PG 19Eusebius of Caesarea
Chronological and Astronomical Treatises of Ancient Writers, edited by Denis Pétau
Printed pages · scan text
diplomatic · TLG-E
Diplomatic text · TLG-E clean (recovered via audit-verified maximization) — PG column chips mark the printed columns.
PG 19:747ΓΕΜΙΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣ ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Chronological and astronomical works of ancient writers, edited by Dionysius PetaviusVeterum scriptorum opuscula chronologica et astronomica ex recensione Dionysii Petavii

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος διαιρεῖται εἰς μέρη ιβ , καὶ καλεῖται κοινῶς μὲν ἕκαστον τῶν τμημάτων δωδεκατη-μόριον, ἰδίως δὲ ἀπὸ τῶν ἐμπεριεχομένων ἀστέρων ὑφ’ ὧν καὶ διατυποῦται ἕκαστον αὐτῶν ζῴδιον. Ἔστι δὲ καὶ τὰ ιβ ζῴδια τάδε· Κριός, Ταῦρος, Δίδυμοι, Καρκί-νος, Λέων, Παρθένος, Ζυγός, Σκορπίος, Τοξότης, Αἰγό-κερως, Ὑδροχόος, Ἰχθύες. Διχῶς δὲ λέγεται ζῴδιον, καθ’ ἕνα μὲν τρόπον τὸ ιβ ον μέρος τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ὅ ἐστι διάστημά τι τόπου ἢ ἄστροις ἢ σημείοις ἀφοριζόμενον, καθ’ ἕτερον δὲ τὸ ἐκ τῶν ἀστέρων εἰδωλοπεποιημένον κατὰ τὴν ὁμοιό-τητα καὶ τὴν θέσιν τῶν ἀστέρων. Τὰ μὲν οὖν δωδε-κατημόρια ἴσα ἐστὶ κατὰ τὸ μέγεθος· διόπτρᾳ γὰρ διῄρηται ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος εἰς ιβ μέρη ἴσα. Τὰ δὲ κατεστηριγμένα ζῴδια οὔτε ἴσα ἐστὶ κατὰ τὸ μέγεθος οὔτε ἐξ ἴσων ἀστέρων συνέστηκεν οὔτε πάντα ἐκπληροῖ τοὺς ἰδίους τόπους τῶν δωδεκατημορίων· ἀλλ’ ἃ μὲν ἐλλείπει, καθάπερ ὁ Καρκίνος· μικρὸν γὰρ τόπον ἐπέχει τοῦ ἰδίου τόπου· ἃ δὲ ὑπερπίπτει καὶ μέρη τινὰ τῶν προηγουμένων καὶ τῶν ἑπομένων ζῳδίων ἐπιλαμβά-νει, καθάπερ ἡ Παρθένος· ἔτι δέ τινα τῶν ιβ ζῳδίων οὐδὲ ὅλα κεῖται ἐν τῷ ζῳδιακῷ κύκλῳ, ἀλλ’ ἃ μέν ἐστι βορειότερα αὐτοῦ, καθάπερ ὁ Λέων, ἃ δὲ νοτιώτερα, καθάπερ ὁ Σκορπίος. Πάλιν δὲ ἕκαστον τῶν δωδεκατημορίων διαιρεῖται εἰς μέρη λ , καὶ καλεῖται τὸ ἓν τμῆμα μοῖρα, ὥστε τὸν ὅλον κύκλον τῶν ζῳδίων περιέχειν ζῴδια μὲν ιβ , μοί-ρας δὲ τξ . Ὁ δὲ ἥλιος ἐνιαυτῷ διαπορεύεται τὸν ζῳδιακὸν κύκλον· ἔστι γὰρ ἐνιαύσιος χρόνος, ἐν ᾧ ὁ ἥλιος περι-πορεύεται τὸν ζῳδιακὸν κύκλον καὶ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ση-μείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον ἀποκαθίσταται. Ὁ δὲ χρόνος οὗτός ἐστι τξε δ· ἐν τοσαύταις γὰρ ἡμέραις τὰς τξ μοίρας παροδεύει ὁ ἥλιος, ὥστε παρὰ μικρὸν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ μοῖραν κινεῖσθαι τὸν ἥλιον. Ἄλλο μέντοι γέ ἐστι μοῖρα καὶ ἄλλο ἡμέρα. Μοῖρα μὲν γάρ ἐστι διάστημά τι λ ὸν μέρος ὑπάρχον τοῦ ζῳδίου, ἡμέρα δέ ἐστι χρόνος λ ὸν μέρος ὡς ἔγγιστα τοῦ μηνιαίου χρόνου. Καὶ ἡ μὲν μοῖρα τξ ον μέρος ἐστὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ἡ δὲ ἡμέρα τξε ον καὶ δ ον μέρος ὡς ἔγγιστα τοῦ ἐνιαυσιαίου χρόνου. Καὶ πάντα μὲν τὰ ζῴδια τριακονταμόριά ἐστιν, οὐ πάντα δὲ τριακονθήμερα. Διαιρεῖται δὲ ὁ ἐνιαύσιος χρόνος εἰς μέρη δ , ἔαρ θέρος φθινόπωρον καὶ χειμῶνα. Ἐαρινὴ μὲν οὖν ἰσημερία γίνεται περὶ τὴν τῶν ἀνθέων ἀκμὴν ἐν Κριοῦ μιᾷ μοίρᾳ. Τροπὴ δὲ θερινὴ γίνεται περὶ τὴν τῶν καυμάτων ἐπίτασιν ἐν Καρκίνου μιᾷ μοίρᾳ. ὅταν] τὸν βορειότατον κύκλον γράψῃ καὶ μεγίστην πασῶν τῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἡμέραν ἐπιτελέσῃ, ἐλαχίστην δὲ τὴν νύκτα· ἡ μέντοι γε μεγίστη ἡμέρα ἴση ἐστὶ τῇ μεγίστῃ νυκτερινῇ, καὶ ἡ ἐλαχίστη ἡμέρα ἴση ἐστὶ τῇ ἐλαχίστῃ νυκτερινῇ· ἔστι δὲ ἡ μεγίστη ἡμέρα κατὰ τὸ ἐν Ῥόδῳ κλίμα ὡρῶν ἰσημερινῶν ιδ 20. Ἰσημε-ρία δέ ἐστι φθινοπωρινή, ὅταν ὁ ἥλιος ἀπ’ ἄρκτων πρὸς μεσημβρίαν παροδεύων πάλιν ἐπὶ τοῦ ἰσημερινοῦ γέ-νηται κύκλου καὶ ἴσην τὴν ἡμέραν τῇ νυκτερινῇ ποιήση-ται. Τροπὴ δέ ἐστι χειμερινή, ὅταν ὁ ἥλιος πορρω-τάτω ἡμῶν τῆς οἰκήσεως γένηται καὶ ταπεινότατον ὡς πρὸς τὸν ὁρίζοντα καὶ νοτιώτατον κύκλον γράψῃ καὶ μεγίστην πασῶν τῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ νύκτα ποιήσηται, ἐλαχίστην δὲ ἡμέραν· ἔστι δὲ ἡ μεγίστη νὺξ κατὰ τὸ ἐν Ῥόδῳ κλίμα ὡρῶν ἰσημερινῶν ιδ 20. Οἱ δὲ μεταξὺ χρόνοι τῶν τροπῶν καὶ τῶν ἰσημεριῶν τοῦτον διαιροῦνται τὸν τρόπον. Ἀπὸ μὲν ἰσημερίας ἐαρινῆς μέχρι τροπῆς θερινῆς ἡμέραι εἰσὶν δ 20· ἐν γὰρ τοσαύταις ἡμέραις διαπορεύεται ὁ ἥλιος Κριὸν Ταῦρον Διδύμους καὶ ἐπὶ τὴν α ην μοῖραν τοῦ Καρκίνου παραγε-νόμενος τὴν θερινὴν τροπὴν ποιεῖται. Ἀπὸ δὲ θερινῆς τροπῆς μέχρις ἰσημερίας φθινοπωρινῆς ἡμέραι εἰσὶν β 20· ἐν γὰρ τοσαύταις ἡμέραις διαπορεύεται ὁ ἥλιος Καρκίνον Λέοντα Παρθένον καὶ ἐπὶ τὴν α ην μοῖραν τῶν Χηλῶν παραγενόμενος τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν ποιεῖται. Ἀπὸ δὲ ἰσημερίας φθινοπωρινῆς μέχρι τροπῆς χειμερινῆς ἡμέραι εἰσὶν πη η· ἐν γὰρ τοσαύταις ἡμέραις διαπορεύεται ὁ ἥλιος Χηλὰς Σκορπίον Τοξότην καὶ ἐπὶ τὴν α ην μοῖραν παραγενόμενος ὁ ἥλιος τοῦ Αἰγόκερω τὴν χειμερινὴν τροπὴν ποιεῖται. Ἀπὸ δὲ τρο-πῆς χειμερινῆς μέχρις ἰσημερίας ἐαρινῆς ἡμέραι εἰσὶν 2 η· ἐν γὰρ τοσαύταις ἡμέραις διαπορεύεται ὁ ἥλιος τὰ ἀπολειπόμενα τρία ζῴδια, Αἰγόκερων Ὑδροχόον Ἰχθύας. Αἱ πᾶσαι οὖν ἡμέραι τούτων τῶν δ χρόνων συντιθέμεναι ποιοῦσι τξε δ, ὅσαιπερ ἦσαν αἱ τοῦ ἐνιαυτοῦ. Ἐπιζητεῖται δὲ ἐν τούτοις, πῶς ἴσων ὄντων τῶν τεταρτημορίων τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ὁ ἥλιος ἰσοταχῶς κινούμενος διὰ παντὸς ἐν ἀνίσοις χρόνοις διαπορεύεται τὰς ἴσας περιφερείας. Ὑπόκειται γὰρ πρὸς ὅλην τὴν ἀστρολογίαν ἥλιόν τε καὶ σελήνην καὶ τοὺς ε πλανήτας ἰσοταχῶς καὶ ἐγκυ-κλίως καὶ ὑπεναντίως τῷ κόσμῳ κινεῖσθαι. Οἱ γὰρ Πυθα-γόρειοι πρῶτοι προσελθόντες ταῖς τοιαύταις ζητήσεσιν ὑπέθεντο ἐγκυκλίους καὶ ὁμαλὰς ἡλίου καὶ σελήνης καὶ τῶν ε πλανητῶν ἀστέρων τὰς κινήσεις. Τὴν γὰρ τοιαύτην ἀταξίαν οὐ προσεδέξαντο πρὸς τὰ θεῖα καὶ αἰώνια, ὡς ποτὲ μὲν τάχιον κινεῖσθαι, ποτὲ δὲ βρά-διον, ποτὲ δὲ ἑστηκέναι· οὓς δὴ καὶ καλοῦσι στηριγμοὺς ἐπὶ τῶν ε πλανητῶν ἀστέρων. Οὐδὲ γὰρ περὶ ἄνθρωπον κόσμιον καὶ τεταγμένον ἐν ταῖς πορείαις τὴν τοιαύτην ἀνωμαλίαν τῆς κινήσεως προσδέξαιτο ἄν τις· αἱ γὰρ τοῦ βίου χρεῖαι τοῖς ἀνθρώποις πολλάκις αἴτιαι γίνονται βραδυτῆτος καὶ ταχυτῆτος. Περὶ δὲ τὴν ἄφθαρ-τον φύσιν τῶν ἀστέρων οὐδεμίαν δυνατὸν αἰτίαν προς-αχθῆναι ταχυτῆτος καὶ βραδυτῆτος. Δι’ ἥντινα αἰτίαν προέτειναν οὕτω, πῶς ἂν δι’ ἐγκυκλίων καὶ ὁμαλῶν κινήσεων ἀποδοθείη τὰ φαινόμενα. Περὶ μὲν οὖν τῶν λοιπῶν ἀστέρων ἐν ἑτέροις ἀπο-δώσομεν τὴν αἰτίαν. Νυνὶ δὲ περὶ ἡλίου ὑποδείξομεν, δι’ ἣν αἰτίαν ἰσοταχῶς κινούμενος ἐν ἀνίσοις χρόνοις τὰς ἴσας περιφερείας διαπορεύεται. Ἀνωτάτω γὰρ πάντων ἐστὶν ἡ λεγομένη τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων σφαῖρα ἡ περιέχουσα τὴν εἰδωλοποιίαν πάντων τῶν κατεστηριγμένων ζῳδίων. Οὐ πάντας δὲ τοὺς ἀστέρας ὑποληπτέον ὑπὸ μίαν ἐπιφάνειαν κεῖσθαι, ἀλλ’ οὓς μὲν μετεωροτέρους ὑπάρχειν, οὓς δὲ ταπεινο-τέρους· διὰ δὲ τὸ τὴν ὅρασιν ἐπὶ ἴσον ἐξικνεῖσθαι μῆκος ἀνεπαίσθητος γίνεται ἡ τοῦ ὕψους διαφορά. Ὑπὸ δὲ τὴν τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων σφαῖραν κεῖται Φαίνων, ὁ τοῦ Κρόνου προσαγορευόμενος ἀστήρ· οὗτος τὸν μὲν ζῳδιακὸν κύκλον ἐν ἔτεσι λ ὡς ἔγγιστα διαπορεύεται, τὸ δὲ ἓν ζῴδιον ἐν β ἔτεσι καὶ 2 μησίν. Ὑπὸ δὲ τὸν Φαίνοντα κατώτερον αὐτοῦ φέρεται Φαέθων, ὁ τοῦ Διὸς προσαγορευόμενος ἀστήρ· οὗτος δὲ τὸν μὲν ζῳδιακὸν κύκλον διαπορεύεται ἐν ιβ ἔτεσι, τὸ δὲ ἓν ζῴδιον ἐν ἐνιαυτῷ. Ὑπὸ δὲ τοῦτον τέτακται Πυρόεις ὁ τοῦ Ἄρεος· οὗτος δὲ τὸν μὲν ζῳδιακὸν κύκλον διέρχεται ἐν δυσὶν ἔτεσι καὶ ἑξαμήνῳ, τὸ δὲ ζῴδιον ἐν δυσὶ μησὶ καὶ ἡμίσει. Τὴν δὲ ἐχομένην χώραν κατέχει ὁ ἥλιος, ἐνιαυτῷ διαπορευόμενος τὸν ζῳδιακὸν κύκλον, τὸ δὲ ζῴδιον ὡς ἔγγιστα ἑνὶ μηνί. Κατώτερος δὲ τούτου κεῖται Φωσφόρος, ὁ τῆς Ἀφροδίτης ἀστήρ· οὗτος δὲ ὡς ἔγγιστα ἰσοταχῶς κινεῖται τῷ ἡλίῳ. Ὑπὸ τοῦτον δὲ [Στίλ-βων] ὁ τοῦ Ἑρμοῦ ἀστὴρ κεῖται, καὶ αὐτὸς δὲ ἰσοταχῶς τῷ ἡλίῳ κινεῖται. Κατωτέρω δὲ πάντων φέρεται ἡ σελήνη, ἐν ἡμέραις κζ γ διαπορευομένη τὸν ζῳδιακὸν κύκλον, τὸ δὲ ζῴδιον ἐν ἡμέραις β καὶ δ ῳ μέρει τῆς μιᾶς ἡμέρας ὡς ἔγγιστα. Εἰ μὲν οὖν ὁ ἥλιος ἐκινεῖτο ἐπὶ τῶν κατεστηριγμέ-νων ζῳδίων, πάντως ἂν ἐγίνοντο οἱ μεταξὺ τῶν τροπῶν καὶ τῶν ἰσημεριῶν χρόνοι ἴσοι ἀλλήλοις· τὰς γὰρ ἴσας περιφερείας ἰσοταχῶς κινούμενος ὤφειλεν ἐν ἴσοις δια-νύειν χρόνοις. Ὁμοίως δὲ εἰ κατώτερον τοῦ ζῳδια-κοῦ κύκλου φερόμενος ὁ ἥλιος περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον ἐκινεῖτο τῷ ζῳδιακῷ κύκλῳ, καὶ οὕτως ἂν ἐγίνοντο οἱ μεταξὺ τῶν τροπῶν καὶ τῶν ἰσημεριῶν χρόνοι ἴσοι· πάντες γὰρ οἱ περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον γραφόμενοι κύκλοι ὁμοίως ὑπὸ τῶν διαμέτρων διαιροῦνται· ὥστε ἐπεὶ ὁ ζῳδιακὸς κύκλος εἰς δ μέρη ἴσα τέμνεται ὑπὸ τῶν διαμέτρων τῶν τὰ τροπικὰ καὶ ἰσημερινὰ σημεῖα ἐπιζευ-γνυουσῶν, ἀνάγκη καὶ τὸν ἡλιακὸν κύκλον εἰς δ μέρη διαιρεῖσθαι ἴσα ὑπὸ τῶν αὐτῶν διαμέτρων· ἰσοταχῶς οὖν κινούμενος ὁ ἥλιος ἐπὶ τῆς ἰδίας σφαίρας ἴσους ἂν ἀπετέλει τοὺς τῶν τεταρτημορίων χρόνους. Νυνὶ δὲ κατώτερον φέρεται ὁ ἥλιος καὶ ἐπὶ ἐκκέν-τρου κύκλου κινεῖται, καθάπερ ὑπογέγραπται· οὐ γὰρ τὸ αὐτὸ κέντρον ἐστὶ τοῦ ἡλιακοῦ κύκλου καὶ τοῦ ζῳδιακοῦ, ἀλλ’ ἐφ’ ἓν μέρος παρῆκται ἡ τοῦ ἡλίου σφαῖρα. Διὰ δὲ τὴν τοιαύτην θέσιν εἰς δ μέρη ἄνισα διαιρεῖται ὁ ἡλια-κὸς δρόμος· καὶ γίνεται μεγίστη μὲν περιφέρεια ἡ ὑποπεπτωκυῖα ὑπὸ τὸ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου τεταρτη-μόριον τὸ ἀπὸ Κριοῦ α η μοίρας μέχρι Διδύμων λ ῆ , ἐλαχίστη δὲ περιφέρεια ἡ κειμένη ὑπὸ τὸ τεταρτημόριον τὸ ἀπὸ Ζυγοῦ α η μοίρας μέχρι Τοξότου μοίρας λ ῆ . Ὅθεν εὐλόγως ὁ ἥλιος ἰσοταχῶς κινούμενος ἐπὶ τοῦ ἰδίου κύκλου τὰς ἀνίσους περιφερείας ἐν ἀνίσοις χρόνοις διέρχεται καὶ τὴν μὲν μεγίστην ἐν μεγίστῳ, τὴν δὲ ἐλαχίστην ἐν ἐλαχίστῳ χρόνῳ διαπορεύεται. Ἀλλ’ ὅταν μὲν τὴν μεγίστην περιφέρειαν ἐπὶ τοῦ ἰδίου κύκλου διανύῃ, τότε παροδεύει τὸ τοῦ ζῳδιακοῦ τεταρτημόριον τὸ ἀπὸ ἰσημερίας ἐαρινῆς μέχρι τροπῆς θερινῆς· ὅταν δὲ τὴν ἐλαχίστην περιφέρειαν ἐπὶ τοῦ ἰδίου κύκλου κινῆται, τότε παροδεύει τοῦ ζῳδιακοῦ τὸ τεταρτημόριον τὸ ἀπὸ ἰσημερίας φθινοπωρινῆς μέχρι τροπῆς χειμερινῆς. Ἐπεὶ οὖν ἄνισοι περιφέρειαι τοῦ ἡλιακοῦ κύκλου ὑπὸ ἴσας περιφερείας τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ὑποπεπτώ-κασιν, ἀνάγκη ἀνίσους γίνεσθαι τοὺς ἀπὸ τῶν τροπῶν μέχρι τῶν ἰσημεριῶν χρόνους, καὶ μέγιστον μὲν τὸν ἀπὸ ἰσημερίας ἐαρινῆς μέχρι τροπῆς θερινῆς, ἐλάχιστον δὲ τὸν ἀπὸ ἰσημερίας φθινοπωρινῆς μέχρι τροπῆς χειμε-ρινῆς. Ὁ μὲν οὖν ἥλιος διὰ παντὸς ἰσοταχῶς κι-νεῖται, διὰ δὲ τὴν ἐκκεντρότητα τῆς ἡλιακῆς σφαίρας ἐν ἀνίσοις χρόνοις διαπορεύεται τὰ τοῦ ζῳδιακοῦ τε-ταρτημόρια. Διὰ δὲ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ τὰ ἴσα ζῴδια ἐν ἀνί-σοις χρόνοις διαπορεύεται ὁ ἥλιος· ἐὰν γὰρ ἀπὸ τῶν περάτων τῶν δωδεκατημορίων ἐπὶ τὸ κέντρον τοῦ ζῳδια-κοῦ κύκλου ἐπιζεύξωμεν εὐθείας, καθάπερ ὑπογέγραπται, ἔσται ὁ μὲν τῶν ζῳδίων κύκλος εἰς ιβ μέρη ἴσα διῃρημένος, ὁ δὲ τοῦ ἡλίου κύκλος διὰ τὴν ἐκκεντρότητα εἰς ιβ μέρη ἄνισα διῃρημένος, καὶ μεγίστη μὲν περιφέρεια ἡ ὑποπεπτωκυῖα ὑπὸ τοὺς Διδύμους, ἐλαχίστη δὲ ἡ ὑποπεπτω-κυῖα ὑπὸ τὸν Τοξότην. Δι’ ἣν αἰτίαν ἐν πλείστῳ μὲν χρόνῳ διαπορεύεται ὁ ἥλιος τοὺς Διδύμους, ἐν ἐλα-χίστῳ δὲ χρόνῳ τὸν Τοξότην, αὐτὸς μὲν διὰ παντὸς ἰσοταχῶς κινούμενος, διὰ δὲ τὴν ἐκκεντρότητα εἰς ἄνισα μέρη διαιρουμένου τοῦ ἡλιακοῦ κύκλου συμβαίνει καὶ τοὺς χρόνους ἀνίσους εἶναι τῶν ζῳδίων.

Geminus: Elements of AstronomyGemini Elementa Astronomiae

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τῆς δὲ πρὸς ἄλληλα τάξεως καὶ θέσεως τῶν ιβ ζῳδίων διαφοραί εἰσι τέσσαρες. Ἃ μὲν γὰρ αὐτῶν λέγεται κατὰ διάμετρον, ἃ δὲ κατὰ τρίγωνον, ἃ δὲ κατὰ τετράγωνον, ἃ δὲ κατὰ συζυγίαν, ὑπό τινων δὲ ἀντι-συζυγίαν. Κατὰ διάμετρον μὲν οὖν εἰσι ζῴδια τὰ κατὰ τὴν αὐτὴν διάμετρον κείμενα. Ἔστι δὲ τάδε· Κριὸς Ζυγός, Ταῦρος Σκορπίος, Δίδυμοι Τοξότης, Καρκίνος Αἰγό-κερως, Λέων Ὑδροχόος, Παρθένος Ἰχθύες. Συμβέ-βηκε δὲ τούτοις, ὅταν τὸ ἕτερον αὐτῶν ἀνατέλλῃ, τὸ κατὰ διάμετρον δύνειν, καὶ τοὐναντίον (ὁ δὲ λόγος ἐπὶ τῶν δωδεκατημορίων, καὶ οὐκ ἐπὶ τῶν κατεστηριγμένων ζῳδίων). Κριοῦ μὲν γὰρ ἀνατέλλοντος δύνει Ζυγός, Ταύρου δὲ ἀνατέλλοντος δύνει Σκορπίος· ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν τῶν κατὰ διάμετρον ζῳδίων. Λαμβάνεται δὲ [τὰ] κατὰ διάμετρον ὑπὸ τῶν Χαλδαίων καὶ πρὸς τὰς ἐν ταῖς γενέσεσι συμπαθείας. Δοκοῦσι γὰρ οἱ κατὰ διάμετρον γεννώμενοι συμπάσχειν ἀλλήλοις καὶ, ὡς ἂν εἴποι τις, ἀντικεῖσθαι ἀλλήλοις. Καὶ αἱ τῶν ἀστέρων ἐποχαὶ ἐν τοῖς κατὰ διάμετρον ζῳδίοις κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ συνωφελοῦσι καὶ συμβλάπτουσι τὰς γενέσεις κατὰ τὰς παραδεδομένας δυνάμεις τῶν ἀστέρων. Κατὰ τρίγωνον δέ ἐστι Κριὸς Λέων Τοξότης, Ταῦ-ρος Παρθένος Αἰγόκερως, Δίδυμοι Ζυγὸς Ὑδροχόος, Καρκίνος Σκορπίος Ἰχθύες, τὰ πάντα τρίγωνα ἰσό-πλευρα δ · ὑποτείνει δὲ ἡ τοῦ τριγώνου πλευρὰ ὑπὸ ζῴδια μὲν δ , μοίρας δὲ ρκ . Καλεῖται δὲ τὸ μὲν πρῶτον τρίγωνον τὸ ἀπὸ Κριοῦ βόρειον· ἐὰν γὰρ τῆς σελήνης ἔν τινι τῶν τριῶν ζῳδίων ὑπαρχούσης βορέας πνεύσῃ, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἡ αὐτὴ διαμένει στάσις. Ὅθεν ἀπὸ ταύτης τῆς παρατηρήσεως ὁρμηθέντες οἱ ἀστρολόγοι προλέγουσι τὰς βορεινὰς στάσεις· ἐὰν μὲν γὰρ ἐν ἄλλῳ ζῳδίῳ τῆς σελήνης ὑπαρχούσης βορεινὴ γένηται, εὐδιάλυτος γίνεται ὁ βο-ρέας· ἐὰν δὲ ἔν τινι τῶν ἀφωρισμένων ζῳδίων ἐν τῷ βο-ρεινῷ τριγώνῳ βορέας συμπνεύσῃ, προλέγουσιν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας διαμένειν τὴν αὐτὴν σύστασιν. Τὸ δὲ ἑξῆς τρίγωνον τὸ ἀπὸ τοῦ Ταύρου καλεῖται νότιον· πάλιν γὰρ ἐὰν τῆς σελήνης ἔν τινι τῶν τριῶν ζῳδίων ὑπαρχούσης νότος πνεύσῃ, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἡ αὐτὴ διαμένει στάσις. Τὸ δὲ ἑξῆς τρίγωνον τὸ ἀπὸ τῶν Διδύμων καλεῖται ζεφυρικὸν διὰ τὴν ὁμοίαν αἰτίαν. Τὸ δὲ ἐπὶ πᾶσι τρίγωνον τὸ ἀπὸ τοῦ Καρκίνου ἀφηλιωτικὸν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν. Λαμβάνεται δὲ τὰ τρίγωνα καὶ πρὸς τὰς ἐν ταῖς γενέσεσι συμπαθείας. Δοκοῦσι γὰρ οἱ κατὰ τρίγωνον γεννώμενοι συμπάσχειν ἀλλήλοις καὶ αἱ τῶν ἀστέρων στάσεις αἱ ἐν τοῖς αὐτοῖς τριγώνοις καὶ συνωφελεῖν καὶ συμβλάπτειν ἅμα τὰς γενέσεις. Κατὰ γὰρ τρεῖς τρόπους αἱ συμπάθειαι γίνονται, κατὰ διάμετρον, κατὰ τρίγωνον, κατὰ τετράγωνον· κατὰ ἄλλην δὲ διάστασιν οὐδεμία συμπάθεια γίνεται. Καί-τοι εὔλογον ἦν ἐκ τῶν μάλιστα σύνεγγυς συγκειμένων ζῳδίων συμπάθειαν γίνεσθαι· ἡ γὰρ ἀποφορὰ καὶ ἀπόρροια ἡ φερομένη ἀπὸ τῆς ἰδίας δυνάμεως ἑκάστου τῶν ἀστέρων ὤφειλε μάλιστα συναναχρωτίζεσθαι καὶ συνανακίρνασθαι τοῖς πλησιάζουσι ζῳδίοις. Ὥσπερ γὰρ τρίγωνα καὶ τετράγωνα ἐγγράφεται εἰς τὸν κύκλον, οὕτω καὶ ἑξάγωνον καὶ ὀκτάγωνον καὶ δωδεκάγωνον· ἀλλὰ κατὰ μὲν τὰς τούτων ἐγγραφὰς οὐδεμία γίνεται συμπάθεια, κατὰ δὲ τοὺς προειρημένους τρόπους μόνον, φυσικῆς τινος ὑπαρ-χούσης ἐν ταῖς τοιαύταις ἀποστάσεσι συμπαθείας. Κατὰ τετράγωνον δέ ἐστι Κριὸς Καρκίνος Ζυγὸς Αἰγόκερως, Ταῦρος Λέων Σκορπίος Ὑδροχόος, Δίδυμοι Παρθένος Τοξότης Ἰχθύες, τὰ πάντα τετράγωνα γ · ὑπο-τείνει δὲ ἡ τοῦ τετραγώνου πλευρὰ ὑπὸ ζῴδια μὲν γ , μοίρας δὲ 2 . Καλεῖται δὲ τὸ μὲν πρῶτον τετράγω-νον τὸ ἀπὸ τοῦ Κριοῦ, ἐν ᾧ αἱ ὧραι συντελοῦνται, ἔαρ θέρος φθινόπωρον χειμών, τὸ δὲ δεύτερον τετράγωνον τὸ ἀπὸ τοῦ Ταύρου, ἐν ᾧ αἱ ὧραι τὸν μέσον ἔχουσι χρόνον, ἔαρος θέρους φθινοπώρου χειμῶνος, τὸ δὲ τρίτον τετράγωνον τὸ ἀπὸ τῶν Διδύμων, ἐν ᾧ αἱ ὧραι λήγουσι κατὰ τοὺς χρό-νους. Λαμβάνεται δὲ τὰ τετράγωνα, καθάπερ εἴρηται, καὶ πρὸς τὰς ἐν ταῖς γενέσεσι συμπαθείας. Ἔτι δὲ ἡ τῶν τετραγώνων ἔκθεσις καὶ πρὸς τὴν ἄλλην χρείαν λαμβάνεται ὑπό τινων. Τοῦ γὰρ ἑνὸς τῶν ζῳδίων τοῦ αὐτοῦ τετραγώνου δύνοντος τὸ ἑξῆς ὑπελάμ-βανον μεσουρανεῖν [ἐν] τῷ ὑπὲρ γῆν ἡμισφαιρίῳ, [τὸ δὲ ἑξῆς ἀνατέλλεν, τὸ δὲ τελευταῖον μεσουρανεῖν ἐν τῷ ὑπὸ γῆς ἡμισφαιρίῳ,] οἷον Αἰγόκερω δύνοντος μεσου-ρανεῖν Κριόν, ἀνατέλλειν δὲ Καρκίνον, μεσουρανεῖν δὲ ὑπὸ γῆν Ζυγόν. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν τετραγώνων ἐστί. Τὸ δὲ τοιοῦτον παράγγελμα ἐπὶ μὲν τοῦ ἑνὸς τετραγώνου τοῦ τὰς τροπὰς καὶ τὰς ἰσημερίας περιέ-χοντος κατὰ τὸ ὁλοσχερὲς λεγόμενον συμφωνήσει πρὸς τὸ φαινόμενον, πρὸς δὲ τὴν ἐν τῷ λόγῳ ἀκρίβειαν δια-φωνεῖ. Αἰγόκερω γὰρ τῆς πρώτης μοίρας δυνούσης Κριοῦ πρώτη μοῖρα μεσουρανήσει, Καρκίνου δὲ πρώτη μοῖρα ἀνατελεῖ, Ζυγοῦ δὲ πρώτη μοῖρα ὑπὸ γῆν μεσουρα-νήσει· τότε γὰρ ὁ διὰ μέσων τῶν ζῳδίων κύκλος εἰς δ μέρη ἴσα διαιρεῖται ὑπὸ τῶν κολούρων κύκλων, ὥστε ἴσον εἶναι τὸ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως πρὸς ἀνατολὴν καὶ δύσιν τοῦ ζῳδιακοῦ διάστημα· ἑκάτερον γὰρ αὐτῶν γίνεται ζῳδίων γ . Ἐν δὲ ταῖς λοιπαῖς στάσεσι τοῦ τετραγώνου τού-του καὶ τῶν λοιπῶν οὐ συμβαίνει εἰς δ μέρη ἴσα διαιρεῖσθαι τὸν ζῳδιακὸν κύκλον. Διὰ δὲ τοῦτο οὐκ ἔστι διὰ παντὸς ἴσον τὸ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως πρὸς ἀνατολὴν καὶ δύσιν διάστημα ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου λαμβανομένων τῶν διαστημάτων. Κατὰ μὲν γὰρ παράλληλον κύκλον ἴσον ἐστὶ διὰ παντὸς τὸ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως πρὸς τὴν ἀνατολὴν καὶ πρὸς τὴν δύσιν διάστημα· ὅθεν καὶ τῷ ἡλίῳ φερομένῳ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐπὶ κύκλων παραλλήλων ἴσον εἶναι συμβαίνει τὸν ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς μέχρι τῆς μεσουρανήσεως δρόμον τῷ ἀπὸ τῆς μεσου-ρανήσεως μέχρι δύσεως. Ἐπὶ δὲ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου λαμβανομένων τῶν διαστημάτων ἄνισον εἶναι συμβέβηκε τὸ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως μέχρι τῆς ἀνα-τολῆς διάστημα τῷ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως μέχρι τῆς δύσεως διὰ τὴν λοξότητα τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου. Καὶ ἔστιν ὅτε τῶν ἓξ ζῳδίων τῶν διὰ παντὸς ὑπὲρ γῆν ὄντων τρία μὲν καὶ ἥμισυ ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως πρὸς ἀνατολὴν ἀπολαμβάνεται, δύο δὲ καὶ ἥμισυ πρὸς δύσιν. Ἤδη δὲ παρὰ τὰς τῶν κλιμάτων διαφορὰς καὶ εἰς ἀνισώτερα μέρη διαιρεῖται ὑπὸ τοῦ μεσημβρινοῦ κύκλου· καὶ ἔστιν ὅτε τῶν ρπ μοιρῶν τῶν διὰ παντὸς ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ὑπαρχουσῶν ρ μὲν καὶ κ μοῖραι ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως πρὸς ἀνατολὴν ἀπολαμβάνονται, ξ δὲ πρὸς δύσιν, καὶ τοὐναντίον. Τοιαύτης οὖν ὑπαρχούσης τῆς πα-ραλλαγῆς ἐν τῇ διαιρέσει τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ἔκδηλον ὁλοσχερῶς γίνεται τὸ ἁμάρτημα. Ὑδροχόου γὰρ δύνοντος οὐ μεσουρανεῖ Ταῦρος, ἀλλ’ ἀφέξει ζῴδιον ὅλον ἀπὸ τῆς μεσουρανήσεως, ἔστι δὲ ὅτε καὶ πλέον· οὐδὲ ὑπὸ γῆν δὲ μεσουρανήσει Σκορπίος, ἀλλὰ ζῴδιον ὅλον ἀφέξει ἀπὸ τοῦ μεσημβρινοῦ, ἔστι δὲ ὅτε καὶ πλεῖον. Ὥστε καθόλου τὴν τῶν τετραγώνων ἔκθεσιν διημαρτῆσθαι. Κατὰ συζυγίαν δὲ λέγεται ζῴδια τὰ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλοντα καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνοντα· ταῦτα δέ ἐστι τὰ ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων παρα-λαμβανόμενα κύκλων. Οἱ μὲν οὖν ἀρχαῖοι τὰς συζυγίας ἀπεφαίνοντο οὕτως. Καρκίνον μὲν ἐξετίθεντο μηδεμίαν ἔχειν συζυγίαν πρὸς ἄλλο ζῴδιον, ἀλλὰ καὶ ἀνατέλλειν βορειότατον καὶ δύνειν βορειότατον, τοιούτῳ τινὶ πιθανῶς προσανα-παυόμενοι· ἐπεὶ γὰρ αἱ θεριναὶ τροπαὶ γίνονται ἐν Καρκίνῳ, ἐν δὲ ταῖς θεριναῖς τροπαῖς βορειότατος γίνεται ὁ ἥλιος, διὰ τοῦτο ὑπέλαβον βορειότατον ἀνα-τέλλειν τὸν Καρκίνον, ὁμοίως δὲ καὶ δύνειν. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ Αἰγόκερω· καὶ γὰρ τοῦτον ὑπελάμβανον νοτιώτατον ἀνατέλλειν καὶ πρὸς μηδὲν ἕτερον ζῴδιον συζυγίαν ἔχειν· ἐπεὶ γὰρ αἱ τροπαὶ αἱ χειμεριναὶ γίνονται ἐν Αἰγόκερῳ, ἐν δὲ ταῖς χειμερι-ναῖς τροπαῖς νοτιώτατος γίνεται ὁ ἥλιος, διὰ τοῦτο ὑπέλαβον νοτιώτατον ἀνατέλλειν τὸν Αἰγόκερων καὶ μηδὲν ἄλλο ζῴδιον ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλειν καὶ [εἰς τὸν αὐτὸν τόπον] δύνειν Αἰγόκερῳ. Τὰς δὲ λοιπὰς συζυγίας ἐξετίθεντο οὕτως· Διδύμοις Λέοντα, Ταύρῳ Παρθένον, Κριῷ Ζυγόν, Ἰχθύσι Σκορπίον, Ὑδρο-χόῳ Τοξότην. Τὴν δὲ τοιαύτην ἔκθεσιν παντελῶς διημαρτημένην εἶναι συμβέβηκεν· οὔτε γὰρ ἐν ὅλῳ τῷ Καρκίνῳ [αἱ] τροπαὶ γίνονται, ἀλλ’ ἔστιν ἕν τι σημεῖον λόγῳ θεωρητόν, ἐφ’ οὗ γενόμενος ὁ ἥλιος τὴν τροπὴν ποιεῖται· ἐν γὰρ στιγμιαίῳ χρόνῳ αἱ τροπαὶ γίνονται. Τὸ δὲ ὅλον δωδεκατημόριον τοῦ Καρκίνου ὁμοίως κεῖται τοῖς Διδύ-μοις, καὶ ἑκάτερον αὐτῶν ἴσον ἀπέχει ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ σημείου. Δι’ ἣν αἰτίαν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν ἴσα ἐστὶν ἐν Διδύμοις καὶ ἐν Καρκίνῳ, καὶ ἐν τοῖς ὡροσκοπίοις αἱ ὑπὸ τῶν γνωμόνων γραφόμεναι γραμμαὶ ἴσον ἀπέχουσι τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ καὶ ἐν Καρκίνῳ καὶ ἐν Διδύμοις· ἐξ ἴσου γὰρ κεῖται πρὸς τὸ θερινὸν σημεῖον τὰ δύο δωδεκατημόρια. Ὅθεν καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπεριλαμβάνεται κύκλων, διὰ δὲ τοῦτο ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλουσι Δίδυμοι καὶ Καρκίνος, ὁμοίως δὲ δύνουσιν εἰς τὸν αὐτὸν τόπον. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ Αἰγόκερω. Οὐδὲ γὰρ οὗτός ἐστι νοτιώτατος, ἀλλ’ ἕν τι σημεῖον λόγῳ θεωρητόν, ὃ κοινόν ἐστι τῆς τε τοῦ Τοξότου τελευτῆς καὶ τῆς τοῦ Αἰγόκερω ἀρχῆς· διὸ ἐξ ἴσου κεῖται τῷ Τοξότῃ καὶ τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν ἔχει ἀπὸ τοῦ χειμερινοῦ τροπικοῦ σημείου. Ὅθεν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτερινῶν τὰ αὐτά ἐστιν ἔν τε Τοξότῃ καὶ ἐν Αἰγόκερῳ, καὶ τὸ ἄκρον τοῦ γνώμονος ἐν τοῖς ὡρολογίοις τὰς αὐτὰς γράφει γραμμάς. Καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων ἐμπεριλαμβάνεται κύκλων τὰ δύο δωδεκατημόρια τοῦ Τοξότου τε καὶ Αἰγόκερω· καὶ διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλει καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνει Τοξότης καὶ Αἰγόκερως· ἔστιν οὖν κατὰ συζυγίαν Τοξότης καὶ Αἰγόκερως. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰς λοιπὰς συζυγίας διημαρτημέ-νας εἶναι συμβέβηκεν. Ἐκδηλότατον δὲ γίνεται [τὸ] ἁμάρτημα περὶ τὴν συζυγίαν τοῦ Κριοῦ. Ἀποφαίνονται γὰρ κατὰ συζυγίαν Κριὸν Ζυγῷ ὡς τούτων τῶν ζῳδίων ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατελλόντων καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δυνόντων. Ἀλλ’ ὁ μὲν Κριὸς βόρειος ἀνατέλλει καὶ δύνει· τοῦ γὰρ ἰσημερινοῦ κύκλου πρὸς ἄρκτους κεῖται· αἱ δὲ Ζυγοῦ νότιαι καὶ ἀνατέλλουσι καὶ δύνουσι· τοῦ γὰρ ἰσημερινοῦ κύκλου πρὸς μεσημβρίαν κεῖνται. Πῶς οὖν δύναται Κριὸς Ζυγῷ κατὰ συζυγίαν εἶναι; Ἐκ διαφόρων γὰρ τόπων ἀνατέλλουσιν, ὁμοίως δὲ καὶ δύνουσιν. Οὐ δύναται οὖν ταῦτα τὰ ζῴδια ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων περιέχεσθαι κύκλων. Ὁμοίως δὲ οὐδὲ αἱ λοιπαὶ συζυγίαι συμφωνοῦσιν. Ἠγνοήκασιν οὖν τὰ περὶ τὰς πρώτας μοίρας συμβεβηκότα τοῖς κατὰ συζυ-γίαν ζῳδίοις περὶ ὅλα τὰ ζῴδια ἐκθέμενοι· πολλῷ γὰρ μᾶλλον ἔδει τὰ ὅλοις τοῖς δωδεκατημορίοις συμβεβηκότα εἰς ἀναγραφὴν καὶ παραγγέλματα ἀγαγεῖν. Εἰσὶν οὖν κατὰ ἀλήθειαν συζυγίαι 2 · Δίδυμοι Καρκίνῳ, Ταῦρος Λέοντι, Κριὸς Παρθένῳ, Ἰχθύες Ζυγῷ, Ὑδροχόος Σκορπίῳ, Αἰγόκερως Τοξότῃ. Ταῦτα γὰρ καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλει καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνει καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων ἐμπεριλαμβάνεται κύκλων καὶ ἐξ ἴσου κεῖται πρὸς τὰ τροπικὰ σημεῖα. Ἐν τούτοις γὰρ καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν ἴσα, καὶ τὰ ἄκρα τῶν γνωμόνων ἐν τοῖς ὡρολογίοις τὰς αὐτὰς γράφει γραμμάς.

Nondum Hquido comperta erat, ut alibi diximus, et intelligetur iterum capite 6, De mensibus. Annuarum tempestatum exordia aliter ab astronomis, et ratione constituuntur, quam sensu popularique judicio. Nam astronomi per quadrantes tributo zodiaco, cuilibet tempestati quadrantem suum assignant, quem appellat Paulus Alexandrinus. Ini tium ft ab Arielis ingressu; ac sic deinceps. Ροpularis usus ex coeli mutatione tempestatum intervalla metitur: cui et scriptores illi serviunt, qui 2 Præterea ex duodecim siguis quædam ne tota quidem posita sunt in zodiaco, sed alia eo sunt borealiora, ut Leo: alia australiora, ut Scorpius. Rursus unumquodque dodecatemoriorum dividitur in partes triginta, et vocatur unum segmentum pars, seu gradus. Itaque zodiacus continet signa quidem duodecim, partes vero 360. Sol autem uno anno percurrit zodiacum. Est enim tempus annuum illud, in quo sol peragrat zodiacum, et ab eodem puncto ad idem punctum redit, hoc tempus est dierum 365 4/4. In tot enim diebus illas 360 partes zodiaci sol confcit; fere itaque in uno die unum gradum sol absolvit. Verumtamen aliud est pars, aliud dies. Pars enim est intervallum quoddam, cum sit 30 pars signi; dies vero est tempus, quod fere 30 pars est menstrui temporis. Deinde pars quidem est 360 pars zodiaci, dies autem est pars 3651/4 fere annui temporis. Ac semper quidem signa sunt 30 par tium, non semper autem 30 dierum. Dividitur autem annuum tempus in partes quatuor, ver, æstatem, autumnum, et hiemem. Vernum igitur æquinoctium fit circa florum vigorem summum, in prima parte Arielis. Solstitium æstivum contingit circa æstuum intentionem in prima parte Caneri, ubi sol borealissimum circulum describit, et longissimum omnium, qui sunt in anno, diem efficit, noctem vero brevissimam. Atqui dies longissimus æqualis est nocti longissimæ, et dies brevissimus æqualis est nocti brevissimæ. Dies vero longissimus in climate Rhodi est horarum æquinoctialium 14 1/4. Aquinoctium autumnale est, cum sol a boreali plaga ad australem plagam tendens, iterum ad æquinoctialem circulum pervenerit, et diem nocti æqualem effecerit. Solstitium autem hibernum est, cum sol longissime a puncto nostro verticali discesserit, et humillinius, quoad horizontem, factus fuerit, idemque circulum maxime australem descripserit, et noctem longissimam omnium, quæ sunt in anno, effecerit, diem vero brevissimum. Est autem longissima nox in climate Rhodi horarum æquinoctialium 44 1/2. Tempora vero, quæ sunt inter solstitia et æquirem rusticam et hujus generis alia pertractant. et ad oculum ita Geminus loquitur, quia tunc sol maxime dejectus, et horizonti vicinus apparet. Recte autem addidit, eo sensu, quem diximus. Nam revera terris citimus non erat sol ætate Gemini in hiberno tropico sed in Sagittarii gradu quinto circiter; ubi tum solis erat perigeum, ut apogeum in quinto Geminorum, quod et pag. 4 Geminus indicat. Eodem modo annus ab

noctia,hoc modo dividuntur: ab æquinoctio verno,us que ad solstitium aestivum dies sunt 94 1/2; nam in tot diebus transit sol Arietem, Taurum, Geminos et ad primam partem Cancri accediens, solstitium aestivum eficit. Ab aestivo solstitio usque ad æquinoctium autumnale dies sunt 92 1/2; nam in tot diebus transit sol Cancrum, Leonem, Virginem, et ad primam partem Libræ accedens efficit æquinoctium autumnale. Ab æquinoctio autumnali usque ad solstitium hibernum dies sunt 88 1/8; nam in tot diebus transit sol Libram, Scorpium, Sagittarium, et ad primam partem Capricorni perveniens efficit solstitium hibernum. solstitio hiberno usque ad æquinoctium vernum dies sunt 90 1/8; in tot enim diebus transit sol reliqua tria signa, Capricornum. Aquarium, Pisces. Omnes igitur dies horum qua tuor temporum simul sumpti efficiunt dies 365 1/4, quot etiam in uno sunt anno. Quæritur igitur in his, cur, cum quatuor dicti quadrantes zodiaci inter se sint æquales, et sol semper æqualiter moveatur, ipse in temporibus inæqualibus æquales horum quadrantum arcus peragret; nam per totam astronomiam præsupponitur, et solem, et lunam, et quinque planetas æqualiter, circulariter, et contra mundi motum moveri. Pythagoræi enim, cum primi has quæstiones aggrederentur, præsupposuerunt circulares atque æquales solis, lunæ et erraticarum stellarum no- ( tus. Nam hujusmodi irregularitatem non admiserunt in his divinis atque æternis corporibus, ut interdum velocius moverentur, interdum tardius, interdum starent, ut sane etiam stationes vocant in quinque erraticis stellis. Neque enim in homine bene 3 composito et ordinato talem motus irregularitatem in gressibus aliquis admitteret; nam vitæ necessitates sæpe fiunt hominibus causæ tarditatis, et velocitatis. At in ipsa incorruptibili natura stellarum non potest ulla causa celeritatis et tarditatis adduci. Quam ob causam Pythagoræi hanc proposuerunt quæstionem: Quomodo per circulares et æquales motus possent apparentiæ salvari. De reliquis igitur planetis in aliis scriptis causam exponemus; nunc vero de sole causaın ostendemus, cur, cum æqualiter moveatur, in temporibus inæqualibus æquales arcus zodiaci conficiat. Suprema igitur est omnium ea sphæra, quæ stellarum fixarum dicitur, quæ in se continet omniumn fixarum constellationum, sive signorum effigiem. Non est autem cogitandum, omnes stellas sub eadem esse positas superficie, sed alias esse sublimiores, alias humiliores. Cum enim visus noster ad æqualem longitudinem a terra in cœlum sese extendat redditur insensibilis altitudinis differentia. Hipparcho distributus est. Vide lib. iv De doctrina temporum, capite 30, ubi de summa solis apside disputatur. cæterisove quæ hic a Gemino tradita sunt, copiose

Sub sphæra stellarum fixarum ponitur stella Saturni, Græcis id est lucens, dicta. Hæc stella zodiacum circulum in triginta annis fere peragrat, unum vero signum duobus annis, et sex mensibus. Sub Saturno, eoque inferius fertur Jovis stella, quæ Græcis vocatur. Peragrat aulem Jupiter zodiacum in duodecim annis: unum vero signum in anno uno. Sub Jove sita est stella Martis. Græcis vocata. Hæc stella zodiacun conficit annis duobus, et sex mensibus: unum vero signum duobus mensibus, et dimidio. Prosimum locum obtinet sol, uno anno zodiacum peragrans: unum autem signum uno fere mense. Inferior sole est Lucifer, id est stella Veneris. Hæc ſere æquali velocitate cum sole movetur. Sub Venere collocatur Mercurii stella, quæ et ipsa soli est aqualis in motu. Infima omnium est Luna, quæ diebus 27 1/3 zodiacum percurrit, unum vero signum diebus duobus, et una fere quarta parte unius Si igitur sol moveretur super constellatis signis, omnino tempora, quæ sunt inter solstitia, et æquinoctia, essent inter se æqualia. Equales enim are cus, cum æqualiter moveretur, in temporibus æqualibus conficeret. Similiter, si sol infra zodiacum ferretur, et moveretur circa idem centrum zodiaci tamen etiam sic tempora, quæ sunt inter solstitia et æquinoctia, essent inter se æqualia; omnes enim circuli, qui circa idem centrum moventur, similiter a diametris dividuntur. Itaque, cum zodiacus in quatuor partes æquales dividatur a diame. tris, quæ puncta solstitialia et æquinoctialia connectunt necessario etiam solaris circulus ab iisdem diametris in quatuor partes æquales dividetur. Cum igitur sol super propria circumferentia æqualiter moveatur, tempora quadrantum zodiaci inter se æqualia eliceret. At nunc inferius fertur sol, et super excentrico circulo movetur: sicut figura subscripta ostendit. Non enim idem est centrum solaris circuli, et zodiaci: sed versus unam partem adducta est solis sphæra. Propter talem positum. in quatuor partes inæquales dividitur solaris curὁ sus: et fit maximus arcus, qui cadit sub quadranρεια Hæc planetarum vocabula ab Ægyptiis manasse scribit Firmicus lib. 11, cap. 2. Mercurii nomen omissum hic a Gemino, vel librario potius. Est autem De planetarum motibus, sive sphærarum, in quibus volvuntur, eadem habet Philo in libro De cherubim, sive Cain, cujus verba corrigenda sunt, pag. 75 edit. Græcæ, ver. λεtem zodiaci eum, qui est ab Arietis primo gradu usque ad Geminorum gradum tricesimum: minimus vero arcus, qui positus est sub eo zodiaci quadrante, qui est a primo gradu Libræ, usque ad tricesimum gradum Sagittarii. nam vulgo legitur etc. Oeto quippe sphæras statuit, quarum una est. quæ fixas continet, reliquæ sunt septem. Absunt haec de Mercurio ab Anglic. et nostro.

Unde cum sol super proprio circulo æqualiter moveatur, idem convenienter inæquales arcus sui circuli inæqualibus temporibus conficit,ac maximum quidem arcum maximo, minimum vero minimo tempore transit. At cum maximum arcum sui pro prii circuli peragrat, tunc eum zodiaci quadrantem conficit, qui est inter æquinoctium vernum, et τροsolstitium aestivum; cum vero per minimum ar cum sui proprii circuli movetur, tunc eum zodiaci quadrantem percurrit, qui est inter æquinoctium autumnale et solstitium hibernum. Cum igitur æquales arcus solaris circuli sub æquales arcus περιzodiaci cadant, necesse est inæqualia fieri tempora inter se, quæ sunt inter solstitialia et æquinoctia lia puncta et maximum quidem id, quod est ab equinoctiali puncto verno usque ad solstitiale punctum æstivum: minimum vero id, quod est ab equinoctiali puncto autumnali usque ad solstitiale punctum hibernum. Sol igitur perpetuo 4 movetur æqualiter: sed propter excentricitatem solaris sphæra temporibus inæqualibus æquales zodiaci quadrantes conficit. Propter eamdem causam etiam æqualia signa in temporibus inæqualibus sol peragrat. Si enim ab extremitatibus dodecatemoriorum a centrum zodiaci connectamus lineas rectas quemadmodum figura subscripta ostendit, erit quidem zodiacus in duodecim partes æquales divisus solis vero circulus propter excentricitatem in duodecim partes inæquales divisus ac maximus quidem arcus in solari circulo erit ille, qui est sub Geminis minimus vero, qui est sub Sagittario. sh Propter quam causam maximo tempore percurrit sol Geminos: minimo vero tempore Sagittarium, cum ipse sol semper æqualiter moventur. Sed cum propter excentricitatem in partes inæquales solaris circulus secetur, contingit tempora signorum zodiaci inæqualia esse

Quoad ordinem autem et situm, quem inter se duodecim signa habent, sunt eorum quatuor differentiæ. Eorum enim quædam diametraliter opponuntur, quædam secundum triangulum distant,. quædam secundum quadratum, quædam secundum combinationem, quam aliqui etiam oppositam combinationem vocant. Ea igitur signa diametraliter opposita dicuntur, quæ secundum eamdem diametrum sunt posita.. Sunt autem hæc: Aries, Libra, Taurus, Scorpius, Gemini, Sagittarius, Cancer, Capricornus, Leo, Aquarius, Virgo, Pisces. His autem contingit, cum alterutrum eorum oritur, occidere id quod est diamelraliter oppositum, et contra. Hæc a nobis dicuntur de dodecatemoriis, non de stelliferis signis. Ariete enim oriente, occidit Libra. Tauro vero oriente, occidit Scorpius; eadem ratio est reliquorum diametraliter oppositorum signorum. Accipiuntur autem diametraliter opposita signa a Chaldæis etiam ad mutuas compassiones in nativitatibus. Videntur enim illi, qui in oppositis signis sunt nati, sibi invicem compati, et, ut dixerit itquis, sibi invicem adversari. Et stellarum epochæ in signis diametraliter oppositis secundum idem tempus et una juvant, et una lædunt nativitates secundum traditas vires stellarum. Quatuor balitudines, sive conspectus signorum explicat, qui vim aliquam in genethliacorum sortica pulantur. Primus est quæ sex signa subtendit, ut Aries, et Libra. Secundus cujus latus quatuor signa subtendit, ut Aries, Leo, Sagittarius trigonum efficiunt. Tertius est quadrantalis, cujus latus gradibus 90, signis tribus subtenditur. Sic Aries, Cancer, Libra, Capricornus quadrangulum faciunt. Quartus est atque hic duorum signorum est, quæ a punctis tropicis ex æquo removentur, ut Cancer, et Gemini: Capricornus, Sagittarius, quæ sunt Ptolemaei, et antiscia Julii Firmici. Hoc genus separatim a primis quatuor ab illis ponitur. Nam is proprie est, hoc est figuram in circulo integram non facit, F Secundum triangulum autem posita signa sunt, Aries, Leo, Sagittarius: Taurus, Virgo, Capricor nus: Gemini, Libra, Aquarius: Cancer, Scorpius, Pisces. Omnia triangula 5 æquilatera sunt quatuor: subtendit autem trianguli latus signa quatuor, gradus 120. Vocatur autem primum triangulum boreale. Si enim luna in uno triun signorum primi trianguli posita, ventus boreas spiraverit: per dies multos eadem permanet constitutio. Unde astrologi, cum ab hac observatione initium habeant, boreæ constitutiones. prædicunt. Nam si in alio quodam signo luna constituta, exstiterit constitutio borealis, fa cile boreas dissolvitur; at si una spiraverit boreas in uno eorum signorum, quæ in boreali triangulo continentur, prædicunt per dies multos eamdem. permanere constitutionem. Proximum triangulum, quod a Tauro incipit, nominatur australe. Contra. enim, si in uno borum trium signorum luna concum uno tantummodo latere constet, quod uni signo, vel tribus, vel quinque subtenditur. Habent. tamen nec sunt signa, quæ se hoc modo respiciunt, ut auctor est Ptolem. lib. 1 Tetrab. Sed schematismus non est. Pro eo mathematici zd substituunt, cujus latus signis duobus et gradibus sexaginta subtenditur. Vide præter citatos auctores, Manilium et Paulum Alexandrinum. signa sunt, quæ es eodem loco oriuntur, et in eodem occidunt: ita tamen ut initia eorumn ac termini procedant. Porro schema illud, quod e manuscripto codice repræsentavimus, solos e diametro, et aspectus exhibet: quadrantales, et hexagonos non continet. ideo nos alterum hoc loco subje-. cimus, in quo schematismi quatuor apparent.

stituta auster daverit, per dies multos eadem perma net constitutio. Proximum triangulum, quod a Geminis inchoatur, vocatur zephyricum similem ob causam. Postremum triangulum, quod a Cancro initium habet, dicitur subsolanum propter eamdem causam. Usurpantur autem etiam hæc triangula ad inveniendas compassiones, quæ in nativitatibus spectantur. Videntur enim, qui secundum idem triangulum nascuntur, sibi invicem compati: et stellarum constitutiones, quæ sunt in iisdem triangulis, simul et adjuvare et lædere nativitates. Nam compassiones funt tribus modis, secundum diametrum, secundum triangulum, secundum quadratum. Sed secundum aliam distantiam nulla fit compassio; atqui consentaneum erat, ut ex signis maxime vicinis compassio fieret. Delatio enim et deluxus, qui fertur a propria vi singularum stellarum, debebat maxime concorporari, et commisceri cum vicinis signis. Ut enim triangula et quadrata inscribuntur circulo: sic etiam hexagonum, et octagonum, et dodecagonum. At secundum horum inscriptiones nulla fit compassio: tantum ea fit secundum prædictos modos, cum in hujusmodi distantiis naturalis quædam sit compassio.

Secundum quadratum posita signa sunt hæc Aries, Cancer, Libra, Capricornus: Taurus, Leo, Scorpius, Aquarius: Gemini, Virgo, Sagittariu Pisces. Omnia quadrata sunt tria. Subtendit autem latus quadrati signa tria, gradus 90. Vocatur primum quadratum, quadratum ab Ariete inceptum, in quo horæ seu quatuor partes anni incipiunt, ver, æstas, autumnus, hiems; secundum quadra tum nominatur quadratum a Tauro inchoatum, in quo horæ habent medium tempus veris, æstatis, autumni, hiemis; tertium quadratum dicitur quadratum a Geminis inceptum, in quo horæ secundum tempora desinunt. Usurpatur autem uṛym idemque quadratum, ut dictum est, etiam ad inveniendas compassiones, quæ in nativitatibus spectantur. 6 Præterea quadratorum doctrina etiam ad alium quemdam usum a quibusdam accipitur. Nam uno eorumdem signorum, quæ sunt in eodem quadrato, occidente, proximum putabant tenere medium coeli in superiore bemisphærio. Ut Capricorno occidente, tenere medium cœli Arietem, oriri Cancrum, tenere imum cœli Libram. Eadem est ratio in reliquis quadratis. Hoc præceptum cum integre dicitur, tantum in uno quadrato, quod in se continet puncta solstitialia et æquinoctialia, congruet cum eo quod apparet at dissentit si totum hoc quadra tum subtiliter consideretur. Capricorni enim primo gradu occidente, Arietis primus gradus medium coli tenebit: Cancer suo primo gradu orietur: Libra vero suo primo gradu imum coeli occupabit. Tunc enim ecliptica in quatuor partes æquales dividitur a coluris circulis ut intervallum zodiaci, quod est a medio cœli ad ortum, sit æquale intervallo zodiaci, quod est a medio cœli ad occasum; utrumque enim horum intervallorum tria continet signa. At in reliquis statibus hujus quadrati, et aliorum quadratorum non contingit in quatuor partes æquales zodiacum circulum dividi. Ac propterea intervallum a medio cœli ad ortum non semper est æquale intervallo a medio cœli ad occasum, cum hæc intervalla, seu arcus, in zodiaco sumuntur. At si hæc intervalla in parallelo aliquo circulo sumuntur, semper id quod est a medio cœli ad ortum est æquale ei, quod est a medio coli ad occasum. Unde fit ut, cum sol quotidie in parallelis circulis feratur, habeat cursum, qui est ab ortu ad medium coeli, æqualem ei cursui qui est a medio coeli usque ad occasum. Cum vero in zodiaco hæc intervalla sumuntur, contingit ut id intervallum, quod est a medio cœli ad ortum, sit inæquale ei intervallo, quod est a medio cœli ad occasum, idque propter obliquitatem zodiaci, ac interdum ex illis sex signis, quæ semper sunt supra horizontem, tria, et dimidium a medio cœli versus ortum intercipiuntur, duo et dimidium versus occasum.

me H www Jam propter climatum differentias etiam in par tes magis inæquales dividitur zodiacus a meridiano, et interdum de 180 gradibus, qui semper sunt supra horizontem, 120 gradus a medio coli versus ortum intercipiuntur: 60 vero gradus versus occasum, et contra. Cum igitur in divisione zodiaci lalis sit varietas, omnino manifestum fit erratum. Cum enim Aquarius oritur, non tenet medium cœli Taurus, sed toto signo a medio cœli aberit interdum etiam longius. Neque imum coli habebit Scorpius sed idem a meridiano integro signo distabit, interdum etiam longius. Itaque hæc secundum quosdam quadratorum doctrina omnino est falsa, Secundum combinationem posita signa ea dicuntur, quæ ex eodem loco oriuntur, et in eumdem locum occidunt. Hæc autem sunt, quæ inter eosdem sita sunt parallelos circulos. Veteres quidem combinationes signorum sic exponebant: Cancrum docuerunt nullam habere combinationem cum alio signo: sed et oriri maxime borealem, et occidere maxime borealem, cum in tali aliquo argumento probabili acquiescerent. Cum enim æstiva solstitia flant in Cancro, et in æstivis solstitiis sol maxime borealis fiat, ob hoc putarunt maxime borealem oriri Cancrum, similiter et occidere. Eadem autem ratio est etiam in Capricorno. Etenim hunc putabant maxime australem oriri, et cum nullo alio signo combinationem habere. Cum enim hiberna

solstitia Giant in Capricorno, in solstitiis vero G Abest vox a veteribus. bernis maxime australis sol fiat: ob hoc putabant maxime australem oriri Capricornum, et nullum aliud signum ex eodem loco oriri, et in eumdem locum occidere cum Capricorne. Reliquas combinationes sic exponebant, attribuentes Geminis LeoPiscibus nem, Tauro Virginem, Arieti Libram, Scorpium, Aquario Sagittarium. At talem expositionem omnino esse erroneam contingit. Neque enim in toto Cancro solstitia fiunt: sed est unum quoddam signum ratione percipiendum, in quo sol positus solstitium eficit. In momento enim temporis conversiones, sive solstitia fiunt: at totum signum Cancri positione simile est Geminis, et utrumque eorum æqualiter distat ab æstivo puncto solstitiali: ob quam causam etiam magnitudines dierum et noctium æquales sunt in Geminis et in Cancro et in instrumentis horariis lineæ a gnomonibus descriptæ æqualiter distant ab æstivo puncto solstitiali, cum in Cancro, tum in Geminis. Nam ad æstivum hoc punctum æqualem situm habent hæc duo signa. Unde etiam inter eosdem 7 circulos parallelos sunt sita: et ob hoc ex eodem loco oriuntur Gemini, Cancer, similiter et occidunt in eumdem locum. Eadem est ratio etiam in Capricorno. Neque enim hic est maxime australis, sed unum aliquod punctum ratione percipiendum, quòd commune est et fini Sagittarii, et principio Capricorni: quam ob causam similem situm habet cum Sagittario et eamdem habet distantiam ab hiberno puncto scl stitiali. Unde etiam magnitudines dierum et noctium eædem sunt in Sagittario et Capricorno et extremitas gnomonis in instrumentis horariis easdem describit lineas, et inter eosdem paralleics circulos sita sunt hæc duo dodecatemoria cum Sagittarii, tum Capricorni: atque ob hoc ex eodem loco oriuntur, et in eumdem locum occidunt Sagittarius, et Capricornus. Similiter vero et reliquas combinationes 'erroneas esse contingit. Manifestissimus enim fit error in combinatione Arietis. Afirmant enim combinationem inter se habere Arietem, et Libram, quasi hæc signa ex eodem loco oriantur, et in eumdem locum occidant. Atqui Aries quidem borealis oritur, et occidit, nam ab æquinoctiali versus boream situs est. Libra vero australis oritur, et occidit, ab æquinoctiali enim versus meridiem est sita. Quomodo igitur Aries cum Libra potest habere combinationem? hæc enim signa ex diversis locis oriuntur, et similiter in diversa loca occidunt. Nec possunt hæc signa ab iisdem parallelis comprehendi. Similiter neque reliquæ combinationes bene se habent. Non enim animadverterunt veteres, se ea, quæ tantum circa primas partes eorum, signis combinatoriis contigerunt, totis

signis tribuere. Multo enim magis oportuisset ea, quæ totis signis acciderunt, ad doctrinam et præcepla referre. Sunt igitur secundum veritatem sex combinationes: Gemini Cancro, Taurus Leoni, Aries Virgini, Pisces Libræ, Aquarius Scorpio, Capricornus Sagittario. Hæc enim et ex eodem loco oriuntur, et in eundem locum occidunt, et ab iisdem parallelis comprehenduntur, et similem situm habent ad solstitialia puncta. In his enim magnitudines dierum et noctium æquales sunt, et extremitates gnomonum in instrumentis horariis easdem lineas describunt. CAPUT II. De signis quæ stellis sunt insignita, seu de constellationibus. Constellata astra in tres partes dividuntur. Eorum enim quædam in zodiaco circulo sunt sita, quadam dicuntur borealia, quædam vocantur australia. Quæ igitur in zodiaco ponuntur, ea sunt duodecim signa, quorum appellationes antea diximus. In duodecim autem signis quædamn stellæ dignæ habitæ sunt propriis appellationibus, idque propter significationes quas habent. Nam in dorso Tauri positæ stellæ numero sex vocantur pleiades. In fronte Tauri positæ stellæ numero quinque nominantur hyades; quæ stella præcedit pedes Geminorum, vocatur propus; quæ vero in Canero nebulosæ stellarum congregationi similes sunt, vocantur præsepe; duæ stellæ præsepi vicinæ vocantur asini; stella lucida, quæ est in corde Leonis sita, cognominis illi loco, in quo posita est, cor Leonis appellatur, ab aliquibus basiliscus, seu regulus nominatur; eo quod hi qui circa hunc locum nascuntur, regiam videantur habere nativitatem. At stella splendida, quæ in sinistra manu Virginis ponitur, spica vocatur: at ea stellula, quæ apud dextram Virginis alam ponitur, vindemiator appellatur, quatuor stellæ, quæ in extrema dextra manu Aquarii sunt sitæ, nominantur urna. Stellæ quæ ab extremis partibus Piscium continuo sunt positæ, appellantur lineæ. Sunt autem in australi linea stellæ novem, in borea linea stellæ quinque, stella vero splendida, quæ in extrema linea ponitur, nodus appellatur. Borealia vero signa sunt, quæ extra zodiacum circulum versus Ursas sita sunt. Et sunt hæc Asterismos, stellasve boreales, vel australes, percenset ratione zodiaci circuli, non æquinoctialis, ex quo confirmari potest, quod contra Scaligerum docuimus libro I, ante Ptolemæi tempora, astronomos in stellarum latitu dinibus designandis non solum æquinoctialis circuli, sed etiam zodiaci rationem duxisse.

Ursa major, Urs minor, Draco per ursas extenφύλαξ, sus, Arctophylax, Corona, in genibus, Serpentarius, Serpens, Lyra, Avis, Sagitta, Aquila, 8 Delphinus, præsectio equi, vel secundum flipparchum, equus, Cepheus, Cassiopeia, Andromeda, Perseus, auriga, Deltoton, et quæ postea a Calli macho inter stellas est relata coma Berenices. Rursus autem etiam in his borealibus signis stelle quædam proprias habent appellationes, propter eas quas habent, utcunque, significationes. Nam insignis stella, quæ in medio crurum Arcto phylacis sita est, Arcturus nominatur. Splendida stella, quæ juxta Lyran posita est, nomine totius sui asterismi etiam Lyra appellatur: quæ vero in extrema manu sinistra Persei sitæ sunt stellæ, vocantur stella Gorgonum; quæ vero in summa Imo quadrante sulido, ut Hipparchus docet lib. num. 26. Nam distabat a polo gradibus 38, 30', quod et tabularum nostrarum epilogismus adamussim exhibet. Alesandhia polus elatus erat grad. 31 fere. Igitur gradibus 7, 30, hoc est exacto quadrante. Canobus manu dextra Persei stellulæ crebræ et parvæ collocantur, hæ efficiunt constellationem falcis; quæ in sinistro bumero aurigæ ponitur splendida stella, hæc appellatur Capra: at due stellul, quæ sitæ sunt in ejusdem summa manu, Hadi vocantur. Australia signa sunt, quæ a zodiaco circulo versus meridiem declinant. Sunt autem hæc Orion, Canis major, Procyon, Lepus, Argo, Hydra, Crater, Curvus, Centaurus, Fera, hasta quam tenet Centaurus, secundum Hipparchum, ara, piscis australis, cetus, aqua ab Aquario veniens, fluvius ab Orione veniens, corona australis, quæ a nonnullis Uraniscus, id est, parvum cœlum vocatur, secundum Hipparchum vero caduceus. Rursus etiam in his australibus signis, quædam stellæ proprias habent appellationes. Nam stella splendida, quæ est in Cane minore, Procyon, id est præcedens canis, vocatur: stella vero splendida, quæ est in ore Canis majoris, quæque videtur incrementum æstuum efficere, eodem nomine cum toto signo Canis appellatur; sed insignis stella, quæ sita est in summo gubernaculo navis Argus, Canobus dicitur. Atque hæc Canobi stella in Rhodo difficulter videri potest, aut in locis plane excelsis apparet; at Alexandriæ prorsus hæc videri potest. Nam fere quarta parte signi Canobus ab horizonte elevatus apparet. CAPUT III. De axe et polis.' Cum mundus sphæricam habeat figuram, axis vocatur ejus diameter, circa quam mundus convertitur. Extremitates vero axis dicuntur poli mundi: polorum autem alter vocatur boreus, id est arcticus; alter notius, id est antarcticus. Boreus quidem semper apparet, quoad nostrain babisuperabat horizontem. Proclus spbæram suam edidit, quæ nihil aliud est quam hoc Gemini caput terbium, et quartum, quibus ejusdem 12 et postrem mo 2 adtexuit.

lationem; australis vero semper est invisibilis, quad nostrum horizontem. Verumtamen sunt in terra loca quædam, ubi contingit polum, qui apud nos semper est apparens, illis esse invisibilem; et contra eum polum, qui apud nos est invisibilis, iHis conspicuum esse; et rursus est locus quidam in terra, ubi duo hi poli similiter in horizonte jacent. CAPUT IV. De circulis sphæræ. Circulorum sphæræ alii sunt paralleli, alii obliqui, alii per polos ducti: paralleli sunt, qui eosdem habent polos cum mundo. Sunt autem quinque paralleli circuli, arcticus, æstivus tropicus, æquinoctialis, hibernus tropicus et antarcticus. Arcticus circulus igitur est, qui inter circulos semper apparentes est maximus, et horizontem allingit in uno puncto, totusque supra terram desumitur, in quo astra posita neque occidunt, neque oriuntur, sed per totam noctem circa polum moveri cernuntur. Hic circulus in nostro orbe habitabili ab anteriore pede ursæ majoris describitur. 9 Astivus tropicus (circulus est, qui inter eos circulos, qui a sole secundum mundi conversionem describuntur, est maxime borealis; super quo sol constitutus efficit estivam conversionem, in qua longissima Gt dies omnium, quæ sunt in anno, nor vero brevissima. Sed post æstivam conversionem non amplius ad ursas sol accedere spectatur, sed ad alteras mundi partes vertitur, quam ob rem circulus vocatur tropicus, id est conversivus. Equinoctialis est circulus maximus inter quinque parallelos, qui ab horizonte æqualiter secatur; ut de eo semicirculus supra terram sumatur, alter vero semicirculus sub horizonte, super quo sol constitutus æquinoctia, efficit, cum vernum, tum autumnale. Ilibernus tropicus "circulus est is, qui est maxime australis eorum circulorum, qui a sole secundum quotidianam mundi conversionem de- γενόμεscribuntur: ad quem cum sol pervenit, hibernam p efficit conversionem, in qua longissima fit nox omnium quæ sunt in anno; dies vero brevissima. Verumtamen post hibernam conversionem non Circulus arcticus, quo veteres usi sunt, longe ab nostro et usitato diversus est. Nam illi maximum vocant arcticum, cujus semidiameter est altitudo poli, centrum, polus mundi. Itaque pro regionum positu varius est, ac major minorve. Vide Ptolemæum lib. 11, c. 4, Cleomedem lib. 1, c. 2. Scribit Geminus circulum arcticum ibi, ubi habitabat, delineatum fuisse anteriori pede majoris Ursæ. Igitur 37 vel 38 circiter gradibus polus ibi supra horizontem emergebat; qui est Græciæ tractus. Verum infra longe alium situm indicat Nam ait circulum tropicum el illic ab horizonte ita dividi, ut illo in octo partes diviso, quinque supra, tres infra contineantur. Ex quo consequens maximam diem horarum esse circiter xv, et elevari polum gradibus XLI. Aratus ad posteriorem cœli positum, qui est Macedoniæ, Hellesponti, phænomena sua comparavit, cujus auctoritate ducti pene omnes, qui de sphæra postea scripserunt, eamdem poli elevationem adhibuerunt cujusmodi sphæræ Arateæ dici meruerunt; cum Eudoxeæ non minus appellari potuerint. Si quidem Eudoxum in omnibus Aratus expressit. Legendas præterea Leontius Mechanicus, et Achilles Talins Isagoges, c. 25.

plius cernitur sol versus meridiem accedere, sed rursus ad oppositas mundi partes convertitur, ideoque dictus est nic circulus tropicus. Antarcticus circulus est æqualis et parallelus circulo arctico, et attingens horizontem in.puncto, totusque infra terram desumptus; in quo posita astra semper nobis sunt invisibilia. Inter circulos prædictos maximus est æquinoclialis; proximi quoad magnitudines sunt tropici minimi vero, quoad nostram habitationem, arctici Hos autem circulos, cum sint latitudinis exper tes, et ratione spectabiles, mente oportet cogitare, qui ex astrorum positu et dioptrorum speculatione et nostra cogitatione describuntur. Solus enim in mundo visibilis est circulus via lactea; reliqui ra tione sunt spectabiles. Circuli vero paralleli tantum quing in sphæra describuntur, quod non propterea fit quasi in mundo tantum hi essent paralleli. Nam sol quoti die, quoad sensum, describit circulum parallelum æquinoctiali secundum mundi revolutionem: itaque inter tropicos circulos paralleli circuli bis 180 a sole describuntur; tot enim dies sunt inter conversiones. Feruntur etiam omnes stellæ in circulis parallelis quotidie. Verumtamen non omnes circuli paralleli in sphæra describuntur, idque propterea, quod ad alios quidem tractatus astronomicos multumi conducant, non enim possibile esset, stellas recte in globum materialem referre sine omnibus circulis parallelis: neque magnitudines dierum et noctium accurate inveniri sine prædictis circulis parallelis; sed, cum ad primam astronomiæ institutionem nullum emolumentum afferant, non describuntur.in sphæra: at quinque paralleli circuli, eo quod certa quædam emolumenta ad primam astronomiæ insti tutionem affèrant, in sphæra sunt descripti. Arcticus enim circulus astra semper apparentia deter minat; æstivus tropicus circulus æstivam conversionem continet, et limes est transitus solis versus septentrionem; æquinoctialis circulus puncta æquinoctialia continet; hibernus tropicus circulus terminus est progressus solis versus meridiem, et hibernam conversionem continet; antarcticus circulus astra non apparentia determinat. Cum igitur habeant certa capita et emolumenta ad institutionem astronomnia, non sine ratione descripti sunt in sphæra. Parallelorum in sphæra maximus est æquinoctialis; cæterorum quo quisque longius ab illo recedit, eo est minor. Ratio vere, quam habent minores ad maximum, investigalur ea methodo, quam attigimus libro vit. Nam, ut est radius ad sinum complementi distantiæ paralleli cujuslibet, ita æquinoctialis ad parallelum. Esto tropicus æstivus gradibus 24 distans ab æquaInter quinque prædictos parallelos circulos, arcticus circulus totus supra horizontem desumitur. tore; complementum distantiæ est grad. 66, cujus sinus 91355. Igitur ea proportio est æquinoctialis ad tropicum, quæ est 100000 ad 91355, hoc est 10 ad 9 circiter. Ita circulus arcticus Arati distat ab æquatore gradibus 49, a polo, 41. Sinus graduum 41 est 75471. Proinde ila se habet æquinoctialis ad circulum hunc arctieum uti 100000 ad 75471; quæ proportio fere est sesquitertia, ut 4 ad 3.

Astivus tropicus circulus in duas partes inæqua- τέles secatur ab horizonte, et segmentum majus supra terram desumitur, minus vero infra terram. At non per omnes regiones et urbes eodem modo æstivus tropicus circulus secatur ab horizonte, sed juxta climatum diversitates diversum segmentorum excessum contingit evenire, atque iis quidem qui magis 10 quam nos, versus septentrionem habitant, in segmenta magis inæqualia ab horizonte secari tropicum æstivum contigit. Et tandem est regio quædam, in qua totus æstivus tropicus circulus fit supra terram. Iis vero qui magis quam nos, versus meridiem habitant, in segmenta minus inæqualia æstivus tropicus circulus ab horizonte sectus est. Et tandem est regio quædam versus meridiem nobis sita, in qua æqualiter dividitur aestivus tropicus circulus ab horizonte: in hoc autem climate secatur ita, ut cum totus circulus in octo partes æquales divisus est, de his quinque partes supra horizontem desumantur, tres vero infra horizontem. Ad hoc clima videtur etiam Aratus apparentiarum tractatum composuisse. Nam de æstivo tropico circulo disserens, sic inquit Hoc maxime in octo æquales partes diviso, Earum quinque meridianæ volvuntur per supremas partes terra, Tres vero in hemisphærio sub terra: æstatis huic [sunt conversiones. Ex bac divisione sequitur, longissimum diem horarum æquinoctialium fieri 15, noctem vero horarum æquinoctialium 9. In horizonte Rhodi æstivus tropicus circulus ab horizonte sic est divisus, ut cum totus circulus in 48 partes dividatur, earum 29 supra horizontem desumantur, reliquæ vero 19 infra terram. Ex hac divisione sequitur longissimum diem in Rhodo fieri horarum æquinoctialium 141/2, noctem vero horarum æquinoctialium 9 1/2. Æquinoctialis circulus per totam terram habitabilem æqualiter secatur ab horizonte, ut semicirculus supra terram desumatur, semicirculus vero infra terram: ob quam causam ab hoc circulo æquinoctia fiunt. Hibernus tropicus circulus ab horizonte sic secatur, ut minus segmentum sit supra terram jus vero infra terram. Inæqualitas segmentorum eamdem habet diversitatem in omnibus climatibus, quæ fiebat etiam in æstivo tropico circulo. Semper enim alterna segmenta tropicorum circulorum inter se sunt æqualia. Ob quam causam longissimus dies æqualis est longissimæ nocti. Antarcticus circulus totus infra horizontem occultatur. Ex quinque prædictis parallelis circulis, alii f. Cum sit maxima dies sub parallelo Rhodio horarum 14 et dimidiæ, et nox minima horarum 9 et dimidiæ, maxima dies semihoras totidem habet 29, quot minima nox. constat 19.

suas magnitudines per totam terram retinent c Triplex habitatio est, in qua parallelorum numerus minuitur. Prima est, in qua polus autollitur gradibus totidem quot a polo tropicus distat unde arctici instar est tropicus, et vertex loci polo zodiaci subest, ac zodiacus semel PATROL. GR. dem, alii easdem magnitudines mutant juxta chimata, et aliis locis majores, aliis minores bi circuli fiunt. Tropici enim et æquinoctialis per totam terram magnitudinibus manent iidem. At arctici circuli mutantur magnitudinibus, et aliis locis majores, aliis minores fiunt. lis enim qui versus septentrionem habitant, majores funt arctici circuli cum enim polus altius elevatus apparet, necesse est etiam arcticum circulum, qui horizontem attingit, semper majorem fieri; alicubi vero iis qui versus septentrionem habitant, is circulus, qui est æstivus tropicus, fit etiam arcticus, ita ut duo circuli sibi invicem congruant, nempe æstivus tropicus circulus, et arcticus, unumque accipiant situmn. At versus loca magis septentrionalia,æstivo tropico circulo, etiam majores fiunt circuli arctici. Tandem est locus quidam versus septentrionem situs, in quo polus fit verticalis; arcticus vero circulus horizontis locum occupat, eique congruit secundum mundi conversionem, et eamdem accipit magnitudinem cum æquinoctiali, ita ut tres circuli, arcticus, æquinoctialis et horizon eumdem situm et positum accipiant. Rursus iis qui a nobis versus meridiem babitant, poli fiunt humiliores, arctici vero circuli minores. Et tandem regio est quædam a nobis versus meridiem sita, ea est quæ dicitur esse sub æquinoctiali, in qua poli in horizonte constituuntur. arctici vero circuli prorsus sunt sublati: ita ut pro quinque circulis parallelis tantum tres fiant paralleli, nempe duo tropici, et æquinoctialis. Non enim existimandum est, propter ea quæ prædicta sunt, universaliter quinque esse parallelos circulos, sed respectu nostræ habitationis multitudinem eorum esse expositam. Sunt enim quidam horizontes, in quibus tantum tres sunt circuli paralleli. Sunt autem in terra habitationes, quarum prima est, in 11 qua æstivus tropicus circulus attingit horizontem, et situm arctici circuli accipit; secunda est habitatio, quæ dicitur esse sub polo; tertia est habitatio, de qua paulo ante diximus, quæ dicitur esse sub æquinoctiali. Unde ne ordo quidem quinque parallelorum idem est apud omnes, sed in nostra habitatione primus nominatur circulus arcticus, secundus aestivus tropicus, tertius æquinoctialis, quartus hibernus tropicus, quintus antarcticus. Jis vero qui magis habitant versus septentrionem, quam nos, fit aliquando primus æstivus tropicus circulus, secundus arcticus, tertius aequinoctialis, in die horizontis instar habet. Secunda habita'in est ubi vertex est mundi polus. Nam ibi nullus est circulus arcticus, uti nec in tertia, quæ subjacet æquatori.

quartus antarcticus, quutus hibernus tropicus. Apud quos enim arcticus circulus fit major æstivo tropico, necesse est apud eos prædictum esse ordinem circulorum. Similiter neque vires quinque parallelorum circulorum apud omnes eos qui in terra habitant sunt eædem. Nam qui apud nos est æstivus tropicus circulus, is antipodibus fit bibernus tropicus circulus; qui vero apud illos est æstivus tropicus, is apud nos fit hibernus tropicus. lis vero qui sub æquinoctiali habitant, quoad potentiam, tres circuli sunt æstivi tropici; sunt enim collocati sub ipso transitu solis: sed quoad circulorum inter se diversitatem, fit illis aestivus tropicus circulus is qui nobis est æquinoctialis; hiberni vero ii qui nobis sunt duo tropici. Se cundum naturam enim, et universaliter in omni habitatione aestivus tropicus dicendus erat is, qui proximus est habitationi: quam ob causam iis qui sub æquinoctiali habitant aestivus tropicus circulus fit is qui nobis est æquinoctialis. Tunc enim illis sol fit verticalis. Equinoctiales vero circuli apud cos funt omnes paralleli. Aquinoctium enim semper est apud illos. Omnes enim paralleli circuli æqualiter ab horizonte secantur. Neque his circulis a se invicem eædem permanent distantiæ per totam terram habitabilem. Sed ad descriptionem sphærarum meridianus sic dividitur: Toto enim meridiano secundum latitudinem diviso in partes 60; arcticus a polo describitur distans hujusmodi partibus 6; æstivus tropicus ab arctico describitur distans 5; æquinoctialis ab utroque tropico 4; hibernus tropicus circulus ab antarctico describitur distans 5; antarcticus vero a polo distans hujusmodi partibus 6. At non per omnes regiones et urbes hi cireuli Mira et scriptoris hujus, et aliorum multorum inconstantia in cœli positu, et certa tinienda. Sæpius enim Macedonicum, sive Arateum, clina cum Rhodio periniscent, et cum utroque Græcum, sive Atticum. Noster paulo ante significaverat p. 10, ibi, ubi tum degebat, attolli polun gradibus 41, hoc est diem esse maximam horarum 15. Idem tarnen pag. 8 circulum arcticum talem ei regioni tribuit, qui Atticæ Græciæque congruat, ut supra demonstravimus. Hoc vero loco rem imprudens ad Rhodiacum parallelum transtulit. Circulum antiqui in sexaginta partes tribuere solebant, qua ratione semicirculo triginta competebant. Ad hunc modum Eratosthenes aliique intervalla parallelorum dimensi sunt, sive ea per partes sexagenas, sive per stadiasmos, conciperent. lloc e Strabone lib. ii, Achille Talio, Isag. capite 39, aliisque constat. Ex intervallo quod hic Geminus assignat, colligitur apua poli graduun 50. Est enim numerus & decima pars sexagenarii, sicut 30 decima pars 30. Quare cum circulus arcticus, cujus semidiameter est altitudo poli, partibus 6 a polo distet, cujusmodi totus circulus 60 continet, eadem altitudo partium 36 erit, qualium eirculus est 360. Sic duodecima pars 60 sunt 5: uti pars duodecima numeri 360 sunt 30; quare ab arctico paralleli Rhodii ad solstitialem tropicum gradus 30, partes sexagenariæ 5, et sic in cæleris. Eadem distributio apud Achillem Tatium exstat citato loco, ubi numeri mendosi sunt, et ex hac ratione corrigi debent. Hyginus quoque lib. 1 Astronom. poet., eandem adhibet. Apparet astronomos Rhodiacum libenter ad exemplum ac spe cimen assumpsisse, propter commoditatem paititionum, et quæ in duodenario numero instituuntur. Est enim numerus 36 duodenarius. Sane Ptolemæus libro 11 eo parallelo potissimum utitur. Ea res fecit ut alii per imprudentiam quæ illius propria sunt cæteris omnibus accommodarent. Ac Geminus paulo infra monet circulos omnes in vulgatis spæris exigi ad horizontem Græciæ, quod ne ipse quidem accurate tenuit. Namn Grzciæ, hoc est Attiræ graduum est circiter 37, ut Hipparchus docet lib. 1. Verum quia Rhodus Græca civitas est, et pars aliqua Græciæ, ut Peloponnesi pleraque, sub eodem sita est parallelo: ideo hune ipsum toti imputavit Græciæ. Frustra Precli, imo vero Gemini inconstantiam istam ex refractionibus conciliare student eruditi mathematici. Vera est illius origo quam attigi.

GEMINI ELEMENTA ASTRONOMIE. has habent a se invicem distantias: tropici vero circuli ab æquinoctiali in omni climate eamdem habent distantiam; sed tropici circuli ab arcticis non eamdem habent distantiam in omnibus horizontibus, sed alii minus, alii plus distant. Similiter neque arctici a polis æqualem habent distantiam in omni climate, sed alii minorem, alii majorem. Describuntur tamen omnes circumferentiæ ad horizontem Græciæ. Per polos ducti circuli sunt ii qui a quibusdam vocantur coluri, quibus contingit in propriis circumferentiis mundi polos habere. Vocantur autem coluri, eo quod eorum partes aliquæ sint invisibiΔιὰ les. Reliqui enim circuli toti spectantur secundum mundi conversionem; at colurorum circulorum partes aliquæ sunt invisibiles, eæ videlicet quæ ab antarctico sub horizonte desumuntur. Scribuntur autem hi, qui per polos sunt ducti, per puncta solstitialia et æquinoctialia, et in quatuor partes æqua. les dividunt eclipticam. 12 Obliquus autem est circulus is qui duodecim est signorum. Hic vero ex tribus circulis parallelis compositus est, quorum hi quidem latitudinem zodiaci circuli determinare dicuntur; iste vero di citur circulus per media signa. Hic attingit duos circulos cum æquales, tum parallelos: nempe æstivum tropicum per Cancri primam partem; hibernum vero tropicum per Capricorni priman partem; æquinoctialem autem æqualiter dividit per Ita in editis et Anglicano codice ac nostro. Perperam itaque Salmasius (Plin. Εxerc., p. 661 D) emendat, Arietis primam partem, et per Libræ primam partem. Latitudo zodiaci est partium 12. Dicitur zodiacus circulus obliquus, eo quod oblique secal circulos parallelos. Horizon est circulus qui nobis distinguit et appa rentem et non apparentem partem mundi, et æqualiter dividit totam sphæram mundi, ita ut hemisphærium supra terram desumatur, hemisphærium vero infra terram. Sunt autem horizontes duo, unus qui est sensibilis, alter qui ratione percipitur. Sensibilis horizon est qui a nostro visu describitur se cundum determinationem visus, qui non habet majorem diametrum stadiis 2000; at horizon, qui ratione percipitur, pervenit ad sphæram stellarum fxarum, et totum mundum æqualiter dividit. Non est autem idem horizon per omnes urbes ct regiones, sed quoad sensum fere in stadiis 400 iden horizon permanet, ita ut et magnitudines dierum, et clima, et oinnes apparentiæ eædem permaneant. Cum vero plura fuerint stadia juxta diversitatem habitationis, alius fit horizon, climate differens, et omnes apparentiæ mutantur. Verumtamen oportet quod etsi eodem recurrit, tamen et vulgatæ lectioni sententia constat et temere sollicitari non del

diversitatem habitationis, quæ stadia superat, accipi secundum accessum ad septentrionem et meridiem. Nam iis qui habitant sub eodem parale lelo, et decem millibus stadiorum a se invicem distant, diversus quidem est horizon, sed clima est idem, onnesque apparentiæ sunt similes. At principia, et tines dierum non simul omnibus erunt, qui in eodem parallelo habitant. Secundum rationis autein exactum judicium, station cum fit vel minimus accessus versus quamcunque mundi partem, mutatur et horizon, et clima, omnesque apparentiæ sunt diverse. Non describitur autem horizon in sphæris propler talem causam, quod reliqui circuli omnes, cum mundus ab ortu in occasum fertur, una convertantur et ipsi cum motu mundi. At horizon natura est immobilis, semperque eumdem servat situm. Si igitur horizontes describerentur in sphaeris, sphæris motis, contingeret et horizontem moveri, et feri verticalem: quod non est cogitandum, estque alienum a doctrina sphærica. Situs tamen horizontis ex receptaculo sphæræ intelligitur. Meridianus est circulus, qui per mundi polos et per punctum verticale describitur, ad quem ubi sol pervenit, medietates dierum, et medietates noctium efficit. Est et hic circulus immobilis in mundo, et eumdem locum retinet in tota inundi conversione. Keque hic circulus describitur in sphæris stelliferis, eo quod et immobilis sit, nec ullam admittat mutationem. Non est autem per omnes regiones et urbes idem meridianus: sed quoad sensum, fere ad stadia 300, idem permanet meridianus: quoad rationis judicium, statim cum fit quantuluscunque progressus vel versus orientem, vel versus occasum, alius fit meridianus. Nam secundum progressum versus septentrionem, et versus meridiem, etiamisi intercedant stadioruin decem millia, tamen idem manet meridianus: secundum progressum vero ab ortu versus occasum differentiæ exsistunt meridianorum. Obliquus etiamn est circulus viæ lacteæ. Hic enim circulus majori latitudine obliquatus est, quanı ut inter tropicos contineatur, et compositus est ex tenuitate nebulosa: solus etiam hic in mundo est conspicuus. Ejus latitudo non est distincta, sed secundum alias partes hic circulus est latior, secundum alias angustior. Ob quain causam in plurimis sphæris ne describitur quidem viæ lacteæ circulus. Est et hic unus maximorum circulorum. Maximi enim in splæris dicuntur circuli illi qui idem cum sphæra habent centrum. Sunt autem Leg.

GEMINI ELEMENTA ASTRONOMME. maximt circuli septem: æquinoetialis, zodiacus, et circulus per medietates signorum; circuli per polos, circalus qui in omni habitatione 13 visam mundi partem a non visa separat, meridianus, et circulus viæ lacteæ. CAPUT V. De die et nocte. Dies dicitur dupliciter, uno modo tempus illud quod est ab ortu solis usque ad occasum: altero modo, dies dicitur tempus quod est ab ortu solis usque ad proximum ortum solis. Est autem dies juxta secundum modum conversio mundi, et ortus ejus arcus quem sol peragrat dum in conversione mundi movetur contra mundum. Quam ob causam neque compositum illud tempus ex nocte et die simul sumptis, æquale est omni nocti et diei; sed quoad sensum magnitudines sunt æquales, quoad rationis judicium parva quædam est, atque insensibilis diversitas. Mundi enim conversiones inter se temporibus sunt equales: sed arcuum ascensiones, quos sol conficit in mundi conversione, non sunt temporibus æquales. Quam ob causam non est compositum illud tempus, nempe omnis nox et dies, composito illi tempori, scilicet omni nocti et diei, æquale. Secundum alterum modum divisionis dierum, mensem dicimus esse dierum 50, annum vero dierum 3651/4; est autem tempus ex nocte, et die compositum horarum æquinoctialium 24, æquinoctialis autem hora est 1/24 pars temporis compositi ex nocle et die. Non ea præcise loca, ubi maxima dies fit horarum 47, vel 18. Sed ulterioris eæ quoque, ubi est horarum 21 et 22, ut ex sequentibus apparet; quod in elevatione graduum 65, 66, ac deinceps evenit. Eustathius ad Odyss. K, versus illos exponens, qui a Gemino citantur, ait Cratetem illius interpretationis auctorem Non sunt autem per omnes regiones et urbes eædem magnitudines dierum, sed iis qui versus septentrionem habitant majores finnt et dies, minores vero iis qui versus meridiem habitant. Est autem in Rhodo longissima dies horarum æquinoctialium 44 1/2; circa Romam longissima dies horarum æquinoctialium 15; iis vero qui babitant aliquantulum ultra Propontida versus hoream, longissima dies fi horarum æquinoctialium 16, et adbuc magis borealibus 17 et 18 horarum longissima fit dies. Ad loca hæc videtur etiam Pytheas Massiliensis accessisse. Inquit igitur in libris suis de Oceano scriptis sic: «Monstrabant nobis barbari, ubi sol cubaret. Eveniebat enim circa hæc loca noctem quidem valde parvam fieri, bis quidem horarum 2, illis vero 3, ut post occasum, parvo intervallo interposito, statim sol postea oriretur.» Crales grammaticus inquit horum locorum etiam Homerum meminisse in bis quæ Ulysses dicit exstitisse, quæ Homericos versus ad exquisitiorem et mathematicam rationem exigit. Nam simplicior istorum sententia traditur, noctu et interdiu pariter operam dedisse pastioni Læstrygonas; ac nocte quidem boves, ob ssilorum et ejusmodi pestium metum; de die vero, villis munita pecora pavisse. Porro diurna et noclurna pascua vocari. Ita Eustathius, quæ quidem.

Altiportam Læstrygoniam, ubi pastorem pastor Vocat adducens: ille vero educens exaudit. Ubi etiam insomnis vir duplices excipit mercedes. Unam boves pascens, alteram argenteas oves pascens. Prope enim et noctis et diei sunt viæ. Cum enim circa hæc loca maxima dies sit horarum æquinoctialium 21, nos omnino parva relinquitur esse horarum 3, ita ut occasus propinquus sit ortui, cum prorsus parvus arcus de æstivo tropico infra horizontem desumatur. Si quis igitur, inquit, posset pervigilare per tantos dies, duplicem mercedem ferret; unam quod boves; alteram, quod argenteas oves pasceret. Deinde adjicit rationem,, quæ est mathematica et congruens cum sphærica doctrina. Prope enim et noctis et diei sunt viæ, id autem est quod occasus apponitur ortui. Cum vero adhuc magis versus septentrionem progredimur, fit æstivus tropicus circulus totus supra terram, ut in æstivis conversionibus dies apud illos fiat horarum æquinoctialium 24, iis vero qui adhuc magis versus septentrionen 14 babitant, ſit arcus aliquis zodiaci circuli semper supra terram; et apud quos signi magnitudo supra horizontem desumitur, apud eos menstrua fit dies; apud quos duo signa supra terram desumuntur, Limestrem contingit longissimam dierum diem feri. Tandem est locus aliquis extremus ad septentrionem situs, in quo polus mundi fit verticalis; zodiaci sex signa supra horizontem desumuntur dies vero longissima apud eos fit semnestris: similiter et nox. Et horum locorum videtur etiam Ilomerus meminisse, ut inquit Crates grammati cus, en de Cimmeriorum habitatione dicit Hic vero Cimmeriorum virorum populique urbesque Aere et nebula tecti. Neque unquam eos Sot splendens aspicit radiis; Neque cum ascendit ad cœlum stelliferum; Neque cum rursus cœlitus ad terram convertitur. Sed nox tristis extensa est super miseros homines. Cum enim polus mundi est verticalis, contingit diem fieri semestrem, similiter et noctem. Trimestris enim fit, in quanto tempore sol ab æqui‹ noetiali circulo, qui horizontis locum obtinet, ad æstivum tropicum circulum accedit; altera vero expositio detorta et violenta mihi videtur. Altera itaque melior, quam ex eodem Cratete etiam Eustathius attulit. Qui hoc insuper addit, Cratetem sub Draconis capite tractum illum collocasse. Verum cum Draconis caput ex Eudoxi et Hipparchi ratio. ciniis, a polo distaret gradibus 37, poli non nisi graduum esset 53, ac dies longissima horarum fere 17, quod non convenit. Nox enim horarum erit circiter 7. Sed neque satis recte ad idem institutum Arateam illum versum accommodat Eustathius. c quo postea. Manilius Lib. ut Si longius inde Procedas, totis condentur singula membris, Tricenasque trahent connexo tempore noctes, Et totidem noctes adiment. De his enim poeta loquitur quibus integrum dodecalemorion non oritur, aut occidit, non de iis quibus singulis dies in Cancro saltem exigua nocle interrumpuntur, ut voluit Scaliger, quod ad altitu dinem poli graduum 66, 30', accidit.

trimestris dies, in qua ab æstivo tropico ad zontem descendit. Atque omni hoc tempore per circulos parallelos, qui sunt supra terram, feretur. Cum vero contingat hanc habitationem in media frigida atque inhabitabili zona esse, necesse est semper nebulis occupari locum, et in magna aeris profunditate nebulas constitutas esse, nec posse solis radios nebulas illas dissipare: itaque consentaneum est semper apud ipsos esso noctis tenebras. Cum enim supra terram fuerit sol, tenebre sunt apud ipsos propter crassitem nebularum; cum vero infra horizontem sol fuerit, propter naturalem necessitatem nox est apud eos ita ut semper eorum habitatio lumine careat. Hoc igitur, inquit, est illud quod a poeta dicitur neque unquam eos Sol splendens aspicit radiis. An igitur hæc cogitet Homerus, alia esto ora tio; quod autem sint loca quædam, cum terra sit globosa, quæ prædictas magnitudines dierum inter se habeant, manifestum est ex ipsa sphæræ figura. Loca certe hæc inhabitabilia esse contingit propter frigoris excessum. Sunt enim sita in media zona frigida. Contra vero iis qui versus meridiem habitant, minores semper et adhuc minores fiunt dies; apud alios quidem longissima dies est horarum æquinoctialium 14, apud alios 13. Tandem est regio quædam magis nobis versus meridiem sita, quæ dicitur esse sub æquinoctiali, in qua poli mundi in horizonte ponuntur, sphæra autem mundi recta constituitur: æqualiter autem secantur omnes paralleli circuli, qui describuntur a sole secundum quotidianam mundi conversionem. Quam ob causam apud eos semper est' æquinoctium. Non enim propter aliam quamdam causam exsistit dierum inæqualitas, nisi propter poli exaltationem, quæ mundi vocatur inclinatio. Evenit enim propter poli exaltationem, eorum circulorum qui ab æquinoctiali usque ad æstivum tropicum describuntur, majora quidem supra terram esse segmenta, ninora autem infra terram: eorum vero, qui ab æquinoctiali ad hibernum tropicum describuntur, minora segmenta infra terram fieri, majora vero supra terram. Ubi vero poli mundi in horizonte jacent, causa inæqualilatis dierum sublata, quæ est inclinatio mundi, evenit ut æquinoclium apud cos sit semper. Onnes enim circulos parallelos sol æqualibus temporibus peragrat, cum majores, tum minores, propterea quod circa fixa puncta nempe polos mundi, fiat conversio mundi. Itaque non propter magnitudines circulorum, sed propter inæqualitatem segmentorum, in quibus sol fertur infra terramı, et supra terram, fit inæqualitas dierum. Incrementa vero dierum et noctium nou sunt in omnibus signis æqualia, sed circa tropica

puncta omnino sunt parva 15 ita ut fere usque ad dies quadraginta eadem magnitudo dierum et noctium permaneat. Nam et accedens, et rursus discedens sol a tropicis punctis, efficit insensibiles secundum latitudinem accessus, ut convenienter usque ad prædictam dierum multitudinem, quoad sensum, solis mora fiat. Quam ob causam et maximi æstus, et maxima frigora post conversiones fiunt. Cum enim bis ad eumdem locum accedat continue, et insensibiles faciat accessus, et recessus, convenienter propter moram in uno loco nunc æstuum, nunc frigoris efficit intensionem:hoc autem etiam ex gnomonibus est manifestuin. Nam extremitas umbræ in gnomone fere ad dies quadraginta permanet in tropicis lineis. Sed circa utrumque æquinoctium magna incrementa dierum fiunt, ut sequens dies a præcedente sensibiliter variet. Quam ob causam in horologiis extremitas umbræ in gnomone abæquinoctiali circulo quotidie sensibiles efficit distantias. Est autem causaļinaqualitatis et incrementi dierum obliquitas zodiaci circuli. Auingit enim tropicos circulos, et ad multam longitudinem contactus sese extendit: ut in multis locis parva sit distantia a circulo tropico. Ex hoc etiam sequitur fut mutatio segmentorum supra terram, in quibus sol fertur, parva atque insensibilis'fiat, in circulo autem æquinoctiali ſit sectio zodiaci circuli et æquinoctialis: a sectione inclinatio versus utramque partem magnam accipit ab æquinoctiali distantiam. Ex hoc sequitur ut etiam magna dierum fiat mutatio, propter segmen torum excessum, in quibus sol fertur supra horizontem. Propter hanc autem causam circa tropicos circulos parva atque insensibilia incrementa dierum et noctium perficiuntur, et fere eamdem mutationem habent incrementa: ut diurnum circa æquinoctium incrementum fere nonagies sit majus diurno circa conversiones incremento. Eadem est ratio et in diurnis et in menstruis. Semper enim quantum dies augetur, tantum etiam nox minuitur. Fiunt enim dies noctibus majores in sex signis, Ariete, Tauro, Geminis, Cancro, Leone, et Virgine, qui semicirculus zodiaci a prima parte Arietis usque ad tricesimam partem Virginis est lorealis. Rursus noctes diebus sunt majores in re atque insensibilia liquis signis, Libra, Scorpio, Sagittario, Capricorno, Aquario et Piscibus, qui rursus semicirculus Scaliger in Notis ad librum in Manilii, verba illa poetæ Statque uno natura loco, paulumque quiescit; ad ea refert, quæ hoc loco Geminus de solstitio proximis mensibus narrat, nimirum xɩ circiter ties pene immotum in tropico circulo consistere solem Sed alienum id est a mente Manilii, qui de hiberno tempore loquitur, per quod maria clauduntur; nec non terra ipsa minus ultro citroque commeantibus patet. Certe propter hiemis inclementiam tectis sese continent homines, et a bellis abstinent; ac sub pellibus hiemant: ideo velut generale quoddam naturæ justitium indicitur Tunc riget omnis ager,clausum mare, condita castra. Nec tolerant medias hiemes horrentia saxa. Statque uno natura loco, paulumque quiescit. Legendum est Nempe ut paulo ante dixit. Alioqui in uno tantum puncto fit contactus ille. Vide Hipparchum lib. i, num. XXI.

GEMINI ELEMENTA ASTRONOMLE. zodiaci a prima parte Libræ usque ad Piscium tr cesimam partem australis est. Incrementum vero dierum fit a prima parte Capricorni ad Geminorum tricesimam partem: quod dimidium est zodiaci circuli. Ab hiberna conversione usque ad æstivam fit dierum incrementum, sed noctium incrementum fit a Cancri prima parte usque ad Sagittarii tricesimam partem, qui rursus semicirculus est zodiaci ab æstiva conversione usque ad hibernam. Nonnulli igitur putaverunt longissimas dies fieri in Cancro siquidem æstivæ conversiones in dicto signo Gant: noctes vero maximas fieri in Capricorno, cum hibernæ conversiones fiant in Capricorno. Qua in re simile committunt erratum ei quod committunt in syzigiis. Si enim in totis signis fierent conversiones, esset verum quod modo dictum est: at nunc puncta tropica ratione sunt contemplabilia; totum vero signum Cancri eamdem distantiam habet ab æstivo tropico puncto quam Gemini, et ab iisdem parallelis circulis comprehen.. ditur; et ex eodem loco ortum facit, et in eumdem locum facit occasum. Sunt enim hæc signa sibi invicem secundum syzygiam, seu combinationem. Quamobrem etiam magnitudines dierum et noetium æquales sunt in Geminis et Cancro. Etenim in horologiis extremitas umbræ in gnomone easdem lineas describit in dictis signis. Eadem est ratio etiam in hibernis conversionibus. Neque enim in illis putandum est in toto Capricorno longissimas fleri noctes: sed unum aliquod punctum ratione intelligendum commune est Capricorno et Sagittario: totum vero signum Capricorni, et signum Sagittarii eamdem habent distantiam ab hiberno tropico puncto, et ab iisdem parallelis circulis comprehenduntur, sibique invicem sunt secundumn 16 syzygiam, seu combinationem. Unde etiam magnitudines dierum et noctium æquales sunt in Sagittario et Capricorno. Universaliter autem, quæ signa inter se sunt secundum syzygiam, ea signa equales habent dies et noctes. Erunt igitur æquales dies in Geminis et Cancro, in Tauro et Leone, in Ariete et Virgine, in Piscibus et Libra, in Aquario et Scorpio, in Capricorno et Sagittario. Cum autem mundus sit sphæricus, et moveatur motu circulari ab ortu ad occasum, evenit ut omnia puncta in sphæra in parallelis circulis ferantur. Ex quo manifestum, quod etiam omnes stellæ in parallelis circulis motum faciant. Quam ob causam etiam eodem ex loco omnes stellæ fixæ oriuntur, et in eumdem locum occidunt: similiter autem et paralleli circuli ex eodem loco oriuntur, et in eumdem locum occidunt. At zodiacus, cum sit obliquus situ ad parallelos,

non habet omnes partes ex eodem loco orientes, nec in eumdem locum occidentes: quamobrem neque duodecim signa ex eodem loco oriuntur, neque in eumdem locum occidunt. Nam in latitudine zodiacus circulus ortus et occasus efficit. Est au ‚tem latitudo ortus ejus semicirculus a prima parte Cancri oriente, usque ad primam Capricorni partem ascendentem. Quanta enim est in horizonte zodiaci circulatio, quæ est inter hos dies, tantus est secundum latitudinem progressus zodiaco in horizonte. His congrua etiam Aratus ostendit, cum sic inquit At hic tantum aquam Oceani transit, Quantum a Capricorno oriente maxime Ad Cancrum orientem volvitur: quantum undique Oriens continet, tantum certe quidem alibi occidens. In his enim determinat progressum zodiaci circuli, quem facit secundum latitudinem in ortu et occasu idque congruenter mathematicis et apparentia. Talis cum sit inclinatio zodiaci, contingit eliani dodecalemoria, etsi magnitudine æqualia sunt, tamen inæqualibus temporibus ortus et occasus facere. Quæ enim cum zodiacus fit rectus ortum faciunt, illa signa in maximo tempore ortum et occasum faciunt. Recta enim ad horizontem cadunt, ut secundum unumquodque punctum fiat ortus signi, atque ideo magnum tempus ortus et occasus consumatur. Quæ vero cum zodiacus ad horizontem fit obliquus ortum faciunt, illa minore tempore oriuntur. Nam eliam signa obliqua incidunt in horizoutem, ut secundum multas alias partes simul ortum faciant, atque ideo velocem ortum contingat fieri. Unde etiam illud quod apud Aratum dicitur, quæritur quomodo et in longissimis noctibus, et in brevissimis, sex signa oriantur, et sex occidant, cum noctium diversitas sit magna. Dicit autem sic Aratus ....omni in nocte Sex semper occidunt duodecimæ partes circuli Totidem oriuntur: in tantam longitudinem quævis Horizontis arcum describit, qui inter punctum ortivum Capricorni ac Cancri interceptus est. Itaque idem est quod Sed expungenda videtur, pro qua in codice veteri touto legitur, nihilo sincerius. Sed Arati versus, qui ab Gemino declarantur, obscurissimi sunt; ut minus miremur a Theone, sive scholiorum miscella, et ab vieno haud satis intellectos fuisse. Sic enim explicant, quasi hoc Aratus sibi velit; tantumdem ex illo circulo supra terram ab oriente Capricorno ad orientem patere Cancrum, quantum sub terra est a Cancro sd Capricornumn. Ita Theon. Festus autem Avienus Ille autem Oceani tantum descendit in æquor, Quantum a cæruleo distat Cancro Capricornus. Qaæ sententia nugatoria est, neque ad rem pertiτόπου net. Iloc enim circulis omnibus maximis convenit, qui æqualiter ab horizonte dividuntur. Imo in sphæra recta commune id est parallelis omnibus. Aratus autem peculiare aliquid zodiaco circulo versibus iisce complexus est. Ne multa, et secundum latitudinem, ut vocant, ortivam, sive non intelligendum est, ut docet Geminus. Quantum ait intervallum est inter punctum horizontis, a quo Capricornus oritur, et illud unde Cancer exortum facit, tantam oriendi occidendive latitudinem habet zodiacus, ac tantum spatium, ab Oceano, id est horizonte attollens sese, complectitur, similiterque occidens. Si Solinianum exercitatorem auscultes, vapulabit Aratus, qui dixit pro duodecima parte, cum sit duodenarius ipse totus. Nam Casaubonum redarguit, quod apud

Nor semper est extensa, quantan medietas circuli Αἰγόnocte incipiente attollitur supra terram. Dubitatur jam quomodo etiam in longissimis et in brevissimis noctibus semicirculus zodiaci et oriatur et occidat. Fit autem hoc propter inclinationem zodiaci. Nam propter obliquitatem, in temporibus inæqualibus oriuntur et occidunt zodiaci semicirculi. Nam cum zodiacus 17 circulus est hunwillimus ad horizontem, quod fit curu Capricorni prima pars medium coli tenet, velocen facit ortum semicirculus qui est ab Arietis prima parte usque ad Virginis partem tricesimam. Nam oblique cadit ad horizontem, et in multis partibus simul ortum facit. Cum vero zodiacus est rectissimus, quod fit, cum prima pars Cancri medium culi tenet, velocem facit ortum et semicirculus qui est a Libræ prima parte usque ad Piscium partem tricesimam: unde in longo tempore ortum facit. Collvenienter igitur et in hibernis noctibus, et in æstivis, sex signa oriuntur, et sex signa occidunt. Nam ortiva tempora, etsi signa quoad magnitudinem sunt æqualia, fiunt inæqualia secundum tempora. Et quidem in hibernis noctibus ea signa oriuntur quæ tardum faciunt ortum; in æstivis noctibus ea oriuntur signa quæ velocem faciunt ortum. Veteres igitur, quemadmodum non recte intellexerunt signa combinatoria, sic etiam in ortivis temporibus signorum erraverunt. Cum enim præsupposuissent zodiacum circulum tum rectissimun esse, cum Cancri prima pars medium cœli teneret; cumque hoc tempore oriatur Libra, occidat Aries inde statuerunt longissimo tempore oriri Libram, et longissimo tempore occidere Arietem. Rursus cum humillimus fat zodiacus, prima parte Capricorni tenente medium coli, et hoc tempore oriatur Aries, Libra occidat: statuerunt celerrime oriri Arietem, et celerrimo tempore occidere 1.ibram. Rursus cum mediam inclinationem zodiacus tum ad horizontem accipiat, cum prima pars Arietis medium coeli occupat, et Libræ pars prima medium cœli tenet, oriatur autem Cancer el occidat Capricornus: statuerunt igitur, medium tempus ortus habere Cancrum, et medium tempus occasus Capricornum; rursus Chelis medium caeli tenentiτῆς Strabonem lib. 11, pro alia voce depravala restitui jubens, sexagesimas partes interprelalus sit. Hoc vero Salmasius (pag. 664) ideo reprehendit, quod ea notione scribendum si quidem inquit, est sexagenarius, non pars sexagesima; sicut non decima pars, sed decuria. Secundum hoc grammaticum interdictum vadimonium Arato dicetur; nec recusare poterit, quin ad tribunal Salmasii reus citetur, quod Ewôɛbus, medium tempus ortus habebit Capricornus, et medium tempus occasus Cancer. Talis expositio ortivorum temporum apud veteres falsa est. Cum enim Gemini et Cancer eamden habeant inclinationem in zodiaco ad borizontem, eamdemque di stantiam ab æstivo tropico signo, et dierum magniκάδας scripserit pro Ut enim ab eo, quod est defecti vult sic ab vel formare oportebit vel Apage has ineptias ut cum Nazianzeno loquar. Postremo vel Strabo ipse correctoris licentiam refrenat, apud quem paucis post illa versibus, vocabulum legitur.

Budlines aequales, et Cancro mediante in colo, oria tur Libra: in tem poribus æqualibus oriuntur Virgo et Libra. Cumque rectissimus fiat zodiacus, Geminis et Cancro medium cœli tenentibus, longissimo tempore oriuntur Virgo et Libra, et non tantum Chelæ, ut veteres opinabantur. Rursus cum Sagittarius et Capricornus eamdem liabeant ad horizontem inclinationem, et Sagittario medium cœli tenente oriantur Pisces, occidat Virgo Capricorno medium cœli occupante, oriatur Aries, occidat Libra, fatque humillimus 20diacus, cum Sagittarius et Capricornus in cœlo mediant: in brevissimo tempore occidunt Virgo et Libra. Rursus vero cum Piscibus medium cœli tenentibus oriantur Gemini: Ariete medium cœli occupante oriatur Cancer: Piscibus vero et Ariete in cœlo mediantibus, mediam inclinationem habeat zodiacus: medium igitur tempus ortus continent Gemini et Cancer, Sagittarius vero et Capricornus occasus. Similiter cum, Virgine et Chelis medium cœli tenentibus, mediam inclinationem zodiacus habere dicatur, et Virgine medium cœli tenente, oriatur Sagittarius, occidant Gemini; Clelis vero coli inedium occupantibus oriatur Capricornus, occidat Cancer, medium tempus habebunt ortus Sagittarius et Capricornus, occasus vero Gemini et Can- c cer. Ex his manifestum est quod ea signa quæ æqualiter a punctis tropicis et æquinoctialibus distant, equalibus temporibus oriantur et occidant; et cum omni nocte sex signa oriantur in horis 12, et omni die sex signa oriantur in horis 12, manifestum est quod et in die et in nocte 12 signa oriantur in boris 24, et unum signum in 2 horis secundum medium ortuum tempus. Et rursus cum omni nocte sex signa oriantur in horis 12, manifestum est ex ŝisdem, quod unum signum in duabus horis occidat, et 12 signa oriantur, et occidant in horis æquinoctialibus 24, et omnium signorum tempus ortus et occasus, simul sumptum, sit æquale tempori horarum æquinoctialium 24, et quod quæcunque signa longissimo tempore oriuntur, ea brevissimo tenipore occidant: quæ vero brevissimo tempore oriuntur, ea longissimo tempore occidant. 18 CAPUT VI. De mensibus. Mensis est tempus a conjunctione ad conjunctionem, aut a plenilunio ad plenilunium. Est autem conjunctio, cum in eadem parte fuerint sol et luna: quod fit circa tricesimum diem lunæ. Plenilunium dicitur, cum luna secundum diametrum Sextum hoc caput Gemini longe utilissimum est, ac pulcherrimum ad anui Græci et Attici veteris formam explicandam. Eo. nos usi sumus passim lib. 1 et 11 De doctr. temp.

autem menstruum tempus dierum 29 1/2 1/53; in menstruo autem tempore luna peragrat et circulum zodiacum, et præterea eum arcum quem sol in menstruo tempore in consequentia signa transit. Hie arcus autem fere est unius signi. Itaque in menstruo tempore luna fere 13 signa percurrit. Est autein exactum menstruum tempus, sicut dictum est, dierumn 291/21/33, quæ vero menstrua tempora ad civilem usum minus accurate sumuntur, ea sunt dierum 29 1/2, ita ut bimestre tempus fiat dierum 59 unde propter hanc causam civiles menses alternatim aguntur pleni, et cavi: propterea quod luna bimestris sit dierum 59. opponitur soli. Hoc ft circa medium mensem. Est Non exactus hic lunaris syzygiæ modus est, ut ex pag. 21 con stalit. Hic minimum annum usurpat Geminus pro majori, el ex Ex his autem colligitur lunaris annus dierum 334. Si enim unius mensis dies 291/2 duodecies multiplicaverinus, eficientur lunaris anni dies 354. Alius enim est annus solaris, et alius annus lunaris. Solaris enim annus habet circuitum solis per 12 signa, qui habet dies 365 1/»: at lunaris suinus continet tempus 12 mensium lunarium, quod est dierum 354. Siquidem nec mensis ex integris constat diebus, nec annus solaris. Quærebatur igitur tempus ab astrologis quod integros dies, et iutegros menses, et integros annos contineret.. Propositum enim fuit veteribus menses quidem agere secundum lunam, aunos vero secundum solem. Quod enim a legibus et oraculis præcipiebatur, ut sacrificarent secundum tria, videlicet patria, menses, dies, annos; hoc ita distincte faciebant universi Graeci, ut annos agerent congruenter cum sole; dies vero, et menses cum luna. Porro secundum solem annos agere est circa easdem tempestates anni eadem sacrifcia diis perfici; et vernum sacrificium semper in vere consummari, æstivum autem in æstate: similiter et in reliquis anni temporibus eadem sacrificia cadere. Hoc enim putabant acceptum et gratum esse diis. Hoc autem aliter feri non posset, nisi conversiones solstitiales et æquinoctia in iisdem zodiaci locis fierent. Secundum lunam vero dies agere est tale, ut congruant cum lunæ illuminationibus appellationes dierum. Nam a lunæ illuminationibus appellationes dierum sunt denominatæ. In qua enim die luna apparet nova, ea per synalæplen, seu compositionen, id est, nopluribus confato: cujusmodi erat octaeteris enneadecaeteris; qui annus Cleostrati, vel Harpali, vel Metonis, aut Calippi nominari consueverat. Hæc vel pueris ignorare non licet.

Buil vilunium appellatur; in qua vero die secundam fa- apparitionem, eam secundam lunam vocarunt; apparitionem lunæ, quæ circa medium mensis fit, ab ipso eventu, id est medietatem mensis nominarunt, ac summatim omnes dies a lunæ illuminationibus denominarunt. Unde etiam tricesimam mensis diem, cum ultima sit, ab ipso eventu triacada vocarunt. His consentanea etiam Aratus in appellationibus dierum demonstrat, cum sic inquit Nonne vides, cum parva cornibus luna Vesperi apparuerit, crescentis docet Mensis (signum) inde cum primus splendor diffun [ditur, Ut umbram faciat, tendit ad quartum diem. Octo dies in medio orbe luminis medietatem mensis [tota facie Semper autem alio tempore alias frontes inclinans Dixerit, quota mensis aurora circumvolvatur. 19 In his enim perspicue inquit ab illuminationibus lunæ appellationes dierum denominatas esse. Hujus quod secundum lunam accurate dies Græci agant, argumentum est hoc, quod solis eclipses liant in triacade, hoc est die tricesima. Tunc enimn luna conjungitur cum sole, et in eodem gradu constituitur. Lunæ vero eclipses contingant ea nocte quæ tendit ad medietatem mensis. Tunc enim secundum diametrum luna soli opponitur, et incidit in umbram terræ. Cum igitur et anni accurate agrøntur secundum solem, et menses et dies secundum lumnam, tunc putant Græci se secundum patria sacrificare; hoc autem est iisdem temporibus anni eadem sacrificia diis consummare. Atque Ægyptii quidem contrariam Græcis et sententiam et propositum habuerunt. Neque enim annos agunt secundum solem, neque menses et dies secundum lunam, sed propria quadam ratione sunt usi. Volunt enim sacrificia diis fieri non secundum idem tempus anni; sed ea per omnes anni quadrantes ire, et fieri ex æstivo festo et hibernum, et autumnale, et vernum. Agunt enim annum dierum 365, duodecim enim menses agunt 30 dierum, et quinque dies epactas addunt. Sed quadrantem illum diei non intercalant propter prædictam causam; ut videlicet illis festa anticipent. Nam in quatuor annis uno die Agyptii deficiunt a sole, in 40 annis decem diebus deficient propter aunum solis. Itaque etiam totidem diebus anticipant festa, ut ne contingant secundum eosdem quadrantes anni. In annis vero 120 menstrua erit varietas, respiciendo cum ad annum solis, tum ad anni quadrantes. Quamobrem erratum illud, quod apud Græcos circumfertur, cum propter temporis longitudinem approbatione dignum sit habitum, etiam ad nostra usque tempora pro vero creditun fuit. Putant enim plurimi Græcorum in festum Isi33 Id est integro orbe lucens. Hic locus Soliniani commentatoris castigat errorem, qui annum EgyΟὐχ px' ptiacum ita contexuit, ut præter dies ccclxv horæ sex quotannis insererentur.

dis, secundum Ægyptios et secundum Eudorum. hibernas conversiones incidere. Quod falsum est omnino. Mense enim toto festum Isidis distat ab hibernis conversionibus. Fluxit autem erratum illund er causa prædicta; nam ante 120 annos contigit ut festum Isidis in ipsis hibernis conversionibus ageretur: in annis autem quatuor unius diei fiebat variatio. Hoc igitur non habuit sensibilem varietatem ad anni tempestates. In annis autem 40 facta est decem dierum variatio. Nec sic quidem evenit sensibilem fieri mutationem. At nunc cum in annis 120 fiat menstrua varietas, excessum ignorantiæ non relinquunt ii qui putant in festo Isidis, secundum Ægyptios et secundum Eudoxum, hibernas fleri conversiones. Uno enim die aut duobus dissentire aliquos hac de re possibile est; at menstruam varietatem latere, impossibile est. Etenim magnitudines dierum, cum habeant magnam mutationem in hibernis conversionibus, eos arguere possunt. Et horologiorum descriptiones manifestas faciunt veras conversiones, et maxime apud Ægyptios, qui eas observant. Unde festum Isidis prius quidem fiebat in hibernis conversionibus: et adhuc prius in æstivis conversio nibus: sicut et Eratosthenes in commentario De octaeteride meminit et agetur iterum in autumno, et in aestivis conversionibus, et in vere, et in hibernis conversionibus. In annis enimn 1460 omnefestum transire oportet per omnes anni quadrantes; et rursus restitui ad idem tempus anni. 20 Ægyptii igitur secundum propriam hypothesin propositi finis; Græci vero, cum contrariam sen:entiam habeant, annos agunt secundum solem, dies vero, el menses secundum lunamı. Mirum est Achillem Tatium in eodem errore versari cap. 23 Isagog. sub finem. Igitur quod Isia olim in ; incidissent, id esse perpetuum arbitrabantur imperiti. Quos ex eo refellit Geminus, quod ante annos cxx, quam scribebat, illud accidisset, ac proinde tempore suo solidum jam mensem festum idem anteverteret. Scalig. lib. 11 De emend. temp., capite De octacler. Eudoxi, ex hoc Genuini loco colligebat Eudoxum octaeteridem suam ab Isiis auspicatum esse, quasi boc Geminus diceret, ab ardo illo, unde oclaeteridem suam inchoavit Eudoxus, ad ætatem suam annos elapsos esse centum et viginti. Porro cum Eudoxum anno tertio olympiadis cu octaeteridem suam cœpisse putet, Nabonassari CCCLXXXII; si ad hunc annos adjicias cxx, confiel annus Nabonassari Div, quo scribebat Geminus. Ita erit Hipparcho vetustior. Ad hane dubitationem minil se quod respondeat habere fatetur. Sed nullus hic erat” hæsitandi locus. Non enim Isia in ipsiusnet Eudoxei anni primni incurrisse vuli Geminus ante cxx annos quam scriberet, verum in illum ipsum diem, in quem Eudoxus conjecerat: cuique affixas easdem esse posteritas deinceps omnis existimabat, solaris anticipationis ignara. Nos Eudoxum circa olympiadem XCVII condidisse octaeteridem suam ostendimus lib. εt De doctr. temp., cap. 6, quo tempore solstitium hibernum verum cadebat in Decembris xxv, mediurn in xxvi. Jam Isia, de quibus Geminus doquitur, ca esse videntur, quæ ab xvn die Athyr ad xx fiebant, ut testis est Plutarchus tract. De Istde et Osiride (pag. 366 edit. Græco-Lat.). Nam ea et lugubria fuisse scribit; et inter illorum causas hanc recenset, quod contractis diebus nocles fiant longiores. At Achilles Tatius capite 23, docet ob hanc eamdem causam Isia, quæ in incidunt, ab Ægyptiis celebrari solita. Quare nullum jam dubium est, de quibus Isiis intelligendus sit Geminus. Hunc enim certum est de iis agere, quæ tvn Allyr inibant. Athyr, inquam, vagi, non Juliani et fixi. Quo posito facile erit investigare quod a Gemino tempus hoc loco designetur. Nam ut xv dies Athyr in Decembris xxvI incidat, necesse est Neomeniam Thoth cadere in Octobris x1. Id accidit primum anno Nabonassari DLII, quarto olympiadis CXLV, periodi Julianæ 4517. Adde igitur annos 120, exsistet annus periodi Juliane 4637, quartus olympiadis cLxxv, Urbis conditæ DCLXXVII. Sullæ itaque tempore floruit Geminus noster. In lib. 11 De doctrina temporum, cap. 6, non multum ablusimus ab hoc calculo. Sed ná; Eudoxi ex communi et Scaligeriana sententia constituimus quarto die post solstitium, in xxx Decembris, ut ex hypothesi et concessis ab illo rebus argumentatio nostra procederet. Hujus libri Fra tosthenis meminit et Tatius.

Veteres igitur agebant nienses 30 dierum; menses autem intercalares propter annum solis. Cum autem per apparentiam statim veritas deprelienderetur, eo quod dies et menses non responderent lunæ, anni vero non congruerent cum sole, binc quærebant periodum, quæ in annis responderet soli, in mensibus vero et diebus lunæ. Continet autem hujus periodi tempus integros menses, et integros dies, et integros annos. Primam autem constituerunt periodum octaeteridis, quæ continet menses quidem 99, in quibus intercalares menses sunt tres, dies vero 2922, et annos octo. Constituerunt autem octaeterida hoc niodo: Cum enim annus solaris sit dierum 3651/4, annus vero lunaris sit dierum 354, acceperunt excessum, quo excedit annus solaris annum lunarem. Excessus autem hic est die- σεrum 11 1/4. Si igitur secundum lunam agamus menses, in anno deficiemus ab anno solis diebus 11 1/4. Quæsiverunt igitur, quoties hi dies multiplicati efficiant integros dies et integros menses. Octies ergo multiplicati efficiunt integros dies et integros menses; dies quidem 90, menses vero tres. Si igitur in annojuxta solem deliciinus diebus 11 1/4, manifestum est quod in octo annis deficiemus juxta solem diebus 90, qui sunt menses tres. Quam ob causam in quavis octaeteride tres aguntur menses intercalares, ut defectus qui fit singulis annis a sole, repleatur, et rursus a principio, cum octo anni fuerint elapsi, festa congruant ad easdem anni tempestates. Hoc. enim cum fit, sacrificia diis semper perficientur in iisdem anni tempestatibus. Em vero cum menses intercalares, quantum fieri poterat, ex aequo collocarent (neque enim exspe ctanduin erat, donec menstrua fieret variatio ad apparentiam, neque juxta solarem cursum integer mensis erat antevertendus), ob eam causam intercalares menses constituerunt agi in tertio anno, el quinto, et octavo; duos quidem menses, interjectis duobus annis: unum vero mensen, uno dun. taxat anno interposito. Nihil autem refert, etiamsi in aliis annis eamdem dispositionem intercalarium mensium aliquis faceret. Agitur autem lunaris annus dierum 354: quam ob causam putaverunt men36 f. Animadvertendus hic est embolimorum mensium situs in octaeteride, quos anno tertio, quinto, et octavo intercalatos esse docet. Falso ergo Macrobius, et ante hunc Solinus in fine octaeteridis tres solidos menses extra ordinem inculcatos a Græcis asserunt: ita ut nonus annus quadringentis et quatuor diebus explicaretur, hoc est nonaginta ad ordinarios CCCLIV adjunctos caperet. Nunquam ita Græci annum suum ordinarunt. Itaque istud est Solini; quem temere asseclatus est Macrobius. Cum enim legisset ille, in octaeteride Græca menses esse intercalares tres, sive ita, vertente octaeteride totidem extra ordinem imputatos esse menses putavit et in eumdem annum esse congestos. Verum qui ita scribebant, non utique simul, et eodem in anno, sed paulatim dispensatos esse touÇ asserebant: quemadmodum Geminus egregie demonstrat: qui quidem scriptor propter non vetustatem modo, sed usum etiam doctrinæ hujus, ac scientiam, sexcentis Solinis ac Macrobiis antecellit. Credit Solinianus commentator (Salmas., Plix. exercit. p. 19 et C) in descriptione illa Græca. nicæ intercalationis non convenire Macrobium inter et Solinum: quod Solinus anno nono interçalatos esse scripserit menses tres, sive dies nonaginta Qui anno nono restituti efficiebant dies quadringentes quadraginta quatuor, at Macrobius octavo quoque anno id dicat esse perfectum. Nulla inter eos discordia; neque Solinus principio anni noni intercalatum esse docet, cuin id octavo

GEMINI ELEMENTA ASTRONOMIE. sem lunarem esse dierum tempus autem mestre dierum 59. Unde cavum et plenum mensein per vices agunt, eo quod luna bimestris dierum est 59. Fiunt igitur in anno sex pleni, et sex cavi menses. Colliguntur autem dies 554; ac propterea mensem post mensem plenum et cavum agunt. Si igitur oporteret nos tantum annis solaribus congruere, sufficeret, cum prædicta periodo utere mur, eam congruere ad apparentias. Cum vero non tantum secundum solem oporteat annos agere, sed eliam menses et 21 dies secundum lunam, consideraverunt qua ratione et hoc finem suum assequeretur. Cum igitur lunaris mensis præcise sumptus sit dierum 29 1/2 et 1/35, sint autem in octaeteride una cum intercalaribus menses 99, multiplicaverunt mensis dies 29 1/2 et 1/35 in 99 menses. Fiunt igitur dies 2923 1/2. Ergo in annis solaribus octo, lunæ dies aguntur 2923 1/2. Atqui cum annus solaris sit dierum 365 1/4, et octo anni solares contineant dies 2922, octies multiplicati dies anni hunc efficiunt numerum. Cum igitur lunares dies sint in octo annis 2923 1/2, deficienius a luna in quavis octaeleride die 1, et insuper dimidio. Quare in 16 anuis deficiemus a luna diebus 3. Quam ob causam in quavis beccædecaeteride ad lunæ cursum tres adjį. ciuntur dies, ut secundum solem annos agamus, secundum lunam autem inenses et dies. Cum talis emendatio facta esset, sequitur aliud Cerratum. Nam lunares dies 3 intercalati in 16 annis abundant supra solem in 16 decaeteridibus, diebus 50; hoc est integro mense. Ob quam cauexeunti Macrobius assignet, ut idem Solinianus existimat. Non idem solum uterque, sed eodem etiam modo factum intelligit. Annus quilibet octavus, et ultimus octaeteridis idem et octavus est periodi, et ab ultimo antecedentis est nonus. Quare intercalatio quævis nono anno fiebat ab anteriori intercalatione, et octavo nihilominus periodi suæ. Sic Olympiacus agon omnis et anno quinto fiebat ab antecedent, et quarto tetraeteridis sum, si tetraeteridem ab eo, qui ab ludorum commissione proximus est, auspicemur. Hine scriptores alii quarto quoque anno celebratos illos esse ludos, alii quinto quoque dixerunt; neque propterea dissentiunt invicem. Idem et in bissexto Romano evenit. Hoc animadvertere critici hominis interfuit, non tam joculariter hallucinari in re nihili. Quod autem Glaucippum auctorem citat Macro bius (1 Saturn. 6, 13), cave putes veterem hunc scriptorem tale quid prodidisse memoriæ, quale de anno Græco isti fabulantur; nimirum in fine octaeteridis nonaginta dies tresve solidos menses ad annum accessisse. Nihil enim ille scripsit aliud, quam superfluos dies ultimo anni sui mensi interseruisse Græcos, quod de paucis diebus, non de mensibus integris usurpavit. Nam heccædecaeteridi dies tres accrescebant, ut auctor est Ge minus. Postremo notetur illa quoque Gemini ratio (pag. 21), quam affert, cur anno tertio, quinto, et octavo intercalatum fuerit; videlicet quod exspectandum minine fuerit; dum mense solido annus anteverte-° ret; quam embolimi mensis nostri quoPATROL. GR. XIX. que computi artifices olim adhibuerunt. Vide lib. Vi De doctrina temporum, cap. 6. Observent studiosi quo sensu in anni Græci ratione describenda Geminus affirmet, studuisse Græcos, uti annus suus cum sole paria faceret, menses cum luna; quod non semel monere satis habemus propter Hispanici jurisconsulti qui præfracte asserit, ex mente Gemini Græcos sic annos suos ordinasse, ut et singuli menses lunares essent, et anni singuli solares. Iloc non docet Geminus, sed mensem quidem cum lunæ cursu quemlibet exæquatum fuisse; cum sole vero, systema ipsum annorum plurium, puta octaeteridein et enneadecaeteridem. Prima octaeteris dierum exstitit 2922, menses habens 99, e quibus ordinarii erant 96, reliqui tres embolimi. Illi pleni et cavi. Hi pleni omnes ac tricenarii. Posterior octacteris ex diebus componitur 2923 1/2. Ita menses singuli diebus constant 29 1/21/33, hoc est supra dies 29 horas habent 12, et 21/33 unius horæ, vel 8/11. Nam in priore octaeteridis modo, singulae syzygia colligunt dies 29, horas 12 et 112/5, sive 4/11 unius hore. Ducantur enim 99 in29,1/21/53 unius dei, confiet numerus dierum 2923 1/2. Perperam itaque Scaliger lib. 11 De emend. cap. quod inscribitur Elenchus octaeteridis, errorem esse putat in Geminoa/y pro quasi mensis supra dies 29 1/2 exigat 2/33. Id si esset verum, syzygia dierum esset 2), horarum 13 15/55 sive 15, 27', 16″ 4/11. Octaeteris vero dierum 2926 1/2.

