Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 9–10page 1 of 33
Notitia
PG 86:9νων τῇ ἁγίᾳ Ἐκκλησίᾳ, Περὶ τῶν δύο φύσεων τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Τασκοδροῦγοι, Ακκαοφόροι Μανιχαίοι, Μαρκοσαίοι, Ελκεσῖται, Νεποτιανοί, Πελαγιανοί, Κελεστιανοί, Μελχισεδεκιανοί, Σιμωνιανοί, Μενανδριανοί, Βασιλειδιανοί, Νικολαΐται, Μαρ 1) 'Ακεφάλους, 2) Διοσκοριανούς, 3) Κονδοβαυδίτας, 4) Αγγελί τας, 5) Παυλιανιστας, 6) Πετρίτας, 7) Κονωνίτας, 8) Ησαϊανίτας, 9) Νιοβίτας, 10) Μαρωνίτας, 11) Οἱ μίαν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ πρεσβεύοντες. διαφορᾶς τῶν προσερχομένων τῇ εὐαγεστάτῃ ἡμῶν Αντιῤῥητικοῖς
col. 11–12page 2 of 33
De Receptione Hæreticorum
PG 86:11ΤΙΜΟΘΕΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΗ ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. Τιμοθέου πρεσβυτέρου τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, πρὸς Ἰωάν τὸν ἅγιον Μάρτυρα ἐπίσκοπον Αντιοχείας, Μαρτύριον Μαιο μάρτυρα.
col. 13–14page 3 of 33
PG 86:13την πρεσβύτερον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ καθ ολικής Εκκλησίας καὶ σκευοφύλακα τῆς ἁγίας Θεοτόκου ἐν τοῖς Χαλκοπρατείοις, περὶ διαφορᾶς τῶν προσερχομένων τῇ εὐαγεστάτῃ ἡμῶν πίστει. Τρεῖς τάξεις εὑρίσκομεν τῶν προσερχομένων τῇ Ἁγία τοῦ Θεοῦ & καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλη τία, θεοφιλέστατε συλλειτουργὲ Ἰωάννη, καὶ πάντων ἐμοὶ προσφιλέστατε 4. Καὶ πρώτη μὲν τάξις ἐστὶ ὁ τῶν δεομένων τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Δευτέρα δὲ, τῶν μὴ βαπτιζομένων, χριομένων δὲ τῷ μύρῳ τῷ ἁγίῳ. Καὶ τρίτη τῶν μήτε βαπτιζομένων, μήτε χριομένων· ἀλλὰ μόνον ἀναθεματιζόντων τὴν ἰδίαν καὶ πᾶσαν ἄλλην αἵρεσιν. Καὶ οἱ μὲν βαπτιζόμενοι, εἰσὶν οἶδε. Τασκορουγοί. Οὗτοι τὴν Γαλατίαν οἰκοῦσι, Μάρκον τινὰ γότ τα ἐσχηκότες διδάσκαλον· τὴν θείαν ἐπίγνωσιν ἀθετοῦσι, τὸ βάπτισμα διασύρουσι, τὰ τούτου σώμα βολα ἐκκλίνουσι, μὴ χρῆναι λέγοντες • οὐρανίων καὶ ἀφάτων * τύπους ἐπὶ γῆς ὁρατῶς * εἰκονίζεσθαι, μηδὲ σωματικοῖς εἰκάζεσθαι τὰ ἀσώματα. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ Κυρίου οἰκονομίαν ἀρνοῦνται· καὶ περὶ τὴν κτίσιν τῶν ὄντων, ὡς ὁ Σίμων πλανώνται. Τα σκεδρουγοὶ λέγονται τῇ γλώσσῃ τῶν Γαλατῶν, ἐπει δὴ τασκὸς παρ' αὐτοῖς ὁ πάσσαλος ἑρμηνεύεται, δροῦγος δὲ ὁ ρώθων. Εστι δὲ αὐτοῖς συνήθεια τοιαύτη· ἐν ταῖς λεγομέναις παρ' αὐτῶν εὐχαῖ;, 1 Τιμοθέου πρεσβυτέρου Κονσταντινουπόλεως περὶ τῶν προσερχομένων τῇ ἁγίᾳ Ἐκκλησία. και. θεοφιλέστατε - προσφιλέστατε] ἔστι.] * Μάρκον διδάσκαλον.] * φάσκοντες. ἀφανῶν. *. ορατούς. ΝΟΤΑ. Καὶ σκευοφύλακα. καὶ σκευοφύλακας τῆς. Εκ τῆς Συγγραφῆς Τιμοθέου πρεσβυτέρου τῆς κατὰ Μαρκιανιστῶν, ἤτοι Ακεφάλων· καθ' ὧν ἠγωνίσατο, Κύριλλος Αλεξανδρείας, Φλαβιανὸς καὶ Θεόδοτος Αντιοχείας, Λιττος Μελιτινῆς, καὶ Αμφιλόχιος Ικονίου· οἵτινες καὶ πεπραγμένα συνεστήσαντο κατὰ τῆς τοιαύτης αἱρέσεως κεφ. η'. Λέγουσιν, ὅτι τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἀνέλαβεν ἐκ τῆς Μαρίας ὁ Κύριος, ποτὲ μὲν αὐτὸν εἰς πνεῦμα μετέβαλε· ποτὲ δὲ εἰς σῶμα· καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἀπερίγραπτον ἦν. καθάπερ ἡ θεία φύσις. Μάρκον γόητα. Μαρκιωνιανοί,
col. 15–16page 4 of 33
PG 86:15έπαναπαύουσι τὸν δάκτυλον τῆς δεξιᾶς χειρὸς τῷ ῥώθονι, καὶ οὕτως προσεύχονται. Κατὰ τοῦτον οὖν τὸν τρόπον λέγονται Γαλατιστὶ Τασκοδρουγοί, ὅπερ ἑρμηνεύεται Πασσαλορογχίται Μαρκιωνισταὶ ἤγουν 'Αρτοτυρῖται. Μαρκίων ὁ Ποντικός μαθητής γέγονεν κέρδωνος Τέσσαρας ἀγεννή τους οὐσίας τῶν ὄντων ὑπέθετο καὶ πάλιν τὴν τετράδα εἰς δυάδα συνέστειλεν. ῶν τὸν μὲν ἀγαθὴν εἶπεν καὶ ἄγνωστον· τὸν δὲ Δη μιουργόν τε καὶ δίκαιον καὶ πονηρόν προσηγόρευσεν. Καὶ τὸν Κύριον δοκήσει λέγει γεγονέναι, καὶ οὐ κατὰ ἀλήθειαν ἄνθρωπον. Καὶ τὴν ὕλην δὲ κακίστην καλεῖ, καὶ τὸν κόσμον τοῦ πονηροῦ τεκτόνημα. Τὴν δὲ ψυχὴν μοίραν τῆς τοῦ Θεοῦ οὐσίας ἐνόμισεν καὶ μάχην ἄσπονδον ψυχῇ καὶ σώματι τέθεικεν. Καὶ τὸν ὄφιν εἶπεν τοῦ δημιουργοῦ ἀγαθώτερον· οἷα τοῦ μὲν φθόνῳ τὴν γεῦσιν τοῦ ξύλου κωλύσαντος, τοῦ δὲ ἀφθόνως ταύτης μεταλαβεῖν συμβουλεύσαντος· ὃν καὶ σέβουσι πλάττοντες χαλκῷ· τὸν ὡς λέ γουσι φθόνῳ σεβόμενοι Οἱ οὖν Αρτοτυρῖται, ἐκ τῆς αἱρέσεως τούτου τοῦ Μαρκίωνος κατάγονται παραμείβουσι δὲ τὴν κλῆσιν προσθήκαις ἐπινοιῶν. Γάλακτι γὰρ φυρῶντες ζύμην, τοῖς οἰκείοις μύσται; ὀρέγουσιν. Οὗτοι νόμον καὶ προφήτας καὶ πατριάρχας ἀποβάλλονται· δοκήσει μᾶλλον τὸ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον προσιέμενοι. Τὴν δὲ ἀνάστασιν τῶν σω μάτων γελῶσιν ὡς ἄτοπον. Καὶ αὐτὸς ὁ Μαρκίων, ὕδωρ ἐν τοῖς μυστηρίοις προσφέρει. Εξ αὐτοῦ λοι πὸν παρέλαβον καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Φασὶ τὸν Μαρκίωνα εἰπεῖν τῷ ἁγίῳ Πολυκάρπῳ· Ἐπιγίνωσκε ἡμᾶς, Πολύκαρπε· καὶ Πολύκαρπον εἰπεῖν· ἐπιγινώσκω σὲ τὸν πρωτότοκον τοῦ Σατανᾶ 10. δ Σακκοφόροι καὶ ᾿Αποτακτῆται καὶ Εγκρατῖται ήγουν Υδροπαραστάται 13. Οὗτοι ἀντὶ οἴνου ὕδωρ τῷ Θεῷ προσφέρουσι· διὰ ὅπερ πασσαλορυγχῖται.] 10 Μαρκιωνίσται— Σατανᾶ.] " Αποτακτῖται, 19 Ακκαοφόροι, οἱ καὶ Υδροπαραστάται ἀπόσπασμα τῶν Τατιανοῦ ὑπάρχοντες. ΝΟΤΑ. Κέρδωνος. Κέρδων ὃς ἀκέρδων, Κέρδωνος ἀκέρδωνος, κέρδος, Κέρδων ο Σακέρδων, Κέρδωνος Σακέρδανος, 168, 186, Γρηγόριος ὁ νυστάζων. 180, Ἰωάννην καὶ νυστάζοντα, Ιωάννην τὸν μονάζοντα, 'Ασεβε-εὐσέβιος. Εἰς δυάδα. 13, Οὐδὲ πρῶτον αἴτιον, καὶ δεύτερου αἴτιον, ὡς λέγουσι Πλάτων, καὶ Βασιλίδης, Μαρ κίων, "Αρειος, Ευνόμιος. δεύτερον ἀναίτιον. Χαλχῷ· τὸν ὡς λέγουσι φθόνῳ σεβόμενοι. χαλκωτόν. Σακκοφόροι. ᾿Αποτακτῆται. ἡ Ὀφιτῶν, ἡ ᾿Αντιτακτικών (1026. Αντιτακτητῶν), ἡ Περατικῶν, ἡ Υδροπαραστατῶν, ἡ Ἐγκρατικών, ἡ ὑφιτῶν, ἡ Κατακτησιτῶν, ἡ Ἐγκρατιτῶν, Ακατακτησιτών, Κατακτισιτών Κατακτιστιτῶν,
col. 17–18page 5 of 33
PG 86:17τοῦτο καὶ Υδροπαραστάται καλοῦνται. Τὸν γάμον πορνείαν προσαγορεύουσι. Τὰ παρὰ Θεοῦ παρα σχεθέντα, ὡς πονηρὰ μυσαττόμενοι. Οὗτοι ἀρχηγὸν τῆς αἱρέσεως ἔσχον ἕνα τῶν μαθητῶν Ἰουστίνου τοῦ φιλοσόφου καὶ μάρτυρος. Φασὶ δὲ ὅτι μετὰ τὸ μαρ τύριον τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου ἀποστὰς τῆς ἐκκλησίας, ἐφεῦρε ταύτην τὴν αἵρεσιν 18. Βαλεντῖνος καὶ Βασιλείδης, οἱ καὶ ῾Ερμαῖοι και λούμενοι. Ο μὲν Βασιλείδης ὁ Αἰγύπτιος ἀσώματον ἐν γῇ φανῆναι τὸν Χριστὸν ἐμυθεύσατο, πάθος οὐδὲν ὑπο μείνανται Σίμωνα δὲ τὸν Κυρηναίον ὡς αὐτὸν νομι σθέντα τῷ σταυρῷ προσπαγῆναι τὸν Χριστὸν δὲ θεών μενον πέῤῥωθεν, γελᾶν τῶν Ἰουδαίων τὴν ἄνοιαν. Χρῆναι φάσκων οὐκ εἰς τὸν σταυρωθέντα πιστεύει», ἀλλ᾽ εἰς τὸν ἐσταυρῶσθαι δόξαντα. Ἠρνεῖτο δὲ τῆς σαρκὸς τὴν ἀνάστασιν, ἀθετῶν τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας μετέχειν δὲ ἀδεῶς εἰδωλοθύτων ἐπέτρεψε, καὶ πάντα πράττειν ἀδιακρίτως τὰ αίσχιστα, γιη τείας καὶ ἐπῳδὰς και μαγγανείας τελεῖν. Ο Βαλεντῖνος δὲ βυθὸν καὶ σιγὴν προϋπάρχειν πάντων ὑπέθετο· ἀσώματον δὲ καὶ αὐτὸς τὸν Χριστὸν τερα τεύεται, σῶμα ψυχικών παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ κοι μισάμενον, ὅπερ ἁπτὸν καὶ ὁρατὸν μὴ ὂν πρότερον, γέγονεν ὕστερον. Ἐκ τούτων Ερμαίοι προσαγορεύονται, ἀπὸ τινὸς οὕτω κληθέντος λαχόντες τὸ όνομα. Πᾶσαν πρᾶξιν ἀπειρημένην ἐργάζονται, ἑορτές Εκτόπους καλοῦντες, καὶ ἐσθίοντες είδωλό Ουτα. Ἔτι δὲ λέγει τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἄνωθεν κατενηνέχθαι, καὶ ὡς διὰ σωλήνος ὕδωρ διὰ Μα ρίας τῆς παρθένου διεληλυθέναι. Καὶ τοῦτο δὲ τερα τεύεται, ἄλλο σῶμα ἐγείρεσθαι, ὅπερ προσαγορεύον σε πνευματικὸν, καὶ οὐχὶ τοῦτο· καὶ τῶν γνωστικών δὲ λέγει ἑαυτὸν εἶναι. Καὶ ὁ Βαρδησάνης τὰ αὐτὰ λέγει Βαλεντίνῳ. Οὗτος δὲ ὁ Βαλεντίνος, ἐπίσκοπος γέγονεν Αἰγύπτου 14. Νικολαΐται. Η τῶν Νικολαΐτῶν αἵρεσις, ἀπὸ Νικολάου ἑνὸς τῶν ἑπτὰ [διακόνων] κατάγεται. Τοῦ Νικολάου ὡραίαν γυναῖκα ἔχοντος, ταύτην τῷ βουλομένῳ γήμαι ἐπέτρεψεν. Ιστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἄλλων 15 τὸν γάμον — αἵρεσιν, * Βαλεντίνος καὶ Βασιλείδης· — Αἰγύπτου. ΝΟΤ.Ε. βύπη δέπη ἄρκτους, ἄρκους ἄρτους ὄρχους, 702, 746; 'Αγαπίου ἀγάπης 771. βασιλίδα τέκνα τινά, μέλη τετράδα Ακκοφόροι. Ακκαοφόροι, Ηδη δὲ καὶ ἐπὶ τὸ τῶν Ῥωμαίων μέρος. Υδροπαραστάται 'Ακκαοφόροι, ἄσκησιν, Βαλεντίνος.
col. 19–20page 6 of 33
PG 86:19αιρεσιαρχῶν φαίνεται οὕτως αίτιος πάσης βδελυκτῆς καὶ μυσαρᾶς καὶ ἀῤῥήτου πράξεως διδάσκαλος. Αὐτὸς γὰρ καὶ προήρξατο τοῦ λέγειν, ὅτι ἐὰν μήτις καθ' ἑκάστην ἡμέραν λαγνεύῃ, ζωῆς μὴ δύνασθαι μετέχειν τῆς αἰωνίου. Ἐξ αὐτοῦ γὰρ οἱ λεγόμενοι Γνωστικοί, οἱ καὶ Βαρβαρίται, πάσης ἀῤῥήτου ἀκολασίας ἔλαβον τὰς ἀφορμάς. Τοσαύτη δὲ αὐτῶν βδελυρία ἐστίν, ὡς καὶ τὸν Κύριον εἰπεῖν μιᾶς Ἐκκλησίας Αγουν ἐπίσκοπον, [ἀγγέλῳ ήγουν ἐπισκόπε.] ὅτι ῎Εχεις τι καλόν ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτών, ἃ κἀγὼ μισῶ 18. ι 15 Η τῶν Νικολαϊτών Μοντανισταί, οἱ καὶ Πεπουζιανοί. Μοντανὸς Παράκλητον ἑαυτὸν προσηγόρευσεν· δύο πορνικὰς ἐπαγόμενος γυναῖκας, Πρίσκιλλαν καὶ Μαξίμιλλαν, ἃς καὶ προφήτιδας ὠνόμασεν· καὶ Πέπουζαν, κωμήδιον Φρυγίας, Ἱερουσαλὴμ ὠνόμασεν, καὶ γάμου; ἐπέτρεπεν λύεσθαι, καὶ βρωμάτων ἀπο χάς· καὶ τὸ Πάσχα διέστρεψε· καὶ τὰς τρεῖς ὑπο στάσεις τῆς ὁμοουσίου Θεότητος, εἰς ἓν συναιρεῖ πρόσωπον χεόμενον. Οἵτινες αἷμα συμφύρουσιν ἀλφίτοις εἰς μετάληψιν· οὗ την μέθεξιν ἀρνοῦνται αιδούμενοι 16. Μανιχαῖοι. ᾿Απὸ Μάνεντος τοῦ Πέρσου τυγχάνοντες 1. Οὗτοι Ισοσθενῆ καὶ ἀντίθετον δυάδα βλασφημοῦσι θεότητος τὴν μὲν φωτὸς, τὴν δὲ σκότους παραίτιον. Καὶ ἥλιον καὶ σελήνην θεοποιοῦσι· καὶ τὸν διάβολον ἄρχοντα τῆς ὕλης προσαγορεύουσι· καὶ τὸν γάμον, νομοθεσίαν τοῦ δαίμονος 18· καὶ τὴν εἰς τοὺς δεομένους μετάδοσιν, καλοῦσιν ἀνομίαν. Τὸν δὲ Κύριον οὐδὲν εἰληφέναι σαρκωθέντα, ἀνθρώπινον. Καὶ τὸν σταυ ρὸν, καὶ τὸν θάνατον, καὶ τὴν ἀνάστασιν, ὡς δόκη σιν διασύρουσι. Ψυχῶν δὲ μετενσωμάτωσιν εἰς θῆρας καὶ πτηνὰ καὶ κτήνη δογματίζουσι· καὶ πάντα λέο γοντες ἔμψυχα, τὸ πῦρ, τὸν ἀέρα, τὴν γῆν, τὸ ὕδωρ, και 18 φυτὰ, καὶ δένδρα, καὶ σπέρματα. Διὰ οἱ παρ' αὐτοῖς μυστικώτεροι, οι 10 καὶ ἐκλεκτοί, οὐκ ἄρτον κλῶσιν, οὐ τέμνουσι λάχανον· ἀλλὰ τοῖς ταῦτα ποιοῦσι καταρῶνται Γοητείαις καὶ μαντείαις οι κέχρην. ται, καὶ ἐμπλακιῶν τ' οὐκ ἀπέχονται. Χριστὸν δὲ ἑαυτὸν ὁ ᾿Αντίχριστος προσηγόρευσε τι καὶ 16 Μοντανὸς παράκλητον μισῶ. 17 τυγχάνοντες. 18 * νόμον. λέγουσι. 19 τα φυτά. γανείαις. ει έκπλακιῶν. * Χριστὸν — προσηγόρευσεν. ΝΟΤ.Ε. ἀρνοῦνται ἀἰδούμενοι. καὶ ἁμπλακιών οὐκ ἀπέχονται. Ότι έχεις τι καλόν. Ἔχεις δέ τι καλὸν, ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτών, ἃ καὶ ἐγὼ μισῶ. 'Αλλὰ τοῦτο ἔχεις, ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαΐτῶν, ἃ κἀγὼ μισο. Πρίσκιλλar. Καταρώνται. ἐπείρονται Οὗτος τοίνυν ὁ Μάνης διδά σκαλος, καὶ Χριστὸν ἑαυτὸν προσηγόρευσε, καὶ μα θητές προκηρύττοντας προαπέστειλε. Ετόλμησεν ὁ πανπόνηρος, ἑαυτὸν καὶ Χριστὸν προσαγορεύσαι, καὶ Πνεῦμα ἅγιον ὀνομάσαι, και ἀπεστάλθαι ἔφησε κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ὑπόσχεσιν.
