Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 567–568page 1 of 28
PG 86:567Κύριον, καὶ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ ἀδικεῖν τὸ οἰονοῦν μὴ τολμώντων, καὶ πάντων χαρᾷ εὐφραινομένων, παρεγένοντο καὶ οἱ Ἰουδαῖοι καθὰ καὶ ἐκελεύθη αὐτοῖς, ἀναλωθείσης αὐτοῖς ἤδη τῆς προθεσμίας τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν. Παρεγένοντο δὲ τοῦ διαλεχθῆναι ἕνεκα, καὶ τοῦ βασιλέως ὑπομνησθέντος ἑτοιμασίας ἐν τῷ Θολωτῷ γεγονυίας: Τῆς δοκιμασίας ἐν τῷ Θρελλέτῳ γεγονυίας, 129) 271 αὐλὴ δὲ τοῦτο μεγίστη καὶ πρώτη τῶν βασιλειῶν περίεστι. Ἐκεῖσε τοιγαροῦν ἑτοιμασίας γεγονυίας, καὶ ἁπάσης τῆς τάξεως αθροισθεΐτης, παρούσης καὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου, παρεγένετο καὶ ὁ βασιλεὺς μετὰ τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ, Ῥηγέντιος. Ζεφρῶν διάλεξις μετὰ Ἰουδαίου Ερβάν τοὔνομα. νομοθεσία τοῦ ἁγίου Γρηγεντίου ὡς ἐκ προσώπου τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Αβραμίου. Περὶ φόνου, καὶ μιάσματος καὶ ἀρσενοκοιτίας. Ν. Περὶ γοητείας και ψευδομαρτυρίας και κλεψίας. ΙΙΙ. Περ! πορνείας. 1. Περὶ μοιχείας. Περὶ πλουσίων ἐπιθυμούντων. Περὶ ἐλευθέρων εἰς δουλείαν παραπιπτόντων. Περὶ τοῦ ζευγνύναι τὰ τέκνα οἱ γονεῖς πρὸς γάμον ἀπὸ ἐτῶν δέκα ἢ δώδεκα. Περὶ μαστροπῶν, ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΤΩΝ ... ... Θεοῦ σοφία καὶ σύνεσις ὁ ἅγιος, 6 δυνάστης, ἡ ὀφθαλμὸς ὁ εἰς τὸν πένητα ἀποβλέπων, τὰ βλέφαρον τὸ ἅγιον τὸ ἐξετάζον τὸν δίκαιον και τὸν εὐσεβῆ ιδέτωσαν οἱ ὀφθαλμοί σου οἱ ἀκοί. μητοι ἀπὸ τούτων τῶν συνειλεγμένων κατέναντι τοῦ ΝΟΤΑ. σοφία και σύνεσις 11, 20: εἴη τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ εὐλο γημένον..... ὅτι ἡ σοφία καὶ ἡ σύνεσις αὐτοῦ ἐστι. Ἐθαυμαστώθη ἐπὶ τῇ σοφίᾳ καὶ συνέσει. 111, 5: Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ εἰς πένητα ἀποβλέπουσιν· τὰ βλέφαρα αὐτοῦ ἐξετάζει τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· Κύριος ἐξετάζει τὸν δίκαιον καὶ τὴν ἀσεβή.
col. 569–570page 2 of 28
PG 86:569προσώπου σου ὁποῖος ἐστιν ἄξιος ἐπὶ τὸ προ κείμενον, καὶ ποίησον μετ᾿ αὐτοῦ σημεῖον εἰς ἀγαπ σὺν ὅπως καὶ ἐν τούτῳ δοξασθῇ σου τὸ πανάγιον νομα. Καλ, ὡς ταῦτα προσηύξατο, δύναμις Κυρίου ἐλ θοῦσα 64 ήρπασεν ἐπὶ τοῦ ἀέρος τὸν ἄξιον, καὶ ἤγαγεν καὶ ἔστησεν αὐτὴν κατέναντι τοῦ δικαίου καὶ Ελεσβαλ βασιλέως. Θεασάμενοί τε πάντες τὸ παράδοξον τοῦτο σημεῖον, ἐξέστησαν, καὶ ἀνεβόων εκπληττόμενοι τον Κύριε, ἐλέησον. ῾Ο δὲ τιμιώτατος ἐπίσκοπος ἀποκριθεὶς, εἶπεν τῷ βασιλεῖ· «Τοῦτον ὄν σοι ὑπέδειξεν ὁ Κύριος, εὐσε θέστατε, δεξιᾷ σου τιμήσας, ἀπόδος μοι, καὶ ἐσός μεθα ἅμα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ὡς ὁ Κύριος εὐοδώσει καὶ ἡ φιλόχριστός του πραότης συνεργήσει. Ὁ δὲ βασιλεὺς, μηδὲν μελλήσας, παραχρήμα ἐνέγκας στολὴν βασιλικήν, ἐνέδυσεν αὐτὸν, καὶ διά δημα βασιλείας ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ὑποδήμασι τοὺς πόδας αὐτοῦ Ἐν τῇ μεγάλη δὲ ἐκκλησίᾳ αὐτῶν παραγεγονότων, τῇ ἐπ' ὀνόματι τῆς ἁγίας Τριάδος οικοδομηθείσῃ καὶ τῆς ἱερᾶς λειτουργίας επιτελεσθείσης, μέτοχος τῆς προ ελεύσεως καὶ τῆς ἐν τῷ θείῳ θυσιαστηρίῳ θείας εἰσόδου καὶ ὁ νέος βασιλεὺς ἅμα τῷ εὐσεβεστάτῳ βασιλεῖ Ελεσβαρ ἐγεγόνει. Μετὰ δὲ τὴν συμπλήρωσιν εὐφήμησε τὸ στρατόπεδον οὕτως· «Ελεσβας τοῦ ἁγιωτάτου βασιλέως Αιθιοπίας πολλὰ καὶ ἀγαθὰ τὰ ἔτη!. Ειρήκασι 65 δὲ τοῦτο ἑπτάκις Έπειτα εὐφήμησαν· ο 'Αβραὰμ φιλοχρίστου, βασιλέως τῶν Ομηριτῶν χρηστά καὶ εὐσεβῆ καὶ ἀγαθὰ πολλὰ τὰ ἔτη!. Εἰρήκασι δὲ αὐτὸ ὡς νέῳ βασιλεῖ δεκάκις. Καὶ πάλιν εὐφή μησαν ἀμφοτέρους, εἰπόντες· «Ελεσβαᾶ καὶ ᾿Αβραὰμ τῶν εὐσεβεστάτων βασιλέων πολλὰ τὰ ἔτη! Γρη γεντίου τοῦ ἁγιωτάτου ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν καὶ ποιμένο; εἰρηνικὰ καὶ ὑγιῆ καὶ ὁλόκληρα πολλὰ καὶ ἅγια καὶ ἀγαθὰ τὰ ἔτη! ν Ταῦτα τοῦ στρατοπέδου εὐφημήσαντος, ὑποστρεψάντων τῶν βασιλέων ἐν τῷ παλατίω, πρὸς τὸ ἄρι στον ἐτράπησαν, πλουσίως τὰ ἀγαθὰ καὶ τῷ στρατῷ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπιχορηγοῦντες. Ἐποίησεν οὖν Ελεσβαὰ ὁ δικαιότατος, μετά ὁ δίκαιος τοῖς βασι λικοῖς ἐκόσμησεν, ἡ δὲ Εκάτη θεός ἐστι παρὰ Χαλδαίοις, ἐν δεξιᾷ μὲν αὐτ τῆς ἔχουσα τὴν πηγὴν τῶν ἀρετῶν. 