APPENDIX AD EUSEBI CHRONICON. sam per annos 160 un octaeteridibus aufertur. Nam pro tribus mensibus, qui debebant in 8 annis agi, duo tantum intercalantur; ut rursus mense subtracto, in mensibus et diebus congruant ad lunam, in annis vero ad solem. mensis intercalarium ex Talis cum facta esset correctio, ne sic quidem contingit eam congruere ad apparentiam; totam enim octaeterida contigit aberrare, et secundum nenses, et secundum dies, et secundum intercalares menses. Nam menstruum tempus non præcise sumptum est. Εst enim tempus menstruum præcise sumptum dierum 29, minutorum primorum 51', secundorum 40", et tertiorum 50", el quartorum 24" 3. Propter hoc autem oportebit aliquando in 16 annis pro intercalaribus diebus dies 4 intercalari. Unde non oportet in ulla periodo menses cavos pares plenis agere; sed plures esse plenos cavis. Si enim menstruum tempus tantum esset dierum 291/2, oporteret pares menses plenos et cavos agi. Nune 22 autem est particula sensibilis in menstruo tempore, quæ complet diurnam magnitudinem. Hæc cum Græco non concordant. Mendosus hic locus est in cusis. Scribendum, ut est in veteri, qui est mensis Hipparcheus apud Ptolemæum lib. iv, cap. 2, dierum scilicet 29, 12, 44′, 3″, 20". Quoniam autem astronomi veteres in subducendis rationibus suis sexagesimis dierum sæpius utuntur, quam horis horarumque scrupulis; contra quam hodie fieri vulgo solet, juvat in tironum gratiam tabellas bic duas ascribere, quibus tam horæ quam horaria scrupula in dierum scrupula redigantur; ac vicissim diurna scrupula in horaria vertantur. Tabula 1 conversionis scrupulorum diurnornm in horaria. Tabula II. conversionis horarum et scrupulorum horarium in diurna scrupula. Hora vel scrupula horaria. Sexagenæ diurnæ. Horaria scrup. Sexagenæ dierum. Horaria scrup. Sexagena dierum. Sexagesimæ diurnæ. Horæ. Scrupula horaria. Sexagesimæ diurnæ. Horæ. Scrupula oraria. 202 002 220 OWOC 200 202 60 222 223 222 OEN ME OD 24 25 HAK NG GIS 625 S& Sexagesimæ diurnæ Horæ. Scrupula horaria. 232 CON 020 0400 200 172 880 GO 0 222 222 ND 228 538 972 412 413 * ASE 228 Methodus utriusque tabulæ est ejusmodi. Propositæ diurnæ sexagesimæ, et in horas earumque scrupula redigendæ quærantur in primo versu prioris tabulæ, eique respondentes horæ, horarumque sexagenæ notentur. Ut si libet inquirere quot sint scrupula dierum 31', 50", 8'", 20″” in horas resoluta, quærantur ea singillatim in primo

Quam ob causam oportet plenos menses plures versu, et quæ respondent e directo horarum ratiocinia capiantur: ita ut si scrupula diurna prima sint, quæ his respondent, pro horis, et horarum scrupulis primis habeantur. Si scrupula diurna secunda proposita sint, horæ sint primorum scrupulorum instar; et scrupula prima secundorum; atque ita deinceps uno gradu scrupula descendant. Ad hunc ergo modum ista computabimus. Horæ S Scrupula diurna Secunda 8 Tertia 20 Quarta Summa horarum Rursus ex secunda tabula investigemus quot in sexagenas diurnas commutentur hore 12, 44', 3", 20", eadem cautione servata, ut si hore proposita sint, quæ iis respondent sexagesimæ primæ, secundæ, etc., ut in tabula notata sunt, habeantur. Sin pro horis scrupula proponantur, tum horæ in sexagesima prima horaria convertendæ, sexagesima prima in secunda. Hoc modo itaque ratio constabit. Horæ Scrupula Scrupula Scrupula Summa Mirum de Metone tachisse Geminum, cui tamen præcipue inventum illud decemnovennalis cycli tribuitur. Hipparchus, lib. 1, Philippi auctoritate·Attalum esse cavis mensibus. Neque vero in octo annis tres jam insunt menses intercalares. Si enim annus lunaris esset dierum 354, solaris annus haberet excessum dierum 11 1/4. Hi octies multiplicati complerent tres nienses intercalares. Nunc vero lunaris annus præcise est dierum 354 1/3 fere. Si igitur 5541/3 auferamus a 365 1/4 relinquentur dies 10 11/12: qui per 8 multiplicati efficiunt dies 874/3 fere. Hi autem dies non complent tres menses. Quam ob causam non est ignorandum in octo annis tres menses intercalares non posse esse. Hoc autem etiam per enneakædecaeterida, id est periodum 19 annorum, fit manifestum. In annuis enim 19 aguntur 7 nenses intercalares, et ex majoribus temporibus congruet enneɔkædecaeteris in mensium usu. Igitur in octo periodis 19 annorum intercalares menses agentur 56, in octaeteride menses intercalares aguntur tres. Igitur in 19 octaeteridibus, qua faciunt annos 152, intercalares aguntur 57. In eodem tempore in periodo decennovennali, quæ apparentiis congruit, intercalares menses aguntur 56. Itaque octaeteris uno mense intercalari superat periodum decemnovennalem. Non igitur octaeteris potest tres nienses intercalares habere; sed et hac periodus in hoc fefellit. 23 Quamobrem cum contingeret octaeterida per omnia aberrare, aliam constituerunt periodum, nempe decemnovennalem, Euctemon, Philippus, Calippus astrologi. Observarunt enim in 19 ammis redarguit, qui diem in Græcia longissimum scri pserat eam ad brevissimuın habere rationem, quæ est quinque ad tria, cum tamen Eudoxus et Philippus asseverent ejusmodi esse, qualis est dundecim ad septem. Nam cum Eudoxo consentiens Philippus docuerat tropici segmentum, quod supra terram est, eam habere rationem ad alterum quod sub terra est, quæ est duodecim ad septem. quem et quasi ad situm Græciæ conscripsisse dicit cum tamen in eo sint hallucinati. Igitur ortus siderum et occasus proposuit in parapegmate Philippus. Plutarchus in tract. ejusdem Philippi inventum esse scribit, demonstrationem schematis luΠε Quas et quantas voluptates credimus e geometria et astrologia decerpsisse Euclidem, cum scriberet dioptica; PHILIPPUM demonstratione de figura lunæ litteris mandata? Plinius lib. xviti, cap. 31, Philippum, laudat para pegmatis auctorem, in quo stellarum ortus occasusque descripserat, perinde ac Calippum, Dositheum, Eudoxum, et alios, qui passim ab antiquis eo nomine citantur. Deinde consentiunt (quod est rarum) PHILIPPUS, Calippus, Dositheus, Parmeniscus, Conon, Criton, Democritus, Eudoxus, Ion, v Kal. Octob. Capellam matutino exoriri, et ut Καlend. Hados. Tum lib. 1 in catalogo scriptorum externorum lib. xvii cum Thalete, Eudoxo, Calippo, Dositheo, etc., nominatur Philippus. Ptolem mæus in libro De significat. fixarum Græce a nobis edito, Philippi parapegma non semel laudat. Thoth Ixx

APPENDIX AD EUSEBII CHRONICON. contineri dies nienses vero cum interca laribus mensibus. Aguntur autem in 19 annis men. ses intercalares septem. Annus igitur secundum eos fit dierum 365 5/19. In mensibus autem 235 cavos posuerunt 110, plenos vero 125. Itaque non agitur unus post alterum cavus et plenus, sed interdum quoque duo pleni continuantur. Hoc enim natura in apparentiis admittit ad lunæ rationem, quod in octaeteride non inerat. In 235 autem niensibus cavos posuerunt 110 propter hanc causam. Cum menses agantur 255 in 19 annis, finxerunt hos omnes 30 dierum; et colliguntur dies 7050. Oporsebat autem dici 110 cavos, quam ob causam in periodo decemnovennali dies fiunt secundum lunam 6940. Cum igitur omnes menses 30 dierum aguntur, dies 7050 superant dies 6940, diebus 110. Quare 110 menses colligunt cavos, ut in 255 mensibus compleantur dies periodi decemnovennalis 6940; ut, quantum licebat, maxime ex æquo dierum exemplilium administratio fieret, diviserunt 6940 dies in 110. Fiunt igitur dies 63. Per dies igitur 65 oportet unum exemptilem facere diem in eadem periodo. Neque semper fit exemptilis dies tricesimus, sud is, qui post 65 dies cadit, exempti63 lis dicitur. In hac periodo videntur menses pulchre sumpti, et intercalares sic ordinati, ut ad apparentias congruant. Tempus vero annuum apparentiis congruum sumptum est. Nam tempus annuum ex pluribus annis observatum congruit, quod sit dierumn 365 1/4. At annus ex enneadecaeteride collectus constat diebus 365 5/19, qui numerus numerum 5651/4, superat 4/76. Quam ob causam Calippus cum suis correxerunt excessum diei, et constituerunt periodum 76 annorum, constantem ex quatuor decemnovennalibus, quæ continent menses quidem 940, e quibus intercalares 28, dies vero 22759 ". Ordine autem mensium intercalarium simili sunt usi. Ac videtur omnium maxime eadem periodus ad apparentias congruere. CAPUT VII. De lunæ illuminationibus. Luna a sole illuminatur, semper enim spiendentein partem habet conversam ad solem: et cum oritur ante solem, pars ejus splendens ad ortum * Hæc cuni Greco non concordant. Leg. Item xiv die Athyr, et xx die Mechir, nec non XXIX, Phamenoth xvi, Pharmuthi xar, Pachon v, Epiphi xiv. In calce vero scholiastes loca percensens, in quibus observationes ab iis, quorum usus erat testimoniis, facta sunt, Philippum ait in Pe loponneso et Locride versatum esse. Stephanus De urbibus in que est Medana Bruttiorum oppidum Italus ergo, atque e Bruttiis oriundus fuit exisius ille astronomus, qui de ventis scripserat. Proclus lib. ut in Euclidis Elementa, pag. 19, ejusdem meniinit Philippus Medmaus (ita leg. non Melaus) Platonis discipulus, et ab eodem incitatus ad mathematicas arles. Hunc locum expendimus lib. De doctrina temporum, cap. 9. Tuni de Metonica et Calippica periodo plene ibidem egimus.

respicit: et cum occidit ante solem, et cum occi dit post solem, pars splendens ad solem conversa est. In quibusdam autem diebus observata est luna raro occidere post solem, et habere partem splendidam respicientem occasum. Cum vero nocturno tempore alternis variat ad solem, et ante solem oritur; videtur splendentem partem habere ad ortum. Unde manifestum est lunam a sole illuminari. Observata sunt et talia. Cum enim sol in hibernis conversionibus exsistens oritur, tunc medium illuminatæ partis lunæ respicit ad solem: ita ut recta linea, quæ cornua lunæ conjungit, æqualiter, et ad angulos rectos secetur a recta earum linearum, quæ ducuntur a centro solis ad æqualem sectionem lunæ; cum vero sol in æstivis exsistens conversionibus oritur, rursus medietas illuminatæ partis lunæ conversa est ad medium solis; ita ut similiter qualiter, et ad augulos rectos secetur prædicta recta. Idem fit et in occasibus; ut per hoc etiam signum colligatur, a sole lunam illuminari. Veruntamen pars lunæ media tanquam bemisphærium semper illumiuatur: non tamen semper apparet ejus pars media illuminata, quoad nostrum aspectum, propter ejus a sole distantiam. Cum enim die tricesimo in eodem gradu fuerint sol et luna, tum hemisphærium conversum quidem ad solem, aversum vero a visione nostra illuminatur, fertur enim luna infra solem, cuni vero alternis vicibus luna variat ad solem cirea novilunium, tunc luna falcata apparet; nam hemisphaerii 24 illuminati parva pars declinat ad nostram visionem; cum vero abest luna a sole in diebus sequentibus, plus semper de illuminata parte a nobis conspicitur; cum autem per quadranten zodiaci circuli abfuerit luna, dimidiala apparet; tunc enim hemisphærii illuminati a solo medietas ad nos conversa est; cum major ût lunæ a sole distantia, etiam major est pars illuminata; cum autem opposita fuerit soli, illuminatum hemisphaerium nostro conspectui offertur. Et ut universe dicam, secundum rationem distantiarum magnitudines illuminationum spectantur. Postreτ», cum luna subierit solem, expers luminis apparel. Hemisphærium enim ejus illuminatum surΚαὶ sum ad solem conversum est: unde jure pars lunæ illuminata non spectatur. Ex quibus manifestum est, lunam a sole illuminari. Accipit autem omnes configurationes luna quatuor in menstruo tempore, bis eas eiiciens. Sunt autem configurationes hæ, faleata, dimidiata, ribbosa et plena. Falcata efficitur circa principia mensium; dimidiata circa diem octavam mensis; gibbosa circa duodecimam; et plena circa medietatem mensis ac rursus gibbosa post medietatem mensis; diımıdiata circa vicesimam tertiam; et falcata circa extremos menses.

APPENDIX AD EUSEBII CHRONICON. Non semper autem in diebus ejusdem nominis easdem configurationes luna efficit, sed in diversis diebus secundum inæqualitatem motus. Cum enim celerrima est, apparet luna falcata ipso die novilunii; cum tardissima, die tertio, et manet falcata interdum usque ad diem quintum; interdum cum tardissima est, usque ad septimum diem; dimidiata efficitur, cum est velocissima, circa sextum; cum tardissima, circa octavum; gibbusa efficitur, cum est celerrima, circa decimum; cum est tardissina, circa 13; plena redditur, cum est celerrima, circa 13; cum tardissima, circa 17; gibbosa secundo, cum est celerrima, fit circa 18, cum tardissima, circa 92; diuidiala secundo, cum est celerrima, circa 21, cum tardissima, circa 23; falcata secundo fit, cum est celerrima, circa 25, cum est Lardissima, circa 26. Totum auten lemnpus menstruum est dierum 29 1/2 1/3. Est enim mensis tempus a conjunctione ad conjunctionein; a plenilunio ad plenilunium, conjunctio autem est tempus in quo sol et luna in eodem gradu consiluuntur. Quod contingit die 30 mensis. CAPUT VIII. De eclipsi solis. Solis eclipses fiunt ex interpositu lunæ. Cum enim sol superius feratur, luna inferius, cum in eodem gradu fuerint sol et luna sub solem subieus ista officit radiis solis, qui ad nos feruntur. Quanobrein ne dicendum quidem est, eas proprie esse eclipses, sed interpositiones. Nam solis quidem nulla pars unquam deficiet; nobis vero ipse redditur invisibilis propter incursionem lune. Quam ob causam ne æquales quidem rursus eclipses fiunt; sed secundum climatum differentias magnæ diversitates fiunt circa magnitudines eclipsium. Eodem enim tempore aliis totus deficit sol; aliis medietas solis; aliis minor pars medietate; aliis nulla pars omnino solis deficere videtur. Nam qui habitant in perpendiculo interpositionis lunæ, his tolus sol absconditur; qui vero extra perpendiculum partem aliquam interpositionis habent, iis pars aliqua solis deficere videtur; qui vero omnino extra interpositionem habitant, his nulla pars solis deficit. Quod autem secundum interjectum luna sol deficiat, maximum est argumentum, non fieri in alio die eclipses, nisi tantum in tricesimo, cum luna conjungitur cum sole; et hinc idem cognoscitur, quod pro ratione locorum magnitudines eclipsium fiant. et mox Totusne sol aliquando deficiat, an pars ejus aliqua semper emergat, obducique nequeat, non inter principes artis illius convenit. Nam anate nostra Tycho Braheus negavit ab luna, quamlibet dejecta, totum ob scurari posse solis orbem; ac diametros biles lunæ minores in syzygiis, quam solares, constituit. Pugnat autem ex adverso veterum auctoritas; tum experimenta ipsa magnorum artificum. Vide Keplerum, capite 3 Optica astronomica, ubi pluribus exemplis approbat solem aliquando totum posse deficere, quod hic Geminus noster affirmat,

25 CAPUT IX. De eclipsibus lunæ. Lunæ eclipses fiunt secundum incidentiam lunæ in umbram terræ. Quemadmodum enim et reliqua corpora, cum a sole illuminantur, umbras projiciunt, sic etiam terra, cum a sole illuminatur, projicit umbran. Et certe jam propter magnitu. dinem terræ contingit, umbram ejus manifestamı et profundam esse. Cum igitur luna soli diametraliter opponitur, tunc quoque terræ umbra diametraliter opponitur soli. Unde luna, cum inferius feratur quam umbra, necessario incidit in umbram terræ. Semper autem pars ejus, qua in umbram terræ incidit, non illuminatur a sole propter intercursionem terra. Tunc enim in eadem linea recta constituuntur sol, terra, umbra terræ et luna. Quam ob causam ne fiunt quidem eclipses lunæ in alio die, nisi in plenilunio. Tunc enim e diametro luna opponitur soli. Verumtamen omnes lunæ eclipses funt æquales; nam incursiones, quæ in solis eclipsibus fiunt, propter loca habitationum diversae eliciuntur, ob id etiam magnitudines eclipsium solarium diversæ redduntur: at lune incidentiæ in umbram fiunt omnes æquales in eadem eclipsi. Jam vero non semper æqualis pars lunæ deficit. Cum enim per medium circulum eclipticum luna transitum facit, tota incidit in umbram terræ. Itaque necessarium est, ut ipsa tota deficiat. Cum vero attingit umbram, pars Caliqua lunae deficit: pars autem circuli, quæ lunam deficere facit, est duorum graduum. In hoc enim loco omnes eclipses lunæ contingit fieri. Ex his manifestum est, quod lunæ eclipses fiant secundum incidentiam in umbram terræ; nam ratione diurni motus lunæ secundum latitudinem fiunt congruæ eclipsium magnitudines, et in aliis diebus non fiunt lunares eclipses, nisi in plenilunio. CAPUT X. Quod contrarium mundo motum planetæ faciant. Mundus movetur motu circulari ab ortu ad casum. Nam quæcunque stellæ pust sulis occasum ad ortum conspiciuntur, bæ procedente nocte, magis magisque semper elevari spectantur; deinde videntur in medio celi. Progrediente autem nocte, declinare ad occasum eædem stellæ videntur, et tandem occidere spectantur. Atque hoc quotidie in omnibus fit stellis. Itaque manifestum est, quo:1 totus mundus cum omnibus suis partibus moveatur, et quidem ab ortu versus occasum. Quod vero circularem faciat motum, ex eo manifestum est, quod omnes stellæ ex eodem leco oriantur, et in eumdem locum occidant; præterea etiam per dioptra omnes stellæ spectatæ videntur circula rem motum facere in tota circumductione dioptrorum.

APPENDIX AD EUSEBI CHRONICON. At sol ab occasu versus ortum fertur motu ▲ contrario mundo. Hoc manifestum est ex stellis, quæ ante solem oriuntur. Nam quæcunque stellæ ante ortum solis spectatæ fuerint oriri ante solem, hae sequentibus noctibus tempestivius conspiciunhæ tur oriri ante solem, atque hoc fit continuo in omnibus noctibus. Unde manifestum est, quod in consequentia signa sol procedat, cum ab occasi versus ortum moveatur contra mundi motum. Si vero ab ortu versus occasuin ferretur sol, semper contingeret eas stellas, quæ prius orirentur, mimime apparere. Nam in antecedentia transiens sigua, debebat cas suis radiis obscurare; stella enim, cum prope solem fuerint, non videntur, Etpote a sole obscuratæ. At hoc non fit: sed stellæ, quæ prius oriuntur, sequentibus noctibus semper magis magisque ab ortu distantiam habere spectantur ita ut menstruo tempore totum signum constellationis ante solem oriatur, quod prius radiis solis occultabatur: semper enim illud signum, quod solem sequitur, a sole fit invisibile, propter radios solis: illud vero, quod præcedit solem, cunspicitur. In menstruo autem tempore signum sequens semper est invisibile, cum sol ad id transcat; præcedens vero signum, cum distat duorum signorum spatio, conspicitur; atque hoc in duodecim signis semper fit. quibus manifestum est, 26 quod sol, cum contra mundi motum feratur, in consequentia, et nou in antecedentia signa transitum faciat. Manifestius autem in luna conspicitur motus. Nam et ipsa contra motum mundi ab occasu versus ortum videtur moveri: hoc autem in una nocte potest deprehendi per visionem, cum apparentia testimonium præbeat. Cum enim apud aliquain stellarum fixarum conspecta fuerit luna, noete procedente distat ab illa observata stella ad ortum, et stella illa a luna ad occasum; ac sæpe in tota nocte luna gradu ab illa observata stella distat ad ortum, ita ut in una nocte spectetur motus contrarius mundo. Non enim ad antecedentes stellas procedit, sed ad consequentes. Dicunt autem quidam, solem ad consequentia signa transitum facere, et lunam similiter: verumtamen eos non moveri contra mundum; sed propler magnitudines superari eos a sphæra stellarum inerrantium; videri autem nobis in consequentia signa transitum illum fieri juxta motum contrarium; sed hoc non esse verum; et ferri solem, et lunam ab ortu versus occasum; sed cum superen tur a mundo, antequam circulum peragrent, in consequentibus signis spectari. Utuntur autem quidam et hac similitudine. Si enim aliquis, inquiunt, constitueret cursores duodecim eadem

celeritate utentes, et facientes in circulo motum, deinde vero alium quemdam inter ipsos tardius se moventem, et tamen iis similem motum in circulo facientem: videbitur quidem is, cum anteveniatur, in consequentia transire, verum ex rei veritate hoc non erit; sed cum similiter atque ipsi moveatur, tamen propter tarditatem videbitur in contraria moveri. Atque hoc idem et in sole, et in luna contingere. Cum enim versus easdem partes cum mundo moveantur, propter tarditatem in cons quentia inferius feruntur: quemadmodum navigia, quæ in fluviis deferuntur, cum a fluxu superantur, videntur retro ferri. Hoc autem inquiunt et in sole et in luna contingere. At hæc opinio, etsi a multis philosophis est dicta, tamen non congruit cum apparentiis; si enim juxta hujusmodi relictionem moverentur, cum corpora illa inferius moveantur, propter magnitutudines oportebat in parallelis circulis hanc relictionem fieri; quemadmodum et stellæ inerrantes omnes in parallelis circulis feruntur: eo quod et mundi motus est circularis ab ortu versus occasum. At non relinquuntur in parallelis circulis; sed sol cum in circulo per media signa transeunte moveatur, simul etiam secundum latitudinem facit motum a solstitio ad solstitium: quod, ut opinor, proprius ei sit motus hic ab ortu versus occasuin; ille ab occasu versus ortum; luna vero in tota latitudine zodiaci circuli motum facit. Nihil vero eorum quæ secundum relictionem feruntur, simul putest secundum latitudinem moveri; sed debet secundum mundi motum relictionem illam facere. Convincit autem hanc opinionem, quod falsa sit, maxime omnium motus quinque planetarum; illi enim interdum relinquuntur ab inerrantibus stellis, interdum præcedunt eas; interdum apud easdem stellas manent: quæ etiam stationes vocantur. Talis cum motus sit planetarum, manifestum est, quod transitus in consequentia non fat secundum relictionem. Semper enim quasi a tergo relinqueretur. At nunc cujusque est propria quædam sphæra, secundum quam nunc in consequentia tendunt, nunc in antecedentia, nunc vero sunt stationales. Sic igitur et solis et lunæ proprius est aliquis, et electivus, et naturalis secundum latitudinem motus; secundum quem cunt ab occasu versus ortum Doventur, simul illum latitudinis motum faciunt. Quod vero non possint secundum relictionem in consequentia signa progressum facere, etiam hinc est manifestum quod non congruenter cum magnitudinibus, neque cum distantiis hi progressus fiant. Si enim propter magnitudines corporum inferius moverentur, cum habeant tardiorem motum quam stellæ inerrantes, oportebat congruenter cum magnitudinibus et cum distantiis relictiones fieri; hoc cum non fiat, necesse est dicere, secundum

APPENDIX AD EUSEBII CHRONICON. naturam esse errantibus stellis contrarium illum motum. Jam certe propter propriam cujusque sphæram contingit diversos fieri progressus. 27 CAPUT XI. De ortibus et occasibus. Mundus cum movetur ab ortu versus occasum, die et nocte restituitur ab ortu versus ortum: in conversione autem mundi omnes stellæ quotidie et oriuntur et occidunt. Et ortus quidem est apparitio supra horizontem; occasus vero est occultatio, quæ quotidie fit infra horizontem. Aliter autem dicuntur id est apparitio, et occultatio; quæ nonnulli ex ignorantia secundum cumdem sensum putant dici. Est autem magna differentia inter est crtus ille, de quo jam dictum est. est iila ad horizontem apparitio, quæ desumitur cum distantia a sole. Eadem differentia est inter id est occasum, et id est occultationem. Aliter enim dicitur occasus, qui est quodidiana infra horizonten: occultatio: aliter vero id est occullatio quæ fit simul et ad horizontem et ad solem. Sunt autem cujusque stellæ ortus duo; alii enim dicuntur matutini, alji vespertini. Matutinus ortus est, cum simul cum sole oriente stella aliqua oritur, estque eodem tempore in horizonte. Vespertinus ortus est, cum sole occidente oritur stella aliqua simul in horizonte constituta. Matutinorum et vespertinorum ortuum duæ sunt differentiæ. Alii enim eorum veri dicuntur; alii apparentes. Veri cum simul revera stella aliqua in horizonte constituta oriţur, sole oriente: atque hic ortus, non videtur propter radios solis. In diebus autem proxime sequentibus sol, cum contra mundi motum moveatur, transit in consequentia; stella vero tantum oritur ante solem, quantum sol in consequentia transierit in diurno tempore. Nondum tamen potest spectari ortus astri; adhuc enim a sole obscuratur. Rursus vero in die proxime sequenti sol in consequentia transiit; stella vero tantum, oritur ante solem, quantum sol in duobus diebus progressus fuit. In diebus deinde continuo sequentibus stella semper magis magisque tempestive ante solem oriens, cum tantum præorta fuerit, ut astri ortus spectetur, cum ipsum radios solis effugerit, tunc dicitur stella hæc matutinum apparentem ortum facere. Quam ob causam etiam in tabulis apparentes astrorum ortus prædicuntur; nam veri ortus sunt invisibiles, atque inobservabiles. At apparentes ortus, et prædicuntur, et observantur. Eadem rursus etiam est ratio in vespertinis ortibus. Etenim horum duæ sunt differentiæ: horum enin alii dicuntur veri, alii apparentes. Veri quidem, cum simul vere, secundum præcisionem ra60

tionis, stella aliqua in horizonte constituta oritur, c et sole occidente. Atque hi ortus sunt invisibiles propler radios solis. In diebus vero sequentibus, cum propter solis progressum distantia ejus a stella minuatur, stella quidem oritur ante solis occasum, adhuc tamen a sole obscurata invisibilis est: cum vero post solis occasum primum conspecta fuerit efugisse radios solis, tunc dicitur apparentem vespertinumn ortum facere. In sequentibus vero noclibus semper magis magisque sublimis apparet. Similiter etiam occasuum duæ dicuntur differenLiæ: horum enim alii sunt matutini, alii vespertini, matutini occasus dicuntur, cum sole oriente occidit stella aliqua. Dicitur vespertinus occasus, cum sole occidente simul aliqua stella defertur infra horizontem. Sunt autem matutinorum occasuum differentiæ duæ. Alii enim sunt veri, alii apparentes veri quidem, cum simul in horizonte constituti fuerint et sol et stella; sol quidem oriens, stella vero occidens. Ili autem occasus invisibiles sunt propter radios solis; apparens vero matutinus occasus est, cum ante solis ortum postremo stella spectatur occidere. Similiter etiam in vespertinis occasibus duæ sunt differentiæ. Alii enim eorum sunt veri, alii apparentes. Veri quidem, cum ambo penitus in horizonte constituti fuerint, et sol et stella ambo occidentes. Invisibiles sunt et hi occasus propter radios solis. Apparentes autem occasus vespertini sunt, cum post 28 solis occasum insuper occidit aliqua stella conspecta a nobis. Ex matutinis igitur ortibus et occasibus, ii qui sunt veri, prius funt; qui apparentes, posterius. Ex vespertinis vero ortibus et occasibus ii, qui sunt apparentes, prius fiunt; qui veri, posterius. Matulinus quidem ortus post matutinum, et vespertinus ortus post vespertinum ortum: et in summa omnis similis species a simili specie omnibus astris per annum contingit; sol enim annuo tempore zodiacum circulum peragrans, rursus ad easdem stellas accedit. Matutinus ortus a vespertino ortu iis astris quæ in zodiaco sunt sita, per semestre tempus contingit; item matutinus occasus a vespertino occasu; at iis astris, quæ extra zodiacum versus buream sunt sita, matutinus ortus a vespertino ortu per majus tempus quam semestre contingit; astris vero bis, quæ extra zodiacum versus meridiem posita sunt, matutinus ortus a vespertino ortu per brevius tempus, quam semestre, contingit. Tempus vero majus semestri non est omnibus astris definitum, sed aliis longius, aliis brevius. Nam iis astris quæ semper magis magisque versus septentrionem sunt sita, semper quoque majus majusque tempus contingit eo quod semper majora segmenta supra terram ſerantur iis quæ semper magis versus septentrionein sunt posita. At iis astris quæ versus meridiem ma

APPENDIX AD EUSEBII CHRONICON. gis declinaut, semper magis magisque brevius eve nit tempus; stellæ enim versus meridiem positæ feruntur in minoribus segmentis supra terrain. › Contra iis stellis quæ extra zodiacum versus boream sunt sitæ, tempus illud minus est semestri, quod est a matutino occasu usque ad vespertinum ortum. His vero stellis, quæ versus meridiem sunt positæ, majus semestri est tempus illud, quod est a matutino occasu usque ad vespertinum ortum. Varietas autem temporum respondet distantiis stellarum a zodiaco circulo, secundum segmentorum varietatem, quæ supra terram ab horizonte intercipiuntur. Stellis iis quæ in zodiaco circulo sunt sitæ simul contingit matulinus ortus et vespertinus oc casus, et rursus simul matutinus occasus el vespertinus ortus. Reliquis astris non simul prædictæ species perficiuntur; sed hæ variant secundum tempora, cum stellæ habeant circularem motum ab ortu versus occasum. Quæ enim eorum astrorum sita sunt in circulo æquinoctiali, æqualem habent cursum supra terram, et infra terram; æqualiter enim secatur æquinoctialis circulus ab horizonte quæ vero astra extra æquinoctialem versus boream sunt sita, hæc majori tempore feruntur supra horizontem, minore tempore infra horizontem. Omnium enim circulorum in quibus moventur inerrantes stellæ, majora segmenta supra terram intercipiuntur ab horizonte, minora vero infra terram, propter elevationem poli; quæ vero astra extra & æquinoctialem versus meridiem sunt posita, ea minorem habent motum supra terram, majorem infra terram. Rursus enim australes circuli, in quibus inerrantes stellæ feruntur, minora segmenta habent supra terram, majora infra terram. Talis cum sit motus, inerrantibus astris, evenit ut non omnia quæ simul oriuntur simul etiam occidant, sed ex iis quæ simul oriuntur ea quæ magis sunt australia semper prius occidant, eo quod minura segmenta habeant supia terram; similiter neque ea quæ simul occidunt, simul etiam oriuntur, sed ex iis ea quæ sunt magis borealia, prius oriuntur, eo quod infra horizontem minora habeant segmenta. Rursus neque ea quæ prius oriuntur, etiam prius occidunt; sed quædam eorum quæ prius oriuntur, simul etiam occidunt; quædam vero posterius. Similiter eorum quæ prius occidunt, quædam non oriuntur prius, sed simul oriuntur et occidunt, alia prius, alia posterius. Mentionem facit et horum ex parte Aratus, cum sic inquit Sed semper Taurus velocior Auriga In alteram partem descendere, licet simul ascendat. In his enim inquit, Taurum simul cum Auriga ortum, prius tamen occidere. Fit autem hoc propter segmentorum excessum, in quibus supra terram, et infra terram inerrantes stella feruntur. Propter hanc autem sphæram non omnia astra As ilac desunt in veteribus.

oriuntur omni nocte; sed quædam oriuntur et oc cidunt: quædam vero oriuntur quidem, non tairen occidunt: quædam vero neque oriuntur, neque occidunt; sed ea, que inagis sunt borealia, cum sint sublimia post solis occasum, ante solis ortum adhuc sublimiora apparent; quæ vero sunt magis 29 australia, ea neque oriri, neque occidere videntur sed per omne noctis tempus sub horizonte feruntur. Unde quædam astrorum vocantur bis apparentia, sicut et Arcturus; post solis enim occasum sæpe videtur et occidere eadem nocte, et arte solem oriri. Quam ob causam vocatur bis apparens, quod et a vespera occidere, et oriri in eadem nocte spectetur. Alia vero ordinem habent contrarium, quæ occidunt ante solis occasum, oriuntur vero post sulis ortum, ita ut per totam noctem non videantur neque oriri, neque occidere; quæ nonnulli vocant id est noctu late expaliantia. Non omni autem tempore omnes hæ proprietates circa easdem stellas eveniunt, sed circa solis transitus variantur ea quæ ad ortus, et quæ ad occasus spectant. CAPUT XIL De zonis in terra. Totius terræ superficies, cum sit globosa, dividitur in quinque zonas: quarum duæ, quæ sunt circa polos et longissime site a solis itinere, frigidæ dicuntur, atque inhabitabiles propter frigus. Determinantur autem a circulis arcticis versus polos; zonæ vero quæ his sunt proxime, et mediocriter positæ ad solis accessum, temperatæ vocantur; determinantur autem hæ a circulis in mundo arcticis et tropicis, cum inter eos sint sitæ. Reliqua, quæ est media prædictarum, et sita sub ipso solis accessu, torrida vocatur; atque hæc a terrestri æquinoctiali æqualiter secatur, qui situs est sub mundano æquinoctiali circulo. Ex temperatis zonis duabus eam quæ est borea, quæque a nobis habitatur, contingit habitari, cum in longitudinem sit fere 100000 stadiorum, in latitudinem fere dimidio constet. CAPUT XIII. De habitationibus. Eorum qui in terra habitant, alii dicuntur syncci, alii pericci, alii antcci, alii antipodes. Synœci igitur sunt qui circa eumdem locum ejusdein zonæ habitant; periæci vero, qui in eadem zona in circuitu circumhabitant; antœci vero, qui in eaden australi zona sub codem hemisplærio habitant; antipodes vero, qui in australi zona in altero hemisphario habitant, secundum eamdem diame. trum positi cum habitabili nostra terra; quamobrem vocati sunt antipodes. Cum enim omnia gravia versus centrum vergant, eo quod versus medium sit

APPENDIX AD EUSEBII CHRONICON. motus corporum, si ab aliqua habitatione earum quæ sunt in nostro orbe habitabili ad centrum terræ adjungatur aliqua recta, et producatur, tum hi qui sunt positi secundum extremitatem diametri in australi zona fiunt antipodes eorum qui in boreali zona habitant. Dividitur autem nostra terra habitabilis in tres partes, Asiam, Europam, Lybian. Duplo autem major est fere longitudo habitabilis terræ latitudine: quam ob causam qui consentaneas rationi terræ descriptiones instituunt, oblongas tabulas adhibent; quod longitudo duplo sit major latitudine. Qui vero terræ descriptiones rotunda figura faciunt, multum aberrant a vero; æqualis enim fit Icngitudo latitudini; quod natura non patitur. Necesse igitur est, ut non serventur dis:antiarum mensurationes in rotundis descriptionibus. Se gmentum enim quoddam est sphæræ pars terræ hiabitata, quæ longitudinem duplo habet majorem latitudine, quod segmentum non potest abscindi circulariter. Dimenso autem maximo circulo 30 eorum, qui sunt in terra secundum meridianum mundi, et invento myriadum 25, et stadiorum 2000; diametro vero myriadum 8, et stadiorum 415; diviso autem meridiano circulo in partes 60, vocatur unum segmentum sexagesimum, quod est 4200. Si enim dividuntur 23 myriades, et 2000 stadia in partes 60, fit sexagesimum 4200. Distantiæ igitur inter zonas học modo sunt definitæ. Frigidarum quidem zonarum duarum latitudo utriusque earum est sexagesimorum 6, quæ sunt stadia 25200; temperatarum vero zonarum latitudo utriusque carum est sexagesimorum 5, quae faciunt stadia 21000; torride z0næ latitudo est sexagesimorum 8. Itaque ab æquinoctiali versus utramque partem usque ad tropicos sunt sexagesina 4, quæ faciunt stadia 16800. Sunt igitur a polo qui est in terra, qui situs est 47 Pro vis' vet. habet ♂'. Eratosthenea est haec dimensio maximi circuli, ut auctor est Strabo lib. ut, et Plinius lib. n, cap. 108, quam stadiorum 252000 mensuram Romana conputatione dicit efficere trecenties, et quindecies centena millia passuum, quod et verum est. Nam stadium cxxv passibus constat. Proinde si 252000 per 125 multiplices, fient 51500000 passuum, quæ sunt milliariorum 31500. At Cleomedes lib. 1, cap. 40, refert ab Eratosthene definitum esse terræ ani bitum 230000 stadiorum: et qua methodo deprehensus sit modus ille, describit, nimirum ex co quod angalus, qui gnomone et radio solis includitur Alexandriæ, sole in Cancri tropico meridiano tempore sito, pars est quinquagesima quatuor reclorum, ut et peripheria circuli in horologio descripti, cui ille angulus insistit, pars est quinquagesima circuli totius. Quare cum Syenen inter et Alexandriam, quæ sub eodem meridiano sunt, intervallum sit quinque millium stadiorum: quæ est quinquagesima pars ambitus terræ: totus ambitus 250000 stadiorum colliget. Verum cum tot antiquis testibus constet ab Eratosthene mensuram illamı, quam diximus, terreni ambitus esse perscriptam; videtur paulo plus quinquagesima parte tam angelo, qden gnomon cuin radio continet, quam circumferentiæ circuli maximi in Sciotherico tributum auctore illo fuisse. Strabo loco citato Hipparchum ait eumdem curɔ Eratosthene terræ circuitum sumpsisse, stadiorum 252000. Plinius vero adjecisse illum asserit ad Eratosthenis mensuram paulo minus stadiorum 25000. Qua ratione maximus circulus erit stad. 277000. Ut ad Geminum nostrum redeam, cum is terræ ambitum ex Eratosthenis sententia circumscribat stadiorum 252000, falsum est quod ex eo consequens facit, diametrum constare stad. 80415. Nam cum ea ratio sit diametri ad ambitum, quæ est 7 ad 22: oportet diametrum terra colligere stad. 80183 fere. Circu lun veteres astronomi in partes sexaginta distribuerunt, ut supra diximus. Ita sexagesimæ cuique parti competunt stadia 4200. Quod si in 560 partes dividatur circulus, pars quælibet stadia postulat 700. Vide Achillem Talium Isag. cap. 29. Jam hoc admonuimus, dimensionem istam ad Rhodiacum referri, in quo semidiameter arctici circul graduum est 36. Hinc etiam frigidam zonam definit arctico circulo illius loci proprio: ut quibus polus gradibus 54, ac deinceps pluribus attollitur, frigida in zona esse censeantur, quod est absurdum.

sub polo mundi, usque ad circulum arcticum qui est in terra, stadia 25200: rursus ab arctico qui est in terra, et sub coeli arctico, usque ad tropicum terrenum, qui ponitur sub cœlesti tropico æstivo, stadia 21000; rursus ab æstivo tropico usque ad terrestrem æquinoctialem, qui situs est sub æquinoctiali mundano, sunt stadia 16800; rursus ab æquinoctiali usque ad alterumi tropicum stadia sunt 16500. Deinde a tropico usque ad arcticum sunt stadia 21000; postremno ab arctico usque ad alterum polum 25200, ut distantia inter polos colligatur esse 12 myriadum, et præterea 6000 stadiorum, quod est dimidium circumferentiæ terræ; nam distantia quæ est a polo usque ad poJum, est semicirculus. Divisio autem horum sexaτῇ gesimorum etiam in armillaribus sphäris eadem Falsum. Nam neque de lunaribus, neque de solaribus id recte dicitur. Lunares quippe non in iisdem solummodo parallelis rquales apparent, sed ubiest. Parantur enim armillares sphæræ sic. polo arcticus distat partibus 36, quæ sunt sexagesima 6; sexies enim sex sunt 36. Arcticus ab æstivo tropico distat gradibus 50, qui faciunt sexagesima 5; æstivus tropicus distat ab æquinoctiali gradibus 24, qui sunt sexagesima 4. Aquinoctialis distat ab biDerno tropico totidem gradibus 24. Rursus libernus tropicus ab antarctico distat gradibus 30; antarcticus ab australi polo distat gradibus 56; ut rursus a polo usque ad polum colligantur gradus 180, sexagesima vero 30. Ad hoc enim unum clima, et sphæræ armillares, et solidæ parantur, cum soli arctici in quibusdam habitationibus secundum distantias mutentur. At zonæ terrestres ad dictum unum clima accipiunt divisionem eorum, qui in terra habitant. Igitur qui eodem in parallelo habitant, his eædem sunt apparentiæ secundum habitationes; et magnitudines dierum æquales; et magnitudines eclipsium similes; et descriptiones horologicorum instrumentorum eædem; et summatim omnia quæ contingunt circa habitationes in eodem parallelo positas, sunt eadem. Nam inclinatio mundi manet eadem. Propter inclinationem enim mundi diversæ sunt apparentiæ. Atqui initia dierum et fines non simul fiunt omnibus, sed aliis prius, aliis posterius estque apud omnes prima hora, cum ea apud alios sit medium diei, apud alios occasus. Jam vero quoad sensum, fere ad stadia 400 ab ortu versus occasum idem manet horizon. Itaque quoad sensum simul ipsis evenit ortus, et occasus. At ubi distantia fuerit major 400 stadiis, ibi antegressiones ortuum et occasuu fiunt. lis vero qui in eodem meridiano habitant, usque ad stadia 400 insensibilis fit climatum varietas simul. Verumtamen ob eam distantiam, quæ magis transcendit versus septentrionem aut meridiem, alia fit inclinatio. Itaque omnes apparentiæ cunque Inna prospicitur. Solares autem etiam sub eodem parallelo inæquales videntur; aut etiam alibi minime videntur. Quare aliud agenti hoc Gemino excidit.

APPENDIX AD EUSEBI CHRONICON. sunt divers. Etenim magnitudines dierum, et ma- 19 gnitudines eclipsium, et horologiorum descriptiones diversæ propter habitationes fiunt iis qui in codem meridiano habitant. Nam inclinatio mutatur, cum vel ad boream, vel ad meridiem fit transitus. Atqui medietates dierum et medietates noctium simul eveniunt omnibus iis qui in eodem habitant meridiano. 31 Cum autem de aust 'ali zona dicimus, et de iis qui in ea habitant, ad hæc de antipodibus qui in eadem sunt; convenit ea quæ dicuntur sic intelligere, ut nos de australi quidem zona nullam historiam acceperimus, neque an ulli in ea habitent; sed quod ratione totius sphæræ, et figuræ terræ, et progressus solis, qui ft inter tropicos, sit aliqua etiam altera zona, seu plaga versus austrum sita, quæ habeat idem temperamentum cum borea zona, in qua nos habitamus; similiter etiam dicimus de antipodibus, non quasi omnino habitent aliqui in eadem diametro nobiscum: sed quod sit aliquis locus habitabilis in terra secundum eamdem diametrum nobiscum. Sub torridam autem zonam nonnulli veterum, inter quos est et Cleanthes Stoicus philosophus, prodiderunt fusum esse inter tropicos Oceanum quibus congruenter et Crates grammaticus errorem Ulyssis disponens, et totam sphæram terræ describens certis circulis, quemadmodum prædiximus, fingit inter tropicos Oceanum esse positum, dicens congruenter mathematicis totius se terræ dispositionem instituere. At talis dispositio aliena est et a mathematica ct a physica doctrina, et apud nullum veterum mathematicorum inter tropicos, ut Crates docet, collocata. Nam nostris temporibus jam et perspecta et inventa sunt plurima loca habitabilia, et non mari ubique comprehensa: et cum illius intermedii intervalli, quod est ab æstivo tropico usque ad quinoctialem, spatium sit stadioruin 16800, fere ad 20800 stadia, quatenus investigandi copia fuit, harum rerum bistoria conscripta est, cum ea per reges Alexandrinos sit explorata. Unde falsi sunt qui opinantur Oceanum fusum esse inter tropicos. Est autem et ex his manifestum, quod et illa opinio, quod inhabitabilis sit regio inter tropicos posita propter æstus excessum, et maxime ea regio quæ est in medio torridæ zonæ, sit falsa. Nam Athiopes, qui in extremitatibus torridæ zonæ habitant, in conversionibus, seu solstitiis habent in vertice solem. Existimandum est enim duas esse natura Æthiopias, cum et circa æstivum tropicum circulum, qui apud nos est, habitent Albiopes; et circa eum tropicum qui nobis quidem est hi80 His non concordat versio Latina,

bernus, antipodibus vero æstivus. Hoc autem Crates inquit etiam Homerum dicere in his, ubi ait PATROL. GR. Æthiopes, qui bifariam divisi sunt, extremi viro.. rum, Alii quidem ad occidentem solem, alii vero ad orientem. Crates igitur, cum absurda loquatur, ea quæ ab Homero veteri et proprio more sunt dicta, transſert ad veram sphæræ formationem. Ilomerus enim, et veteres poetæ fere, ut summatim dicam, omnes, planam constituunt terram, et eam convertunt mundo. Quinetiam fingunt in circuitu Oceanumı circumfusum, et habentem rationem horizontis ad hæc ortus ex Oceano et occasus in Oceanum fieri. Itaque Athiopas, qui erant propinqui ortui et occasui, putabant comburi a sole. Hæc autem opinio propositæ quidem dispositioni congrua est; sed a vera naturalique sphæræ formatione est aliena. Terra enim in medio ponitur universi mundi, habetque puncti rationem. Ortus vero solis et occasus fiunt ex æthere, et in æthere, cum sol semper æqualiter distet a terra. Unde prædictæ Æthiopiæ non sunt cogitandæ: quæ vero positæ sunt sub tropicis mundi, quæque sunt in extremitatibus torridarum zonarum, sunt secundum naturam. Verumtamen non est cogitandum inbabitabilem esse zonam torridam. Jam enim ad multa loca zona torridæ venerunt aliqui, et plurima loca inventa sunt habitabilia. Unde etiam quæritur a multis, an loca circa mediam torridam zonam sint magis habitabilia, quam habitationes quæ exsistunt circa extremitates torridæ zonæ. Polybius igitur historicus conscripsit librum qui inscribitur, De habitatione circa æquinoctialem. Hæc autem est in media torrida zona; atque inquit habitari hæc loca, et habere magi temperatam habitationem, quam habent ii qui circa extremitates torridæ zonæ habitant: ac partim historias affert eorum qui viderant has habitationes, et insuper testimonium præbebant apparentiis; partim ratiocinatur ex naturali solis motu. Sol enim circa tropicos circulos longo commoratur tempore, secundum accessum ad eos, et discessum, ut fere ad dies quadraginta 32 maneat, quoad sensum, in tropicis circulis. Quam ob causam magnitudi nes dierum fere ad dies 40 manent eadem. Unde cum mora fiat ad illas habitationes quæ sitæ sunt sub tropicis, necesse est ut ardore torreatur bæc habitatio, atque inhabitabilis fiat propter æstus excessum. At ab æquinoctiali circulo contingit veloces fieri discessus: unde etiam magnitudines dierum circa æquinoctia magna capiunt incrementa. Consentaneum est igitur eas etiam habitationes, quæ sunt sitæ sub æquinoctiali, magis esse temperatas; cum ascensio quidem fiat super nuncto ver27

ticali, velociter tamen sol recedat. Omnes enim qui Inter tropicos circulos habitant, ad accessum solis similiter sunt collocati: is tamen longioribus temporibus apud eos commoratur, qui circa tropicos habitant; quam ob causam temperatiores esse contingit eas habitationes quæ sunt circa æquinoetialem, quæque sitæ sunt in media zona torrida, quam sunt iis qui circa extremitates zonæ torridæ habitant, quique sunt positi sub tropicis. CAPUT XIV. De significationibus astrorum. Sermo de significationibus apud idiotas diverμένης sam parit opinionem, quasi propter astrorum or tus et occasus fiant aeris mutationes. Mathematicns vero et physicus aliam habet opinionem. Ac primo quidem statuendum est, quod hæ significationes imbrium et ventorum, quæ fiunt, circa terram fiant, et ad majorem altitudinem non tendant exhalationes enim sunt e terra variæ et expertes ordinis, ut sit impossibile eas usque ad inerrantium stellarum sphæramı tendere: sed neque singulæ nubes propter altitudinem eo tendunt. Qui igitur ascendunt Cyllenen, altissimum in Peloponneso montem, et Mercurio in vertice montis dicato sacrificant, hi, cum rursus post annum ascendentes sacrificia perficiunt, inveniunt et femora et cinerem ab igne relictum in eodem loco manentia, in quo reliquerant; et neque a ventis, neque ab imbribus immutata, eo quod omnes nubes et ventorum constitutiones infra verticem montis constituantur. Sæpe etiam illi qui in Satabyrium ascendunt, per nubes faciunt ascensum, et infra verticem montis spectant nubium collectiones. Et Cyllenes quidem altitudo est minor stadiis 15, ut Dicæarchus geometrice demonstrat; Satabyrii vero perpendiculum minus est stadiis 14. Omnes enim nubes, ut diximus, cum ex terra habeant exhalationem, circa terram fiunt. Prædictiones autem significationum, quæ in parapegmatibus fiunt, non constant quibusdam certis præceptis, neque arte quadam traduntur, ut habeant necessarium effectum. Sed qui ex eo, quod plerumque ft, per quo- ώριtidianam observationem congruentiam capiunt, hi in tabulas conferunt. Facta est autem ista collectio et observatio hoc modo. Capientes enim principium anni, et observantes in quo signo sit sol in principio anni, et gradum ascribentes, per singulos dies et per singulos menses factas integras mutationes aeris, ventorum, imbrium et grandinis, ascripserunt ad solis loca per signum quodlibet et gradum. Quod per plures annos observantes, Cujus alii xx, alii xv stadiis definiunt. Strabo libro vul. Leg. De quo Strabo lib. et Stephanus. Mons est in Rhodo insula.

eas mutationes, quæ maxime circa eadem zodiaci loca contingunt, in tabulis conscripserunt, non ex arte aliqua, neque ex certa methodo sumentes descriptionem, sed ab experientia, id quod fere congruit, sumentes. Cum vero non possent singulos dies, neque menses, neque annos certos inscribere, in quibus horum aliquid perficiebatur; eo quod initia annorum apud omnes non sint eadem, neque menses sint apud omnes ilsdem appellationibus, neque dies similiter agantur; immotis quibusdam signis voluerunt determinare mutationes aeris. Unde astrorum ortibus, cum hi in temporibus sint determinati, nutationes aeris funt; non quod astra vim habeant ad mutationem ventorum et imbrium, sed quod signi gratia assumpta sint ad hoc, ut prae cognoscamus aeris affectiones. Et ut lampas, seu fax, non ipsa est causa bellici notus, sed signum est bellici 33 temporis: ita et astrorum ortus non ipsi sunt causa mutationum aeris, sed proposita sunt signa talium affectionum. Nam qui a princi❤ pio observaverunt et composuerunt tabulas illas, exploratis locis zodiaci circuli, in quibus ut plurimum mutationes aeris fiunt, consideraverunt quæ astra temporibus illis oriantur, aut simul occidant, atque horum ortibus et occasibus pro signis sunt usi ad præcognitionem prædictorum. Ortus enim veros et occasus contingit esse invisibiles: eos vere, qui apparebant, ortus et occasus, poterant videre, et circa tempora dicta discernere, eo quod Pleiades occidentes habeant talem vim, ut humidi, tatem quamdam circa aerem generent; aut rursus orientes æstatis initium significent. Unde et Hesiodus inquit Pleiadibus Atlantis filiabus orientibus Incipe messem: arationem vero occidentibus passionem erga ea quæ in terra funt. Universa Non propter astri vim: omnino enim id est stupidum: sive enim ignea sunt astra, sive ætherea, ut placet aliquibus, omnia eamdem essentiam et vim sortita sunt, et nullam habent mutuam conienim terra centri rationem habet ad inerrantium sphæram; nec ulla vis emanans aut proluvium pervenit ab inerrantibus stellis ad terram. Quomodo putandum est has imbrium et ventorum et grandinum causas esse, a quibus nulla vis cadit ad nos? Nam a sole quidem et luna pervenit vis ad terram secundum transitus eorum et majoruni et minorum. Unde consentaneum est terræ cum bis esse mutuam consensionem secundum vim cujusque eorum. Inerrantium vero stellarum ortus et occasus signi rationem obtinent, sicut prædiximus. Unde ne statuendum quidem est easdem significationes perfici ex iisdem astris; sed secun

dum eorundem climatum varietates, diversos et ortus et occasus astrorum fieri, et quidem in quolibet horizonte propria signa habere mutationis aeris. Iden enim parapegma non potest congruere in urbe Roma, et in Punto, et in Rhodo, et in urbe Alexandriæ; sed necesse est ut diversæ sint observationes in diversis horizontibus, et in qualibet urbe alia sumantur astra significationes ellicientia. Unde manifestum est quod non naturaliter astrorun ortus et occasus affectiones aeris generent; sed quod in quolibet horizonte diversæ fiant observationes et aerum mutationes. Quamobrem neque omnes significationes in tabulas relatæ semper congruunt; sed interdum universaliter non fiunt: sed qui maximas tempestates comprehendunt ortus et occasus, hi efficiunt serenitates: interdum in urbe serenitas contingit, in agris imber. Sæpe post dies tres aut quatuor aliquis significavit per ortum aut occasum astri mutationem aeris: interdum antevertit significationem diebus quatuor. Unde qui aberrant in prædictionibus significationum, habent excusationem, quod anticiparunt significationem, eo quod posterius est facta. Ex quibus omnibus manifestum est quod quæ ad significationes spectant, ea in tabulis rudi Minerva sint inscripta, cum non arte quadam, neque necessitate sint tradita, sed ex continua observatione inscripta. Eam ob causam sæpe hæc fallunt. Unde astrologi non sunt accusandi, si aberraverint in significationibus. Si vero eclipsin prædicens aliquis, aut ortum astri, aberraverit, merito et studium, et qui illud tractat, accusantur. Omnia enim quæ arte traduntur debent infallibilem habere prædictionem, seu enuntiationem. At ea quæ ad significationes spectant, neque cum ea assequimur, perfectam laudein, neque cum ab iis aberramus, accusationem merentur. Astrologiæ enim hæc est quædam pars expers artis, et indigna quæ proferatur in medium. Idem opinandum est fieri etiam circa Canis ortum. Omnes enim putant, hanc stellam propriam vim habere, et causam esse intensionis æstuum, cum simul oritur cum sole. At hoc non ita se habet: sed quoniam juxta calidissimumn tempus anni hæc stella ortum faciebat, hujus ap paritione aeris in æstum mutationem notarunt. Est autem sol causa intensionis æstuum. Primum enim cum ex hieme simus frigefacti, secundum appropinquationem quæ fit ad nos, incipit nos sol calefacere nondum tamen manifestam efficit calefaclionem, cum adhuc frigefactio, quæ est ab hieme, permaneat; cum vero fit commoratio, et semper magis 34, magisque appropinquat sol, contingit fieri sensum calefactionis; deinde contingit bis ad eam ♦lem habitationem continuo solem accedere. Etenim in progressu ad aestivum tropicumn circulum, et in recessu, per easdem habitationes transit sol. Unde evenit propter causam hanc intensiones æstuum fieri. Præterea accessus ad æstivum tropicum et

contingit. Fere enim ad dies 40 in æstivo tropico circulo moram facit. Unde et magnitudines dierum circa solstitia insensibile habent incrementum. Cum vero circa hoc tempus ortum faceret Canis, hujus apparitione significaverunt tempus intensionis æstuum; non quod ipsum astrum sit causa, quod sol hanc causam habeat. recessus omnino et parvos et insensibies esse al. sed Si igitur aliquis pro signo temporis aecipiat Canis ortum, recte accipit; sicut Homerus inquit de Cane sic:. Malum autem signum factum est. Non enim cogitandum est, quasi propriam vim habeat Canis ad intensionem æstuum, sed quod signi gratia assumptus sit Canis. + Verumtamen qui ex poetis et philosophis vim intensionis æstuum Cani ascribunt, hi multum a veritate et naturali doctrina aberraverunt. Hæc enim stella eamdem naturam sortita est cum omnibus astris. Sive enim ignea sunt, sive ætherea astra, eamdem omnia habent vin, et debet vinci a multitudine astrorum defluxus a Cane. Nam magnitudine etiam stellam Canis superant aliæ stella, et multitudine sunt infinitæ. Si igitur ex omnibus ipsis vis non pervenit usque ad terram, neque ad solis vim quidquam confert, quomodo credibile est defluxum ab uno astro tantam æstuum intensionem facere? Quodsi non adjuvant quidquam omnes inerrantes stellæ, cum eamdem vim sint sortitæ, non possibile est calefactionem ab una stella progredientem eficere sensibilem varietatem in coortibus cum sole. Est autem ipse sol causa æstuum, continuo ad eumdem locum habitationis accedens. Cum autem non possent omnibus hominibus communem diem determinare, in qua hæ intensiones æstuum fiunt, cumque circa hoc tempus hæc stella oriretur, bujus apparitione hoc tempus significaverunt. Quod autem hæc stella non sit causa intensionis æstuum, ex iis quæ dicentur erit manifestum. Primum enim sæpe cooriuntur cum sole et plures et majores stellæ, et nullam sensibilem efficiunt varietatem, sed interdum econtrario in ortibus et occasibus earum tempestates flunt, et venti frigidi spirant, tanquam bi ortus et oceasus nihil conferant ad intensionem æstuum. Sæpe etiam in eodem signo cum sole sunt e quinque planetis stella maximæ, Jupiter, Lucifer et Mars; a quibus et vires in terram cadunt, et tamen propter horum causam nihil circa aerem magis fit diversum. Ex quo manifestum est quod nibil. conferant ad intensionem æstuum neque inerrantes neque errantes stellæ. Si enim vim quamdam afferret Canis, oportebat in vero ortu intensionem æstuum fieri. Tunc enim

AD EUSEBI CHRONICON APPPENDIX. simul una oritur cum sole. Non fit autem hoc, sed in apparenti ortu maximi fiunt æstus. Circa hoc enim tempus sol propter dictas causas efficit intensionem æstuum. In Rhodo enim post 30 dies a solstitio oritur hæc stella; in aliis locis post 40 dies aestivi solstitii; aliis post 50: ita ut ejus ortus non amplius faciat intensionem æstuum: quod nemini non manifestum est, quod cum unum sit illud tempus, quod intensionem æstuum comprehendit, quod est post dies 30 solstitii æstivi; in hoc ipso tempore apud alios Canis oritur, et tempus indicat, apud alios vero aliud quoddam ex astris con. stellationum; non enim simul omnibus astris orlus et occasus contingit ſeri. Quod vero a plurimis dicitur, quod circa tempus hoc 35 Canis oriatur cum sole, omnino est imperitum. In hoc enim tempore plurimum a sole distat hæc stella. Sol enim omnino in æstivo tropico circulo iter facit: Canis vero in hiberno tropico circulo situs est; ita ut hi maximam a se invicem distantiam habeant. Quomodo igitur posset Canis causa esse intensionis æstuum? faceret autem intensionem, si quam vim haberet hæc stella, tum cum essct conjuncta soli secundum hibernas conversiones, cumque ferretur in eodem circulo hæc stella cum sole; tunc enim oportebat aliquam fieri, contra id quod apparet, sensibilem aeris mutationem. Non fit autem hoc, sed e contrario potius hiems. Unde tabulis pro signo ascribitur ortus Canis. Itaque manifestum est ex omnibus, neque hane stel. lam, neque aliam ullam tantam habere vim, ut circa aerem mulationes eliciat: sed principalem esse causam solem: harum vero ortus et occasus in cognitionem mutationum aeris apponi. Quam ob causam neque semper congruunt. Unde melioribus aliquis uteretur iis signis quæ a natura nobis dantur, quibus et Aratus est usus. Nam eas aeris mutationes, quæ funt ex ortibus et occasibus astrorum, putavit esse falsas: eas vero quæ fiunt naturaliter, et quadam ex causa, seorsim posuit in Apparentiarum tractatu, in extrema libri totius parte. Sumit enim præscientias a solis ortu et occasu, et a funæ ortibus et occasibus, ab area, sive corona, que fit circa lunam, a stellis cadentibus et a brutis animalibus. Nam quæ præscientiæ cum quadam naturali causa ex his flunt, necessaria babent effecta. Unde et Boethus philosophus, in quarto libro expositionis Arati, pàysicas causas cum ventorum, tum Mirum insignem mathematicum adeo pueriliter hallucinatum esse. Nam cujusmodi est, obsecro, illius ratio? Caniculam cum sole conjunctam nibil ad æstivos calores augendos conferre, quo tempore exortum facere vulgo dicitur, ex eo demonstrat, quod tum ab ea sol alest longius. Hoc vero inde concludit, quod tunc sol æstivum tropicum tenet: Canicula vero in hiberno tropico sita est: quare si quam vim incendendis estibus haberet illius cum sole conjunctio, ea potissimum appareret quando sol in hiberno tropico versatur, hoc est in eodem cum Canicula circulo. U Nihil hac argumentatione falsius. Quæ tum procederet, si hiems æstas esset, aut in ipso Capricorno Bita esset Canicula. Ilec enim Gemini tempore in gradu Geminorum circiter xv collocabatur. Distabat ab æquinoctiali gradibus fere xvi, a tropico et a sole prope XL. Cum autem sol in Capricorni tropico stabat, intervallum inter hunc et Caniculam amplius erat semicirculo. Quid igitur cogitabat Geminus, cum propinquiorem soli Caniculam esse scriberet, quando hibernum ille tropicum occupat quam cum in æstivo moratur?

gnitiones ostendens. His signis et Aristoteles plilosophus usus est, et Eudoxus, et plures alii astrologi. imbrium exposuit, ex predictis generibus Vide Ptolenæum lib. iv, CAPUT XV. De evolutione. Evolutio est tempus minimum, continens integros menses,et integros dies, et integras restitutiones lunæ. Cum enim menstruum tempus observatum sit esse dierum 29 1/2,1/53, fere: restitutio vero lunæ dierum 27 4/18 fere, quæsitum est tempus minimum, quod continet integros dies, et integros inenses, et integras restitutiones: iuventio autem est talis: Luna irregulariter peragrare zodiacum circulum, et ſieri per arcum quemdam conspicitur. Die sequenti hoc arcu majorem conficit, et semper majorem diebus continuo sequentibus, donec per maximum arcum mota fuerit. Deinde rursus in arcum minorem præcedenti die, donec in minimum, qui fuit ab initio, arcum restituta fuerit. Tempus vero, quod est a minimo motu ad minimum motum, restitutio vocatur. Observata autem est evolutio continens integros menses 669, dies vero 19756. In hoc autem tempore Iun: anomali secundum longitudinem facit restitutiones 717, circulos zodiacos peragrans in jam dicto tempore 725, et insuper assumeos gradus 32. Habentes autem has apparentias ex veteribus temporibus quæsitas, quando constituere oportet eam diurnam lun anemaliam, quæ est secundum longitudinem, quis sit minimus motus ejus, et quis maximus, quis medius, et quod quotidianum incrementum et decrementum ejus: accipimus insuper ex apparentia et hoc, cum luna motus minimos facit, plus eam moveri undecim gradibus, minus duodecim: cum vero maximos confcit motus, amplius eam moveri 15 gradibus, minus vero 16 gradibus; cum igitur observatum sit, lunam in diebus 19756 peragrare zodiacos circulos 723, et præterea adhuc gradus 52 unusquisque autem circulorum habeat gradus 360, refundit luna circulorum multitudinem in gradus, et addit gradus 32. Fit igitur tolus numerus graduum 260312. In diebus igitur maxime 19756 percurrit luna prædictum numerum graduum: quam multitudinem in dierum multitudinem dividentes inveniemus medium diurnum motum luus. Cum enim neque intentionem motus, neque remissionem reputantes, ex æquali diviserimus graduum multitudinem, tunc inventus motus 36 vocatur medius. Invenitur autem hic medius motus graduun: 13 primorum sexagesimorum 40', et secundorum 35". Vocatur autem unius gradus sexagesimum, primum sexagesimum; et unius primi sexagesimi sexagesinum vocatur secundum sexagesimum; similiter etiam uuum secundum sexagesimum, cum cap. 2.

divisum est in partes vocatur una particula tertium sexagesimum. Eadem est ratio etiam in reliquis sexagesimis. Cum numerorum hic sit ordo, a Chaldæis inventus est medius motus lunæ graduum 13, 10, 55', cumque in diebus 19756 luna faciat restitutiones 717, si voluerimus cognoscere unam restitutionem in quot diebus faciat luna, dividemus dierum multitudinem in restitutionum multitudinem; et ſunt dies restitutionis 27, et unius diei sexagesima prima 33, et secunda 20. In tot igitur diebus luna a minimo motu ad minimum motum proficiscitur. Et cum in omni restitutione 4 sint tempora æqualia, acceperunt quartam partem dierum 27, 33', et 20", et fiunt dies 6, 53′, et 20″. In tot igitur diebus luna a minimo motu ad medium proficiscitur, et a medio ad maximum; et rursus similiter a maximo ad medium, et a medio ad minimum. Nam hæc quatuor tempora inter se sunt æqualia. Et cum, si fuerint tres numeri ex æquo se superantes, extremi simul sumpti sint duplo majores medio, in motu autem lunæ tres sint numeri ex æquo se invicem superantes, nempe motus minimnus, et medius, et maximus: si igitur motum naximum et minimum componamus, erunt hi compositi duplo majores medio. Erat autem medius motus graduum 13, 10, 35”. Multiplicaverunt haec bis, et proveniunt ex multiplicatione gradus 26, 21', 10”. Maximus igitur motus lunæ, et minimus præcise compositi sunt dies 26, 21', 10". Atqui gradus ex observatione sumpti non exacte maximi et minimi motus sunt gradus 26. Reliqua igitur sunt ca sexagesima, quæ effugerunt observationem per apparentias et organa factam, videlicet unius gradus prima sexagesima 21', et secunda 10". Hæc igitur oportet insuper attribuere et minimo et maximo motui: ut duo hi motus compositi efficiant gradus 26, 21', 10. Addere aulem oportet sic hanc necessariam appendicem, ut neque minimus motus agatur major gradibus 12, neque maximus major gradibus 16. Sic autem attribuemus: Cum luna in diebus 6, 53′, 20" proficiscatur a minimo motu ad medium, et a medio ad maximum, et semper æquali incremento et decremento utatur: inveniendus est numerus qui, multiplicans quartam partem restitutivi temporis, efficiat numerum qui, additus medio înotui, colligat quemdam numerum majorem quidem 15 gradibus, niinorem vero 16; sublatus autem a medio motu, relinquat numerum quemdam majorem quiden 14 gradibus, minorem vero 12. Αt quæ adduntur gradus 15. et gradibus 11, ea erunt quoque prima sexagesima 21', et secunda 10". Invenitur auzen hoc facere numerus 18 sexagesimorum primoγ. !. uoipzi

rum; si enim læc multiplicata fuerint in quartam partem restitutionis, nempe in dies 6, 13', et 20", producuntur gradus 2 et 4'. Hæc addidi medio notui, nempe gradibus 13, 10, 55", et fiunt gradus 15, 14', 35″. Subtraxi a medio motu hos gradus 2 et 4', et reliqui sunt gradus 11, 6', 35". Inventus est igitur minimus motus lunæ graduum 11, 6′, 11", 55″; medius motus graduum 13, 10, 35″; maximus motus graduum 15, 11', 35"; diurnum autem incrementum primorum sexagesimorum 18′. CAPUT XVI. Tempora signorum in quibus unumquoaque eorum sol peragrat el significationes singulorum signorum sunt ejusmodi. Incipiamus autein ab æstiva conversione. Cancrum peragrat sol in diebus 31. Primo die Calippo Cancer incipit oriri, conversiones æstive, et significat. Die 9 Eudoxo flat auster. Die 11 Eudoxe Orion mane oritur. 37 Die 15 Euctemoni Orion totus oritur. Die 16 Dositheo Corona mane incipit occidere. Die 23 Dositheo in Ægypto Canis apparet. Die 25 Metoni Canis oritur mane Die 27 Euclemoni Canis oritur. Eudoxo Canis mane oritur, et per dies sequentes quinque etesiæ spirant: e quibus diebus primi quinque vocantur præcursores. Calippo Cancer occidit, oriens fatuosus. Die 28 Euctemoni Aquila mane occidit; tempestas per mare post excitatur. Die 30 Calippo Leo incipit oriri; auster spirat; et Canis oriens fit conspicuus. Die 51 Eudoxo auster spirat. Leonem sol peragrat diebus 31. Primo igitur die Euctemoni Canis quidem est conspicuus post autem fit æstus, significat. Die 5 Eudoxo Aquila mane occidit. Die 10 Eudoxo Corona occidit. Die 12 Calippo Leo medius oriens æstus maxime facit. Die 14 Euctemoni æstus maxime fiunt. Die 16 Eudoxo significat. Die 17 Euctemoni Lyra occidit, et insuper pluit, et elesiæ cessant: Equus oritur. Die 18 Eudoxo Delphinus mane occidit. Dositheo Vindemiator vesperi oritur. Die 22 Eudoxo Lyra mane occidit, et significat. Die 29 Eudoxo significationem habet. Calippo Virgo oritur, significat.

Virginem percurrit sol diebus 30. Die 5 Eudoxo ventus spirat magnus, et insuper tonat. Calippo humeri Virginis oriuntur, et elesiæ spirant. Die 10 Euclemoni Vindemiator apparet; oritur et Arcturus, et Sagitta occidit mane. Tempestas fit per mare. Eudoxo pluvia, tonitrua; ventus magnus spirat. Die 17 Galippo Virgo media oriens significat, et Arcturus oriens est conspicuus. Die 19 Eudoso Arcturus mane oritur, et per sequentes dies 7 spirant venti, serenitas est plerumque. Cessante hoc tempore, ventus ab aurora exsistit. Die 20 Arcturus Euctemoni conspicuus. Autumni initium, et Capra oritur, stella magna in Auriga, et deinde significat. Tempestas per mare. Die 24 Calippo spica Virginis oritur. Libram so peragrat diebus 30. Die Euctemoni æquinoctium autumna.e, et significat. Calippo Aries incipit occidere. Aquinoctium autumnale. Die 3 Euctemoni II:edi vespertini oriuntur. Tempestas exsistit. Die 4 Eudoxo Capra vesperi oritur. Die 5 Euctemoni vespertinæ apparent Pleiades ab ortu. Calippo Virgo cessat oriri. Die 7 Euclemoni Corona oritur. Tempestas est. Die 8 Eudoxo Pleiades oriuntur. Die 10 Eudoxo... mane oritur. Die 12 Eudoxo Scorpius vesperi incipit occidere, et tempestas insuper oritur, et ventus flat magnus. Die 17 Eudoxo totus Scorpius vesperi; Capra penitus occidit. Calippo Chele incipiunt oriri, significant. Die 19 Eudoxo boreæ et austri spirant. Die 22 Eudoxo Hyades vesperi oriuntur. Die 28 Calippo Tauri cauda occidit', significat. Die 29 Eudoxo boreas et auster spirant. Die 30 Euctemoni magna per mare tempestas. Scorpium sol perineat diebus 50. Die 3 Dositheo tempestas est. Die 4 Democrito Pleiades occidunt summo mane, venti hiberni plerumque et frigora, et pruina. Solet oriri datus. Folia abjicere maxime incipiunt arbores. Calippo Scorpit frons oritur cum flatu. RS

Val. Die 5 Euctemoni Arcturus vesperi occidit, magnique spirant venti. Die 8 Eudoxo Arcturus in extremitate noctis mane occidit, et significat; ventus spirat. Die 9 Calippo Tauri caput occidit mane: pluviæ. Die 10 Euctemoni Lyra mane oritur, atque insuper hiems est cum pluvia. Die 12 Eudoxo Orion vesperi incipit oriri. Die 15 Democrito Lyra ascendit una cum sole 38 oriente, et aer fit tempestuosus plerumque. Die 14 Fudoxo est pluvia. Die 15 Euctemoni Pleiades occidunt, et significart. Orion incipit cum medio mense, tum desinente, tenipestatem excitare. Die 16 Calippo splendida in Scorpio stella oritur, significat; et Pleiades occidunt apparenter. Die 18 Eudoxo Scorpius incipit oriri mane. Die 19 Eudoxo Pleiades inane occidunt; et Orion incipit occidere, et tempestatem excitat. Die 21 Eudoxo Lyra mane oritur. Die 27 Euctemoni Hyades occidunt, atque insuper pluit. Die 28 Calippo Tauri cornua occidunt; et fit pluvia. Die 29 Eudoxo Ilyades occidunt; et magna est tempestas. Sagittarium sol percurrit diebus 29. Die 7 Euctemoni Canis occidit, atque insuper fit tempestas. Calippo Sagittarius incipit oriri, et Orion occidere apparenter. Oritur tempestas. Die 8 Eudoxo Orion mane occidit. Die 10 Euctemoni Scorpii aculeus oritur. Die 12 Eudoxu Canis mane occidit, fit tempestas. Die 14 Eudoxo est pluvia. Die 15 Eucten oni Aquila oritur, flat auster. Die 16 Democrito Aquila oritur simul cum sole, et insuper significare solet tonitru et fulgur, cum aqua aut vento, aut utraque plerumque. Eudoxo Canis vesperi oritur, eo quod Calippo Gemini transeunt occidentes, fit pluvia. Die 19 Euctemoni et Eudoxo occidit. Die 21 Eudoxo Scorpius mane oritur, estque tempestas. Die 23 Eudoxo Capra mane occidit. Die 26 Eudoxo Aquila mane oritur. Capricornum sol peragrat diebus 29. Die Euctemoni solstitium hibernum significat.

Calippo Sagittarius desinit oriri; conversiones contingunt hibernæ, fit tempestas. Die 2 Euctenoni Delphinus oritur, exsistit tempestas. Die Eudoxo fiunt hibernæ conversiones, exsistit tempestas. Die 7 Euctemoni Aquila vesperi occidit, fitque tempestas. Die 9 Eudoxo Corona vesperi oritur. Die 12 Democrito auster spirat... oritur. Die 14 Euctemoni media hiems. Auster multus flat hibernus per mare. Die 15 Calipoo Capricornus incipit oriri, flat auster. Die 16 Euctemoni auster hibernus per mare. Die 18 vesperi post solem occidit Perseus, et spirat auster. Die 27 Euclemoni Delphinus vespertinus occidit. Calippo Cancer desinit occidere; est tempestas. Aquarium permeat sol diebus 30. Die 2 Leo incipit occidere, fit pluvia. Democrito Liems exsistit. Die Eudoxo Delphinus vesperi occidit. Die 11 Eudoxo Lyra vesperi occidit. Exsistit pluvia. Die 14 Eudoxo serenitas, interdum etiam flat zepbyrus. Die 16 Democrito zephyrus incipit flare, et manet per dies 43 a conversionibus. Die 17 Euctemoni tempus est ut spiret zephyrus. Calippo Aquarius medius oriens est; lal zephyrus. Die 25 Euctemoni vesperi occidit, et insuper magna est tempestas. Pisces sol percurrit diebus 50. Die 2 tempus est hirundinem apparere, et spirant ornithiæ, seu venti aviarii. Calippo Leo desinit occidere, et hirundo apparet, significat. Die Democrito varii sunt dies qui vocantur dies halcyonum. Eudoxo Arcturus vesperi oritur, et exsistit pluvia, hirundo apparet, et per sequentes dies 30 boreæ spirant, et maxime illi qui dicuntur proornithiæ, seu venti anteaviarii. Die 12 Euclemoni Arcturus vesperi oritur, et Vindemiator fit apparens. Insuper flat frigidus boreas. 39 Die 14 Democrito frigidi flant venti qui ornithiæ vocantur, per dies maxime novem. Euctemoni Equus mane occidit: insuper frigidus flat boreas. Die 17 Eudoxo exsistit tempestas, et milvus apparet. Galippo Piscium australis oritur, desinit boreas. Die 21 Eudoxo Corona vesperi oritur, incipiunt ornithiæ spirare. Die 22 Euctemoni milvus apparet, ornithiæ spirant usque ad æquinoctium. TO ubique.

Die 29 Euclenioni Scorpii primæ stellæ occidunt, flat frigidus boreas. Die 50 Calippo Piscium borealis desinit occidere; apparet milvus, flat boreas. Arietem pertransit sol diebus 31. Die 1 Calippo vinculum Piscium oritur. Fit æquinoctium vernum, et pluvia minutula; magna ſit tempestas, significat. Die 3 Calippo Aries incipit oriri; exsistit pluvia aut nix. Die 6 Eudoxo est æquinoctium, ſit pluvia. Die 10 Euctemoni Pleiades vesperi occultantur. Die 13 Eudoxo Pleiades vesperi occidunt, et Orion incipit occidere vespertino occasu. Pluvia exsistit. Democrito Pleiades occultantur simul cum sole ascendente, et non apparent per noctes 40. Die 21 Eudoxo Hyades vesperi occidunt. Die 23 Euctemoni Hyades occultantur, et grando post exsistit, et flat zephyrus. Calippo Libra incipit occidere, passim exsistit et grando. Die 27 Eudoxo Lyra vesperi oritur. Taurum sol peragrat diebus 32. Die 1 Eudoxo Orion vesperi occidit, fit pluvia Calippo Aries desinit oriri; fit pluvia, et passim grando. Die 2 Euctemoni Canis occultatur, et grando exsistit: eodem die Lyra oritur Eudoxo. Canis vesperi occidit, et ft pluvia. Calippo Tauri cauda oritur, exsistit humiditas. Die 7 Eudoxo exsistit pluvia. Die 8 Euctemoni Capra mare oritur; serenita; pluit austro. Die 9 Eudoxo Capra mane oritur. Die 11 Scorpius matutinum occasum facere incipit, et pluvia exsistit. Die 13 Euctemoni Pleias oritur; æstatis est initium, et significat. Calippo Tauri caput oritur, significat. Die 21 Eudoxo Scorpius totus mane occidit. Die 22 Eudoxo Pleiades oriuntur, et significant. Die 25 Euctemoni Aquila vesperi occidit. Die 50 Euctemoni vesperi oritur. Die 31 Euctemoni Aquila vesperi oritur. Die 32 Euclemoni Arcturus mane cccidit, significat. Calippo Taurus desinit oriri. Euctemoni Hyades vesperi oriuntur, significant. Geminos sol permeat diebus 32. Die 2 Calippo Gemini incipiunt oriri; exsistit humiditas. Die 5 Eudoxo Hyades mane oriuntur. Die 7 Eudoxo Aquila vesperi oritur. Die 10 Democrito aqua exsistit. Die 13 Eudoxo Arcturus mane occidit.

Die 18 Eudoxo Delphinus vesperi oritur. Die 24 Euctemoni Orionis humerus oritur, Eudoxo Orion incipit oriri. Die 29 Democrito Orion incipit oriri, et solet post ipsum significare. 40 DIONYSII PETAVII JUDICIUM DE SEQUENTE PTOLEMÆI LIBELLO. Sic in ms. conceptus erat titulus, ut edidimus. Leg. tamen videtur ássię dπlaviv, xal èniorpasia sive, ut est apud Suidam, In eum librum quædam univers notata esse deb nt. Primum est, de hujus auctore quæri posse, sitne Ptolemæus, an ei falso tributus, perinde ut alter a Leonico Latine tantum editus. Nam de hoc, quin evenlypaços sit, ambigi non oportet. At de nostro duo sunt, que falsi suspicionem movent. Alterum, quod aquinoctium autumnale cuir. Ptolemai observatione non convenit. Nam Thoth Actiaci xxvIII, id est Septembris xxv, ascribit ægrinoctium. Ptolemæus autem anno Christi CXXXIX observarit idem æquinoctium Septembris xxvi, hora fere vi matutina; tardius uno die. Congruit parapeyma nostrum cum vero ingressu solis in Libram anno primo Juliano. Sed huic opponi potest consensus utriusque in æquinoctio verno. Nam Ptolemæus anno Christi cxL observavit æquinoctium Martii xx11, hora 1 post meridiem, qui est Phamenoth Actiaci xxm, quem in diem nostrum quoque parapegma contulit: in quo a Juliano cardine ambo discrepant. Estivum solstitium in nostro, librariorum fortasse culpa, excidit, quod Ptolemæus observavit anno eodem Christi CXL, Junii xxv. Hibernum porro solstitium Choiac xxvi, sive Decembris xxII, affigitur in parapegmate, quod a Juliano solstitio distat. Itaque prior ista ratio non satis idonea est, ob quam a Ptolemæo librum hunc abjudicemus. Alterum argumentum sumere ex eo possumus, quod cum mensibus Ægyptiis, Augusteis et Actiacis, sire fixis, Julianos haud satis exacte comparet: quasi ambo idem initium, ac finem eumdem habeant. Ut, exempli causa, mensem Thoth, Septembrem; Paophi, Octobrem inscribit; cum tamen particulam Augus!i Thoth, Paophi partem Septembris occupet. Sed nec inde conjectura satis firma contra libelli hujus typqfy ducitur. Non enim ab ipso Ptolemæo necesse est Romanos menses additos fuisse: sed ab alio, qui quibus mensibus majori sui parte respondebant Egyptiaci, eos adnotavit: quod et ab aliis passim fieri cernimus; ac vel ab ipso Ptolemæo sic descriptos esse nihil prohibet, qui ad usum civium suorum calendarium hoc, velut parapegma, conficere potuit.. Refert Suidas Claudium Ptolemeum scripsisse libros duos, De apparentiis et significationibus stellarum fixaruin. Horum alter is ipse est, qui primum hic a nobis in lucem editur, alter vero vel non exstat, vel qui a Leonico Latine vulgatus est eum exhibet, non tamen sincerum, sed interpolatum et ex variis pannis centonis more consarcinatum; vel denique, cum sub nomine Ptolemæi ante aliquot sæcula tegi cœpisset, Suidas pro germano illius habuit. Utcunque res habet, longe illi anteponendus est noster. Non enim miscella tumultuaria est et incondita, ut iste alter: sed ratione atque ordine digestus; nec in eo cardines anticipantur, aut in diversis diebus locantur, quemadmodum neque stellarum ortus et occasus, quos Leonici Ptolemæus varios ad dies ascribit. Quinetiam scriptorum nomina, quorum e parapegmatibus ção singulæ, vel nonpasial descriptæ sunt, in nostro commemorantur, quæ in allero prætermissa suni. Atque sine auctorum et, quod inde sequitur, locorum temporumque, quibus illi floruerunt, notitia, nullus istorum parapegmatum notationumque fructus est, qui ob idipsum eximius capitur e nostro. Accedit in fine scholion non valde longum, sed quod nonnulla nos docet, quæ ad hanc scientiam nosse inprimis expedit; quæ haud scio an alibi legantur. Hoc vero scholion non alterius esse quam Ptolemæi, vel ex stylo ipso, et loquendi genere mihi videor animadvertisse; quod ei par et affine est quod in opere ins Mɛrdins ourtáɛwc cernitur. Atqui in scholii inscriptione, quam præfiximus, contrarium dici videtur. Sed negandi particula excidit. Legendum enim: Quæ sequuntur utiliter baud ab alio, quam Hemerologii scriptore notata sunt. Ex hoc scholio didicimus, non omnes eas stellas quæ apud auctores celebrantur, in Hemerologium esse relatas; sed solas primæ ac secundæ magnitudinis. Ideo nulla Pleiadum in illo mentio, nec Hædorum, neque Vindemiatoris, aliarumve, quæ ut de Vergiliis Aratus cecinit. Triginta universe descriptas esse notat scholion; quindecim primæ magnitxdinis; totidem secundæ, quas et singillatim percenset. Verum, librarii, ut apparet, vitio, primæ maqnitzdinis tantum stellæ XIV, secundæ vero XIII, exprimuntur, quas hic alphabetico ordine subjiciemus. Secundæ magnitudinis. STELLE HEMERALOGII PTOLEMAICI. Primæ magnitudinis. 1 Arcturus. 2 Canis. 3 Canobus. 4 Capella. Centauri 6 Fluvii postrema. 7 Hyadum lucida. 8 Leonis cauda. 9 Lyræ lucida. 10 Orionis humerus succedens. 11 Orionis et Fluvii communis. 12 Piscis notius. 13 Procyon. 14 Spica Virginis. 1 Antares, sive cor Scorpii. 2 Aquila Incida. 3 Auriga succedens humerus. 4 Chele borealis lucida. 5 Chelæ australis lucida. 6 Corona borealis lucida. 7 Equi et Andromedæ communis. 8 Gemini præcedentis caput. 9 Hydri lucida, 10 Orionis antecedens humerus. 11 Orionis baltei media. 12 Persei lucida. 13 Sagittarii genu.

Ptolemy: On the Appearances of the Fixed StarsPtolemaei de Apparentiis Inerrantium

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ τῶν κατεστηριγμένων ζῳδίων Τὰ κατεστηριγμένα ζῴδια διαιρεῖται εἰς μέρη τρία. Ἃ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου κεῖται, ἃ δὲ λέγεται βόρεια, ἃ δὲ προσαγορεύεται νό-τια. Τὰ μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου κείμενά ἐστι τὰ ιβ ζῴδια, ὧν τὰς ὀνομασίας προειρήκαμεν. Καὶ ἐν τοῖς ιβ ζῳδίοις τινὲς ἀστέρες διὰ τὰς ἐπ’ αὐτοῖς γινομένας ἐπισημασίας ἰδίας προσηγορίας ἠξιωμένοι εἰσίν. Οἱ μὲν γὰρ ἐπὶ τοῦ Ταύρου ἐπὶ τοῦ νώτου αὐτοῦ κείμενοι ἀστέρες τὸν ἀριθμὸν 2 καλοῦνται Πλειά-δες· οἱ δὲ ἐπὶ τοῦ βουκράνου τοῦ Ταύρου κείμενοι ἀστέρες τὸν ἀριθμὸν ε καλοῦνται Ὑάδες. Ὁ δὲ προηγού-μενος τῶν ποδῶν τῶν Διδύμων ἀστὴρ προσαγορεύεται Πρόπους. Οἱ δὲ ἐν τῷ Καρκίνῳ νεφελοειδεῖ συστροφῇ ἐοικότες καλοῦνται Φάτνη· οἱ δὲ πλησίον αὐτῆς δύο ἀστέρες κείμενοι Ὄνοι προσαγορεύονται. Ὁ δὲ ἐν τῇ καρδίᾳ τοῦ Λέοντος κείμενος λαμπρὸς ἀστὴρ ὁμωνύμως τῷ τόπῳ, ἐφ’ ᾧ κεῖται, Καρδία Λέοντος προσαγορεύεται· ὑπὸ δέ τινων Βασιλίσκος καλεῖται, ὅτι δοκοῦσιν οἱ περὶ τὸν τόπον τοῦτον γεννώμενοι βασιλικὸν ἔχειν τὸ γενέθλιον. Ὁ δὲ ἐν ἄκρᾳ τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τῆς Παρθένου κεί-μενος λαμπρὸς ἀστὴρ Στάχυς προσαγορεύεται· ὁ δὲ παρὰ τὴν δεξιὰν τῆς Παρθένου πτέρυγα κείμενος ἀστε-ρίσκος Προτρυγητὴρ ὀνομάζεται. Οἱ δὲ ἐν ἄκρᾳ τῇ δεξιᾷ χειρὶ κείμενοι τοῦ Ὑδροχόου δ ἀστέρες Κάλπις καλοῦν-ται. Οἱ δὲ ἀπὸ τῶν οὐραίων μερῶν τῶν Ἰχθύων κατὰ τὸ ἑξῆς κείμενοι ἀστέρες Λίνοι προσαγορεύονται· εἰσὶ δὲ ἐν μὲν τῷ νοτίῳ λίνῳ ἀστέρες θ , ἐν δὲ τῷ βορείῳ λίνῳ ἀστέρες ε · ὁ δὲ ἐν ἄκρῳ τῷ λίνῳ κείμενος λαμπρὸς ἀστὴρ Σύνδεσμος προσαγορεύεται. Βόρεια δέ ἐστιν, ὅσα τοῦ τῶν ζῳδίων κύκλου πρὸς ἄρκτους κεῖται. Ἔστι δὲ τάδε· ἡ Μεγάλη Ἄρκτος, ἡ Μικρά, Δράκων ὁ διὰ τῶν Ἄρκτων, Ἀρκτοφύλαξ, Στέ-φανος, Ἐνγόνασιν, Ὀφιοῦχος, Ὄφις, Λύρα, Ὄρνις, Ὀϊστός, Ἀετός, Δελφίς, Προτομὴ Ἵππου καθ’ Ἵππαρχον, Ἵππος, Κηφεύς, Κασσιέπεια, Ἀνδρομέδα, Περσεύς, Ἡνίο-χος, Δελτωτὸν καὶ ὁ ὕστερον κατεστηριγμένος ὑπὸ Καλλιμάχου Βερενίκης Πλόκαμος. Πάλιν δὲ καὶ ἐν τούτοις ἀστέρες τινὲς ἰδίας ἔχουσι προσηγορίας διὰ τὰς ὁλοσχερεῖς ἐπ’ αὐτοῖς γινομένας ἐπισημασίας. Ὁ μὲν γὰρ ἀνὰ μέσον τῶν σκελῶν τοῦ Ἀρκτοφύλακος κείμενος ἐπίσημος ἀστὴρ Ἀρκτοῦρος ὀνομάζεται. Ὁ δὲ παρὰ τὴν Λύραν κείμενος λαμ-πρὸς ἀστὴρ ὁμωνύμως ὅλῳ τῷ ζῳδίῳ Λύρα προσαγορεύεται. Ὁ δὲ μέσος τῶν ἐν τῷ Ἀετῷ τριῶν ἀστέρων ὁμωνύμως τῷ ζῳδίῳ Ἀετὸς προσαγορεύεται. Οἱ δὲ ἐν ἄκρᾳ τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τοῦ Περσέως κείμενοι ἀστέρες Γοργόνιον καλοῦνται· οἱ δὲ ἐν ἄκρᾳ τῇ δεξιᾷ χειρὶ τοῦ Περσέως κείμενοι ἀστερίσκοι πυκνοὶ καὶ μικροὶ εἰς τὴν Ἅρπην καταστηρίζονται. Ὁ δὲ ἐν τῷ εὐωνύμῳ ὤμῳ τοῦ Ἡνιόχου κείμενος λαμπρὸς ἀστὴρ Αἴξ προσαγορεύεται· οἱ δὲ ἐν ἄκρᾳ τῇ αὐτοῦ χειρὶ κείμενοι ἀστερίσκοι δύο Ἔριφοι καλοῦνται. Νότια δέ ἐστιν, ὅσα τοῦ τῶν ζῳδίων κύκλου πρὸς μεσημβρίαν κεῖται. Ἔστι δὲ τάδε· Ὠρίων καὶ Προκύων, Κύων, Λαγωός, Ἀργώ, Ὕδρος, Κρατήρ, Κόραξ, Κένταυρος, Θηρίον, ὃ κρατεῖ ὁ Κένταυρος καθ’ Ἵππαρχον, Θυμιατήριον, Νότιος Ἰχθύς, Κῆτος, Ὕδωρ τὸ ἀπὸ τοῦ Ὑδροχόου, Ποταμὸς ὁ ἀπὸ τοῦ Ὠρίωνος, Νότιος Στέφανος, ὑπὸ δέ τινων Οὐρανίσκος προσαγορευόμενος. Πάλιν δὲ καὶ ἐν τούτοις τινὲς ἀστέρες ἰδίας ἔχουσι προσηγορίας. Ὁ μὲν γὰρ ἐν τῷ Πρόκυνι ὢν λαμπρὸς ἀστὴρ Προκύων καλεῖται. Ὁ δὲ ἐν τῷ στόματι τοῦ Κυνὸς λαμπρὸς ἀστήρ, ὃς δοκεῖ τὴν ἐπίτασιν τῶν καυμάτων ποιεῖν, ὁμωνύμως ὅλῳ τῷ ζῳδίῳ Κύων προσαγορεύεται. Ὁ δὲ ἐν ἄκρῳ τῷ πηδαλίῳ τῆς Ἀργοῦς κείμενος λαμπρὸς ἀστὴρ Κάνωβος ὀνομάζεται· οὗτος μὲν ἐν Ῥόδῳ δυσθεώρητός ἐστιν ἢ παντελῶς ἀφ’ ὑψηλῶν τόπων ὀρᾶται· ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δέ ἐστι παντελῶς ἐκφανής· σχεδὸν γὰρ δ ον μέρος ζῳδίου ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος μετεω-ρισμένος φαίνεται.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. 41 Deest una primæ magnitudinis, quæ est 6 lappdę toū 'Väpoydou sive extrema Aquæ, quæ est in ore Piscis nolii, primæ apud Ptolemæum magnitudinis. Due quoque magnitudinis secundæ. Nimirum lucida Cycni, et Geminorum sequentis caput, quæ stellæ tres in Hemerologio commemorantur. Fit et Piscis borei mentio Phamenoth xx, et ejus, quæ est in genu, Payni xviu; sed mendose forsitan; nam triginta so!as enumerat scholion. In hoc catalogo quædam sunt omissæ, quæ apud auctores celebrantur; aliæ in primam classem referuntur, quas recentiores in secundam relegant; et vicissim secundæ ponuntur, quæ a Tychone inter primas numerantur. Procyon stella secundæ magnitudinis est in abaco Tychonico. Ptolemæus vero tam in Asterismis quam hic, primæ magnitudinis facit. Antares vero, secundæ magnitudinis apud Ptolemæum utrobique, a Tychone primæ constituitur. Sic lucida Hydri, quam vocant Cor Hydræ, prima est Tychoni, Ptolemæo secunda. Jam cum stellarum qάssı; sint quatuor, ortus heliacus, ortus acronychus, occasus heliacus, occasus matutinus (nani duo reliqui, ortus cosmicus, et occasus acronychus, non sunt gasets nec enim stellæ videntur), si quater triginta sumantur, fient cxx çássɩs in uno aliquo parallelo. Verum Ptolemæus admonet, se ex iis auctoribus et parapegmatibus Hemerologium suum condidisse, qui sub parallelis quinque observarunt ortus et occasus siderum; quos parallelos designat ab eo qui diem horarum exhibet præcise xiv, ad eum qui horarum diem maximum dat xv. Quare paralleli isti sunt: primus qui per inferiorem transit Ægyptum, et a Ptolemæo lib. 1 Mɛrál. σvrtáε., cap. 6, nonus ordine percensetur. Secundus est decimus, qui mediam Phoenicem permeat, ubi dies est horarum 14 1/4. Tertius est x), per Ebodum transiens; ubi dies longissima est horarum 14 1/2. Quartus est xi, per Smyrnam, diem extendens ad horas 14 3/4. Quintus est parallelus xin per Hellespontum, horarum 15. Primum parallelum attribuit popularibus suis Ægyptiis; tertiam Dositheo et Philippo; quintum Democrito, Casari et Hipparcho. Secundum nominatim excipit nemini. Quartus item diserte nullis ascribitur; sed quidquid est ab hora 14 1/2 ad 15, Calippo, Eudoxo, Metoni, Euctemoni, Metrodoro et Cononi tribuit, Cæterum si in singulis parallelis stellæ triginta quatuor suas gά; explicent, fient, ductis quinque in Se Ptolemaeus notat, Canobum, et in solis tribus primis parallelis orientes et occidentes conspici: quare demendæ sunt pásztę sedecim, quas in duobus reliquis parallelis facerent. Ad hæc postrema Fluminis in quinto parallelo non cernitur. İdeo quatuor pássɩg eximendæ, hoc est in totum viginti. Unde nonnisi 480 pásɛi; hoc in libro continentur. Ita scholion. Unum est, quod in Hemerologio isto nulla conjectura potuimus assequi, nimirum quid sibi velint undeque putandæ sint horæ ille, quas singulis propemodum diebus adnotat. Sunt autem fere xiv, vel xı 1/2; xiv et xv, tam in ortu quam in occasu siderum. De quo libenter doceri me cupiam. PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERKANTIUM, ET SIGNIFICATIONIBUS. Dionysio Petavio interprete. Mensis Thoth, sive September. 1. Hora xiv, quæ est in cauda Leonis, oritur Hipparcho; etesiæ desinunt. Eudoxo pluvie, tonitrun. 2. Hora xiv, quæ est in cauda Leonis, et Spica occultatur. Hipparcho significat. 3. Quæ est in cauda Leonis oritur hora xi. Capella vespertina oritur Ægyptiis; elesiæ desinunt. Eudoxo ventus, pluvia, tonitrua; Hipparcho subsolanus flat. 4. Hora xv, postrema Fluvii matutina occidit, Calippo significat. Etesiæ cessant. 5. Hora x, Spica conditur; hora xv, lucida Lyric mane occidit. Metrodoro aeris intemperies. Cononi elesiæ desinunt. 6. Hora xv, lucida australis Chele absconditur Ægyptiis. Nebula et astus; pluvia, tonitru. Eudoxo ventus, tonitru, aeris intemperies. Hipparcho cœlum humidum.

AD EUSEB|I CHRONICON APPENDIX. 7. Metrodoro aeris intemperies et inconstantia. Eudoso pluvia, tonitrua, ventus mutabilis. 8. Ægyptiis pluvia, tempestas in mari, vel auster. 9. Hora xiv, lucida Cygni mane occidit. Ægyptiis zephyrus vel corus. 10. Hora lucida Persei vespertina oritur. Philippo aeris intemperies. Dositheo hiemat. 11. Ægyptiis tempestas fit. 12. Hora xv, splendida australis Chelæ absconditur. 13. Dositheo aeris intemperies. 14. Hora xiv, quem vocant Canobum, oritur. Cæsari boreæ spirare desinunt. 15. Eudoxo australes ... Calippo et Canobus oritur. 17. Hora xiv, splendida Cygni matutino occidit et splendida australis Chela conditur; ultima Fluvii matutino occidit Metrodoro. Significat Democrito. 18. Hora xv, quæ ad genu Sagittarii est occultatur; Ægyptiis significat autum.ui initium. Dositheo humidum coelum. 19. Hora xv, lucida australis Piscis vespertina oritur. Hipparcho pluvia. 20. Imber in mari Metrodoro. 21. Splendida australis Chelæ conditur: et quæ in succedente humero Aurigæ vespertina oritur. Ægyptiis zephyrus aut africus. 22. Hora qui vocatur Antares, occultatur. Ægyptiis zephyrus vel corus. Eudoxo humidum colum, et rorulentus imber. 43 23. Hora Capella vespertina oritur. Hora xv, Arcturus matutino oritur. Ægyptiis roscidum coelum, et ventus Galippo, Metrodoro pluvia. 24. Hora xıv, communis Equo et Andromedæ vespertina occidit. 25. Hora suit, splendida australis Chelæ conditur. Hora xv, splendida Cycni matutino occidit. Ægyptiis zephyrus vel auster, et interdiu imber. 26. Hora xv, Arcturus matutinus oritur. Eudoxo pluvia, Hipparcho ſavonius vel auster. 27. Hora xiv, communis Equo et Andromeda mane occidit; ultima Fluvii matutina occidit. 28. Aquinoctium autumnale, et Ægyptiis atque Eudoxo significationem habet. 29. Hora xiv, Antares occultatur. Arcturus maTulino oritur; Euclemoni significat. Democrito pluvia. 30. Communis Equi et Andromedæ matutina occidit. Euclemoni, Philippo et Cononi significat. Paophi, sive October. 1. Agyplus zephyrus, vel auster. Hipparcho si gnificat. 2. Hora xv, splendida borealis Chelæ conditur. Eudoxo et Euctemoni significat. Hipparcho auster vel zephyrus. 3. Arcturus matutino oritur. Hora xv 1/2 splendida Cycni matutino occidit.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. S" PATROL. GR. 4. Splendida borealis Cheli occultatur; hiemat Euclemoni; et Philippo pluvia. 5. Hora xv communis Equi et Andromedæ mane occidit. Eudoxo pluvia. Euclemoni significat. Metrodoro pluvia. 6. Hora siu Arcturus matutinus oritur; et postrema Fluvii mane occidit: lucida borealis Chele absconditur. Antares occultatur; splendida borealis Coronæ matutino oritur. Ægyptiis et Cæsari imber. 7. Spica oritur; et lucida borealis Chelæ conditur. Quæ in succedente humero Aurigæ vespere oritur. 8. Spica oriens Democrito tempestatem excitat. Sementis tempus. 9. Spica oritur. Ægyptiis aquilo flat. 10. Lucida borealis Corona matutino oritur. Hipparcho auster. 11. Hora xv quæ secundum genu est mane absconditur. 12. Antares absconditur. Ægyptiis zephyrus vel africus. Eudoxo significat. Hipparcho subsolanus. 17. Hora xv Antares absconditur. Ægyptiis aquilo et africus. 18. Arcturus vespertinus occidit. Eudoxo ventorum transitus et tonitrua. 21. Capra vespere oritur. Lucida borealis Corouæ mane oritur. Ægyptiis zephyrus, vel auster per diem pluvia. Dositheo significat. 22. Hora xiv 1/2 Capra vespere oritur. 23. Splendida borealis Coronæ mane oritur. Ægyptiis zephyrus vel auster per diem pluvia. Doe sitheo significat. 24. Hora xiv Canobus matutinus occidit. 25. Ægyptiis venti inconstantes. 26. Hora xiv Arcturus vespertinus occidit. Eusloso significat. 27. Hora splendida borealis Coronæ mane oritur. Hora quæ ad genu est Sagittarii absconditur. Ægyptiis et Calippo significat. ... Metrodoro significat. Euctemoni et Calippo aeris permistio, et in mari liemat. 30. Hora 1/2 quæ in succedente bumer Heniochi vespere oritur. Ægyptiis tempestates horride. Mensis November, Athyr. 1. Hora sui lucida australis Chelæ oritur. 2. Hora xiv lucida australis Chelæ oritur. 44 Ægyptiis significat. Dositheo hibernat. Deno crito frigora vel pruina. Hipparcho pluvius aer. 3. Hora 1/2 splendida borealis Chelæ oritur. Hora xv lucida Lyræ Euclemoni; Philippo ventus intermedius flat,

4. Hora xiv lucida borealis Chela oritur et Arcturus matutinus occidit. Ægyptiis auster vel africus. Calippo, Euctemoni venti vehementiores. Cæsari aut Metrodoro ventus procellosus. 5. Hora lucida borealis Chelæ oritur; quæ ad genu est Sagittarii occultatur. Cononi et Eudoxo intemperies ventorum. 6. Intemperies aeris; aquilo, vel auster frigidus. 7. Hora x17 lucida. Sueularum vespertina oritur. “Ægyptiis auster vehemens. Metoni zephyrus, intemperies aeris et pluvia. 8. Hora xı lucida Sucularum vespere oritur. Calippo pluvia significat. 9. Hora xv communis Fluvio et pedi Orionis oritur. Egyptiis pluvia. 10. Hora xiv Canobus natulinus occidit. Αgy `ptiis auster aut favonius Dositheo hiemat. 11. Hora xv lucida Lyræ mane oritur. Meloni pluvia, procella. Hipparcho caurus. 12. Hora xv Arcturus vespertinus occidit, communis Fluvio et Orionis pedi matutina occidit. 13. Hora xut quæ ad genu est Sagittarii occulta 'tar. Ægyptiis auster, vel eurus per diem stillat imbrem. Mietrodoro hiems, procell:e. 14. Hora xi communis fluvio et Orionis pedi mane occidit. Philippo et Euctemoni pluvia, hiemat. 15. Hora xi lucida Persei occidit; lucida qucque borealis Coronae vespertina occidit. Εt lucida Sucularum mane occidit. Ægyptiis et Mlipparcho hiemis initium. Cononi significat. 16. Mora xvi lucida Su&ularum matutino occidit. libernat. 17. Hiemis. initium, et significat Eudoxo. 18. Quæ in capite est præcedentis Geminorun vespertina oritur. Eudoxo hiemis initium, et significat. Democrito tempestas terra marique. 19. Hora xiv lucida Lyra matutino oritur.Ægyrais auster, vel eurus. Caesari hiemat. 20. Hora xii communis Fluvii et pedis Orignis mane occidit; lucida Persei matutina occidit quæ in præcedente Orionis humero est, occidit; media baltei Orionis occidit matutino. Cæsari lie mat. 21. Hora xv quæ in præcedenti humero est Orionis mane occidit: ejusdem baltei media matuLina occidit. Ægyptiis boreas tola die ac nocte. Eudoxo pluvia. 22. Ilora xiv quæ in præcedente humero Oriohis est matutino occidit. 25. Hora x Cauobus mane occidit. Lucida borealis Coronæ vespertina occidit. Et quæ in antecedente humero Orionis; quæ in capite præcedentis Geminorum est, vespere oritur. Eudoxo hibernus caeli status.

PTOLEM.ÆÌ DE APPARENTIIS INÈRRANTIUM. 24. Hora x quæ in anteriori dextro brachio Centauri est oritur. Media zonæ Orionis mane occidit. Cononi mane occidit. Ægyptiis hiberna cœli constitutio. Eudoxo boreas frigidus. 25. Quæ in præcedente Orionis humero est, mane occidit. Antares oritur. Lucida Persei mane occidit Euclemoni. Dositheo hiemal, cum pluvia. 26. Hora xit 1/2 que in præcedente humero Orianis est vespere oritur. Lucida Lyræ mane oritur. Antares oritur. Eudoxo vehementer significat. 27. Antares oritur. Canis oritur mane. Lucida Cygni mane oritur; quæ in succedente humero est Orionis mane occidit. Ægyptiis et Hipparcho creber auster. Eudoxo et Cononi hiemat. 28. Quæ in antecedente Orionis lumero est vespere oritur: quæ in capite est antecedentis Geminorum vespere oritur. Hora xv 1/2 media zon Orionis mane occidit. Antares oritur. Ægyptiis stillatim pluit. 29. Hora xult 1/2 media zona Orionis mane occidit. Hora av Antares oritur. 30. Media zonæ Orionis mane occidit hora xiv; quæ in antecedente humero Orionis est vespere oritur. Hora xv 1/2 et quæ in capite subsequentis Geminorum est, vespere oritur. 45 Mensis Chaac, qui est December. 1. Hora xiv Canis [matutinus] occidit. Hora xv lueida Persei matutina occidit. Ægyptiis auster, et pluvia. Eudoxo aeris intemperies. Dositheo significat. Democrito crelum turbulentum, ut et mare sapius. 2. Hora xii qum est in succedente Orionis hu mero vespertina oritur. Hora xin 1/2 communis Fluvio et ‘Orionis pedi oritur vespere. Hora xiv quæ in capite præcedentis est Geminorum vespere oritur. Hora xu 1/2 que est in succedente Orionis humero matutino occidit. Mora xiv lucida borealis Coronæ vespere occidit. 3. Hora xv quæ est in præcedente humero Geminorum mane occidit. 4. Hora xiv fucida Lyræ mane oritur, et quæ in succedente inest Orionis humero vespere oritur. Media zona Orionis vespere oritur. Quæ est in capite succedentis Geminorum vespertina oritur. Ægyptis zephyrus vel auster tota die. Conomi bienat. 5. Capra mane occidit: quæ est in capite præcedentis Geminorum vespere oritur. Canis matutinus occidit: quæ est in capite præcedentis Geminorum vespere oritur. Casari, Euctemoni, Calippo hiemat. 6. Hora xiv 1/2 quæ est in anteriori musculo Centauri oritur: quæ est in succedente Orionis humero oritur. Metrodoro hiberna eœli temperies. Euctemoni, Calippo ventorum inconstantia. 7. Hora xiv 1/2 communis Fluvii et pedis Orionis

vespere oritur. Que est in capite præcedentis Ge minorum vespere oritur. Media baltei Orionis oritur. Ægyptiis stillat imber et hiemat, 8. Hora xiv 1/2 quæ est in succedente Orionis humero vespere oritur. Ægyptiis stillat pluvia. Eudoxo hiemat. 9. Hora xit 1/2 Canis matutinus occidit. Capella matutina occidit. Postrema Fluvii vespere oritur. Egyptiis, et Dositheo, ac Democrito significat. 10. Hora xv 1/2 lucida borealis Goronæ vespere oecidit. Melia baltei Orionis vespere oritur. Ægypliis africus vel auster. Eudoxo hibernus aer. 11. Hora xv quæ in capite est succedentis Gcminorum vespertina occidit. Hipparcho vebemens aquilo. Eudoxo pluvia. 12. Hora xiv communis Fluvii et pedis Orionis oritur vespere. 13. Hora xiv quæ est in succedente humero Aurigæ mane occidit. Media zonæ Orionis vespere oritur. Casari hibernus aer, pluvia. 14. Hora siv Capella oritur mane. Metrodoro hibernus coeli status. Democrito tonitrua, fulgura, aria, ventus. 15. Ægyptiis caurus frigidus vel auster, et pluvia. Calippo auster, et significat hibernus aer. 16. Hora xiv 1/2 lucida Cygni mane oritur. Communis Fluvii et pedis Orionis vespere oritur. Agypţiis hiemat. 17. Hipparcho auster et largus imber. 18. Hora quæ in succedente humero est Auriga mane occidit. Ægyptiis pluvia cum ventis; Lieins. 19. Hora xv Capella mane occidit. Lucida borealis Corona vespere occidit. Ægyptiis boreas frigidus vel auster; pluvia. 20. Hora xv Procyon matutinus occidit. Caesari hiemat. 21. Hora xv communis Fluvii et pedis Orionis vespere oritur. 22. Hora xv Procyon matutinus occidit. Hipparcho auster. 23. Hora xiv quæ est in succedente humero Aurigæ mane occidit; quæ est sub anteriori dextro musculo Centauri oritur. Lucida Aquilæ mane oritur Ægyptiis. Dositheo africus, vel auster. 24. Hora xiv Procyon matutinus occidit; postrema Fluvii vespertina oritur. Eudoxo hiemat. 23. Hora zut Procyon vespertinus oritur, et Procyon matutinus occidit. Lucida Aquilæ mane oritur. Ægyptiis significat. 26. Hibernum solstitium. Hora suit Procyon matutinus occidit. Canis vespertinus oritur. Capella mane occidit.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM.. 27. llora xit lucida Aquilæ occultatur. Procyon vespertinus oritur. 28. Quæ est in succedente Aurigæ humero matutina 46 occidit. Splendida Piscis australis occultatur. Ægyptiis hiemat. Metoni significat. Imber. 29. Procyon vespertinus oritur. Ægyptiis et Metoni significat. Intemperies. 30. Hora splendida Aquilæ vespertina occidit. Ægyptiis africus, et aeris intemperies. Januarius, vel Tybi. 1. Hora Canis vespertinus oritur. Procyon vespertinus oritur. Democrito tempestas significat. 2. Quæ est in capite præcedentis Geminorum matutino occidit. Dositheo hiemat. 3. Lucida Aquilæ oritur. Procyon vespertinus oritur. Philemoni significat. 4. Hora zu lucida Cygni matutino oritur. Que est in capite succedentis Geminorum matutino occidit. Lucida Aquilæ vespere occidit. Lucida australis Piscis occultatur. Ægyptiis tempestas fit in mari. Euctemoni tempestas sub tempus statutum oritur. 5. Hora xiv quæ in capite est præcedentis Geminorum matutina oritur. 6. Hora xit quæ ad genu Sagittarii est oritur. Canis vespertinus occidit. 7. Hora xv lucida Aquilæ vespere occidit. Significationem habet Dositheo. 8. Hora xiv quæ in capite est antecedentis Geminorum mane occidit, lucida notii Piscis occultatur. Ægyptiis densatur aer. 9. Hora xiv lucida Lyræ vespere occidit. Lucida Aquilæ vespere occidit. Ægyptiis significat. Democrito auster ut plurimum. 10. Canis vespere oritur hora x. 11. Hora xv quæ est in capite an:ecedentis Gemini mane occidit. 12. Hora siv quæ est in genu Sagittarii oritur. Ilipparcho el Eudoxo hiemat. 13. Hora xiv splendida Piscis australis absconditur. Hora xv postrema Fluvii vespere oritur. Ægyptiis auster vel zephyrus; tempestas accidit terra marique. 14. Hora xv quæ est in capite succedentis Geminorum occidit. Lucida Aquarii mane occidit. Canis vespertinus oritur. Ægyptiis vehemens auster cum pluvia. 15. Auster ingens, et significat in mari tonitru, et stillans pluvia. 16. Hora xv lucida Aquarii mane occidit. Que in capite præcedentis est Geminorum nrane occidit. Eudoxo auster significat; ventorum inconstantia. 17. Hora lucida notii Piscis absconditur. 18. Hora lucida Lyræ vespere occidit. Quæ in genu Sagittarii est vespere occidit.

19. Lucida Aquarii mane occidit. Hipparcho auster, vel boreas tempestatem facit. 20. Ægyptiis hibernus aer. 21. Lucida Aquarii mane occidit. Hora xv quæ in corde Leonis est vespere oritur. Hipparcho subsolanus flat. 22. Quæ in corde Leonis est vespere oritur. Cæsari vehemens ventus. 23. Hora xii lucida Aquari... Metrodoro inconstans pluvia. 24. Hora xiv lucida Aquarit vespere oritur. Egy pliis significat. 25. Hora xiv lucida Lyræ vespere occidit. Ægypliis significat. 26. Lucida Aquarii vespere oritur. Ægyptiis hiems media. 27. Ægyptiis eurus vel auster significat. 28. Lucida Aquarii vespere oritur. Ægyptiis pluvia. 29. Democrito tempestas. 30. Ilipparcho subsolanus. Februarius, Mechir. 1. Quæ ad genu est Sagittarii oritur. Eudoxo pluvia. 2. Ægyptiis tempestas magna. 3. Africus vel auster tempestuosus. 4. Hora xiv 1/2 splendida Cygni vespertino occidit. 5. Hora xv splendida Lyra vespere occidit. Hipparche auster vel canrus. 47 6. Hora x 1/2 quæ in corde Leonis est matulino occidit. 7. Hora xu 1/2 Canobus vespertinus oritur. 8. Hora xv 1/2 quæ est in cauda Leonis vespere oritur. 9. Hora xv quæ ad genu Sagittarii est oritur. Eudoxo pluvia. Cor Leonis mane occidit. llora xv [xi] quæ est in cauda Leonis vespere oritur. Ægyptiis zephyrus vel auster, interjecta grandine. 10. Hora cor Leonis mane occidit. Eudoxo serenitas, interdum et favonius. 11. llora xiv quæ in cauda Leonis est vespere oritur. Hora xv cor Leonis mane occidit. Ægyptiis tempestuosum cœlum, et ventorum pluviosa intemveries. Dositheo serenitas et favonius. 12. Hora xiv splendida Cygai vespertina occidit. 15. Hora xv postrema Fluvii absconditur. Splendida Persei oritur matutino. Splendida Lyre ve spertina occidit. Ægyptiis ventosus cœli status. Cæ, sari pluvia. Democrito favonius flare incipit. 14. Hora xíɩ quæ est in cauda Leonis vespere oritur. Ægyptiis, Eudoxo initium veris. Interdum hiemat.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. Egyptiis et Eudoxo. pluvia. liipparcho, f. lippo, Democrito favonius spiral. 16. Casari et Metrodoro veris initium. Favonius flare incipit. 17. Ægyptiis, Eudoxo favonius. Calippo, Metrodoro hiemat. 18. Ægyptiis subsolanus. Hipparcho boreas. 49. Hora xiv quæ ad anteriorem dextrum musculum Centauri est mane occidit. 20. Hora xv communis Equi et Andromeda mane oritur. 21. Hora εplendida Cygui vespere occidit. Ægyptiis venti intercidentes. Ilipparcho auster spirat. Euctemoni, Philippo, Dositheo hiemat. 22. Ægyptiis ventorum inconstantia et imber. 23. Hora xiv 1/2 Canobus vespere oritur. 21. Agyptiis auster aut zephyrus cum tempestate; pluvia. 25. Ilora xiv 1/2 postrema Fluvii absconditur. Communis Equi et Andromedæ mane oritur. Hipparcho frigidus aquilo spirat. 26. Ægyptiis ventorum inconstantia. 28. Hipparcho et Euctemoni ornithiæ, id estaviar i venti spirare incipiunt frigidi. Ilirundini advenire tempus est. 29. llora xii 1/2 communis Equi et Andromedæ conditur. Et Calippo hora xv splendida Cygni vespero occidit. Ægyptiis, Philippo, et Calippo apparet hirundo, et ventis infestus est aer. Aquilones frigidi spirare incipiunt. Eudoxo pluvia, hirundo, aquilones spirant, qui ornithiæ dicuntur. 30. Ægyptiis aquilones ornithiæ inter caurum. Hipparcho aquilones frigidi. Metrodoro hirundo conspicitur. Significat Democrit. Varii dies, qui Alcyonii dicuntur. Martius, sive Phamenoti. 1. Hora communis Equi et Audromeda oritur. Hora xv Arcturus prima nocte oritur. Cæsari et Dositheo hiemata 2. Communis Equi et Andromeda occultatur. 3. Hora xv splendida Persei exoritur. 4. Hora xiv.communis Equi, et Andromedæ prima nocte accidit. 5. Hora xii communis Equi et Andromedæ oritur. Hora xy Arcturus vespere oritur. Aquilo vel auster frigidus. 6. Ultimna Fluvii celatur. Ægyptiis caurus, vel auster, aut granulo. Hipparcho aquilo frigidus. 7. Hora xv communis Equi et Andromedæ vespere occidit. Clara stella Cygni sub vesperam celatur. 8. Hora xiv Arcturus vespere oritur. Euctenioni frigidus aquilo spirat. 9. Hora xv clara borcæ Coronæ vespertina ori

tur. Communis Equi et Andromedæ vespere occi dt. Ægyptiis hiemat. Cæsari venti chelidoniæ flant ad dies decem. 10. Hora xil 1/2 communis Equi et Andromedæ oritur. 4811. Hora xn 1/2 lucida australis Piscis oritur, et quæ in anteriore dextro musculo Centauri est mane oritur. Ægyptiis turbulentum cœlum. Democrito venti ſrigidi ornithiæ ad dies quinque. 12. Hora xiv Arcturus vespere oritur. Eudoxo hirundo et milvius apparet, et significat. Metrodoro et Philippo aquilo frigidus spiral. Hipparcho veris initium. 13. Hora xını quæ in cauda Leonis.... Ægyptiis stillat imber. Metrodoro, Fuctemoui aquilo " flat. Dositheo milvius cerni incipit. Hipparcho auster veliemens. 14. Hora xv 1/2 clara boreæ Coronæ vespere oritur. Ægyptiis et Calippo spirat aquilc. 15. Arcturus vespere oritur. Ægyptiis et Calippo frigidus aquilo flat. 46. Hora xi1 1/2 Arcturus vespere oritur; ultima Fluvii celatur. Calippo spiral aquilo. 17. Hora zil1 1/2 Spica vespere oritur. Egyptiis venti ingruunt. Euctemoni et Philippo ornithiæ fare incipiunt. Milviis apparendi tempus est. 18. Hora 1/2 quæ est in cauda Leonis prima luce occidit. Egyptiis favonius, vel auster flat. Euclemoni aquilo frigidus. Hipparcho aquilo, vel caurus. 19. Ægyptiis et Euctemoni aquilo frigidus. 20. Hora xiv clara borei Piscis oritur. Hora 1/2 clara stella borea Coronæ prima nocte oritur. 21. Hora xıv clara stellæ Persei oritur. Philippo boreas flat, et milvius apparet. 22. Ægyptiis et Democrito significat. Ventus frigidus. 23. Ægyptiis frigidus ventus ad dies x. 24. Cæsari milvius apparet. Aquilo flat. 25. Hora xiv quæ est in cauda Leonis prima luce occidit. Eudoxo milvius apparet, et boreas flat. 26. Æquinoctium vernum, et clara stella boreæ Coronæ sub vesperam oritur. 27. Casari flat aquilo. Hipparcho pluvia. 28. Ægyptiis tonitru significat, et pluvia. 29. Hora xv 1/2 Capra matutino oritur. Ægyptiis, et Cononi, ac Metoni significat. Eudoxo boreas. 50. Hora sult 1/2 Spica mane occidit. Egyptiis auster flat. Calippo pluvia vel nis. Aprilis, sive Pharmuthi. 1. flora siv Spira mane occidit. Meloni pluvia. Enetemoni ac Democrito significat.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. S" S" 2. Hora xili clara boreæ Corona vespere oritur. Hora xiv Spica mane occidit. Canobus occultatur. Hora xv quæ est in cauda Leonis mane occidit. Dositheo et Calippo pluvia. 3. Hora 1/2 clara Persei prima luce oritur. 4. Hora xiv 1/2 clara notii Piscis oritur 5. Hora xv 1/2 Spica mane occidit. 6. Hora xv 1/2 lucida australis Chelæ vespere oritur. Eudoxo pluvia significat. 7. Hora_xit 1/2 lucida australis Chela vespers oritur. 8. Clara borealis Chelæ vespere oritur. Ægyptiis et Cononi significat. Eudoxo pluvia. 9. Hora xiv 1/2 clara borealis Chelæ vespertina oritur. Ægyptiis et Cononi zephyrus, vel auster, aut grando. 10. Hore 1/2 clara borealis Chelæ vespere oritur. Hipparcho auster et ventorum turbines. 11. llora lucida borea Chelæ vespere oritur. Hipparcho et Dositheo significat. 12. Hora xını 1/2 quæ in cauda Leonis est mare occidit. 13. Ægyptiis auster vel africus. Eudoxo pluvia. 14. Hora x1 1/2 splendida Persei mane oritur. Ægyptiis ventorum perturbatio. Hipparcho pluvia. 15. Ægyptiis inconstans aer et pluvia. 16. Eudoso aeris intemperies et pluvia 17. Hora xiv eommunis Fluvii et pedis Orionis oc cultatur. 18. Hora xv Capra matutino oritur; clara noti Piscis oritur. Dositheo et Cæsari pluvia. 19. Hora xv 1/2 clara stella Lyræ vespere oritur. Ægyptiis leuconotus, tonitrua, stillans imber. 20. llora 1/2 Canobus occultatur. Egyptiis ventorum intemperies. Eudoxo pluviae, grandines. trodoro grando. Euclemoni et Philippe favonius. 21. Hora xv 1/2 communis Fluvii et pedis Orionis occultatur. Lucida Sucularum absconditur. Meκβ'. 49 22. Clara Persei vespere occidit. Ægyptiis, Cononi grandines et favonius. Cæsari et Eudoxo pluviæ. 23. Ilora xv clara Sucularum absconditur. Ægyptiis venti cum imbre tenui. 24.. Hora xiv 1/2 clara Sucularun conditur; communis Fluvii et pedis Orionis absconditur. Hora xv 1/2 quæ cum zona est Orionis absconditur. 25. Ægyptiis africus vel auster. Intemperies aeris. 25. Hora 1/2 clara Persei vespere occidit. Hora 1/2 lucida Sucularum absconditur. Lu cida Cygni vespere oritur: nec non ea quæ in an◄

tecedente est Orionis humero. Auster vel septen trio frigidus. 27. Hora III1 1/2 clara Sucularum mane occidit. Hora xv quæ cum zona Orionis est absconditur. Ægyptiis et Cæsari tempestas. 28. Hora x 1/2 communis Fluvii et pedis Orionis conditur. Lucida Lyræ sub vesperam oritur. Ægyptiis africus vel auster; pluvia. 29. Hora xiv 1/2 clara australis Chelæ mane occidit. Hora xv quæ in præcedente humero Orionis est absconditur. Ægyptiis africus vel auster; pluvia. Metrodoro grando. 30. Ægyptiis et Eudoxo stillans inber. Maius, sive Pachon, 1. Hora xiv 1/2 clara stella Persei vespere oritur. Hora xv [xiv]1/2 quæ in zona est Orionis occultatur. Clara item australis Chelæ matutino occidit. Ægypliis caurus vel zephyrus; pluvia. Euctemoni grando. 2. Hora sv 1/2 Capra mane oritur. Quæ in succedente est Orionis humero celatur. Ægyptiis venti dominantur. Calippo humidus est dies. 3. Hora x communis Fluvii et pedis Orionis absconditur. Antares vespere oritur. Hora xv Canis absconditur. Ægyptiis ventus. Eudoxo pluvia. 4. Hora xiv quæ in præcedente humero est Orioviis, et quæ ad zonam ejusdem, occultantur. Antares vespere oritur. Hora xv Ægyptiis tranquillitas; auster. Caesari hiemat. 5. Hora xiii 4/2 Canobus absconditur. Hora xv 4/2 splendida Chelæ australis matutina occidit. Ægypliis significat. Philippo tranquillitas, aut auster. Stillat. 6. Hora zu 1/2 quæ ad dextrum est anteriorem musculum Centauri vespere oritur. Hora xv lucida Persei vespere occidit; quæ est in succedente humero Heniochi mane oritur; quæ est in succedente Orionis humero conditur. Egyptiis stillans imber. 7. Hora zur quæ est in subsequenti Orionis huet quæ in zona, necnon Canis absconmero, duntur. 8. Hora xiv clara stella Lyra vespere oritur item clara Cygni vespere oritur; quæ in subsequente est Orionis humero celatur. Clara in australi Chela mane occidit. Ægyptiis caurus et imber tenuis. 9. Hora xıv Capra mane oritur. Clara ɛtella Piscis australis oritur. Ægyptiis stillans imber. 10. Hora xt 1/2 lucida Chelæaustralis matutino occidit. Dositheo p'uvia. 11. Hora x!!! quæ in subsequente Orionis hunero, conditur. Ægyptiis ventis infestus aer. 12. Hora sui Capra mane oritur. Canis absconditur. Lucida Persci occidit. Ægyptiis ventosus dies. 15. Ægyptiis favonjus, aut caurus; pluvia. S"

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. 14. Hora xıv 1/2 quæ est in succedente Orionis humero celatur. Clara in boreali Chela mane occidit. Ægyptiis imber. 15. Hora sunt 1/2 Arcturus matutinus occidit. Ægyptiis pluvia. Initium æstatis. Euctemnoni ventus. 16. Hora xu Arcturus prima luce occidit; quæ est in succedente Orionis humero celatur. Dositheo significat. 17. Hora xill 1/2 Capra vespertino occidit. Splendidla Lyra vespere oritur. Mora xix 1/2 Canis abscowditur. Et quæ in dextro anteriori pede Centauri sita est vespertina oritur. Ægyptiis favouius vel callrus. Caesari pluvia. Metrodoro, Hipparcho, Eudoxo portendit. Hora xult Antares mane occidit. Hora lucida Cygni vespere oritur; quæ est in succedente Aurigæ humero mane oritur. Ægyptiis favonius vel africus significat. Cononi pluvia. 19. Hora xiv 1/2 Antares matutinus occidit. Ægypliis significat. 20. Capra vespere oritur. Antares prima luce occidit. Caesari significat; pluvia. 50 21. llora xv Antares matutinus occidit. Ca sari significat. 22. Ægyptiis subsolanus, vel auster; pluvia. 23. Hora sv quæ est in Heniochi succedente bunero celatur. Agyptiis imber et tonitru. Eudoxo astatis initium; pluvia. 24. Hora xiv 1/2 Capra vespere occidit; quæ est in sequente Heniochi humero, oritur. Clara stella Aquila... Ægyptiis et Hipparcho stillans inber; significat. 25. Hora 1/2 quæ in succedente humero Heniochi, celatur; lucida borea Chelæ matutina occidit. 26. Hora!!! Arcturus matutinus occidit. Αgyptiis caurus aut favonius. Eudoxo auster. 27. Hora sv splendida in Aquila vespere oritur. Procyon absconditur. 28. Hora xil 1/2 quæ in succedente humero est Heniochi vespere occidit. Hora xv Capra vespere occidit. 29. Hora xv quæ est in genu Sagittarii matutina Doccidit. Ægyptiis ventus ingruit, 30. Hora xiv 1/2 clara Cygni vespere oritur. Enctemoni et Hipparcho significat. Junius, Payni. 1. Hora... quæ est in succedente Heniochi hu mero oritur. Hora xv quæ est in subsequente... vespere occidit. Procyon occultatur. Clara boreæ Chelæ matutino occidit. Ægyptiis aquilo frigidus. 2. Hora six 1/2 splendida Aquila vespere oritur. Ægyptiis significat. Calippo auster. 3. Hora xı 1/2 lucida Sucularum vespere oritur. Hora xiv Procyon celatur. Ægyptiis ac Metrodoro plusia.

4. Hipparebo auster aut favonius. 5. Hora xiv 1/2 quæ ad succedentem musculum Centauri est vespere oritur. Hora xv Capra vespere occidit: quæ in succedente est Heniochi humero vespere occidit. 6. llora xiv Procyon occultatur; lucida Aquile vespere oritur: quæ ad genu Sagittarii est matutino occidit. 7. Hora 1/2 lucida Sucularum oritur. Arctu rus matutinus occidit. Ægyptiis favonius. Eudoxo humidum coelum. 8. Hora x Ægyptiis favonius spirat aut caurus. 9. Hora 1/2 quæ ad genu Sagittarii est mane occidit. Hora xv lucida Aquarii occultatur. Ægypliis caurus et stillans imber. Democrito pluvium cælum. 10. Hora x 1/2 quæ in capite antecedentis Geminorum, absconditur. Caesari tonitrua cum pluvia. 11. Hora xit 1/2 quæ in capite præcedentis Geminorum, absconditur. 12. Hora xiv 1/2 quæ ad genu Sagittarii est mane occidit; et quæ in capite est præcedentis Geminorum mane occultatur; et lucida Sucularum oritur. 13. Hora xv 1/2 quæ in capite est antecedentis Geminorum absconditur. 14. Hora xı11 1/2 quæ in genu est Sagittarii vespere oritur. Clara stella Aquarii absconditur. 15. Hora xu 1/2 lucida boreæ Corona occidit. 16. Lucida Sucularum matutino oritur. Ægyptiis per diem stillat imber. 17. Hora quæ in genu est Sagittarii oritur vespere. Arcturus mane occidit. 18. Hora xiv clara Sagittarii conditur; quæ in genu vespere oritur. 19. Hora x 1/2 quæ in præcedente Orionis bumero, vespertina oritur; ultima Fluvii oritur. Ægyptiis imber stillans. 20. Hora sv 1/2 lucida Sucularum oritur. 21. Capra mane oritur. 23. Hora xv quæ est in genu Sagittarii vespere oritur. Ægyptiis favonius vel auster. 24. Hora xıv 1/2 quæ in antecedente Orionis humero est oritur; et lucida Aquarii absconditur. Ægyptiis pluvia. 25. Hora xult 1/2 quæ in antecedente est Orionis humero oritur. 26. Hora xiv lucida boreæ Coronæ mane occidit; quæ in subsequente musculo Centauri... 51 27. Hora XIII 1/2 communis Fluvii et pedis Orionis oritur. Democrito significat. 28. Hora xv 1/2 quæ in genu Sagittarii est vespere oritur. Hipparcho favonius, vel auster flat. 29. Hora... lucida Aquarii, conditur; et quæ in præcedente Orionis humero oritur. Arcturus matutinus occidit.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. Julius, Epiphi. 1. Hora xıv media zonæ Orionis oritur. Ægyptiis favonius et æstus. 2. Hora zv 1/2 clara Persei stella vespere oritur. 3. Ægyptiis favonius spirat 4. Dositheo significat, Democrito favonius, et pluvia natulina. Tum aquilones ad dies vit. 5. Hora 1/2 communis Fluvii ac pedis Orionis oritur; quæ in antecedente humero est Orionis oritur. Eudoxo significationem habet. 6. Hora x 1/2 quæ in capite est praecedentis Geminorum nec non media cinguli Orionis oritur; ultima Fluvii oritur. Ægyptiis venti et aeris intemperies. 7. Hora xiv clara boreæ Coronæ matutino occidit; quæ in capite antecedentis est Geminorum oritur; communis Equi et Andromedæ vespere oritur. 8, 9. Hora xiv quæ est in capite præcedentis Geminorum oritur. Ægyptiis ac Cæsari auster cum aestu. 10. Hora 1/2 quæ in subsequente Orionis humero est oritur. Cor Leonis occultatur. Ægyptiis caurus et pluvia. 11. Hora xiv 1/2 media zona Orionis oritur. Hora xv quæ in præcedente humero Orionis est oritur. Ægyptiis favonius et caurus cum tonitruis. Metrodoro et Calippo auster. 12. Hora xvi cor Leonis occultatur. Ægyptiis significat. Hipparcho prodromus Canis. 13. Hora zv quæ in capite subsequentis Geminorum, oritur. Metoni pluviæ. 14. Hora xıv quæ in succedente Orionis bumero est oritur. Ægyptiis caurus. Euctemoni et Philippo pluvia. 15. Hora xv cor Leonis absconditur. Ægyptiis intemperies. 46. Hora xiv communis Equi et Andromeda vespere oritur; media zonæ Orionis oritur 17. Hora xv cor Leonis absconditur; lucida boreæ Coronæ mane occidit; communis Fluvii et pedis Orionis oritur. Ægyptiis prodromi. Metrodoro zephyrus. 18. Hora xiv Procyon oritur. Hipparcho ventorum intemperies. 19. Ægyptiis æstus. Cæsari ventus vehementior fat. Hipparcho aquilones incipiunt. 20. Hora zil 1/2 cor Leonis absconditur. 21. Hora xut 1/2 Canis et Antecanis oriuntur; ultima Fluvii oritur. Ægyptiis ventus et pluvia. 22. Hora xv lucida Persei vespere oritur. Media zonæ Orionis oritur. Ægyptiis et Dositheo auster cum æstu. 23. Hora siv Procyon oritur; communis Equi

et pedis Orionis oritur. Hipparcho elesiæ flare in cipiunt. 24. Ægyptiis favonius vel caurus, et astus. 25. Hora xiv communis Equi et Andromede vespere oritur. Hora xv Procyon oritur. Ægyptiis caurus vel favonius. 26. Hora zil1 1/2 clara stella in Aquila prima luce occidit. Metrodoro et Euctemoni etsiæ incipiunt. 27. Hora xiv Canis oritur; lucida borealis Corouæ, et Procyon oritur. Ægyptiis per hunc dien favonius et æstus. Euctemoni aeris intemperies. 28. Hora xiv quæ ad dextrum musculum Centauri sita est absconditur. Ægyptiis incipiunt etesiæ. Euctemoni tempestas fit in mari. 29. Eudoxo etesiæ flant. Augusius, Mesori. 1. Egyptiis favonius, vel auster. 2. Clara stella Aquila matutina occidit. Hora x clara Piscis australis nane occidit. Metrodoro, ∙Cononi et Hipparcho auster. 52 3. Euctemoni et Eudoxo spirat auster. 4. Hora xiv lucida Lyræ matutina occidit. Communis Equi et Andromeda vespere oritur. Canis oritur. 5. Ægyptiis æstus. Eudoxo initium autumni. 6. Ilora xiv clara stella Aquilæ matutino occidit. Item clara Piscis australis natutina occidit. Ægyptiis caurus vel zephyrus cum æstu. 7. Casari flat auster. 8. Hipparcho fit aestus. 9. Hora 1/2 clara notii Piscis oritur. Canis 10. Hora xv 1/2 clara stella Aquilæ matutina occidit. Capra vespere oritur. Cæsari significat. Euduro auster. 11. Hora xıv clara Persei vespertina oritur. Ultìma Fluvii oritur. Eudoxo ingens æstus. 12. Hora XIII clara Piscis australis mane occidit. Egyptiis aeris fervor. Dositheo æstus; post elesiæ. 15. Hora xilt 1/2 communis Equi et Andromed vespertina oritur. Hora 1/2 lucida Lyra mane ucidit. 14. Canis oritur. 15. Ægyptiis caurus, ardor ingens et aslus. 16. Ægyptiis caurus vel auster nebulosus. 17. Ægyptiis fervidus aer et æsluosus. 18. Hora xiii cor Leonis oritur. Agyptiis tonitrua. Eudoxo ventus maximus. Hipparchio ventorum perturbatio. 19. Initium autumni; clara Piscis australis vespere oritur; item cur Leonis. Ægyptiis aestus. 20. Cor Leonis oritur. Caesari significat. 21. Cæsari æstus significat.

PTOLEMÆI DE APPARENTIIS INERRANTIUM. S" 22. Hora x 1/2 quæ in cauda Leonis es! absconditur; lucida Aquarii oritur. 23. Hora x!!! 1/2 quæ ad dextrum anteriorem musculum Centauri, conditur; quæ in cauda Levnis est occultatur. Cæsari aeris affectio. 24. Hora xıv 1/2 clara stella Aquarii oritur. Eudoxo significat. 25. Hora xv 1/2 quæ in cauda Leonis est occultatur. 26. Hora ×111 1/2 lucida Piscis australis vespere oritur. Ægyptiis auster, vel favonius. Democrito significat pluviis et ventis. 27. Hora xiv lucida Aquarii oritur. Egyptiis restus et nebula. 29. Hora ztv 1/2 lucida Persei vespere oritur. Lucida Aquarii oritur. Ægyptiis et Cæsari significat. Aeris intemperies Eudoxo; tonitrua matutino tempore. 30. Hora xv 1/2 quæ in succedente humero est Heniochi vespere oritur. Ægyptiis favonius et caurus. Epagomena. 1. Hora zv 1/2 quæ in Lyra, mane occidit; lucida Hydri oritur. Eudoxo et Metrodoro significat. 2. Hora 1/2 Cauobus oritur; lucida Piscis australis vespertina oritur. Ægyptiis æstus. Eudoxo, Cæsari significat.Hipparcho auster et etesiæ cessant. 3. Hora xit 1/2 Spica celatur. flora xv 1/2 quæ in capite est Leonis oritur. Hipparcho ventorum turDines. 4. Hora Calippo significat. quæ in cauda Leonis est oritur. 5. Hora xv 1/2 lucida Cygni mane occidit. Ægypliis favonius, caurus. Quæ sequuntur utiliter ab alio quam Hemerologii scriptore notata sunt. Hoc igitur exponendi ordine, ut in prompiu essent, suis quæque locis reddita sint. Nec absurdum videtur summam colligere tum stellarum inerrantium quæ percensitæ sunt; tum apparentiarum quæ cum iisdem memorata, ut si quid librariorum culpa præternissum sit, possit agnosci: ad hac auctorum etiam nomina, qui illas temporum nolationes observarunt: tum quibus in locis explorarunt singula; ut ad eas observationes, quæ eidem parallelo congruunt, accommodare similes melius aptiusque possimus. Sunt igitur stellæ primæ magnitudinis xv. Capella; lucida Lyræ; Arcturns; quæ in cauda Leonis est; lucida Sucularum; Procyon; quæ in succedente est Orionis humero; Spica; communis Fluvii et pedis Orionis; Canis; lucida notii Piscis; "f. " j. Mendosa ista sunt. Deest,

AD EUSEBI CARONICON APPENDIX. extrema Fluvi; Canobus; quæ sub præcedente musculo Centauri. Secundæ magnitudinis xv. Lucida Perse; quæ in succedente humero est Aurigæ; lucida borealis Coronæ; quæ in capite est præcedentis Gemini; communis Equi et Andromedæ; lucida Aquilæ; quæ in præcedente humero est Orionis; lucida Hydri; lucida borealis Chelæ; media baltei Orionis; lucida australis Che!æ; Antares; quæ est ad genu Sagittarii. Cum harum quælibet in unoquoque parallelorum, in quibus oriuntur et occidunt, quatuor quotannis apparentias obeat; accidit tamen, ut Canobi stella, necnon quæ sub præcedente est Centauri musculo, in solis tribus ex quinque propositis parallelis, ortus occasusque faciat: at quæ ultima est Fluvii lucida quatuor duntaxat in primis tribus, cæteræ xxvii stellæ in quinque parallelis faciant. Ita colliguntur in totum apparentiæ 580. Quarum significationes descripsit, ac mandavit huic libello, secundum Ægyptios, et Dositheum, Philippum, Calippum, Euclemonem, Melonem, Cononem, Metrodorum, Eudoxum, Casarem, Democritum, Hipparchum. Ex quibus Ægyptii hic apud nos observarunt: Dositheus Coloniæ; Philippus in Peloponneso et Locride; Calippus in Hellesponto; Meton Athenis et per Cycladas, in Macedonia et Thracia; Conon et Metrodorus in Italia; Eudoxus in Asia, Sicilia, et Italia; Hipparchus in Bithynia; Metrodorus in Macedonia et Thracia. Ideo potissimumi accommodare oportet Ægyptiorum significations ad eos tractus, qui huic parallelo congruunt: hoc est ubi longissimus dies est horarum æquinoctialium xiv; Dosithei vero et Philippi ad eas regiones, quarum dies maximus est horarum xiv 1/2; illas vero Democriti, Casaris, Hipparchi, ad ea loca, ubi maximus dies est horarum æquinoctialium xv; Calippi autem, Eudoxi, Metonis, Euclemonis, Metrodori, Cononis, communiter iis regionibus, quarum dies longissimus inter horas æquinoctiales 1/2 et xv continetur. ** f. et

Ptolemy: Meanings of the Fixed StarsPtolemaei Inerrantium Stellarum Significationes

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 19:749Περὶ ἄξονος καὶ πόλων Τοῦ δὲ κόσμου σφαιροειδοῦς ὑπάρχοντος ἄξων καλεῖται ἡ διάμετρος τοῦ κόσμου, περὶ ἣν στρέφεται ὁ κόσμος. Τὰ δὲ πέρατα τοῦ ἄξονος πόλοι λέγονται τοῦ κόσμου. Τῶν δὲ πόλων ὁ μὲν λέγεται βόρειος, ὁ δὲ νότιος, βόρειος μὲν ὁ διὰ παντὸς φαινόμενος ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν οἴκησιν, νότιος δὲ ὁ διὰ παντὸς ἀόρατος ὡς πρὸς τὸν ἡμέτερον ὁρίζοντα. Εἰσὶ μέντοι τόποι τινὲς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου συμβαίνει τὸν μὲν παρ’ ἡμῖν πόλον τὸν ἀεὶ φανερὸν ἐκείνοις ἀόρατον εἶναι, τὸν δὲ παρ’ ἡμῖν ἀόρατον ἐκείνοις φανερὸν εἶναι. Καὶ πάλιν ἔστι τις τόπος ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου οἱ δύο πόλοι ὁμοίως ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος κεῖνται.

Per Nicolaum Leonicum e Græco translatæ. vi. Sol elevari incipit, yongiusculi fiunt dies, Aquila et Coron occidunt, tempestatem que efficiunt. iv. iv. Sol magis ascendit, Cancri medium occidit, ventique ponunt. iii. iii. Reliquum Cancri occidit, et varius aeris fit Datus. Hiems dimidiata, Aquilones continui, Del phinus cum Cane oritur matutino. NON. Fidicula exoritur, Aquila occidit, Delphinus totus emergit, ventorumque fit concursus. vili. Aquila vesperi occidit, flat Auster. Septentriones et Aquilo vehementer flantes vii. vi. concurrunt. Martis domicilium, Auster et Favonius si mul flant, Capricornus emergere incipit, pluvia simul et caligo vespertino. iv. iii. Austrum clarum in pectore Leonis occidere incipit, Fidicula vesperi occidit, flat Aqui lo, et interdum pluit. Ventorum concursus cum nivibus. Delphinus occidere incipit. Fidicula circa primam facem parte sui oc cidere incipit, vehemens flat Aquilo cum imbre. Imbres cum nivibus permisti cadunt Obscurum astrum apparet, Auster et Vul turnus flant. Fidicula occidere incipit. Aer crassus est, Favonius flare incipit. Medium Leonis cum Fidicula occidit, Se ptentriones et Aquilo flant. Delphinus occidit, Auster vesperi violentior fit, et pluit. NON. Zona Orionis emergit, turbidus est aer Fa vonii flatu. Fidicula occidit, et Favonius ab occasu flat. Veris initium, Favonius spirat. Favonius et Aquilo spirant. Auster flat cum pluvia. iv. Pluvius flat Auster violentior. iii. Septentrio multo imbre et aspera tempe state flat. viii. vii. Auster spirat. vi. Astrum obscurum, prima Mali pars occidit, noctu etiam pluit. Obscurum astrum, emergit Aquarius. iv. xix. Astrum obscurum, varia Aquilonis et Se ptentrionis inconstantia; Leo occultari incipit; pluviæ fiunt. xviii. Septentrio et Aquilo vehementes ſlant. xvii. Sol in Aquario, Vulturnus cum pluvia. xvi. Fidicula occidere incipit matutino, ventorum concursus funt. Septentrio cum Favonio flat, interdum etiam pluit. iii. xvi. Subsolanus spirat, et Arcturus oritur. Ventorum concursus et pugna. Sagittarius vesperi occidit, tempestas aspera. Crater vesperi oritur et, commutatis ventis, superat Auster. Sol in piscibus, hiemat aer. Septentrio flat cum Austro. Sol novus. Leo et Delphinus matutino occidunt: Aquilo, Septentrio et Auster concurrunt, pluviæ que fiunt. xiv. xiii. Virgo occidit juxta Geminos. Auster flat cum Favonio et Aquilone. xiv. Conversio et hiemis medium. xii. xiii. Aquilo flat et Auster, medium Cancri occi dit, Aquarius emergere incipit. 55 Malus vesperi occidit. Favonius spirat, et Virgo occidere incipit. xi. xii. Aquarius totus emergit, Africus spirat, et x. pluit. xi. x. Fidicula cum Cancro occidit, et vesperi pluit. Aquilo flat cum pluvia. ix. ix. Hiemat dies, vehementius flant Aquilo et Vulturnus. Septentrio et Auster ſlant: Malus occultatur. Aquilo pluviosus spirat. Leo occidit. Aqui lones Chelidonii appellati incipiunt, et per quatriduum flant. Hirundines apparent. Arcturus circa primam vigiliam occidere în cipit, Favonius spirat, exsistit. noxque nubila viii. Tempestas turbidior, iidem ſlant venti. viii. Halcyonii appellati dies. vii. Hiemat dies, iidem ſlant venti, Fidicula oc cidere incipit. vii. Corus et Aquilo simul flant. vi. Aquarius oriri incipit, et pluit.

Arcturus emergit et pluit. iv. Arcturus oritur matutino. iii. Malus vesperi occidit. Favonius late spiral. Vernus est dies. Auster et Africus simul spirant. vi. Scorpius occidit: Sol diei partem unam ad dit. Aquilonis flatu nebulosum est cœlum Vergiliæ oriri et præsignificari incipiunt. Nebulosus aer per omnes terras. Vergiliæ occidunt vespertino. Vindemiator apparere incipit. Aquilo gelidus NON. Favonius spirat. Flat Africus. flat. Arcturus occidit matutino. viii. v. Aer nimbosus, et pluit. Arcturus emergit Suculæ emergunt: pluviæque ab Austro de volvuntur. elevato Sole, et flat Aquilo. vii. Auster flat, et Vergiliarum reliquum occidit. iv. Arcturus similiter emergit. vi. iii. Arcturus interdiu emergit. Favonius flare incipit matutino: Vergiliæ occidunt. Aquilo flat, nubilosum cœlum. NON. Equus occidit matutino, et flat Aquilo. Coro- iv. na matutino occultatur, aquarum de cœlo pluvies. viii. vii. vi. Marinæ aves apparere incipiunt. Aquilo et Septentriones flant. Principium Veris est. Sol Piscium dimidium obtinet. Equus oc cidit. Milvus apparere incipit, flat Auster, Piscis que in tergore matutino occultari incipit. Equus occidit matutino. Milvus a sublimi deorsum vergit. Vindemiator occidit. Ar cturus autem emergit, et gelidus flat Aquilo. Hiemis abscessio, et Aquilonis ad Septen triones commutatio. iii. Australes procellæ. Aquilo vehemens flat, vesper est pluviosus. Frigidi flant venti, et pluit. Suculæ occultantur. Aquilo flat, parvum præscpe exoritur. xviii. Obscurum astrum, et venti, et imbres. xvii. Suculæ occidunt: frigidi spirant venti: Per seus oritur. xvi. xiv. Suculæ occidunt: spirat Favonius. Sol in Tauro, Suculæ occultantur. Africus flat. xiii. xii. Suculæ penitus occidunt. Africus flat vesperi. Favonius spirat. xi. Tauri caput occidit et pluit. Vergiliæ exoriuntur Favonius spirat. iv. Desinit Piscis a tergore elevari. Septentrio vel Auster flat. ix. Fidicula circa primam facem apparet. viii. Fidicula cernitur, et pluit. iii. Argo navis emergit vesperi. Favonius et Au vii. Præsepe emergit: desinit Ver. Equus occidit, et Aquilo flat gelidus. xvii. Sol in Ariete. Favonius late sprat. Ciconia apparet, et mare transmittit. Inconstantes venti. Aquilo spirat. Svi. Auster flat. Milvus diluculo apparet. ster flant, et in Leonis cauda hiemat dies. Aquilo per totum flat diem. vi. 56 Auster flat. iv. ¡ii. Suculæ penitus occidunt, et Veris conversic Austrina dies, et pluvia. Hodi oriuntur: Auster flat matutino. Canis occultatur vesperi: aer conturbatur ab Austro, et Aquilo se simul permiscel. xiv. Aquilo serenus spirat. xiii. Equus occidit matutino. Aquilo vel Septen trio flat. xii. Aries in latus emergit. Pluit aut ningit. xi. Cancer tergore oritur. Auster flat. x. Equinoctium, pluit, interdum tonat. ix. Septentriones et Aquilo flant. Equus occidit matutino. 'viii. Pisces tergore emergunt, nix imbre mista cadit. Aries matutino emergit cum mari, turbatio aeris. vii. Equinoctium vernum, pluit, interdum et Suculæ cum Sole oriuntur. Canis occultatur, rores descendunt. vi. D) v. iv. rores cadunt. jii. Centaurus apparet totus: Favonius spirat. Scorpius sursum emergit: Aquilo flat: et Fidicula oritur matutino. Dimidium Scorpionis occidit. NON. Vergiliæ oriuntur matutino, et spirat Fav nius. Principium æstëtis: Favonius prævalet. Eodem flat modo Favonius. tonat. viii. vi. Nox et dies æquales exsistunt. vii. Scorpius occidit: vehemens flat ventus, plu vi. Fidicula oritur. Suculæ occidunt. Tauri c^ viasque cum tonitribus commiscet. put apparet. jv. Scorpius occidit. Septentrio flat pluvius. Vergiliae apparent. iii. Auster flat et pluit. iv. Vergiliæ oriuntur. Auster flat. Ventorum procellæ; et sæpe pluit, jii. Suculæ occidunt. Austrini sunt flatus. Scorpius occidit, et Fidicula oritur matutino.

Cancer exoritur: et flat Auster. xvii. Initium æstatis. xvi. Procyon, quam quidam caniculam vocant, Arcturus occidit matutino, et aeris intem peries. occidit. Sol in Geminis. xiv. Auster flat vesperi. xiii. vi. 57 Aer ab Aquilone conturbatur. (Obscuruin astrum: Auster flat, vel Favonius. Austrina dies, et conturbatio aeris. Orion exoritur, Ciconia occidit, et Favo nius spirat Medium Cancri exoritur. Etesiæ flant, et cum Austro Aquilones. NON. Corona occidit matutino: flat Auster. viii. Cepheus exoritur, et Austrina aeris pertur batio. xii. xi. Sucula oriuntur, et flat Aquilo. Arcturus occidit, aerque conturbatur. Sagittarius occidit, et flat Auster. iv. Gemini exoriuntur, et Aquila. ix. Suculæ oriri incipiunt, et pluit. iii. viii. Capella oritur matutino, et flat Aquilo. vii. Taurus occidit. Auster et Aquilo flant. vi. Auster spirat. v. Fidicula oritur matutino; et Auster flat. vii. jv. Auster vehemens flat. iii. Vergiliæ exoriuntur, imbres cum tonitribus fiunt. Tempestas aspera, hiemat aer: ingentia vesperi tonitrua commoventur. vi. iii. Orion totus emergit. Auster flat. Etesiarum prodromi flatus spirant. Imbres cum tonitribus, flat Aquilo. Orion totus oritur matutino, et prodromi in valescunt flatus. Africus flat turbulentus. Aquilo flat. Canicula exoritur. Etesiæ invalescunt. xviii. Orion exoritur, et violentus flat Aquilo, xvi. Æstatis dimidium, et dies Aquilonis flatu al gentior. Suculæ totæ emergunt: Auster flat. iv Aquilo exoritur: aeris tempestas, et flat Favonius. iii. Australes procellæ cum tonitruis. PR. Auster flat, et pluit. Favonius et interdum Auster spirant. Canis oritur matutino, et etesiæ amplius inva lescunt. Orion exoritur. Corus flat, totusque apparet Orion. Sol in Leone. Corus spirat, et Canis exoritur. Etesiæ cum aliis ventis per unum et viginti NON. Aquilo exoritur; flat auster, et pluit. viii. Aquilo flat, et pluit. xiv. vii. vi. Arcturus occidit matutino: Favonius spirat. Delphinus emergere incipit: Arcturus oc xiii. cidit. xii. Aquilo flat, et modice pluit. iv. Pluviosus aer cum tonitruis, et Australis dies. xi. x. iii. Turbulentum cœlum cum tonitruis. Cancer totus cum Leone exoritur, et Aquila occidit. flant dies. Prodromi flatus late spirant. xiv. Sol in Cancro. Orion exoritur matutino. zii. Auster et Favonius flant, pluit et tonat. xii. Ii. Auster cum Aquilone spirat. Exortus Orionis. ix. Obscuri astri exortus, et calorum intentio. viii Æstivus cardo, et momentanea aeris per PR. Favonius vel Corus flat, et tonat. Delphinus emergit: Auster flat. ix. viii. Orionis humeri elevantur, et principia viii. æstatis. xvii. Obscurum astrum. Favonius et Auster flant. Ivi. Aeris tempestas et Aquilonii flatus. Favonius cum Austro spirat. Orionis humeri apparent. Serpentarius occidit matutino. vii. Leo cum Sole exoritur et Cane. Cancer de scendit. Gemini occidere incipiunt. Canis emergit, et Austrini sunt flatus. Caligo arenosa. Aquila occidit, Leo exoritur, flat Auster. Canicularis æstus. Vehementes calores. Etesiæ valenter spirant. Lucida stella in Leonis pectore exoritur. Aquilo gelidus propter æstum. Autumnales fructus apparere incipiunt. Aqui la occidit matutino, aerque turbidus fit. Auster cum Africo simul spirant. vi. iv. iii. turbatio. vii. Africus et Favonius simul spirant. Aquila occidit matutino, flat Africus, aren vi. Brevissima nox. Orion exoritur. tes sunt æstus. Pluit vesperi. Canis apparere incipit. iv. Aquila occidit, aer Austrinus. iv. Ventorum conflictus. iii. Austrina dies. iii. Canis exoritur matutino. Zona Orionis ap Leonis medium exoritur. Arbor in hoc biduo paret apparet..Auster nimbosus vehementer flat,

viii. vii. vi. v. Leo exoritur, æstus intolerabilis, nebulosus aer Orionis exoritur medium. Obscurum astrum. Septentrio lenis spirat, æstus mediocris. iv. Lunaris defectus in hanc diem incurrere so let. Auster et Aquilo spirant, et calores sunt ingentes. iii. Fidicula occidit matutino. Autumnus in choat. Ventorum concursus fit. Ventorum conflictus et pugna. Delphinus cum Lepore occidit. xix. Estuosi et squalentes calores. xviii. Obscurum astrum, et Favonius cum austro spirat. xvii. Delphinus occidit matutino. xvi. Autumni initium. Fidicula occidit, et flat Aquilo. xiv. Delphinus occultatur, mediocris æstus. xiii. Fidicula occidit matutino. Sol in Virgine. Auster flat, pluit, et tonat. xii. Sol in tota Virgine. xi. Virgo exoritur. Septentrio lenis spirat, tota exoritur Virgo, aeris est serenitas. ix. Virgo exoritur. Aquilo flat. viii. Etesiæ ponunt. Aquilo frigidior flare incipit. NON. Corona occidit. Leonis medium exoritur, iv. vehemens flat Auster, et Grues apparent. iii. Fidicula contrahitur. Austrina dies æstuosa. Orionis medium occultatur, et dies ab Austro caliginosus, et æstuosus. xv. Arcturus exoritur. Arcturo exoriente imbres cadunt. Vergiliæ cum Equo exoriuntur. Hirundines non videntur: Capella exoritur, et pluit. Duodecatemorion, id est, x1 portio autumni incipit. Favonius late spirat cum Africo. Piscis exoritur, et Septentrio ponit. Sol in Libra Crater apparet: Arcturi me dium cernitur matutino. Arcturo exoriente imbres copiosi cadunt. Equinoctium autumnale, et Pisces occidunt. Argo descendit: pluviosi aeris conturbatio. Pisces occidunt: Austrinæ fiunt pluviæ aeris ventorumque conturbationes et ma ris tempestates. Lunaris defectus in hanc ineurrit diem. Cen taurus exoritur. Nebulosus aer et turbulentus exsistit. Hædi exoriuntur: et Auster vehemens flat. Virgo desistit emergere. Vergiliæ matutino et vesperi apparent: Ilædi cum Sole exo riuntur: ventorum et maris procellæ va; lidæ fiunt. Auster vebemens flat tempestates horridæ. Vergiliæ matutino cernuntur, et pluvius flat Auster. Capella emergit usque ad vespertinum Ver giliarum occasum. xvi. xiv. xiii. xii. xi. x. ix. viii. vii. vi. iv. iii. vii. Delphinus exoritur, et Auster flat. vi. Vindemiator emergit. Auster et Favonius si mul flant. Virgo apparere incipit. Vergiliæ in oriente apparere incipiunt: Au ster fat matutino. iv. Favonius lenis spirat. iv. lidem Austrini flatus: et Vergiliarum exortus. iii. Virgo exoritur, Favonius molliter flat. Andromeda exoritur. iii. viii. Andromeda exoritur, imbres cum tonitruis vii. funt, flat Vulturous: inconstantes sunt venti. vi. vi. Australis Piscis non amplius occultatur. iv. Tonat et pluit. iii. iv. Arcturus cum Vindemiatore exoritur: Ma lus occultatur. iil. tonal. viii. vii. vi. 1lem aeris status, Idem aeris status. Mercurii domicilium. Favonius spirat: et ex ventorum inconstantia imbres cadunt. Equus exoritur. NON. 58 Capella emergit Africus flat vesperi, et pluit. Arcturus apparet: flat Aquilo, et interdum Virginis medium exoritur. Favonius spirat xiv. cum Africo. xiii. xii. Tristis et nubilus dies. Sol in Scorpione, et Favonius spirat. Vergiliæ occidunt: aerisque est conturbatic. Eadem, quæ prior, significatio, sed etiam pluit. Heniochus, id est Auriga occidit, et ab Aquilone tonat. Hædi exoriuntur, et pluit. NON. Corona emergit, et conversio est æstatis. Arietis medium occidit cum Scorpione. Eadem, quæ prior, significatio. Corona cum Hædis exoritur: aer conturbatur. Hædi cum Vergiliis emergunt, et flat Africus. Libra oriri incipit, Favonius spirat. Corona exoritur matutino: venti commutan tur, asperaque in mari fit hiems. Vergiliæ exoriuntur, et flat Auster. Corona emergit: aeris commutatio, et tu multus fit. xix. Aquilo immensus flat. xviii. Autumni medium, et Auster flat. xvii. Orion emergit, et rorulentus est aer. xvi. Eadem, quæ prior, significatio.

Canis occultari incipit, et nebulosus est aer. Canis occidit matutino, et Africo flante pluit. xi. Tauri cauda occidit, et Auster flat pluvius. ix. Scorpius occidit: Aquilo flat in mari tem viii. pestas horrida. ix. Vergiliæ occidunt. vii. Tauri cornua occidunt. Initium hienis frigora incipiunt, gelidi que cadunt rores. Sol in prima Sagittarii portione. viii. Centaurus occidit matutino. vi. Eadem, quæ prior, significatio. vii. Scorpii dimidia cauda occidit.. Canis occidit: Austrina dies, et pluit. vi. Suculæ occidunt: gelidus flat Aquilo, et as pera in mari hiems. iv. Hi. Vergiliæ et Orion penitus occidunt. iv. Arcturus occultatur: et vehementes flant venti. iii. Cassiopea incipit occultari. Orion et Aquila penitus occidunt vesperi, et Fidicula exoritur. iv. iii. Vergiliæ occidunt: pruina decidit matutino Arcturus occultatur: aerisque ad frigora fit conversio. iv. iji. Venti spirant frigidi, et pluit. Fidicula exoritur matutino et Aquilo flat. PR. Auster et Favonius ſlant, fiuntque imbres. NON. Fidicula Sole exoriente apparet: Aquilo flat. viii. Arcturus occidit matutino, et nebulosus est aer. Orion occidit. Favonius spirat, et Austro flante pluit. Perturbatio aeris: flat Septentrio, et totus. Orion occidit matutino. Canis occidit: vesperi Septentrio flat. Tempestuosa cum nubibus dies. Sagittarius occidit, et Aquilo flat. NON. Per totam diem pluit, et flat Aquilo. Medium Scorpii emergit. viii. vii. Aquilo exoritur, et Africus flat. vi. Scorpius totus emergit. iv. vii. vi. Vergiliæ et Orion occultantur: Aquilo flat. Turbidus et molestus est aer. Clarum Scorpionis astrum, et hiemalis cardo. iv. Hiemis initium. iii. Vergiliæ occultantur. Media Scorpionis stella emergit. xix. Vergiliæ et Orion occidunt matutino. VÄ¡. Scorpius matutino occidit. IV. Fidicula oritur matutino: Volturnus, Au ster, et Boreas simul flant. xvi. Eadem, quæ prior, significatio. 59 Tempestuosa dies: Austerque supervenit. Sol in Sagittario: Orion cum fidicula exori tur, aerisque tempestas exsistit. Canis exoritur matutino, et Auster flat. Vehemens Aquilo flat, caliginosum tempesta tibus cœlum exsistit Obscurum astrum: Septentrio et Cæcias per flant. Aquilo flat prior; gravis et pluvius subse quitur Auster. Totus Scorpius exoritur: Auster et Aquilo flant, et pluit. Capella occidit. xviii. Auster et Aquilo perflant, et aeris perturba tio exsistit. xvii. Eadem, quæ prior, significatio. Sol in Capricorno. Obscurum astrum, et ventorum concursus xvi. et pugna. xiv. xiv. Capella exoritur. xiii. Aquilo cum Capricorno exoritur. xiii. Tauri cornu cum Sole occidit, et flat Aquilo. xii. Incipit flare Aquilo: superveniens Auster xii. Horrida tempestas. totum obtinet diem. xi. Suculæ cum Lepore occidunt matutino. xi. Aquila exoritur vesperi. Gelida cadit pluvia. Capella matutino emergit. Reliquum deficit. Ex Ovidii Fastis; Columella lib. xi, cap. 2; Plinio lib. xvш, cap. 26-30. Littera O. Ovidium significat}: C. Columellam; P. Plinium. Kal. Jan. F. iv. F. i iii. C. Cancer oceidit. O. Atticæ et finitimis regionibus Aquila vesperi oecidit. Prid. C. Cæsari Delphinus matutino exoritur, Pl. iv

Old Roman CalendarKalendarium Vetus Romanum

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ τῶν ἐν τῇ σφαίρᾳ κύκλων Τῶν δὲ ἐν τῇ σφαίρᾳ κύκλων οἱ μέν εἰσι παράλλη-λοι, οἱ δὲ λοξοί, οἱ δὲ διὰ τῶν πόλων. Παράλληλοι μὲν οἱ τοὺς αὐτοὺς πόλους ἔχοντες τῷ κόσμῳ. Εἰσὶ δὲ παράλληλοι κύκλοι ε · ἀρκτικός, θερινὸς τροπικός, ἰσημερινός, χειμερινὸς τροπικός, ἀνταρκτικός. Ἀρκτικὸς μὲν οὖν ἐστι κύκλος ὁ μέγιστος τῶν ἀεὶ θεωρουμένων κύκλων, ὁ ἐφαπτόμενος τοῦ ὁρίζοντος καθ’ ἓν σημεῖον καὶ ὅλος ὑπὲρ γῆν ἀπολαμβανόμενος, ἐν ᾧ τὰ κείμενα τῶν ἄστρων οὔτε δύσιν οὔτε ἀνατολὴν ποιεῖται, ἀλλὰ δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς περὶ τὸν πόλον στρε-φόμενα θεωρεῖται. Οὗτος δὲ ὁ κύκλος ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένῃ ὑπὸ τοῦ ἐμπροσθίου ποδὸς τῆς Μεγάλης Ἄρκτου περιγράφεται. Θερινὸς δὲ τροπικὸς κύκλος ἐστὶν ὁ βορειότατος τῶν ὑπὸ τοῦ ἡλίου γραφομένων κύκλων κατὰ τὴν τοῦ κόσμου γινομένην περιστροφήν, ἐφ’ οὗ γενόμενος ὁ ἥλιος τὴν θερινὴν τροπὴν ποιεῖται, ἐν ᾗ μεγίστη μὲν πασῶν τῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ [ἡ] ἡμέρα, ἐλαχίστη δὲ ἡ νὺξ γίνεται. Μετὰ μέντοι γε τὴν θερινὴν τροπὴν οὐκέτι πρὸς τὰς ἄρκτους παροδεύων ὁ ἥλιος θεωρεῖται, ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἕτερα μέρη τρέπεται τοῦ κόσμου, διὸ καὶ κέκληται τροπικός. Ἰσημερινὸς δέ ἐστι κύκλος ὁ μέγιστος τῶν ε παραλλή-λων κύκλων, ὁ διχοτομούμενος ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος, ὥστε ἡμικύκλιον μὲν ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεσθαι, ἡμικύκλιον δὲ ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα, ἐφ’ οὗ γενόμενος ὁ ἥλιος τὰς ἰσημε-ρίας ποιεῖται, τήν τε ἐαρινὴν καὶ τὴν φθινοπωρινήν. Χειμερινὸς δὲ τροπικὸς κύκλος ἐστὶν ὁ νοτιώτατος τῶν ὑπὸ τοῦ ἡλίου γραφομένων κύκλων κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ κόσμου γινομένην περιστροφήν, ἐφ’ οὗ γενόμενος ὁ ἥλιος τὴν χειμερινὴν τροπὴν ποιεῖται, ἐν ᾗ ἡ μεγίστη μὲν πασῶν τῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ νὺξ ἐπιτελεῖται, ἐλαχίστη δὲ ἡ ἡμέρα. Μετὰ μέντοι γε τὴν χειμερινὴν τροπὴν οὐκέτι πρὸς μεσημβρίαν παροδεύων ὁ ἥλιος θεωρεῖται, ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἕτερα μέρη τρέπεται τοῦ κόσμου, διὸ κέκληται καὶ οὗτος τροπικός. Ἀνταρκτικὸς δέ ἐστι κύκλος ἴσος καὶ παράλληλος τῷ ἀρκτικῷ καὶ ἐφαπτόμενος τοῦ ὁρίζοντος καθ’ ἓν σημεῖον καὶ ὅλος ὑπὸ γῆν ἀπολαμβανόμενος, ἐν ᾧ τὰ κείμενα τῶν ἄστρων διὰ παντὸς ἡμῖν ἐστιν ἀόρατα. Τῶν δὲ προειρημένων ε κύκλων μέγιστος μέν ἐστιν ὁ ἰσημερινός, ἑξῆς δὲ τοῖς μεγέθεσιν οἱ τροπικοί, ἐλάχιστοι δὲ ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν οἴκησιν οἱ ἀρκτικοί. Τούτους δὴ τοὺς κύκλους δεῖ νοεῖν ἀπλατεῖς, λόγῳ θεωρητούς, ἐκ τῆς τῶν ἀστέρων θέσεως καὶ τῆς τῶν διόπτρων θεωρίας καὶ τῆς ἡμετέρας ἐπινοίας διατυ-πουμένους. Μόνος γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ κύκλος ἐστὶ θεωρητὸς ὁ τοῦ γάλακτος, οἱ δὲ λοιποὶ λόγῳ εἰσὶ θεωρητοί. Πέντε δὲ παράλληλοι μόνον καταγράφονται κύκλοι εἰς τὴν σφαῖραν, οὐ διὰ τὸ μόνον τούτους ἐν τῷ κόσμῳ παραλλήλους εἶναι. Ὁ γὰρ ἥλιος καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ὡς πρὸς αἴσθησιν κύκλον παράλληλον περιστρέφεται τῷ ἰσημερινῷ κατὰ τὴν ἐπὶ τοῦ κόσμου γινομένην περιστροφήν, ὥστε μεταξὺ τῶν τροπικῶν κύκλων ρπβ κύκλους παραλλήλους γρά-φεσθαι ὑπὸ τοῦ ἡλίου· τοσαῦται γὰρ ἡμέραι εἰσὶν αἱ μεταξὺ τῶν τροπῶν. Φέρονται δὲ καὶ πάντες οἱ ἀστέρες ἐπὶ παραλλήλων κύκλων καθ’ ἑκάστην ἡμέραν. Συγκαταγράφονται δὲ οὗτοι πάντες εἰς τὴν σφαῖραν διὰ τὸ πρὸς μὲν ἄλλας πραγματείας τῶν ἐν τῇ ἀστρολογίᾳ πολλὰ συμβάλλεσθαι· οὐδὲ γὰρ καταστερισθῆναι δυνατὸν καλῶς τὴν σφαῖραν ἄνευ πάντων τῶν παραλλήλων κύκλων, οὐδὲ τὰ μεγέθη τῶν νυκτῶν καὶ τῶν ἡμερῶν ἀκριβῶς εὑρεθῆναι ἄνευ τῶν προειρημένων κύκλων· πρὸς μέντοι γε τὴν πρώτην εἰσαγωγὴν τῆς ἀστρολογίας οὐδὲν ἀποτέλεσμα προσφερόμενοι οὐ καταγράφονται ἐν τῇ σφαίρᾳ. Οἱ δὲ ε παράλληλοι κύκλοι διὰ τὸ ἀποτελέσματά τινα προσφέρεσθαι διωρισμένα εἰς τὴν πρώτην εἰσαγωγὴν τῆς ἀστρολογίας κατεγράφησαν εἰς τὴν σφαῖραν. Ὁ μὲν γὰρ ἀρκτικὸς κύκλος ἀφορίζει τὰ ἀεὶ θεωρούμενα τῶν ἄστρων. Ὁ δὲ θερινὸς τροπικὸς κύκλος τὴν τροπὴν περιέχει καὶ πέρας ἐστὶ τῆς τοῦ ἡλίου πρὸς ἄρκτον μεταβάσεως. Ὁ δὲ ἰσημερινὸς κύκλος τὰς ἰσημερίας περιέχει. Ὁ δὲ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος τέρμα ἐστὶ τῆς πρὸς μεσημ-βρίαν προόδου τῷ ἡλίῳ καὶ τὴν χειμερινὴν τροπὴν πε-ριέχει. Ὁ δὲ ἀνταρκτικὸς κύκλος τὰ μὴ θεωρούμενα τῶν ἄστρων ἀφορίζει. Ἔχοντες οὖν κεφάλαια καὶ ἀπο-τελέσματα ὡρισμένα πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τῆς ἀστρολο-γίας εὐλόγως κατεγράφησαν εἰς τὴν σφαῖραν. Τῶν δὲ προειρημένων ε παραλλήλων κύκλων ὁ μὲν ἀρκτικὸς κύκλος ὅλος ὑπὲρ γῆν ἀπολαμβάνεται. Ὁ δὲ θερινὸς τροπικὸς κύκλος εἰς δύο μέρη ἄνισα τέμνεται ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος· καὶ τὸ μὲν μεῖζον τμῆμα ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεται, τὸ δὲ ἔλασσον ὑπὸ τὴν γῆν. Οὐ κατὰ πᾶσαν δὲ χώραν καὶ πόλιν ὁμοίως ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος τέμνεται ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος, ἀλλὰ παρὰ τὰς τῶν κλιμάτων παραλλαγὰς διάφορον τὴν τῶν τμημάτων ὑπεροχὴν συμβαίνει γίνεσθαι. Καὶ τοῖς μὲν πρὸς ἄρκτον μᾶλλον ἡμῶν οἰκοῦσιν εἰς ἀνισαίτερα μέρη συμβαίνει τέμνεσθαι τὸν θερινὸν ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος· καὶ πέρας ἐστὶ χώρα τις, ἐν ᾗ ὅλος ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπὲρ γῆν γίνεται. Τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν μᾶλλον ἡμῶν οἰκοῦσιν εἰς ἀεὶ ἰσαίτερα μέρη ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος τέτμηται· καὶ πέρας ἐστὶ χώρα τις πρὸς μεσημβρίαν ἡμῶν κειμένη, ἐν ᾗ διχο-τομεῖται ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος. [Κατὰ δὲ τὸν ἐν τῇ Ἑλλάδι ὁρίζοντα ὁ θερινὸς τροπικὸς ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος] τέμνεται οὕτως, ὥστε τοῦ ὅλου κύκλου διαιρουμένου εἰς η μέρη, ε μὲν τμήματα ὑπὲρ γῆν ἀπολαμβάνεσθαι, γ δὲ ὑπὸ γῆν. Πρὸς δὲ τοῦτο τὸ κλίμα δοκεῖ καὶ ὁ Ἄρατος συντεταχέναι τὴν τῶν Φαινομένων πραγματείαν· περὶ γὰρ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ κύκλου διαλεγόμενός φησιν οὕτως· τοῦ μέν, ὅσον τε μάλιστα, δι’ ὀκτὼ μετρηθέντος πέντε μὲν ἔνδια στρέφεται καθ’ ὑπέρτερα γαίης, τὰ τρία δ’ ἐν περάτῃ· θέρεος δέ οἱ ἐν τροπαί εἰσιν. Ἐκ δὲ ταύτης τῆς διαιρέσεως ἀκολουθεῖ τὴν μεγίστην ἡμέραν ὡρῶν ἰσημερινῶν γίνεσθαι ιε , τὴν δὲ νύκτα ὡρῶν ἰσημερινῶν θ . Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ῥόδον ὁρίζοντι ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος τέμνεται οὕτως, ὥστε τοῦ ὅλου κύκλου διῃρημένου εἰς μέρη μη τὰ μὲν κθ τμήματα ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ἀπολαμβάνεσθαι, τὰ δὲ ιθ ὑπὸ γῆν. Ἐκ δὲ τῆς διαιρέσεως ταύτης ἀκολουθεῖ τὴν μεγίστην ἡμέραν ἐν Ῥόδῳ γίνεσθαι ὡρῶν ἰσημερινῶν ιδ 20, τὴν δὲ νύκτα ὡρῶν ἰσημερινῶν θ 20. Ὁ δὲ ἰσημερινὸς κύκλος καθ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην διχοτομεῖται ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος, ὥστε ἡμικύκλιον μὲν ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεσθαι, ἡμικύκλιον δὲ ὑπὸ γῆν. Δι’ ἣν αἰτίαν ἐπὶ τοῦ κύκλου τούτου αἱ ἰσημερίαι γίνονται. Ὁ δὲ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπὸ τοῦ ὁρίζον-τος τέμνεται οὕτως, ὥστε τὸ μὲν ἔλασσον τμῆμα ὑπὲρ γῆν γίνεσθαι, τὸ δὲ μεῖζον ὑπὸ γῆν. Ἡ δ’ ἀνισότης τῶν τμη-μάτων τὴν αὐτὴν παραλλαγὴν ἔχει ἐπὶ πάντων τῶν κλιμάτων, ἥτις ἐγίνετο καὶ ἐπὶ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ κύκλου· διὰ παντὸς γὰρ τὰ ἐναλλὰξ τμήματα τῶν τρο-πικῶν κύκλων ἴσα ἀλλήλοις ἐστί· δι’ ἣν αἰτίαν ἡ μεγίστη ἡμέρα ἴση ἐστὶ τῇ μεγίστῃ νυκτερινῇ, καὶ ἡ ἐλαχίστη ἡμέρα ἴση ἐστὶ τῇ ἐλαχίστῃ νυκτερινῇ. Ὁ δὲ ἀνταρκτικὸς κύκλος ὅλος ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα κρύπτεται. Τῶν δὲ προειρημένων ε παραλλήλων κύκλων τινῶν μὲν τὰ μεγέθη καθ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην διαμένει τὰ αὐτά, τινῶν δὲ τὰ μεγέθη μεταπίπτει παρὰ τὰ κλίματα· καὶ οἷς μὲν μείζονες, οἷς δὲ ἐλάσσονες οἱ κύκλοι γίνονται. Οἱ μὲν γὰρ τροπικοὶ κύκλοι καὶ ὁ ἰσημερινὸς καθ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην ἴσοι εἰσὶ τοῖς μεγέθεσιν, οἱ δὲ ἀρκτικοὶ κύκλοι μεταπίπτουσι κατὰ τὰ μεγέθη καὶ οἷς μὲν μείζονες, οἷς δὲ ἐλάττονες γίνονται. Τοῖς μὲν γὰρ πρὸς ἄρκτον οἰκοῦσι μείζονες οἱ ἀρκτικοὶ κύκλοι γίνονται· τοῦ γὰρ πόλου μετεωρότερον φαινομένου ἀνάγκη καὶ τὸν ἀρκτικὸν κύκλον τὸν ἐφαπτό-μενον τοῦ ὁρίζοντος μείζονα ἀεὶ μᾶλλον καὶ μείζονα γίνεσθαι. Τοῖς δ’ ἔτι πρὸς ἄρκτον οἰκοῦσι γίνεταί ποτε ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ἀρκτικός, ὥστε τοὺς δύο κύκλους ἐφαρμόσαι ἀλλήλοις, τὸν θερινὸν τροπικὸν κύκλον καὶ τὸν ἀρκτικόν, καὶ μίαν λαβεῖν τάξιν. Πρὸς δὲ τοὺς ἀρκτικωτέρους τόπους καὶ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ κύκλου μείζονες οἱ ἀρκτικοὶ κύκλοι γίνονται· πέρας δέ ἐστί τις χώρα πρὸς ἄρκτον κειμένη, ἐν ᾗ ὁ μὲν πόλος κατὰ κορυφὴν γίνεται, ὁ δ’ ἀρκτικὸς κύκλος τὴν τοῦ ὁρίζοντος ἐπέχει τάξιν καὶ ἐφαρμόζει αὐτῷ κατὰ τὴν περιστροφὴν τοῦ κόσμου καὶ τὸ αὐτὸ μέγεθος λαμβάνει τῷ ἰσημερινῷ, ὥστε τοὺς τρεῖς κύκλους, τὸν ἀρκτικὸν καὶ τὸν ἰσημερινὸν καὶ τὸν ὁρίζοντα, τὴν αὐτὴν τάξιν καὶ θέσιν λαμβάνειν. Πάλιν δὲ τοῖς πρὸς μεσημβρίαν ἡμῶν οἰκοῦσιν οἱ μὲν πόλοι ταπεινότεροι γίνονται, οἱ δὲ ἀρκτικοὶ κύκλοι ἐλάσσονες· καὶ πέρας ἐστὶ χώρα τις πρὸς μεσημ-βρίαν ἡμῶν κειμένη, αὕτη δέ ἐστιν ἡ λεγομένη ὑπὸ τὸν ἰσημερινόν, ἐν ᾗ οἱ μὲν πόλοι ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος γίνονται, οἱ δ’ ἀρκτικοὶ κύκλοι καθόλου ἀναιροῦνται, ὥστε ἀντὶ τῶν ε παραλλήλων κύκλων γ παραλλήλους γίνεσθαι, τούς τε τροπικοὺς καὶ τὸν ἰσημερινόν. Διὰ γὰρ τὰ προειρημένα οὐχ ὑποληπτέον καθο-λικῶς γίνεσθαι τοὺς ε παραλλήλους κύκλους, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν οἰκουμένην τὸ πλῆθος αὐτῶν ἐκκεῖσθαι. Εἰσὶ γάρ τινες ὁρίζοντες, ἐν οἷς γ μόνοι παράλληλοι κύκλοι γίνονται· εἰσὶ δὲ οἰκήσεις ἐπὶ τῆς γῆς, ὧν πρώτη μὲν γίνεται οἴκησις, παρ’ οἷς ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ἐφάπτεται τοῦ ὁρίζοντος καὶ τὴν τοῦ ἀρκτικοῦ κύκλου τάξιν λαμβάνει, δευτέρα δὲ οἴκησις ἡ λεγομένη ὑπὸ τὸν πόλον, τρίτη δέ ἐστιν οἴκησις, ὑπὲρ ἧς μικρὸν ἔμπροσθεν εἰρήκαμεν, ἡ προσαγορευομένη ὑπὸ τὸν ἰσημερινόν. Ὅθεν οὐθ’ ἡ τάξις τῶν ε παραλλήλων κύκλων ἡ αὐτὴ παρὰ πᾶσίν ἐστιν. Ἀλλ’ ἐν μὲν τῇ καθ’ ἡμᾶς οἰκου-μένῃ πρῶτος μὲν ὀνομάζεται ὁ ἀρκτικός, δεύτερος δὲ ὁ θερινὸς τροπικός, τρίτος δὲ ὁ ἰσημερινός, τέταρτος δὲ ὁ χειμερινὸς τροπικός, πέμπτος δὲ ὁ ἀνταρκτικός. Τοῖς δὲ πρὸς ἄρκτον μᾶλλον ἡμῶν οἰκοῦσι γίνεταί ποτε πρῶτος ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος, δεύτερος δὲ ὁ ἀρκτικός, τρίτος δὲ ὁ ἰσημερινός, τέταρτος δὲ ὁ ἀνταρκτικός, πέμπτος δὲ ὁ χειμερινὸς τροπικός· παρ’ οἷς γὰρ ὁ ἀρκτικὸς κύκλος μείζων γίνεται τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ, ἀνάγκη τὴν προειρη-μένην τάξιν ὑπάρχειν. Ὁμοίως δὲ οὐδ’ αἱ δυνάμεις τῶν ε παραλλήλων κύκλων παρὰ πᾶσι τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς οἰκοῦσιν αἱ αὐταί εἰσιν. Ὁ γὰρ παρ’ ἡμῖν θερινὸς τροπικὸς κύκλος τοῖς ἀντίποσι χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος γίνεται, ὁ δὲ παρ’ ἐκείνοις θερινὸς τροπικὸς παρ’ ἡμῖν γίνεται χειμερινὸς τροπικός. Τοῖς δὲ ὑπὸ τὸν ἰσημερινὸν οἰκοῦσι τῇ μὲν δυνάμει οἱ τρεῖς κύκλοι θερινοί εἰσι τροπικοί· ὑπ’ αὐ-τὴν γὰρ τὴν πάροδον τοῦ ἡλίου κεῖνται· τῇ δὲ πρὸς ἀλλήλους παραλλαγῇ γένοιτ’ ἂν θερινὸς μὲν τροπικὸς κύκλος ὁ παρ’ ἡμῖν ἰσημερινός, χειμερινοὶ δὲ οἱ δύο τροπικοί· φύσει γὰρ λέγοιτ’ ἂν καὶ καθολικῶς πρὸς ἅπασαν τὴν οἰκουμένην θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὑπάρχειν ὁ ἔγγιστα τῆς οἰκήσεως ὑπάρχων· δι’ ἣν αἰτίαν τοῖς ὑπὸ τὸν ἰσημερινὸν οἰκοῦσι ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος γίνεται ὁ ἰσημερινός· τότε γὰρ αὐτοῖς κατὰ κορυφὴν γίνεται ὁ ἥλιος. Ἰσημερινοὶ δὲ κύκλοι γίνονται παρ’ αὐτοῖς πάντες οἱ παράλληλοι· ἰσημερία γὰρ διὰ παντός ἐστι παρ’ αὐτοῖς· πάντες γὰρ οἱ παράλληλοι κύκλοι διχοτο-μοῦνται ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος. Οὐδὲ αἱ διαστάσεις δὲ αἱ ἀπ’ ἀλλήλων τοῖς κύκλοις αἱ αὐταὶ διαμένουσι καθ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην. Ἀλλὰ πρὸς τὴν καταγραφὴν τῶν σφαιρῶν διαιρεῖται οὕτως κατὰ πλάτος· τοῦ παντὸς μεσημβρινοῦ κύκλου διαιρουμένου εἰς μέρη ξ ὁ ἀρκτικὸς ἀπὸ τοῦ πόλου καταγράφεται ἀπέχων ἑξηκοστὰ 2 , ὁ δὲ θερινὸς τροπικὸς ἀπὸ τοῦ ἀρκτι-κοῦ γράφεται ἀπέχων ἑξηκοστὰ ε , ὁ δὲ ἰσημερινὸς ἀφ’ ἑ-κατέρου τῶν τροπικῶν ἑξηκοστὰ δ , ὁ δὲ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος ἀπὸ τοῦ ἀνταρκτικοῦ ἀπέχων ἑξηκοστὰ ε , ὁ δὲ ἀνταρκτικὸς ἀπὸ τοῦ πόλου ἀπέχων ἑξηκοστὰ 2 . Οὐ κατὰ πᾶσαν δὲ χώραν καὶ πόλιν τὰς αὐ-τὰς διαστάσεις ἔχουσιν ἀπ’ ἀλλήλων οἱ κύκλοι. Ἀλλ’ οἱ μὲν τροπικοὶ κύκλοι ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ κατὰ πᾶν ἔγκλιμα τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν ἔχουσιν, οἱ δὲ τροπικοὶ κύκλοι ἀπὸ τῶν ἀρκτικῶν οὐ τὴν αὐτὴν ἔχουσι διάστασιν κατὰ πάντας τοὺς ὁρίζοντας, ἀλλ’ οἱ μὲν ἔλασσον, οἱ δὲ πλέον διεστήκασιν. Ὁμοίως δὲ οὐδ’ οἱ ἀρκτικοὶ ἀπὸ τῶν πόλων τὴν ἴσην ἀπόστασιν ἔχουσι κατὰ πᾶν ἔγκλιμα, ἀλλ’ οἱ μὲν ἐλάσσονα, οἱ δὲ πλείονα. Καταγράφονται μέντοι γε πᾶσαι αἱ σφαῖραι πρὸς τὸν ἐν τῇ Ἑλλάδι ὁρί-ζοντα. Διὰ τῶν πόλων δέ εἰσι κύκλοι οἱ ὑπό τινων κόλουροι προσαγορευόμενοι, οἷς συμβέβηκεν ἐπὶ τῶν ἰδίων περι-φερειῶν τοὺς τοῦ κόσμου πόλους ἔχειν. Κόλουροι δὲ κέκληνται διὰ τὸ μέρη τινὰ αὐτῶν ἀθεώρητα γίνεσθαι· οἱ μὲν γὰρ λοιποὶ κύκλοι κατὰ τὴν περιστροφὴν τοῦ κόσμου ὅλοι θεωροῦνται, τῶν δὲ κολούρων κύκλων μέρη τινά ἐστιν ἀθεώρητα τὰ ὑπὸ τοῦ ἀνταρκτικοῦ ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα ἀπολαμβανόμενα. Γράφονται δὲ οὗτοι οἱ κύκλοι διὰ τῶν τροπικῶν καὶ ἰσημερινῶν σημείων καὶ εἰς δ μέρη ἴσα διαιροῦσι τὸν διὰ μέσων τῶν ζῳδίων κύκλον. Λοξὸς δέ ἐστι κύκλος ὁ τῶν ιβ ζῳδίων. Αὐτὸς δ’ ἐκ γ κύκλων παραλλήλων συνέστηκεν, ὧν οἱ μὲν τὸ πλάτος ἀφορίζειν Λέγονται τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ὁ δὲ διὰ μέσων τῶν ζῳδίων καλεῖται. Οὗτος δὲ ἐφάπτεται δύο κύκλων ἴσων καὶ παραλλήλων, τοῦ μὲν θερινοῦ τρο-πικοῦ κατὰ τὴν τοῦ Καρκίνου α ην μοῖραν, τοῦ δὲ χειμε-ρινοῦ τροπικοῦ κατὰ τὴν Αἰγόκερω α ην μοῖραν· τὸν δ’ ἰσημερινὸν δίχα τέμνει κατὰ τὴν τοῦ Κριοῦ α ην μοῖραν καὶ κατὰ τὴν τοῦ Ζυγοῦ α ην μοῖραν. Τὸ δὲ πλάτος ἐστὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου μοιρῶν ιβ . Λοξὸς δὲ κέκληται ὁ ζῳδιακὸς κύκλος διὰ τὸ τέμνειν τοὺς παραλλήλους κύκλους. Ὁρίζων δέ ἐστι κύκλος ὁ διορίζων ἡμῖν τό τε φα-νερὸν καὶ τὸ ἀφανὲς μέρος τοῦ κόσμου καὶ διχοτομῶν τὴν ὅλην σφαῖραν τοῦ κόσμου, ὥστε ἡμισφαίριον μὲν ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεσθαι, ἡμισφαίριον δὲ ὑπὸ γῆν. Εἰσὶ δὲ οἱ ὁρίζοντες δύο, εἷς μὲν ὁ αἰσθητός, ἕτερος δὲ ὁ λόγῳ θεωρητός. Αἰσθητὸς μὲν οὖν ἐστιν ὁρίζων ὁ ὑπὸ τῆς ἡμετέρας ὄψεως περιγραφόμενος κατὰ τὸν ἀποτερματισμὸν τῆς ὁράσεως, ὡς οὐ μείζονα τὴν διάμετρον ἔχειν σταδίων β. Ὁ δὲ λόγῳ θεωρητὸς ὁρίζων ἐστὶν ὁ μέχρι τῆς τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων σφαίρας διήκων καὶ διχοτομῶν τὸν ὅλον κόσμον. Οὐ κατὰ πᾶσαν δὲ χώραν καὶ πόλιν ὁ αὐτός ἐστιν ὁρίζων. Ἀλλὰ πρὸς μὲν τὴν αἴσθησιν σχεδὸν ὡς ἐπὶ σταδίους υ ὁ αὐτὸς ὁρίζων διαμένει, ὥστε καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τὸ κλίμα καὶ πάντα τὰ φαινόμενα τὰ αὐτὰ διαμένειν. Πλειόνων δὲ σταδίων γινομένων κατὰ τὴν παραλλαγὴν τῆς οἰκήσεως ἕτερος ὁρίζων γίνεται κατὰ τὸ κλίμα διαφέρων καὶ πάντα τὰ φαινόμενα μετα-πίπτει. Δεῖ μέντοι γε τὴν παραλλαγὴν τῆς οἰκήσεως τὴν ὑπὲρ υ στάδια λαμβάνεσθαι κατὰ τὴν πρὸς ἄρκτον ἢ πρὸς μεσημβρίαν πάροδον· τοῖς μὲν γὰρ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παραλλήλου οἰκοῦσι, καὶ ἀπὸ μυρίων σταδίων ὑπάρχουσιν, ὁ μὲν ὁρίζων ἐστὶ διάφορος, τὸ δὲ κλίμα τὸ αὐτὸ καὶ πάντα τὰ φαινόμενα παραπλήσια· αἱ μέντοι γε ἀρχαὶ καὶ τελευταὶ αἱ τῶν ἡμερῶν οὐχ ἅμα πᾶσιν ἔσονται τοῖς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παραλλήλου οἰκοῦσι. Κατὰ δὲ τὴν πρὸς τὸν λόγον ἀκρίβειαν ἅμα τῷ στιγμιαίαν πάροδον γενέσθαι καθ’ ὁποιονοῦν μέρος τοῦ κόσμου μεταπίπτει καὶ ὁ ὁρίζων καὶ τὸ ἔγκλιμα, καὶ πάντα τὰ φαινόμενα διάφορα. Οὐ καταγράφεται δὲ ὁ ὁρίζων ἐν ταῖς σφαίραις δι’ αἰτίαν τοιαύτην, ὅτι οἱ μὲν λοιποὶ κύκλοι πάντες φερομένου τοῦ κόσμου ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ τὴν δύσιν συμπεριστρέφονται καὶ αὐτοὶ ἅμα τῇ τοῦ κόσμου κινήσει, ὁ δὲ ὁρίζων ἐστὶ φύσει ἀκίνητος τὴν αὐτὴν τάξιν διαφυ-λάττων διὰ παντός. Εἰ οὖν κατεγράφοντο οἱ ὁρί-ζοντες ἐν ταῖς σφαίραις, στρεφομένων αὐτῶν συνέβαινεν ἂν τὸν ὁρίζοντα κινεῖσθαι καὶ κατὰ κορυφήν ποτε γίνεσθαι, ὅπερ ἐστὶν ἀδιανόητον καὶ ἀλλότριον τοῦ σφαιρικοῦ λόγου. Ὑπὸ μέντοι γε τῆς σφαιροθήκης ἡ τοῦ ὁρίζοντος θέσις κατανοεῖται. Μεσημβρινὸς δέ ἐστι κύκλος ὁ διὰ τῶν τοῦ κόσμου πόλων καὶ τοῦ κατὰ κορυφὴν σημείου γραφόμενος κύκλος, ἐφ’ οὗ γενόμενος ὁ ἥλιος τὰ μέσα τῶν ἡμερῶν καὶ τὰ μέσα τῶν νυκτῶν ποιεῖται. Καὶ οὗτος δέ ἐστιν ὁ κύκλος ἀκίνητος ἐν τῷ κόσμῳ καὶ τὴν αὐτὴν τάξιν διαφυλάς-σων ἐν ὅλῃ τῇ τοῦ κόσμου περιστροφῇ. Οὐ καταγρά-φεται δὲ οὐδὲ οὗτος ὁ κύκλος ἐν ταῖς καταστηριζομέ-ναις σφαίραις διὰ τὸ καὶ ἀκίνητος εἶναι καὶ μηδεμίαν ἐπιδέχεσθαι μετάπτωσιν. Οὐ κατὰ πᾶσαν δὲ χώραν καὶ πόλιν ὁ αὐτός ἐστι μεσημβρινός. Ἀλλὰ πρὸς μὲν τὴν αἴσθησιν σχεδὸν ἐπὶ σταδίους υ ὁ αὐτὸς μεσημβρινὸς διαμένει, πρὸς δὲ τὴν ἐν τῷ λόγῳ ἀκρίβειαν ἅμα τῷ τὴν τυχοῦσαν γίνεσθαι πάροδον ἢ πρὸς ἀνατολὴν ἢ πρὸς δύσιν ἕτερος γίνεται μεσημβρινός· κατὰ μὲν γὰρ τὴν πρὸς ἄρκτον καὶ πρὸς μεσημβρίαν πάροδον, καὶ ἐὰν μεταξὺ μύριοι στάδιοι ὑπάρχωσιν, ὁ αὐτὸς μένει μεσημβρινός, κατὰ δὲ τὴν ἀπ’ ἀνατολῆς πρὸς δύσιν πάροδον διαφοραὶ μεσημβρινῶν. Λοξὸς δέ ἐστι κύκλος καὶ ὁ τοῦ γάλακτος. Οὗτος μὲν μείζονι πλάτει λελόξωται τῷ τροπικῷ κύκλῳ. Συνέστηκε δὲ ἐκ βραχυμερίας νεφελοειδοῦς καὶ ἔστιν ἐν τῷ κόσμῳ μόνος θεωρητός. Οὐχ ὥρισται δὲ αὐτοῦ τὸ πλάτος, ἀλλὰ κατὰ μέν τινα μέρη πλατύτερός ἐστι, κατὰ δέ τινα στενότερος. Δι’ ἣν αἰτίαν ἐν ταῖς πλείσταις σφαίραις οὐδὲ καταγράφεται ὁ τοῦ γάλακτος κύκλος. Ἔστι δὲ καὶ οὗτος τῶν μεγίστων κύκλων. Μέγιστοι γὰρ ἐν σφαίραις λέγονται κύκλοι οἱ τὸ αὐτὸ κέντρον ἔχοντες τῇ σφαίρᾳ. Εἰσὶ δὲ μέγιστοι κύκλοι ζ · ἰσημερινός, ζῳδιακὸς καὶ ὁ διὰ μέσων τῶν ζῳδίων, οἱ διὰ τῶν πόλων, ὁ καθ’ ἑκάστην οἴκησιν ὁρίζων, ὁ μεσημβρινός, ὁ τοῦ γάλακτος.

Non. F. Lyra oritur. O. et P. Tempestatem significat, O. viii. F. vii. C. vi. C. Delphini vespertino occasu continui dies hiemant Italiæ. P. V. AGON. Delphinus oritur, O. iv. EN. Media hiems. O. iii. CAR. NP. Prid. Eid. NP. xix. EN. DIES VITIOS. Ex S. C. vii jx xi xii xiii xiv xvii xvii xviii xix xviii. CAR. Tempestas incerta. C. xvii. C. Sol in Aquarium transit: Leo mane incipit occidere: Africus. Interdum Auster cum pluvia, C. xvi. C. Sol in Aquario. O. et P. Cancer desini: occidere. Hiemat. C. xv. C. Aquarius incipit oriri. Ventus africus tempestatem significat. C. xiv. C. xiii. C. xx xii. C. xi. C. Fidicula vesperi occidit, dies pluvius. C. x. C. Lyra occidit. O. ix. G. Leonis quæ est in pectore clara stella occidit, O. Ex occasu pristini sideris significat tempestatem. Interdum etiam tempestas. C. viii. C. Stella regia appellata Tuberoni in pectore Leonis occidit matutino. P. vii. C. vi. C. Leonis quæ est in pectore clara stella occidit. Nonnunquam significatur hiems bipartita. C. v. C. Auster, aut Africus: hiemat: pluvius dies. C. iv. F. ii. N. Delphinus incipit occidere. Item Fidicula occidit. C. Prid. C. Eorum, quæ supra sunt, siderum occasus tempestatem facit. Interdum tantum modo significat. C. xxi xxii xxiii xxiv xxvi xxvii xxviii xxix xxxi K. Feb. N. Fidis incipit occidere. Ventus Eurinus: et interdum Auster cum grandine est. C. i iv. N. Lyra et medius Leo occidunt. O. ii iii. N. Delphinus occidit. O. Fidis tota, et Leo medius occidit. Corus, aut Septentrio. Nonnunquam Favonius, C. Prid. N. Fidicula vesperi occidit. P. iv jii Non. Aquarius oritur. Zephyrus flare incipit, O. Mediæ partes Aquarii oriuntur. Ven tosa tempestas. C. viji. N. vi vii. N. Calisto sidus occidit. Favonii spirare incipiunt. C. vii vi. N. Ventosa tempestas, C. v. N. Veris initium. O. ix] iv. N. iii. N. Arctophylax oritur. O. xih Pr. N. Id. NP. xiii H xiii. xvi. N. Corvus, Crater et Anguis oriuntur, (). Vespere Crater oritur. Venti mutatio. C. xiv LUPER. NP. 61 Sol in Pisces transitum facit. Nonnunquam ventosa tempestas. xiv. EN. Venti per sex dies vehementius flant. Sol in Piscibus. O. xvi QUIR. NP. Favonius, vel Auster cum grandine et nimbis. Ut et sequenti die. C. xvii xii. C. xviii i. C. xix x. C. Leo desinit occidere. Venti septentrionales, qui dicuntur Ornithiæ, per dies tri- xx ginta esse solent. Tum et hirundo advenit. C. ix. FERAL. F. Arcturus prima nocte oritur. Frigidus dies Aquilone, vel Coro: interdum plu- xxi via. C. viii. C. Sagitta crepusculo incipit oriri. Variæ tempestates. Halcyonei dies vocantur, C. xxii F vii. TER. NP. Hirundinum adventus. O. Ventosa tempestas. Hirundo conspicitur. C. Arcturi xxiii exortus vespertinus. P. G vi. REGIF. N. v. C. iv.EN. iii. EQ. NP. Pr. C. vi. F. v. C. Alter e Piscibus occidit. O. iv. C. iii. C. Arctophylax occidit. Vindemiator oritur. O. Cancer oritur Cæsari. P. Pr. Nr. HOC. DIE CÆSAR PONTIF. MAX. FAct. est. Non. F. Pegasus oritur. O. viii. F. Corona oritur. O. Piscis aquilonius oritur. P. xxiv xxvi xxvii xxxviii

TEFCHAB KALENDARIUM VETUS ROMANUM. vii. C. Orion exoritur. In Attiea milvius apparere servatur. P. iii. EN. Pr. EQ. NP. Eid. NP. Nepa incipit occidere; significat tempestatem. C. Scorpius occidit Cæ- xv sari, P. xvii. F. Scorpius medius occidit. O. Nepa occidit. Hiemat. C. xvi. LIB. NP. Milvius oritur. O. Sol in Arietem transitum facit. Favonius, vel Corus. C. xv. N. Sol in Ariete. O. Italiæ milvius ostenditur. P. F xiv. QUIN. N. G xii. C. Equus occidit mane. C. P. Septentrionales venti. C. xi. N. x. TUBIL. NP. Aries incipit exoriri. Pluvius dies; interdum ningit. C. CAETCHABUARTOHAB Cix. Q. REX C. F. Hoc et sequenti die æquinoctium vernum tempestatem significat. C. viii. C. Equinoctium vernum. O. P. vi. NP. Hoc die CÆSAR ALEXANDRIAM RECEPIT. Pr. C. 'xvi xxviji APRILIS. Kal. APR. N. Scorpius occidit, O. Nepa occidit mane. Tempestatem significat, C. iv. C. Pleiades occidunt, C. F G iii. C. In Attica Vergilia vesperi occultantur. P. Pr. C. LUDI MATR. MAG. Vergiliæ in Boeotia occultantur vesperi, P. Non. LUDI Favonius, aut Auster cum grandine, C. Cæsari, et Chaldæis Vergiliæ occultantur, vesperi. Ægypto Orion, et gladius ejus incipiunt abscondi, P. H viii. NP. LUDI Vergiliæ vesperi celantur. Interdum hiemat, C. vii. N. LUDI Hoc die, et duobus sequentibus Austri et Africi. Tempestatem significat, C. vi. N. LUDI Significatur imber libræ occasu, P. HABCDELCHABC F v. N. LUDI iv. N. LUDI IN CIR. iii. N. LUDI Pr. N. LUDI CERERI. Suculæ celantur. Hiemat, C. Eid. NP. LUDI. Libra occidit. Hiemat, C. xviii. N. LUDI. Ventosa tempestas, et imbres: nec hoc constanter, C. xvii. FORD. NP. LUD. xvi. N. LUDI Suculæ occidunt vesperi Atticæ. P. XY XV. N. LUDI Sol in Taurum transitum facit. Pluviam significat. C. Suculæ occidunt vespere xvii Cæsari. Hoc est palilicium sidus, P. xiv. N. LUDI Suculæ se vesperi celant. Pluviam significat. C. Ægypto Suculæ occidunt vesperi P. xiii. CER. N. Ludi in cir. Sol in Tauro. O. F G ETCHABU AZFC xii. N. Assyriæ Suculæ occidunt vesperi. P. XI. PAR. NP. Ver bipartitur. Pluvia, et nonnunquam grando. C. x. N. Vergiliæ cum Sole oriuntur. Africus, vel Auster. Dies humidus. C. ix VIN. NP. Prima nocte Fidicula apparet. Tempestatem significat. C. viii. C. Palilicium sidus oritur Cæsari. P. vii. ROB. NP. Medium ver. Aries occidit. Tempestatem significat. Canis oritur. O. Hædi xxv exoriuntur. P. vi. F. 62 Bootiæ et Atticæ Canis vesperi occultatur. Fidicula mane oritur. P. v. C. Assyriæ Orion totus absconditur. P. iii. C. LUDI Mane capra exoritur. Austrinus dies, interdum pluviæ. C. Assyriæ totus Ca- xxix nis absconditur. P. iv. NP.LUDI FLOR. Auster fere cum pluvia. [C. G H Pr. C. Ludi Canis se vespere celat, tempestatem significat. MAIUS. Kal. Mai. N. Capella oritur. C. vi. F. comp. Argestes are incipit. Hyades oriuntur. O. Sucula cum sole exoritur. Septen- ii trionales venti. C. Suculæ matutino exoriuntur. P. CADEM v. C. Centaurus oritur. O. Centaurus totus apparet, tempestatem significat. C. iii. C. Lyra oritur. O. Centaurus pluviam significat. C. G Pr. C. Scorpius medius occidit. O. Nepa medius occidit, tempestatem significat. C. Non. N. Vergiliæ exoriuntur mane: Favonius. C. viii. F. Capella pluvialis oritur Cæsari. Ægypto vero eodem die Canis vesperi occul- vii tatur. P. vii. LEM. N. Æstatis initium, Favonius, aut Corus, interdum etiam pluvia. C. vi. C. Vergiliæ totæ apparent; Favonius, aut Corus interdum et pluviæ. C. Vergili- x arum exortus. P. v. Lɛm. N. Orion occidit. O. Arcturi occasus matutinus Cæsari significat. P. zi

¡V. NP. LUDI MART. IN CIR. iii. LEM.N. Pleiades oriuntur. Estatis initium. O. Fidis mane oritur. Significat tempestatem. C. Fidiculæ exortus. P. Pr. C. Taurus oritur. O. GUĦABCDE Eid. NP. Fidis mane exoritur. Auster, aut Euronotus, interdum dies humidus. C. xvii.F. XVI. C. Hoc et sequenti die Euronotus, vel Auster cum pluvia. C. xiv. C. Sol in Geminis. O. et xii. AGON. NP. Canis oritur. O. Suculæ exoriuntur. Septentrionales venti: nonnunquam Auster cum pluvia. C. Capella vespere occidit, et in Attica Canis. P. xi. N. Hoc et sequenti die Arcturus_mane occidit; tempestatem significat. C. Orionis gladius occidere incipit. P. F X. TUB. NP. CHA F CANGG ix. Q. REX. C. F. viii. C. Aquila oritur. O. Hoc die et biduo sequenti Capra mane exoritur; septentrionales venti. C. vii. C. Arctophylax occidit. O. vi. C. Hyades oriuntur. Prid. C. JUNIUS. ABCDEKUHAKUNALUNAB H FER. iv. N. Delphin vesperi oritur. O. et C. et P. Favonius interdum rorat. C. K. Jun. N. Aquila oritur. O. Hoc et sequenti Aquila exoritur: tempestas ventosa, et interdum pluvia. C. iv. F. MART. CAR. MONET. Hyades oriuntur. Dies pluvius. O. Aquila oritur vesperi. P. ii iii. C. Cæsari et Assyriæ Aquila vesperi oritur. P. Prid. C. Non. viii. N. Arcturus matutino occidit. P. vii. N. Arctophylax occidit. O. Arcturus occidit. Favonius, aut Corus. C. vi. N. MENTI IN Capit. Delphinus vesperi exoritur. P. V. VEST. N. MATR. N. Pr. N. Eid. N. Calor incipit. C. viii. N. xvi.C. Zephyrus flat. Orion oritur. O. xv.C. Delphinus totus apparet. O. oritur. UA xvii. q. st. df. Hyades oriuntur. O. Gladius Orionis exoritur. P. xiii.C. MINERVÆ IN AVENTINO. Sol in Cancro. O. et C. in Ægypto gladius Orionis xii. C. SUMMANO AD CIR. MAX. Ophiuchus oritur. O. xi. C. Anguifer, qui a Græcis dicitur 'Optouxos, mane occidit, tempestatem signifi. cat. C. F viii. C. Hoc, et biduo sequenti solstitium, Favonius, et calor. C. Longissima dies to- xxiv tius anni, et nox brevissima solstitium conficiunt. P. HARUDH H vi. C. Orionis zona oritur. Solstitium. O. Orion exoritur Cæsari. P. FGHA iii. C. Ventosa tempestas. C. Pr. F. JULIUS. 63 Kal. N. Favonius, vel Auster, et calor. C. vi. N. v. N. iv. NP. Corona occidit mane. C. Zona Orionis Assyriæ oritur. P. Ægypto Procyon ma- iv tutino oritur. P. B. POPL. N. Chaldæis corona occidit matutino. Atticæ Orion totus eo die exoritur. C. Pr. N. LUDI Apollin. Cancer medius occidit. Calor. C. Non. N. LUDI. viii. N. LUDI. Capricornus medius occidit. C. F vii. N. LUDI. Cepheus vespere exoritur, tempestatem significat. C. G vi. C. LUDI. Prodromi flare incipiunt. C._ H v. C. LUDI. ▲ iv. NP. LUDI. Riii. C. LUDI, IN CV.

F KALENDARIUM VETUS ROMANUM. Prid. C. MERK. Ægyptiis Orion desinit exoriri. P. 'xiv *V Eid. NP. MERK. Procyon exoritur mane, tempestatem significat. C. xvii. F. merk. Plinius lib. xvIII, cap. xxviii, ait xvii Cal. Aug. Aquilam in Egypto occidere matutino, quod est depravatum. Nam xviii Cal. Aug. nullus dies est. xvi xvi. C. Assyriæ Procyon exoritur. P. G xv. C. MERK. H xiv. LUCAR, NP. MERK. xiii C. LUDI. Vict. Cæsar. Sol in Leonem transitum facit, Favonius. C. Aquila occidit. P. xii. LUCAR. LUDI. xi. C. LUDI. Ꭰ x. NEPT. LUDI. Prodromi in Italia sentiuntur. P. ix. N. LUDI. Leonis in pectore clara stella exoritur, interdum tempestatem significat. C. F viii. FUR. NP. LUDI. Aquarius incipit occidere clare, Favonius, vel Auster. C. G vii. C. LUDI. Canicula apparet; caligo æstuosa. C. H vi. C. IN CIRC. Aquila exoritur. C. V. C. IN Circ. CA iv. C. IN CIRC. Leonis in pectore claræ stellæ exoriuntur, interdum tempestatem significat. C. Regia in pectore leonis stella matutino Cæsari immergitur. P. iii. D. IN CIRC. Aquila occidit, significat tempestatem. C. Prid. C. AUGUSTUS. EICĦABCDEFCH Kal. Aug. N. Etesiæ. C. F iv. C. FER. G ABC vespera Ægypto, et Cæsari Delphinus occidens. P. Eid. NP. Delphini occasus tempestatem significat. C. xix. F. Delphini matutinus occasus tempestatem significat. C. Prid. C. Leo medius exoritur; tempestatem significat. C. Non F. (viii. F. Arcturus medius occidit. P. vii. C. Aquarius occidit medius, nebulosus æstus. C. vi. C. Vera ratione autumni initium Fidiculæ occasu. P. V. NP. iii. C. Fidicula occasu suo autumnum inchoat Cæsari. P. Prid. C. Fidis occidit mane et autumnus incipit. C. Atticæ equus oriens significat, et jii xvi. PORT. NP. F xv. C. MERK. G xiv. VIN. F. P, H xii. cons. NP. xi. EN. Cæsari et Assyriæ Vindemiator oriri mane incipit. P. viji xiii. C. Sol in Virginem transitum facit, hoc et sequenti die tempestatem significat, interdum et tonat. Eodem die Fidis occidit. C. x. VOLC. NP. Fidis occasu tempestas plerumque oritur, et pluvia. C. axi viii. OPIC. NP. F H v. NP. H. D. ARA VICTORIÆ IN CURIA DEDICATA EST. Sagitta occidit, etesiæ desinunt. P. iv. F. iii. F. Humeri Virginis exoriuntur. Elesiæ desinunt flare, et interdum hiemat. C. Prid. C. Andromeda vesperi exoritur, interdum hiemat. C. vii. C. Vindemiator exoritur mane; et Arcturus incipit occidere, interdum pluvia. C. xxvi G vi. VOLT. NP. SEPTEMBER. Kal. Sep. N. EFCH iv. N. HOC. DIE Fer. nep. Piscis austrinus desinit occidere. Calor. C. iii. NP. G Pr. C. 64 LUDI ROMANI. Non. F. LUDI. Vindemiator exoritur. Attica Arcturus matutino exoritur, et Sagitta oc- v viii. F. LUDI. cidit mane P. vii. C. LUDI. Piscis aquilonius desinit occidere: et Capra exoritur, tempestatem significat. C.vii vi. C. LUDI. v. C. LUDI. Cæsari Capella oritur vesperi. P. iv. C. LUDI. iii. C. LUDI. Favonius, aut Africus. Virgo media exoritur. C. Eid. NP. Ex pristino sidere nonnunquam tempestatem significat. C. G Pr. N. LUDI. Arcturus oritur medius vehementissimo significatu terra marique per dies quinque. P. xvii. N. LUDI ROM. IN CIR. xviii. F. EQUOR. PROB. xvi. C. IN CIKC. Ægypto spica, quam_tenet Virgo, exoritur matutino, etesiæque desinunt. P. xvi XV. C. IN CIRC. Arcturus exoritur, Favonius, aut Africus: interdum Eurus. C. xiv. C. IN CIRC. Spica Virginis exoritur, Favonius, aut Corus. C. Spica Cæsari oritur. P. xviii

AD EUSEBII CHRONICON APPENDIA. F G xii. C. MERK. H x. C. MERK. Argo navis occidit, tempestatem significat: interdum etiam pluviam. C. ix. NP. MERK. H. D. AUGUSTI NATALIS. LUDI CIR. Centaurus incipit mane oriri: tempestatem significat; interdum et pluviam. C. xiii. C. în circ. sʊl in Librain transitum facit. Crater matutino tempore apparet. C. xi. C. merk. Pisces occidunt mane. Item Aries occidere incipit, Favonius, aut Corus, interdum Auster cum imbribus. C. Cæsari commissura Piscium occidit. P. viii. C. Equinoctium autumnale hoc die, et biduo sequente notat Columella. Plinius hoc die. F v. C. Hædi exoriuntur: Favonius: nonnunquam Auster cum pluvia. C. 1v. C. Virgo desinit oriri; tempestatem significat. C. Capella matutina exoritur consentientibus, quod est rarum, Philippo, Calippo, Dositheo, Parmenisco, Conone, Critone, Democrito, Eudoxo, lone. P. H iii. F. Hædi oriuntur iisdem consentientibus. P. Prid. C. OCTOBER. BUDE K. Octob. N. Tempestatem significat. C. vi. F. iv. C. Auriga occidit mane. Virgo desinit occidere, significat nonnunquam tempestatem. C. iii. C. Corona incipit exoriri, significat tempestatem. C. Prid. C. Hædi oriuntur vespere. Aries medius occidit, Aquilo. C. EGHABCAZE Non. F. viii. F. Coronæ clara stella exoritur. C. Cæsari fulgens in Corona stella oritur. vii. F. vij P. viii vi. C. Vergilia exoriuntur vespere. Favonius, et interdum Africus cum pluvia. V. MEDITR. iv. AUG. NP. GH Prid. EN. ICHAR JAZZGH xvii. F. F G vii. G. Nepæ frons exoritur, tempestatem significat. C. F iii. FONT. NF. Hoc et sequenti die Corona tota mane exoritur, Auster hibernus, et nonnunquam pluvia. C. Vergiliæ vesperi oriuntur. P. Eid. NP. Hoc die et sequenti biduo interdum tempestas, nonnunquam rorat. C. Corona tota oritur. P. xvui xiv. ARM. Np. Sol in Scorpionem transitum facit. C. xiii. C. Hoc et sequenti die Solis exortu Vergiliæ incipiunt occidere, tempestatem significat. C. vi. C. Suculæ vesperi exoriuntur. P. v. C. Vergiliæ occidunt, biemat cum frigore, et_gelicidiis. C. iv. C. Arcturus vespere occidit: ventosus dies. C. iii. C. Hoc et sequenti Cassiope incipit occidere, tempestatem significat. C. Prid. C. Cæsari Arcturus occidit et Suculæ exoriuntur cum Sole. P. NOVEMBER. K. Nov. N. Hoc die et postero caput Tauri occidit, pluviam significat. C. Arcturus occidit vesperi. P. ABCDEFGHA Pr. Fidicula mane exoritur, hiemat, et pluit. C. Non. F. F viii. F. LUDI. Fidiculæ sidus totum exoritur, Auster, vel Favonius, hiemat. C. G vii. C. LUDI. vi. C. LUDI. Stella clara Scorpionis exoritur, significat tempestatem, hiemat. C. v. C. LUDI. Hiemis initium, Auster, aut Eurus, interdum rorat. C. Gladius Orionis occidere incipit. P. F xviii. F. G xvii. C. LUDI PLEB. IN CIRC. BUARICHAR iv. C. LUDI. iii. C. LUDI. 65 Vergiliæ occidunt P. Pr. C. LUDI. Eid. NP. EPUL.. INDICT. Dies incertus, sæpius tamen placidus. C. xvi. C. IN CIRC. Fidis exoritur mane, Auster, interdum Aquilo magnus. C. xv. C. IN CIRC. Aquilo, interdum Auster cum pluvia. C. ficat. C. xiii. C. MERK. xiv. C. MERK. Sol in Sagittarium transitum facit. Suculæ mane oriuntur. Tempestatem signixii. C. MERK. Tauri cornua vesperi occidunt. Aquilo frigidus, et pluvia. C. XI).

KALENDARIUM VETUS ROMANUM. ETCHABUAHR xi. C. Sucula mane occidit, hiemat. C. F x. C. Lepus occidit mane, tempestatem significat. C. G vii. C. Canicula occidit Solis ortu, hiemat. C. iii. F. Prid. C. Tote Suculæ occidunt, Favonius, aut Auster, interdum pluvia. C. DECEMBER. G K. Decemb. N. Dies incertus: sæpius tamen placidus. C. GHABCDEFGĦABCDEFG jv. Prid. Non F. Sagittarius medius occidit; tempestatem significat. C. vii. C. Aquila mane oritur. Africus, interdum Auster, irrorat. C. ¡¡¡ AGON NP. Corus, vel Septentrio, interdum Auster cum pluvia. C. Prid. EN. Eid. NP. Scorpio totus mane exoritur, hiemat. C. xix. F. xviii. CONS. NP. G xvi. SAT. NP. FERIE SATURNI. Sol in Capricornum transitum facit, brumale solstitium, ut Hip- xvii parcho placet. C. xv. C. Ventorum commutatio. C. xiv. OPAL. NP. xii. DIV. NP. HABCDEFGHABCD2 x. LAR. NP. Capra occidit mane, tempestatem significat. C. ix. C. Brumale solstitium, sicut Chaldæi observant, significat. C. vi. C. Delphinus incipit oriri mane, tempestatem significat. C. iv. F. Aquila vespere occidit, hiemat. C. iii. F. Canicula occidit vespere, tempestatem significat. C. Prid. C. Tempestas ventosa. C. 66 KALENDARII ROMANI EXPLANATIO. Xxn F. Fastus dies. N. Nefastus. NP. Nefastus primo. FP. Fastus primo. NON. Nonæ. AGON. Agonalia. Ovidius. Ex. Endotercisus, pro Intercisus. CAR. Carmentalia: quod sacra tum, et feriæ Carmentis. Varr. EID. Idus. LUPER. Lupercalia: quod in Lupercali Luperci sacra faciunt. Varro. QUIR. Quirinalia a Quirino, quod huic deo feriæ. FERAL. Feralia: ab inferis, et ferendo, quod ferunt tum epulas ad sepulcrum, quibus jus tibi parentare. TER. Terminalia: quod is dies anni extremus constitutus. Duodecimus enim mensis fuit Februarius. REGIF. Regifugium. Ovidius: quanquam est inter Ovidium et Kalendarium de die Regifugii controversia, Ille enim assignat Februarii diem 23, in Kalendario autem video ad 24 esse appositum: nec sane, si modo Regifugii dies N. fuit, videtur esse potuisse die 23, hoc est Terminalibus, qui NP. dies fuit; alioqui dies idem et NP, et N. fuisset. EQ. Equiria. Varro. Festus. Ovidius. LIB. Liberalia. Varro. QUIN. Quinquatrus. Varro. TUBIL. Tubilustrum, quod eo die in atrio sutorio sacrorum Subæ lustrantur. Varro. Ovidius. Festus. Q. REX. C. F. Quando rex comitiavit, fas. Varro. Festus. CIRC. Circenses. FORD. Fordicidia: a fordis bubus, bos forda, quæ fert in ventre, quod ea die publice immoantur boves prægnantes in curiis. Complures a fordis cædendis fordicidia dicta. Varro. CER. Cerealia, Varro. PAR. Parilia: a pariendo, ut ait Victorinus Afer. Alii, Palilia, a Pale, quod eo die Feriæ ei deæ Bunt. Varro, Ovidius lib. 1 Fast. Festus in verbo, Pales, et Parilibus, vın. Vinalia a vino. Varro. ROB. Robigalia dicta ab Robigo, secundum segetes. Varro. FLOR. Floralia, Ovidius. Plin. comp. Compitalia. LEM. Lemuria. Varro, Ovidius. LUD. MART. IN CIRC. Ludi Martii in Circo, Ovidius. MART. CAR. MONET. Marti, Carne Deæ, Monetæ Junoni. Macrobius. Ovidius. IN CAPIT. In Capitolio. VEST. N. F. PR. Vestæ, nefas Prætori. MAT. Matri Matutæ. Ovidius. Q. ST. D. Quando stercus defertur. Varro, Festus, Ovidius. POPLIF. Poplifugium, pro populifugium. APOLLIN. Apollinares. MERK. Merkatus. VICT. CÆSAR. Victoria Cæsaris. SEPT. Neptunalia. FER. Feralia. HISF. Hispaniam. vicit. PORT. Portunalia. VIN. F. P. Vinalia, fas Prætori. Varro, Plinius. cons. Consualia. Plutarch. VOLG. Volcanalia. Varro. OPIC. Opiconsiva. Varro. VOLT. Volturnalia. Varro. H. D. ARA VICToriæ in curia dedic. est. Hoc die ara Victoriæ dedicata est. FER. NEPT. Feriæ Neptuno. F. EQUOR. PROB. Feriæ equorum probandorum. Valerius Max. lib. II. LUD. CIRC. Ludi circenses, in Augusti die natali. Suetonius, Dio. MEDIT. Meditrinalia, a Meditrina dea. Varro. AUGUST. Augustanalia. FONT. Fontanalia. Varro. ARM. Armilustrum. Varro. EPUL. INDICT. Epulum indictum. LUD. PLEB, IN CIRC. Ludi plebis in circo, Suetonius. AGO. Agonalia. SATUR. Saturnalia. Macrob. OPAL. Opalia. Varro. Macrobius. Div. Divalia. Divi Julii dies festus. Lar. Larentinalia. Varro, Ovidius, Plutarchus.

Roman CalendarKalendarium Romanum

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ ἡμέρας καὶ νυκτός Ἡμέρα λέγεται διχῶς, καθ’ ἕνα μὲν τρόπον χρόνος ὁ ἀπ’ ἀνατολῆς ἡλίου μέχρι δύσεως, καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον ἡμέρα λέγεται χρόνος ὁ ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῆς μέχρις ἡλίου ἀνατολῆς. Ἔστι δὲ ἡ ἡμέρα κατὰ τὸν δεύτερον τρόπον τοῦ κόσμου περιστροφὴ καὶ τῆς περιφερείας ἀνατολή, ἣν ὁ ἥλιος μεταβαίνει ὑπεναντίως κινούμενος τῷ κόσμῳ ἐν τῇ περιστροφῇ τοῦ κόσμου. Δι’ ἣν αἰτίαν οὐδέ ἐστι τὸ συναμφότερον νὺξ καὶ ἡμέρα ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἴση πάσῃ νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ. Ἀλλὰ πρὸς μὲν τὴν αἴσθησιν ἴσα τὰ μεγέθη ἐστί, πρὸς δὲ τὴν ἐν τῷ λόγῳ ἀκρίβειαν μικρά τις καὶ ἀνεπαίσθητος ἡ παραλλαγή· αἱ μὲν γὰρ τοῦ κόσμου περιστροφαὶ ἰσόχρονοί εἰσιν, αἱ δὲ τῶν περιφε-ρειῶν ἀνατολαί, ἃς ὁ ἥλιος μεταβαίνει ἐν τῇ τοῦ κόσμου περιστροφῇ, οὔκ εἰσιν ἰσόχρονοι· δι’ ἣν αἰτίαν οὐκ ἔστι τὸ συναμφότερον πᾶσα νὺξ καὶ ἡμέρα [ἴσον] συναμφο-τέρῳ πάσῃ νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ. Κατὰ δὴ τὸν δεύτερον τρόπον τῆς διαιρέσεως τῶν ἡμερῶν τὸν μὲν μῆνα λέγομεν εἶναι ἡμερῶν λ , τὸν δὲ ἐνιαυτὸν ἡμερῶν τξε δ. Ἔστι δὲ τὸ συναμφότερον νὺξ καὶ ἡμέρα χρόνος ὡρῶν ἰσημερινῶν κδ · ἰσημερινὴ δὲ ὥρα τὸ κδ ον μέρος τοῦ συγκειμένου χρόνου ἐκ νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Οὐ κατὰ πᾶσαν δὲ χώραν καὶ πόλιν τὰ αὐτὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν ἐστιν. Ἀλλὰ τοῖς μὲν πρὸς ἄρκτον οἰκοῦσι μείζονες αἱ ἡμέραι γίνονται, τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν ἐλάττονες. Ἔστι δὲ ἐν Ῥόδῳ μὲν ἡ μεγίστη ἡμέρα ὡρῶν ἰσημερινῶν ιδ 20, περὶ δὲ Ῥώμην ἡ μεγίστη ἡμέρα ὡρῶν ἰσημερινῶν ιε · τοῖς δὲ βορειοτέροις οἰκοῦσι τῆς Προποντίδος ἡ μεγίστη ἡμέρα γίνεται ὡρῶν ἰσημερι-νῶν ι , καὶ ἔτι τοῖς βορειοτέροις ιζ καὶ ιη ὡρῶν ἡ μεγίστη ἡμέρα γίνεται. Ἐπὶ δὲ τοὺς τόπους τούτους δοκεῖ καὶ Πυθέας ὁ Μασσαλιώτης παρεῖναι. Φησὶ γοῦν ἐν τοῖς Περὶ τοῦ Ὠκεανοῦ πεπραγματευμένοις αὐτῷ, ὅτι ἐδείκνυον ἡμῖν οἱ βάρβαροι, ὅπου ὁ ἥλιος κοιμᾶται· συνέβαινε γὰρ περὶ τούτους τοὺς τόπους τὴν μὲν νύκτα παντελῶς μικρὰν γίνεσθαι ὡρῶν οἷς μὲν β , οἷς δὲ γ , ὥστε μετὰ τὴν δύσιν μικροῦ διαλείμματος γινομένου ἐπανατέλλειν εὐθέως τὸν ἥλιον. Κράτης δὲ ὁ γραμματικός φησι τῶν τόπων τούτων καὶ Ὅμηρον μνημονεῦσαι, ἐν οἷς φησιν Ὀδυσσεύς· Τηλέπυλον Λαιστρυγονίην, ὅθι ποιμένα ποιμὴν ἠπύει εἰσελάων, ὁ δέ τ’ ἐξελάων ὑπακούει. Ἔνθα κ’ ἄυπνος ἀνὴρ δοιοὺς ἐξήρατο μισθούς, τὸν μὲν βουκολέων, τὸν δ’ ἄργυφα μῆλα νομεύων· ἐγγὺς γὰρ νυκτός τε καὶ ἤματός εἰσι κέλευθοι. Περὶ γὰρ τοὺς τόπους τούτους γινομένης μεγίστης ἡμέρας ὡρῶν κγ ἰσημερινῶν ἡ νὺξ μικρὰ παντάπασιν εἶναι ἀπολείπεται ὥρας α , ὥστε πλησιάζειν τὴν δύσιν τῇ ἀνατολῇ μικρᾶς παντάπασι τῆς περιφερείας ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα ἀπολαμβανομένης ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ. Εἴ τις οὖν, φησί, δύναιτο διαγρυπνεῖν τὰς τηλικαύτας ἡμέρας, διπλοῦς ἐξοίσεται μισθοὺς τὸν μὲν βουκολέων, τὸν δ’ ἄργυφα μῆλα νομεύων. Εἶτα ἐπιφέρει τὴν αἰτίαν μαθηματικὴν οὖσαν καὶ σύμφωνον τῷ σφαιρικῷ λόγῳ· ἐγγὺς γὰρ νυκτός τε καὶ ἤματός εἰσι κέλευθοι, τοῦτο δέ ἐστιν, ὅτι ἡ δύσις παράκειται τῇ ἀνατολῇ. Ἔτι δὲ μᾶλλον πρὸς ἄρκτον ἡμῶν παροδευόντων γίνεται ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος ὅλος ὑπὲρ γῆν, ὥστε ἐν ταῖς θεριναῖς τροπαῖς τὴν παρ’ ἐκείνοις ἡμέραν γί-νεσθαι ὡρῶν ἰσημερινῶν κδ . Τοῖς δ’ ἔτι πρὸς ἄρκτον οἰκοῦσι γίνεται μέρος τι τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ὑπὲρ γῆς διὰ παντός. Καὶ παρ’ οἷς μὲν ζῳδίου μέγεθος ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ἀπολαμβάνεται, μηνιαία ἡμέρα παρ’ αὐτοῖς γίνεται. Παρ’ οἷς δὲ β ζῴδια ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεται, διμηνιαίαν τῶν ἡμερῶν τὴν μεγίστην ἡμέραν συμβαίνει γίνεσθαι. Πέρας δέ ἐστί τις χώρα ἐσχάτη πρὸς ἄρκτον κειμένη, ἐν ᾗ ὁ μὲν πόλος κατὰ κορυφὴν γίνεται, τοῦ δὲ ζῳδιακοῦ κύκλου 2 ζῴδια ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ἀπολαμβάνεται, 2 δὲ ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα ἀποτέμνεται· ἡ μεγίστη δὲ ἡμέρα παρ’ αὐτοῖς ἑξαμη-νιαία γίνεται, ὁμοίως δὲ καὶ ἡ νύξ. Καὶ τούτων δὲ τῶν τόπων δοκεῖ μνημονεύειν καὶ Ὅμηρος, ὥς φησι Κράτης ὁ γραμματικός, ὅταν περὶ τῆς Κιμμερίων οἰκήσεως λέγῃ· Ἔνθα δὲ Κιμμερίων ἀνδρῶν δῆμός τε πόλις τε ἠέρι καὶ νεφέλῃ κεκαλυμμένοι· οὐδέ ποτ’ αὐτοὺς ἠέλιος φαέθων ἐπιδέρκεται ἀκτίνεσσιν, οὐδ’ ὁπόταν στείχῃσι πρὸς οὐρανὸν ἀστερόεντα, οὐθ’ ὅταν ἂψ ἐπὶ γαῖαν ἀπ’ οὐρανόθεν προτράπηται, ἀλλ’ ἐπὶ νὺξ ὀλοὴ τέταται δειλοῖσι βροτοῖσι. Τοῦ γὰρ πόλου κατὰ κορυφὴν ὑπάρχοντος ἑξαμη-νιαίαν τὴν νύκτα καὶ τὴν ἡμέραν γίνεσθαι συμβαίνει· τρίμηνος μὲν γὰρ γίνεται, ἐν ὅσῳ ὁ ἥλιος χρόνῳ ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου, ὃς δὴ καὶ τὴν τοῦ ὁρίζοντος ἐπέχει τάξιν, ἐπὶ τὸν θερινὸν τροπικὸν κύκλον παραγίνεται, ἑτέρα δὲ τρίμηνος, ἐν ᾗ ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ ἐπὶ τὸν ὁρίζοντα καταντᾷ· καὶ πάντα τοῦτον τὸν χρόνον ὑπὲρ γῆς κύκλους παραλλήλους ἐνεχθήσεται. Ἐπεὶ δὲ συμβαίνει τὴν οἴκησιν ταύτην ἐν μέσῃ τῇ κατεψυγμένῃ καὶ ἀοικήτῳ ζώνῃ ὑπάρχειν, ἀνάγκη διὰ παντὸς νέφεσι κατέχεσθαι τὸν τόπον καὶ ἐπὶ πολὺ βάθος ἀέρος συνεστη-κέναι τὰ νέφη καὶ μὴ δύνασθαι τὰς τοῦ ἡλίου αὐγὰς διακόπτειν τὰ νέφη. Ὥστε εὐλόγως νύκτα διὰ παντὸς εἶναι παρ’ αὐτοῖς καὶ σκότος. Ὅταν μὲν γὰρ ὑπὲρ γῆς ὑπάρχῃ ὁ ἥλιος, σκότος ἐστὶ παρ’ αὐτοῖς διὰ τὴν παχυμέρειαν τῶν νεφῶν, ὅταν δ’ ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα ὁ ἥλιος ᾖ, διὰ τὴν φυσικὴν ἀνάγκην νύξ ἐστι παρ’ αὐτοῖς, ὥστε διὰ παντὸς ἀφώτιστον αὐτῶν εἶναι τὴν οἴκησιν. Τοῦτο οὗν, φησί, τὸ λεγόμενόν ἐστιν ὑπὸ τοῦ ποιητοῦ· οὐδέ ποτ’ αὐτοὺς ἠέλιος φαέθων ἐπιδέρκεται ἀκτίνεσσιν. Εἰ μὲν οὖν ταῦτ’ ἐνθυμεῖται Ὅμηρος, ἕτερος ἔστω λό-γος. Ὅτι δ’ εἰσὶ τόποι τινὲς γῆς σφαιροειδοῦς ὑπαρχούσης ἔχοντες τὰ προειρημένα μεγέθη τῶν ἡμερῶν πρὸς ἄλληλα, δῆλον ἐπ’ αὐτῆς τῆς σφαίρας. Τοὺς μέντοι γε τόπους τούτους ἀοικήτους εἶναι συμβέβηκε διὰ τὴν τοῦ ψύχους ὑπερβολήν· ἐν μέσῃ γὰρ κεῖνται τῇ κατε-ψυγμένῃ ζώνῃ. Ἀνάπαλιν δὲ τοῖς πρὸς μεσημβρίαν οἰκοῦσιν ἐλάττονες ἀεὶ μᾶλλον καὶ ἐλάττονες αἱ ἡμέραι γίνονται. Παρ’ οἷς μὲν ιδ ὡρῶν ἰσημερινῶν ἡ μεγίστη ἡμέρα γίνεται, παρ’ οἷς δὲ ιγ . Πέρας δέ ἐστι χώρα τις πρὸς μεσημ-βρίαν ἡμῶν κειμένη, [ἡ] λεγομένη ὑπὸ τὸν ἰσημερινόν, ἐν ᾗ οἱ μὲν πόλοι ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος πίπτουσιν, ὀρθὴ δὲ καθίσταται ἡ τοῦ κόσμου σφαῖρα· διχοτομοῦνται δὲ πάντες οἱ παράλληλοι κύκλοι οἱ γραφόμενοι ὑπὸ τοῦ ἡλίου κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ κόσμου γινομένην περιστροφήν· δι’ ἣν αἰτίαν ἰσημερία διὰ παντός ἐστι παρ’ αὐτοῖς. Οὐ γὰρ παρ’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἡ ἀνισότης γίνεται τῶν ἡμερῶν, ἀλλὰ παρὰ τὸ ἔξαρμα τοῦ πόλου, ὃ δὴ καλεῖται ἔγκλιμα τοῦ κόσμου. Συμβαίνει γὰρ διὰ τὸν μετεωρισμὸν τοῦ πόλου τῶν μὲν ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ μέχρι τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ γραφομένων κύκλων μείζονα μὲν τμήματα ὑπὲρ γῆν γίνεσθαι, ἐλάττονα δὲ ὑπὸ γῆν, τῶν δὲ ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ μέχρι τοῦ χειμερινοῦ τροπικοῦ γραφομένων κύκλων ἐλάττονα μὲν τμήματα ὑπὲρ γῆς γίνεσθαι, μείζονα δὲ ὑπὸ γῆν. Ὅπου δ’ οἱ πόλοι ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος πίπτουσιν, ἀναιρουμένου τοῦ αἰτίου τῆς ἀνισότητος τῶν ἡμερῶν, τοῦτο δὲ ἦν τὸ ἔγκλιμα, εὐλόγως συμβαίνει ἰσημερίαν εἶναι διὰ παντὸς παρ’ αὐ-τοῖς. Πάντας μὲν γὰρ τοὺς κύκλους ὁ ἥλιος ἰσοχρό-νως περιστρέφεται καὶ τοὺς μείζονας καὶ τοὺς ἐλάττονας διὰ τὸ περί τινα μένοντα σημεῖα, τοὺς πόλους, γίνεσθαι τὴν περιστροφὴν τῷ κόσμῳ· ὥστε μὴ παρὰ τὰ μεγέθη τῶν κύκλων, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀνισότητα τῶν τμημάτων, ὧν φέρεται ὁ ἥλιος ὑπὸ γῆς καὶ ὑπὲρ γῆς, τὴν ἀνισότητα τῶν ἡμερῶν γίνεσθαι. Αἱ μέντοι γε παραυξήσεις τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν οὔκ εἰσιν ἐν πᾶσι τοῖς ζῳδίοις ἴσαι. Ἀλλὰ περὶ μὲν τὰ τροπικὰ σημεῖα μικραὶ παντελῶς καὶ ἀνεπαίσθητοι γίνονται, ὥστε σχεδὸν ἐφ’ ἡμέρας μ τὸ αὐτὸ μέγεθος τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν διαμένειν· προσπορευόμενός τε γὰρ καὶ πάλιν ἀποχωρῶν ἀπὸ τροπικῶν σημείων ἀδήλους ποιεῖται τὰς κατὰ πλάτος παρόδους, ὥστ’ εὐλόγως ἐπὶ τὸ προειρημένον πλῆθος τῶν ἡμερῶν ἐπιμονὴν ὡς πρὸς αἴσθησιν περὶ τὸν τόπον γίνεσθαι τῷ ἡλίῳ. Δι’ ἣν αἰτίαν καὶ τὰ μέγιστα καύματα καὶ τὰ μέγιστα ψύχη μετὰ τὰς τροπὰς γίνεται· δὶς γὰρ ὁ ἥλιος τὸν αὐτὸν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπιπορευόμε-νος τόπον καὶ τὰς προσόδους καὶ τὰς ἀποχωρήσεις ἀδήλως ποιούμενος, εὐλόγως ἐκ τῆς πρὸς ἕνα τόπον ἐπιμονῆς ὁτὲ μὲν τῶν καυμάτων, ὁτὲ δὲ τοῦ ψύχους ἐπίτασιν ποιεῖται. Πρόδηλον δὲ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν σκιοθήρων· τὸ γὰρ ἄκρον τῆς τοῦ γνώμονος σκιᾶς σχεδὸν ἐφ’ ἡμέρας μ ἐπιμένει ταῖς τροπικαῖς γραμμαῖς. Περὶ δὲ τὰς ἰσημερίας ἑκατέρας μεγάλαι αἱ παρ-αυξήσεις τῶν ἡμερῶν γίνονται, ὥστε τὴν ἐχομένην ἡμέ-ραν τῆς προηγουμένης αἰσθητῶς παραλλάσσειν. Δι’ ἣν αἰτίαν ἐν τοῖς ὡρολογίοις τὸ ἄκρον τῆς τοῦ γνώμονος σκιᾶς ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου αἰσθητὰς καθ’ ἡμέραν τὰς ἀποστάσεις ποιεῖται. Αἰτία δέ ἐστι τῆς ἀνισότητος τῆς τῶν ἡμερῶν παραυξήσεως ἡ λοξότης τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου. Τῶν μὲν γὰρ τροπικῶν κύκλων ἐφάπτεται καὶ ἐπὶ πολὺ μῆκος ἡ ἐπαφὴ διατείνει, ὥστε ἐν πολλῷ τόπῳ μικρὰν ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ τὴν ἀπόστασιν γίνεσθαι. Ἀκο-λουθεῖ δὲ τούτῳ καὶ τὴν παραλλαγὴν τῶν τμημάτων ὑπὲρ γῆς ὧν φέρεται ὁ ἥλιος μικρὰν καὶ ἀνεπαίσθητον γίνεσθαι. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου τομὴ γίνεται τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου πρὸς τὸν ἰσημερινόν· ἀπὸ δὲ τῆς τομῆς ἡ ἔγκλισις ἐφ’ ἑκάτερα μεγάλην λαμβάνει διάστα-σιν ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ. Ἀκολουθεῖ δὲ τούτῳ καὶ παραλλαγὴν τῶν ἡμερῶν μεγάλην γίνεσθαι διὰ τὴν τῶν τμημάτων ὑπεροχήν, ὧν φέρεται ὁ ἥλιος ὑπὲρ γῆν. Διὰ δὴ τὴν αἰτίαν ταύτην περὶ μὲν τοὺς τροπικοὺς κύκλους μικραὶ καὶ ἀνεπαίσθητοι αἱ παραυξήσεις τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν ἐπιτελοῦνται καὶ σχεδὸν τὴν αὐτὴν παραλλαγὴν ἔχουσιν αἱ παραυξήσεις· ὥστε τὴν μὲν ἡμερη-σίαν περὶ τὴν ἰσημερίαν παραύξησιν σχεδὸν ἐνενηκοντα-πλάσιον εἶναι τῆς ἡμερησίου περὶ τὰς τροπὰς παραυξή-σεως. Ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερησίων καὶ ἐπὶ τῶν νυχιαίων. Ἀεὶ γὰρ ὅσον ἡ ἡμέρα παραύξει, τοσοῦτον καὶ ἡ νὺξ μειοῦται. Γίνονται μὲν γὰρ μείζονες αἱ ἡμέραι τῶν νυκτῶν ἐν ἓξ ζῳδίοις, Κριῷ Ταύρῳ Διδύμοις Καρκίνῳ Λέοντι Παρθένῳ, ὅπερ ἐστὶν ἡμικύκλιον τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἀπὸ α η μοίρας Κριοῦ μέχρι Παρθένου μοίρας λ ῆ . βόρειόν ἐστι. Πάλιν αἱ νύκτες τῶν ἡμερῶν μεί-ζονες ἐν τοῖς ἀπολειπομένοις ζῳδίοις, Ζυγῷ Σκορπίῳ Τοξότῃ Αἰγόκερῳ Ὑδροχόῳ Ἰχθύσιν, ὅπερ ἐστὶ πάλιν ἡμικύκλιον τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἀπὸ Ζυγοῦ α η μοίρας μέχρις Ἰχθύων μοίρας λ ῆ . Παραύξησις δὲ ἡμερῶν γίνεται ἀπὸ α η μοίρας Αἰγόκερω μέχρι Διδύμων μοίρας λ ῆ , ὅπερ ἐστὶν ἡμι-κύκλιον τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἀπὸ τροπῆς χειμερινῆς μέχρι τροπῆς θερινῆς. Παραύξησις δὲ νυκτῶν γί-νεται ἀπὸ Καρκίνου α η μοίρας μέχρι Τοξότου μοίρας λ ῆ , ὅπερ ἐστὶν ἡμικύκλιον πάλιν τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἀπὸ τροπῆς θερινῆς μέχρι τροπῆς χειμερινῆς. Τινὲς μὲν οὖν διελάμβανον μεγίστας ἡμέρας γί-νεσθαι ἐν Καρκίνῳ, ἐπείπερ αἱ θεριναὶ τροπαὶ ἐν τῷ προειρη-μένῳ ζῳδίῳ γίνονται, μεγίστας δὲ νύκτας εἶναι ἐν Αἰγό-κερῳ, ἐπεὶ αἱ χειμεριναὶ τροπαὶ ἐν Αἰγόκερῳ γίνονται, παραπλήσιόν τι ποιοῦντες ἁμάρτημα τῷ ἐπὶ τῶν συζυγιῶν. Εἰ μὲν γὰρ ἐν ὅλοις τοῖς ζῳδίοις ἐγίνοντο τροπαί, ἦν ἂν ἀληθὲς τὸ προειρημένον. Νυνὶ δὲ τὰ μὲν τροπικὰ σημεῖα λόγῳ θεωρητά ἐστι· τὸ δ’ ὅλον ζῴδιον τὸ τοῦ Καρκίνου τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν ἔχει ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ σημείου τοῖς Διδύμοις καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων ἐμπεριλαμβάνεται κύκλων καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου τὴν ἀνατολὴν ποιεῖται καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον τὴν δύσιν· ἔστι γὰρ ἀλλήλοις κατὰ συζυγίαν· διὸ δὴ καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν ἴσα ἐστὶν ἐν Διδύμοις καὶ Καρκίνῳ. Καὶ γὰρ ἐν τοῖς ὡρολογίοις τὸ ἄκρον τῆς τοῦ γνώμονος σκιᾶς τὰς αὐτὰς γράφει γραμμὰς ἐν τοῖς προειρημένοις ζῳδίοις. Ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν χειμερινῶν τροπῶν. Οὐδὲ γὰρ ἐπ’ ἐκείνων ὑποληπτέον ἐν ὅλῳ τῷ Αἰγόκερῳ μεγίστας νύκτας γίνεσθαι, ἀλλ’ ἕν τι σημεῖόν ἐστι λόγῳ θεωρητόν, ὃ κοινόν ἐστιν Αἰγόκερῳ καὶ Τοξότῃ. Τὸ δὲ ὅλον ζῴδιον τὸ τοῦ Αἰγόκερω καὶ τὸ τοῦ Τοξότου τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν ἔχει ἀπὸ τοῦ τροπικοῦ χειμερινοῦ σημείου καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν παραλλήλων ἐμπεριλαμ-βάνεται κύκλων· καὶ ἔστιν ἀλλήλοις κατὰ συζυγίαν· ὅθεν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν ἴσα ἐστὶν ἐν Τοξότῃ καὶ Αἰγόκερῳ. Καθόλου δὲ ὅσα τῶν ζῳδίων κατὰ συζυγίαν ἀλλή-λοις ὑπάρχει, ταῦτα τὰ ζῴδια ἴσας ἡμέρας καὶ νύκτας περιέχει· ἔσονται οὖν ἴσαι ἡμέραι ἐν Διδύμοις καὶ Καρκίνῳ, Ταύρῳ καὶ Λέοντι, Κριῷ καὶ Παρθένῳ, Ἰχθύσι καὶ Ζυγῷ, Ὑδροχόῳ καὶ Σκορπίῳ, Τοξότῃ καὶ Αἰγόκερῳ.

KALENDARIUM ROMANUM. Constantini Magni temporibus, ipso anno Christi 325, quo synodus prima Nieæna celebrata, confectum. Museo Joannis Georgii Herwart ab Hochenbourg. JANUARIUS. Ar Ce xvi Kal Mart. Df Aa Kal. SENATUS LEGITIMUS. Lupercalia. Bb iv Non. Jan. dies Ægyptiacus. Eg Ludi. Votorum nuncupatio. G Fh Quirinalia. Ga Dd Prid. Ludi. b Ee Non. Ludi. Ff viii Id. Jan. dies Ægyptiacus. Sol in Fiscibus. Feralia. c Gg Jano patri căxxIV. De Caristia. Ah vi Ba b Senatus legitimus. Ef Terminalia. dies Carmentariorum. Fg Regifugium Gh Ed Prid. K a Bb lii Fe Idib. JOVI STATORI CMXXIV. CC Prid. Gf xix Kal. Febr. Carmentaria. Lotio CMXXIV. dies Ægy N. D. Constantini c■xxiv. Ludi Votibi. MARTIUS. [tiacus Bh xvii dies Ægyptiacus. ▲ Dd Kal. N. MARTIS. CMXXIV. Ca xvi Ludi Palatini. Ee vi N. Mart. Db Ludi. Ff Senatus legitimus dies Ægi Ec Ludi. Fd N. Gordiani cxxxiv. Gg [ptiacus Ah Ge Isidis navigium. Ludi. Ba Prid. ■ Af Ludi. Cb Non. Juvenalia. Bg Senatus legitimus. Sol in De viii Id. Mart. [Aquario. Ch Fix N. B. Hadriani cxxxiv. Ed Arma ancilia movent. Fe 1 Da N. Chartis. Gf Eb Ag Fc Bh jii Jovi cultori CXXXIV. × Gd Ca Prid. Ae Db Idib. Mamur a ia. Senatus legit CANNA INTRAT. [mv. Bf ITE F Ec xvii Kal. Apr. ▲ Cg Prid. Fd Liberalici CXXIV. Sol i FEBRUARIUS. Ge XV [Ariel Dh Kal. N. HERCULIS CMXXIV. G Af Cinquatria. Ea iv No. Febr. Bg Pelosia. Fb iii Senatus legitimus. Ch Gc Prid. Ad Non. Ludi Gottici, Ludi. и Da Eb c Be viii Id. Febr. Ludi. Fc N. Minerves. Arbor intrat. Tubilustrium. Sanguen. dies Ægyptiacu cf Dg [vii Ludi. dies Ægyptiacus. Ludi. Gd viii Hilaria. Ae Requetio. Eh Gottici CMXXIV. Bf Lavatio. Fa iv Gb iii & Ac Prid. Genialici CMXXIV. Ludi Gepialici. [tus legitimus. K Cg V Initium Caiani. Dh iv Ea Bd Idib. Virgo Vesta. parent. SenaFb Prid. N. Divi Constant. cxxxiv.

AK Fb vii Ge Kal. VENERALIA. Ludi. SENATUS G c vi Ad Ad iv Non. Apr. N. Dei Quirin. cxxxiv. dies Be iv Be iii Cf Prid. Dg Non. [Ægyptiacus. Ludi Magalesiaci. Ludi. Magalesiaci. Cf iii Dg Prid. Ludi Honor. et virtus Zinza. Ludi. Ludi. Fa vii Gb vi c Eh viii Id. Apr. Ludi. Magalesiaci. [et Pollucis. cxxXIV. Ludi N. Magalesiaci. Castoris Ludi. Magalesiaci. Eh Kal. Fa G b iv No. Junii. iii Ac Prid. Senatus legitimus. Ludi in Numilia. Bd iv Magalesiaci c■xxIV. Bd Non. Ce iii N. Divi Severi cmxx:v. Ce viii ld. Junii. Colosus Coronatur. I Df Prid. Ludi Cerealici căxxiv. Df vii Vesta aperit. dies Ægy Eg Idib. Eg vi [ptiacus. Fh xviii Kal. Maii. Ludi Cerealici. Fh Vestalia. Ga xvii Ludi Cerealici. Ga iv Ab xvi Ludi Cerealici. b iii Matralia. Ludi Cerealici. Bc Prid. 6 Cd xiv De xiii Ludi Cerealici. Sol in Tauro. Cd Idib. Cerealici cxxxiv. dies Ægy [ptiacus. N. MUSARUM. Senatus legi [timus. Vesta cluditur. Selin'Cancro De xviii Kal. Julii. Ef xii Ef xvii ■ Fg xi N. Urbis cmxxiv. dies Ægy Fg xvi Gh [ptiacus. Gh Aa ix a xiv Annæ sacrum. Bb viii b xiii Cc vii Serapis. xii dies Ægyptiacus. Dd vi N. Antonini c■xxiv. J Dd xi * Ee Ee x iv Gg iii ▲ Ah Prid. Fif ix Gg viii Ludi Florales. h vii Fortis fortuna Solstitium. Ba b Ba Kal. Cb vi Non. Mai. Ludi Dc Floralici CMXXIV dies Ægy Fe Prid. Ed iv Ludi Maximati. [pliacus. iH Ludi Maximati. Gf Prid Ludi Maximali. Ag Non. Ludi Maximati. Gf Kal. Ag vi Non. Jul. Bh viii Id. Mai. Ludi Maximati. Bh Ca vii Maximati CMXXIV. Db vi N. Claudi CMXXIV. Db Ca iv iii I Ec Ec Prid. Fd iv Martialici caXXIV. Ge iii Ludi Persíci. vi Dc iv Ed iii Fucato Licinio căxxıv Ludi Apollinares. Ludi Apollinares. dies Egy 70 Ludi Apollinares. [pliacus Ge viii ld. Jul. Ludi Apollinares. Fd Non. Af Prid. Bg Idib. Ludi Persici.N. Mercurii. SE Ludi Persici. [NATUS LEGITIM. Af vii Ludi Apollinares. g vi Ludi Apollinares. Ch xvii Kal. Juni. Ludi Persici. F Ch Ludi Apollinares. Da xvi Persici CXXXIV. Eb XV N. Annonis. Fc xiv Zenziarius. Da iv b iii G Fc Prid. Ludi Apollinares. ■ Gd xiii Sol in Geminis. Gd ldib. Ac xii xi 1 Cg x dies Ægyptiacus. Marcellus rosasamut. Dh ix Ea viii Apollinares CMXXIV. Ludi FRAN. Æquit. or. pro. e xvii Kal. Aug. Ludi. Francici. Bf xvi Cg Ludi. Franc. Sol in Leone. Se [natus legitimus. Ludi Franc. Adv. D. CXXXIV. [dies Ægyptiacus.

Da xiv .Ludi Francici. Dh Idib. Ludi. Rom. Ea xüi Francici CMXXIV. Fb xii Advent. D. a xviii Kal. Oct. Ludi. Id. Senatus legitimus. Romaniani CMXXIV. HF b xvii Gc Ludi. Gc xvi x Ad Neptunalici. Ad Be Cf viii ▲ Dg vij N. D. Constantini c■xxiv. Be Cf Ludi Votibi. Eh Vict. Sarmatice căxxiv. Dg N. Trajani Triumpha. CMXXIV. Pii Antonini CMXXIV. dies [Ægyptiacus. Ludi Triumpha. Sol in Libra. Fa x Eh Ludi. Gb Fa Ludi. Vict. Marcoman. cxxxiv. Gb ix Divi Augusti. cmxxiv. Bd Prid. ▲ AC viii AUGUSTUS Bd vii Ce Kal. DIVI PERTINACIS CXXXIV. c Df iv Non. Aug. Eg Senatus legitimus. Ce Df V Eg iv Profectie Divi cxxxiv. Fh Ludi Fatales. Fh Prid. Vict. Senati CMXXIV. Ga Prid. Ga Non. N. Salutis CMXXIV. Ab viii ld. Aug. dies Ægyptiacus. N. Constantini ɑmxxiv. Ludi Votibi. Ab Kal. Ludi. OCTOBER. N. ALEXAND. CXXXIV. Bc vi Non. Oct. De Senatus legitimus. diesÆgyEf De [ptiacus. Fg Ef iji Ludi Alamannici. Gh Prid.. Lignapsia. Fg Prid. Ludi Alamannici. G a Idib. N. CIANES. Gh Non. Ludi Alamannici. Bb xix Kal. Sept. F a Я Dd xvii Ee xvi Ff XV Senatus legitimus. Bb Tiberinalia. Sol in Virgine. G Dd 1 Gg xiv N. Probi cxxXIV. Ee iv Ff iii Ba h xiii n Gg Prid. dies Ægyptiacus. x Cb Ah Idib. Ba xvii Vulcanalia căXXIV. I сь xvi Ed ix Fe viii Ed Gf vii K Fe Bh Ca Ꭰ b jii Gf viii Id. Oct. Ludi Alamannici. Ludi Alamannici. Alamannici CMXXIV. Augustales cèxXIV. Ludi Jovi Liberatori. Ludi Jovi Liberatori. Ludi Jovi Liberatori. Kal. Id. Nov. Equus adnisus Ludi. Id. fit Senatus legit. Jovi liberatori c■xxiv. Ludi Solis. Sol in Scorpio. Ludi Solis. dies Ægyptiacus. Ludi Solis. Solis et Lunæ. CMXXIV. Ag Solis CXXXVI. Bh Ca ix Ec Prid. Db viii SEPTEMBER. Ec Fd Kal. SENATUS LEGITIMUS. Fd Af Bg Prid. Ge iv Non. Sept. dies Ægyptiacus. Ge Evictio Tyranni Isia. Af Advent. divi ɑxxxiv. Isia. Bg Ludi Votibi Isia. Ch Non. Mammes Vindemia. Ch Prid. Ludi. Isia. Da viii Id. Sept. NOVEMBER. Eb vii Da Kal. FC F Gd N. Aureliani cmxxiv. Eb Ista ex sen. câXXIV. Senatus iv Non. Nov. Ternovena. dies Ægy (legitimus. FC iii Hilaria. [ptiacus. Bf jii N. Asclepi. Gd Prid. € Cg Prid. Ludi Romanorum. Ae Non.

Τοῦ δὲ κόσμου σφαιροειδοῦς ὑπάρχοντος καὶ κινουμένου φορὰν ἐγκύκλιον ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν, συμβαίνει πάντα τὰ ἐπὶ τῆς σφαίρας σημεῖα ἐπὶ παραλλή-λων κύκλων φέρεσθαι. Ἐξ οὗ φανερὸν ὅτι καὶ πάντες οἱ ἀστέρες ἐπὶ παραλλήλων κύκλων τὴν κίνησιν ποιοῦν-ται· διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου πάντες οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες ἀνατέλλουσι καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνουσιν. Ὁμοίως δὲ καὶ οἱ παράλληλοι κύκλοι ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλουσι καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνουσιν. Ὁ δὲ τῶν ζῳδίων κύκλος λοξὸς ὢν τῇ πρὸς τοὺς παραλλήλους θέσει οὐ πάντα ἔχει τὰ μέρη ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλοντα καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνοντα. Δι’ ἣν αἰτίαν οὐδὲ τὰ ιβ ζῴδια ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλλει καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνει. Ἐν πλάτει γὰρ ὁ ζῳδιακὸς κύκλος τὰς ἀνατολὰς καὶ τὰς δύσεις ποιεῖται. Ἔστι δὲ τὸ πλάτος αὐτοῦ τῆς ἀνατολῆς τὸ ἀπὸ τοῦ Καρκίνου α η μοίρας ἀνατελλούσης μέχρις Αἰγόκερω α η μοίρας ἀναφερομένης· ἡλίκη γάρ ἐστιν ἡ μεταξὺ τῶν μερῶν τούτων περιφέρεια τούτου ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος, τηλικαύτη ἐστὶν ἡ κατὰ πλάτος πάροδος ἐπὶ τοῦ ὁρί-ζοντος τῷ ζῳδιακῷ κύκλῳ. Τούτοις δὲ συμφώνως καὶ ὁ Ἄρατος ἀποφαίνεται λέγων οὕτως· Αὐτὰρ ὅ γ’ Ὠκεανοῖο τόσον παραμείβεται ὕδωρ, ὅσσον ἀπ’ Αἰγοκέροιο ἀνερχομένοιο μάλιστα Καρκίνον εἰς ἀνιόντα κυλίνδεται· ὅσσον ἁπάντη ἀντέλλων ἐπέχει, τόσσον γε μὲν ἄλλοτε δύνων. Ἐν γὰρ τούτοις τὴν πάροδον ἀφορίζει τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ἣν ποιεῖται κατὰ πλάτος ἐπὶ τῆς ἀνατολῆς καὶ τῆς δύσεως συμφώνως τοῖς μαθηματικοῖς καὶ τῷ φαι-νομένῳ. Τοιαύτης δὴ τῆς ἐγκλίσεως ὑπαρχούσης τοῦ ζῳδια-κοῦ κύκλου συμβαίνει καὶ τὰ δωδεκατημόρια ἴσα ὄντα κατὰ τὸ μέγεθος ἐν ἀνίσοις χρόνοις τὰς ἀνατολὰς καὶ τὰς δύσεις ποιεῖσθαι. Ὅσα μὲν γὰρ ὀρθοῦ γινομέ-νου τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου τὴν ἀνατολὴν ποιεῖται, ἐκεῖνα τὰ ζῴδια ἐν πλείστῳ χρόνῳ τὴν ἀνατολὴν (καὶ τὴν δύσιν) ποιεῖται· ὀρθὰ γὰρ παρὰ τὸν ὁρίζοντα παραπίπτει, ὥστε καθ’ ἓν ἕκαστον σημεῖον τοῦ ζῳδίου τὴν ἀνατολὴν γίνεσθαι· διὰ δὲ τοῦτο πολὺν χρόνον ἀναλίσκεσθαι τῆς ἀνατολῆς (καὶ τῆς δύσεως). Ὅσα δὲ πλαγίου γινομένου τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου πρὸς τὸν ὁρίζοντα τὴν ἀνατολὴν ποιεῖται, ἐκεῖνα ἐν ἐλάττονι χρόνῳ ἐπαναφέ-ρεται· πλάγια γὰρ παραπίπτει καὶ τὰ ζῴδια πρὸς τὸν ὁρίζοντα, ὥστε κατ’ ἄλληλα πολλὰ μέρη ἅμα τὴν ἀνα-τολὴν ποιεῖσθαι· διὰ δὲ τοῦτο καὶ ταχεῖαν τὴν ἀνατολὴν συμβαίνει γίνεσθαι. Ὅθεν καὶ τὸ παρὰ Ἀράτῳ λεγόμενον ζητεῖται, πῶς καὶ ἐν ταῖς μακροτάταις νύκτεσι καὶ ἐν ταῖς βραχυ-τάταις ἓξ δωδεκατημόρια ἀνατέλλει καὶ ἓξ δύνει, τῆς παραλλαγῆς τῶν νυκτῶν μεγάλης ὑπαρχούσης· ἡ γὰρ μεγίστη νὺξ τῆς ἐλαχίστης ὑπερέχει ὥρας ἰσημερινὰς ἕξ. Λέγει δὲ ὁ Ἄρατος οὕτως· πάσῃ δ’ ἐπὶ νυκτὶ ἓξ αἰεὶ δύνουσι δυωδεκάδες κύκλοιο, τόσσαι δ’ ἀντέλλουσι· τόσον δ’ ἐπὶ μῆκος ἑκάστη νὺξ αἰεὶ τετάνυσται, ὅσον τέ περ ἥμισυ κύκλου ἀρχομένης ἀπὸ νυκτὸς ἀείρεται ὑψόθι γαίης. Ἀπορεῖται δή, πῶς καὶ ἐν ταῖς μακροτάταις καὶ ἐν ταῖς βραχυτάταις νύκτεσιν ἡμικύκλιον τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου καὶ ἀνατέλλει καὶ δύνει. Γίνεται δὲ τοῦτο διὰ τὴν ἔγκλισιν τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου· διὰ γὰρ τὴν λοξότητα ἐν ἀνίσοις χρόνοις ἀνατέλλει καὶ δύνει τὰ τοῦ ζῳδιακοῦ ἡμικύκλια. Ταπεινοτάτου μὲν γὰρ ὄντος τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου πρὸς τὸν ὁρίζοντα, ὅπερ γίνεται Αἰγόκερω πρώτης μοίρας μεσουρανούσης, ταχεῖαν ποιεῖται τὴν ἀνατολὴν τὸ ἡμικύκλιον τὸ ἀπὸ Κριοῦ α η μοίρας μέχρι Παρθένου μοίρας λ ῆ · πλά-γιον γὰρ παραπίπτει παρὰ τὸν ὁρίζοντα καὶ πολλὰ μέρη ἅμα τὴν ἀναφορὰν ποιεῖται. Ὀρθοτάτου δ’ ὄντος τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ὅπερ γίνεται Καρκίνου α η μοίρας μεσουρανούσης, ὀρθὸν καὶ τὸ ἡμικύκλιον ἀνατέλλει τὸ ἀπὸ Ζυγοῦ α η μοίρας μέχρις Ἰχθύων μοίρας λ ῆ , ὅθεν ἐν πολλῷ χρόνῳ τὴν ἀνατολὴν ποιεῖται. Εὐλόγως οὖν καὶ ἐν ταῖς χειμεριναῖς νύκτεσι καὶ ἐν ταῖς θεριναῖς 2 ζῴδια ἀνατέλλει καὶ 2 ζῴδια δύνει· οἱ γὰρ ἀνατολικοὶ χρόνοι τῶν ζῳδίων ἴσων ὄντων κατὰ τὸ μέγεθος ἄνισοι γίνονται κατὰ τοὺς χρόνους. Καὶ ἐν μὲν ταῖς χειμεριναῖς νύκτεσι τὰ πολυχρόνιον ποιού-μενα τὴν ἀνατολὴν ἀναφέρεται, ἐν δὲ ταῖς θεριναῖς νύκτεσι τὰ ταχεῖαν ποιούμενα τὴν ἀνατολὴν ἀνατέλλει. Οἱ μὲν οὖν ἀρχαῖοι, καθάπερ ἐπὶ τῶν κατὰ συ-ζυγίαν ζῳδίων ἠγνόησαν, οὕτω καὶ ἐν τοῖς ἀνατολικοῖς χρόνοις τῶν ζῳδίων διήμαρτον. Ὑποστησάμενοι γὰρ ὀρθότατον εἶναι τὸν ζῳδιακὸν κύκλον Καρκίνου πρώτης μοίρας μεσουρανούσης, ἐπεὶ κατὰ τοῦτον τὸν καιρὸν ἀνατέλλει μὲν Ζυγός, δύνει δὲ Κριός, ἀπεφήναντο ἐν πλείστῳ μὲν χρόνῳ ἀνατέλλειν Ζυγόν, ἐν πλείστῳ δὲ χρόνῳ δύνειν Κριόν. Πάλιν ἐπεὶ ταπεινότατος γί-νεται ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος Αἰγόκερω α η μοίρας μεσου-ρανούσης, κατὰ τοῦτον δὲ τὸν καιρὸν ἀνατέλλει μὲν Κριός, δύνει δὲ Ζυγός, ἀπεφήναντο τάχιστα μὲν ἀνα-τέλλειν Κριόν, [ἐν] ἐλαχίστῳ δὲ χρόνῳ δύνειν Ζυγόν. Πάλιν δὲ ἐπεὶ μέσην ἔγκλισιν λαμβάνει ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος πρὸς τὸν ὁρίζοντα Κριοῦ α η μοίρας μεσουρα-νούσης, καὶ Ζυγοῦ α η μοίρας μεσουρανούσης ἀνατέλλει μὲν Καρκίνος, δύνει δὲ Αἰγόκερως, ὥστε μέσον χρόνον τῆς ἀνατολῆς ἔχειν Καρκίνον καὶ μέσον χρόνον τῆς δύσεως Αἰγόκερων· πάλιν δὲ Χηλῶν μεσουρα-νουσῶν μέσον χρόνον τῆς ἀνατολῆς ἕξει Αἰγόκερως καὶ μέσον τῆς δύσεως χρόνον Καρκίνος. Ἡ δὲ τοιαύτη ἔκθεσις τῶν ἀνατολικῶν χρόνων παρὰ τοῖς ἀρχαίοις ἐστὶ διημαρτημένη. Ἐπεὶ γὰρ Δίδυμοι καὶ Καρκίνος τὴν αὐτὴν ἔγκλισιν ἔχουσιν ἐν τῷ ζῳδιακῷ κύκλῳ πρὸς τὸν ὁρίζοντα καὶ τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ σημείου καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν ἴσα, καὶ Διδύμων μὲν μεσουρανούντων ἀνα-τέλλει Παρθένος, Καρκίνου δὲ μεσουρανοῦντος ἀνατέλλει Ζυγός, ἐν ἴσῳ χρόνῳ ἀνατέλλουσι Παρθένος καὶ Ζυγός· καὶ ἐπεὶ ὀρθότατος γίνεται ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος Διδύμων καὶ Καρκίνου μεσουρανούντων, ἐν πλείστῳ χρόνῳ ἀνατέλλουσι Παρθένος καὶ Ζυγός, καὶ οὐ μόνον αἱ Χηλαί, καθάπερ οἱ ἀρχαῖοι διελάμβανον. Πάλιν δὲ ἐπεὶ Τοξότης καὶ Αἰγόκερως τὴν αὐτὴν ἔγκλισιν ἔχουσι πρὸς τὸν ὁρίζοντα, καὶ Τοξότου μὲν μεσουρανοῦντος ἀνατέλλουσιν Ἰχθύες, δύνει δὲ Παρθένος, Αἰγόκερω δὲ μεσουρανοῦντος ἀνατέλλει μὲν Κριός, δύνει δὲ Ζυγός· καὶ γίνεται ταπεινότατος ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος Τοξότου καὶ Αἰγόκερω μεσουρανούντων, ἐν ἐλα-χίστῳ χρόνῳ δύνουσι Παρθένος καὶ Ζυγός. Πάλιν δὲ ἐπεὶ Ἰχθύων μεσουρανούντων ἀνατέλλουσι Δίδυμοι, Κριοῦ μεσουρανοῦντος ἀνατέλλει Καρκίνος, Ἰχθύων δὲ καὶ Κριοῦ μεσουρανούντων μέσην ἔγκλι-σιν ἔχει ὁ ζῳδιακὸς κύκλος, μέσον ἄρα χρόνον τῆς ἀνα-τολῆς περιέχουσι Δίδυμοι καὶ Καρκίνος, δύσεως δὲ Τοξότης καὶ Αἰγόκερως. Ὁμοίως δὲ ἐπεὶ Παρθένου καὶ Χηλῶν μεσουρα-νουσῶν μέσην ἔγκλισιν ἔχειν λέγεται ὁ ζῳδιακὸς κύκλος καὶ Παρθένου μὲν μεσουρανούσης ἀνατέλλει μὲν Τοξότης, δύνουσι δὲ Δίδυμοι, Χηλῶν δὲ μεσουρανουσῶν ἀνα-τέλλει Αἰγόκερως, δύνει δὲ Καρκίνος, μέσον χρόνον περιέξουσι τῆς ἀνατολῆς Τοξότης καὶ Αἰγόκερως, τῆς δὲ δύσεως Δίδυμοι καὶ Καρκίνος. Ἐκ δὲ τούτων φανερὸν ὅτι τὰ ἴσον ἀπέχοντα τῶν τροπικῶν καὶ τῶν ἰσημερινῶν σημείων ἐν ἴσῳ χρόνῳ ἀνατέλλει καὶ δύνει. Καὶ ἐπεὶ ἐν πάσῃ νυκτὶ 2 ζῴδια ἀνατέλλει ἐν ὥραις ιβ καὶ ἐν πάσῃ ἡμέρᾳ 2 ζῴδια ἀνατέλλει ἐν ὥραις ιβ , φανερὸν ὅτι καὶ ἐν ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ ιβ ζῴδια ἀνατέλλει ἐν ὥραις κδ , τὸ δὲ ἓν ζῴδιον ἀνατέλλει ἐν β ὥραις κατὰ τὸν μέσον τῶν ἀνατολῶν χρόνον. Καὶ πάλιν ἐπεὶ ἐν πάσῃ νυκτὶ 2 ζῴδια δύνει ἐν ὥραις ιβ , φανερὸν ἐκ τῶν αὐτῶν ὅτι τὸ ἓν ζῴδιον ἐν β ὥραις δύνει καὶ ἐν β ὥραις ἀνατέλλει, ὥστε ἐν ὥραις δ ἰσημεριναῖς δύνει καὶ ἀνατέλλει. Καὶ πάντων τῶν ζῳδίων ὁ συναμφότερος χρόνος τῆς ἀνατολῆς καὶ τῆς δύσεως ἐστὶν ἴσος ὡρῶν ἰσημερινῶν δ . Καὶ ὅσα μὲν τῶν ζῳδίων ἐν πλείστῳ χρόνῳ ἀνα-τέλλει, ἐν ἐλαχίστῳ χρόνῳ δύνει, ὅσα δὲ ἐν ἐλαχίστῳ χρόνῳ ἀναφέρεται, ἐν πλείστῳ χρόνῳ δύνει.
Περὶ μηνῶν Μήν ἐστι χρόνος ἀπὸ συνόδου ἐπὶ σύνοδον ἢ ἀπὸ πανσελήνου ἐπὶ πανσέληνον. Ἔστι δὲ σύνοδος μέν, ὅταν ἐν τῇ αὐτῇ μοίρᾳ γένηται ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη· τοῦτ’ ἐστὶ περὶ τὴν τριακάδα σελήνης. Πανσέληνος δὲ λέγεται, ὅταν ἡ σελήνη κατὰ διάμετρον γένηται τῷ ἡλίῳ· τοῦτο δ’ ἐστὶ περὶ τὴν διχομηνίαν. Ἔστι δὲ ὁ μηνιαῖος χρόνος ἡμερῶν κθ 20 λγ. Ἐν δὲ τῷ μηνιαίῳ χρόνῳ ἡ σελήνη διαπορεύεται τόν τε τῶν ζῳδίων κύκλον καὶ ἔτι τὴν περιφέρειαν, ἣν ὁ ἥλιος ἐν τῷ μηνιαίῳ χρόνῳ εἰς τὰ ἑπόμενα τῶν ζῳδίων μεταβαίνει· αὕτη δέ ἐστιν ὡς ἔγγιστα ζῳδίου. Ὥστε ἐν τῷ μηνιαίῳ χρόνῳ ιγ ζῴδια ὡς ἔγγιστα κινεῖσθαι τὴν σελήνην. Ἔστι δὲ ὁ μὲν ἀκριβὴς μηνιαῖος χρόνος, καθάπερ εἴρηται, ἡμερῶν κθ 20 λγ, οἱ δὲ πρὸς τὴν πολιτικὴν ἀγωγὴν ὁλοσχερέστερον λαμβανόμενοι ἡμερῶν κθ 20, ὥστε τὴν δίμηνον γενέσθαι ἡμερῶν νθ . Ὅθεν διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν οἱ κατὰ πόλιν μῆνες ἐναλλὰξ ἄγονται πλήρεις καὶ κοῖλοι διὰ τὸ τὴν [κατὰ] σελήνην δίμηνον ἡμερῶν εἶναι νθ . Ἐκ δὲ τούτων συνάγεται ὁ κατὰ σελήνην ἐνιαυτὸς ἡμερῶν τνδ · ἐὰν γὰρ τὰς τοῦ μηνὸς ἡμέρας τὰς κθ 20 δωδεκάκις πολυπλασιάσωμεν, ἀποτελεσθήσονται ἡμέραι αἱ τοῦ κατὰ σελήνην ἐνιαυτοῦ τνδ . Ἄλλος γάρ ἐστι καθ’ ἥλιον ἐνιαυτὸς καὶ ἄλλος κατὰ σελήνην. Ὁ μὲν γὰρ τοῦ ἡλίου ιβ ζῳδίων ἔχει περιδρομὴν τοῦ ἡλίου, ὅπερ εἰσὶν ἡμέραι τξε δ, ὁ δὲ τῆς σελήνης ιβ μηνῶν περιέχει χρόνον τῆς σελήνης, ὅπερ εἰσὶν ἡμέραι τνδ . Ἐπεὶ οὔτε ὁ μὴν ἐξ ὅλων ἡμερῶν συνέστηκεν οὔτε ὁ καθ’ ἥλιον ἐνιαυτός, ἐζητεῖτο οὖν χρόνος ὑπὸ τῶν ἀστρο-λόγων, ὃς περιέξει ὅλας ἡμέρας καὶ ὅλους μῆνας καὶ ὅλους ἐνιαυτούς. Πρόθεσις γὰρ ἦν τοῖς ἀρχαίοις τοὺς μὲν μῆνας ἄγειν κατὰ σελήνην, τοὺς δὲ ἐνιαυτοὺς καθ’ ἥλιον. Τὸ γὰρ ὑπὸ τῶν νόμων καὶ τῶν χρησμῶν παραγγελλόμενον, τὸ θύειν κατὰ τὰ πάτρια, τοῦτο διέ-λαβον ἅπαντες οἱ Ἕλληνες τὸ τοὺς μὲν ἐνιαυτοὺς συμ-φώνως ἄγειν τῷ ἡλίῳ, τὰς δὲ ἡμέρας καὶ τοὺς μῆνας τῇ σελήνῃ. Ἔστι δὲ τὸ μὲν καθ’ ἥλιον ἄγειν τοὺς ἐνιαυτοὺς τὸ περὶ τὰς αὐτὰς ὥρας τοῦ ἐνιαυτοῦ τὰς αὐτὰς θυσίας τοῖς θεοῖς ἐπιτελεῖσθαι καὶ τὴν μὲν ἐαρινὴν θυσίαν διὰ παντὸς κατὰ τὸ ἔαρ συντελεῖσθαι, τὴν δὲ θερινὴν κατὰ τὸ θέρος, ὁμοίως δὲ καὶ κατὰ τοὺς λοιποὺς καιροὺς τοῦ ἔτους τὰς αὐτὰς θυσίας πίπτειν· τοῦτο γὰρ ὑπέλαβον προσηνὲς καὶ κεχαρισμένον εἶναι τοῖς θεοῖς. Τοῦτο δ’ ἄλλως οὐκ ἂν δύναιτο γενέσθαι, εἰ μὴ αἱ τροπαὶ καὶ αἱ ἰσημερίαι περὶ τοὺς αὐτοὺς μῆνας γίνοιντο. Τὸ δὲ κατὰ σελήνην ἄγειν τὰς ἡμέρας τοιοῦτόν ἐστι τὸ ἀκολούθως τοῖς τῆς σελήνης φωτισμοῖς τὰς προσηγορίας τῶν ἡμερῶν γίνεσθαι· ἀπὸ γὰρ τῶν τῆς σελήνης φωτισμῶν αἱ προσηγορίαι τῶν ἡμερῶν κατωνομάσθησαν. Ἐν ᾗ μὲν γὰρ ἡμέρᾳ νέα ἡ σελήνη φαίνεται, κατὰ συναλοιφὴν νουμηνία προσηγορεύθη· ἐν ᾗ δὲ ἡμέρᾳ τὴν δευτέραν φάσιν ποιεῖται, δευτέραν προση-γόρευσαν· τὴν δὲ κατὰ μέσον τοῦ μηνὸς γινομένην φάσιν τῆς σελήνης ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ συμβαίνοντος διχομηνίαν ἐκάλεσαν· καὶ καθόλου δὲ πάσας τὰς ἡμέρας ἀπὸ τῶν τῆς σελήνης φωτισμῶν προσωνόμασαν· ὅθεν καὶ τὴν λ ὴν τοῦ μηνὸς ἡμέραν ἐσχάτην οὖσαν ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ συμβαίνοντος τριακάδα ἐκάλεσαν. Τούτοις δὲ ἀκολούθως καὶ ὁ Ἄρατος ἐπὶ τῶν προσηγοριῶν τῶν ἡμερῶν ἀποφαίνεται λέγων οὕτως· Οὐχ ὁράᾳς; ὀλίγη μὲν ὅταν κεράεσσα σελήνη ἑσπερόθεν φαίνηται, ἀεξομένοιο διδάσκει μηνός· ὅτε πρώτη ἀποκίδναται ἔνδοθεν αὐγή, ὅσσον ἐπισκιάειν, ἐπὶ τέτρατον ἦμαρ ἰοῦσα· ὀκτὼ δ’ ἐν διχάσιν, διχόμηνα δὲ παντὶ προσώπῳ· αἰεὶ δ’ ἄλλοθεν ἄλλα παρακλίνουσα μέτωπα εἴρει, ὁποσταίη μηνὸς περιτέλλεται ἠώς. Ἐν γὰρ τούτοις σαφῶς φησιν ἐκ τῶν φωτισμῶν τῆς σελήνης τὰς προσηγορίας τῶν ἡμερῶν κατωνομάσθαι. Τοῦ δὲ κατὰ σελήνην ἄγειν ἀκριβῶς τὰς ἡμέρας παράδειγμά ἐστι τὸ τὰς μὲν τοῦ ἡλίου ἐκλείψεις γίνεσθαι τῇ τριακάδι· τότε γὰρ συνοδεύει ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν μοῖραν γίνεται. Τὰς δὲ τῆς σελήνης ἐκλείψεις νυκτὶ τῇ φερούσῃ εἰς τὴν διχομηνίαν· τότε γὰρ κατὰ διάμετρον γίνεται ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ καὶ ἐμπίπτει εἰς τὸ τῆς γῆς σκίασμα. Ὅταν οὖν καὶ οἱ ἐνιαυτοὶ ἀκριβῶς ἄγωνται καθ’ ἥλιον καὶ οἱ μῆνες καὶ αἱ ἡμέραι κατὰ σελήνην, τότε νομίζουσιν οἱ Ἕλληνες κατὰ τὰ πάτρια θύειν, τοῦτο δέ ἐστι κατὰ τοὺς αὐτοὺς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ τὰς αὐτὰς θυσίας τοῖς θεοῖς συντελεῖσθαι. Οἱ μὲν γὰρ Αἰγύπτιοι τὴν ἐναντίαν διάληψιν καὶ πρόθεσιν ἐσχήκασι τοῖς Ἕλλησιν. Οὔτε γὰρ τοὺς ἐνιαυ-τοὺς ἄγουσι καθ’ ἥλιον, οὔτε τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας κατὰ σελήνην, ἀλλ’ ἰδίᾳ τινὶ ὑποστάσει κεχρημένοι εἰσί. Βούλονται γὰρ τὰς θυσίας τοῖς θεοῖς μὴ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν τοῦ ἐνιαυτοῦ γίνεσθαι, ἀλλὰ διὰ πασῶν τῶν τοῦ ἐνιαυτοῦ ὡρῶν διελθεῖν καὶ γίνεσθαι τὴν θερινὴν ἑορτὴν καὶ χειμερινὴν καὶ φθινοπωρινὴν καὶ ἐαρινήν. Ἄγουσι γὰρ τὸν ἐνιαυτὸν ἡμερῶν τξε · ιβ γὰρ μῆνας ἄγουσι τριακονθημέρους καὶ ε ἐπαγομένας. Τὸ δὲ δ οὐκ ἐπάγουσι διὰ τὴν προειρημένην αἰτίαν, ἵνα αὐτοῖς ἀναποδίζωνται αἱ ἑορταί. Ἐν γὰρ τοῖς δ ἔτεσι μιᾷ ἡμέρᾳ ὑστεροῦσι παρὰ τὸν ἥλιον, ἐν δὲ τοῖς μ ἔτεσι ι ἡμέραις ὑστερήσουσι παρὰ τὸν τοῦ ἡλίου ἐνιαυτόν, ὥστε καὶ τοσαύταις ἡμέραις ἀναποδίσουσιν αἱ ἑορταὶ πρὸς τὸ γίνεσθαι κατὰ τὰς αὐτὰς ὥρας τοῦ ἐνιαυτοῦ. Ἐν δὲ τοῖς ρκ ἔτεσι μηνιαῖον ἔσται τὸ παράλλαγμα καὶ πρὸς τὸν τοῦ ἡλίου ἐνιαυτὸν καὶ πρὸς τὰς κατὰ τὸ ἔτος ὥρας. Δι’ ἣν αἰτίαν καὶ τὸ περιφερόμενον ἁμάρτημα παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἐκ πολλῶν χρόνων παραδοχῆς ἠξιωμένον μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς χρόνων πεπίστευται. Ὑπολαμβάνουσι γὰρ οἱ πλεῖστοι τῶν Ἑλλήνων ἅμα τοῖς Ἰσίοις κατ’ Αἰγυπτίους καὶ κατ’ Εὔδοξον εἶναι χειμερινὰς τροπάς, ὅπερ ἐστὶ παντάπασι ψεῦδος. Μηνὶ γὰρ ὅλῳ παραλλάσσει τὰ Ἴσια πρὸς τὰς χειμερινὰς τροπάς. Ἐρρύη δὲ τὸ ἁμάρτημα ἀπὸ τῆς προειρημένης αἰτίας. Πρὸ γὰρ ρκ ἐτῶν συνέπεσε κατ’ αὐτὰς τὰς χειμε-ρινὰς τροπὰς ἄγεσθαι τὰ Ἴσια· ἐν ἔτεσι δὲ δ μιᾶς ἡμέρας ἐγένετο παράλλαγμα· τοῦτο οὖν οὐκ αἰσθητὴν ἔσχε παραλλαγὴν πρὸς τὰς κατ’ ἔτος ὥρας. Ἐν ἔτεσι δὲ μ ἡμερῶν ι ἐγένετο παράλλαγμα· οὐδ’ οὕτως αἰσθητὴν εἶναι συμ-βαίνει τὴν παραλλαγήν. Νυνὶ μέντοι γε μηνιαίας γινομένης παραλλαγῆς ἐν ρκ ἔτεσιν, ὑπερβολὴν οὐκ ἀπολείπουσιν ἀγνοίας οἱ διαλαμβάνοντες ἐν τοῖς Ἰσίοις κατ’ Αἰγυπτίους καὶ κατ’ Εὔδοξον τὰς χειμερινὰς τροπὰς εἶναι, μιᾷ μὲν γὰρ ἡμέρᾳ ἢ δυσὶ διενεχθῆναι ἐνδεχόμενόν ἐστι, μηνιαῖον δὲ παράλλαγμα ἀδύνατόν ἐστι λαθεῖν. Καὶ γὰρ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν ἐλέγχειν δύναται μεγάλην ἔχοντα παραλλαγὴν πρὸς τὰς χειμερινὰς τρο-πάς, καὶ αἱ τῶν ὡρολογίων καταγραφαὶ ἐκδήλους ποιοῦσι τὰς κατὰ ἀλήθειαν γινομένας τροπάς, καὶ μάλιστα παρ’ Αἰγυπτίοις ἐν παρατηρήσει γενομένοις. Ὅθεν τὰ Ἴσια πρότερον μὲν ἤγετο κατὰ τὰς χειμερινὰς τροπάς, καὶ πρότερον δ’ ἔτι κατὰ τὰς θερινὰς τροπάς, ὡς καὶ Ἐρατοσθένης ἐν τῷ περὶ τῆς ὀκταετηρίδος ὑπομνήματι μνημονεύει. Καὶ ἀχθήσεται πάλιν κατὰ φθινόπωρον καὶ κατὰ τὰς θερινὰς τροπὰς καὶ κατὰ τὸ ἔαρ καὶ κατὰ τὰς χειμερινὰς τροπάς. Ἐν ἔτεσι γὰρ α υξ ἅπασαν ἑορτὴν διελθεῖν δεῖ διὰ πασῶν τῶν τοῦ ἐνιαυτοῦ ὡρῶν καὶ πάλιν ἀποκατασταθῆναι ἐπὶ τὸν αὐτὸν καιρὸν τοῦ ἔτους. Οἱ μὲν οὖν Αἰγύπτιοι κατὰ τὴν ἰδίαν ὑπόστασιν κεκρατήκασι τοῦ προκειμένου τέλους, οἱ δὲ Ἕλληνες τὴν ἐναντίαν γνώμην ἔχοντες τοὺς μὲν ἐνιαυτοὺς καθ’ ἥλιον ἄγουσι, τοὺς δὲ μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας κατὰ σελήνην. Οἱ μὲν οὖν ἀρχαῖοι τοὺς μῆνας τριακονθημέρους ἦγον, τοὺς δὲ ἐμβολίμους παρ’ ἐνιαυτόν, ταχέως δ’ ἐπὶ τοῦ φαινομένου ἐλεγχομένης τῆς ἀληθείας διὰ τὸ πὰς ἡμέρας καὶ τοὺς μῆνας μὴ συμφωνεῖν τῇ σελήνῃ, τοὺς δὲ ἐνιαυτοὺς μὴ στοιχεῖν τῷ ἡλίῳ. Ὅθεν ἐζήτουν περίοδον, ἥτις κατὰ μὲν τοὺς ἐνιαυτοὺς τῷ ἡλίῳ συμφωνήσει, κατὰ δὲ τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας τῇ σελήνῃ· περιέχει δὲ ὁ τῆς περιόδου χρόνος ὅλους μῆνας καὶ ὅλας ἡμέρας καὶ ὅλους ἐνιαυτούς. Πρώτην δὲ συνεστήσαντο τὴν περίοδον τῆς ὀκταε-τηρίδος, ἥτις περιέχει μὲν μῆνας θ , ἐν οἷς ἐμβολίμους γ , ἡμέρας δὲ β κβ , ἔτη δὲ η . Συνεστήσαντο δὲ τὴν ὀκταε-τηρίδα τὸν τρόπον τοῦτον· ἐπεὶ γὰρ ὁ καθ’ ἥλιον ἐνιαυτὸς ἡμερῶν ἐστι τξε δ, ὁ δὲ κατὰ σελήνην ἐνιαυτός ἐστιν ἡμερῶν τνδ , ἔλαβον τὴν ὑπεροχήν, ἣν ὑπερέχει ὁ καθ’ ἥλιον ἐνιαυτὸς τοῦ κατὰ σελήνην· εἰσὶ δὲ ἡμέραι ια δ. Ἐὰν ἄρα κατὰ σελήνην ἄγωμεν τοὺς μῆνας ἐν τῷ ἐνιαυτῷ, ὑστερήσομεν ἡμέρας παρὰ τὸν τοῦ ἡλίου ἐνιαυτὸν ια δ. Ἐζήτησαν οὖν, ποσάκις αὗται αἱ ἡμέραι πο-λυπλασιασθεῖσαι ἀποτελοῦσιν ὅλας ἡμέρας καὶ ὅλους μῆνας· ὀκτάκις δὲ πολυπλασιασθεῖσαι ἀποτελοῦσιν ἡμέ-ρας μὲν 2 , μῆνας δὲ γ . Ἐπεὶ οὖν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ παρὰ τὸν ἥλιον ὑστεροῦμεν ἡμέρας ια δ, φανερὸν ὅτι ἐν τοῖς η ἔτεσιν ὑστερήσομεν παρὰ τὸν ἥλιον ἡμέρας 2 , ὅπερ εἰσὶ μῆνες γ. Δι’ ἣν αἰτίαν καθ’ ἑκάστην ὀκταετηρίδα γ ἄγονται μῆνες ἐμβό-λιμοι, ἵνα τὸ καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτὸν γινόμενον ἔλλειμμα πρὸς τὸν ἥλιον ἀναπληρωθῇ καὶ πάλιν ἐξ ἀρχῆς διελθόν-των τῶν η ἐτῶν συμφωνῶσιν πρὸς τὰς κατ’ ἔτος ὥρας. Γινομένου γὰρ τούτου αἱ θυσίαι τοῖς θεοῖς διὰ παντὸς ἐπιτελεσθήσονται κατὰ τὰς αὐτὰς ὥρας τοῦ ἐνιαυτοῦ. Ἤδη μέντοι γε τοὺς ἐμβολίμους διέταξαν, ὡς ἦν ἐνδεχόμενον μάλιστα δι’ ἴσου· οὔτε γὰρ περιμένειν δεῖ, ἕως οὗ μηνιαῖον γένηται παράλλαγμα πρὸς τὸ φαινό-μενον, οὔτε προλαμβάνειν παρὰ τὸν ἡλιακὸν δρόμον μῆνα ὅλον. Δι’ ἣν αἰτίαν τοὺς ἐμβολίμους μῆνας ἔταξαν ἄγεσθαι ἐν τῷ γ ῳ ἔτει καὶ η ῳ , δύο μὲν μῆνας μεταξὺ δύο ἐτῶν πιπτόντων, ἕνα δὲ μεταξὺ ἑνὸς ἐνιαυτοῦ ἀγομένου. Οὐδὲν δὲ διαφέρει, ἐὰν καὶ ἐν ἄλλοις ἔτεσι τὴν αὐτὴν διάταξιν τῶν ἐμβολίμων μηνῶν ποιήσηταί τις. Ἄγεται δὲ ὁ κατὰ σελήνην ἐνιαυτὸς ἡμερῶν τνδ · δι’ αἰτίαν δὲ τοιάνδε ὑπέλαβον εἶναι τὸν κατὰ σελήνην μῆνα ἡμερῶν κθ 20, τὴν δὲ δίμηνον ἡμερῶν νθ . Ὅθεν κοῖλον καὶ πλήρη μῆνα παρὰ μέρος ἄγουσιν, ὅτι ἡ δίμη-νος ἡ κατὰ σελήνην ἡμερῶν ἐστι νθ . Γίνονται οὖν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ 2 πλήρεις καὶ 2 κοῖλοι· συνάγονται δὲ ἡμέραι τνδ · διὰ δὴ ταύτην τὴν αἰτίαν μῆνα παρὰ μῆνα πλήρη καὶ κοῖλον ἄγουσιν. Εἰ μὲν οὖν ἔδει τοῖς καθ’ ἥλιον ἐνιαυτοῖς μόνον ἡμᾶς συμφωνεῖν, ἀπήρκει ἂν τῇ προειρημένῃ περιόδῳ χρωμένους συμφωνεῖν πρὸς τὰ φαινόμενα. Ἐπεὶ δὲ οὐ μόνον δεῖ τοὺς ἐνιαυτοὺς ἄγειν καθ’ ἥλιον, ἀλλὰ καὶ τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας κατὰ σελήνην, ἐσκέψαντο πῶς ἂν καὶ τοῦτο τοῦ τέλους τυγχάνῃ. Ἐπεὶ τοίνυν ὁ κατὰ σελήνην μὴν ἀκριβῶς ἐστιν εἰλημμένος ἡμερῶν κθ 20 λγ, εἰσὶ δὲ ἐν τῇ ὀκταετηρίδι σὺν τοῖς ἐμβολίμοις μῆνες θ , ἐπολυπλασίασαν τὰς τοῦ μηνὸς ἡμέρας κθ 20 λγ ἐπὶ τοὺς θ μῆνας· γίνονται οὖν ἡμέραι β κγ 20. Ἐν ἄρα τοῖς η ἔτεσι τοῖς καθ’ ἥλιον δεῖ ἄγεσθαι ἡμέρας κατὰ σελήνην β κγ 20. Ἀλλ’ ἐπεὶ ὁ καθ’ ἥλιον ἐνιαυτός ἐστιν ἡμερῶν τξε δ, τὰ δὲ η ἔτη καθ’ ἥλιον περιέχει ἡμέρας β κβ · ὀκταπλασιασθεῖσαι γὰρ τοῦ ἐνιαυτοῦ αἱ ἡμέραι τοσοῦτον ἀποτελοῦσι πλῆθος. Ἐπεὶ οὖν αἱ κατὰ σελήνην ἡμέραι ἦσαν ἐν τοῖς η ἔτεσι β κγ 20, ὑστερήσομεν καθ’ ἑκάστην ὀκταετηρίδα παρὰ τὴν σελήνην ἡμέρᾳ μιᾷ καὶ ἡμίσει. Ἐν ἄρα τοῖς ι ἔτεσιν ὑστερήσομεν παρὰ τὴν σελήνην ἡμέρας γ . Δι’ ἣν αἰτίαν καθ’ ἑκάστην ἑκκαιδεκαετηρίδα πρὸς τὸν τῆς σελήνης δρόμον γ ἐπάγονται ἡμέραι, ἵνα κατὰ μὲν ἥλιον τοὺς ἐνιαυτοὺς ἄγωμεν, κατὰ δὲ σελήνην τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας. Γινομένης δὲ τῆς τοιαύτης διορθώσεως ἕτερον ἁμάρτημα ἐπακολουθεῖ. Αἱ γὰρ κατὰ τὴν σελήνην ἡμέραι ἐπαγόμεναι γ ἐν τοῖς ι ἔτεσι πλεονάζουσι πρὸς τὸν ἥλιον ἐν ταῖς ι ἑκκαιδεκαετηρίσι λ ἡμέρας πρὸς τὰς τοῦ ἡλίου ὥρας, ὅπερ ἐστὶ μήν. Δι’ ἣν αἰτίαν δι’ ἐτῶν ρξ εἶς μὴν τῶν ἐμβολίμων ἐκ τῶν ὀκταετηρίδων ὑφαι-ρεῖται. Ἀντὶ γὰρ τῶν γ μηνῶν τῶν ὀφειλόντων ἐν τοῖς η ἔτεσιν ἄγεσθαι, β μόνον ἐμβάλλονται· ὥστε πάλιν ἐξ ἀρχῆς τοῦ μηνὸς ὑπεξαιρεθέντος κατὰ μὲν τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἡμέρας τῇ σελήνῃ συμφωνεῖν, κατὰ δὲ τοὺς ἐνιαυτοὺς τῷ ἡλίῳ. Τοιαύτης δὲ γιγνομένης τῆς διορθώσεως οὐδ’ οὕ-τως συμβαίνει συμφωνεῖν πρὸς τὸ φαινόμενον. Ὅλην γὰρ τὴν ὀκταετηρίδα διημαρτῆσθαι συμβέβηκε καὶ κατὰ τοὺς μῆνας καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας καὶ κατὰ τοὺς ἐμβολί-μους. Ὁ γὰρ μηνιαῖος χρόνος οὐκ ἀκριβῶς εἴληπται. Ἔστι γὰρ ὁ μηνιαῖος χρόνος ἀκριβῶς λαμβανόμενος ἡμερῶν κθ καὶ πρώτων ἑξηκοστῶν λα καὶ δευτέρων ν καὶ τρίτων η καὶ τετάρτων κ. [Διὰ δὲ τοῦτο δεήσει ποτὲ ἐν τοῖς ι ἔτεσιν ἀντὶ γ ἐμβολίμων ἡμερῶν δ ἐπάγεσθαι]. Ὅθεν οὐ δεῖ ἐν οὐδεμιᾷ περιόδῳ ἴσους τοὺς κοίλους τοῖς πλήρεσιν ἄγειν, ἀλλὰ πλεονάζειν τοὺς πλήρεις τῶν κοίλων. Εἰ μὲν γὰρ ὁ μηνιαῖος μόνον χρόνος ἦν ἡμερῶν κθ 20, ἴσους ἔδει τοὺς πλήρεις καὶ τοὺς κοίλους μῆνας ἄγεσθαι· νυνὶ δ’ ἐστὶ μόριον αἰσθητὸν ἐν τῷ μη-νιαίῳ χρόνῳ, ὃ συμπληροῖ ἡμερήσιον μέγεθος· δι’ ἣν αἰτίαν δεήσει πλεονάζειν τοὺς πλήρεις τῶν κοίλων μηνῶν. Οὐδὲ μὴν ἐν τοῖς η ἔτεσι γ οὖν ἔνεισι μῆνες ἐμβό-λιμοι. Εἰ μὲν γὰρ ἦν ὁ ἐνιαυτὸς ὁ κατὰ σελήνην ἡμερῶν τνδ , ἦν ἂν ἡ ὑπεροχὴ τοῦ ἡλιακοῦ ἐνιαυτοῦ ἡμερῶν ια δ· αὗται δὲ ὀκτάκις πολυπλασιασθεῖσαι συνεπλήρουν ἂν τοὺς γ μῆνας τοὺς ἐμβολίμους. Νυνὶ δὲ ὁ κατὰ σελήνην ἐνιαυτὸς ἀκριβῶς ἐστι τνδ γ ὡς ἔγγιστα. Ἐὰν οὖν ἀφέλωμεν τὰ τνδ γ ἀπὸ τῶν τξε δ, καταλειφθήσονται ἡμέραι ι 20 γ ιβ· αὗται δὲ ὀκταπλασιασθεῖσαι ἀποτε-λοῦσιν ἡμέρας πζ γ ὡς ἔγγιστα. Αὗται δ’ αἱ ἡμέραι οὐ συμπληροῦσι γ μῆνας· δι’ ἣν αἰτίαν οὐ δεῖ ἄγειν ἐν τοῖς η ἔτεσι γ μῆνας ἐμβολίμους. Τοῦτο δὲ καὶ διὰ τῆς ἐννεακαιδεκαετηρίδος φα-νερὸν γίνεται· ἐν γὰρ τοῖς ιθ ἔτεσιν ζ μῆνες ἐμβόλιμοι ἄγονται καὶ ἐκ πλειόνων χρόνων συμφωνήσει ἡ ἐννεακαι-δεκαετηρὶς κατὰ τὴν τῶν μηνῶν ἀγωγήν. Ἐν ἄρα ταῖς η ἐννεακαιδεκαετηρίσιν ἐμβόλιμοι μῆνες ἀχθήσονται ν · ἐν δὲ τῇ ὀκταετηρίδι μῆνες ἐμβόλιμοι ἄγονται γ · ἐν ἄρα ταῖς ιθ ὀκταετηρίσιν, ὅπερ ἐστὶν ἔτη ρνβ , ἐμβόλιμοι ἄγονται νζ · ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ κατὰ τὴν ἐννεακαι-δεκαετηρίδα τὴν συμφωνοῦσαν τοῖς φαινομένοις ἐμ-βόλιμοι μῆνες ἄγονται ν · ὥστε πλεονάζειν τὴν ὀκταετη-ρίδα ἑνὶ μηνὶ ἐμβολίμῳ. Οὐκ ἄρα ἡ ὀκταετηρὶς γ μῆνας ἔχει ἐμβολίμους, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦτο διημάρτηται ἡ περίοδος. Διόπερ ἐπειδὴ διημαρτημένην εἶναι συνέβαινε τὴν ὀκταετηρίδα κατὰ πάντα, ἑτέραν περίοδον συνεστήσαντο τὴν τῆς ἐννεακαιδεκαετηρίδος οἱ περὶ Εὐκτήμονα καὶ Φίλιππον καὶ Κάλλιππον ἀστρολόγοι. Παρετήρησαν γὰρ ἐν τοῖς ιθ ἔτεσι περιεχομένας ἡμέρας 222 μ , μῆνας δὲ σλε σὺν τοῖς ἐμβολίμοις· ἄγονται δὲ ἐν τοῖς ιθ ἔτεσι μῆνες ἐμβόλιμοι ζ . Γίνεται οὖν ὁ ἐνιαυτὸς κατ’ αὐτοὺς ἡμερῶν τξε καὶ ε ἐννεακαιδεκάτων. Ἐν δὲ τοῖς σλε μησὶ κοίλους ἔταξαν ρι , πλήρεις δὲ ρκε , ὥστε μὴ ἄγεσθαι ἕνα καὶ ἕνα κοῖλον καὶ πλήρη, ἀλλὰ καὶ δύο ποτὲ κατὰ τὸ ἑξῆς πλήρεις. Τοῦτο γὰρ ἡ φύσις ἐπὶ τῶν φαινομένων ἐπιδέχεται πρὸς τὸν τῆς σελήνης λόγον, ὅπερ ἐν τῇ ὀκταετηρίδι οὐκ ἐνῆν. Ἐν δὲ τοῖς σλε μησὶ κοίλους ἔταξαν ρι δι’ αἰτίαν τοιαύτην. Ἐπεὶ μῆνες ἄγονται σλε ἐν τοῖς ιθ ἔτεσιν, ὑπεστήσαντο τούτοις ἅπαντας τριακονθημέρους· καὶ συν-άγονται ἡμέραι ζ ν . Ἔδει δὲ λέγεσθαι ρι κοίλους· δι’ ἣν αἰτίαν τῇ ἐννεακαιδεκαετηρίδι ἡμέραι γίνονται κατὰ σελήνην 222 μ . Πλεονάζουσιν οὖν τριακονθημέρων ἀγομένων πάντων τῶν μηνῶν αἱ ζ ν ἡμέραι τῶν 222 μ ἡμε-ρῶν· γίνονται [δὲ ἡμέραι ρι · καὶ] ρι μῆνας συνάγουσι κοίλους, ἵνα ἐν τοῖς σλε μησὶ συμπληρωθῶσιν αἱ τῆς ἐννεακαιδεκαετηρίδος ἡμέραι 222 μ . Ἵν’ ὡς ἐνδέχεται μάλιστα δι’ ἴσου ἡ τῶν ἐξαιρε-σίμων ἡμερῶν γένηται πραγματεία, ἐμέρισαν τὰς 222 μ ἡμέρας εἰς ρι · γίνονται οὖν ἡμέραι ξγ . Δι’ ἡμερῶν ἄρα ξγ ἐξαιρέσιμον τὴν ἡμέραν ἄγειν δεῖ ἐν αὐτῇ τῇ περιόδῳ. Οὐδὲ γίνεται ἐξαιρέσιμος ἡ τριακὰς διὰ παντός, ἀλλ’ ἡ διὰ τῶν ξγ ἡμερῶν πίπτουσα ἐξαιρέσιμος λέγεται. Ἐν δὲ τῇ περιόδῳ ταύτῃ δοκοῦσιν οἱ μὲν μῆνες καλῶς εἰλῆφθαι καὶ οἱ ἐμβόλιμοι συμφώνως τοῖς φαινο-μένοις διατετάχθαι, ὁ δὲ ἐνιαύσιος χρόνος [οὐ] σύμφωνος εἴληπται τοῖς φαινομένοις. Ὁ γὰρ ἐνιαύσιος χρόνος ἐκ πλειόνων ἐτῶν παρατετηρημένος συμπεφώνηκεν ὅτι ἐστὶν ἡμερῶν τξε δ, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐννεακαιδεκαετηρίδος συναγόμενος ἐνιαυτός ἐστιν ἡμερῶν τξε ἐννεακαιδεκά-των ε . Πλεονάζουσι δὲ αὗται τῶν τξε δ ἡμέρας ο. Δι’ ἣν αἰτίαν οἱ περὶ Κάλλιππον γενόμενοι ἀστρολόγοι διωρθώσαντο τὸ πλεονάζον τῆς ἡμέρας καὶ συν-εστήσαντο τὴν ἑκκαιεβδομηκονταετηρίδα συνεστηκυῖαν ἐκ δ ἐννεακαιδεκαετηρίδων, αἵτινες περιέχουσι μῆνας μὲν μ , ὧν ἐμβόλιμοι κη , ἡμέρας δὲ βζ ψνθ . Τῇ δὲ τάξει τῶν ἐμβολίμων ὁμοίως ἐχρήσαντο. Καὶ δοκεῖ μάλιστα πάντων αὕτη ἡ περίοδος τοῖς φαινομένοις συμφωνεῖν.
Περὶ σελήνης φωτισμῶν Ἡ σελήνη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτίζεται. Ἀεὶ γὰρ τὸ λαμπρὸν πρὸς τὸν ἥλιον ἐπεστραμμένον ἔχει· καὶ ὅταν προανατέλλῃ τοῦ ἡλίου, τὸ λαμπρὸν αὐτῆς πρὸς ἀνατολὴν βλέπει· καὶ ὅταν προδύνῃ τοῦ ἡλίου καὶ ὅταν ἐπικαταδύνῃ τῷ ἡλίῳ, ἐπέστραπται τὸ λαμπρὸν πρὸς τὸν ἥλιον. Ἐν δέ τισι τῶν ἡμερῶν παρατετήρηται ἡ σελήνη κατὰ τὸ σπάνιον ἐπικαταδύνουσα τῷ ἡλίῳ καὶ τὸ λαμπρὸν ἔχουσα βλέπον πρὸς τὴν δύσιν· παραλλάξασα δὲ τῇ νυκτὶ πρὸς τὸν ἥλιον καὶ προανατείλασα τοῦ ἡλίου τὸ λαμπρὸν ἔχουσα θεωρεῖται πρὸς ἀνατολήν. Ἐξ οὗ φανερὸν ὅτι ἡ σελήνη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτίζεται. Παρατετήρηται δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα. Ὅταν μὲν γὰρ κατὰ χειμερινὰς τροπὰς ὑπάρχων ὁ ἥλιος ἀνατέλλῃ, τότε τὸ μεσαίτατον τοῦ πεφωτισμένου βλέπει πρὸς τὸν ἥλιον, ὥστε τὴν τὰς κεραίας ἐπιζευγνύουσαν τῆς σελήνης εὐθεῖαν δίχα καὶ πρὸς ὀρθὰς τέμνεσθαι ὑπὸ τῆς εὐθείας τῆς ἀγο-μένης ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ ἡλίου ἐπὶ τὴν διχοτομίαν τῆς σελήνης. Ὅταν δὲ κατὰ θερινὰς τροπὰς ὑπάρχων ἀνατέλλῃ ὁ ἥλιος, πάλιν ἔστραπται τὸ μέσον τοῦ πεφω-τισμένου πρὸς τὸ μέσον τοῦ ἡλίου, ὥστε ὁμοίως διχοτο-μεῖσθαι καὶ πρὸς ὀρθὰς τέμνεσθαι τὴν προειρημένην εὐθεῖαν. Τὸ δ’ αὐτὸ γίνεται καὶ ἐπὶ τῶν δύσεων. Ὥστε καὶ διὰ τούτου τοῦ σημείου συνάγεσθαι, ὅτι ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτίζεται ἡ σελήνη. Πεφωτισμένης μέντοι γε διὰ παντὸς αὐτῆς τὸ ἴσον ὡς ἡμισφαιρίου, οὐ φαίνεται διὰ παντὸς αὐτῆς τὸ ἴσον πεφωτισμένον ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν ὅρασιν διὰ τὰς πρὸς τὸν ἥλιον ἀποστάσεις. Ὅταν μὲν γὰρ ἐν τῇ τριακάδι ἐν τῇ αὐτῇ μοίρᾳ γένηται ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη, τότε τὸ ἡμισφαίριον τὸ βλέπον πρὸς τὸν ἥλιον, ἀπεστραμμένον δὲ ἀπὸ τῆς ἡμε-τέρας ὁράσεως, φωτίζεται· ὑποκάτω γὰρ ἡ σελήνη φέρεται τοῦ ἡλίου. Ὅταν δὲ παραλλάξῃ ἡ σελήνη τὸν ἥλιον περὶ τὴν νουμηνίαν, τότε μηνοειδὴς ἡ σελήνη θεωρεῖται· τοῦ γὰρ ἡμισφαιρίου τοῦ πεφωτισμένου μικρὸν [μέρος] παρακλίνεται πρὸς τὴν ἡμετέραν ὅρασιν. Ὅταν δὲ ἀπέχῃ ἡ σελήνη ἀπὸ τοὺ ἡλίου ἐν ταῖς ἐφεξῆς ἡμέραις, πλεῖον ἀεὶ καὶ πλεῖον τὸ πεφωτισμένον ὑφ’ ἡμῶν θεωρεῖται. Ὅταν δὲ τὸ δ ον μέρος τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἀπόσχῃ ἡ σελήνη, διχότομος θεωρεῖται· τότε γὰρ ἡμισφαιρίου τοῦ πεφωτισμένου ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὸ ἥμισυ ἐφ’ ἡμᾶς ἐπέστραπται. Μείζονος δὲ γενομένου [τοῦ διαστή-ματος τῆς σελήνης] ἀπὸ τοῦ ἡλίου, μεῖζον καὶ τὸ πεφωτις-μένον. Ὅταν δὲ κατὰ διάμετρον γένηται τῷ ἡλίῳ, τὸ πεφω-τισμένον ἡμισφαίριον ἐναντίον γίνεται πρὸς τὴν ἡμετέραν ὅρασιν. Καὶ καθόλου δὲ πρὸς λόγον τῶν διαστάσεων τὰ μεγέθη τῶν φωτισμῶν θεωρεῖται. Τὸ δὲ τελευ-ταῖον, ὅταν ὑποτροχάσῃ τῷ ἡλίῳ ἡ σελήνη, ἀφώτιστος βλέπεται· τὸ γὰρ ἡμισφαίριον αὐτῆς τὸ πεφωτισμένον ἄνω πρὸς τὸν ἥλιον ἐπέστραπται. Ὅθεν εὐλόγως ἡμῖν ἀθεώρητον γίνεται τὸ πεφωτισμένον μέρος τῆς σελήνης. Ἔξ ὧν φανερὸν ὅτι ἡ σελήνη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτίζεται. Λαμβάνει δὲ τοὺς πάντας σχηματισμοὺς ἡ σελήνη ἐν τῷ μηνιαίῳ χρόνῳ δ , δὶς αὐτοὺς ἀποτελοῦσα. Εἰσὶ δὲ οἱ σχηματισμοὶ οἵδε· μηνοειδής, διχότομος, ἀμφί-κυρτος, πανσέληνος. Μηνοειδὴς μὲν οὖν γίνεται περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν μηνῶν, διχότομος δὲ περὶ τὴν η ην τοῦ μηνὸς, ἀμφίκυρτος δὲ περὶ τὴν ιβ ην , πανσέληνος δὲ περὶ τὴν διχομηνίαν· καὶ πάλιν ἀμφίκυρτος μετὰ τὴν διχομηνίαν, διχότομος δὲ περὶ τὴν κγ ην , μηνοειδὴς δὲ περὶ τὰ ἔσχατα τῶν μηνῶν. Οὐ διὰ παντὸς δὲ ἐν ταῖς ὁμωνύμοις ἡμέραις τοὺς αὐτοὺς σχηματισμοὺς ἡ σελήνη ἀποτελεῖ, ἀλλ’ ἐν δια-φόροις ἡμέραις κατὰ τὴν ἀνωμαλίαν τῆς κινήσεως. Τάχιστα μὲν γὰρ φαίνεται ἡ σελήνη μηνοειδὴς τῇ νουμηνίᾳ, βραδυτάτη δὲ τῇ γ ῃ · καὶ μένει μηνοειδὴς ὁτὲ μὲν ἕως τῆς ε ης , ὁτὲ δὲ βραδύτατον ἕως τῆς ζ ης . Διχότο-μος δὲ γίνεται τάχιστα μὲν περὶ τὴν 2 ην , βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν η ην . Ἀμφίκυρτος δὲ γίνεται τάχιστα μὲν περὶ τὴν ι ην , βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν ιγ ην . Πανσέληνος δὲ γίνεται τάχιστα μὲν περὶ τὴν ιγ ην , βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν ιζ ην . Ἀμφίκυρτος δὲ τὸ δεύτερον τάχιστα μὲν ἀνατέλλει περὶ τὴν ιη ην , βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν κβ ην . Διχότομος δὲ γίνεται τὸ δεύτερον τάχιστα μὲν περὶ τὴν κα ην , βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν κγ ην . Μηνοειδὴς δὲ τὸ δεύτερον γίνεται τάχιστα μὲν περὶ τὴν κε ην βραδυτάτη δὲ περὶ τὴν κ ην . Ὁ δὲ πᾶς μηνιαῖος χρόνος ἡμερῶν ἐστι κθ 20 λγ. Ἔστι γὰρ μὴν χρόνος ἀπὸ συνόδου εἰς σύνοδον [ἢ] ἀπὸ τῆς πανσελήνου ἐπὶ τὴν πανσέληνον. Σύνοδος δέ ἐστι χρόνος, ἐν ᾧ ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη ἐν τῇ αὐτῇ μοίρᾳ γίνονται, ὅπερ συμβαίνει τῇ λ ῇ .
Περὶ ἐκλείψεως ἡλίου Αἱ τοῦ ἡλίου ἐκλείψεις γίνονται κατ’ ἐπιπρόσθη-σιν σελήνης. Μετεωροτέρου γὰρ φερομένου τοῦ ἡλίου, ταπεινοτέρας δὲ τῆς σελήνης, ὅταν κατὰ τὴν αὐτὴν μοῖραν γένηται ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη, ὑποτροχάσασα ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ ἀντιφράττει ταῖς ἀπὸ τοῦ ἡλίου φερομέναις αὐγαῖς πρὸς ἡμᾶς. Διόπερ οὐδὲ ῥητέον αὐτὰς κυρίως ἐκλεί-ψεις, ἀλλ’ ἐπιπροσθήσεις. Τοῦ μὲν γὰρ ἡλίου οὐδὲ ἓν μέρος οὐδέποτε ἐκλείψει· ἡμῖν δὲ ἀθεώρητος γίνεται διὰ τὴν ἐπιπρόσθησιν τῆς σελήνης. Δι’ ἣν αἰτίαν οὐδ’ ἴσαι πᾶσιν αἱ ἐκλείψεις γίνονται, ἀλλὰ κατὰ τὰς τῶν κλιμάτων διαφορὰς μεγάλαι παραλλα-γαὶ γίνονται περὶ τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων. Κατὰ γὰρ τὸν αὐτὸν χρόνον οἷς μὲν ὁ ἥλιος ὅλος ἐκλείπει, οἷς δὲ τὸ ἥμισυ, οἷς δὲ τὸ ἔλαττον τοῦ ἡμίσεος, οἷς δὲ τὴν ἀρχὴν οὐδὲν μέρος τοῦ ἡλίου ἐκλελοιπὸς θεωρεῖται. Ὅσοι μὲν γὰρ κατὰ κάθετον οἰκοῦσι τῆς ἐπιπροσθή-σεως, τούτοις ὅλος ἀθεώρητος γίνεται ὁ ἥλιος, τοῖς δὲ ἔξω μέρος τι τῆς ἐπιπροσθήσεως οἰκοῦσι μέρος τι τοῦ ἡλίου ἐκλελοιπὸς βλέπεται, τοῖς δὲ ἔξω ὁλοσχερῶς τῆς ἐπιπροσθήσεως οἰκοῦσιν οὐδὲ ἓν μέρος τοῦ ἡλίου ἐκλε-λοιπὸς θεωρεῖται. Ὅτι δὲ κατ’ ἐπιπρόσθησιν τῆς σελήνης ὁ ἥλιος ἐκλείπει, μέγιστον τεκμήριον τὸ μὴ γίνεσθαι ἐν ἄλλῃ ἡμέρᾳ τὰς ἐκλείψεις, ἀλλ’ ἐν τῇ λ ῇ μόνον, ὅτε συνοδεύει ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ, καὶ ἐκ τοῦ πρὸς λόγον τῶν οἰκήσεων τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων γίνεσθαι.
Περὶ ἐκλείψεως σελήνης Αἱ τῆς σελήνης ἐκλείψεις γίνονται κατὰ τὴν εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς ἔμπτωσιν τῆς σελήνης. Καθάπερ γὰρ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν σωμάτων φωτιζόμενα ἀπὸ τοῦ ἡλίου σκιὰς ἀποβάλλει, οὕτω καὶ ἡ γῆ φωτιζομένη ὑπὸ τοῦ ἡλίου σκιὰν ἀποβάλλει. Καὶ ἤδη μέντοι γε διὰ τὸ μέγεθος τῆς γῆς εἰλικρινῆ συμβαίνει τὴν σκιὰν εἶναι καὶ βαθεῖαν. Ὅταν οὖν κατὰ διάμετρον γένηται ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ, τότε καὶ τὸ σκίασμα τῆς γῆς κατὰ διάμετρον γίνεται τῷ ἡλίῳ· ὅθεν ἡ σελήνη ταπεινοτέρα φερομένη τοῦ σκιάσματος εὐλόγως ἐμπίπτει εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς. Ἀεὶ δὲ τὸ ἐμπίπτον αὐτῆς μέρος εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς ἀφώτιστον γίνεται τοῦ ἡλίου διὰ τὴν ἐπιπρόσθησιν τῆς γῆς· τότε γὰρ ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας γίνεται ὁ ἥλιος καὶ ἡ γῆ καὶ τὸ σκίασμα τῆς γῆς καὶ ἡ σελήνη. Δι’ ἣν αἰτίαν οὐδὲ γίνονται [αἱ] ἐκλείψεις τῆς σελήνης ἐν ἄλλῃ ἡμέρᾳ, ἀλλ’ ἐν τῇ διχομηνίᾳ· τότε γὰρ κατὰ διά-μετρον γίνεται ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ. Γίνονται μέντοι γε πᾶσιν αἱ τῆς σελήνης ἐκλείψεις ἴσαι. Αἱ μὲν γὰρ ἐπιπροσθήσεις αἱ γινόμεναι ἐν ταῖς τοῦ ἡλίου ἐκλείψεσι παρὰ τὰς οἰκήσεις διάφοροι γίνονται· δι’ ἣν αἰτίαν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων διάφορα γίνεται· αἱ δὲ ἐμπτώσεις τῆς σελήνης εἰς τὸ σκίασμα ἴσαι πᾶσι γίνονται κατὰ τὴν αὐτὴν ἔκλειψιν. Ἤδη μέντοι γε οὐ διὰ παντὸς τὸ ἴσον ἐκλείπει τῆς σελήνης· ὅταν γὰρ διὰ μέσου τοῦ ἐκλειπτικοῦ ἡ σελήνη τὴν πάροδον ποιῆται, ὅλη ἐμπίπτει εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς, ὥστε ἀναγκαῖον καὶ ὅλην αὐτὴν ἐκλείπειν· ὅταν δὲ παράψηται τοῦ σκιάσματος, μέρος τι τῆς σελήνης ἐκλείπει. Ἔστι δὲ τὸ ἐκλειπτικὸν αὐτῆς μοιρῶν β · ἐν γὰρ τούτῳ τῷ τόπῳ πάσας τὰς ἐκλείψεις συμβαίνει τῆς σελήνης γίνεσθαι. Ἐκ δὲ τούτων φανερὸν ὅτι αἱ τῆς σελήνης ἐκλείψεις γίνονται κατὰ τὴν εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς ἔμπτωσιν· πρὸς λόγον γὰρ τῆς κατὰ πλάτος κινήσεως τῆς ἡμερη-σίου τῆς σελήνης τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων σύμφωνα γίνεται· καὶ ἐν ἄλλαις ἡμέραις οὐ γίνονται αἱ τῆς σελήνης ἐκλείψεις πλὴν ἐν τῇ διχομηνίᾳ.
Ὅτι τὴν ἐναντίαν τῷ κόσμῳ κίνησιν οἱ πλάνητες ποιοῦνται Ὁ κόσμος κινεῖται φορὰν ἐγκύκλιον ἀπ’ ἀνα-τολῆς ἐπὶ δύσιν. Ὅσοι γὰρ ἂν τῶν ἀστέρων μετὰ τὴν τοῦ ἡλίου δύσιν πρὸς τῇ ἀνατολῇ θεωρηθῶσι, προβαινούσης τῆς νυκτὸς μετεωριζόμενοι μᾶλλον ἀεὶ καὶ μᾶλλον θεωροῦνται· εἶτα βλέπονται πρὸς τῇ μεσουρανήσει· προβαινούσης δὲ τῆς νυκτὸς ἀποκλινόμενοι πρὸς τὴν δύσιν οἱ αὐτοὶ ἀστέρες θεωροῦνται· καὶ πέρας δύνοντες ὁρῶνται. Καὶ τοῦτο καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐπὶ πάντων ἀστέρων γίνεται. Ὥστε φανερὸν ὅτι ὅλος ὁ κόσμος πᾶσι τοῖς ἐφ’ αὑτοῦ μέρεσι κινεῖται καὶ ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν. Ὅτι δὲ ἐγκύκλιον ποιεῖται τὴν φοράν, πρόδηλον ἐκ τοῦ πάντας τοὺς ἀστέρας ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ἀνατέλ-λειν καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον δύνειν. Ἔτι δὲ καὶ διὰ τῶν διόπτρων θεωρούμενοι πάντες οἱ ἀστέρες φαίνονται ἐγκύκλιον ποιούμενοι τὴν κίνησιν ἐν ὅλῃ τῇ περιαγωγῇ τῶν διόπτρων. Ὁ μέντοι γε ἥλιος ἀπὸ δύσεως ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν φέρεται ὑπεναντίως τῷ κόσμῳ. Τοῦτο δ’ ἐστὶ φανερὸν ἐκ τῶν προανατελλόντων ἀστέ-ρων τοῦ ἡλίου· ὅσοι γὰρ ἂν πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνατολῆς θεωρηθῶσιν ἀστέρες προανατεταλκότες τοῦ ἡλίου, ἐν ταῖς ἐχομέναις νύκτεσιν ἐνωρότερον προανατεταλκότες θεωροῦνται· καὶ τοῦτο γίνεται κατὰ τὸ ἑξῆς ἐπὶ πασῶν τῶν νυκτῶν. Ἐξ οὗ φανερὸν ὅτι εἰς τὰ ἑπόμενα τῶν ζῳδίων ὁ ἥλιος μεταβαίνει, ἀπὸ δύσεως ἐπ’ ἀνατολὴν κινούμενος ὑπεναντίως τῷ κόσμῳ. Εἰ δέ γε ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐπὶ τὴν δύσιν ἐφέρετο ὁ ἥλιος, ἀεὶ τοὺς προανατέλλοντας ἀστέρας ἀθεωρήτους ἂν εἶναι συνέβαινεν· εἰς γὰρ τὰ προηγούμενα μεταβαίνων μέρη ὤφειλεν ἀποκρύπτειν αὐτοὺς ταῖς ἰδίαις αὐγαῖς (ἀεὶ γὰρ οἱ κατὰ τὸν ἥλιον γινόμενοι ἀστέρες ἀθεώρητοι ὑπάρχουσι καταυγούμενοι ὑπὸ τοῦ ἡλίου). Νῦν δὲ οὐ γίνεται τοῦτο, ἀλλ’ οἱ προανατέλλοντες ἀστέρες ἐν ταῖς ἐχομέναις νύκτεσι πλεῖον ἀεὶ καὶ πλεῖον ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἀπέχοντες διάστημα θεωροῦνται, ὥστε μηνιαίῳ χρόνῳ ζῴδιον ὅλον προανατέλλειν τοῦ ἡλίου τὸ πρότερον ὑπάρχον ἐν ταῖς αὐγαῖς τοῦ ἡλίου (ἀεὶ γὰρ τὸ μὲν ἑπόμενον ζῴδιον ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἀθεώρητόν ἐστι διὰ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου, τὸ δὲ προηγούμενον αὐτοῦ θεωρεῖται). Ἐν δὲ τῷ μηνιαίῳ χρόνῳ ἀεὶ τὸ μὲν ἑπόμενον ζῴδιον ἀθεώρητον γίνεται μεταβαίνοντος εἰς αὐτὸ τοῦ ἡλίου, τὸ δὲ προηγούμενον ζῴδιον β ζῳδίων διάστημα ἀφεστη-κὸς βλέπεται. Καὶ τοῦτο ἐπὶ τῶν ιβ ζῳδίων διὰ παντὸς γίνεται. Ἐξ ὧν φανερὸν ὅτι ὁ ἥλιος ὑπεναντίως τῷ κόσμῳ κινούμενος εἰς τὰ ἑπόμενα τῶν ζῳδίων, καὶ οὐκ εἰς τὰ προηγούμενα, ποιεῖ τὴν μετάβασιν. Ἐκδηλότερόν τε ἐπὶ τῆς σελήνης θεωρεῖται ἡ κίνησις· καὶ γὰρ αὕτη ὑπεναντίως τῷ κόσμῳ θεωρεῖται ἀπὸ δύσεως ἐπ’ ἀνατολὴν κινουμένη. Τοῦτο δ’ ἐν μιᾷ νυκτὶ δύναται καταλαμβάνεσθαι διὰ τῆς ὁράσεως ἐπι-μαρτυροῦντος τοῦ φαινομένου. Ὅταν γὰρ παρά τινα τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων θεωρηθῇ ἡ σελήνη, προβαινούσης τῆς νυκτὸς ἀφίσταται ἀπὸ τοῦ παρατετηρημένου ἀστέρος πρὸς ἀνατολὴν καὶ δύσιν· καὶ πολλάκις ἐν ὅλῃ τῇ νυκτὶ η μοίρας ἀπὸ τοῦ παρατετηρημένου ἀστέρος διίσταται πρὸς ἀνατολήν. Ὥστε ἐν μιᾷ νυκτὶ θεωρεῖσθαι τὴν ὑπεναντίαν κίνησιν τῷ κόσμῳ· οὐ γὰρ εἰς τοὺς προηγουμένους ἀστέρας μεταβαίνει, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἑπομένους. Λέγουσι δέ τινες εἰς μὲν τὰ ἑπόμενα ζῴδια τὴν μετά-βασιν γίνεσθαι τῷ ἡλίῳ καὶ τῇ σελήνῃ, μὴ μέντοι γε ὑπεναντίως αὐτοὺς κινεῖσθαι τῷ κόσμῳ, ἀλλὰ διὰ τὰ μεγέθη ὑπολείπεσθαι αὐτοὺς τῆς τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων σφαίρας. Δοκεῖν δὲ ἡμῖν εἰς τὰ ἑπόμενα τῶν ζῳδίων τὴν μετάβασιν γίνεσθαι κατὰ τὴν ἐναντίαν κίνησιν· τοῦτο δὲ μὴ εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ φέρεσθαι μὲν ἥλιον καὶ σελήνην ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν, καταταχουμένους δ’ ὑπὸ τοῦ κόσμου πρὸ τοῦ κύκλον περιδραμεῖν ἐν τοῖς ἑπομένοις ζῳδίοις θεωρεῖσθαι. Χρῶνται δέ τινες καὶ ὁμοιώματι τούτῳ· εἰ γάρ τις, φασίν, ὑπεστήσατο δρομεῖς ιβ ἴσῳ τάχει χρωμένους καὶ ποιουμένους ἐπὶ κύκλου τὴν κίνησιν, εἶται μέντοι γε ἄλλον τινὰ ἕνα βραδύτερον ἐν αὐτοῖς κινούμενον, ὁμοίαν δὲ τὴν κίνησιν αὐτοῖς ποιούμενον ἐπὶ κύκλου, δόξει μὲν περι-καταλαμβανόμενος εἰς τὰ ἑπόμενα μεταβαίνειν· οὐκ ἔσται δὲ τοῦτο ἐπὶ τῆς ἀληθείας, ἀλλ’ ὁμοίως αὐτὸς κινούμενος διὰ τὴν βραδυτῆτα δόξει εἰς τἀναντία κινεῖσθαι. Τοῦτο δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου καὶ ἐπὶ τῆς σελήνης συμβεβηκέναι· ἐπὶ γὰρ τὰ αὐτὰ μέρη κινουμένου τοῦ κόσμου διὰ τὴν βραδυτῆτα εἰς τὰ ἑπόμενα ὑποφέρονται, καθάπερ τὰ ἐπὶ τῶν ποταμῶν καταφερόμενα πλοῖα προκα-ταταχούμενα ὑπὸ τοῦ ῥεύματος δοκεῖ εἰς τὰ ὀπίσω κι-νεῖσθαι. Τοῦτο δή φασι καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου καὶ ἐπὶ τῆς σελήνης συμβαίνειν. Αὕτη δὲ ἡ δόξα ὑπὸ πολλῶν φιλοσόφων εἰρημένη ἀσύμφωνός ἐστι τοῖς φαινομένοις. Εἰ γὰρ καθ’ ὑπόλειψιν ἐκινοῦντο ὑποφερομένων τῶν σωμάτων διὰ τὰ μεγέθη, ἔδει κατὰ παραλλήλους κύκλους τὴν ὑπόλειψιν γίνεσθαι, καθάπερ καὶ οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες πάντες ἐπὶ παραλλήλων κύκλων φέρονται διὰ τὸ καὶ τὴν τοῦ κόσμου φορὰν ἐγκύκλιον εἶναι ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν. Νυνὶ δ’ οὐχ ὑπολείπονται κατὰ παραλλή-λους. Ἀλλ’ ὁ μὲν ἥλιος ἐπὶ τοῦ διὰ μέσων τῶν ζῳδίων κύκλου κινούμενος ἅμα καὶ τὴν κατὰ πλάτος πάροδον ποιεῖται ἀπὸ τροπῶν ἐπὶ τροπάς, ὡς ἄν, οἶμαι, ἰδίας ὑπαρχούσης αὐτῷ τῆς κινήσεως ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν καὶ ἀπὸ δύσεως ἐπ’ ἀνατολήν. Ἡ δὲ σελήνη ἐν ὅλῳ τῷ πλάτει τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου τὴν πάροδον ποιεῖται· οὐδὲ τῶν καθ’ ὑπόλειψιν ὑποφερομένων ἅμα δύναται κατὰ πλάτος κινεῖσθαι, ἀλλ’ ὀφείλει κατὰ τὴν τοῦ κόσμου φορὰν τὴν ὑπόλειψιν ποιεῖσθαι. Ἐλέγχει δὲ τὴν δόξαν ψευδῆ ὑπάρχουσαν μάλιστα πάντων ἡ περὶ τοὺς πέντε πλανήτας ἀστέρας κίνησις· ἐκεῖνοι γὰρ ὁτὲ μὲν ὑπολείπονται τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων, ὁτὲ δὲ προηγοῦνται, ὁτὲ δὲ κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἀστέρας μένουσιν, οἳ δὴ καὶ καλοῦνται στηριγμοί. Τοιαύτης δ’ ὑπαρχούσης περὶ αὐτοὺς τῆς κινήσεως φανερὸν ὅτι ἡ εἰς τὰ ἑπόμενα μετάβασις οὐ γίνεται καθ’ ὑπόλειψιν· διὰ παντὸς γὰρ ἂν ὑπολείποιντο. Νυνὶ δὲ ἰδία τίς ἐστιν ἡ περὶ ἕκαστον σφαιροποιία, καθ’ ἣν ποτὲ μὲν εἰς τὰ ἑπόμενα μεταβαίνουσι, ποτὲ δὲ εἰς τὰ προηγούμενα, ποτὲ δὲ στηρίζουσιν. Οὕτω δὴ καὶ περὶ τὸν ἥλιον καὶ περὶ τὴν σελήνην ἰδία τίς ἐστι καὶ προαιρετικὴ καὶ κατὰ φύσιν ἡ κατὰ πλάτος κίνησις, καθ’ ἣν ἀπὸ δύσεως ἐπ’ ἀνατολὴν κινούμενοι τὴν κατὰ πλάτος πάροδον ποιοῦνται. Ὅτι δὲ οὐ δύναται καθ’ ὑπόλειψιν εἰς τὰ ἑπόμενα τῶν ζῳδίων τὴν μετάβασιν ποιεῖσθαι, φανερὸν καὶ ἐκ τοῦ μὴ ἀνάλογον τοῖς μεγέθεσι μηδὲ τοῖς ἀποστήμασι τὰς μεταβάσεις γίνεσθαι· εἰ γὰρ διὰ τὰ μεγέθη τῶν σωμάτων ὑπεφέροντο βραδυτέραν ἔχοντες τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων κίνησιν, ἔδει ἀνάλογον τοῖς μεγέθεσι καὶ τοῖς ἀποστήμασι τὰς ὑπολείψεις γίνεσθαι. Μὴ γινομένου δὲ τούτου ἀνάγκη λέγειν κατὰ φύσιν εἶναι τοῖς πλανωμέ-νοις ἄστροις τὴν ὑπεναντίαν κίνησιν. Ἤδη μέντοι διὰ τὴν ἰδίαν ἑκάστου σφαιροποιίαν διαφό-ρους συμβέβηκε τὰς μεταβάσεις γίνεσθαι.
Περὶ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν Ὁ κόσμος κινούμενος ἀπὸ ἀνατολῆς ἐπὶ δύ-σιν ἡμέρᾳ καὶ νυκτὶ ἀποκαθίσταται ἀπὸ ἀνατολῆς ἐπὶ ἀνατολήν. Ἐν δὲ τῇ τοῦ κόσμου περιστροφῇ πάντες οἱ ἀστέρες καθ’ ἑκάστην ἡμέραν καὶ ἀνατέλλουσι καὶ δύ-νουσι. Καὶ ἔστιν ἀνατολὴ μὲν ἡ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γινο-μένη πρὸς τὸν ὁρίζοντα φάσις, δύσις δὲ ἡ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γινομένη ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα κρύψις. Ἄλλως δὲ λέγονται ἐπιτολαὶ καὶ δύσεις, ἃς ἔνιοι ἀγνοοῦντες κατὰ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν ὑπολαμβάνουσι λέγεσθαι. Μεγάλη δέ ἐστι διαφορὰ ἀνατολῆς καὶ ἐπιτολῆς. Ἀνατολὴ μὲν γάρ ἐστιν ἡ προειρημένη, ἐπιτολὴ δὲ ἡ γινομένη πρὸς τὸν ὁρίζοντα φάσις μετὰ τῆς πρὸς τὸν ἥλιον ἀποστάσεως ἀπολαμβανομένη. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῆς δύσεως· ἄλλως μὲν γὰρ λέγεται δύσις ἡ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γινομένη ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα κρύψις, ἄλλως δὲ ἡ γινομένη πρός τε τὸν ὁρίζοντα ἅμα καὶ τὸν ἥλιον. Εἰσὶ δὲ περὶ ἕκαστον τῶν ἀστέρων ἐπιτολαὶ δύο· αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν λέγονται ἑωθιναὶ, αἱ δὲ ἑσπέριοι. Καὶ ἔστιν ἑῴα μὲν ἐπιτολή, ὅταν ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνατέλλοντι συνανατέλλῃ τις ἀστὴρ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον γενόμενος ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος· ἑσπερία δέ ἐστιν ἐπιτολή, ὅταν τοῦ ἡλίου δύνοντος ἐπιτέλλῃ τις ἀστὴρ ἅμα κατὰ τὸν ὁρίζοντα γινόμενος. Τῶν δὲ ἑῴων καὶ τῶν ἑσπερίων ἐπιτολῶν διαφοραί εἰσι δύο· αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν ἀληθιναὶ λέγονται, αἱ δὲ φαι-νόμεναι. Ἀληθιναὶ μέν, ὅταν ἅμα κατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος γενόμενος ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου συνανα-τέλλῃ τις ἀστήρ· αὕτη δὲ ἡ ἐπιτολὴ ἀθεώρητος γίνεται διὰ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου. Ἐν δὲ τῇ ἐχομένῃ ἡμέρᾳ ὁ μὲν ἥλιος ὑπεναντίως κινούμενος εἰς τὰ ἑπόμενα μετα-βαίνει, ὁ δ’ ἀστὴρ τοσοῦτον προανατέλλει τοῦ ἡλίου, ὁπόσον ὁ ἥλιος εἰς τὰ ἑπόμενα μεταβῇ ἐν τῷ ἡμερησίῳ χρόνῳ. Οὔπω μέντοι δύναται θεωρηθῆναι ἡ τοῦ ἄστρου ἐπιτολή, ἔτι δὲ καταυγεῖται ὑπὸ τοῦ ἡλίου. Πάλιν δὲ ἐν τῇ ἐχομένῃ ἡμέρᾳ ὁ μὲν ἥλιος εἰς τὰ ἑπόμενα μετέβη, ὁ δ’ ἀστὴρ τοσοῦτον προανατέλλει τοῦ ἡλίου, ὅσον ὁ ἥλιος ἐν ταῖς δυσὶν ἡμέραις μετεκινήθη. Ἐν δὲ ταῖς ἐχομέναις ἡμέραις ἀεὶ τοῦ ἀστέρος ἐνωρότερον μᾶλλον καὶ ἐνωρότερον προανατέλλοντος, ὅταν τοσοῦτον προανατέλλῃ, ὥστε θεωρηθῆναι τὴν τοῦ ἄστρου ἐπιτολὴν ἐκπεφευγότος αὐτοῦ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου, τότε λέγεται ὁ ἀστὴρ οὗτος ἑῴαν φαινομένην ἐπιτολὴν πεποιῆσθαι. Δι’ ἣν αἰτίαν καὶ ἐν τοῖς ψηφίσμασιν αἱ φαινόμεναι τῶν ἄστρων ἐπιτολαὶ προλέγονται· αἱ μὲν γὰρ ἀληθιναὶ ἀθεώρητοί εἰσι καὶ ἀπαρατήρητοι, αἱ δὲ φαινόμεναι καὶ προλέγονται καὶ παρατηροῦνται. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἑσπερίων ἐπιτολῶν πάλιν. Καὶ γὰρ τούτων διαφοραί εἰσι δύο· αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν ἀληθιναὶ λέγονται, αἱ δὲ φαινόμεναι. Ἀληθιναὶ μέν, ὅταν ἅμα κατ’ ἀλήθειαν τοῦ ἡλίου δύνοντος ἐπιτέλῃ τις ἀστὴρ ἅμα γινόμενος [ἐπὶ] τοῦ ὁρίζοντος πρὸς τὴν κατὰ τὸν λόγον ἀκρίβειαν· καὶ αὗται δὲ αἱ ἐπιτολαὶ ἀθεώρητοι γίνονται διὰ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου. Ἐν δὲ ταῖς ἑξῆς ἡμέραις, διὰ τὴν τοῦ ἡλίου μετάβασιν συναιρουμένου τοῦ πρὸς τὸν ἀστέρα διαστήματος, προανατέλλει μὲν πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου δύσεως, ἐπὶ δὲ [ὑπὸ] τοῦ ἡλίου καταυ-γούμενος ἀθεώρητός ἐστιν. Ὅταν δὲ μετὰ τὴν τοῦ ἡλίου δύσιν πρῶτος ἐκπεφευγὼς τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου θεωρηθῇ, τότε λέγεται φαινομένην ἑσπερίαν ἐπιτολὴν πεποιῆσθαι. Ἐν δὲ ταῖς ἐχομέναις νύκτεσι μετεωρότερος ἀεὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον φαίνεται. Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν δύσεων διαφοραὶ λέγονται δύο· αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν ἑῷοί εἰσιν, αἱ δὲ ἑσπέριοι. Ἑῷοι μὲν οὖν λέγονται δύσεις, ὅταν τοῦ ἡλίου ἀνατέλλοντος δύνῃ τις ἀστήρ· ἑσπερία δὲ δύσις λέγεται, ὅταν τοῦ ἡλίου δύνοντος συγκαταφέρηταί τις ἀστὴρ ἅμα γινόμενος ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα. Εἰσὶ δὲ τῶν ἑῴων δύσεων διαφοραὶ δύο· αἱ μὲν γάρ εἰσιν ἀληθιναί, αἱ δὲ φαινόμεναι. Ἀληθιναὶ μέν, ὅταν ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος γένωνται ὅ τε ἥλιος καὶ ὁ ἀστήρ, ὁ μὲν ἥλιος ἀνατέλλων, ὁ δὲ ἀστὴρ δύνων· αὗται δὲ αἱ δύσεις ἀθεώρητοι γίνονται διὰ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου. Φαι-νομένη δέ ἐστιν ἑῴα δύσις, ὅταν πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνα-τολῆς τὸ ἔσχατον δύνων ὁ ἀστὴρ θεωρηθῇ. Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἑσπερίων δύσεων αἱ διαφοραί εἰσι δύο· αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν εἰσιν ἀληθιναί, αἱ δὲ φαινό-μεναι. Ἀληθιναὶ μέν, ὅταν ἀπαραλλάκτως ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος γένηται ὅ τε ἥλιος καὶ ὁ ἀστήρ, ἀμφότεροι δύνοντες· ἀθεώρητοι δὲ καὶ αὗται αἱ δύσεις γίνονται διὰ τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου. Φαινόμεναι δέ εἰσιν ἑσπέριαι δύσεις, ὅταν μετὰ τὴν τοῦ ἡλίου δύσιν ἐπικαταδύνῃ τις ἀστὴρ τῷ ἡλίῳ θεωρούμενος ὑφ’ ἡμῶν. Τῶν μὲν οὖν ἑῴων ἐπιτολῶν καὶ δύσεων πρότερον γίνονται αἱ ἀληθιναί, ὕστερον δὲ αἱ φαινόμεναι. Τῶν δὲ ἑσπερίων ἐπιτολῶν τε καὶ δύσεων πρότερον γίνονται αἱ φαινόμεναι, ὕστερον δὲ αἱ ἀληθιναί. Ἑῴα μὲν ἐπιτολὴ ἀπὸ ἑῴας ἐπιτολῆς καὶ ἑσπερία ἐπιτολὴ ἀπὸ ἑσπερίας ἐπιτολῆς, καὶ καθόλου πᾶν τὸ ὅμοιον εἶδος ἀπὸ τοῦ ὁμοίου εἴδους πᾶσι τοῖς ἄστροις δι’ ἐνιαυτοῦ γίνεται· ὁ γὰρ ἥλιος ἐνιαυτῷ διελθὼν τὸν ζῳδιακὸν κύκλον πάλιν κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἀστέρας γίνεται. Ἑῴα δὲ ἐπιτολὴ ἀπὸ ἑσπερίας ἐπιτολῆς τοῖς μὲν ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου κειμένοις [ἄστροις] δι’ ἑξαμήνου γίνεται, καὶ ἑῴα δύσις ἀπὸ ἑσπερίας δύσεως. Τοῖς δὲ βορειοτέροις τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου κειμέ-νοις ἄστροις ἑῴα μὲν ἐπιτολὴ ἀπὸ ἑσπερίας ἐπιτολῆς διὰ πλείονος χρόνου ἢ ἑξαμηνιαίου γίνεται. Τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν κειμένοις τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἑῴα ἐπιτολὴ ἀπὸ ἑσπερίας ἐπιτολῆς δι’ ἐλάττονος ἢ ἑξαμη-νιαίου χρόνου γίνεται. Ὁ δὲ πλεονάζων χρόνος τῆς ἑξαμήνου οὔκ ἐστι πᾶσι τοῖς ἄστροις ὡρισμένος, ἀλλ’ οἷς μὲν πλείων, οἷς δὲ ἐλάττων. Τοῖς τε γὰρ πρὸς ἄρκτον ἀεὶ μᾶλλον κειμένοις πλείων ἀεὶ καὶ πλείων ὁ χρόνος γίνεται διὰ τὸ μείζονα τμήματα ὑπὲρ γῆς φέρεσθαι τοῖς ἀεὶ μᾶλλον πρὸς ἄρκτον κειμένοις. Τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν μᾶλλον κειμένοις ἐλάττων ἀεὶ μᾶλλον καὶ ἐλάττων ὁ χρόνος γίνεται· ἐλάττονα γὰρ τὰ τμήματα ἢ ὅμοια φέρονται οἱ πρὸς μεσημβρίαν ἀστέρες κείμενοι. Ἀνάπαλιν δὲ τοῖς πρὸς ἄρκτον κειμένοις τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου ἐλάττων ἐστὶ χρόνος ἑξαμήνου ὁ ἀπὸ ἑῴας ἀνατολῆς μέχρις ἑσπερίας ἐπιτολῆς, τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν πλείων ὁ χρόνος ἑξαμήνου ἀπὸ ἑῴας ἀνατολῆς μέχρις ἑσπερίας ἐπιτολῆς. Ἡ δὲ παραλλαγὴ τῶν χρόνων ἀκολούθως γίνεται ταῖς ἀποστάσεσι ταῖς ἀπὸ τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου κατὰ τὴν τῶν τμημάτων παραλλαγὴν τῶν ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβανομένων ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος. Τοῖς δὲ ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ κειμένοις ἅμα γίνεται ἑῴα ἐπιτολὴ καὶ ἑσπερία δύσις, καὶ πάλιν ἅμα ἑῴα δύσις καὶ ἑσπερία ἐπιτολή. Τοῖς δὲ λοιποῖς ἄστροις οὐχ ἅμα τὰ προειρημένα εἴδη ἐπιτελεῖται, ἀλλὰ διαλλάσσει κατὰ τοὺς χρόνους.
Τῶν ἀστέρων κινουμένων ἐγκύκλιον φορὰν ἀπ’ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν, ὅσα μὲν οὖν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου κεῖται, τὸν ἴσον δρόμον ὑπὲρ γῆς φέρεται καὶ ὑπὸ γῆς· διχοτομεῖται γὰρ ὁ ἰσημερινὸς κύκλος ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος. Ὅσα δὲ τῶν ἄστρων πρὸς ἄρκτον κεῖται τοῦ ἰσημε-ρινοῦ κύκλου, ταῦτα πλείονα μὲν χρόνον ὑπὲρ γῆς φέρεται, ἐλάττονα δὲ ὑπὸ γῆν. Πάντων γὰρ τῶν κύκλων, καθ’ ὧν φέρονται οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες, μείζονα μὲν τμήματα ὑπὲρ γῆς ἀπολαμβάνεται ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος, ἐλάττονα δὲ ὑπὸ γῆν διὰ τὸ ἔξαρμα τοῦ πόλου. Ὅσα δὲ τῶν ἄστρων πρὸς μεσημβρίαν κεῖται τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου, ἐλάττονα μὲν φορὰν ὑπὲρ γῆς φέρεται, πλείονα δὲ ὑπὸ γῆν· πάλιν γὰρ τῶν κύκλων, καθ’ ὧν φέρονται οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες οἱ ἐπὶ μεσημβρίαν κείμενοι, ἐλάττονα μὲν τμήματα ὑπὲρ γῆς ἔχουσι, μείζονα δὲ ὑπὸ γῆν. Τοιαύτης δὲ φορᾶς τοῖς ἀπλανέσιν ἄστροις ὑπαρ-χούσης συμβαίνει μὴ πάντα τὰ ἅμα ἀνατέλλοντα καὶ [ἅμα] δύνειν, ἀλλὰ τῶν [ἅμα] ἀνατελλόντων ἀεὶ τὰ πρὸς μεσημβρίαν μᾶλλον αὐτῶν κείμενα πρότερον δύνειν διὰ τὸ ἐλάττονα τμήματα ὑπὲρ γῆς φέρεσθαι. Ὁμοίως δὲ οὐδὲ τὰ ἅμα δύνοντα ἅμα καὶ ἀνατέλλει· τὰ γὰρ πρὸς ἄρκτον αὐτῶν μᾶλλον κείμενα πρότερον ἀνατέλλει διὰ τὸ ἐλάττονα τμήματα ὑπὸ γῆς φέρεσθαι. Πάλιν δὲ οὐδὲ τὰ πρότερον [ἀνατέλλοντα] καὶ [πρότερον] δύνει, ἀλλὰ τινὰ μὲν τῶν πρότερον ἀνατελλόν-των ἅμα καὶ δύνει, τινὰ δ’ ὕστερον. Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν πρότερον δυνόντων τινὰ μὲν οὐ προανατέλλει, ἀλλ’ ἅμα μὲν ἀνατέλλει, τὰ μὲν πρότερον, τὰ δ’ ὕστερον. Μνημονεύει δὲ καὶ τούτων ἐπὶ ποσὸν Ἄρατος λέγων οὕτως· Ἀλλ’ αἰεὶ Ταῦρος προφερέστερος Ἡνιόχοιο εἰς ἑτέρην καταβῆναι, ὁμηλυσίῃ περ ἀνελθών. ἐν γὰρ τούτοις φησὶν ἅμα τὸν Ταῦρον τῷ Ἡνιόχῳ ἀνατεί-λαντα πρότερον δύνειν. Γίνεται δὲ τοῦτο παρὰ τὴν τῶν τμημάτων ὑπεροχήν, ὧν ὑπὲρ γῆς φέρονται καὶ ὑπὸ γῆν οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες. Διὰ δὴ τὴν τοιαύτην σφαιροποιίαν οὐ πάντα τὰ ἄστρα ἀνατέλλει καὶ δύνει καθ’ ἑκάστην νύκτα, ἀλλὰ τινὰ μὲν ἀνατέλλει καὶ δύνει, τινὰ δὲ ἀνατέλλει μέν, οὐ δύνει δέ, ἃ δὲ οὔτε ἀνατέλλει οὔτε δύνει. Ἀλλὰ τὰ μὲν ἀρκτικώτερα κείμενα μετέωρα ὑπάρ-χοντα μετὰ τὴν τοῦ ἡλίου δύσιν πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνατο-λῆς ἔτι μετεωρότερα φαίνεται· τὰ δὲ μεσημβρινότερα κείμενα οὔτε ἀνατέλλοντα οὔτε δύνοντα θεωρεῖται, ἀλλὰ πάντα τὸν τῆς νυκτὸς χρόνον ὑπὸ γῆν φέρεται. Ὅθεν καί τινα τῶν ἄστρων ἀμφιφανῆ καλεῖται, καθάπερ καὶ ὁ Ἀρκτοῦρος· μετὰ γὰρ τὴν τοῦ ἡλίου δύσιν πλεονάκις θεωρεῖται δύνων τε ἐν τῇ αὐτῇ νυκτὶ καὶ προανατέλλων τοῦ ἡλίου βλέπεται· δι’ ἣν αἰτίαν καλεῖται ἀμφιφανής, ὅτι καὶ ἀφ’ ἑσπέρας δύνων καὶ ἀνατέλλων ἐν τῇ αὐτῇ νυκτὶ θεωρεῖται. Τὰ δ’ ἐναντίαν ἔχει τάξιν, ὅσα προδύνει μὲν τῆς τοῦ ἡλίου δύσεως, ἐπανατέλλει δὲ μετὰ τὴν τοῦ ἡλίου ἀνατολήν, ὥστε καθ’ ὅλην τὴν νύκτα μὴ θεωρηθῆναι μήτε ἀνατέλλοντα μήτε δύνοντα, ἃ δὴ κα-λοῦσί τινες νυκτιδιέξοδα. Οὐ κατὰ πάντα δὲ καιρὸν ταῦτα πάντα τὰ ἰδιώματα περὶ τοὺς αὐτοὺς ἀστέρας ὑπάρχει, ἀλλὰ παρὰ τὰς τοῦ ἡλίου μεταβάσεις ἀλλοιοῦται καὶ τὰ περὶ τὰς ἀνατολὰς καὶ τὰ περὶ τὰς δύσεις.
Περὶ τῶν ἐν γῇ ζωνῶν Ἡ τῆς συμπάσης γῆς ἐπιφάνεια σφαιροειδὴς ὑπάρχουσα διαιρεῖται εἰς ζώνας ε , ὧν δύο μὲν αἱ περὶ τοὺς πόλους, πορρώτατα δὲ κείμεναι τῆς τοῦ ἡλίου παρόδου, κατεψυγμέναι λέγονται καὶ ἀοίκητοι διὰ τὸ ψῦχός εἰσιν, ἀφορίζονται δ’ ὑπὸ τῶν ἀρκτικῶν πρὸς τοὺς πόλους. Αἱ δὲ τούτων ἑξῆς, συμμέτρως δὲ κείμεναι πρὸς τὴν τοῦ ἡλίου πάροδον, εὔκρατοι καλοῦνται· ἀφο-ρίζονται δ’ αὗται ὑπὸ τῶν ἐν τῷ κόσμῳ ἀρκτικῶν καὶ τροπικῶν κύκλων, μεταξὺ κείμεναι αὐτῶν. Ἡ δὲ λοιπὴ μέση τῶν προειρημένων, κειμένη δ’ ὑπ’ αὐτὴν τὴν τοῦ ἡλίου πάροδον, διακεκαυμένη καλεῖται· διχοτο-μεῖται δ’ αὕτη ὑπὸ τοῦ ἐν τῇ γῇ ἰσημερινοῦ κύκλου, ὃς κεῖται ὑπὸ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ ἰσημερινὸν κύκλον. Τῶν δὲ εὐκράτων δύο ζωνῶν τὴν βόρειον ὑπὸ τῶν ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένῃ κατοικεῖσθαι συμβέβηκεν, [ἐπὶ μὲν τὸ μῆκος οὖσα ὡς ἔγγιστα περὶ ι μυριάδας σταδίων, ἐπὶ δὲ τὸ πλάτος ὡς ἔγγιστα τὸ ἥμισυ].
Περὶ οἰκήσεων Τῶν δὲ ἐπὶ γῆς κατοικούντων οἱ μὲν λέγονται σύνοικοι, οἱ δὲ περίοικοι, οἱ δ’ ἄντοικοι, οἱ δ’ ἀντίποδες. Σύνοικοι μὲν οὖν εἰσιν οἱ περὶ τὸν αὐτὸν τόπον τῆς αὐτῆς ζώνης κατοικοῦντες, περίοικοι δὲ οἱ ἐν τῇ αὐτῇ ζώνῃ κύκλῳ περιοικοῦντες, ἄντοικοι δὲ οἱ ἐν τῇ νοτίῳ ζώνῃ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ἡμισφαίριον κατοικοῦντες, ἀντίποδες δὲ οἱ ἐν τῇ νοτίῳ ζώνῃ ἐν ἑτέρῳ ἡμισφαιρίῳ κατοικοῦντες κατὰ τὴν αὐτὴν διάμετρον κείμενοι τῇ καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένῃ· διὸ κέκληνται ἀντίποδες· πάντων γὰρ τῶν βαρέων ἐπὶ τὸ κέντρον συννευόντων διὰ τὸ ἐπὶ τὸ μέσον εἶναι τὴν φορὰν τῶν σωμάτων, ἐὰν ἀπό τινος οἰκήσεως τῶν ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένῃ ἐπὶ τὸ κέντρον τῆς γῆς ἐπιζευχθῇ τις εὐθεῖα καὶ ἐκβληθῇ, οἱ κατὰ τὸ πέρας κείμενοι τῆς διαμέτρου ἐν τῇ νοτίῳ ζώνῃ ἀντίποδες γί-νονται τῶν ἐν τῇ βορείῳ ζώνῃ κατοικούντων. Διαιρεῖται δὲ ἡ καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένη εἰς μέρη τρία, Ἀσίαν, Εὐρώπην, Λιβύην. Διπλάσιον δέ ἐστιν ὡς ἔγγιστα τὸ μῆκος τῆς οἰκουμένης τοῦ πλάτους. Δι’ ἣν αἰτίαν οἱ κατὰ λόγον γράφοντες τὰς γεωγραφίας ἐν πίναξι γράφουσι παραμήκεσιν, ὡς διπλάσιον εἶναι τὸ μῆκος τοῦ πλάτους. Οἱ δὲ στρογγύλας γράφοντες τὰς γεωγραφίας πολὺ τῆς ἀληθείας εἰσὶ πεπλανημένοι· ἴσον γὰρ γίνεται τὸ μῆκος τῷ πλάτει, ὅπερ οὐκ ἔστιν ἐν τῇ φύσει· ἀνάγκη οὖν μὴ τηρεῖσθαι τὰς τῶν διαστημάτων συμμετρίας τὰς ἐν ταῖς στρογγύ-λαις γεωγραφίαις· ἔκτμημά τι γάρ ἐστι σφαίρας τὸ οἰκούμενον μέρος τῆς γῆς διπλάσιον ἔχον τὸ μῆκος τοῦ πλάτους, ὅπερ οὐ δύναται ἀποτερματίζεσθαι κύκλῳ. Ἀναμεμετρημένου δὲ τοῦ μεγίστου κύκλου τῶν ἐν τῇ γῇ κατὰ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ μεσημβρινόν, καὶ εὑρημένου σταδίων κεβ, τῆς διαμέτρου σταδίων ηδ, διαιρουμένου τε τοῦ μεσημβρινοῦ κύκλου εἰς μέρη ξ , καλεῖται τὸ ἓν τμῆμα ἑξηκοστόν, ὃ γίνεται σταδίων δ ς · ἐὰν γὰρ με-ρισθῶσιν κεβ στάδια εἰς μέρη ξ , γίνεται τὸ ἑξηκοστὸν σταδίων δ ς . Ἔστιν οὖν τὰ μεταξὺ τῶν ζωνῶν διαστήματα τοῦτον ἀφωρισμένα τὸν τρόπον. Τῶν μὲν κατεψυγμένων ζωνῶν δύο τὸ πλάτος ἑκατέρας αὐτῶν ἑξηκοστῶν 2 , ἅπερ εἰσὶ στάδιοι βε ς . Τῶν δ’ εὐκράτων δύο ζωνῶν τὸ πλάτος ἑκατέρας αὐτῶν ἑξηκοστῶν ε , ὃ γίνονται στάδιοι βα. Τῆς δὲ διακεκαυμένης ζώνης τὸ πλάτος ἑξηκοστῶν η , ὥστε ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ ἐφ’ ἑκάτερα πρὸς τοὺς τροπικοὺς ἑξηκοστὰ εἶναι δ , ἃ γίνεται στάδια α ω . Γίνονται οὖν ἀπὸ μὲν τοῦ πόλου τοῦ ἐν τῇ γῇ, ὃς κεῖται κατὰ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ πόλον, μέχρι τοῦ ἐν τῇ γῇ ἀρκτικοῦ στάδιοι βε ς · ἀπὸ δὲ τοῦ ἐν τῇ γῇ ἀρκτικοῦ, ὃς κεῖται κατὰ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ ἀρκτικὸν πρὸς τὸν ἐν τῇ γῇ τροπικόν, ὃς κεῖται κατὰ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ θερινὸν τρο-πικόν, στάδιοι βα· ἀπὸ δὲ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ μέχρι τοῦ ἐν τῇ ἰσημερινοῦ, ὃς κεῖται κατὰ τὸν ἐν τῷ κόσμῳ ἰσημερινόν, στάδιοι α ω . Πάλιν ἀπὸ τοῦ ἰσημερινοῦ πρὸς τὸν ἕτερον τροπικὸν α ω · ἀπὸ δὲ τοῦ τροπικοῦ πρὸς τὸν ἀρκτικὸν στάδια βα· ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρκτικοῦ πρὸς τὸν ἕτερον πόλον βε ς . Ὥστε συνάγεσθαι τὸ μεταξὺ τῶν πόλων διάστημαϊ β ὅπερ ἐστὶν ἥμισυ τῆς περιμέτρου τῆς γῆς. Τὸ γὰρ ἀπὸ τοῦ πόλου ἐπὶ τὸν πόλον ἐστὶν ἡμικύκλιον. Ἡ δὲ διαίρεσις τῶν ἑξηκοστῶν τούτων καὶ ἐν ταῖς κρικωταῖς σφαίραις ἡ αὐτὴ ὑπάρχει. Κατασκευάζονται γὰρ αἱ κρικωταὶ σφαῖραι οὕτως· ἀπὸ τοῦ πόλου ὁ ἀρκτικὸς διίσταται μοίρας λ , ὅπερ ἐστὶν ἑξηκοστὰ 2 · ἑξάκις γὰρ 2 γίνεται λ · ὁ δὲ ἀρκτικὸς ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ διίσταται μοίρας λ , ὅπερ ἐστὶν ἑξηκοστὰ ε · ὁ δὲ θερινὸς τροπικὸς ἀπὸ τοῦ ἰσημε-ρινοῦ διέστηκε μοίρας κδ , ὅπερ ἐστὶν ἑξηκοστὰ δ . Ὁ δὲ ἰσημερινὸς ἀπὸ τοῦ χειμερινοῦ τροπικοῦ διέστηκε τὰς ἴσας μοίρας κδ · ὁ δὲ χειμερινὸς τροπικὸς [ἀπὸ] τοῦ ἀνταρκτικοῦ διέστηκε μοίρας λ · ὁ δὲ ἀνταρκτικὸς ἀπὸ τοῦ νοτίου πόλου διέστηκε μοίρας λ . Ὥστε πάλιν ἀπὸ τοῦ πόλου ἐπὶ τὸν πόλον συνάγεσθαι μὲν μοίρας ρπ , ἑξηκοστὰ δὲ λ . Πρὸς γὰρ τοῦτο τὸ ἓν κλίμα καὶ αἱ κρικωταὶ σφαῖραι κατασκευάζονται καὶ αἱ στερεαί, τῶν ἀρκτικῶν μόνων μεταπιπτόντων ἔν τισιν οἰκήσεσι κατὰ τὰς διαστάσεις. Αἱ μέντοι γε ἐν τῇ γῇ ζῶναι πρὸς τὸ εἰρημένον ἓν κλίμα λαμβάνουσι τὴν διαίρεσιν. Τῶν δὲ ἐπὶ τῆς γῆς κατοικούντων ὅσοι μὲν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παραλλήλου κατοικοῦσι, τούτοις τὰ αὐτὰ φαινόμενα κατὰ τὰς οἰκήσεις γίνεται, καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν ἴσα καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων τοιαῦτα καὶ τῶν ὡροσκοπίων καταγραφαὶ αἱ αὐταὶ. Καὶ καθόλου πάντα τὰ περὶ τὰς οἰκήσεις τὰς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παραλλήλου κειμένας τὰ αὐτὰ ὑπάρχει· τὸ γὰρ ἔγκλιμα τοῦ κόσμου μένει τὸ αὐτό· παρὰ γὰρ τὸ ἔγκλιμα τοῦ κόσμου διάφορα γίνεται τὰ φαινόμενα. Αἱ μέντοι γε ἀρχαὶ τῶν ἡμερῶν καὶ αἱ τελευταὶ οὐχ ἅμα πᾶσι γίνονται, ἀλλ’ οἷς μὲν πρότερον, οἷς δ’ ὕς-τερον. Καὶ ἔστιν ἡ παρά τισι πρώτη ὥρα παρ’ ἄλλοις μέσον ἡμέρας οὖσα, παρ’ οἷς δὲ δύσις οὖσα. Ἤδη μέντοι γε πρὸς τὴν αἴσθησιν σχεδὸν ἐπὶ σταδίους υ ἀπ’ ἀνα-τολῆς ἐπὶ δύσιν ὁ αὐτὸς ὁρίζων διαμένει, ὥστε πρὸς αἴσθησιν ἅμα τὴν ἀνατολὴν αὐτοῖς γίνεσθαι καὶ τὴν δύσιν. Ὅταν δὲ πλεῖον γένηται διάστημα τῶν υ σταδίων, προανατολαὶ καὶ προδύσεις γίνονται. Τοῖς δὲ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεσημβρινοῦ κατοικοῦσι μέχρι μὲν σταδίων υ ἀνεπαίσθητος γίνεται ἡ τῶν κλιμά-των παραλλαγή. Ἅμα τὸ μέντοι γε πλεῖον διάστημα ὑπερβῆναι πρὸς ἄρκτον ἢ πρὸς μεσημβρίαν ἄλλο γίνεται ἔγκλιμα, ὥστε πάντα τὰ φαινόμενα διάφορα γίνεσθαι· καὶ γὰρ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἐκλείψεων καὶ αἱ τῶν ὡρολογίων καταγραφαὶ διάφοροι παρὰ τὰς οἰκήσεις γίνονται τοῖς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεσημ-βρινοῦ κατοικοῦσι. Τὸ γὰρ ἔγκλιμα μεταπίπτει πρὸς ἄρκτον ἢ πρὸς μεσημβρίαν τῆς μεταβάσεως γινομένης· τὰ μέντοι γε μέσα τῶν ἡμερῶν καὶ τὰ μέσα τῶν νυκτῶν ἅμα πᾶσι γίνεται τοῖς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεσημβρινοῦ κατοικοῦσιν. Ὅταν δὲ περὶ τῆς νοτίου ζώνης λέγωμεν καὶ τῶν ἐν αὐτῇ κατοικούντων, πρὸς δὲ τούτοις περὶ τῶν ἐν αὐτῇ ἀντιπόδων τῶν λεγομένων οὕτως ἀκούειν προσήκει ὡς μηδεμίαν ἡμῶν ἱστορίαν παρειληφότων περὶ τῆς νοτίου ζώνης, μηδ’ εἴ τινες ἐν αὐτῇ κατοικοῦσιν, ἀλλ’ ὅτι ἕνεκεν τῆς ὅλης σφαιροποιίας καὶ τοῦ σχήματος τῆς γῆς καὶ τῆς παρόδου τοῦ ἡλίου τῆς μεταξὺ τῶν τροπικῶν γινο-μένης, ἔστι τις καὶ ἑτέρα ζώνη πρὸς νότον κειμένη τὴν αὐτὴν εὐκρασίαν ἔχουσα τῇ βορείῳ ζώνῃ, ἐν ᾗ κατοι-κοῦμεν ἡμεῖς. Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῶν ἀντιπόδων λέγομεν, οὐχ ὡς κατὰ πᾶν οἰκούντων τινῶν κατὰ τὴν αὐτὴν διάμετρον ἡμῖν, ἀλλ’ ὄντος τινὸς τόπου οἰκησίμου ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ διάμετρον ἡμῖν. Ὑπὸ δὲ τὴν διακεκαυμένην ζώνην τινὲς τῶν ἀρχαίων ἀπεφήναντο, ὧν ἐστι καὶ Κλεάνθης ὁ Στωικὸς φιλόσοφος, ὑποκεχύσθαι μεταξὺ τῶν τροπικῶν τὸν ὠκεανόν. Οἷς ἀκολούθως καὶ Κράτης ὁ γραμματικὸς τὴν πλάνην τοῦ Ὀδυσσέως διατάσσων καὶ τὴν ὅλην σφαῖραν τῆς γῆς καταγράφων τοῖς ἀφοριζομένοις κύκλοις, καθὼς προειρή-καμεν, ποιεῖ μεταξὺ τῶν τροπικῶν τὸν ὠκεανὸν κείμενον, λέγων ἀκολούθως τοῖς μαθηματικοῖς τὴν ὅλην διάταξιν ποιεῖσθαι. Ἡ δὲ τοιαύτη διάταξις ἀλλοτρία ἐστὶ καὶ τοῦ μαθηματικοῦ καὶ τοῦ φυσικοῦ λόγου καὶ παρ’ οὐδενὶ τῶν ἀρχαίων μαθηματικῶν κατακεχωρισμένη, ὡς ἀπο-φαίνεται Κράτης. Μεταξὺ γὰρ τῶν τροπικῶν ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς χρόνοις ἤδη καὶ κατώπτευται καὶ εὕρηται τὰ πλεῖστα οἰκήσιμα καὶ οὐ πελάγει πάντοθεν περιεχόμενα. Καὶ τοῦ μεταξὺ διαστήματος ὑπάρχοντος ἀπὸ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ μέχρι τοῦ ἰσημερινοῦ α ω , σχεδὸν ἐπὶ σταδίους η ω ὡδοιπόρηται καὶ ἡ περὶ τούτων τῶν τόπων ἱστορία ἀναγέγραπται διὰ τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ βασιλέων ἐξητασμένη. Ὅθεν ψευδοδοξοῦσιν οἱ νομίζοντες τὸν ὠκεανὸν ὑπο-κεχύσθαι μεταξὺ τῶν τροπικῶν. Ἐκ δὲ τούτων φανερὸν ὅτι καὶ τὸ δοξαζόμενον, ὅτι ἀοίκητός ἐστιν ἡ μεταξὺ τῶν τροπικῶν κειμένη χώρα διὰ τὴν τοῦ καύματος ὑπερβολήν, καὶ μάλιστα ἡ περὶ μέσην τὴν διακεκαυμένην ζώνην, ψεῦδός ἐστιν. Οἱ μὲν γὰρ τὰ πέρατα τῆς διακεκαυμένης ζώνης οἰκοῦντες Αἰθίοπές εἰσι κατὰ κορυφὴν ἔχοντες ἐν ταῖς τροπαῖς τὸν ἥλιον· δύο γὰρ Αἰθιοπίας τῇ φύσει ὑποληπτέον ὑπάρχειν, περί τε τὸν θερινὸν τροπικὸν τὸν παρ’ ἡμῖν κύκλως περιοικούντων Αἰθιόπων καὶ περὶ τὸν ἡμῖν μὲν χειμερινὸν τροπικὸν, τοῖς δ’ ἀντίποσι θερινόν. Τοῦτο δέ φησι Κράτης καὶ τὸν Ὅμηρον λέγειν, ἐν οἷς φησιν· Αἰθίοπες, τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν, οἱ μὲν δυσομένου Ὑπερίονος, οἱ δ’ ἀνιόντος. Κράτης μὲν οὖν παραδοξολογῶν τὰ ὑφ’ Ὁμήρου ἀρχαϊκῶς καὶ ἰδικῶς εἰρημένα μετάγει πρὸς τὴν κατ’ ἀλήθειαν σφαιροποιίαν. Ὅμηρος μὲν γὰρ καὶ οἱ ἀρχαῖοι ποιηταὶ σχεδὸν ὡς εἰπεῖν πάντες ἐπίπεδον ὑφίστανται τὴν γῆν καὶ συνάπτουσαν τῷ κόσμῳ καὶ κύκλῳ τὸν ὠκεανὸν περικείμενον καὶ τὴν τοῦ ὁρίζοντος ἐπέχοντα τάξιν καὶ τὰς ἀνατολὰς [γινομένας] ἐκ τοῦ ὠκεανοῦ καὶ τὰς δύσεις εἰς τὸν ὠκεανόν· ὥστε τοὺς πλησιάζοντας τῇ ἀνατολῇ καὶ τῇ δύσει Αἰθίοπας ὑπελάμβανον γίνεσθαι καταιθο-μένους ὑπὸ τοῦ ἡλίου. Αὕτη δ’ ἡ πρόληψις τῇ μὲν προκειμένῃ διατάξει ἀκόλουθός ἐστι, τῆς δὲ κατὰ φύσιν σφαιροποιίας ἀλλοτρία· ἡ γὰρ γῆ μέση κεῖται τοῦ σύμπαντος κόσμου σημείου τάξιν ἐπέχουσα· αἱ δὲ ἀνα-τολαὶ τοῦ ἡλίου γίνονται καὶ αἱ δύσεις ἐκ τοῦ αἰθέρος καὶ εἰς τὸν αἰθέρα, διὰ παντὸς τοῦ ἡλίου ἴσον ἀπέχον-τος τῆς γῆς. Ὅθεν αἱ μὲν προειρημέναι Αἰθιοπίαι ἀδιανόητοί εἰσιν, αἱ δ’ ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ τροπικοὺς κείμεναι, αἵτινες ὑπάρχουσιν ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν διακεκαυμένων ζωνῶν, κατὰ φύσιν ἔχουσιν· οὐ μέντοι γε ὑποληπ-τέον ἀοίκητον εἶναι τὴν διακεκαυμένην ζώνην· ἤδη γὰρ ἐπὶ πολλοὺς τόπους τῆς διακεκαυμένης ζώνης ἐληλύθασί τινες, καὶ τὰ πλεῖστα οἰκήσιμα εὕρηται. Ὅθεν καὶ ζητεῖται παρὰ πολλοῖς, εἰ τὰ περὶ μέσην τὴν διακεκαυμένην οἰκησιμώτερα μᾶλλόν ἐστι τῶν περὶ τὰ πέρατα τῆς διακεκαυμένης ζώνης ὑπαρχουσῶν οἰκή-σεων. Πολύβιος οὖν ὁ ἱστοριογράφος πεπραγμάτευται βι-βλίον, ὃ ἐπιγραφὴν ἔχει περὶ τῆς περὶ τὸν ἰσημερινὸν οἰκήσεως· αὕτη δέ ἐστιν ἐν μέσῃ τῇ διακεκαυμένῃ ζώνῃ. Καί φησιν οἰκεῖσθαι τοὺς τόπους καὶ εὐκρα-τοτέραν ἔχειν τὴν οἴκησιν τῶν περὶ τὰ πέρατα τῆς διακε-καυμένης ζώνης κατοικούντων. Καὶ ἃ μὲν ἱστορίας φέρει τῶν κατωπτευκότων τὰς οἰκήσεις καὶ ἐπιμαρτυρούντων τοῖς φαινομένοις, ἃ δὲ ἐπιλογίζεται ἐπὶ τῆς φυσικῆς περὶ τὸν ἥλιον ὑπαρχούσης κινήσεως. Ὁ γὰρ ἥλιος περὶ μὲν τοὺς τροπικοὺς κύκλους πολὺν ἐπιμένει χρόνον κατά τε τὴν πρόσοδον τὴν πρὸς αὐτοὺς καὶ τὴν ἀποχώρησιν, ὥστε σχεδὸν ἐφ’ ἡμέρας μ μένει πρὸς αἴσθησιν ἐπὶ τροπικὸν κύκλον· δι’ ἣν αἰτίαν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν σχεδὸν ἐφ’ ἡμέρας μ τὰ αὐτὰ διαμένει. Ὅθεν ἐπιμονῆς γινομένης πρὸς τὰς οἰκή-σεις τὰς κειμένας ὑπὸ τοὺς τροπικοὺς ἀνάγκη ἐκπυ-ροῦσθαι τὴν οἴκησιν καὶ ἀοίκητον γίνεσθαι διὰ τὴν τοῦ καύματος ὑπερβολήν. Ἀπὸ δὲ τοῦ ἰσημερινοῦ κύκλου ταχείας συμβαίνει τὰς ἀποχωρήσεις γίνεσθαι· ὅθεν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν περὶ τὰς ἰσημερίας μεγάλας λαμβάνει τὰς πα-ραυξήσεις. Εὔλογον οὖν καὶ τὰς ὑπὸ τὸν ἰσημερινὸν κειμένας οἰκήσεις εὐκρατοτέρας ὑπάρχειν, ἐπιμονῆς μὲν [οὐ] γινομένης ἐπὶ τοῦ κατὰ κορυφὴν σημείου, ταχέως δὲ ἀποχωροῦντος τοῦ ἡλίου. Πάντες γὰρ οἱ μεταξὺ τῶν τροπικῶν κύκλων οἰ-κοῦντες παρὰ τὴν πάροδον ὁμοίως κεῖνται τοῦ ἡλίου· πλείονας δὲ χρόνους ἐπιμένει τοῖς περὶ τοὺς τροπικοὺς οἰκοῦσι· δι’ ἣν αἰτίαν εὐκρατοτέρας εἶναι συμβέ-βηκε τὰς περὶ τὸν ἰσημερινὸν οἰκήσεις, αἵτινες κεῖνται ἐν μέσῃ τῇ διακεκαυμένῃ ζώνῃ, τῶν περὶ τὰ πέρατα τῆς διακεκαυμένης οἰκούντων, οἵτινες ὑπὸ τοὺς τροπικοὺς κύκλους κεῖνται.
Περὶ ἐπισημασιῶν τῶν ἄστρων Ὁ περὶ ἐπισημασιῶν λόγος παρὰ μὲν τοῖς ἰδιώταις ἀλλοίαν ἔχει διάληψιν ὡς ἐπὶ τῶν ἄστρων ἐπι-τολαῖς καὶ δύσεσι τῶν περὶ τὸν ἀέρα μεταβολῶν γινο-μένων. Ὁ δὲ μαθηματικὸς καὶ φυσικὸς ἑτέραν ἔχει δόξαν. Καὶ πρῶτον μὲν διαληπτέον, ὅτι αἱ γινόμεναι ἐπι-σημασίαι ὄμβρων καὶ πνευμάτων περὶ τὴν γῆν γίνονται, εἰς δὲ πλεῖον ὕψος οὐ διατείνουσιν· ἀναθυμιάσεις γάρ εἰσιν ἐκ γῆς παντοδαπαὶ καὶ ἄτακτοι· ὥστε μὴ οἷόν τε εἶναι μέχρι τῆς τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων σφαίρας διατείνειν, ἀλλὰ μὴ δέκα στάδια τὸ ὕψος ἀνατείνειν τὰ νέφη. Οἱ γοῦν ἐπὶ τὴν Κυλλήνην ἀναβαίνοντες, ὄρος δὲ ἐν τῇ Πελοποννήσῳ ὑψηλότατον, καὶ θύοντες τῷ καθω-σιωμένῳ ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους Ἑρμῇ, ὅταν πάλιν δι’ ἐνιαυτοῦ ἀναβαίνοντες τὰς θυσίας ἐπιτελῶσιν, εὑ-ρίσκουσι καὶ τὰ μηρία καὶ τὴν τέφραν τὴν ἀπὸ τοῦ πυρὸς ἐν τῇ αὐτῇ τάξει μένουσαν, ἐν ᾗ καὶ κατέλιπον, καὶ μηθ’ ὑπὸ πνευμάτων μηθ’ ὑπὸ ὄμβρων ἠλλοιωμένα διὰ τὸ πάντα τὰ νέφη καὶ τὰς τῶν ἀνέμων συστάσεις ὑποκάτω τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς συνίστασθαι. Πολλάκις δὲ καὶ οἱ εἰς τὸ Ἀταβύριον ἀναβαίνοντες διὰ τῶν νεφῶν ποιοῦνται τὴν ἀνάβασιν καὶ ὑποκάτω τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς θεωροῦσι τὴν τῶν νεφῶν σύστασιν. Καὶ ἔστι μὲν τῆς Κυλλήνης τὸ ὕψος ἔλασσον σταδίων ιε , ὡς Δι-καίαρχος ἀναμεμετρηκὼς ἀποφαίνεται· τοῦ δὲ Ἀταβυ-ρίου ἐλάσσων ἐστὶν ἡ κάθετος σταδίων η . Πάντα γὰρ τὰ νέφη, καθάπερ εἴπομεν, ἐκ γῆς ἔχοντα τὴν ἀναθυμίασιν, περὶ τὴν γῆν γίνεται. Αἱ δὲ γινόμεναι προρρήσεις τῶν ἐπισημασιῶν ἐν τοῖς παραπήγμασιν οὐκ ἀπό τινων παραγγελμάτων ὡρισμένων γίνονται, οὐδὲ τέχνῃ τινὶ μεθοδεύονται κατη-ναγκασμένον ἔχουσαι τὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὡς ἐπίπαν γινομένου διὰ τῆς καθ’ ἡμέραν παρατηρήσεως τὸ σύμφωνον λαμβάνοντες εἰς τὰ παραπήγματα κατε-χώρισαν. Ἐγένετο γὰρ ἡ σύστασις καὶ ἡ παρατήρησις τὸν τρόπον τοῦτον· λαμβάνοντες γὰρ ἀρχὴν ἐνιαυτοῦ καὶ παρατηρήσαντες, ἐν τίνι ζῳδίῳ ὁ ἥλιος ὑπῆρχε κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ πρὸς τὴν μοῖραν ἀναγράφοντες καθ’ ἑκάστην ἡμέραν καὶ μῆνα τὰς γενομένας ὁλοσχερεῖς μεταβολὰς τοῦ ἀέρος, πνευμάτων, ὄμβρων, χαλάζης, παρετίθεσαν ταῖς τοῦ ἡλίου ἐποχαῖς κατὰ ζῴδιον καὶ κατὰ μοῖραν. Τοῦτο ἐπὶ πλείονα ἔτη παρατηρήσαντες τὰς μάλιστα περὶ τοὺς αὐτοὺς τόπους τοῦ ζῳδιακοῦ γινο-μένας μεταβολὰς ἐν τοῖς παραπήγμασιν ἀνεγράψαντο, οὐκ ἀπό τινος τέχνης οὐδὲ μεθόδου ὡρισμένης λαβόντες τὴν ἀναγραφήν, ἀλλ’ ἐκ τῆς πείρας τὸ σύμφωνον ὡς ἔγγιστα λαβόντες. Ἐπειδὴ οὐκ ἐδύναντο οὐθ’ ἡμέραν οὔτε μῆνα οὔτε ἐνιαυτὸν ὡρισμένον ἀναγράψαι, ἐν ᾧ τι τούτων ἐπιτελεῖται, διὰ τὸ καὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ἐνιαυτῶν μὴ παρὰ πᾶσιν εἶναι τὰς αὐτάς, μηδὲ τοὺς μῆνας τοὺς αὐτοὺς εἶναι παρὰ πᾶσι ταῖς ὀνομασίαις, μηδὲ τὰς ἡμέρας ὁμοίως ἄγεσθαι, ἱστα-μένοις τισὶ σημείοις ἠθέλησαν ἀφορίσαι τὰς μεταβολὰς τοῦ ἀέρος. Ὅθεν ταῖς τῶν ἄστρων ἐπιτολαῖς [κατὰ] τοὺς καιροὺς ἀφωρισμέναις αἱ μεταβολαὶ τοῦ ἀέρος γίνονται, οὐχ ὡς τῶν ἄστρων δύναμιν ἐχόντων πρὸς τὴν μεταβολὴν τῶν πνευμάτων καὶ τῶν ὄμβρων, ἀλλ’ ὡς σημείου χάριν παρειλημμένων πρὸς τὸ προγινώσκειν ἡμᾶς τὰς περὶ τὸν ἀέρα περιστάσεις. Καὶ ὥσπερ ὁ πυρσὸς οὐκ αὐτός ἐστι παραίτιος τῆς πολεμικῆς περι-στάσεως, ἀλλὰ σημεῖόν ἐστι πολεμικοῦ καιροῦ, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ αἱ τῶν ἄστρων ἐπιτολαὶ οὐκ αὐταὶ παραίτιοί εἰσι τῶν περὶ τὸν ἀέρα μεταβολῶν, ἀλλὰ σημεῖα ἔκκεινται τῶν τοιούτων περιστάσεων. Οἱ γὰρ ἀπ’ ἀρχῆς παρατηρήσαντες καὶ συνταξά-μενοι τὰ παραπήγματα ἐξετάσαντες τοὺς τόπους τοῦ ζῳδιακοῦ κύκλου, ἐν οἷς ὡς ἐπίπαν αἱ μεταβολαὶ τοῦ ἀέρος γίνονται, ἐπεσκέψαντο κατὰ τοὺς χρόνους τούτους, τίνα τῶν ἄστρων ἀνατέλλει ἢ συγκαταδύνει, καὶ ταῖς τούτων ἐπιτολαῖς καὶ δύσεσι σημείοις ἐχρήσαντο πρὸς τὸ προγινώσκειν τὰς μεταβολὰς τοῦ ἀέρος. Ὅθεν καὶ ταῖς φαινομέναις ἐπιτολαῖς καὶ δύσεσι μᾶλλον ἐχρή-σαντο εἰς τὴν πρόγνωσιν τῶν προειρημένων· τὰς μὲν γὰρ ἀληθινὰς ἀνατολὰς καὶ δύσεις ἀθεωρήτους εἶναι συμβέβηκε, τὰς δὲ φαινομένας ἠδύναντο ὁρᾶν περὶ τοὺς ῥηθέντας καιρούς. Διέλαβον οὖν, ὅτι αἱ Πλειάδες δύνουσαι ἔχουσι τοιαύτην τινὰ δύναμιν, ὥστε ὑγρασίαν τινὰ περὶ τὸν ἀέρα ἀπογεννᾶν, ἢ πάλιν ἐπιτέλλουσαι θέρους ἀρχὴν διασημαίνουσιν. Ὅθεν καὶ ὁ Ἡσίοδός φησι· Πληϊάδων Ἀτλαγενάων ἐπιτελλομενάων ἄρχεσθ’ ἀμήτου, ἀροτοῖο δὲ δυσομενάων, οὐ διὰ τὴν τοῦ ἄστρου δύναμιν· παντελῶς γάρ ἐστιν ἀπόπληκτον. Εἴτε γὰρ πύρινά ἐστι τὰ ἄστρα, εἴτε αἰθέρια, ὡς ἀρέσκει τισί, πάντα τῆς αὐτῆς οὐσίας καὶ δυνάμεως κεκοινώνηκε καὶ οὐδεμίαν συμπάθειαν ἔχει πρὸς τὰ ἐπὶ τῆς γῆς γινόμενα. Ἡ γὰρ σύμπασα γῆ κέντρου λόγον ἔχει πρὸς τὴν τῶν ἀπλανῶν σφαῖραν, καὶ οὐδεμία ἀποφορὰ οὐδὲ ἀπόρροια διικνεῖται ἀπὸ τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων ἐπὶ τὴν γῆν. Πῶς ὑποληπτέον τούτους ὄμβρων καὶ πνευμάτων καὶ χαλάζης παραιτίους γίνεσθαι, ἀφ’ ὧν οὐδεμία δύναμις πίπτει πρὸς ἡμᾶς; Ἀπὸ μὲν γὰρ ἡλίου καὶ σελήνης διικνεῖται ἡ δύ-ναμις ἐπὶ τὴν γῆν κατὰ τὰς μεταβάσεις αὐτῶν καὶ μειζό-νων καὶ ἐλαττόνων. Ὅθεν εὔλογον πρὸς τούτους συμπάθειαν εἶναι κατὰ τὴν ἑκάστου δύναμιν αὐτῶν· αἱ δὲ τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων ἐπιτολαὶ καὶ δύσεις σημείου τάξιν ἐπέχουσι, καθάπερ προείπομεν. Ὅθεν οὐδὲ προληπτέον τὰς αὐτὰς ἐπισημασίας ἐπιτελεῖσθαι ἐκ τῶν αὐτῶν ἄστρων, ἀλλὰ κατὰ τὰς τῶν κλιμάτων παραλλαγὰς διαφόρους καὶ τὰς ἐπιτολὰς καὶ τὰς δύσεις τῶν ἄστρων γίνεσθαι. Καὶ δεῖ καθ’ ἕκαστον ὁρίζοντα ἴδια σημεῖα ἔχειν τῆς περὶ τὸν ἀέρα μεταβολῆς. Τὸ γὰρ αὐτὸ παράπηγμα οὐ δύναται συμφω-νεῖν ἐν τῇ Ῥώμῃ καὶ ἐν τῷ Πόντῳ καὶ ἐν Ῥόδῳ καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ἀλλ’ ἀνάγκη διαφόρους τὰς παρατηρήσεις εἶναι ἐν διαφόροις ὁρίζουσι καὶ καθ’ ἑκάστην πόλιν ἕτερα λαμβάνεσθαι ἄστρα ἐπισημασίας ἐπιτελοῦντα. Ἐξ οὗ φανερὸν ὅτι οὐ φυσικῶς αἱ τῶν ἄστρων ἐπιτολαὶ καὶ δύσεις τὰ περὶ τὸν ἀέρα πάθη ἀπογεννῶσιν, ἀλλὰ καθ’ ἕκαστον ὁρίζοντα διάφοροι παρατηρήσεις γε-γόνασι καὶ τῶν ἀέρων μεταβολαί. Διόπερ οὐδὲ πᾶσαι ἐπισημασίαι ἐν τοῖς παραπήγ-μασιν ἀγόμεναι ἀεὶ συμφωνοῦσιν. Ἀλλ’ ἔστι μὲν ὅτε καθόλου οὐ γίνονται, ἀλλὰ τοὺς μεγίστους περιέχουσι χειμῶνας ἐπιτολαὶ καὶ δύσεις εὐδίας σημείωσιν ἔχουσαι, ἔστι δ’ ὅτε κατὰ μὲν τὴν πόλιν εὐδία ἐγένετο, ἐπὶ χώρας δὲ ὄμβρος. Πολλάκις δέ μεθ’ ἡμέρας τρεῖς ἢ τές-σαρας ἐπεσήμηνε τῇ ἐπιτολῇ ἢ τῇ δύσει τοῦ ἄστρου, ἔστι δ’ ὅτε προέλαβε τὴν ἐπισημασίαν πρὸ ἡμερῶν τεσσά-ρων. Ὅθεν καὶ ἀποτυγχάνουσιν ἐν ταῖς προρρήσεσι τῶν ἐπισημασιῶν ἔχοντες ἀπολογίαν, ὅτι προέλαβον τὴν ἐπισημασίαν ἢ ὅτι ὑστέρα ἐγένετο. Ἐξ ὧν πάντων φανερὸν ὅτι κατὰ τὰς ἐπισημασίας ἐν τοῖς παραπήγμασιν ὁλοσχερέστερον ἀναγέγραπται, οὐ τέχνῃ τινὶ οὐδὲ ἀνάγκῃ μεθωδευμένα, ἀλλ’ ἐκ τῆς συνε-χοῦς παρατηρήσεως ἀναγεγραμμένα. Διὸ πολλάκις δια-ψεύδεται. Ὅθεν οὐδὲ κατηγορητέον ἐστὶ τῶν ἀστρολόγων, ἐὰν ἀποτυγχάνωσιν ἐν ταῖς ἐπισημασίαις. Ἐὰν δὲ ἔκλει-ψιν προειπών τις ἢ ἐπιτολὴν ἄστρου διαμάρτῃ, εὐλόγως καὶ τὸ ἐπιτήδευμα καὶ ὁ μεταχειριζόμενος κατηγορίας ἀξιωθήσεται· πάντα γὰρ τὰ τέχνῃ μεθωδευμένα ἀδια-μάρτητον ἔχειν ὀφείλει τὴν ἀπόφασιν. Τὰ δὲ περὶ τὰς ἐπισημασίας οὔτε ἐπιτυγχανόμενα ὁλοσχερῆ τὸν ἔπαινον ἔχει, οὔτε ἀποτυγχανόμενα κατηγορίαν· ἄτεχνον γάρ τι μέρος ἐστὶ τοῦτο τῆς ἀστρολογίας καὶ οὐκ ἄξιον προφορᾶς. Τὸ δ’ αὐτὸ ὑποληπτέον καὶ περὶ τὴν Κυνὸς ἐπιτολὴν γίνεσθαι. Πάντες γὰρ ὑπολαμβάνουσιν ἰδίαν δύναμιν ἔχειν τὸν ἀστέρα καὶ παραίτιον γίνεσθαι τῆς τῶν καυμά-των ἐπιτάσεως ἅμα συνεπιτέλλοντα τῷ ἡλίῳ. Τοῦτο δ’ οὐκ ἔστιν οὕτως ἔχον. Ἀλλ’ ἐπεὶ κατὰ τὸν πυρωδέστατον καιρὸν τοῦ ἐνιαυτοῦ οὗτος ὁ ἀστὴρ ἐπέτελλε, τῇ τούτου φάσει ἐσημειώσαντο τὴν πρὸς τὸ καῦμα μεταβολὴν τοῦ ἀέρος. Ἔστι δὲ ὁ ἥλιος παραίτιος τῆς ἐπιτάσεως τῶν καυμάτων. Πρῶτον μὲν γὰρ ἐκ τοῦ χειμῶνος κατεψυγμέ-νων ἡμῶν, κατὰ τὸν συνεγγισμὸν τὸν πρὸς ἡμᾶς ἄρχεται ἡμᾶς θερμαίνειν· οὔπω δ’ ἔκδηλον ποιεῖ τὴν θερμασίαν, ἔτι τῆς καταψύξεως ἀπὸ τοῦ χειμῶνος διαμενούσης· ἐπιμονῆς δὲ γινομένης καὶ μᾶλλον ἀεὶ καὶ μᾶλλον συνεγγίζοντος τοῦ ἡλίου, ἐπαίσθησιν συμβαίνει τῆς θερμασίας γίνεσθαι. Ἔπειτα συμβαίνει δὶς ἐπὶ τὴν αὐτὴν οἴκησιν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπιβάλλειν τὸν ἥλιον· καὶ γὰρ ἐν τῇ προόδῳ τῇ πρὸς τὸν θερινὸν τροπικὸν κύκλον καὶ ἐν τῇ ἀποχωρήσει τὰς αὐτὰς οἰκήσεις παροδεύει ὁ ἥλιος· ὅθεν συμβαίνει διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην τὰς ἐπιτάσεις τῶν καυμάτων γίνεσθαι. Ἔτι δὲ καὶ τὰς προόδους τὰς πρὸς τὸν θερινὸν τροπικὸν καὶ τὰς ἀποχωρήσεις μικράς γε παντελῶς καὶ ἀνεπαισθήτους εἶναι συμβέβηκε· σχεδὸν γὰρ ἐφ’ ἡμέρας μ ἐπὶ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ κύκλου τὴν ἐπιμονὴν ποιεῖται [ὁ ἥλιος]· ὅθεν καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἡμερῶν περὶ τὰς τροπὰς ἀνεπαίσθητον ἔχει τὴν παραύ-ξησιν. Ἐπεὶ δὲ περὶ τοῦτον τὸν καιρὸν ἐπέτελλεν ὁ Κύων, τῇ τούτου φάσει τὸν καιρὸν ἐσημειώσαντο τῆς τῶν καυ-μάτων ἐπιτάσεως, οὐχ ὡς αὐτοῦ τοῦ ἄστρου παραιτίου γινομένου, ἀλλ’ ὡς τοῦ ἡλίου τὴν αἰτίαν ἔχοντος. Εἰ μὲν οὖν ὡς σημεῖόν τις λαμβάνει τοῦ καιροῦ τὴν τοῦ Κυνὸς ἐπιτολήν, ὀρθῶς λαμβάνει· καθάπερ Ὅμηρός φησιν ἐπὶ τοῦ Κυνὸς οὕτως· κακὸν δέ τε σῆμα τέτυκται. Οὐ γὰρ ὡς ἰδίαν δύναμιν ἔχοντος αὐτοῦ πρὸς τὴν ἐπί-τασιν τῶν καυμάτων, ἀλλ’ ὡς σημείου χάριν παρειλημ-μένου. Ὅσοι μέντοι γε τῶν ποιητῶν καὶ φιλοσόφων τὴν δύναμιν τῆς ἐπιτάσεως τῶν καυμάτων τῷ Κυνὶ προσάπτουσι, πολὺ τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ φυσικοῦ λόγου πεπλανη-μένοι εἰσίν. Ὁ γὰρ ἀστὴρ οὗτος τῆς αὐτῆς οὐσίας κε-κοινώνηκε πᾶσι τοῖς ἄστροις. Εἴτε γὰρ πύρινά ἐστιν, εἴτε αἰθέρια τὰ ἄστρα, τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν πάντα. Καὶ ὀφείλει κατακρατεῖσθαι ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἄστρων ἡ ἀπὸ τοῦ Κυνὸς ἀποφορά. Καὶ γὰρ τῷ μεγέθει μείζονες αὐτοῦ εἰσιν ἕτεροι, καὶ τῷ πλήθει ἄπειροι. Εἰ οὖν ἐξ ἁπάντων αὐτῶν ἡ δύναμις οὐ διικνεῖται μέχρι τῆς γῆς, οὐδ’ εἰς τὴν τοῦ ἡλίου δύναμιν οὐδὲν συμβάλλεται, πῶς πιθανὸν τὴν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄστρου ἀποφορὰν τηλικαύτην ἐπίτασιν τῶν καυμάτων ποιεῖν; Εἰ δὲ μὴ συνερ-γοῦσί τι πάντες οἱ ἀπλανεῖς ἀστέρες τῆς αὐτῆς δυνάμεως κεκοινωνηκότες, οὐκ ἐνδέχεται τὴν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄστρου θερμασίαν αἰσθητὴν διαφορὰν ἐπιφαίνειν ἐν ταῖς συνανα-τολαῖς τοῦ ἡλίου. Ἔστι δ’ αὐτὸς ὁ ἥλιος παραίτιος τῶν καυμάτων κατὰ τὸ συνεχὲς τὸν αὐτὸν τόπον τῆς οἰκήσεως ἐπιπο-ρευόμενος. Οὐ δυνάμενοι δὲ κοινὴν ἡμέραν ἅπασιν ἀφο-ρίσαι, ἐν ᾗ γίνονται αἱ ἐπιτάσεις τῶν καυμάτων, ἐπεὶ κατὰ τοῦτον τὸν καιρὸν ἐπέτελλεν οὗτος ὁ ἀστήρ, τῇ τούτου φάσει τὸν καιρὸν ἐσημειώσαντο. Ὅτι δὲ οὐκ ἔστιν ὁ ἀστὴρ παραίτιος τῆς ἐπιτά-σεως τῶν καυμάτων, ἐκ τῶν λέγεσθαι μελλόντων φανερόν. Πρῶτον μὲν γὰρ πολλάκις συνανατέλλουσι τῷ ἡλίῳ καὶ πλείονες καὶ μείζονες ἀστέρες καὶ οὐδεμίαν αἰσθητὴν ποιοῦσι παραλλαγήν, ἀλλ’ ἔστιν ὅτε ἐκ τῶν ἐναντίων ἐν ταῖς ἐπιτολαῖς αὐτῶν χειμῶνες γίνονται καὶ ἄνεμοι ψυχροὶ πνέουσιν, ὡς μηδὲν αὐτῶν συμβαλλομένων πρὸς τὴν ἐπίτασιν τῶν καυμάτων. Πολλάκις δὲ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ ζῳδίῳ τῷ ἡλίῳ γίνονται ἀστέρες τῶν πέντε πλανητῶν οἱ μέγιστοι, Φαέθων, Φωσφό-ρος, Πυρόεις, ἀφ’ ὧν καὶ δυνάμεις ἐπὶ τὴν γῆν πίπτουσι, καὶ οὐδὲν παρὰ τὴν αὐτῶν αἰτίαν διαφορώτερον περὶ τὸν ἀέρα γίνεται. Ἐξ οὖ φανερὸν ὅτι οὐδὲν συμβάλλονται πρὸς τὴν ἐπίτασιν τῶν καυμάτων οὔθ’ οἱ ἀπλανεῖς οὔθ’ οἱ πλανῆται ἀστέρες. Εἰ γὰρ δύναμίν τινα προσεφέρετο ὁ Κύων, ἔδει κατὰ τὴν ἀληθινὴν ἐπιτολὴν τῶν καυμάτων γίνεσθαι ἐπίτασιν· τότε γὰρ ἅμα συνανατέλλει τῷ ἡλίῳ. Οὐ γίνεται δὲ τοῦτο, ἀλλὰ κατὰ τὴν φαινομένην ἐπιτολὴν τὰ μέ-γιστα καύματα γίνεται. Περὶ γὰρ τὸν καιρὸν τοῦτον ὁ ἥλιος διὰ τὰς προειρημένας αἰτίας παραίτιός ἐστι τῆς ἐπιτάσεως τῶν καυμάτων. Ἐν Ῥόδῳ μὲν γὰρ μετὰ λ ἡμέρας τῆς τροπῆς ἐπι-τέλλει ὁ ἀστήρ, ἐν ἄλλοις δὲ τόποις μετὰ μ ἡμέρας τῆς θερινῆς τροπῆς, οἷς δὲ μετὰ ν , ὥστε μηκέτι κατὰ τὴν ἐπίτασιν τῶν καυμάτων τὴν ἐπιτολὴν αὐτὸν ποιεῖσθαι. Ἑκάστῳ φανερὸν ὅτι ὁ μὲν τὴν ἐπίτασιν τῶν καυμά-των περιέχων καιρὸς εἷς ἐστιν ὁ μετὰ τὰς θερινὰς τροπὰς ἡμέρας λ , ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ παρ’ οἷς μὲν ὁ Κύων ἐπιτέλλων τὸν καιρὸν μηνύει, παρ’ οἷς δὲ ἄλλο τι τῶν κατηστερισμένων ἄστρων. Οὐ γὰρ ἅμα πᾶσι τῶν ἄστρων τὰς ἐπιτολὰς καὶ τὰς δύσεις συμβαίνει γίνεσθαι. Τὸ δὲ λεγόμενον ὑπὸ τῶν πλείστων, ὅτι περὶ τὸν καιρὸν τοῦτον ἀνατέλλει σὺν τῷ ἡλίῳ, παντελῶς ἐστιν ἰδιωτικόν· ἐν γὰρ τούτῳ τῷ χρόνῳ πλεῖστον ἀπὸ τοῦ ἡλίου διέστηκεν ὁ ἀστήρ· ὁ μὲν γὰρ ἥλιος πάντως ἐπὶ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ κύκλου τὴν πάροδον ποιεῖται, ὁ δὲ ἐπὶ τοῦ χειμερινοῦ τροπικοῦ κύκλου κεῖται, ὥστε πλεῖστον ἀπ’ ἀλλήλων διάστημα ἀπέχειν αὐτούς. Πῶς ἂν οὖν δύναιτο παραίτιος γίνεσθαι τῆς ἐπιτάσεως τῶν καυμάτων; Ἐπίτασιν δὲ ἐποίει ἄν, εἴ τινα δύναμιν εἶχεν ὁ ἀστήρ, ἅμα γινόμενος τῷ ἡλίῳ κατὰ χειμερινὰς τροπάς, ὅταν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ κύκλου φέρηται ὁ ἀστὴρ τῷ ἡλίῳ. Τότε γὰρ ἔδει γενέσθαι τινὰ πρὸς τὸ φαινόμενον αἰσθητὴν περὶ τὸν ἀέρα παραλλαγήν. Οὐ γίνεται δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐναντίων χειμών. Ὅθεν τοῖς παραπήγμασι παράκειται σημεῖον. Ὥστε εἶναι φανερὸν ἐκ πάντων ὅτι οὔτε οὗτος ὁ ἀστὴρ οὔτε ἄλλος οὐδεὶς τηλικαύτην τινὰ δύναμιν ἔχει, ὥστε μεταβολὰς περὶ τὸν ἀέρα κατασκευάζειν. Ἀλλ’ ἔστι τὸ ἡγεμονικὸν αἴτιον περὶ τὸν ἥλιον. Αἱ δὲ τούτων ἐπι-τολαὶ καὶ δύσεις ἐπὶ τὴν ἐπίγνωσιν τῶν περὶ τὸν ἀέρα μεταβολῶν παράκεινται· δι’ ἣν αἰτίαν οὐδὲ διὰ παντὸς συμφωνοῦσιν. Ὅθεν βελτίοσιν ἄν τις σημείοις χρήσαιτο τοῖς ὑπὸ τῆς φύσεως ἡμῖν διδομένοις, οἷς καὶ Ἄρατος κέχρηται. Τὰς μὲν γὰρ ἐκ τῶν ἐπιτολῶν καὶ δύσεων τῶν ἄστρων γινομένας μεταβολὰς τοῦ ἀέρος ὡς διεψευσμένας παρέ-λιπε, τὰς δὲ φυσικῶς γινομένας καὶ μετά τινος αἰτίας κατεχώρισεν ἐν τῇ τῶν Φαινομένων πραγματείᾳ ἐπὶ πᾶσι τῆς ὅλης συντάξεως. Λαμβάνει γὰρ τὰς προγνώσεις ἀπὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνατολῆς καὶ δύσεως, καὶ ἀπὸ τῶν τῆς σελήνης ἀνατολῶν καὶ δύσεων, καὶ ἀπὸ τῆς ἅλω τῆς γινομένης περὶ τὴν σελήνην, καὶ ἀπὸ τῶν διαϊσσόντων ἀστέρων, καὶ ἀπὸ τῶν ἀλόγων ζῴων. Αἱ γὰρ ἀπὸ τούτων προγνώσεις μετά τινος φυσικῆς αἰτίας γινόμεναι κατηναγκασμένα ἔχουσι τὰ ἀποτελέσματα. Ὅθεν καὶ Βόηθος ὁ φιλόσοφος ἐν τῷ τετάρτῳ βιβλίῳ τῆς Ἀράτου ἐξηγήσεως φυσικὰς τὰς αἰτίας ἀποδέδωκε τῶν τε πνευμάτων καὶ ὄμβρων, ἐκ τῶν προειρημένων εἰδῶν τὰς προγνώσεις ἀποφαινόμενος. Τούτοις δὲ τοῖς σημείοις καὶ Ἀριστοτέλης ὁ φιλόσοφος κέχρηται καὶ Εὔδοξος καὶ ἕτεροι πλείονες τῶν ἀστρολόγων.
Περὶ ἐξελιγμοῦ. Ἐξελιγμός ἐστι χρόνος ἐλάχιστος περιέχων ὅλους μῆνας καὶ ὅλας ἡμέρας καὶ ὅλας ἀποκαταστάσεις τῆς σελήνης. Ἐπεὶ γὰρ ὁ μηνιαῖος χρόνος παρετηρήθη ὑπάρχων ἡμερῶν κθ 20 λγ ὡς ἔγγιστα, ἡ δὲ ἀποκατάστα-σις τῆς σελήνης ἡμερῶν κζ 20 ιη ὡς ἔγγιστα, ἐζητεῖτο χρόνος ὁ ἐλάχιστος, ὅστις περιέχει ὅλας ἡμέρας καὶ ὅλους μῆνας καὶ ὅλας ἀποκαταστάσεις. Ἔστι δὲ τοιοῦτος. Ἡ σελήνη ἀνωμάλως φαίνεται διαπορευομένη τὸν ζῳδιακὸν κύκλον. Περιφέρειάν τινα ἐνεχθεῖσα ἡ σελήνη ἐν τῇ ἐχομένῃ ἡμέρᾳ μείζονα ταύτης κινεῖται καὶ μείζονα ἔτι ταῖς ἑξῆς ἡμέραις, ἕως ἂν μεγίστην περιφέρειαν κινηθῇ, εἶτα ἐλάττονα τῆς προηγουμένης, ἕως ἂν ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἐλαχίστην περιφέρειαν ἀποκατασταθῇ. Ὁ δὲ χρόνος ὁ ἀπὸ τῆς ἐλαχίστης κινήσεως ἐπὶ τὴν ἐλαχίστην κίνησιν ἀποκατάστασις καλεῖται. Παρατετήρηται δὲ ὁ ἐξελιγμὸς περιέχων ὅλους μῆνας χξθ , ἡμέρας δὲ αθ ψν . Ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ ποιεῖται τῆς κατὰ μῆκος ἀνωμαλίας ἡ σελήνη ἀποκατας-τάσεις ψιζ , κύκλους ζῳδιακοὺς διαπορευομένη ἐν τῷ προειρημένῳ χρόνῳ ψκγ καὶ προσεπιλαμβάνουσα μοίρας λβ . Ἔχοντες δὴ ταῦτα τὰ φαινόμενα ἐκ παλαιῶν χρόνων ἐζητημένα, δέον συστήσασθαι τὴν κατὰ μῆκος ἀνωμαλίαν ἡμερήσιον τῆς σελήνης, [ἐζήτησαν] τίς ἐστιν ἡ ἐλαχίστη κίνησις αὐτῆς, καὶ τίς ἡ μεγίστη, καὶ τίς ἡ μέση, καὶ τίς ἡ καθ’ ἡμέραν παραύξησις ἢ μείωσις αὐτῆς, ἐπι-λαμβάνοντες ἐκ τοῦ φαινομένου καὶ τοῦτο, ὅτι ἐὰν μὲν τὰ ἐλάχιστα κινῆται, πλείονα μὲν τῶν ια μοιρῶν, ἐλάττονα δὲ τῶν ιβ , ὅταν δὲ τὰ μέγιστα κινῆται, πλείονα μὲν τῶν ιε μοιρῶν κινεῖται, ἐλάττονα δὲ τῶν ι . Ἐπεὶ τοίνυν παρατετήρηται ἡ σελήνη ἐν ἡμέραις αθψν διαπορευομένη ζῳδιακοὺς κύκλους ψν καὶ ἔτι μοίρας λβ , ἕκαστος δὲ τῶν κύκλων ἔχει μοίρας τξ , ἀνέλυσα τὸ τῶν κύκλων πλῆθος εἰς μοίρας καὶ προσέθηκα τὰς λβ · γίνεται ὁ πᾶς ἀριθμὸς μοιρῶν κ τιβ . Ἐν ἄρα ἡμέραις αθ ψν διαπορεύεται ἡ σελήνη τὸ προειρημένον πλῆθος τῶν μοιρῶν. [Μερίσαντες οὖν τὸ τῶν μοιρῶν] πλῆθος εἰς τὸ τῶν ἡμερῶν πλῆθος εὑρήσομεν τὴν μέσην ἡμερήσιον κίνησιν τῆς σελήνης. Ὅταν γὰρ μήτε τὴν ἐπίτασιν τῆς κινήσεως μήτε τὴν ἄνεσιν ὑπολογισάμενοι ἐξ ὁμαλοῦ μερίσωμεν τὸ τῶν μοιρῶν πλῆθος εἰς τὸ τῶν ἡμερῶν πλῆθος, τότε ἡ εὑρεθεῖσα κίνησις μέση καλεῖται. Εὑρίσκε-ται δὲ αὕτη γινομένη μοιρῶν ιγ , πρώτων ἑξηκοστῶν ι καὶ δευτέρων λε . [Καλεῖται δὲ τὸ μὲν τῆς μιᾶς μοίρας ἑξηκοστὸν πρῶτον ἑξηκοστόν, τὸ δὲ τοῦ πρώτου ἑξη-κοστοῦ ἑξηκοστὸν δεύτερον ἑξηκοστόν· ὁμοίως δὲ καὶ τὸ δεύτερον ἑξηκοστὸν διαιρεθὲν εἰς μέρη ξ , καλεῖται τὸ ἓν μέρος τρίτον ἑξηκοστόν· ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἑξηκοστῶν.] Τοιαύτης δὲ τῆς διατάξεως ὑπαρ-χούσης τῶν ἀριθμῶν, ὑπὸ τῶν Χαλδαίων εὕρηται ἡ μέση κίνησις τῆς σελήνης μοιρῶν ιγ ι λε. Καὶ ἐπεὶ ἐν ἡμέραις αθ ψν ἀποκαταστάσεις ποιεῖται ἡ σελήνη ψιζ , ἐὰν βουλώμεθα ἐπιγνῶναι τὴν μίαν ἀποκα-τάστασιν ἐν πόσαις ἡμέραις ποιεῖται ἡ σελήνη, μεριοῦμεν τὸ τῶν ἡμερῶν πλῆθος εἰς τὸ τῶν ἀποκαταστάσεων πλῆ-θος. Γίνονται δὲ ἡμέραι τῆς ἀποκαταστάσεως κζ λγ κ. Ἐν ἄρα ἡμέραις τοσαύταις ἡ σελήνη ἀπὸ τῆς ἐλαχίστης κινήσεως ἐπὶ τὴν ἐλαχίστην παραγίνεται. Καὶ ἐπεὶ ἐν πάσῃ ἀποκαταστάσει δ εἰσι χρόνοι ἴσοι, ἔλαβον τὸ δ ον μέρος τῶν ἡμερῶν κζ λγ κ· καὶ γίνονται ἡμέραι 2 νγ κ. Ἐν ἄρα τοσαύταις ἡμέραις ἡ σελήνη ἀπὸ τῆς ἐλαχίστης κινήσεως ἐπὶ τὴν μέσην παραγίνεται, καὶ ἀπὸ τῆς μέσης ἐπὶ τὴν μεγίστην, καὶ πάλιν ὁμοίως ἀπὸ τῆς μεγίστης ἐπὶ τὴν μέσην, καὶ ἀπὸ τῆς μέσης ἐπὶ τὴν ἐλαχίστην. Οἱ γὰρ δ χρόνοι οὗτοι ἴσοι εἰσὶν ἀλλήλοις. Καὶ ἔπειτα, ἐὰν ὦσι τρεῖς ἀριθμοὶ ἴσῳ ἀλλήλων ὑπερέχοντες, γίνονται οἱ ἄκροι συντεθέντες τοῦ μέσου διπλασίονες. Ἐν δὲ τῇ κινήσει τῆς σελήνης γ εἰσὶν ἀριθμοὶ ἴσῳ ἀλλήλων ὑπερέχοντες, ἥ τε ἐλαχίστη κίνησις καὶ ἡ μέση καὶ ἡ μεγίστη. Ἐὰν ἄρα τὴν μεγίστην καὶ τὴν ἐλα-χίστην συνθῶνεν, ἔσονται διπλασίονες τῆς μέσης κινή-σεως. Ἦν δὲ ἡ μέση κίνησις μοιρῶν ιγ ι λε· ἐπολλα-πλασίασαν ταῦτα δίς· γίνονται μοῖραι κ κα ι. Ἡ ἄρα μεγίστη κίνησις τῆς σελήνης καὶ ἡ ἐλαχίστη ἐπ’ ἀκριβὲς συντεθεῖσαι γίνονται μοῖραι κ κα ι. Ἀλλὰ αἱ κατὰ τὸ ὁλοσχερὲς ἐκ τηρήσεως εἰλημμέ-ναι, ἥ τε μεγίστη καὶ ἡ ἐλαχίστη, μοῖραι κ . Λοιπὰ ἄρα ἐστὶ τὰ ἐκφυγόντα τὴν τῶν φαινομένων διὰ τῶν ὀργάνων παρατήρησιν κα ι. Ταῦτα ἄρα δεῖ προσεπιμερίσαι τῇ τε ἐλαχίστῃ καὶ τῇ μεγίστῃ, ὅπως αἱ δύο συντεθεῖσαι κινήσεις ἀποτελέσωσι μοίρας κ κα ι· προσθεῖναι δὲ δεῖ τὴν ἐπουσίαν οὕτως, ὥστε μήτε τὴν ἐλαχίστην μείζονα γίνεσθαι τῶν ιβ μοιρῶν, μήτε τὴν μεγίστην μείζονα μοι-ρῶν ι . Ἐπιμεριοῦμεν δὲ οὕτως. Ἐπεὶ ἡ σελήνη ἐν ἡμέ-ραις 2 νγ κ παραγίνεται ἀπὸ τῆς ἐλαχίστης κινήσεως ἐπὶ τὴν μέσην καὶ ἀπὸ τῆς μέσης ἐπὶ τὴν μεγίστην καὶ διὰ παντὸς τῇ ἴσῃ παραυξήσει καὶ μειώσει χρῆται, δεῖ εὑρεῖν ἀριθμόν, ὃς πολυπλασιάσας τὸ δ ον μέρος τοῦ ἀποκαταστατικοῦ χρόνου ἀποτελέσει τινὰ ἀριθμόν, ὃς προστεθεὶς μὲν τῇ μέσῃ κινήσει ποιήσει τινὰ ἀριθμὸν μείζονα μὲν ιε μοιρῶν, ἐλάττονα δὲ τῶν ι , ἀφαιρεθεὶς δὲ ἀπὸ τῆς μέσης κινήσεως ἀπολείψει τινὰ ἀριθμὸν μείζονα μὲν τῶν ια μοιρῶν, ἐλάττονα δὲ τῶν ιβ · τὰ δὲ προστιθέμενα ταῖς ιε μοίραις καὶ ταῖς ια ἔσται ἐπὶ τὸ αὐτὸ κα ι. Εὑρίσκεται δὲ τοῦτο ποιῶν ὁ τῶν ιη ἑξηκοστῶν πρώτων· ἐὰν γὰρ ταῦτα πολλαπλασιασθῇ ἐπὶ τὸ δ ον μέρος τῆς ἀποκαταστάσεως, ἐπὶ τὰς ἡμέρας 2 νγ κ, ἀποτελοῦνται μοῖραι β δ· ταῦτα προσέθηκα τῇ μέσῃ κινήσει, τοῖς ιγ ι λε, καὶ γίνονται μοῖραι ιε ιδ λε· καὶ ἀφεῖλον ἀπὸ τῆς μέσης κινήσεως τὰς μοίρας β δ, καὶ καταλείπονται μοῖραι ια 2 λε. Εὕρηται ἄρα ἡ μὲν ἐλαχίστη κίνησις τῆς σελήνης μοιρῶν ια 2 λε, ἡ δὲ μέση κίνησις μοιρῶν ιγ ι λε, ἡ δὲ μεγίστη κίνησις μοιρῶν ιε ιδ λε, ἡ δὲ ἡμερησία παραύξη-σις ιη.
PG 19:751
PG 19:753
PG 19:755
PG 19:757
PG 19:759
PG 19:761
PG 19:763
PG 19:765
PG 19:767
PG 19:769
PG 19:771
PG 19:773
PG 19:775
PG 19:777
PG 19:781
PG 19:783
PG 19:785
PG 19:787
PG 19:789
PG 19:791
PG 19:793
PG 19:795
PG 19:797
PG 19:799
PG 19:801
PG 19:803
PG 19:805
PG 19:807
PG 19:809
PG 19:811
PG 19:813
PG 19:815
PG 19:817
PG 19:819
PG 19:821
PG 19:823
PG 19:825
PG 19:827
PG 19:829
PG 19:831
PG 19:833
PG 19:835
PG 19:837
PG 19:839
PG 19:841
PG 19:843
PG 19:845
PG 19:847
PG 19:849
PG 19:851
PG 19:853
PG 19:855
PG 19:857
PG 19:859
PG 19:861
PG 19:863
PG 19:865
PG 19:867
PG 19:871
PG 19:873
PG 19:875
PG 19:877
PG 19:879
PG 19:881
PG 19:883
PG 19:885
PG 19:887
PG 19:889
PG 19:891
PG 19:893
PG 19:895
PG 19:897
PG 19:899
PG 19:901
PG 19:903
Page scan enlarged

Notebook

Full View