col. 21–22page 7 of 33
PG 86:21μαθητές προκηρύττοντας αὐτὸν προαπέστειλεν. της υἱὸν τοῦ βασιλέως Περσῶν ἀσθενοῦντα θερα πεύειν ὑποσχόμενος, εἶτα νεκρὸν ἐργασάμενος, μι σθὸν τοῦ δράματος ἐκδορὰν ἀπηνέγκατο. Καὶ τοῦτο δὲ λέγουσι· τὴν γῆν ὑπὸ Σάκλα τινὸς βαστάζεσθαι ἐπὶ τοῦ ὤμου, καὶ ὅταν ἀτονήσῃ, μεταφέρειν " ταύ τὴν εἰς τὸν ἄλλον ὦμον· καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ γίνε σθαί φασι τὸν σεισμόν. Καὶ τοῦτο εἰρήκασι περὶ ψυχῶν …. ὅτι ὁ Κύριος εἰς σωτηρίαν τῆς ψυχῆς 18 μηχανὴν ἐμηχανεύσατο ἔχουσαν δώδεκα κάδους, Στις ὑπὸ τῆς σφαίρας στρεφομένη ἀνιμᾶται τῶν θνησκόντων τὰς ψυχὰς, καὶ ταύτας ὁ μέγας φωστήρ προσβαλὼν 30 ταῖς ἀκτῖσι καθαρίζει και μεταδίδωσι τῇ σελήνῃ, καὶ οὕτως πληροῦται τῆς σελήνης 6 15 δίσκος ὁ παρ' ἡμῖν προσαγορευόμενος. Έαυτὸν δὲ Παράκλητον ὁ μιαρὸς Μάνης, καὶ ἀπόστολον Ἰησοῦ, προσηγόρευσεν· ὃς οὐδέποτε λόγων Κυριακῶν ἐπι ακηκοώς εὑρίσκεται, ἀλλ' οὐδὲ Γραφαῖς κυριακαῖς χρώμενος. Παρὰ δὲ Μαρκίωνος, καὶ τῶν πρὸ ἐκείνου αἰσχροποιῶν, καὶ δυσσεβῶν, καὶ τῶν κατὰ Περσίδα˙ μάγων, τὰς ἀφορμάς λαβών, δογματίζει δύο ἀρχάς, ὡς ἔφην· καὶ τὴν μὲν μίαν, λέγει τὸν ἐπὶ πάντων Θεόν· τὴν δὲ ἑτέραν, κρατεῖν τὸν καθ᾿ ἡμᾶς κόσμον, ἕως τρίτης τοῦ οὐρανοῦ· καὶ τοῦτον εἶναι τὸν διάδο λον, τὸν διδόντα τὸν νόμον τῷ Μωϋτῇ· καὶ τοὺς προ φήτας αὐτὸν ἀπεσταλκέναι, μὴ δεχόμενος τὸν διὰ Μωϋσέως δοθέντα νόμον, ἢ τοὺς προφήτας· ἀλλὰ βλασφημῶν, ὡς ὁ Μαρκίων, καὶ οἱ λοιποὶ ὁμόφρονες αὐτῷ, καὶ ἐξάγιστοι. ᾿Ανάστασιν δὲ οὐ πιστεύει· τὸ βάπτισμα οὐ παραδέχεται· μαγείαν ἐκθειάζει· πάν τας τοὺς δαίμονας θεραπεύει· θεοὺς ὀμνύει· τὰ βρώ ματα ὡς ἀλλότρια καταρᾶται. Οἱ δ᾽ ἀπ' αὐτοῦ θεοστυγεῖς Μανιχαῖοι καινοτομοῦσιν ἑαυτοῖς δαιμονιώδη βιβλία, ἅπερ εἰσὶ τάδε· α'. Τὸ ζῶν Εὐαγγέλιον· β'. Ο θησαυρὸς τῆς ζωῆς· γ΄. Ἡ τῶν Ἐπιστολῶν ἐμά;· δ'. Ἡ τῶν μυστηρίων· ε'. Ἡ ἑπτάλογος Αλο γίου· ς'. Ἡ τῶν Εὐχῶν· ζ'. Ἡ τῶν κεφαλαίων· η'. Ἡ τῶν Γιγάντων Πραγματεία· 0'. Τὸ κατὰ Θωμᾶν Εὐαγγέλιον· ι'. Τὸ κατὰ Φίλιππον Εὐαγγέλιον· ια'. Α. Πράξεις Ανδρέου τοῦ ἀποστόλου· ιβ'. Η πεντεκαιδεκάτῃ πρὸς Λαοδικεῖς Επιστολή· ιγ. Τὰ Παι δικὰ λεγόμενα τοῦ Κυρίου, ἃ συνέταξαν οἱ αὐτοί, θέλοντες δόκησιν ἀποφῆναι τὴν σάρκωσιν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐν ἀληθείᾳ. "Οτι δὲ ταῦτα ψεύδη εἰσὶν, ἄκους τῶν [ἰεἰτ. Διατάξεων] ἀποστολικῶν· 'Οράτε τὰ ἐπ' ὀνόματι ἡμῶν παρ' ἀσεβῶν κρατυνθέντα βιβλία. μὴ παραδέχεσθαι. Οὐ γὰρ τοῖς ὀνόμασι χρὴ ὑμᾶς προσέχειν τῶν ἀποστόλων, ἀλλὰ τῇ φύσει τῶν πραγμάτων, καὶ τῇ γνώμῃ τῇ ἀδια στρόςῳ· οἴδαμεν γάρ, ὅτι οἱ περὶ Σίμωνα καὶ Κλεύθιον, ιώδη συντάξαντες βιβλία ἐπ' ὀνόματι Χριστοῦ, καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, περιφέρουσιν ἡ 13(1. μεταφέρει. Ως τοῦτο ψυχῶν. 25 Ε. ψυχών. * Ε. προσλαβών. 1 φασι, ΝΟΤΑ.
col. 23–24page 8 of 33
PG 86:23εἰς ἀπάτην ὑμῶν, τῶν περιηκότων Χριστὸν, καὶ ἡμᾶς τοὺς αὐτοῦ δούλους. Καὶ ἐν τοῖς πα λαιοῖς δέ τινες συνέγραψαν βιβλία απόκρυφα, Μωϋσέως, καὶ Ἐνώχ, καὶ Ἀδὰμ, Ησαΐου τε, καὶ Δαβίδ, καὶ Ἡλίου, καὶ τῶν τριῶν πατριαρχῶν. Φθοροποιὰ δὲ, καὶ τῆς ἀληθείας ἐχθρά] ἀντίθετα τοιαῦτα· καὶ νῦν ἐπενόησαν οἱ δυσώνυμοι, διαβάλλοντες δημιουργίαν, νόμον, προφήτας βάρβαρα τινα ὀνόματα ἐγγράφοντες καὶ ὡς αὐτοί φασιν, ἀγγέλων· τὸ δ' ἀληθὲς εἰ ἀποφεύγετε τὴν διδασκαλίαν· ἵνα μὴ μετάσχητε πεῖν, δαιμόνων, τῶν αὐτοῖς ὑπηχούντων. ἂν τῆς τιμωρίας τῶν αὐτὰ συγγραψαμένων ἐπὶ ἀπάτῃ, καὶ ἀπωλείᾳ, τῶν πιστῶν καὶ ἀμέμπτων τοῦ Κυρίου μαθητῶν.] Ευνομιανοὶ ἤτοι 'Ανόμοιοι Ευνόμιος Αρείου γέγονε μαθητής. Τοῦτον Εὐα δόξιος ὁ ᾿Αρειανὸς τὸν θρόνον ἁρπάσας Κωνσταντι.. νουπόλεως, την Κωνσταντίου εὑρηκώς ευχέρειαν, ἐπίσκοπον Κυζίκου καθίστησιν. Οὗτος οὖν ὁ Εὐνα μιος τὸν διδάσκαλον ταῖς βλασφημίαις ὑπερβαλών, τὸ ἐξ οὐκ ὄντων, καὶ τρεπτὸν, καὶ δοῦλον, καὶ κατά πάντα ἀνόμοιον τῷ Πατρὶ τὸν υἱὸν προσέθηκεν. Ον μὴ ἐνεγκόντες οἱ Ελλησπόντιοι, διαβάλλουσιν αὐτὸν πρὸς Κωνστάντιον τὸν βασιλέα. *Ην γὰρ δογματίσας ὁ Κωνστάντιος, ὅμοιον καὶ μόνον προσαγορεύεσθαι τὸν Θεὸν Λόγον, καὶ μήτε ἀνόμοιον, μήτε ὁμοούσιον. Τούτῳ οὖν τῷ τρόπῳ ὁ Εὐνόμιος ὑπερόριος γίνεται. Οἱ οὖν τούτῳ πειθόμενοι, εἰς μίαν κατάδυσιν τοὺς μυουμένους βαπτίζουσι, καὶ ὕδωρ τῇ κεφαλῇ κατα χέοντες μέχρις ὀμφαλοῦ, τοῖς ἀπὸ γαστρὸς καὶ ἕως κάτω ἐνέπαφον ποιοῦσι τοῦ ὕδατος τὴν περίχυσιν οὐκ εἶναι θεμιτόν λέγοντες τὰ παιδοποιὰ ὄργανα τυχεῖν ἀφθαρσίας χαρίσματος. Οὗτοι οὐκ ἐκκλησίαν, οὐ σκηνήν, οὐ συναγωγὴν ἔχουσιν, ἀλλ' ἐν κρυπτοῖς τισι τόποις τῆς γῆς συνάγονται· ὅθεν Τρω γλίτας καὶ Τρωγλοδύτας οἱ πολλοὶ τούτους λέγουσι. Παυλιανισταί. Οἱ ἀπὸ Παύλου τοῦ Σαμωσατέως· ταπεινὰ καὶ γα μαιπετῆ περὶ τοῦ Χριστοῦ φρονήσαντες, ὡς κοινοῦ τὴν φύσιν ἀνθρώπου γενομένου, καὶ τὴν ἀρχὴν ἀπὸ Μαρίας ἐσχηκότος 180. Φωτειανισταί Φωτεινὸς ἐπίσκοπος τοῦ Σερμίου κατὰ τὴν Κων σταντίου βασιλείαν, τὴν Παύλου τοῦ Σαμωσατέως 28· Οἱ ἀπὸ Παύλου-ἐσχηκότος. ΝΟΤΑ, Ανόμοιοι. 'Ανόμοιοι, Ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ διὰ τοῦτο μάλιστα λέγεται ἴσος, ὡς ὁμοούσιος· διὸ καταγέλαστοι οἱ ἄνομοι Αρειανοί, οἱ μὴ λέγοντες ἴσον τὸν Υἱὸν τῷ Πατρί. Τὰ παιδοποιὰ ὄργανα. Φωτειανισταί. Φωτεινιασταὶ Φωτιανούς Φωτινούς Φωτει νιανοί, Φωτινιανό, Φω τεινός, Φωτεινός.
col. 25–26page 9 of 33
PG 86:25καὶ Σαβελλίου τοῦ Λίβυος καὶ Μοντανοῦ αἵρεσιν ἀν-; ενεώσατο· οὐκ ἄναρχον, οὐδὲ πάντων τῶν αἰώνων ποιητὴν, οὐδὲ πάσης τῆς κτίσεως προϋπάρχοντα τὸν Θεὸν Λόγον ἐδογμάτισεν· ἀλλὰ νέον καὶ πρόσφατου καλῶν, ἀρχὴν λαβόντα ἐκ τῆς κατὰ σάρκα τῆς Παρ θένου γεννήσεως. Οντινα Φωτεινὸν ἡ ἐν Σερμίῳ γε νομένη σύνοδος, οὐ μόνον τῆς ἀξίας ἐγύμνωσεν, ἀλλὰ καὶ ξένον τῆς Ῥωμαίων Ἐκκλησίας ἀπεφήνατο. Οθεν καὶ οἱ ἐκ ταύτης αἱρέσεως, τοῦ ἁγίου βαπτίσματος χρήζουσιν 30. Μαρκελλιανοί 10. Οἱ ἀπὸ Μαρκέλλου ὃς ἐπίσκοπος γέγονεν Αγκυρῶν. Σαβελλιανοί 31. Οἱ ἀπὸ Σαβελλίου τοῦ Λίβυος, υἱοπατορίαν διδά σκοντος, καὶ μίαν ὑπόστασιν ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος εἶναι λέγοντος. Παραπλήσια τούτων, καὶ Σαβέλλιος ἕτερος ἐπίσκοπος Πενταπόλεως ἐφρόνησεν. Καὶ τοῦτο εἰπεῖν ἐτόλμησεν, Λόγον μὲν εἰρῆσθαι τὸν μου νογενῆ, κατὰ χρείαν ἐπὶ καιροῦ προελθόντα, πάλιν δὲ εἰς τὸν ὅθεν ἐξῆλθεν ἐπαναστρέψαντα, οὔτε πρὸ τῆς ἐξόδου εἶναι, οὐδὲ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ὑφεστάναι. Σιμωνιανοί. Οἱ ἀπὸ Σίμωνος τοῦ μάγου. Αὕτη πρώτη αἵρεσις, ὥς φασί τινες, ἀπὸ Χριστοῦ. Οὗτος ὁ Σίμων γόης ἦν, ἀπὸ Γετθῶν δὲ ὡρμᾶτο τῆς πόλεως τῆς ἐν Σαν μαρεία, Σαμαρείτης ὤν. Ἐφάνταζε δὲ τὸ γένος τῶν Σαμαρειτῶν, λέγων ἑαυτὸν εἶναί τινα μεγάλην Δύ ναμιν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄνωθεν καταβεβηκέναι. Τὸν Πατέρα δὲ ἔλεγεν ἑαυτὸν τοῖς Σαμαρείταις· Ἰουδαίοις δὲ ἔλεγεν εἶναι ἑαυτὸν τὸν Υἱόν· παθόντα μὲν, μὴ πεπονθέναι δὲ, ἀλλὰ δοκήσει μόνον. Γυναίκα γάρ τινα ἑαυτῷ εὑράμενος ἀπὸ τῆς Τυρίων πόλεως σύ ζυγον αὐτοῦ πορνάδα, Πνεῦμα ἅγιον εἶναι τετόλμηκε λέγειν, καὶ διὰ ταύτην κατεληλυθέναι. Ταύτην δὲ ἔλεγεν πρόβατον πεπλανημένον εἶναι, καὶ ἐν ἑκά στῳ οὐρανῷ μεταμορφουμένην κατὰ τὴν μορφὴν τοῦ ἑκάστου οὐρανοῦ· ἵνα λάθω τὰς ἀγγελικάς μου δυ νάμεις, καὶ κατέλθω ἐπὶ τὴν ἔννοιαν, ἥτις ἐστὶν αΰ τη, ἡ καὶ Πνεῦμα ἅγιον καλουμένη, δι' ἧς τοὺς ἀγε ΝΟΤΑ. 19 Φωτεινὸς ἐπίσκοπος χρήζουσιν. Οἱ ἀπὸ Μαρκέλλου. Σαβέλλιος ἕτερος,
col. 27–28page 10 of 33
PG 86:27γέλους έκτισα. Ὅτι λέγει· Οἱ ἄγγελοι τὸν κόσμον ἔκτισαν καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Καὶ τὸν κόσμον δὲ λέγει μὴ εἶναι ἐκ Θεοῦ· καὶ τὴν ἀνάστασιν δὲ ἀπο βάλλεται. η Περὶ Μενάνδρου. Μένανδρος μαθητής γέγονε Σίμωνος, Σαμαρείτης τυγχάνων, ἀπὸ κώμης Καπερέτας ὁρμώμενος. οὐ μόνον τὰ αὐτὰ τῷ διδασκάλῳ ἐφρόνησεν, ἀλλὰ καὶ πλέον ἐκείνον ησέβησεν, ἑαυτὸν λέγων Σωτῆρα ἐπὶ τῇ τῶν ἀνθρώπων ἄνωθέν ποθεν ἐξ ἀοράτων αἰώνων ἀπεσταλμένον σωτηρία, διδάσκων μὴ ἄλλως δύνα σθαί τινα, καὶ αὐτῶν τῶν κοσμοποιῶν ἀγγέλων περ ριγενέσθαι, μή πρότερον διὰ τῆς πρὸς αὐτῶν παρα δεδομένης μαγικῆς ἐμπειρίας ἀχθέντα, καὶ διὰ τοῦ μεταδιδομένου παρ' αὐτοῦ βαπτίσματος· τούτους κατα αξιουμένους ἀθανασίας, ὡς μηκέτι ἀποθνήσκειν. Περὶ 'Εβιοναίων. Οὗτοι ταπεινὰ περὶ Χριστοῦ δοξάζουσι. Ψιλὸν γὰρ αὐτὸν καὶ κοινὸν ἡγοῦνται ἄνθρωπον, κατὰ προκα τὴν ἤθους δεδικαιωμένον· ἐξ ἀνδρὸς δὲ κοινωνίας καὶ τῆς Μαρίας γεγενῆσθαι. Καὶ πᾶσαι δὲ αἱ αἱρέ σεις τοῦτο λέγουσι: καὶ οὗτος, ὁ Κήρινθος καὶ Καρ ποκράτης τὸ αὐτὸ λέγουσι καὶ φρονοῦσιν. "Οθεν καὶ πτωχοὶ ὀνομάζονται. Τοῦτο γὰρ καὶ παρὰ τοῖς Εβραίοις ὀνομάζεται Εθιοναίος. ᾿Αλλὰ καὶ δοκήσει γενέσθαι ἄνθρωπον τὸν Κύριον, καὶ ἐπιλεχθέντα ἐκλεκτόν, κατ' ἐκλογὴν υἱὸν Θεοῦ κληθέντα ἀπὸ τοῦ ἄνωθεν εἰς αὐτὸν ἥκοντος Χριστοῦ ἐν εἴδει περιστέ μᾶς. Οὗτοι οὐδὲ ἔμψυχον τρώγουσιν· ἐρωτώμενοι δὲ, Διατί οὐ τρώγετε· Επειδή, φασὶν, ἐκ συνουσίας καὶ ἐπιμίξεως σωμάτων εἶναι αὐτὰ, διὰ τοῦτο οὐ μετα λαμβάνομεν αὐτῶν. ὑμῶν. Περὶ Κηρίνθου, ἀφ' οὗ καὶ Κορινθιανοί. "Αλλοι δὲ λέγουσιν ὅτι Εβιοναῖος ἐστι. Οὗτος λέγει ὡς δι' ἀποκαλύψεων μεγάλων δι' ἀγ γέλων δεδειγμένων. Ψευδόμενος ἐπεισάγει, λέγων μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐπίγειον εἶναι τὸ βασίλειον τοῦ Χριστοῦ· καὶ πάλιν ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς τὴν Ιε μουσαλὴμ τὴν κατὰ σάρκα πολιτευομένην ἀριθμὸν χιλιονταετίας ἐν γάμῳ ἑορτῆς πλανῶν λέγει γενέ σθαι. Φασὶ δὲ ὅτι καὶ ὁ ἅγιος Πολύκαρπος εἶπεν, ὅτι ποτὲ λουομένου ἐν βαλανείῳ τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάν νου, μαθόντος ὅτι καὶ Κήρινθος λούεται ἀποπηδῆσαι τοῦ τόπου καὶ φυγεῖν, παραινοῦντος τοῖς μετ' α τοῦ, Φύγωμεν, μὴ καὶ τὸ βαλανεῖον συμπέσῃ, ἔνδον ὄντος Κηρίνθου τοῦ τῆς ἀληθείας ἐχθροῦ, καὶ λάβη τοὺς πάντας. Φασὶ δὲ ὅτι οὗτος τὴν ταραχὴν εἰργά. σατο, ὅτε οἱ περὶ Ἰάκωβον γεγράφασιν εἰς ᾿Αντιό γειαν, ὅτι ἐξ ἡμῶν ἐξῆλθον ταράσσοντες ἡμᾶς 30. ῾Ο αὐτὸς δὲ καὶ τῷ Πέτρῳ διεκρίνετο περὶ τοῦ Κορνηλίου. "Αλλοτε δὲ καὶ κατὰ Παύλου αἴτιος τῆς τα ραχῆς τοῦ ἱεροῦ γέγονεν ἐν Ἱεροσολύμοις ὅτε ἐκεί ρατο. Καὶ τὸν Χριστὸν δὲ λέγει σταυρωθῆναι μὲν
col. 29–30page 11 of 33
PG 86:29μήπω δὲ ἐγηγέρθαι, μέλλειν δὲ ἀνίστασθαι, ὅτε καὶ ἡ καθόλου γίνεται ἀνάστασις. Σατορνίνες. Οὗτος κατά πάντα Μενάνδρου τοῦ γενομένου μα θητοῦ Σίμωνος τοῦ Μάγου ἐφρόνησεν. Καρποκράτης. Οὗτος τὸν Γνωστικὸν ἐπικέκληται πατέρα 3. καὶ λέγει φανερῶς τὰς μαγείας, ὡς ἐπὶ μεγάλοις σεμνυνόμενος· καὶ τὰς περιεργίας τὰς ἐπὶ φίλτρων για νομένας δημοσίᾳ ἐξαγγέλλει καὶ διδάσκει ὑπούλως καὶ ἀνυποστόλως· καὶ πᾶσαν αἰσχρουργίαν καὶ παρ ράνομον πρᾶξιν συμβουλεύων ἐπιτελεῖν. Λέγει δὲ καὶ τοῦτο ὁ ἀνόσιος Καρποκράτης, ὅτι ἐὰν μή τις ἐκτελέσῃ τὸ θέλημα ἁπάντων τῶν δαιμόνων καὶ τῶν 13 ἀγγέλων, οὐ δύναται ὅλως ὑπερβῆναι εἰς τὸν ἀνώτα τον· οὐρανὸν, οὐδὲ τὰς Αρχὰς καὶ τὰς Εξουσία; παρελθεῖν. Καὶ οὗτος δὲ τὸν Κύριον ἐκ συνουσιασμοῦ λέγει γεγενῆσθαι. Περὶ Μάρκου τοῦ ἀνοσίου κακόφρονος καὶ αἱρεσιάρχου, καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ. 88 Οὗτοι νυμφῶνα κατασκευάζουσι, καὶ μυσταγωγίαν ἐπιτελοῦσι, μετ' ἐπιῤῥήσεών τινων ἐπιτελουμένην 80', καὶ πνευματικὸν γάμον φάσκουσιν εἶναι τὸ ὑπ' αὐτῶν γινόμενον· καὶ ἄγουσιν ὕδωρ, καὶ βαπτίζοντες, οὕτως ἐπιλέγουσιν· Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ ἀγνώστου πατρὸς τῶν ὅλων, εἰς ἀλήθειαν μη τέρα τῶν πάντων, εἰς τὸν κατελθόντα εἰς τὸν Ἰη σοῦν· καὶ Ἑβραϊκὰ δὲ ὀνόματα ἐπιλέγουσιν, πρὸς τὸ μᾶλλον 80 καταπλῆξαι τους τελουμένους. Περὶ 'Απελλή. Απελλής μαθητὴς τῶν δογμάτων Μαρκίωνος γέν γονεν. Οὗτος τὰς προφητείας ἐξ ἀντικειμένου λέγει πνεύματος· πειθόμενος ἀποφθέγμασι παρθένου δαί μονος, ἧς ὄνομα Φιλουμένη· μηδὲν δὲ ὅλως ἀληθὲς εἰρηκέναι· καὶ πολλὰ ἀσεβεῖ κατά τε τοῦ νόμου Μωσέως, καὶ τῶν προφητῶν. Περὶ Θεοδότου τοῦ σκυτέως. Τοῦτον τὸν Θεόδοτόν φασι τῆς τοῦ Σαμωτατέως αἱρέσεως ἀρχηγὸν καὶ πατέρα γενέσθαι, πρῶτον εἰπόντα τὸν Χριστὸν ψιλόν ἄνθρωπον. Ος καὶ ὑπὸ Βίκτωρος ἐπισκόπου Ρώμης τοῦ μάρτυρος ἀπὸ κοι νωνίας ἐγένετο. Παῦλος δὲ ὁ Σαμωτατεὺς μαθητής τούτου γενόμενος, ἠθέλησεν ἀνανεῶσαι ταύτην τὴν αἴρεσιν· ὅστις καὶ καθηρέθη ὑπὸ συνόδου. Φασὶ δὲ Ανατόλιον τὸν ὁμολογητήν ἀπατηθῆναι ὑπὸ * τῶν Γνωστικῶν καὶ πατήρ. 38 Μαρκοταῖοι, ἀπὸ Μάρκου, τοῦ συμφοιτητοῦ Κολαράσου. * Επιτελουμένων. 36 μᾶλλον ΝΟΤΑ. Μυσταγωγίαν. Επιτελουμένην. ἐπὶ τελουμένοις, ἐπὶ τελουμένων. Ανατόλιον. Νατάλιον,
col. 31–32page 12 of 33
PG 86:31Ασκληπιοδότου καὶ ἑτέρου τινὸς Θεοδότου τραπεζί του μαθητῶν ὄντων Θεοδότου τοῦ σκυτέως. ἀνέπειθον δὲ οὗτοι τὸν ὁμολογητήν Ανατόλιον ἐπίσκοπον γενέσθαι ταύτης τῆς αἱρέσεως, ὥστε λαμβάνειν αὐτ τὸν παρ' αὐτῶν μηνιαῖα δηνάρια ων. Γενόμενον οὖν σὺν αὐτοῖς, πολλὰ δ: δραμάτων ὁ Κύριος ἐνουθέτει, μάλιστα ὅτι καὶ μάρτυς ἦν. Ἐπεὶ οὖν ἀδιόρθωτος ἦν, ὑπὸ ἀγγέλων ἀγγέλου ] ἐμαστιγώθη νυκτός. Ωστε έωθεν ἀναστῆναι· καὶ ἐνδυσάμενον σάκκον, καὶ σποδὴν καταπασάμενον, καὶ πολλὰ δάκρυα προενεγκάμενον, καὶ τῷ κλήρῳ καὶ τοῖς λαϊκοῖς δείξαντα τοὺς μώλωπας, μόλις ἐδέξατο αυτ τὸν Ζεφύριν ὁ ἐπίσκοπος. Περὶ 'Ελκεσαϊτών 37 Οὗτοι ἀθετοῦσί τινα ἀπὸ πάσης τῆς θείας Γρα φῆς. Κέχρηνται δὲ ῥητοῖς πάλιν ἀπό το Παλαιᾶς καὶ Νέας. Τὸν Ἀπόστολον τέλεον ἀθετοῦσιν. Ἔτι λέγουσι καὶ τὸ ἀρνεῖσθαι ἀδιάφορον εἶναι· καὶ ὁ μὲν νοήσας, τῷ στόματι [ἐν] ἀνάγκαις ἀρνήσεται, τῇ δὲ καρδίᾳ οὐχί. Βίβλον δέ τινα προφέρουσιν, ἐξ οὐ ρανοῦ καταπεπτωκέναι λέγοντες, καὶ τὸν ἀκηκοότα ἐκείνης καὶ πιστεύοντα, ἄφεσιν λήψεσθαι τῶν ἁμαρ τημάτων· ἄλλην δὲ ἄφεσίν φασιν ἐαθῆναι, παρ' ἣν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν ἀφῆκεν Περὶ Νέπωτος. Οὗτος ἦν ἐπίσκοπος τῶν κατ' Αἴγυπτον Ἰουδαϊκώτερον τὰς ἐπηγγελμένας τοῖς ἁγίοις ἐν ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐπαγγελίας ἀποδοθήσεσθαι δι δάσκων, και τινα χιλιάδα ἐτῶν τροφῆς σωματικῆς ἐπὶ τῆς ξηρᾶς ταύτης ἔσεσθαι ὑποτιθέμενος· συστῆσαι θέλων τὴν χλεύην τῆς ἑαυτοῦ καρδίας ἐκ τῆς Ιωάννου Αποκαλύψεως 38. * Γ. Ελκεσῖται, ἀπὸ Ἐλκεσαίου τοῦ ψευδοπροφήτου· οἱ ἀθετοῦσί τινα ἀπὸ πάσης τῆς θείας Γραφῆς τὴν δὲ Ἀπόστολον τέλεον. Καὶ τὸ ἀρνεῖσθαι ἀδιάφορον εἶναι, καὶ οὐκ ἄξιον μεμφῆς, ἐὰν μόνον, φησί, τῇ συνειδήσει οὐκ ἀρνήσηται. 38 Νεποτιανοί, ἀπὸ Νέπντος τοῦ Ἐλκεσαίου. Οὗτος ἐπίγειον τὴν βασίλειαν τοῦ Χριστοῦ ἔσεσθαι ἐδογμάτισε, ὑποτίθεται, συστῆσαι θέλων τὴν πλάνην αὐτοῦ ἐκ τῆς Ἰωάννου ᾿Απο καλύψεως. Τῷ κλήρῳ. Γ, 12, τῆς κατὰ τὴν κλῆσιν ὑπηρεσίας, κατὰ τὸν κλῆρον, κατὰ τὴν κλήρωσιν. Περὶ Έλκεσαϊτῶν. "Ητις απ. ρεσις πολλά τινα τῶν ἐν ταῖς θείαις Γραφαῖς ἀθετεῖ, τέλεον δὲ καὶ τὸν θεῖον ἀπόστολον· ῥητοῖς τισι Ο μὲν νοήσας, τῷ στόματι ἐν ἀνάγκαις ἀρνήσεται. Επίσκοπος. Νεποτιανοί, ἀπὸ Νέπωτος τοῦ ἐπισκόπου, τοῦ Ελκε σαίου, Ἐπὶ τούτου οἱ αἱρεσιάρχαι Αρτέμων καὶ Συν έπων ἐγνωρίζοντο. καὶ σὺν Νέπως
col. 33–34page 13 of 33
PG 86:33Περὶ Πελαγίου καὶ Κελεστίνου Οὗτοι 50 ὁμόφρονες Νεστορίου τοῦ ματαιόφρονος γεγόνασιν· ἐπειδὴ καὶ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ κατὰ Εφε τον, πολλὰ περὶ αὐτῶν εἶπον κακά, ὡς θέλοντος Νεστορίου τοῦ δυσσεβοῦς τὸ τοῦ Πελαγίου καὶ Κελεστίνου ἀνανεώσαι δόγμα. Φέρεται δὲ περὶ αὐτῶν, ὅτι ἐπὶ Θεοφίλου τοῦ ἐπισκόπου Αλεξανδρείας καὶ Ἰννοκεντίου Ῥώμης, οὗτοι καὶ ἐπανέστησαν τῇ Ἐκκλησίᾳ· καὶ πολλοὺς ἀγῶνας κατ' αὐτῶν ἑκίνησαν οἱ προλεχθέντες πρόεδροι· καὶ ἐγγράφως κατεκρίθησαν. Οὗτοι οὖν οἱ δύο αἱρετικοί, Πελάγιος και Κελεστίνος, ὥς φασιν, οὔτε ἐπίσκοποι, οὔτε κλη ρικοί, οὔτε ὅλως ἐκ τοῦ ἱερατικοῦ τάγματος ὄντες, ἀλλ' ὡσανεὶ μονάζοντες περιιόντες, καὶ συμφωνήσαντες κατὰ τῆς ἀληθείας· ἀλλὰ καὶ τὰ τῶν δυσσε ῶν Μανιχαίων φρονοῦντες. Οὗτοι οὖν ἅπαντες προσερχόμενοι τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ, τοῦ ἁγίου καὶ σωτηριώδους βαπτίσματος χρήζουσιν. Εστι δὲ καὶ ἄλλη αἵρεσις τῶν Μελχισεδεκιτῶν. Μελχισεδεκῖται εἰσιν, οἱ νῦν προσαγορευόμενοι ᾿Αθίγγανοι. Οὗτοι τὸν Μελχισεδὲν αὐλοῦσιν, ἐξ οὗ καὶ τὴν ἐπωνυμίαν εἰλήφασιν. Εἰσὶ δὲ περὶ τὴν Φρυγίαν. Οὔτε δὲ Ἑβραῖοι, οὔτε Εθνικοί εἰσι. Δοκοῦσι γὰρ τὸ μὲν Σάββατον φυλάττειν, τὴν δὲ σάρκα μὴ περιτέμνεσθαι οὗτοι οὐδένα ἀνθρώπου ἅπτεσθαι αὐτῶν ἀνέχονται· ἀλλὰ κἂν δῷ αὐ τοῖς τις ἄρτον, ή ύδωρ, ἢ ἑτερόν τι εἶδος, οὐκ ἀν έχονται ἀπὸ χειρῶν λαβεῖν, ἀλλὰ παρακαλοῦσι τοὺς ἐπιδιδόντας αὐτοῖς θεῖναι χαμαὶ τὰ εἴδη, καὶ οὕτως αὐτοὶ προσερχόμενοι αἴρουσιν αὐτά· ὁμοίως καν αὐτοὶ ἑτέροις μεταδιδῶσι· τούτῳ οὖν τῷ τρόπῳ Αθιγγάνους αὐτοὺς καλοῦσιν, διὰ τὸ μὴ ἀνέχεσθαι αὐτοὺς προσψαύειν τινός. "Οθεν καὶ οὗτοι προσερχόμενοι τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, χρείαν ἔχουσι τοῦ σωτηριώδους βαπτίσματος. Οἱ δὲ χριόμενοι τῷ ἁγίῳ μύρῳ εἰσὶν οὗτοι 49. Τεσσαρεσκαιδεκατῖται Οὗτοι τῇ ιδ' σελήνης ἡμέρᾳ τὴν τοῦ Σωτῆρος 89 Πελαγιανοί, καὶ Κελεστιανοί, ἀπὸ Πελαγίου καὶ Κελεστίου, τῶν ὁμοχρόνων Νεστορίου καὶ Μανιχαίων. ** 4 Μελχισεδεκιανοὶ, οἱ νῦν ᾿Αθίγγανοι προσαγορευόμενοι. Οἱ τὸ μὲν Σάββατον φυλάττειν δοκοῦσι, τὴν δὲ σάρκα μὴ περιτέμνεσθαι, μήτε ἄνθρωπον ἅπτεσθαι αὐτῶν ἀνεχόμενοι· ἀλλὰ κἂν δῴη αὐτοῖς ἄρτον, ἢ ὕδωρ, ἢ ἕτερόν τι εἶδος, [καταθέσθαι κελεύουσι· ] καὶ οὕτως αὐ τον προσερχόμενοι αἴρουσιν αὐτά. Ωσαύτως καὶ αὐτοὶ ἑτέροις μεταδιδοῦσιν. Οθεν καὶ ᾿Αθίγγανοι, παρὰ τὸ μὴ ἀνέχεσθαι αὐτοὺς προσψαύειν, ἤτοι θίγειν τινὸς, προσηγορεύθησαν. Σιμωνιανοί, Μενανδριανοί, Βασιλειδιανοὶ, Νικολαῖται, Μαρκιωνισταὶ, καὶ οἱ λοιποὶ ὁμόφρονες αὐτῶν. “Οἱ δὲ χριόμενοι τῷ ἁγίῳ μύρω εἰσὶν οὗτοι· Σαββατιανοί, οἱ καὶ Τεσσαρεσκαιδεκατῖται, ἀπὸ Σαββατίου πρεσβυτέρου, καὶ Ναυατιανοῦ· οἱ τὴν μετάνοιαν μὲν ὡσαύτως παραγραφόμενοι, τῇ δὲ ιδ' τῆς σελήνης ἡμέρᾳ πασχάζοντες Ἰουδαϊκῶς· [Ναυτ ατιανοί,] 'Αρειανοί, Μακεδονιανοί, Απολλιναριστεί. Κελεστίνου. Τεσσαρεσκαιδεκατῖται.
col. 35–36page 14 of 33
PG 86:35οἴμ δ' ἂν ἡμέρα φθάσῃ, δευτέρα τρίτῃ ἢ τετάρτη, ἐμπίπτουσα· ἐπιφημίζουσι δὲ Ἰωάννου τοῦ ἀποστόλου εἶναι τὴν παράδοσιν ταύτην. Συμφέρονται δὲ τοῖς Ναυάτου μαθηταῖς· κατ' ἐκείνους γὰρ τὴν με τάνοιαν παραγράφονται. Κεχρηνται δὲ καὶ νόθοις βιβλίοις, Περιόδους τινὰς ἀποστόλων προφέροντες, καὶ Πράξεις ἑτέρας ἀναγινώσκοντες παρὰ τὰς κε κανονισμένας. Ναυατιανοὶ, ἤτοι Σαββατιανοί. Ναυάτος οὗτος πρεσβύτερος γέγονεν τῆς Ῥωμαίων Ἐκκλησίας Ἐπεὶ οὖν ἐν καιρῷ τοῦ διωγμοῦ συμβέβηκέ τινας τῶν πιστῶν, μὴ φέροντας τὰς βασάνους, καταπεσεῖν· εἶτα τοῦ διωγμοῦ ὑποκ δόντος, καὶ τῶν παραπεπτωκότων τοὺς ποιμένας τῆς Ἐκκλησίας μετὰ δακρύων ἱκετευόντων δοθῆναι αὐτοῖς καιρὸν μετανοίας, καὶ ἱατρείας τυχεῖν· τυ φωθεὶς ὁ Ναυάτος οὐ προσεδέξατο, ἀλλ᾽ ἀντέλεγεν δεκάτη δὲ αἴρεσίς ἐστι, σὺν Ἰουδαίοις ποιοῦντες τὴ Πολλὰς ἐκκλησίας Ναυατιανῶν καὶ Τεσσαρεσκαιδε κατηρῶν ἀφελών, ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἔρχε τα:. Τεσσαρεσκαιδεκατῖται. Τεσσαρεσκαιδεκατιτών, 292, 556, 401. Τεσσαρεσκαιδεκατιτών ο φιλανθρωπίας, οὐδεμία τῶν ἡμετέρων κρείττων ὤ θη Φιλαδέλφου Εὐτύχιος, διὰ Φιλαδέλφου, ἐπιγνοὺς τὴν ὀρθοδοξίαν, χωρίου Σαγόρου πυθε τῆς τῶν Τεσσαρεσκαιδεκατι Δισφιλαδελφεύς, Διφιλαδελφεύς Ζήνων χωρίου Σαγόρου, [ποτέ χορεπίσκοπος τῆς τῶν Τεσσαρεσκαιδεκατιτῶν αἱρέσεως. άρεσθείς, ἀνευείς ἐγγόνου. Διὰ τοῦ ἐγγόνου. Πρεσβύτερος τῆς ῾Ρωμαίων ᾿Εκκλησίας.
col. 37–38page 15 of 33
PG 86:37ἀναιδῶς, μὴ δεῖν τοῖ; πεπτωκόσι δοῦναι χεῖρα, λέ γων, ἀλλὰ κεῖσθαι μᾶλλον ἐν πτώματι. Ον ἔλεγχον ἐν τῷ καιρῷ τῶν κινδύνων καὶ αὐτὸ ἀρνήσασθαι αύ τὸν τὸ τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα. Οἱ δὲ ἐπίσκοποι τοὺς μὲν παραπεσόντας τοῖς ἁρμοδίοις πόνοις καὶ χρό νας διὰ τῆς σωτηριώδους μετανοίας ἀνεκτήσαντο τοῦτον δὲ τὸν Ναυάτον ἐπιμείναντα τῷ τύφῳ τῆς επάρσεως, τῆς Ἐκκλησίας ἐξέκοψαν. Ὁ δὲ εἰς τινα τόπον δυσεύρετον λαθών, τρεῖς τῶν ἐπισκόπων γέ ροντας ἐφέλκεται· καὶ τούτους δελεάσας ἀνάγκη ἐπιθεῖναι τὰς χεῖρας αὐτῷ· ἐπέθηκαν, καὶ ἐκάλεσαν τὸν αὐτὸν Ναυάτον ἐπίσκοπον. Οἵτινες ἐγκληθέντες ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας, τὴν παρὰ Ναυάτου ἐπιτεθεῖσαν αὐτοῖς βίαν προσήγγελλον. Ο δὲ τυφωθείς ἐπὶ πλεῖον τῷ ἀξιώματι, ὅσους ήδυνήθη τῶν ὁμοίων αὐτοῦ ἀφρόνων δελεάσαι, Καθαροὺς ὠνόμασεν. Οἱ δὲ τούτου ὁμόφρονες, καὶ δὲ τὸν γάμον ἐκώλυσαν. Εκ τούτων ἀνεφύη Σαββάτιος τις, τῆς λέσχης ταύτης πρεσβύτερο;· ὃς τὸν πρὸ αὐτοῦ καθηγητὴν μαται στέραις ὑπερηκόντισε κενοφωνίαις Ἰουδαίοις συνεορτάζων τὸ πάθος τοῦ Κυρίου, και χάριν ἔχων τοῖς Κυριοκτόνοις, ἀφ᾽ ὧν αὐτοῖς τὴν τοῦ φίνου συμπανηγυρίζει συναίνεσιν. Αρειανοὶ οἱ ἀπὸ 'Αρείου. Οὗτος ὁ Ἄρειος, τῆς ᾿Αλεξανδρέων Εκκλησίας γέγονε πρεσβύτερος. Ὑπόβασιν τοῦ Υἱοῦ ἀπὸ Πα τρὸς ἐδίδασκεν· ἑτέρας φύσεως τὸν Πατέρα, καὶ ἑτέρας τὸν Υἱὸν ἐπιφημίζων· καὶ χρόνοις διαιρῶν τὴν μίαν τῆς θεότητος οὐσίαν. ᾿Αλλὰ καὶ τὴν ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ Κυρίου οικονομίαν βλασφημεί, άψυχον λέγων τοῦ Κυρίου τὴν σάρκα καὶ τὸ πάθος καὶ τὴν ταραχὴν τὴν θεότητα ἀντὶ τῆς ψυχῆς ὑπομεῖναι. Τὰ αὐτὰ δὲ καὶ 'Αέτιος, καὶ Εὐδόξιος, καὶ Αὐ ξέντιος καὶ Οὐάλης εφρόνησαν, οἵτινες ἦσαν επίσκοποι τῆς Δύσεως. Μαρκιανοί ἤτοι Πνευματομάχοι. Οὗτοι τὸν μακάριον Παῦλον τὸν ὁμολογητὴν ἐπί σκόπου Κωνσταντινουπόλεως εξωθήσαντες τοῦ βή. ματος τῆς Ἐκκλησίας, ἐξορίζουσιν εἰς Ἀρμενίαν, καὶ καθιστῶσιν ἀντ᾽ αὐτοῦ Μακεδόνιον τὸν Πνευμα δεύτερον. Αυξέντιος. Κενοφωνίαις. καινοφωνίαις, Διὰ τῶν οἰκείων αἱρέσεων τὰς κενοφωνίας ἀπέτεκον, καινοφωνίας κενῆς καινῆς χι, Αψυχον λέγων τοῦ Κυρίου τὴν σάρκα. Μαρκιανοί. Μακεδονιανοί, Μαραθωνιανοί, κιανοί,
col. 39–40page 16 of 33
PG 86:39τομάχον, ἕνα τῶν Παύλου πρεσβυτέρων· ὃς κτίσμα καὶ δοῦλον τὸ ἅγιον Πνεῦμα τοὺς αὐτῷ πειθομένους ἐδίδασκεν. Τούτῳ τῷ τρόπῳ μισηθείς, ἐξορίζεται τότε ἐκ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, μάλιστα διὰ τὴν τῶν ὀστῶν τοῦ μακαρίου Κωνσταντίνου τοῦ πιστοῦ μετάθεσιν. Οὗτος ὁ Μακεδόνιος, υπεξούσιον τοῦ Πνεύματος διακονίαν κατηγορεῖ, καὶ ἐλάττονα τοῦ Πατρὸς, καὶ τῆς θείας φύσεως ἀλλοτρίωσιν. Απολλιναριστεί. Απολλινάριος ὁ Σύρος, ἄνουν τὸν Χριστὸν εἰπεῖνἐτόλμησεν. ᾿Αντὶ γὰρ τοῦ νοῦ, φησὶν, ἦν ἐν αὐτῷ ὁ Θεός Λόγος. Καὶ διὰ τοῦτο, φησί, δεῖ μίαν φύσιν τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ τῆς σαρκὸς ὁμολογεῖν. Καὶ πάλιν τὸν Πατέρα πατρικῶς Υἱὸν εἶναι, τὸν δὲ Υἱὸν υἱϊκῶς Πατέρα· καὶ ὡσαύτως ἐπὶ τοῦ Πνεύματος καθὸ δὴ εἰς Θεός ἡ Τριάς. Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἀποκειμένων ἀῤῥήτων ἀγαθῶν τοῖς ἁγίοις, εἰς πολλὴν ταπεινότητα κατάγων, τουτέστιν εἰς τὰ Ἰουδαϊκά, Ουσίας τοιαύτας πάλιν ἐπιτελεῖν ἐν τῷ ναῷ. Ἔτι λέγει τὸν Θεὸν Λόγον ἐπαγόμενον σάρκα ἐκείνην ἦν ἔχων ἐν οὐρανοῖς ἐτύγχανε, προαιώνιον τινα καὶ συνουσιωμένην· καὶ τὸ πάθος δὲ τῇ ἰδίᾳ αὐτοῦ θεότητι δέξασθαι· καὶ ἐν τῇ τριημέρῳ ἐκείνῃ νεκρώσει τοῦ σώματος, καὶ τὴν θεότητα συναπονεκρωθῆναι τῷ σώματι, καὶ οὕτω παρὰ τοῦ Πατρὸς πάλιν ἀπὸ τοῦ θανάτου διαναστῆναι. Ταῦτα ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ γράφει πρὸ; Νεκτάριον ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως. Οἱ δὲ μήτε βαπτιζόμενοι, μήτε χριόμενοι, ἀλλὰ μόνον ἀναθεματίζοντες τὴν ἰδίαν 45 αἵρεσιν, εἰσὶν οὗτοι 48, Μελέτιος ὁ σχισματικός· ὅθεν καὶ Μελετιανοὶ 45 πᾶσαν. 46 Μελετιανοί, Νεστοριανοί, Ευτυχιανισταί, Διοσκοριανοί, Ἰακωβίται, καὶ οἱ λοιποὶ Ακέφαλοι. Μίαν φύσιν τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ τῆς σαρ κός. Μελετιανοί. Τῶν μὲν οὖν ὑπο κριτῶν Ἐπικριτιανῶν ἀντὶ Μελιτιανῶν ἡ πρόθεσις αὕτη, καὶ ὁ τρόπος ἄπιστος, Ἐπικριτιανῶν, Κριτιανών, Επικουραριανών, Πικριτιανῶν, μέλιτος εἰ πικρίας, επ ; Ηρώδης, χοιμώδης. Ωριγένης, ὀργηγένης· Τιμόθεος, Θυμόθεος· πατριάρχης, φατριάρχης, φρατριάρχης μαντειάρχης, δαιμο νιάρχης - Περιτομή, κατατομὴ· ἐπίσκοποι, ὑπόσχο ποι· κατάσκοποι, ἐπισκοτοί. Ἡρακλῆς, πυρακλῆς, ἐν Τύρῳ Ηρακλῆς, μᾶλλον δὲ ἠράκλης ἀράκλης πυριάλωτος γενό μενος διὰ κακίαν, ὑπὸ τῶν ἀθέων εκθειάζεται.
col. 41–42page 17 of 33
PG 86:41οἱ σχισματικοί. Οὗτοι κακόδοξοι μὲν οὐκ εἰσίν· ἀλλὰ; ἀναθεματίζουσιν τὸ ἴδιον σχίσμα. [ Οἱ ἀναθεματίζοντες τὴν ἰδίαν αἵρεσιν, εἰσὶν] οὗτοι. Νεστοριανοί. Ευτυχιανισταί καὶ ὁ τούτων κοινωνός Δια όσκορος· καὶ λοιπὸν Σεβῆρος, καὶ Ἰάκωβος, οὐχ ὁ Βάτνων ὁ ὀρθόδοξος, ἀλλ᾽ ἕτερος αἱρετικὸς, καὶ οἱ λοιποὶ Ἀκέφαλοι· σχίσματα καὶ ἀποκοπαὶ, ἃς ἔχει τῶν Ἀκεφάλων ἡ αἵρεσις· τῶν προφάσει μὲν τῆς διαφορᾶς τῶν ἐν Χριστῷ συνελθουσῶν φυσέων, χω ριζόντων αὐτὸν εἰς ὑποστάσεις καὶ πρόσωπα δύο πρὸ τῆς ἑνώσεως, μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν μίαν φύσιν σύνθετον γενέσθαι μυθευόντων· ὡς μηκέτι καὶ τὴν θείαν καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἐν τῷ αὐτῷ φύσιν κατ' αὐτοὺς ἐ εἶναι· ἀλλὰ καὶ τὸ ὁμοούσιον τοῦ Χριστοῦ πρός τε τὸν Πατέρα Θεὸν καὶ πρὸς ἡμᾶς, κατ' αυτ τοὺς ἐκ ἀνῃρῆσθαι 40 μετὰ τὴν ἕνωσιν. Περὶ τοῦ γινώσκειν εἰς πόσα τμήματα γέγονεν ἡ τῶν ᾿Ακεφάλων ήτοι Θεοπασχιτῶν· αἵρεσις, σύντομος ἔκθεσις. Περὶ τῶν Θεοδοσιανῶν. α'. Πρῶτον κεφάλαιον περὶ τῶν Θεοδοσιανῶν εἰ ρήσθω· ὧν ἦρξεν Δαμιανὸς ὁ αἱρετικός· περὶ φθαρ τοῦ καὶ ἀφθάρτου μόνον διαφερόμενοι. β'. Αγνοΐται· οἱ λέγοντες ἄλλα τέ τινα τὸν Κύ ριον ἀγνοῆσαι κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, καὶ τὴν ἡμέραν δὲ τῆς συντελείας. γ΄. Παυλιανισταί οἱ ἀπὸ Παύλου, του κοινωνήσαντος μὲν τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἀποστάντος δὲ πάλιν καὶ ὑποστρέψαντος πρὸς τὴν τῶν ᾿Ακεφά λων αἵρεσιν· ὅντινα οἱ Θεοδοσιανοὶ οὐκ ἐδέξαντο, διὰ τὸ ὅλως πρὸς ὀλίγον κοινωνῆσαι τῇ Ἐκκλησίᾳ. 47 κατ' αὐτούς 48 κατ' αὐτούς 49 ἀναιρεῖσθαι. Ευτυχιανισταί. Οἱ μαθηταὶ Εὐτυχούς, περὶ καρώσιος έφωράθησαν μετὰ τὴν ἐν Ἐφέσῳ δεν τέραν σύνοδον, πάλιν διεστραμμένα δόγματα λα λοῦντες Εὐτυχούς. περὶ σαρ χώσεως. Παυλιανισταί· οἱ ἀπὸ Παύλου. 408: Παυλιανισταὶ Παῦλον δέχονται τὸν ἐπιλεγόμενον τοῦ Μελανοῦ, Παυλιανιστας, οἱ δεχόμενοι Παῦλον τὸν ἐπίκλην τὸν Μελανόν, νι: Παῦλος ὁ μελανός, οὐ μόνον δὲ λεγόμενος, ἀλλὰ καὶ γενόμενος κατὰ ἀλήθειαν Γεώργιον Παυλιανιστὴν ὄντα. Ναγρανῖται Τ. Εὐαγρα νιστα!
col. 43–44page 18 of 33
PG 86:43δ'. Νιοβίται και ἄκτιστον, δ'. Νιοβίται και οἵτινες φανερώτερον τὴν διαφορὰν τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀναι ροῦσιν· καὶ καλοῦνται Διαφορίται διαφορῆται]. ε'. Τριθεῖται· οἱ δεχόμενοι τὸν γραμματικὸν τὸν λεγόμενον Φιλόπονον, μᾶλλον δὲ Ματαιόπονον· καὶ οὐσίας καὶ φύσεις ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος βλασφημοῦντες (56')· καὶ Θεοδόσιον δὲ τὸν ἀνόσιον καὶ Σε βῆρον τὸν ματαιόφρονα ἐν τοῖς διπτύχοις ἀναφέροντες· καὶ λέγοντες, ὅτι τὸ σῶμα ὁ νῦν ἔχομεν οὐκ ἐγείρεται ἄφθαρτον, ἀλλ᾽ ἕτερον ἀντ᾿ αὐτοῦ λαμβάνομεν 80%. ς'. Αλλοι Τριθεῖται· οἵτινες τὰ μὲν ἄλλα πάντα συμφωνοῦσι τοῖς ἄλλοις Τριθεῖταις, τὸν δὲ κατὰ τῆς ἀναστάσεως ἐκτεθέντα λόγον ὑπὸ τοῦ Φιλοπόνου Ἰωάννου, δι' οὗ ἐκεῖνος ἀναιρεῖ τὴν τῶν σωμάτων ἀνάστασιν, ἀποστρέφονται. ζ'. Γαϊανίται, ἤτοι Ἰουλιανισταί· οἵτινες λέγουσιν, ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα κατά πάντα τρόπον ἄφθαρτον εἶναι. γ. Γαϊανίται, ἤτοι Ἰουλιανισταὶ ἄλλοι· οἵτινες οὐ κατὰ πάντα τρόπον ἄφθαρτον λέγουσι τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ἀλλὰ δυνάμει μὲν φθαρτόν, μηδόλως δὲ φθαρῆναι τῇ ἐπικρατεία τοῦ Λόγου. θ'. Γαϊανίται, ἤτοι Ἰουλιανισταὶ ἄλλοι, οἵτινες καλοῦνται καὶ ᾿Ακτιστῆται κι· λέγουσι γὰρ ὅτι οὐ μόνον ἄφθαρτον ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως, ἀλλὰ καὶ ἄκτιστον γεγονέναι τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα· καὶ οὐδὲ τὴν διαφορὰν ὁμολογοῦσι τῆς θεότητος καὶ τῆς σαρ κός. ι'. Διοσκοριανοί· οἵτινες μετὰ τὸν Προτερίου τοῦ τῆς ὁσίας μνήμης φόνον, Τιμοθέου τοῦ Αἰλούς μου δεξαμένου τινὰς τῶν Προτερίου κληρικῶν, ἅπερ αὐτὸς ἤθελεν πράξαντας, ὅμως ἀγανακτήσαντες αὐτοὶ διὰ τοὺς δεχθέντας, ἀπέσχισαν ἑαυτούς καὶ οὐδενὶ κοινωνοῦσιν· ἀλλ᾽ οὐδὲ βαπτίζονται, ὡς οἱ πολλοί φασιν. ο θ' Νιοβίται, οἱ δεχόμενοι Στέφανον τὸν ἐπίκλην Νιόβην. και Τριθεῖται, οἱ δεχόμενοι τὸν Φιλόπονον Ἰωάννην, καὶ τὰ τούτου συγγράμματα, ουσίας καὶ φύσεις τρεῖς μερικὰς ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος βλασφημοῦντος, καὶ ὅτι τὰ σώματα ταῦτα οὐκ ἀνίστανται, ἀλλ᾽ ἕτερα κρείττονα, κατὰ τὸν Ωριγένην· καὶ παρ ἔλευσιν τοῦ ὁρωμένου κόσμου, καὶ καινοῦ κόσμου γένεσιν. 'Ακτιστίται. Βλασφημοῦντες. Διοσκοριανοί. Προτερίου... Τιμοθέου τοῦ Αλλούρου.
col. 45–46page 19 of 33
PG 86:45ια΄. Ακέφαλοι· οἵτινες τῷ ἐνωτικῷ Ζήνωνος του βασιλέως μὴ ἀρεσθέντες, ὡς μὴ ἐκβαλόντι τὴν ἁγίαν τῶν ἐν Καλχηδόνι Πατέρων σύνοδον, ἀπέσχισαν ἑαυ τοὺς ἀπὸ Πέτρου τοῦ Μογγοῦ τοῦ δεξαμένου τὸ το οὗτον ἑνωτικόν. Εἶτα καὶ ἐπιδιῃρέθησαν εἰς ἄλλα τρία σχίσματα, ἅπερ εἰσὶ τὰ ἐφεξῆς ἐνταῦθα κεί μένα. ιβ. Ανθρωπομορφῆται· οἵτινες λέγουσιν ἀνθρω πέμορφον εἶναι τὸ θεῖον. ιγ'. Βαρσανουφίται, ἀπὸ Βαρσανουφίου του ἐπισκόπου αὐτῶν. Πρὸς οὓς οἱ λοιποί Ακέφαλοι διαφέρονται· ὡς καὶ παρ' αὐτοῖς ἀκανονίστως τῆς Βαρσανουφίου χειροτονίας γενομένης. ιδ'. Ησαΐαν: στα: σ· οἱ διὰ τὴν χειροτονίαν Ησαΐου ἀπὸ τῶν ἄλλων ᾿Ακεφάλων χωριζόμενοι· ὡς αὐτῶν, μὲν διαβεβαιουμένων, ὑπὸ Ἐπιφανίου δε τοῦ Παμ φύλου τοῦ χειροτονήσαντος πρεσβύτερον Σεβήρον, καὶ αὐτὸν κεχειροτονῆσθαι· τῶν δὲ λοιπῶν μὴ συν τιθεμένων, ἀλλὰ νεκροχειροτόνητον αὐτὸν εἶναι λεγόντων, ὡς νεκρᾶς ἐπιτεθείσης αὐτῷ τῆς Ἐπιφανίου 13 χειρός. ιε. Πετριανοί· οἱ διαβεβαιούμενοι τὴν ὑπόστασιν μόνα εἶναι ἰδιώματα χωρὶς οὐσίας· καὶ διενεχθέντες περὶ τούτου πρὸς τὸ τῶν Δαμιανιστῶν ἀπόσχισμα ὡς καὶ ἐγγράφους ἀγῶνας περὶ τούτου πολλούς και κινῆσθαι μεταξὺ αὐτῶν. ις'. Οἱ κατὰ Σέργιον τὸν Πέτρου. Εξκαιδέκατον ἐπὶ τούτοις γέγονε τμῆμα τὸ κατὰ Σέργιον, ἐκ τῆς Πέτρου μοίρας ἀποστὰν, καὶ ἰδικὸν σύστημα ποιη σάμενον. Οὕτω ἔχει ἡ ἐν τῷ πατριαρχείῳ ἀποκειμένη βίβλος. Τις οὖν οὐκ ἀπογνώσεται τῶν εἰς του αῦτα τμήματα διῃρημένων, καὶ ἀλλήλους ἀναθεματιζόντων, εἰ μὴ παντελῶς ἐστι φρενῶν ἔρημος; Τὸ γραφικὸν γὰρ ἐπ' αὐτοῖς πεπλήρωται λόγιον ἐναργῶς Καταπόντισον, Κύριε, καὶ καταδίελε τὰς γλώσσας αὐτῶν. Περὶ Μαρκιανιστῶν. Μαρκιανισταί και Μεσσαλιανοὶ καὶ εὐτύχισε Ησαϊανίται, οἱ δεχόμενοι 'Ησαΐαν τινὰ εἰς διδάσκαλον. 83 Ευσεβίου. * Ευσε Είου. ΝΟΤΑ. Βαρσανουφίται, ἀπὸ Βαρσανουφίου. φιος εὑρέθη ὁ αἱρετικός, συναινῶν κατὰ τῆς ἁγίας συνόδου Χαλκηδόνος. Νεκροχειροτόνητον. Νεκρο χειροτόνητοι τὰ αἰτιάματα Εναργώς. 10: Πῶς οὐκ ἐναργεῖς κακ τού των, σφαίραν ἀπηκριβωμένη, εἶναι τὸν οὐρανόν; ἐναργές. Μαρκιανισταί. Τε τάρτη ἡ τοῦ Θεοδοτίωνος πέλει ἔκδοσις. Οὗτος τοίνυν τῆς αἱρέσεως Μαρκιανοῦ τοῦ Ποντικοῦ ὤν, ἐξέδωκεν καὶ αὐτὸς τὴν ἑρμηνείαν ἐπὶ Κομμόδου του βασιλέως ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις, πρὸς διαστροφὴν τῆς αὐτοῦ αἱρέσεως Τετάρτη ἐστὶν, τοῦ Θεοδοτίωνος τοῦ Ἐφεσίου. Οὗτος τῆς αἱρέσεως Μαρκίωνος του Ποντικοῦ ῶν, ἡρμήνευσε καὶ αὐτὸς, ἐπὶ Κομέδου του βασιλέως ἐν αὐτῷ τῷ χρόνῳ, πρὸς διαστροφὴν τῆς
col. 47–48page 20 of 33
PG 86:47ται καὶ Ἐνθουσιασται καὶ Χορευταὶ καὶ Λαμπετιανοί καὶ Ἀδελφιανοὶ καὶ Εὐσταθιανοί· οὕτως προσαγορευόμενοι, διὰ τὸ πολυώνυμον εἶναι τὴν αἵρεσιν· ἐκλήθησαν δὲ Μαρκιανισταί, ὡς ἀπὸ Μαρκιανοῦ τοῦ τραπεζίτου τοῦ ἐν χρόνοις γενομένου Ἰουστινιανοῦ καὶ Ἰουστίνου τοῦ νέου. Ηγωνήσαντο δὲ ἐγγράφως κατὰ τῆς πολυωνύμου ταύτης αιρέ σεως, Κύριλλος ὁ τῆς ᾿Αλεξανδρείας ἀρχιεπίσκοπος, Φλαβιανὸς καὶ Θεόδοτος τῆς ᾿Αντιοχέων πρόεδροι, Λιτώνος Μελιτηνῆς ἐπίσκοπος, Ἀμφιλόχιος Ικονίου ἐπίσκοπος· οἵτινες καὶ πεπραγμένα συνεστήσαντο κατὰ τῆς τοιαύτης πολυκεφάλου τε καὶ πολυωνύμου τῶν Μαρκιανιστῶν αἱρέσεως. Πρὸς δὲ εἴδησιν καὶ ἀσφάλειαν τῶν ἐντυγχανόντων, ἀναγκαῖον καὶ τὰ κεφάλαια τῶν δογμάτων αὐτῆς ὑποτάξαι· ἅπερ εἰσὶ ταῦτα. α'. Λέγουσιν ὅτι ἑκάστῳ ἀνθρώπῳ τικτομένῳ παρ αυτίκα δαίμων οὐσιωδῶς συνάπτεται, ἐκ τῆς κατα δίκης τοῦ Ἀδὰμ τούτου κεκληρωμένου καὶ ὅτι οὗ τος ὁ δαίμων εἰς τὰς ἀτόπους πράξεις κινεῖ τὸν ἄνε θρωπον, οὐσιωδῶς αὐτῷ συνημμένον 88'. β'. Ἔτι λέγουσιν ὅτι τὸ ἅγιον βάπτισμα οὐδὲν συμβάλλεται εἰς τὴν τοῦ δαίμονος τούτου δίωξιν οὐδὲ γάρ ἐστιν ἱκανὸν τὸ ἅγιον βάπτισμα, τὰς ῥίζας τῶν ἁμαρτιῶν τὰς συνουσιωμένας ἀρχῆθεν τοῖς ἀνα θρώποις ἐκτεμεῖν. γ'. Λέγουσιν ὅτι μόνη ἡ ἐκτενής προσευχή διώκειν δύναται τοῦτον τὸν δαίμονα· διὰ χρέμψεως καὶ ἀπο πτύσεως τοῦ προσερχομένου δε, φυγαδευομένου τού του τοῦ δαίμονος ὡς καπνοῦ ὁρωμένου, ἢ ὡς ὄφέως, ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι· καὶ ὅτι τούτου γινομένου, παρουσία λοιπὸν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπὶ τὸν προσευχόμενον γίνεται, αἰσθητῶς τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος ἐπιφοιτῶντος καὶ ὁρωμένου. δ'. Λέγει ὅτι μετὰ τὴν λεγομένην παρ' ἐκείνων ἀπάθειαν, τοιαύτης αἰσθάνεται ἡ ψυχὴ κοινωνίας γινομένης αὐτῇ παρὰ τοῦ οὐρανίου Νυμφίου, οίας αἰσθάνεται ἡ γυνὴ ἐν τῇ συνουσίᾳ τοῦ ἀνδρός. ε'. Λέγουσιν ὅτι ἡ παναγία καὶ ζωοποιὸς καὶ ματ καρία Τριάς, ἥτις ἐστὶ πάσῃ κτίσει κατ᾽ οὐσίαν ἀθέατος, τοῖς τῆς σαρκὸς ὀφθαλμοῖς πέφυκε καθ. ορᾶσθαι ὑπὸ τῶν εἰς τὴν παρ' αὐτοῖς λεγομένην έρε 85 Εὐχεται. 68' συνουσιωμένος. και Γ. προσευχομένου. αὐτοῦ αἱρέσεως. ή Εὐτυχιτῶν, Μαριανοί, Μαρκιανοί, Μαρωνιανοί, Μαρκιανιστῶν αἵρεσις, μετά τινος μωρᾶς εὐ λαβείας, ευήθης τε καὶ καταγέλαστος, Μαρτιανών, ή (αίρεσις) Ψαθυριανῶν, ἡ Κυρτιανῶν. Εὐτυχίται. Εντυχίται Εὐχῖται ἡ Εὐχιτῶν, Εὐτύχηταί Εὐτυχίται, Εὐχίται. τῶν Σιμωνιανῶν οἱ Εὐτυχιταὶ καλούμενοι. ι. ἀφ' ὧν παρανόμως ἐπετήδευσαν τε καὶ ἐτόλμησαν.
col. 49–50page 21 of 33
PG 86:49χομένων ἀπάθειαν· καὶ μόνοις γίνεται θεατὴ τοῖς τοιούτοις ἀνθρώποις, σαρκικῶς ὑπ' αὐτῶν ὁρωμένη. ς'. Λέγουσιν ὅτι τρεῖς ὑποστάσεις, Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, εἰς μίαν ὑπόστασιν ἀνα λύονται καὶ μεταβάλλονται· καὶ ὅτι ἡ. θεία φύσις τρέπεται καὶ μεταβάλλεται εἰς ὅπερ ἂν ἐθέλῃ καὶ βούλεται, ἵνα συγκραθῇ ταῖς ἑαυτῆς ἀξίαις ψυχαῖς. ζ. Λέγουσιν ὅτι σπέρμα καὶ Λόγος ἐνέπεσεν εἰς τὴν Μαρίαν· καὶ ὅτι τὸ σῶμα 8 ἀνέλαβεν ἐξ αὐτῆς ὁ Κύριος, δαιμόνων ἦν πεπληρωμένον, καὶ ἐξέβαλεν τα δαιμόνια, καὶ οὕτως αὐτὸ ἐνεδύσατο. η'. Λέγουσιν ὅτι τὸν ἄνθρωπον ὃν ἀνέλαβεν ἐκ τῆς Μαρίας ὁ Κύριος, ποτὲ μὲν αὐτὸν εἰς πνεῦμα μετ ἐβαλλεν δ', ποτὲ δὲ εἰς σῶμα· διότι 18 αὐτὸ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἀπερίγραπτον ἦν, καθάπερ ἡ θεία φύσ σις. θ'. Λέγουσιν ὅτι μετὰ τὴν τοῦ δαίμονος τούτου τοῦ συνουσιωμένου τοῖς ἀνθρώποις, διὰ τῆς χρέμ ψεώς τε καὶ ἀποπτύσεως γινομένης δίωξιν, οὐκέτι δεῖται νηστείας, ἢ ἄλλης ψυχικής ή σωματικῆς ἐγε κρατείας ὁ ἄνθρωπος πρὸς παιδαγωγίαν τοῦ σώμα ος· ἀλλ᾽ οὐδὲ διδασκαλίας τὴν ψυχήν ρυθμιζούσης ΰς· καὶ τοῦ σώματος ἠλευθερωμένου τῆς τῶν παθῶν πικρατείας, καὶ τῆς ψυχῆς μηκέτι δεκτικῆς οὔσης τῆς ἐπὶ τὰ χείρω ῥοπῆς· ὡς καὶ τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ἐν ἀπαθείᾳ λοιπὸν γινομένων. ι. Λέγουσιν ὅτι μετὰ τὴν λεγομένην παρ' ἐκείνων ἀπάθειαν, λοιπὸν καὶ τὰ μέλλοντα προορἂν οἱ ἄν θρωποι δύνανται· καὶ τὰς ἀοράτους δυνάμεις αἰσθητῶς καθορῶσι. Διὸ καὶ ἐξαπίνης πηδῶντες, δαίμονας ὑπερβαίνειν φαντάζονται, καὶ τοῖς δακτύλοις τοξεύειν τοὺς δαίμονας σχηματίζονται. τα'. Λέγουσιν ὅτι ἡ ψυχὴ τοῦ παρ' αὐτοῖς πνευματ τικοῦ ἀνθρώπου, μετὰ τὴν λεγομένην παρ᾽ ἐκείνων ἀπάθειαν, μεταβάλλεται εἰς τὴν θείαν καὶ ἀκήρατον φύσιν. ιβ. Λέγουσιν τὴν τοῦ ἁγίου σώματος καὶ αἵματος Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἁγίαν μετάληψιν, μηδὲν ὠφελεῖν ἢ βλάπτειν τοὺς ἀξίως ἢ ἀναξίως τούτων μεταλαμβάνοντας· καὶ ὅτι διὰ τοῦτο μόνον τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας οὐδέποτε δέον χωρί ζεσθαι, ἀδιαφόρου τούτου τυγχάνοντος. Καὶ οὐχ ὡς ζωοποιών μεταλαμβάνουσι τούτων μετὰ φόβου και πίστεως 5, ὡς Θεοῦ σεσαρκωμένου ὄντων τε καὶ πιστευομένων. ιγ. Λέγουσι τὴν τῶν χειρῶν ἐργασίαν ὡς βδελυρὰν ἀποστρέφεσθαι. Καὶ πνευματικοὺς ἐντεῦθεν ἑαυτοὺς ὀνομάζουσιν, οὐ κρίνοντες δυνατὸν οὐδὲ δίκαιον, ἔργου λοιπὸν αἰσθητοῦ τοὺς τοιούτους έφε ἀπτεσθαι· ἀθετοῦντες καὶ ἐν τούτῳ τὴν τῶν ἀποστόλων παράδοσιν. ιδ. Λέγουσιν ὅτι μετὰ τὴν λεγομένην παρ' ἐκεί νων ἀπάθειαν, ὕπνῳ πολλῷ ἐκδιδόντες ἑαυτοὺς, τοὺς κατ᾽ ἐπίπνοιαν τοῦ ἐνεργοῦντος αὐτοῖς πονη 87 ΑΙ. μετέβαλε, 58 Α. καὶ ὅτι
col. 51–52page 22 of 33
PG 86:51ροῦ δαίμονος γινομένους ὀνείρους, ὡς προφητείας ο "Ητητα..... ἐντεῦθεν κηρύττουσιν· καὶ ταύτας ὡς ἀπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος ἐμπνευσθείσας διδάσκουσι πιστεύεσθαι· ἐνα θουσιασμούς τούτους ἁγίους νομίζοντες καὶ ὀνομάζοντες· ἀπατῶντες καὶ ἀπατώμενοι. ιε'. Λέγουσι μὴ διδόναι ἐλεημοσύνην τοῖς προσαιτοῦσι, μήτε μὴν χήραις ἢ ὀρφανοῖς, μήτε τοῖς ἐν διαφόροις περιστάσεσιν ἢ λώσῃ σωμάτων καθεστῶσιν, ἢ λῃστῶν ἢ βαρβάρων ἐπιδρομαῖς ἤ τισι τοιαύ ταις συμφοραῖς περιπεπτωκόσιν· ἀλλ' αὐτοῖς ἅπαν τα μᾶλλον παρέχειν· διότι αὐτοί εἰσιν ὡς ἀληθῶς οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι. ις'. Λέγουσιν ὅτι τὸ ἐκδιδόναι τινὰ ἑαυτὸν μετὰ τὴν λεγομένην ἀπάθειαν εἰς τρυφὴν καὶ ἀκολασίαν, ἀνεύθυνόν ἐστι καὶ ἀκίνδυνον· ὡς μηκέτι ὑποκειμένου αὐτοῦ πάθει τινί· ἀλλ᾽ ἄδειαν αὐτοῦ ἔχοντος τοῖς ἀπηγορευμένοις πάθεσιν ἀκολασταίνειν. ιζʹ. Λέγουσιν εἰδέναι ἐν ποίᾳ καταστάσει αἱ τῶν τελευτησάντων ψυχαὶ καθεστήκασι· καὶ ἑαυτοὺς καρδιογνώστας φαντάζονται· ὥστε εἰδέναι ἀκριβῶς διὰ στοχασμῶν καὶ ἠθῶν τὰς τῶν ἀνθρώπων διαθέσεις. ιη'. Οὗτοι γυναῖκας διδασκάλους τῶν δογμάτων τῆς ἰδίας αἱρέσεως προβάλλονται· οὐ μόνον ἀνδρῶν ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ ἱερέων ταύτας ἐξάρχειν ἐπιτρέποντες· κεφαλὴν ἑαυτῶν τὰς γυναῖκας ποιούμενοι, καὶ τὴν ὄντως κεφαλὴν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν ἀτι μάζοντες. ιθ'. Οὗτοι ἐρωτώμενοι περὶ τῶν ἰδίων αὐτῶν δογ μάτων, έξαρνοι γίνονται· καὶ ἀδεῶς καὶ προθύμως ἀναθεματίζουσι πάντας τοὺς οὕτω φρονοῦντας ἢ καὶ φρονήσαντας· καὶ ὀμνύουσιν ἀφόβως, ὡς τὰ τοιαῦτα δόγματα μισοῦσι καὶ ἀποστρέφονται· ὡς μήτε τῆς ἐπιορκίας μήτε τοῦ ἀναθεματισμοῦ βλάπτειν λοιπὸν δυναμένων τοὺς μετὰ τὴν ἀπάθειαν, ὡς αὐτοὶ λέ γουσι, πνευματικούς γενομένους· ἐπιορκεῖν τε καὶ ἀναθεματίζειν ἑαυτοὺς ἐπ' ἀδείας ἐχόντων αὐτῶν ἐκ τῆς τῶν διδασκάλων αὐτῶν παραδόσεως. Περὶ τῶν σχισμάτων τῶν καλουμένων διακρινομένων. Ητησας το ἡμᾶς, ἀδελφὲ ἀγαπητέ, γνωρίσαι σοι διὰ βραχέων τὰ σχίσματα τῶν ἑαυτοὺς διακρινομένους καλούντων, πόσα τε ταῦτα τυγχάνει, καὶ τίνες τούτων αἱ ὀνομασίαι, καὶ τί τὸ ἑκάστου σχίσματος δόγμα ἐστίν. Αναγκαῖον οὖν ἡγησάμην σπουδαίως τὴν αἴτησιν τῆς σῆς φιλομαθοῦς ἀγάπης πληρῶσαι, ἀρχόμενος τοῦ λόγου ἐντεῦθεν. Τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου συγκροτη Τῆς ἁγίας, Τοῦ Χωνιάτου, ἐκ τοῦ ἐννάτου τόμου. Χρεὼν δὲ εἰδέναι, ὡς τῆς ἁγίας ταύτης συνόδου καθε αιρέσει Διόσκορον ὑποβαλούσης τὸν γενόμενον Αν τιοχείας ἐπίσκοπον, οἱ τούτου ἀντιλαμβανόμενοι της καθολικῆς Ἐκκλησίας ἀπέστησαν, καὶ διακρινομένους ὠνόμασαν ἑαυτούς, ἐκ τοῦ μὴ συντίθεσθαι τοῖς δογματισθεῖσι παρὰ τῶν ἐν Χαλκηδόνι συνελθόντων Πατέρων, καὶ εἰς δώδεκα διῃρέθησαν τμήματα ὧν οἱ μὲν, Ευτυχιανισταὶ λεγόμενοι, Εὐτύχιον καὶ Διόσκορον δέχονται· οἳ καὶ λέγουσι, Αντιοχείας
col. 53–54page 23 of 33
PG 86:53θείσης, καὶ Διοσκόρου τοῦ ᾿Αλεξανδρείας γενομένου ἐπισκόπου, ψήφῳ δικαίς ὑπὸ τῆς ῥηθείσης συνόδου καθαιρεθέντος, οἱ τούτου ἀντιλαμβανόμενοι, ἀπο έστησαν τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκε κλησίας, καὶ ὠνόμασαν ἑαυτοὺς Διακρινομένους, διὰ τὸ διακρίνεσθαι αὐτοὺς κοινωνεῖν τῇ καθολικῇ Ἐκε κλησία ", χάριν τῆς μνημονευθείσης συνόδου. Ταύ τὴν γὰρ ὡς ὀρθόδοξον δέχεται ἡ ἁγιωτάτη ἐκκλησίᾳ· ὥσπερ οὖν καὶ τὰς πρὸ αὐτῆς ἁγίας τρεῖς συν όδους· τὴν ἐν Νικαίᾳ φημί, τῶν τιη' Πατέρων, καὶ τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν ρν, καὶ τὴν ἐν Ἐφέσῳ τῶν σ', ἧς ἡγεμόνες ὑπῆρχον οἱ ὁσιώτατοι ποιμένες Κελεστίνος ὁ τῆς Ῥωμαίων, καὶ Κύριλλος ὁ τῆς ᾿Αλεξανδρείας. Οἱ οὖν λεγόμενοι διακρινόμενοι ἀποστάντες τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς Ἐκ κλησίας, διηρέθησαν εἰς τμήματα ιβ', ὧν αἱ ένο. μασίαι εἰσὶν αὗται. Πρῶτο: Ευτυχιανισταί· δεύτεροι Ακέφαλοι τρίτοι Ἰουλιανιστας, οἱ καὶ Γαϊανίται τέταρτοι Ἰουλιανισταὶ ἕτεροι, ήγουν Γαπανίται πέμπτοι Σεβηρίται, οἱ καὶ ᾿Αγνοΐται· ἕκτοι ἕτεροι Σεβηρίται, οἱ καὶ Κονδοβαυδίτας ἕβδομοι ἄλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανος, οἱ καὶ Παυλιανισταί ὄγδσοι άλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Αγγελίται καὶ Δαμιανίται· ἔννατοι ἄλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Πετρίται· δέκατοι ἄλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Κονωνίται· ένα δέκατοι ἄλλοι Σεβηρίτα:, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Φιλοπονιακοί· δωδέκατοι ἄλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοὶ, οἱ καὶ Νιοβίται. Οὗτοι πάντες κοινῶς ἀπο στρέφονται τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον, καὶ ς δέχονται εἰς ἐπίσκοπον Διόσκορον τὸν ὑπ' αὐτῆς δι καίως ἀναθεματισθέντα ὡς ὁμόφρονα Εὐτυχοῦς τοῦ αἱρετικού. 'Αλλ' οἱ μὲν Ευτυχιανισταί Διόσκορον ἅμα καὶ Εὐτυχέα δέχονται, ὡς τὰ πεπραγμένα ἐν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ τῇ ἐν Χαλκηδόνι δηλοῦσιν 69· οἱ δὲ λοιποί πάντες Διόσκορον μὲν δέχονται, Εὐτυχέα δὲ οὐ δέ χονται. Τῶν δὲ δεχομένων Διόσκορον μόνον, οἱ μὲν Ακέφαλοι οὐ δέχονται Πέτρον τὸν Μογγὸν τὸν γενό μενον τῆς αὐτῆς πόλεως ᾿Αλεξανδρείας ἐπίσκοπον ἐπὶ Ζήνωνος τοῦ βασιλέως· οἱ δὲ λοιποὶ Διόσκορον δεχόμενοι, σὺν αὐτῷ δέχονται καὶ τὸν μνημονευθέντα Πέτρον. Πάλιν τῶν δεχομένων Πέτρον καὶ Διόσκορον, οἱ μὲν Ιουλιανιστας, ήγουν Γαϊανίται, ἅμα Διοσκό ρῳ καὶ Πέτρῳ δέχονται Ἰουλιανὸν τὸν Ἁλικαρνασοῦ γενόμενον ἐπίσκοπον, καὶ Γαϊανὸν τὸν ᾿Αλεξαν. δρείας· οἱ δὲ λοιποὶ τούτους μὲν, Ἰουλιανόν φημι καὶ Γαῖανὸν οὐ δέχονται· δέχονται δὲ ἅμα Διοσκόρῳ καὶ Πέτρῳ Σεβήρον τὸν γενόμενον Αντιοχείας ἐπίσ σκοπον. Πάλιν τῶν δεχομένων Σεβήρον μετὰ Διο οσκόρου καὶ Πέτρου, οἱ μὲν ᾿Αγνοῖται δέχονται ἅμα οι Τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου συγκροτηθείσης, καὶ Διοσκόρου ψήφῳ ὑπ' αὐτῆς καθα αιρεθέντος, οι τούτου ἀντιλαμβανόμενοι, ἀπέστησαν τῆς ἁγίας Εκκλησίας, καὶ ὠνόμασαν ἑαυτοὺς διακρινομένους, διὰ τὸ διακρίνεσθαι αὐτοὺς κοινωνεῖν τῇ ἁγίᾳ Ἐκκλησίᾳ· οἱ καὶ διηρέθησαν εἰς τμήματα ι', οὕτως. Διοσκοριανοί, οίτινες μετὰ τὸν Προτερίου του θείου φόνον, Τιμοθέου τοῦ ἐπίκλην Αλούρου δεξαμένου τινὰς τῶν Προτερίου κληρικῶν, ἅπερ αὐτὸς ἤθελε πράξαντας, ἀπέσχισαν ἑαυτοὺς καὶ οὐδενὶ κοινωνοῦσιν, ἀλλ' οὐδὲ βαπτίζονται, ὡς λόγος. Κενδοβαυδίται. Κοντοβαβδίται,
col. 55–56page 24 of 33
PG 86:55αὐτοῖς Θεμίστιον τὸν γενόμενον Αλεξανδρείας διάκονον, Θεοδόσιον δὲ τὸν γενόμενον πάπαν Αλε ξανδρείας οὐ δέχονται· οἱ δὲ Κονδοβαυδίται οὔτε Θεμίστιον, οὔτε τὸν εἰρημένον Θεοδόσιον δέχονται· οἱ δὲ λοιποὶ πάντες Θεμίστιον μὲν οὐ δέχονται, τὸν δὲ μνημονευθέντα Θεοδόσιον δέχονται. Πάλιν τῶν δε χομένων ἅμα Θεοδοσίῳ Σεβῆρον καὶ Πέτρον τὸν Μεγα γόν, καὶ Διόσκορον, οἱ μὲν Παυλιανισταὶ Παῦλον δέχονται τὸν ἐπιλεγόμενον τοῦ Μελανοῦ “8, Δαμια νὸν δὲ οὐ δέχονται· οἱ δὲ ᾿Αγγελίται Παῦλον μὲν οὐ δέχονται, τὸν εἰρημένον δὲ Δαμιανὸν δέχονται· οἱ δὲ Πετρίτα: σε οὔτε Παῦλον οὔτε Δαμιανὸν δέχονται, Πέτρον δέ τινα ἐπίσκοπον δέχονται, ἕτερον παρὰ τὸν μνημονευθέντα Πέτρον τὸν Μογγόν· οἱ δὲ Κα νωνίται σε οὔτε Πέτρον, οὔτε Δαμιανόν, οὔτε Παῦλον δέχονται, Κόνωνα δὲ δέχονται. Πάλιν οἱ Φιλοπονία καὶ οὔτε Κόνωνα, οὔτε Πέτρον, οὔτε Παῦλον, ούτε Δαμιανὸν δέχονται, ἀλλὰ τὸν μὲν Φιλόπονον εἰς δια δάσκαλον δέχονται, Γεώργιον δέ τινα δέχονται εἰς ἐπίσκοπον· οἱ δὲ Νιοβίται οὔτε τὸν Φιλόπονον, οὔτε Γεώργιον, οὔτε Κόνωνα, οὔτε τοὺς ἄλλους τοὺς εἰ ρημένους δέχονται, ἀλλὰ Στέφανον τὸν σοφιστὴν τὸν ἐπίκλην Νέοβον. Αἱ μὲν οὖν ὀνομασίαι τῶν ιβ' τμημάτων αὗταί εἰσιν. Ἐξῆς λοιπὸν δηλώσομεν καὶ τὸ δόγμα ἑκάστου τμήματος. α'. Ευτυχιανιστα!· οἱ λέγοντες τὸν Δεσπότην Χρι στὸν ὁμοούσιον μὲν τῷ Πατρὶ, οὐκέτι δὲ καὶ ἡμῖν ὁμοούσιον· διὰ τὸ μὴ ὁμολογεῖν αὐτοὺς, τὴν ἀλήθειαν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως σώζεσθαι ἐν αὐτῷ. Εὐτυχιανισταὶ δὲ ἐκλήθησαν ἀπὸ τοῦ ὀνόματος τοῦ τὸ δόγμα αὐτοῖς παραδεδωκότος, Εὐτυχοῦς καλουμένου. β'. Ακέφαλοι οἱ μὴ δεξάμενοι τὸ ἐνωτικόν Ζήνωνος, διὰ τὸ μὴ ἀναθεματισθῆναι ἐν αὐτῷ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον. ᾿Ακέφαλοι δὲ ἐκλήθησαν διὰ τὸ μὴ ἔχειν αὐτοὺς ἐπισκόπους. Οὗτοι ἐκλειπόν των τῶν παρ' αὐτοῖς ἱερέων σε βάπτισμα οὐ ποιοῦσι κατὰ τὸν ἐκκλησιαστικὸν κανόνα· ἀλλ᾽ ἐν τῇ 63 τὸν Μελανόν. 6. ς' Πετρίται, οἱ δεχόμενοι Πέτρον Αλεξανδρείας τὸν Μογγόν. σε ζ' Κονωνία ται, οἱ δεχόμενοι Κόνωνα εἰς ἐπίσκοπον. σε οὗτοι ἱερέων Θεμίστιον. ὁ ἀθέμιτος ἀθέ μιστος Θεμιστίου αἱρεσιάρχου τῶν Αγνοητῶν καὶ τῆς μυσαρᾶς ὄντος Σεβήρου αἱρέσεως κεφαλ. μα', ἐκ τοῦ πεμφθέντος τόμου πρὸς Θεοδώραν τὴν βασιλίδα παρὰ Θεοδοσίου τοῦ ἀἱρεσιάρχου τῶν Θεοδοσιανῶν. ἐκ δευτέρου λόγου κεφαλ. μα' περὶ τοῦ. Θεμίστιος, ὁ τῆς μὲν Σευήρου συμμορίας ὑπασπιστής, τῆς δὲ τῶν ᾿Αγνοητῶν ἔξαρτ χος κακοφροσύνης, ἐν κεφαλαίῳ με' μα' τοῦ λόγου δευτέρου τῶν κατὰ τοῦ ἐπιδοθέντος τόμου Θεοδώρᾳ τῇ βασιλίδι παρὰ Θεοδοσίου τοῦ αἱρεσιάρχου τῶν ἀπ' αὐτοῦ κατ ονομασθέντων αἱρετικῶν. Ο δ' αὐτὸς πάλιν δυσάντητος αἱρετικός, ἐν κεφαλαίῳ νβ', λόγῳ γ' τῆς κατὰ Κολού θου τοῦ συμφυλέτου τῆς αὐτοῦ δυσσεβείας γεγονυίας αὐτῷ πραγματείας. κατακολούθου,
col. 57–58page 25 of 33
PG 86:57ἑορτῇ τῶν ἁγίων Θεοφανίων, ήγουν φώτων 67, ἀρύονται ὕδατα, καὶ ταῦτα φυλάττοντες, ἐν αὐτοῖς βαπτίζουσιν. Ούτε δὲ προσκομιδὴν οὗτοι 68 ποιοῦσιν· ἀλλ' ἔχοντες κοινωνίαν πεφυλαγμένην ἐκ τῶν παλαιοτέρων χρόνων, κατὰ ἑορτὴν τοῦ Πάσχα μοίραν μικροτάτην ἐξ αὐτῆς λαμβάνουσιν. γ. Ἰουλιανισταί, ήγουν Γαϊανίται· οἵτινες τὸ σῶ μα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ λέγουσι κτιστὸν μὲν, ἄφθαρτον δὲ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀχράντου συλλήψεως. δ'. Ἔτεροι Ἰουλιανισταί, ήγουν Γαϊανίται· οἱ λέγοντες τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ οὐ μόνον ἄφθαρτον ἐξ αὐτῆς τῆς ἀχράντου συλλήψεως, ἀλλὰ καὶ ἄκτι στον. Εκάτεροι δὲ Ἰουλιανισταὶ ἐκλήθησαν ἀπὸ Ἰουλιανοῦ τοῦ ᾿Αλικαρνασέως καταρξαμένου τοῦ δόγματος αὐτῶν· Γαϊανίται δὲ ἀπὸ Γαϊανοῦ τοῦ γενι μένου αὐτῶν πάπα ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, δεξαμένου Ιου λιανὸν καὶ τὸ δόγμα αὐτοῦ. Οὓς οἱ ἐναντίοι αὐτῶν Φαντασιαστὰς καὶ Μανιχαίους καλοῦσιν. Καὶ οὗτοι δὲ τοὺς ἐναντίους αὐτῶν, Φθαρτολάτρας και Κτιστο λάτρας ὀνομάζουσι. ε'. Σεβηρίται, οἱ καὶ Ἀγνοῖται· οἱ λέγοντες τὸν μὲν Θεὸν Λόγον πάντα γινώσκειν, τὴν δὲ ἡνωμένην αὐτῷ καθ᾿ ὑπόστασιν ἀνθρωπότητα πολλὰ ἀγνοεῖν οἵτινες ἀπὸ τοῦ δόγματος Αγνοῖται ὠνομάσθησαν ὑπὸ τῶν ἐναντίων αὐτῶν. 5. Ετεροι Σεβηρίται, οἱ καὶ Κονδοβαυδίται 60, οἱ λέγοντες ἕνα θεὸν εἶναι τῷ ἀριθμῷ, καὶ οὐχὶ τῇ ἀπαραλλάκτῳ ἰσότητι· τὸν αὐτὸν Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον λέγοντες. Οἵτινες Κονδοβαυδίται ὠνομάσθησαν ὑπὸ τῶν ἐναντίων αὐτῶν, διὰ τὸ ἐν τοῖς λεγομένοις Κονδοβαύδου ἐν Κωνσταντινουπόλει ἔχειν αὐτοὺς συνακτήριον, κἀκεῖ συνάγεσθαι τοὺς τὰ πρῶτα ἐν αὐτοῖς φέροντας· οὗτοι δὲ οἱ λεγόμενοι Κονδοβαυδίται, καὶ οἱ καλούμενοι Αγνοῖται, πρῶτον μὲν ἐκαλοῦντο Θεοδοσιανοί, δεχόμενοι Θεοδόσιον τὸν γενόμενον αὐτῶν πάπαν ᾿Αλεξανδρείας· ἀναθεμα τίσθησαν δὲ παρ' αὐτοῦ· οἱ μὲν ᾿Αγνοῖται διὰ τὸ δόγμα τῆς ἀγνοίας· οἱ δὲ Κονδοβαυδίται, διὰ τὸ μὴ δέξασθαι αὐτοὺς τὸν περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος λόγον τὸν ὑπ' αὐτοῦ ἐκδοθέντα. "Οθεν οὐκέτι Θεοδοσιανοί καλοῦνται ὑπὸ τῶν ἐναντίων αὐτῶν· ἐπειδὴ οὐ δέ χονται, ὡς εἴρηται, Θεοδόσιον· ἀλλ᾽ οἱ μὲν ἐκ τοῦ δόγματος Αγνοῖται· οἱ δὲ ἐκ τοῦ τόπου Κονδοβαυδί ται. Συμφωνοῦσι δὲ ἀλλήλοις ἑκάτεροι εἰς τὸν περί Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος λόγον, ἓν λόγω μα ἔχοντες· διαφωνοῦσι δὲ εἰς τὸ περὶ τῆς ἀγνοίας δόγμα. Δέχονται καὶ Σεβῆρον ἑκάτεροι τὸν γενόμενον Αντιοχείας Επίσκοπον· διὸ καὶ Σεβηρίται ὠνομάσθησαν. ζ. "Αλλοι Σεβηρίται οἱ καὶ Θεοδοσιανοί, καὶ 67 ήγουν φώτων σε οὗτοι 69 Κονδοβαυδίται, οἱ λέγοντες ἕνα Θεὸν εἶναι τῷ ἀριθμῷ, καὶ οὐχὶ τῇ ἀπαραλλάκτῳ ἰσότητι. Κονδοαυδίται δὲ λέγονται, διὰ τὸ ἐν τοῖς Κονδοβαύδου λεγο μένοις ἐν Κωνσταντινουπόλει ἔχειν αὐτοὺς συνακτήριον, κἀκεῖ συνάγεσθαι.
col. 59–60page 26 of 33
PG 86:59Παυλιανισταί 10. οἱ δεχόμενοι Σεβήρον καὶ Θεοδόσιον τοὺς εἰρημένους, καὶ σὺν αὐτοῖς Παῦλον τὸν ἐπίκλην τοῦ Μελανοῦ τι. Οἵτινες ἐν μὲν τῷ περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος δόγματι συμφωνοῦσι τοῖς Κοντοβαυδίταις, διαφωνοῦσι δὲ πρὸς ἐκείνους ἐν τῷ αὐτοὺς μὲν δέχεσθαι Θεοδόσιον καὶ Παῦλον εἰς ἐπι σκόπους· τοὺς δὲ Κονδοβαυδίτας ἀμφοτέρους ἀποβάλο λεσθαι. η'. "Αλλοι Σεβηρίται, οἱ καὶ Θεοδοσιανοὶ, καὶ ᾿Αγ γελίται 78, καὶ Δαμιανίται· οἱ δεχόμενοι Σεβήρον καὶ Θεοδόσιον τοὺς μνημονευθέντας, καὶ Δαμιανὸν σύν αὐτοῖς· οἵτινες λέγουσιν ἄλλον μὲν εἶναι τὸν Πατέρα, καὶ ἄλλον τὸν Υἱὸν, καὶ ἄλλον τὸν Παράκλητον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· μὴ εἶναι δὲ τούτων ἕκαστον καθ' ἑαυτὸν Θεὸν φύσει, ἀλλ᾽ ἔχειν κοινὸν Θεὸν, ήγουν θεότητα ἐνύπαρκτον, καὶ ταύτης μετέχοντα ἀδιαιρέτως, εἶναι Θεὸν ἕκαστον. Καλοῦσι δὲ τὸν μὲν Παρ τέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα ὑποστάσεις τὸ δὲ κοινὸν αὐτῶν Θεὸν, οὐσίαν καὶ φύσιν. Αγγελί ται δὲ ἐκλήθησαν ὑπὸ τῶν ἐναντίων αὐτῶν, ἐκ τοῦ τόπου οὕτω καλουμένου 'Αγγελίου ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ(43), ἐν ᾧ συνακτήριον ἔχοντες οἱ τὰ πρῶτα ἐν αὐτοῖς φέροντες συνάγονται. Καλοῦσι δὲ αὐτοὺς οἱ ἐναντίοι αὐτῶν Σαβελλιανιστὰς ἅμα καὶ τετραδίτας Οἱ αὐτοὶ δὲ Δαμιανίται ὠνομάσθησαν ἀπὸ Δαμιανοῦ τοῦ ἐπισκόπου αὐτῶν. Οὗτοι πρῶτον ἐδέ χοντο τὸν μνημονευθέντα Παῦλον εἰς ἐπίσκοπον. Ὕστερον δὲ τοῦτον ἀπεβάλοντο, διὰ τὸ κοινωνήσας αὐτὸν τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησία, καὶ δέξασθαι τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον καν εἰ τὰ μάλιστα πάλιν ἀπέστη τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἀπηρνήσατο τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον. θ'. "Αλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Πετρίται· οἱ δεχόμενοι τὸν ἔσχατον Πέτρον εἰς ἐπίσ σκοπον· οἵτινες διχόμενοι Θεοδόσιον, καὶ Σεβήρον, καὶ Πέτρον, Δαμιανὸν οὐ προσδέχονται, οὐδὲ Παῦλον ἐναντιοῦνται δὲ τῷ δόγματι ἑκατέρων. Ομολογοῦσι γὰρ Θεὸν κατὰ ἀλήθειαν, καὶ οὐσίαν καὶ φύσιν ἕκα στην καθ' ἑαυτόν· τὸν Πατέρα φημὶ, καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα· τρεῖς ὑποστάσεις καὶ τρία πρόσωπα ὁμολογοῦντες, καὶ ἑκάστην ὑπόστασιν Θεὸν εἶναι κατὰ ἀλήθειαν, καὶ οὐσίαν καὶ φύσιν. Ενα Θεὸν καὶ μίαν οὐσίαν καὶ φύσιν τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα λέγουσιν, οὐκ ἀριθμῷ, ἀλλὰ τῇ ἀπαραλλάκτῳ ἰσότητι. Οὓς οἱ ᾿Αγγελίται καὶ οἱ Παυλιανισταί Τριθεΐτας ὀνομάζουσι· καὶ οὗτοι πάλιν ἐκείνους ποτὲ μὲν Σαβελλιανούς, ποτὲ δὲ Τετραδίτας. ι. "Αλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Κονωνίται· οἱ δεχόμενο: Θεοδόσιον καὶ Σεβῆρον, καὶ ο ε' Παυλιάνισταί, οἱ δεχόμενο: Παῦλον τὸν ἐπίκλην τὴν Μελανών. * Εξ. τὸν Μελανόν. 78 ᾿Αγγελίται, οἱ λέγοντες, ἄλλον μὲν εἶναι τὸν Πατέρα, καὶ τὸν Υἱὸν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. ΝΟΤΑ. Αγγελίου ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ. τυρεὶς ἀπὸ τῶν καὶ ουμένων Βουκόλου τόπων, ἕως τῶν καλουμένων Αγγέλων, ἐκεῖ ἑκάη. Σαβελλανιστὰς ἅμα καὶ Τετραδίτης.
col. 61–62page 27 of 33
PG 86:61σὺν αὐτοῖς Κόνωνα ἐπίσκοπον· οἵτινες καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσι Θεὸν εἶναι κατὰ ἀλήθειαν, καὶ οὐσίαν καὶ φύσιν ἕκαστον· τὸν Πατέρα λέγω, καὶ τὸν Υἱὸν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα τρεῖς ὑποστάσεις τὴν ἁγίαν Τριάδι καὶ τρία πρόσωπα· ἔτι μὴν καὶ τρεῖς τινας τῷ ἀριθμῷ οὐσίας καὶ φύσεις ἴσας ἀπαραλλάκτως κατὰ τὴν θεότητα λέγοντες. Μίαν δὲ οὐσίαν, ήγουν φύσιν, καὶ μίαν θεότητα, ήγουν Θεὸν τὴν ἁγίαν καὶ ὁμοούσιον Τριάδα ὁμολογοῦσιν, οὐκ ἀριθμῷ, ἀλλὰ τῇ ἀπαραλλάκτῳ τῆς θεότητος ταυτότητι. Τρεῖς δὲ θεοὺς ἢ θεότητας λέγειν παραιτοῦνται. Καὶ οὗτοι δὲ Σεβήρον καὶ Θεοδόσιον δεχόμενοι, οὔτε Δαμιανών, οὔτε Παῦλον, οὔτε τὸν ἔσχατον Πέτρον δέχονται. Και 414 λοῦσι δὲ καὶ τούτους οι Δαμιανοῦ καὶ Παύλου, Τρι θεῖτας· καὶ οὗτοι δὲ ἐκείνους ὀνομάζουσι, ποτὲ μὲν Σαβελλιανοὺς καὶ Μοντανιστὰς καὶ Φωτεινιανοὺς καὶ Νοητιανοὺς καὶ Ἀρτεμονιάστας, ποτὲ δὲ τετραδίτας αὐτοὺς προσαγορεύουσι. Διίστανται δὲ ἀπὸ Πέ τρου τοῦ ἐσχάτου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ, διότι ἐκεῖνοι μὲν παραιτούμενοι τρεῖς λέγειν θεούς, ήγουν θεό τητας τρεῖς, τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, παραιτοῦνται καὶ τὸ λέγειν τρεῖς τῷ ἀριθ μῷ οὐσίας ἤγουν φύσεις τινὰς ἴσας ἀπαραλλάκτως. Οὗτοι δὲ τὸ μὲν λέγειν τρεῖς θεούς ήγουν θεότητας παραιτοῦνται· τρεῖς δὲ τῷ ἀριθμῷ οὐσίας ἤγουν φύσεις τινὰ; ἴσας ὁμολογοῦσιν. Οὗτοι, οἱ ἀπὸ Κόνω νος, φημί, πρότερον δεχόμενοι τὰ συγγράμματα Ἰωάννου τοῦ ᾿Αλεξανδρείας γραμματικοῦ, τοῦ ἐπίσ κλην Φιλοπόνου, τὰ κατὰ Ἑλλήνων αὐτῶν τα γεγραμμένα, μετὰ καὶ τῶν ἄλλων αὐτοῦ συγγραμμάτων, αὐτόν τε τὸν γραμματικὸν ἔσχατον ἀπεβάλοντο, καὶ τὰ συγγράμματα αὐτοῦ. ῾Ο γὰρ εἰρημένος γραμματικὸς Ἰωάννης ἐν τοῖς πρὸς Ἕλληνας βιβλίοις, καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις αὐτοῦ συγγραμμασιν ἐπήγαγε λέγων, τὰ σώματα τὰ αἰσθητὰ ταῦτα πάντα καὶ ὁρώμενα, κατά τε ὕλην καὶ εἶδος ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραχθῆναι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ· φθαρτά τε ταῦτα γενέσθαι, καὶ φθείρεσθαι κατά τε ὕλην καὶ εἶδος, καὶ ἀντὶ τού των ἕτερα σώματα κρείττονα τούτων τῶν ὁρωμένων 415 ἄφθαρτα καὶ αἰώνια ὑπὸ τοῦ Θεοῦ δημιουργεῖσθαι συντέλειαν λέγων τοῦ ὁρωμένου κόσμου ήγουν παρ έλευσιν, καὶ καινοῦ κόσμου γένεσιν. ᾿Ανάστασίν τε νεκρῶν ὁρίζεται εἶναι τὴν τῶν λογικῶν ψυχῶν πρὸς σῶμα ἄφθαρτον ἕνωσιν ἀδιάλυτον. Κόνων δὲ καὶ οἱ σὺν αὐτῷ, ὡς εἴπομεν, πρότερον δεχόμενοι τὰ συγ γράμματα ἐν οἷς ταῦτα ἐδογμάτισε, καὶ αὐτὸν τὸν Φιλόπονον ζῶντά τε καὶ μετὰ τελευτὴν ἐγγράφως καὶ ἀγράφως μακαρίζοντες, τελευταῖον αὐτόν τε ἐκεῖνον καὶ τὰ συγγράμματα αὐτοῦ ἀπεβάλοντο λόγους ἐγγράφως ἐκδεδωκότες, ἐν οἷς λέγουσιν, ὅτι τὰ σώματα τὰ αἰσθητὰ ταῦτα καὶ δρώμενα, κατά μὲν τὴν ὕλην οὐ φθείρεται, ἀλλὰ μένουσι τὰ αὐτὰ καὶ ὁρώμενα εἰς ἀεὶ μὴ φθειρόμενα· κατὰ δὲ τὸ εἶδος μόνον φθείρονται. Καὶ πάλιν ἀναμορφοῦσθαι τὴν αὐτὴν ὕλην λέγουσι, κρεῖττον εἶδος δεχομένην ἄφθαρτον καὶ αἰώνιον. Γένεσιν μὲν τοῦ ὁρωμένου κόσμου λέγουσι, κατά τε ύλην καὶ εἶδος, φθορὰν δὲ το Απ αὐτῷ?
col. 63–64page 28 of 33
PG 86:63αὐτοῦ ἤγουν παρέλευσιν κατὰ μόνον τὸ εἶδος. Την γὰρ ὕλην, ὡς εἴπομεν, ἀεὶ διαμένειν ὁμολογοῦσι τὴν αὐτήν. ᾿Ανάστασιν δὲ νεκρῶν ὁρίζονται εἶναι τὴν τοῦ σώματος τούτου πρὸς τὴν λογική ψυχὴν δευτέραν ἔνωσιν ἀδιάλυτο». 11. ια. "Αλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανος, οι και ; 416 Φιλοπονιακοί· οἵτινες δεχόμενοι Σεβήρον καὶ Θεοδόσιον ἐπισκόπους, δέχονται εἰς διδάσκαλον τὸν Φιλό πονον Ἰωάννην, καὶ τὰ τούτου συγγράμματα, ἀκου λουθοῦντες αὐτῷ οὐ μόνον ἐν τῷ περὶ Τριάδος λόγῳ, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς περὶ συντελείας τοῦ ἐρωμένου και σμου, καὶ γενέσεως τοῦ τε ὁρωμένου κόσμου καὶ τοῦ μέλλοντος, καὶ νεκρῶν ἀναστάσεως. Οὗτοι δὲ οὔτε Δαμιανόν, οὔτε Παῦλον, οὔτε τὸν ἔσχατον Πέτρον δέχονται. Πρότερον δὲ δεχόμενοι Κόνωνα, ὕστερον αὐτὴν ἀπεβάλοντο, διὰ τὸ ἀποβάλλεσθαι ἐκεῖνον Ἰωάννην τὸν Φιλόπονον καὶ τὰ τούτου συγγράμματα. Καὶ ἐν μὲν τοῖς περὶ Τριάδος λόγοις, συνάδουσι τοῖς Κονωνίταις· καὶ Τριθεῖται ὀνομάζονται καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν ᾿Αγγελιτῶν καὶ Παυλιανιστῶν· ὀνομάζουσι δὲ καὶ αὐτοὶ ἐκείνους, ποτὲ μὲν Σαβελλιανούς, ποτέ δὲ Τετραδίτας. Ἐν δὲ τοῖς περὶ συντελείας τοῦ ὁρω μένου κόσμου, καὶ νεκρῶν ἀναστάσεως, ἐναντιοῦνται αὐτοῖς, τοῖς Κονωνίταις φημί. Τούτους οἱ Κονω νίται, τοὺς Φιλοπονιακούς λέγω, καλοῦσι Σαδίου καίους καὶ Σιμωνιανοὺς καὶ Ἕλληνας καὶ Οὐαλεντινιανούς καὶ Μαρκιωνιστὰς καὶ Μανιχαίους. Κἀκεῖνοι πάλιν, οἱ Φιλοπονιακοί, τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι τῶν αἱρέσ σεων καὶ Ἑλλήνων τοὺς Κονωνίτας προσαγορεύουσιν Ελληνας αὐτοὺς καὶ Μανιχαίους καὶ Σιμωνιανοὺς καὶ 417 Ουαλεντινιανοὺς καὶ Μαρκιωνιστὰς καὶ Ἑρμογένια στὰς ἀποκαλοῦντες. Καὶ οἱ μὲν Φιλοπονιακοὶ τὰ ὀνό ματα ταῦτα τοῖς Κονωνίταις ἐπιφέρουσι, λέγοντες αὐτοῖς τὴν ὕλην τοῦ αἰσθητοῦ τούτου κόσμου ὁμοίως ἀτελεύτητον. Οἱ δὲ Κονωνίται τὰ αὐτὰ ὀνόματα τῶν Φιλοπονιακῶν κατηγοροῦσι, διὰ τὸ μὴ λέγειν αὐτοὺς τῶν σωμάτων τούτων ἀνάστασιν. Πρὸς τούτοις δὲ ἑκάτεροι, οἴτε Φιλοπονιακοί, καὶ οἱ Κονωνίται, Ὠριγενιαστὰς ἀλλήλους ὀνομάζουσιν. Εὑρηκότες γὰρ οἱ Φιλοπονιακοὶ τὸν Ωριγένην λέγοντα ὅτι ἡ αὐτὴ ὕλη ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἀναμορφοῦται, καὶ διὰ τοῦτο τῶν αὐτῶν σωμάτων γίνεται ἡ ἀνάστασις, ἐκάλεσαν τοὺς Κονωνίτας Ωριγενιαστάς. Πάλιν οἱ Κονωνίται εὑρόντες τὸν Ωριγένην λέγοντα ἄλλων σωμάτων ἀνάστασιν παλίμβολος γὰρ ὁ ἀνήρ ὠνόμασαν τοὺς Φιλοπονιακούς Ωριγενιαστάς. Δέχονται δὲ οἱ Φιλοπονιακοὶ ἐπίσκοπον τινα Γεώργιον ὀνόματι, καὶ τοὺς λόγους τοὺς ὑπ' αὐτοῦ ἐκδοθέντας. ο Του σώματος τούτου. ὃς ἔντως τούτῳ τῷ θνητῷ τὴν ἀθανασίαν περιποιεῖ, καὶ τῷ φθαρτῷ τὴν ἀφθαρσίαν προγαρίζεται. Αη προσχαρίζεται, προίκα χαρίζεται? Παλίμβολος γὰρ ὁ ἀνήρ. Αἱρετικοί τινες τότε γεγόνασιν, ὡς οἱ περὶ Σίμωνα τὸν μάγον, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ· οι τινες αιθέριον ἔφασκον, είγε και καὶ) ἄρα ἔσεσθαι σῶμα ταῖς ψυχαῖς. Ιστέον δὲ ὅτι καὶ Ωριγένης τὸ αὐτό φησιν ἔν τινι τισι ) τῶν αὐτ τοῦ συγγραμμάτων· ἐν ἄλλοις δὲ καὶ αὐτὴ παντελῶς ἀπαρνεῖται, πᾶσαν σωματικὴν φύσιν εἰς ἀν υπαρξίαν χωρείν δογματίζων. παλίμβολος παλίμβουλος, δυσξύμβολος δυσξύμβουλος.
col. 65–66page 29 of 33
PG 86:65ιβ. "Αλλοι Σεβηρίται, ήγουν Θεοδοσιανοί, οἱ καὶ Νιοβίται· οἵτινες Σεβήρον καὶ Θεοδόσιον δεχόμενοι, δέχονται καὶ Στέφανον τὸν σοφιστήν, τὸν ἐπίκλην Νιόβην· οὗτοι ἐν μὲν τοῖς περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος λόγοις, συμφωνοῦσι τοῖς Κοντ δοβαυδίταις καὶ τοῖς Αγνοΐταις· ἐν δὲ τοῖς λόγοις τοῖς περὶ τῆς οἰκονομίας διαφωνοῦσιν, οὐ μόνον πρὸς τούτους, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους πάντας. Πάντες μὲν γὰρ δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ κατὰ Χρι στὸν μυστηρίου μετὰ τὴν ἕνωσιν οὐδενὶ λόγῳ ἀν έχονται εἰπεῖν, τὴν μέντοι διαφορὰν τῶν φύσεων ὁμολογοῦσι μετὰ τὴν ἕνωσιν· οὗτοι δὲ δύο φύσεις μετὰ τὴν ἔνωσιν παραιτούμενοι λέγειν, οὐδὲ τὴν διαφορὰν τῶν φύσεων μετὰ τὴν ἕνωσιν σώζεσθαι, ἀνέχονται εἰπεῖν Τίνα μὲν οὖν τὰ σχίσματα καὶ πόσα τυγχάνει, τίνες τε τούτων αἱ ὀνομασίαι, καὶ τί τὸ ἑκάστου σχίσματος δόγμα τῶν ἑαυτοὺς καλούντων διακρινομένους, διὰ τῶν εἰρημένων συντόμως ἐδηλώσαμεν. ΝΟΤΑ. Δύο φύσεις. α' 'Ακέφαλοι, β' Διοσκοριανοί, γ' Κονδοαυ δίται, δ' Αγγελίται, ε' Παυλιανισταί, ς' Πετρίται, ζ' Κονωνίται, η' Ησαϊανίται, θ' Νιοβίται, ι' Μαρω νίται, ια' Τριθείται. Μαρωνίται, οἱ τὴν δ' καὶ τὴν ε' καὶ ς' ἀποβαλλόμενοι σύνοδον, καὶ τὴν σταύρωσιν τῷ τρισαγίῳ ο προστιθέμενοι, καὶ μίαν θέλησιν, καὶ μίαν ἐνέργειαν, ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ πρεσβεύοντες. Μα ρωνίτα: δὲ κέκληνται ἀπὸ τοῦ μοναστηρίου αὐτῶν Μαρὼ καλουμένου ἐν Συρίᾳ. Οὗτοι πάντες δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ κατὰ Χριστοῦ μυστηρίου [μετα] τὴν ἕνωσιν ἐν οὐδενὶ λόγῳ ἀνέχονται εἰπεῖν, οὔτε τὴν διαφορὰν τῶν φύσεων μετὰ τὴν ἔνωσιν σώζεσθαι. Ἰστέον δὲ ὅτι αἱ πλείους μὲν τῶν αἱρέσεων, ἅμα τῷ φανῆναι, ἐσβέσθησαν· αἱ δὲ, ἐπ' ὀλίγον διήρκεσαν, εἶτα τέλεον ἠφανίσθησαν· ἄλλαι δὲ, καὶ μέχρις ἡμῶν κατήντησαν, τῆς φιλανθρώπου τοῦ Θεοῦ προνοίας τοῦτο συγχωρησάσης, ἵνα οἱ δόκιμοι, κατὰ τὸν ἀπο Μαρωνίζειν στολικὸν λόγον, φανεροί γένωνται. Γειτονεύουσι δέ πως καὶ ἀγχίθυροι, ὡς εἰπεῖν, εἰσί τινες τῶν αἱρες τικῶν· ἤγουν ἔν τισι τῶν δογμάτων αὐτῶν βλασφής μων πρὸς ἀλλήλους οὕτως· Αετιανοί, τῷ ᾿Αρείῳ Ναυατιανοί, Σαββατίῳ· Ἰακωβίται, Σεβηριανοὶ, καὶ Ακέφαλοι, καὶ Θεοδοσιανοί, καὶ Γαϊνίται, πλησιάζουσι πως ἀλλήλοις ἀμφότεροι, κατὰ τῆς τετάρτης ἀνθιστάμενοι συνόδου, ἐν τῷ μὴ προσάπτεσθαί τινι, βλάστημα συμφέροντες· καὶ Παυλικιανοὶ τοῖς νιχαίοις· Μάρκελλος δὲ, καὶ Φωτεινὸς, καὶ Θεόου ρος ὁ Μοψουεστίας, καὶ Οὐαλεντίνος, τῆς ἴσης ἔν τισι τυγχάνουσιν ἀνοίας, κοινωνοῦντές πως καὶ αὐτ του Νεστορίῳ ἡνίκα μάλιστα καὶ ψιλὸν ἄνθρωπόν τινες αὐτῶν τὸν Κύριον διωρίσαντο, καὶ ἐκ Μαρίας ἀρχόμενον. Οἱ δὲ κατὰ τῆς ἔκτης ἀνθιστάμενοι, Απολλιναρίῳ συμφωνοῦσι. Πάντες δὲ αὐτοὶ μιαροί, καὶ τῆς βασιλείας ἐξόριστοι.
col. 67–68page 30 of 33
PG 86:67Οἵτινες τὰ ἐπιτηδεύματα ᾿Αρείου τε καὶ τῶν ἐκεί νου μαθητῶν ζηλώσαντες, ὁμοίως ἐκείνοις ἔξω τῶν ἐκκλησιαστικῶν περιβόλων ἑαυτοὺς ἐποίησαν. Κάτ κεῖνοι γὰρ μυρίας μηχανὰς ἐπεδείξαντο, ἐξωθῆσαι τῆς Ἐκκλησίας σπουδάσαντες τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν ἐν Νικαία σύνοδον. Καὶ οὗτοι δὲ ὁμοίως πολυτρόπους μαγγανείας καὶ λογομαχίας ἐπετήδευσαν, ἐξελάσαι τῆς Ἐκκλησίας προθέμενοι τὴν οἰκουμενικὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον. Ἀλλ' ὅπερ κατὰ τῶν ἁγίων Πατέρων εβουλεύσαντο, εἰς αὐτοὺς ή θεία περιέστησε ψῆφος, έξω που τῶν Ἐκκλησιών αὐτοὺς καταστήσασα. Ἡκόνησαν γὰρ, κατὰ τὸ γε γραμμένον, τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὡσεὶ ὄψεως. Ενέτειναν τόξον πρᾶγμα πικρὸν, τοῦ κατατοξεῦσαι ἐν ἀποκρύφοις ἄμωμον· ἐκραταίωσαν ἑαυ τοῖς λόγον πονηρόν· διηγήσαντο· τοῦ κρύψαι παγίδας· εἶπαν, Τίς ὄψεται αὐτούς; ἐξηρεύνησαν ἀνομίαν· ἐξέλιπον ἐξερευνῶντες ἐξερευνήσεις Αλλὰ κατὰ τὸν θεῖον λόγον, Βέλος νηπίων ἐγενήθησαν αι πληγαὶ αὐτῶν, καὶ ἐξ ησθένησαν ἐπ' αὐτοὺς αἱ γλῶσσαι αὐτῶν. Δι εσχίσθησαν, καὶ οὐ κατενύγησαν. Ευφράνθη δὲ τοῦ Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία, τὴν τῶν ἁγίων Πατέρων ἐκδίκησιν θεωρήσασα· καὶ ὑψώθη ὁ Θεὸς, τῆς ἀλη θείας τῶν ἐκκλησιαστικῶν δογμάτων βεβαιωθείσης. Φύγωμεν οὖν τὰς λογομαχίας τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ· ἀσπαζόμενοι τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον· ὥσπερ καὶ τὴν ἐν Νικαίᾳ τῶν τιη' ἁγίων Πατέρων, καὶ τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν ρν, καὶ τὴν ἐν Ἐφέσῳ τὸ πρῶτον συναθροισθεῖσαν, ἧς ἡγεμόνες ὑπῆρχαν οἱ ὁσιώτατοι Κελεστίνος ὁ τῆς Ῥωμαίων, καὶ Κύριλλος ὁ τῆς ᾿Αλεξανδρέων· σὺν αὐταῖς δὲ καὶ τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει συναγηγερμένην ἐπὶ τοῦ τῆς θείας λήξεως βασιλέως Ἰουστινιανοῦ ἁγίαν καὶ οἱ κουμενικὴν σύνοδον, τὴν κυρώσασαν καὶ βεβαιώσα σαν τὰς πρὸ αὐτῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικὰς δ' συν όδους, καὶ τὰ τούτων δόγματα. Ταύτας γὰρ περιο πτυσσόμενοι, καὶ τοὺς τύπους αὐτῶν ἀταλεύτους φυλάττοντες, τῆς μὲν αἰωνίου κολάσεως ἐκτὸς γενη σόμεθα, ἐπιτευξόμεθα δὲ τῶν ἀτελευτήτων ἀγαθῶν πρεσβείαις τῆς ἁγίας ἐνδόξου Δεσποίνης ἡμῶν ἀειπαρθένου καὶ κατὰ ἀλήθειαν Θεοτόκου Μαρίας· ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Ο μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ, σὺν τῷ ἁγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύ ματι τιμὴ καὶ δόξα, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶν νας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΝΟΤΑ. Εξερευνώντες ἐξερευνήσεις. οὐ ζητήσει, οὐδὲ ἐξερανήσει, οὐ φανερώσει· ὅσῳ γὰρ ἐρανᾶται, τοσούτῳ πλεῖον ἀγνοεῖται, ἀνεξεράγητος γὰρ ἡ Τριάς. εξερευνήσει, έρευ νᾶται, ἀνεξερεύνητος,
col. 69–70page 31 of 33
PG 86:69Τιμοθέου πρεσβυτέρου τῆς ἁγιωτάτης μεγάλης Εκκλησίας, καὶ σκευοφύλακος τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν τοῖς Χαλκοπρατίοις, περὶ διαφορᾶς τῶν προσερχομένων τῇ παναρεστάτῃ ἡμῶν πίστει. α'. Τρεῖς εὑρίσκομεν τάξεις τῶν προσερχομένων τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ, θεοφιλέστατε συλλείτουργο Ιωάννη, καὶ πάντων ἐμοὶ προσφιλέστατε. Και πρώτη τάξις ἐστὶ τῶν δεομένων τοῦ ἁγίου βαπτίσματος· δευτέρα δὲ, τῶν μὴ βαπτιζομένων, χρισμένων δὲ τῷ μύρῳ ἁγίῳ καὶ τρίτη, τῶν μήτε βαπτιζομένων, μήτε χριομένων, ἀλλὰ μόνον ἀναθεματιζόντων τὴν ἰδίαν καὶ πᾶσαν αἵρεσιν. β'. Καὶ οἱ μὲν βαπτιζόμενοι, εἰσὶν οἷός· Τασκου δροῦγοι· Μαρκιωνισταί, ήγουν Αρτοτυρίται· Σακκοφόροι, οἱ καὶ ᾿Αποτακτῖται· Βαλεντίνοι, οἱ καὶ Βασιλεῖδαι καὶ Ἑρμαῖοι καλούμενοι· Νικολαΐται Μοντανισταί, οἱ καὶ Πεπουζηνοί· Μανιχαίοι· Εὐνο μιανοί, ήτ' Ανόμοιοι· Παυλιανιστα!, οἱ ἀπὸ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως· Φωτειανισταὶ 78, οἱ ἀπὸ Φωτεινοῦ ἐπισκόπου τοῦ Συρμίου Σαβελλιανοί· Σιμωντανοί, ἀπὸ Σίμωνος τοῦ Μάγου Μενανδριανοί· Εβιωναίοι Κηρινθιανοί, οἱ ἀπὸ Κηρίνθου Καρποκρατιανοί, οι ἀπὸ Καρποκράτους Σατορνιανοί· καὶ οἱ ἀπὸ τοῦ Μάρκου τοῦ ἀνοσίου· καὶ οἱ ἀπὸ Ἀπελλῆ· οἱ ἀπὸ Θεοδότου τοῦ σκυτέως· Ἐλκεσαῖτα:· οἱ ἀπὸ Νέπο τος· οἱ ἀπὸ Πελαγίου καὶ Κελεστίνου Μελχισεδεκιταὶ. 18 Φωτεινιασταί. ΝΟΤ.Ε. Εγ κλειστον, του οσιωτάτου Νίκωνος μοναχοῦ τῆς μονῆς τῆς ἁγίας Θεοτόκου τῆς Ῥαιθοῦ εἴδησις περὶ τῆς πανσέπτου νηστείας τῆς παναγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. Χρὴ εἰδέναι, ὅτι ἡ τῆς ὑπερενδόξου θεο τόχου νηστεία οὐ κατὰ τάξιν ἐγγράφως κεῖται εἰς τὸ παρὸν τυπικόν, τας μαρτυρίας ἀλλαχού εἰς ἕτερον σύγγραμμα ἐν τῷ βιβλίῳ τῶν ἑρμηνειών τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου ἐξεθέμεθα. είδησιν, ταῦτα εὕρη ται ἐν τῷ τοῦ ἁγίου Νίκωνος δευτέρω βιβλίῳ ἐν μιᾷ τῶν Μεθοδίου ἐπιστολῶν. Τρεῖς εὐρίσκομεν τάξεις.
col. 71–72page 32 of 33
PG 86:71γ΄. Οἱ δὲ χριόμενοι τῷ ἁγίῳ μύρῳ, εἰσὶν οὗτοι Τεσσαρεσκαιδεκατίται, ήγουν Τετραδίται· Ναυατιανοὶ, ήγουν Σαββατιανοί· ᾿Αρειανοί Μακεδονιανοί Απολλιναριασταί. δ'. Οἱ δὲ μήτε χριόμενοι, μήτε βαπτιζόμενοι, ἀλλὰ μόνον ἀναθεματίζοντες τὴν ἰδίαν αἵρεσιν, εἰσὶν οἷο τοι· Μελετιανοὶ οἱ σχισματικοί· οὗτοι κακόδοξοι μὲν οὐκ εἰσὶν, ἀλλὰ ἀναθεματίζουσι τὸ ἴδιον σχίσ σμα· Νεστοριανοί· Ευτυχιανισταὶ, καὶ ὁ τούτων κοι νωνός Διόσκορος, Σευήρος, Ἰάκωβος, καὶ οἱ λοιποί Ακέφαλοι Μαρκιανισταί, οἱ ἀπὸ Μαρκιανοῦ τοῦ τραπεζίτου, καὶ Μεσσαλιανοί, καὶ Εὐτυχίτα: 7, καὶ Ενθουσιασταί, καὶ Χορευταί, καὶ Λαμπετιανοὶ, καὶ Αδελφιανοί, καὶ Εὐσταθιανοί. Τῆς ς' συνόδου κανὼν με'. Τοὺς προστιθεμένους τῇ ὀρθοδοξία, κ. τ. λ. ε'. Ταύταις ταῖς προειρημέναις διατάξεσι συμφων νοῦσιν, ὅ τε τῆς ἐν Νικαίᾳ κανὼν η', καὶ ιθ', καὶ ὁ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ κανὼν ζ', καὶ η', καὶ ὁ τῆς Κων σταντινουπόλεως τὸ πρῶτον κανὼν ζ', καὶ ὁ τῆς ἐν Νικαίᾳ τὸ δεύτερον κανὼν ἔγδοος, καὶ οἱ πολιτικοὶ δὲ νόμοι διαγορεύουσιν οὕτως, ὅτι Ἐὰν Ἰουδαῖος διὰ τὸ φυγεῖν ἔγκλημα ἢ χρέος, θελήσῃ χριστιανῆσαι, οὐ δεῖ αὐτὸν προσδέχεσθαι, ἕως ἂν ἀνεύθυνος φανῇ, καὶ τὸ χρέος καταβάλῃ. Καὶ πάλιν θέλει τοὺς Ελ ληνας βαπτίζεσθαι, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν χωρίς ἀναβολῆς μικρὰ ὄντα· τὰ δὲ τέλεια προδιδάσκεσθαι κατὰ τὰς κανονικὰς Γραφάς. Καὶ πάλιν ἐπὶ διετίαν θέλει τοὺς τοιούτους Σαμαρείτας κατηχεῖσθαι· τοὺς δὲ μέλλοντας ἀπὸ αἱρέσεων ἐπιστρέφειν, δέκα ἡμέ ρας, ἢ δεκαπέντε νηστεύειν, καὶ σχολάζειν ταῖς εὐ χαῖς πρωὶ καὶ ἑσπέρας, καὶ μανθάνειν Ψαλμούς προ τρέπονται. δ΄. Καὶ ταῦτα μὲν οὗτοι διατάσσονται. Ὁρῶμεν δὲ νῦν ἐν ταῖς μεγάλαις καὶ καθολικαῖς Εκκλησίαις, ἔχουν ἐν τοῖς πατριαρχείοις καὶ ταῖς μητροπόλεσι καὶ ταῖς λοιπαῖς, ὅτι τοὺς ᾿Αρμενίους καὶ Ἰακωβίτας καὶ Νεστοριανοὺς καὶ τοὺς λοιποὺς ᾿Ακεφάλους, καὶ τοὺς ὁμοίους αὐτοῖς, ἐπιστρέφοντας εἰς τὴν ὀρου θόδοξον πίστιν, καταξιοῦσι τ· καὶ οὐ βαπτίζουσι, ποιοῦσι δὲ ἀναθεματίζειν τοὺς ἐξάρχους αὐτῶν. Καὶ τοῦτο ἐτυπώθη ἄρτι, δι' αἰτίας εὐλόγους ἀναγκαίας. ζ'. Τινὲς δὲ τελείως βαπτίζουσι τοὺς ᾿Αρμενίους, τὴν ἀφορμὴν λαμβάνοντες οὐκ ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐκκλησιῶν, ἀλλ' ἀπὸ τοῦ λόγου τοῦ μητροπολίτου Νικαίας Ἰωάννου ὃς γράφων πρὸς Ζαχαρίαν τὸν καθ ολικὸν τῆς μεγάλης ᾿Αρμενίας, οὕτως περὶ αὐτῶν φησιν· "Οτι οὐδὲ χειροτονίας ἔχουσιν, ἀλλ' ἀλλότριοι εἰσι πάσης χειροτονίας "· δῆλον δὲ ἐντεῦθεν ὁ γὰρ ἅγιος Γρηγόριος ἐπίσκοπος Αρμενίας, καὶ Λεόντιος ὁ μακαριώτατος ἀρχιε * Εὐχίται. " μύρου. * χειροτονίαν. * Ιερωσύνης. ΝΟΤΑ. Ιωάννου. ἁμάρτημα μνημονικόν, με
col. 73–74page 33 of 33
PG 86:73πίσκοπος Καισαρείας Καππαδοκίας, ὁ τὸν ἅγιον Γρηγόριον χειροτονήσας ἐπίσκοπον, διαθήκην ἀσφαλείας ἀναμέσον αὐτῶν ποιησάμενος, διωρίσατο τὸν τῆς ᾿Αρμενίας κατὰ καιρὸν ἐπίσκοπον τὴν χειροτονίαν λαμβάνειν ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ἀρχιερέως Καισαρέων, ἐξ ἧς καὶ αὐτὸς ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἐν ἀρχῇ τὴν ἱερωσύνην ἐδέξα το· καθὼς καὶ ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ οἴκου " καὶ μαρ τυρίῳ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου περὶ τούτων πάν των ἀκριβῶς διαγορεύει. Οὗτοι δὲ εἰς μυρίας αλ ρέσεις περιπεσόντες, καὶ ἐκ τῆς καθολικῆς Ἐκ κλησίας ἀλλοτριωθέντες, καὶ ἐκ τῆς Καισαρέων Εκκλησίας χειροτονίαν μὴ λαμβάνοντες, - πῶς καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν βαπτιζόμενοι, παντελῶς ἐθνικοὶ καὶ ἀβάπτιστοι; Καὶ οἱ μὲν τοὺς ᾿Αρμενίους βαπτίζοντες, ἐντεῦθεν τὴν μαρτυρίαν λαμβάνουσι, καὶ ἑτέρας ὁμοίας εἰσφέρουσιν. Οἱ δὲ τοῦ θείου μύρου καταξιοῦντες, ταῖς τῶν συνόδων μαρτυρίαις ἀκολουθοῦσιν. Ἡμεῖς δὲ ταῦτα πάντα διασκεψάμενοι, ὀφείλομεν τῷ ἔθει κατακολουθεῖν τῷ νῦν κρατοῦντι ἐν ταῖς μητροπόλεσι καὶ τοῖς πατριαρχείοις. * βίου. Το μαρτυρίου. οὐκ εἰσὶ παντελῶς ἀνίεροι καὶ ἀχειροτόνητοι Χ,
Continue reading PG 86: Joannes Maxentius, Monachus →≣ entire volume