2109: ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ τῶν ψυχῶν. τῆς οἰκοδομηθήσης. Τότε σχεδόν πᾶς ὁ δῆμος τῶν Ρωμαίων ἅμα τῇ συγκλήτῳ ἐβόησαν· Ἰησοῦς Χριστός Θεός ἐστιν ἀλη θινός· ἔκραξαν τεσσαρακοστόν.... πολλὰ ἔτη. 'Αβράμιος Ἐσιμαφαίος. αὐτῷ. εἰρήκασι τοῦτο. τοῖς ἀγαθοῖς, σιτίαις καὶ ποτοῖς, Πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν· Τράπε και κατηρεφέες παντοίων ἀγαθῶν. Ποιείν
col. 571–572page 3 of 28
PG 86:571τὸ προβάλλεσθαι αὐτὸν βασιλέα τῶν Ομηριτῶν η τὸν φιλόχριστον ᾿Αβραάμ, ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ τριά κοντα καὶ τρεῖς ἡμέρας, ἅπαντά τε καλῶς διαθέμενος τὰ ἐκεῖτε, νουθετήσας τε πολλὰ τῷ νέῳ βα σιλεῖ 'Αβραάμ, τοῦ εὐσεβῶς διοικεῖν τὴν βασιλείαν, ὑπείκειν τε κατὰ πάντα ἐν ἅπασι καὶ τῷ ἁγιωτάτῳ πατρὶ Γρηγεντίῳ. Επιλεξάμενος δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ στρατοῦ ὡσεὶ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν Αἰ θιόπων, κατέλιπεν αὐτοὺς χάριν παραφυλακῆς αὐτ τῶν Αὐτὸς δὲ ἐπὶ τὴν Αἰθιοπίαν ἀνέζευξεν, ἐν ᾗ καὶ διασωθεὶς ὁ εὐσεβέστατος, χάριν ὀφείλων τῷ ἀγαθῷ Θεῷ, τοῦ ἀποδοῦναι οὐ χρυσὸν, οὐκ ἄργυρον, οὐ λίθους τιμίους καὶ μαργαρίτας, ἀλλ᾿ αὐτῷ καὶ μόνον ἐκαρποφόρησεν· ἀλλ᾽ οὖν καὶ ὅλον ἑαυτὸν θυ σίαν ἄμωμον και λογικὴν λατρείαν προσήνεγκεν τῷ ποιήσαντι, οὗπερ μεῖζον οὐκ ἴσμεν Θεὸν ἀπαιτεῖν ἕτερον τῶν ὑπηκόων αὐτοῦ. Παραδοὺς γὰρ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τῷ ἰδίῳ υἱῷ Αθερος θάμ, αὐτὸς ἐντρίχινον στιχάριον ἀνα λαβόμενος 67 ἐπὶ τὸν Ὀφρὰ λεγόμενον βου νὸν τὸν ταῖς νεφέλαις ἁμιλλώμενον τοῦ οὐρα νοῦ μικροῦ δεῖν κατὰ τὸ εἰρημένον ἐν ταῖς ἐρήμοις ὄντα, ἀναδραμὼν, ἐκεῖσε ἑαυτὸν ἐν σκοτεινῷ οἰκίσκῳ τῆς γῆς ἀποκλείσας παντάπασι, καὶ τὴν εἴσοδον τοῦ σπηλαίου ἀποφράξας, πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ μήτε ἑωρακώς τινι, μήτε προσομιλήσας τὸν ἰσάγγελον βίον ἐξετέλεσε, καὶ οὕτως ἐπορεύθη πρὸς Κύριον καθαρός τε καὶ ἄμεμπτος. Ο Τροφὴν δὲ ἐδέχετο δι᾿ ὁπῆς τινος παρὰ τῶν ἐκεῖσε οἰκούντων μοναχῶν, τιθοῦντος ταύτην τοῦ ἐνερχομένου ἀπὸ τῆς κατωτέρω βουνοῦ μονῆς καὶ ἔπειτα ὑποστρέφοντος. Ἐν οἷς φέρεται τοιοῦτο, ὅτι ἐν τῷ μοναστηρίῳ ἐκείνῳ ἦν τις ἀδελφὸς νεώτερος· καὶ, ἀποστελλόμενος εἰς διακονίαν, πορνεύων καὶ ἀδεῶς τοῦ οἴνου ἐμφορούμενος, οὕτως εἰς τὸ μοναστήριον ὑπέστρεφεν. Μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν, ποιήσαντος αὐτοῦ κατὰ τὸ ἔθος καὶ διὰ τῆς ἐρήμου ἀπιόντος ἐπὶ τὸ μονα στήριον, ἐπὶ φάραγγα τινα αὐτὸν γενόμενον ὄφις εὐμεγέθης, ἀπὸ τοῦ ἄλσους δρόμῳ πολλῷ ἐξελθών, κατεδίωκε τοῦ ἀνελεῖν αὐτόν. Ὁ δὲ, ἔνθεν κἀκεῖθεν Τὸν ὀλίγον χρόνον, ὃν μέλλεις ποιήσειν αυ τάλι, ἡγοῦ γυμνάσιον γνώμης. ἐποίησεν ὁ ἄνθρωπος καιρόν. ὑπήκειν. Τῷ τε ὁσιοτάτῳ ἐπισκόπῳ παραδούς Χριστιανῶν Αἰθιόπων περί που μυρίους, ὡφεῖλον. 674: Καρποφορήσωμεν τῷ ὑπὲρ ἡμῶν παθόντι καὶ ἀναστάντι· χρυσόν με ἴσως οἴεσθε λέγειν ἢ ἄργυρον, ἢ ὑφάσματα, ἢ λίθους τῶν διαφανῶν καὶ τιμίων... ..... καρποφορήσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς, τὸ τιμιώτατον Θεῷ κτῆμα καὶ οἰκειότατον. (18') οὐκεῖσμεν. ἓν τρίχινον. στιχάριον 110: Τὸ μὲν διάδημα τὸ βασίλειον πέμψας ἐν Ἱεροσολύμοις, ἐν τῷ τοῦ Χριστοῦ θείῳ καὶ ζωηφόρῳ ἀνέθετο μνήματι, αὐτὸς δὲ τρί χινον ἐνδὺς ἔσθημα, καὶ νυκτὸς τῶν βασιλείων καὶ αὐτῆς ὑπεξελθὼν πόλεως, ἐφ᾽ ἑνὶ τῶν ὀρέων ἄνεισιν ὑψηλὴ εἰς ἀνδρῶν ἀσκητῶν μοναστήριον... δρος, ο βουνό;. Πρὸς τὸν οὐρανὸν ἡ ἔρημος ἡμιλλᾶτο, τό γε ἐκ τῆς ἀρετῆς τῶν οἰκούν των πολιτών. τινά, ἑωρακώς, μήτε τον προσομο ταύτην του, ἐνερχ
col. 573–574page 4 of 28
PG 86:573φεύγων, λαθεῖν αὐτὸν οὐκ ἠδύνατο. Στενωθέντος δὲ αὐτοῦ, καὶ μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δράσειεν (συνεῖχεν γὰρ αὐτὸν τοῦ καταφαγεῖν), εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν περί τὸν μακάριον Ελεσβααν, ἐπιστραφεὶς ἔφη τῷ ὄφει . Τὴν εὐχήν σοι τοῦ ἁγιωτάτου καὶ δικαίου Ελειδιά τοῦ βασιλέως, ἀπόστηθι ἀπ' ἐμοῦ καὶ μηχ έτι με διώξης.» Ὁ δὲ ὄφις, αἰσχυνθείς τὸν λόγον ὂν ὠρκωσεν αὐτὸν ὁ ἀδελφὸς, ἔστη. Καὶ ἀπο κριθεὶς ὁ ὄφις, ἀνθρωπίνῃ φωνῇ λέγει πρὸς αὐτόν δ Ποίῳ τρόπῳ ἄρα καὶ φείσομαί σου ὅτι ἄγγελος Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λελάληκε πρός με τοῦ φα γεῖν σε, διὰ τὴν ἀκαθαρσίαν καὶ πορνείαν σου, καὶ ὅτι, συνθέμενος Κυρίῳ δουλεύειν αὐτῷ, περιάγεις μολύνων τὸ σῶμά σου καὶ παροργίζεις τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸ ἅγιον;» Τοῦ δὲ ἔτι ἑστῶτος μὲν καὶ ἀκούοντος, καὶ ἐκπληττομένου ὅτι ὡς ἄνθρωπος ἐλάλει αὐτῷ, αὐτὸς δὲ ὑπότρομος ὤν, ὡς τὸ πρότερον πάλιν ἄρχιζεν αὐτὸν καὶ μεθ᾽ ὅρκου παρεκάλει φεί σασθαι αὐτόν Αποκριθεὶς δὲ πάλιν, ὁ ὄφις ἔφη πρὸς αὐτόν· «Ομωσόν μοι ὅτι οὐκ ἔτι πράττεις τὴν ῥυπαρὰν ἐπιθυμίαν, δι᾿ ἣν ἡ πρώτη πτῶσις τῷ κόσμῳ γέγονεν, καὶ ἀπαλλάσσομαί σου.» Ο δὲ ἀδελφὸς ὤμοσεν, εἰπών· «Μὰ τὸν ἐν οὐρανοῖς κατ οικοῦντα Θεόν, καὶ τὴν εὐχὴν τοῦ τιμίου καὶ ἁγίου βασιλέως Ελεσβαΐ, οὐκ ἔτι παροργίζω μου τὸν Κύ ριον, δν μέχρι τοῦ νῦν κακῶς ἐπαρώργισα 69 πορ νεύων καὶ ἀπωτεύων.» Εγένετο δὲ ἡνίκα τὸν λό γον τοῦ μοναχοῦ ἤκουσεν ὁ ὄφις, θαῦμά τι γέγονε μέγα καὶ παράδοξον· πῦρ γὰρ πεσὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγε τὸν ὄφιν ἐνώπιον τοῦ ἀδελφοῦ. ῾Ο δὲ φόβῳ καὶ τρόμῳ ληφθείς, τρέμων ἀνεχώρησεν εἰς τὸ μονα στήριον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔτι προσέθετο τοῦ ἁμαρτάνειν ἐνώπιον Κυρίου, ἀλλ' ἐτελεύτησεν ἐν μετανοίᾳ. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτου· ὁ δὲ μακαριώτατος Γρηγέντιος, μετὰ τὸ ἀναχωρῆσαι τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα Ελεσβαιν, μεταπεμψάμενος τοὺς πρεσβυτέρους πάντας πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τοὺς λου γικωτέρους ἐξ αὐτῶν ἐπιλεξάμενος, κατὰ πόλιν ἐπίσκοπον κεχειροτόνηκε, κελεύσας, ἅμα τῷ τιμιωτάτῳ βασιλεῖ Αβραάμ, πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν ἐξου σίαν αὐτῶν χρηματίζοντας, ή, καταλιπόντας τὴν ματαίαν αὐτῶν θρησκείαν, βαπτίζεσθαι, ἢ, ἐμμένοντας, κεφαλικῇ τιμωρίᾳ ὑποπεσεῖν. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ προστάγματος ἐξελ Ούντος, ἦν ἰδεῖν πάντας σὺν γυναιξὶν αὐτῶν καὶ τέκνοις ἐπισπεύδοντας ἐπὶ τὸ θεῖον λουτρὸν τῆς πα λιγγενεσίας, καὶ δι' αὐτοῦ προσερχομένους τῷ Χρι στῷ. Εβάπτιζον γὰρ πάντες οἱ ἐπίσκοποι πάντας τοὺς προσερχομένους αὐτοῖς κατὰ πᾶσαν πόλιν μετὰ καθαρᾶς προαιρέσεως· καὶ ἐφωτίζοντο ὁ λαὸς, καὶ πολλαὶ ζημίαι ἐγίνοντο τῷ διαβόλῳ. μά, μή κέτι. οὐκέτι, μήκ ἔτι. 1, 561: πρόσεχε πάντοτε τά; ἁμαρτίας σου. Νο ταῖς ἁμαρτίαις. πράγματος. Καθὼς ἐξῆλθε τὸ δίγμα.... κατὰ τὸ πρόσταγμα. φώτισμα
col. 575–576page 5 of 28
PG 86:57570 Τούτων οὕτω γινομένων, καὶ φωτιζομένων πολλῶν καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας αυτομολούν των συναχθέντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι ἐκ πάσης πό λεως τῆς ὑπὸ τὴν βασιλείαν ἐκείνην, καὶ πρὸς ἑαυ τοὺς συναθροισθέντες, συμβούλιον ποιήσαντες ἔφασκον πρὸς ἀλλήλους· «Τί ποιήσομεν ἡμεῖς οἱ περιλειφθέντες ὅτι, ἐὰν μὴ βαπτισθώμεν καθ ὡς ἐξῆλθε τὸ δόγμα τοῦ βασιλέως, ἀποκτενοῦσιν ἡμᾶς οἱ σατράπαι αὐτοῦ, κατὰ τὸ πρόσταγμα δ παρ' αὐτοῦ εἰλήφασιν.» Απορούντων δὲ αὐτῶν περὶ τούτων, οἱ μὲν ἔφασκον, ὅτι ι Ποιήσωμεν τὸ θέλημα τοῦ βασιλέως, ἵνα μὴ ἀποθάνωμεν ἀώρως, καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ πάλιν κρατῶμεν τὴν πίστιν ἡμῶν, οἱ δὲ ἔλεγον· «Ἀλλ᾿ οὖν, κἂν τοῦτο δράσωμεν, οὐ βλέπει ὁ Θεὸς ὅτι πατοῦμεν τὸν νόμον αὐτοῦ; καὶ αὐτὸς ἐκδικήσεων ὑπάρχων ἀνταπόδομα ἀνταποδώσει ἡμῖν, καὶ πάντες μειζόνως ἀπο λώμεθα. • Αλλοι ἔλεγον·, Ως ἔοικεν, οὐ χρείαν ἔτι ἡμῶν ὁ Θεὸς ἔχει ἀπάρτι, ὅτι τὸν εὐσεβῆ βασι λέα ἡμῶν Δουναὰν ταῖς χερσὶ τοῦ Ελεσβαᾶ παρα δέδωκεν ἀποκτανθῆναι μετὰ τοῦ στρατοπέδου αὐτοῦ. 71 Δεῦτε οὖν, εἰ βούλεσθε, λάθρα λαβόντες τὰ ἡμῶν, εἰς καθεξῆς ἐξέλθωμεν ἐκ τῶν χώρων. τούτων, ἵνα μὴ σὺν τοῖς σώμασι καὶ τὰς ψυχὰς ἀπολέσωμεν. Ὁ Ἕτεροι εἶπον· ι Ἐὰν βουληθῶμεν ἀναχωρῆσαι ὂν τρόπον εἰρήκατε, καὶ γνώσονται ταῦτα οἱ Χριστιανοὶ, ἃ μέλλωσιν εἰς ἡμᾶς ἐνδείξασθαι κακὰ πάντως ἐπίστασθε Εἷς δέ τις ἀπ' αὐτῶν τοὔνομα Έρθαν ἀνὴρ νομοδιδάσκαλος, λόγιος καὶ πανοῦργος πάνυ, ἐπιστάμενος εἰσάπαξ τὴν Παλαιὰν σφόδρα, μετέχων τέ τινα καὶ ἀπὸ τῆς ἔξω παιδείας, ἀποκριθεὶς ἔφη πρὸς αὐτούς· «Ὑμεῖς ἅπαντες καινὰ ἐμελετήσατε τα μηδὲν ὠφελοῦντα, καὶ εἰς μέσον παραθέμενοι Εἰ τοίνυν προσέχετέ μοι, δεῦτε καὶ ἐροῦμεν τῷ βα σιλεῖ καὶ Γρηγεντίῳ τῷ ἐπισκόπῳ παρασχέσθαι ἡμῖν τοὺς βουλομένους ἅμα ἡμῖν διαλεχθῆναι, ὅπως, εξ μὲν πείσωσιν ἡμᾶς εὐλόγως, γινώμεθα ἅπαξ κατά πεῖραν Χριστιανοί, εἰ δὲ οὐ πείσωσι, γνώσωνται κἀκεῖνοι ὅτι τέως κατὰ τυραννίδα βιάζονται ἡμᾶς ἀποστῆναι τῆς πίστεως ἡμῶν· καὶ γνώσωμεν καὶ ἡμεῖς ὁποία ἐστὶν ἡ πίστις αὐτῶν· καὶ, εἰ μὲν ἀληθῆς ἐστι, πιστεύσωμεν (τί γὰρ οἴδαμεν μή ποτε πολλάκις ἦλθεν ὁ Μεσιάς, καὶ οὐκ ἔγνωμεν ἡμεