alliciunt, sive in se ipsos tentationem trahunt. Maxime autem, et aliis fidelibus peccatorum carbones accendunt, a tyrannis scilicet punitiones. Sed etsi eos qui sic faciunt, repreliendit; jubet tamen fideles eis nihilo secius communicare, quia propter Christum certamen subierunt, quamvis illius doctrinam ignorarunt: qui docet petere ne tentemur, et quod ne se ipsum quidem tradidit, sed traditus est; et non esse ad tortores confugiendum, ne pluribus se cædibus contaminandi ipsis causæ sint; ut qui eos incitent ad sumenda de piis supplicia. Infert autem et diversa sacræ Scripturæ exempla a Act. xiv, 21. b Hebr.x1, 32. add. canon. ZONAR. Qui a somno recentes exsurgunt, præsertim si graviore somno opprimebantur, ratione haudquaquam sedata, sed perturbata inconstantique utuntur. Ejusmodi hominibus sanctus hic martyr similes eos asserit qui in certamen proruunt, hoc est, non ordinate sed audaci ac temerario impetu se ipsos intrudunt in certamen; parturiens, ac trahere differens, pro eo quod nondum in apertum erupit, sed meditatur, et difert sive cunctatur decertantes trahere: qui quidem tentationem accersunt, hoc est, ad se ipsos tentationem pelliciunt, quin potius aliis fidelibus accendunt carbones pecVARIÆ LECTIONES. Id. codex Nan., pro id. cod., Paulo post omissa prepositione. Mox ut in textu Act. xiv, 21.

c et ignominiam habebunt: sicut ille qui fundamen To (f. Luc. xiv, 29, 30. ‹ tum posuit, et non potuit perficere: Incipient enim, inquit, omnes qui praetergredientur, eum il4 ludere, dicentes: Hic homo posuit fundamentum, et ‹ non potuit perficere ª. › BALS. De iis qui sua sponte ad martyrii cerla men confugiunt, locutus Pater, nunc de clericis quoque qui sunt ejusmodi loquitur: et dicit quod si clericus ad certamen sua sponte profugit, deinde cum non posset ferretormenta, excidit, et cum rursus ad se rediisset, lapsum suum revocavit, et se coram tyrannis Christianum confessus est; is non amplius sacra ministeria obibit, eo quod gregem Dom mini reliquerit; et eo quod cum sua quidem sponte confugerit, et tormenta sufferre non potuerit, sibi ipsi labem attulit. Ut autem populi doctrinam negligerent, et suam utilitatem præferrent, nec apostoli fecerunt. Magnus enim Paulus, postquam multa tormenta subiisset, intelligens multo esse melius vitam relinquere, maluit vivere et torqueri propter salutem et doctrinam populi. Sensu ergo omnino carent, qui petunt sacrum ninisterium, a quo sua sponte exciderunt. Quomodo enim petunt quod reliquerunt, cum possint in hac tempestate, persecutionis scilicet, fratribus esse utiles? Si itaque non cecidissent, inquit, ejus quod præter rationem fecissent, eis daretur venia, spontaneæ scilicet fuga, vel in fratribus docendis et confirmandis socordiæ. Sin autem propter suam insolentiam et arrogantiam lapsi sunt (tale enim est se temere tormentis objicere audere, nec posse tolerare, et propterea de cis triumphus actus est), non possunt amplius sacra ministeria obire. Quamobrem magis curent quomodo confessionem in humilitate peragant, cessantes a vana gloria sacrum ministerium petendi: sufficit enim eis cum fidelibus communio, quæ fit propler duo, diligenti cautione rectoque consilio. Si enim dixerimus nos eos non habere pro communicanti, bus, et eos molestia afficiemus tanquain sententiam ferentes, eos, vi, seu mulctalos, hinc dissolvi, seu mori; et alios quoque qui fortasse lapsi sunt, et volunt ad quod bonum est redire, remissos ad hoc et negligentes efficiemus, causantes se fidelibus non esse communicaturos, etiamsi post lapsum fidem confessi fuerint: qui si non convertantur, plus probri et ignominiæ quam omnes susceperint, quemadmodum et qui fecit fundamentum, domum autem non perfecit. Ei enim sunt similes, qui ad tormenta quidem propter Christum confugerunt, et veluti pulchro jacto fundamento, id quod honestum est, perficere propter lapsum non potuerunt. Nota ergo, quod ne confessio quidem propter Christum restituit eum, qui semel a clero abalienatus est propter lapsuni. PATROL. GR. XVIII.

num est non perfecerint: nunc hujus et reliquorum confirmationem inducit, dicens: Qui enim in persecutionis fervore, seu vehementia stantes, et videntes sanctorum martyria, et quomodo cœlestes coronas divino zelo accipere contendant, se ipsos dabant martyrio cum multa libertate, et maxime quia videbant quosdam subtractos, hoc est eductos et deceptos a diabolo, et lapsos seu negantes pietatem: quamobrem interius accensi seu corde inflammati, ut qui audirent se per hoc debellasse ac vicisse superbum adversarium diabolum, studuerunt subire martyrium, ne glorietur diabolus et sibi prudens esse videatur, ut qui calliditate sua et malitia cos vicerit qui sua sponte ad martyrium confugerunt: etiam si eum latuit se magis vinci ab athletis, qui tormenta fortiter perpessi sunt. Fidelibus ergo orantibus æquum est pro ipsis supplicio affectis et punitis, annuere, sive in hoc concurrere, quod etiam visum est, et aliquo modo nihil lædit, una cum parentibus vel aliis necessitudine conjunctis, pro iis qui testimonium dederunt martyriumque subierunt, sed lapsi sunt diaboli arte et insidiis, dolere et tristitia affici. Scimus enim quod multi bonitatem et misericordiam Dei consecuti sunt per aliorum orationes. Ideoque et ipsis dari a Deo peccatorum remissionem postulabimus, et aliis qui lapsi sunt, et postea errorem revocaverunt et pietatem confessi sunt, communicabimus, memores eorum quæ ante lapsum propter Deum sustinuerunt certaminum, et etiam bonæ eorum postea penitentiæ, et quod se ipsos testati sunt esse a civitate alienos propter peccatum: et non solum ipsis communicabimus, sed et pro eorum reconciliatione orabiinus, cum aliis quæ decct, seu cum bonis operibus quæ debent ab ipsis fieri, jejunio scilicet, eleemosyna et poenitentia; per quæ, qui pro nobis est advocatus, Patrem nobis propitium benevolumque elicit. Deinde et sacra Scriptura sententia usus est. Ea vero est ex prima catholica epistola sancti apostoli et evangelistæ Joannis. mentum tectum quoque fabricaverint, seu quod bo p ZONAR. Hujus canonis sententia ejusmodi est. Qui in fervore, inquit, persecutionis, hoc est in summo illius discrimine vehementissimaque dimicatione constituti, ac martyria sanctorum intuentes, et quam vehementer ad accipiendas coelestes coronas festinarent, divina æmulatione se ipsos martyrio tradidere, mulla cum libertate in certamen desilientes, sanctorum qui patiebantur imitatione, seque promptos ad fidem testimonio confirmandanı obtulere, tum ob id maxime quia multos cernerent qui subtrahebantur, hoc est traducebantur, decipiebantur, pietatem negabant, ferventes, hoc est, flammato corde, infestum ipsis adversarium debellare studuerunt, ne veluti piorum victor gloriare tur; quamvis eum latuerit, vinci se potius, cum multi ad mortem usque pro fide constantiam præ

se tulerint. Festinarunt ergo, inquit, ut id agerent, superati autem vi tormentorum ob imbecillitatem carnis, partim in custodiis male accepti, partim vero in judiciis penis affecti, nee ferentes suppli cia. Opera pretium est igitur cum iis qui ipsorum causa lugent, condolescere. Lugent porro, inquit, parentum alii, alii fratrum, alii liberorum lapsum. Gum iis igitur qui lapsos lugent, simul lugere neminem lædit, nec cum iis una precari et dolere qui pro ipsis rogant, cum aliis nempe rationi consentaneis; cum eo scilicet, ut qui lapsi sunt, alia quoque præstent, quæ congruunt pœnitentiæ: sunt hæc porro jejunia et lacryma, aliæque aflictationes, mulctarum observationes: tum si facultas sup. petat, pecuniarum in pauperes erogatio; quas ob res qui pro nobis advocatus est factus, Patrem nobis propitium reddet. Adhibet mox petitam quoque ex sacris litteris sententiam, quæ est ex prima Epistola sancti apostoli et evangelistæ Joannis. CANON XII. ⚫lis enim qui pecuniam dederunt, ut ipsi omni ex parte ab omni malitia imperturbati essent, crimen intendi non potest. Damnum enim et ja ‹cturam pecuniarum sustinuerunt, ne ipsi animæ detrimento afficerentur, vel ipsam etiam perde ‹ rent, quod alii propter turpe lucrum non fece runt: quamvis Dominus dicat a: Quid enim ho ‹ minem juvabit, si universum mundum lucratus fuerit, animæ autem detrimento fuerit affectus, ‹ vel eam etiam perdiderit? Et rursus b: Non po ‹ testis Deo servire et mammonæ: in illis enim ap paruerunt qui Deo servirent, exosis, conculcatis, contemptisque pecuniis, et in eo compleverunt quod scriptum est: Prelium redemptionis ani ‹ mæ hominis, propriæ divitiæ. Nam et in Actibus quoque apostolorum legimus, eos qui pro Paulo ‹ et Sila Thessalonicæ ad magistratus trahebantur, cum multis pecuniis fuisse dimissos. Postquam enim ipsos propter nomen multum onerassent, et multitudinem magistratusque perturbassent, ab Jasone, inquit, et reliquis salisdatione ac ‹ cepta, eos dimiserunt. Fratres autem noctu protinus Paulum et Silam miserunt in Berræamª¸› Prov. XIII, 8. d Act. xvii, 9, 10. BALS. Postquam Sanctus de iis qui sua sponte ad martyrium confugiunt, perfecisset, dicit eos non es. se reprehendendos, qui se ipsos datis pecuniis a 1ormentorum afflictione liberarunt. Maluerunt enim suarum pecuniarum, quam suæ animæ jacturam facere. Deinde hoc ipsum confirmat et affert diversa × Matth. xv1, 26. ɓ Matth. vɩ, 24. add. om. Ms. Nan., ld. cod., Desunt autem ibid. st. add. sequentia, Et paulo post, omisso kal.

Scriptura exempla er Actibus apostolorum de beato Paulo apostolo et aliis. * Act. xix, 26-30. b Gen. xix, 17. ZONAR. Qui vero, inquit, pecuniam erogarunt, eoque effugio pietatem conservarunt, non sunt reprehendendi, nec ob eam rem illos quisnam accuset. Maluerunt namque pecunias, quam ipsorum animas perdere, ostenderuntque se Deo servire velle, non mammonæ, hoc est divitiis. Profert autem et Scripturæ verba, tum ex Actis apostolorum, beati Pauli et aliorum exempla. Quod vero dicitur, imperturbatos fuisse ab omni improbitate, sic ace cipiendum est, aut imperturbatos fuisse, quod ad pietatis abnegationem attinet quæ universam superat improbitatem, vel vexationes lormenLorum nominavit. CANON XIII. Unde nec eos qui omnia reliquerunt propter salutem animæ et secesserunt, licet accusare ‹ tanquam aliis propter ipsos detentis. Nam et Ephesi pro Paulo Gajum et Aristarchum in thea tro comprehenderunt, una cum Paulo peregri nantes ª, qui volebat ad populum adire: quoniam propter ipsum qui persuaserat, et multam turbam ad Dei cultum traduxerat, seditio facta fuerat. Non sciverunt eum, inquit, discipuli. Quin etiam nonnulli ex Asiarchis qui ei erant amici, mise runt ad eum et suaserunt, ne se theatro daret. Si ‹ qui autem cum jis contendere perrexerint, qui animum sincerum ei adhibent, qui dicit»: Dili genter serva animam tuam, et ne retro aspexeris. ‹ Petrus quoque apostolorum princeps eis in men tem revocetur, qui jam in custodiam erat con ‹ jectus, et traditus quatuor quaternionibus militum ‹ ad eum servandum ©: qui cum noctu fugisset, et ex Judæorum manu servatus esset, jussu angeli Domini: Facto, inquit, die erat non parvus tu ‹ multus inter milites, quidnam factum esset Petro. ‹ Herodes autem cum eum quæsivisset, et non inve nisset, interrogatos custodes jussit sufocari a, pro pter quos' nulla culpa in Petrum confertur: lice bat enim eis illo viso quod factum fuerat effugere; sicut et omnes infantes qui erant in Bethle ‹ hem • et in omnibus ejus finibus, si scivissent ‹ corum parentes quod erat futurum: qui a cru ‹ deli homicida Herode sublati sunt, ut unus qui ab ‹ eo quærebatur infans periret, qui et ipse jussu ‹ angeli Dei effugit, qui celeriter jam cœperat spo lia accipere, et acriter præpascere, secundum e Act. XII, d ibid. 18, 19. e Matth. 11, 13 — 16. add. om. deest. add. om. Id. cod. ms., Recte. Sic enim legendum suadet mox subsequens Huic geminus locus exstat infra sub finem canonis 14. Deest prepositio in eodem ms. Ubi paulo post legitur, ut habetur in Act. d. mis, Textus Αct. x,

appellationem nominis, quemadmodum scriptum est a: Voca nomen ejus, celeriter spolia, velociter depopulare, eo quod priusquam infans sciat vocare ‹ patrem el matrem, capiet potestatem Damasci et spolia Samaria, coram rege Assyriorum. Magi ergo ut jam spoliati et prædationibus infestati infantem humiliter et suppliciter adorant, the sauros suos aperientes, et ei offerentes maxime opportuna et magnifica dona, aurum et thus et myrrham b, ut regi et Deo et homini: unde ad ♥ regem Assyrium non amplius reverti voluerunt, a Providentia vetiti. Divinitus enim admoniti, in quit, in somnio ne reverterentur ad Herodem, per ‹ aliam viaṁ regressi sunt in regionem suam. Unde cum vidisset sanguinolentus Herodes se a magis illusum, valde fuit commotus. Es mittens, inquit, ‹ interfecit omnes infantes qui erant in Bethlehem et ‹ in omni ejus confinio, a bimatu et infra, juxta ‹ tempus quod a Magis diligenter didicerat c. Cum quibus, et alium prius natum infantem, cum in ⚫terfecturus quæsivisset et non invenisset, patrem ejus Zachariam interfecit inter templum et alta ‹ re, cum effugisset filius cum matre Elisabeth. Unde nec ullo modo reprehenduntur. › BALs. Si qui autem, inquit, relictis suis facultatibus secesserunt, ne detenti in periculum vocentur, ut qui forte non possint ad finem usque in confessione persistere, propter tortorum sævitiam, non culpabuntur, etiamsi alii detenti sunt propter ipsos. Et adducit in exemplum ejus rei gratia, Gajum et Aristarchum, qui pro Paulo detenti fuerunt milites qui Petrum servabant: infantes qui ab Herode interfecti sunt propter Christum: el venerabilis sanctique Præcursoris patrem Zacha. riam. ZONAR. Si qui autem, inquit, suas reliquerunt possessiones ac sccesserunt, ne detenti periclitarentur, quia forte ob tortorum sævitiam in confessione ad finem usque persistere haud possint, etiamsi ipsorum causa alii detenti ac pœnis affecti fuerint, minime sunt accusandi. Rursumque excmplum ex apostolicis Actis adducit, dicens Ephesi quoque pro Paulo comprehensos fuisse Gajum et Aristarchum; nec tamen ob id accusatum Pau. lum: neque Petrum ab angelo e custodia eductum, cum is quidem effugit periculum; qui vero illum custodiebant milites, ob illum supplicio affecti sunt. Mox aliud quoque exemplum ex Evangelio adhibet, corum qui ab Herode interfecti sunt puerorum; Isa. viii, 3, 4. b Matth. 11, 11-13. c ibid. 10. 4 om. ¿p'... Ms., sub finem canonis. Reliqua intermedia desunt in codice. Neque sane Balsamon et Zonaras ea legisse videntur. Ms.,

quam ob rem, inquit, haud accusatus est Dominus. 1 Tim. v1, 11, 12. Cumque fugisset Elisabeth cum Joanne, ipsumque servasset, interfectus est Zacharias, a quo ellagitabatur puer, neque id Joanni crimini est datum. CANON XIV. ‹ Si qui autem vim multam et necessitatem passi sunt, quique et in ore ferrum et vincula accepe runt, et propter bonam fidei affectionem, suas ‹ quoque manus uri fortiter pertulerunt, ad pro ⚫ fanum sacrificium eis invitis adductas. Quemad ‹ modum igitur mihi scripserunt ex custodia bea ‹ tissimi martyres de iis qui sunt in Libya, et alii etiam in sacris comministri; ii simul testi£canti ‹ bus reliquis quoque fratribus, possunt esse in sacro ministerio inter confessores collocati, ut ‹ et qui in multis tormentis fortificati fuerint, non amplius potuerint, vel loqui, vel dicere, vel mo ‹ veri, ut resisterent iis qui vim frustra affere bant. Neque enim eorum improbitati assensi sunt. ‹ Quemadmodum ergo a comminiștris rursus au «divi, annumerabuntur inter confessores; et qui ‹ cunque secundum Timotheum vitam instituit, < parens ei quoque qui dicit: Persequere justi tiam, pietatem, fidem, dilectionem, tolerantiam, lenitalem: certa pulchrum certamen fidei: appre hende vitam cœlestem in quam vocatus es; et con ‹ fessus coram multis testibus confessionem.» BALS. Eos qui vi tyrannica viși sunt ex idolothytis carnes comedere, vel ex Græcis libationibus vinum bibere (forte enim iis in terram dejectis, et in eorum ora hamis seu ferramentis injectis, ut semper aperta essent, tyranni in eorum fauces vinum infundebant, et carnes injiciebant, vel etiam in eorum manibus carbonibus cum thure impositis sacrillcare cogebant): si essent quidem clerici, in suo quoque rursus gradu esse decernit canon, ut qui collocati sint cum confessoribus. Laici autem repulentur ut martyres, quod ii hæc sua voluntate non fecerint, nec actioni omnino assensi sint quemadmodum inter confessores quoque numerabuntur, qui propter tormentorum necessitatem dissoluta corporis firmitate, non valentes iis resistere, qui in ora eorum vinum ex libaminibus elundebant. Deinceps autem de iis qui conscientiæ martyrium peragunt, dicit, et illos cum confessoribus connumerat. ZONAR. Qui sanctos martyres suppliciis divexabant, post tormenta nulla nonnullis per vim adbiVARIE LECTIONES. om. add. Ms., Εt mor, Μs., (Bene ms., quippe quia paulo superius dixerit sanctus Pater,

bita, in ora illorum vinum infundebant ex libationi bus, vel etiam ex idolo mactatis carnibus quidpiam illorum ori inserebant, ac thura ipsorum manibus injicientes, ipsos ad aram trabebant, et per vim. comprehensis illorum manibus, aut thura aræ superfundebant; aut etiam carbones cum thure imponebant ipsorum manibus, ut ardoris cruciatum minime ferentes, thus cum carbonibus in aram effunderent; ab eisdem nempe detinebantur. Ejusmodi in sacro ministerio censeri posse affirmat, vel potius in confessorum ordine collocari. Neque enim sua sponte vel degustabant libationes, vel thus imponebant aræ, sed vi coacti, ratione illorum actioni minime consentiente: quemadmodum et quibus tormentorum necessitate resolutus fuerat vigor corporis, ut nec moveri nec loqui possent, nec vinum libationum in ora ipsorum per vim injicientibus obsistere, ji quoque locum inter confessores obtinebunt. Disserit autem mox de iis qui conscientiæ martyrium peragunt, ac eos quoque in confessorum numero locat. CANON XV. Non reprehendet nos quispiam, quartam et sextam feriam observantes, in quibus nobis jeju

FRAGMENTΑ. S. PETRI EPISTOLA AD ECCLESIAM ALEXANDRINAM. (Ex Gallandio.) Petrus in fide Dei stabilitis dilectis fratribus in Domino salutem. Quoniam cognovi Meletium nihil per utilitatem (cui nec beatissimorum episcoporum ac martyrum epistola placuit), sed insuper ingressum nostram parœciam, tantum sibi assumpsisse, ut etiam ex mea auctoritate presbyteros, et quibus permissum erat egentes visitare, conaretur separare; et indicium suæ cupiditatis in principatu, quosdam sibi ordinasse in carcere: modo illud observate, ne ei communicetis, donec occurram illi cum sapientibus viris, et videam quæ sunt quæ cogitavit. Valete. PETRI SANCTISSIMI ALEXANDRIE EPISCOPI ET MARTYRIS EX LIBRO DE DEITATE (Laterprete Mario Mercatore — Ex actis conc. Ephes., act. 1, tom. III Concil., p. 1051 ed. Venet. 1728, et act. vn, c. 2, ibid., p. 1562. - Ap. Gall.) * Ephes. 11, 8, 9. 'Joan. 1. 17. 1 Joan. Joan. 1, Utilitatem. Suppl. agere. Hæc interpretatio MARIi Mercatoris exstat pag. 175, edit. Baluz. Integer autem hic locus recitatur etiam in Conc. Chalc. act. 1. Latine tantum ex alia vetere versione, toin. IV, p. 1138. Hæc sane in textu Paulino Ephes. 11, 8, quæ tamen omisit interpres. Sed ca Quoniam certe gratia et veritas per Jesum Cisi'istum facta est: unde et gratia sumus salvati, juxta apostolicum dictum: Et hoc, inquit, non ex vobis, neque ex operibus, ne quis glorietur. Voluntate Verbum caro factum est, et habitu inventum ut homo ‘. Non est tamen a deitate destitutum. Neque enim ut a sua gloria et virtute desisteret, cum esset dives, pauper est factus; sed et ut mortem pro nobis peccatoribus ipse sustineret, justus pro injustis, et ut nos offerret Deo, mortuus quidem carne, vivificatus autem spiritu '. Et post alia: Unde et evangelista asserit veritatem dicens Verbum caro factum est, et habitavit in nobis '. Scilicet ex quo angelus Virginem salutavit, dicens Philipp. 1, 7. * ]] Cor. • 1 Petr. 11, 18. fortasse deerant in suo exemplari, ut conjicimus ex ejus versione. Isla et sequentia Grabius illustrat in Annot. ad G. Bulli Defens. fd. Nic. p. 172. It is. Seguieriano.

Ave, gratia plena, Dominus tecum *. Dominus autem tecum, dixit Gabriel, pro eo quod est Deus Verbum tecum. Demonstrat enim id nasci in vulya et carnem futurum, juxta quod scriptum est: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque quod nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei. Εt porro post alia: Deus autem Verbum, viro absente, voluntate Dei qui omnia facile operatur, factum est in vulva virginis caro, non egens viri operatione aut præsentia. Viro enim efficacior fuit Dei virtus inumbrans virgini, superveniente etiam simul Spiritu sancto. S. PETRI EPISCOPI ALEXANDRIÆ ET MARTYRIS Ex homilia De adventu Salvatoris nostri. (Apud Leontium Byzantinum, lib. 1 contra Nestor. et Eutych., tom. I Thes. Canis., pag. 550. — Ex Galland.) Et Judz dixit 10: Osculo Filium Dei tradis? Hæc et his similia, et signa omnia quæ fecit et virtutes demonstrant esse eum Deum factum hominem. Utraque itaque demonstrantur, et quod erat Deus natura, et quod fuit homo natura. (Ex Leonti Ilierosolymitano, Contra Monophysitas, ap. Mat, Script. vet. t. VII, p. 134. EX PETRO ALEXANDRIE EPISCOPO ET MARTYRE. De eo quod decimam quartam primi mensis lunæ usque ad Hierosolymorum excidium recte statuerint Hebrai. (Apud Galland.). J. Ex Chronico Paschal. pag. 1 I. Quandoquidem magna est ubique Dei misericordia, hunc benedicamus, et quod Spiritum veritatis nobis miserit, deducens nos in omnem veri Luc. 1, 28. • ibid. 53. 1 Luc. xxi1, 48. Vid. Grabium in adnotat. ad G. Bulli Defens. fd. Nic. pag. 172. Leg. ut in subjecto fraseqq. edit. Venet. 1729. gmento it. Scrib. ut infra.

FRAGMENTA. mensium exordium, ac primus inter anni menses nobis notus factus est: et ab antiquis scriptoribus qui ante, et a posterioribus qui post Hierosolymorum excidium vixere, sincerissimum ac evidentissimum habere terminum demonstratuin est: præsertim, quod nova interdum quibusdam in locis præverti interdum etiam refici, vel serius fieri precocia contingat, quomodo erat in ipso ante Pascha legislationis initio: juxta quod scriptum est: Triticum autem et far non suni Iresa, quia serotina erant. Unde recte a lege præscriptum est, ut a verno æquinoctio, in quamcunque hebdomadem incidat decimaquarta primi mensis, in illa Pascha agatur, sumptis prius ad illud celebrandum decenσαν. talem. Ideo quippe mensis novorum a lege inductus libus ac consentaneis encomiis. Primus enim, › Exod. ix, 32. › Exod. x:1,2. 3 Num. x11, 24. quit ', hic mensis vobis principium mensium in mensibus anni scriptus est: cum sol scilicet æstivo tempore plura longe lumina et clariora emittit dies vero producitur, fitque major, dum nos contrahitur ac minuitur: nova porro semina cum ſoruerint, perpurgantur, et ad areas deferuntur. Neque tamen ista duntaxat, sed et universa pullulant arbusta, et in flores evadunt. Statim igitur varios diversosque fructus alternatim emittere deprehenduntur; ita ut interdum botrus, interdum fructus alius uno eodemque tempore reperiatur, quemadmodum ait legislator: Et dies veris præcursores botri, quando misit qui specularentur terram, attulerunt ingentem botrum in vectibus, de malis quoque granatis et de ficubus. Tum enim ait conditor universorumque opifex Deus noster æternus, omnia confert ad ea quæ elegit: Germinet terra herbam virentem et faciens semen juxta genus suum et similitudinem suam, et lignum fructiferum faciens fructum, cujus semen in se ipso sit super terram *. Tum subdit: Et factum est ita: et vidit Deus quod esset bonum. Quin etiam ostendit primum qui apud Hebræos lege inductus est mensem, quem observatum fuisse a Judæis novimus usque ad Hierosolymorum excidium, quia id maxime sic Hebræis traditum est. Post excidium vero idem ludibrio est habitus ex quadam cordis obduratione, quem nos legitime ac sincere observantes recepimus, et in hoc juxta...... verbum, cunait...... diem sanctæ festivitatis nostræ, quem electio consecuta est *: cæteri vero occaluerunt, quemadmodum dixit Scriptura. Et post alia II. Hæc quippe ait: Omnia facient vobis (propter nomen meum) quoniam non cognoverunt qui misit me'. Si autem et eum qui misit, et qui missus est nescierunt, dubitare haud licet; quin Pascha n lege præceptum ignoraverint, ut non in loci electione duntaxat, sed etiam in mensis qui primus est inter anni menses, exordio erraverint, cuius decima quarta sincere observata, post æquinoc:', * Genes. 1, 11. * ibid. 12. Rom. xi, 7. ' Joan. xv, 21.

Pascha veteres celebrarunt juxta divinumn præ ceptum, cum illud hodie ante æquinoctium nunc peragant, ac negligenter quidem et erronee omnino; ignorantes quemadmodum sua ii tempestate fecerunt, ut ipsemet fatetur qui in istis descriptus est. III. Sive igitur errantes Judæi juxta lunareın cursum mense Phamenoth suum interdum agant Pascha, sive juxta mensem intercalarem unoquoque triennio mense Pharmuthi, nostra non interest. Nihil quippe aliud nobis propositum est, quam ut ejus passionis memoriam agamus, atque adeo hoc ipso tempore; quomodo qui suis ipsi oculis spectavere tradiderunt, priusquam Ægyptii crederent. Neque enim observato lunari cursu, illud necessario peragunt xvi die Phamenoth, semel vero quolibet triennio mense Pharmuthi: ab initio quippe et ante Christi incarnationem ita videntur egisse. Unde cum illos arguit Dominus per Prophetam, ait: Et dixi: semper hi errant corde, et juravi in ira mea si introibunt in requiem meam 1. IV. Quod quidem, ut vides, vel in eo etiam IV. maxime mentiri apparet, non in homines modo, sed etiam in Deum. Ac primo, cum in hoc nun quam erraverint Judæi, ut qui cum iis qui suis ipsi oculis viderunt et ministri fuerunt, conversa bantur, multo magis neque ab initio antequam Christus nasceretur. Neque enim propter legis de Paschate præceptum illos ait Deus semper corde errasse, quemadmodum scripsisti, sed propter aliam inobedientiam et propter mala ac turpia eorum opera, cum scilicet ad idolorum cultum et ad fornicationes sese illos convertisse adverteret. V. Εt post pauca: Vel in hoc multum, multumque omnino, si quidem dormitabas, te ipsum Ecclesiastæ flagellis excitasti, memor præsertim loci illius, ubi ait, lapsus a terra vel a lingua 1. Quippe, ut rursum vides, objectum a te crimen in illorum duces reflectitur: quin etiam magnum subsequens periculum licet suspicari, utpote cum audiamus, lapidem quem quis in altum projecerit in illius caput recidere. Multo magis temerarius est, qui in boc Moysen, talem Dei servum, audet criminari, vel qui ei successit Jesum filium Nave, vel qui exinde nios recte sunt sectati, vel qui ipsimnet incepere; judices, inquam, ac reges, vel quos Spiritus sanetus inspiravit prophetas, illosque qui inter summos pontifices inculpati exsistere, quique traditiones secuti nihil immutarunt, verum in opportuna Paschatis observatione, ut et in aliis suis festivitatibus, consenserunt. s Eccli. IX, › Psal. xcıv, 10, 11. Eadem profert Petavius in Uranologio, pag. 213 seq. Forte Leg.

FRAGMENTA. VII. VI. Et post alia: Sed et tutius suaviusque longe magis currendum erat, non vero temere ac perperam scribendum, ab initio et semper circa Pascha errasse videri, cum id minime possis ostendere, quidquid ingerere velis iis, qui nunc cum plurimo errore a legis præcepto de Paschate et aliis aberrant. Videntur enim veteres illud egisse post vernum æquinoctium, quod nosse tibi licebit libros veteres legenti, illosque maxime qui a sapientibus Hebræis sunt conscripti. VII. Hactenus igitur usque ad Dominicam passionem, atque adeo in postremo Hierosolymitano excidio, quod sub Vespasiano Romanorum impera. lore contigit, populum Israelitam xiv primi mensis lunæ recte statuta, legale celebrasse Pascha breviter demonstratum est. Sacris ergo prophetis omnibusque, ut dixi, sancte simul et juste in lege Domini versantibus, cum universo populo, typicum et umbratile Pascha celebrantibus, invisibilis et visibilis omnis creaturæ Conditor ac Dominus, unigenitus Filius, et Verbum Patri et Spiritui sancto coæternum, ejusdemque secundum deitatem substantiæ, Dominus noster et Deus Jesus Christus in sæculorum consummatione secundum carnem natus, ex sancta gloriosa domina nostra Dei Genitrice et semper virgine, ac revera Dei Genitrice Maria, et in terra visus, et ejusdem substantiæ secundum humanitatem cum hominibus, ut homo, vere conversatus, ipseque cum populo annis ante prædicationem, et in prædicatione legale et typicum Pascha celebravit, comedens agnum typicum: neque enim se venisse ut Legein solveret vel Prophetas, sed ut adimpleret, ipsemet in Evangeliis dixit Salvator. Postquam vero prædicavit, non comedit agnum, sed ipse passus est ut verus agnus in Paschali festivitate, quemadmodum docet theologus et evangelista Joannes in Evangelio abs se conscriplo, ubi sic ait: Adducunt ergo Jesum a Caipha in prætorium. Erat autem mane, et ipsi non introierunt prætorium, ut non contaminarentur, sed ut manducarent Pascha. Et post pauca': Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabbatha. Erat autem Parasceve Paschæ, hora quasi tertia: ut accurati libri præferunt, ipsumque evangelista manu descriptum exemplar, quod divina gratia ad hæc usque tempora in sanctissima Ephesiorum Ecclesia asservatur, et a f delibus ibi colitur. Rursum porro ait idem evangelistas: Judæi ergo, quoniam Parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora Sabbato; erat enim magnus ille dies Sabbati; rogaverunt Pilalum ut frangerentur eorum crura et tollerentur. Isto igitur die quo Judæi manducaturi erant Pascha, crucifixus est Dominus noster et Salvator Jesus Christus, hostia factus iis qui sumpturi erant fidei, secun ‘Joan. xviii, 28. • Joan. xix, 13, 14. s ibid. 31. fic interserit auctor Chronici Paschalis locum ex Athanasio desumptum,

dum illum, mysterium, juxta quod scriptum est a beato Paulo: Pascha enim nostrum pro nobis immolatus est Christus; non vero, uti qui præ ignorantia labuntur, asserunt, cum Pascha manducaret, traditus est: quod neque ex sanctis Evangeliis didicimus, neque quisquam ex beatis apostolis nobis tradidit. Quo igitur tempore passus est pro nobis secundum carnem Dominus noster et Deus Jesus Christus, legale non manducavit Pascha, sed, ut dixi, ipse ut verus agnus immolatus est pro nobis in umbratilis Paschatis festivitate, die Parasceves primi mensis lunæ. Desiit ergo typicum Pascha, vero præsente Paschate: Pascha enim nostrum pro nobis immolatus est Christus, ut superius dictum est, docetque vas electionis Paulus apostolus. Ibid. pag. 175 D. Erat autem Parasceve, hora quasi tertia, quemadmodum accurati libri continent, ipsumque evangelistä Joannis autographum, quod usque ad bæcce tempora, divina gratia, in sanctissima Ephesiorum Ecclesia servatur, et a Adelibus ibi colitur. DE ANIMA ET CORPORE. (Ex Leonti et Joannis Rer. sacr. lib. 11, ap. Mas, Script. vet. 1. VII, p. 85.) Sancti Petri episcopi Alexandria, et martyris, er Demonstratione quod anima non corpori præexstiterit. Quæ ad divinitatem humanitatemque secundi de carlo hominis spectant, in suprascriptis, secundum beatum Apostolum, exposuimus; nunc necessarium duximus, quæ ad primum hominem de terra terrenum pertinent, exponere, hoc nempe demnonstraturi, unum eumdemque eodem tempore fuisse creatum, quamvis aliquando separatim designetur homo exterior et homo interior. Si enim, juxta salutare Verbum, qui fecit ea quæ sunt extrinsecus, ipse fecit quod est intrinsecus; certe una operatione eodemque tempore utrumque fecit, illa scilicet ipsa die qua dixit Deus s: l'aciamus hominem secundum imaginem nostram el secundum similitudinem ' I Cor. v, 7. * Gen. 1, 26. Hunc locum ex velere ins. exemplari recitat Casaubonus in Exercit. xvi, ad Annal. eccl. Baron., § 12, pag. 4!0, ubi hæc babet: «Petrus Alexandrinus episcopus et martyr, in fragmento egregio quod nactus sum ab Andrea Darmario Graco mercatore Hoc item excerptum ex Petri Alexandrini disputatione De Paschale, idem (forte add. bonus refert in Exercit. xxi modo laudata § 164, pag. 590, ex ipso antiquo exemplari descriptam, cujus modo meminimus. Quod quidem advertit cl. Cangius in notis ad Chronicon Paschale, pag. 442 D. quem tamen fugit alterum fragmentuin a Casaubono superius relatum. Ad hunc autem locur digitum intendit Wesselingius, licet ipsum non citet, in Probabil. lib. sing., cap. 1, pag. 6. Constat id opus a Petro contra Origenem fuisse conscriptum.

FRAGMENTA. unde manifestum est, hominem non ex ctione corporis cum typo quodam præexsistente formatum fuisse. Etenim si terra cætera animalia, juxta jussionem Creatoris, animata produxit, mul. to potius pulvis quem e terra sumpsit Deus, virtutem vitalem a voluntate et operatione divina accepit. EX DOCTRINA PETRI ALEXANDRINI. (Ex Leontio et Joanne Rer. sacr. lib. n, ap Mat, Script. vet. t. VII, p. 96.) Miser ego, non memini, Deum scrutari mentem, et audire vocem animæ; cum conscientia mea de peccato pactus sum, ad me ipsum dicens: Misericors est Deus et sustinebit me; et cum illico non essem percussus, non cessavi, sed magis divinam tolerantiam contempsi et longanimitatem Dei exhausi. IN MATTHÆUM. (Ex Justiniani imp. tractatu contra Monophysitas, ap. MAI, Script. vet., VII, 306, 307.) Et in Evangelio secundum Matthæum, ait Dominus ad eum qui ipsum tradebat: Osculo Filium hominis tradis! Quod exponens Petrus martyr et archiepiscopus Alexandriæ, hæc et his similia profert: • Signa omnia, quæcunque fecit, et virtutes, de illo testantur quod Deus sit incarnatus: utrumque ergo simul demonstratur, illum nempe natura Deum esse, et factum fuisse natura hominem. SANCTI PETRI ARCHIEPISCOPI ET MARTYRIS EX SERMONE (VEL LIBRO) DE THEOLOGIA. Interim evangelista firmiter ait: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Ex hoc cognoscimus, angelum cum virginem salutavit dicens: Gaude, gaudio plena, Dominus tecum; significare voluisse Deus Verbum tecum est: itemque denotare, illud de sinu ejus oriturum, et carnem factum iri, prout scriptum est: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi in te descendet; ideoque et quod nascetur ex te sanctum vocabitur Filius Dei. PATROL. GR. XVIII.

ANNO DOMINI CCCXIII-CCCXXVI. S. ALEXANDER EPISCOPUS ALEXANDRINUS NOTITIA (Galland., Velerum Patrum Biblioh., IV, Proleg., p. xIx.) 1. Alexander in sede Alexandrina successor Achillæ. Ejus eximiæ dotes. Primus Arium detexit dam.no vilque. II. Alexandri studium in hæresi Ariana profliganda. Ejus dies et annus emortualis statuitur. III. Quæ scripserit Alexander ad hæresim Arianam oppugnandam. Exstat ejus epistola, Alexandro CP. episcopo inscripla. IV. De hac epistola Holstenii sententia. V. Agitur de oratione Alexandri ad presbyteros et diaconos Alexandrinos et Mareoticos. Item de illius epistola encyclica, quæ res gestas exhibet in Arianæ hæreseos exortu. 1. Achillæ qui exiguo tempore a Petri martyrio magnum concilium, in quo impius ille ab Ecclesia Alexandrinam Ecclesiam administravit, suffectus est Alexander circa annum Christi 312. Hujus præsulis eximias virtutes quas omnino præterire libuit Eusebio, alios scriptores ecclesiasticos omni laude prosecutos esse intelligimus. Passim enim audit evangelicæ doctrinæ propugnator acerrimus pas apostolicorum dogmatum des et patronus (b),» Guvyopos atque (c) divinæ fidei episcopus... plenus sapientia, et Spiritu sancto fervens. Nimirum Alexander Arium primus et detexit et damnavit; sacrarumque litterarum vestigiis insistens, ut ait Theodoritus (d), Filium Dei, quem hæreticus homo creaturam et facturam vocabat, ejusdem esse dignitatis cum Patre, eamdemque cum Deo qui ipsum genuit, habere substantiam edocuit. II. Et primum quidem monitis et consiliis hominem ab instituto revocare studuit. At ubi eum insanire suamque impietatem palam prædicare animadvertit sanctus antistes, Alexandriæ coacta una et altera synodo episcoporum Ægypti, ex presbyterorum ordine illum dejectum Ecclesiæ communione privavit. Tum vero hujusmodi anathemate perculsus hæresiarcha, cum magis adhuc magisque furere pergeret, anno tandem 325 Nicææ in Bithynia ex universo Christiano orbe convocatum est (a) Theodor. Hist. eccl., lib. 1, cap. 2. (b) Id. ibid. (c) Marcell. et Faust. Libell. prec., sub init. (d) Theodor. 1. c. (e) Athan. Epist. ad episc. Ægypt., § 21, tom. I, page.292, exturbatus fuit atque proscriptus. Et mus quidem afflictationes multosque labores in hæresi Ariana profliganda pertulit, quamvis senex, beatissimus Alexander; quibus demum perfunctus in extrema senectute appositus est ad patres suos, nt scribit sanctus Athanasius (e); qui et alibi (ſ) ⚫ Mensibus quinque, ait (a reditu Nicea), nondum exactis, supremum diem obiit beatæ memoriæ Alexander:» Atque in eamdem sententiam Theodoritus (g): «Cum, inquit, admirabilis ille episcopus Alexander qui Arii blasphemiam expugnavit, post quinque menses a synodo Nicæna vivendi finem fecisset, Alexandrinæ Ecclesiæ præsulatum Athanasius suscepit. › Hæc ille. Quam quidem temporis notationem, ut advertit eruditus Lequienius (h), in singulari quadam dissertatiuncula edisserens doctissimus Montfauconius, ostendit Alexandrum obiisse die 22 Barmuda seu Pharmuthi, feria n, Aprilis nostri 17, anno proinde altero post Nicænam synodum, scilicet 326. Ill. Scripsit Alexander encyclicas ad singulos episcopos litteras, ut ex Socrate comperimus (i), quibus hæresim Arianam oppugnabat; easque ferme septuaginta fuisse refert Epiphanius (j). Suas porro epistolas vigilan (f) Id. Apolog. contr. Arian., § 59, pag. 178. (g) Theodor. Hist. eccl., lib. 1, cap. 26. (h) Lequien. Or. Christ., tom. II, pag. 399. (i) Soer. Hist. eccl. lib. 1, cap. 6. Epiph. hær. LXIX, § 4.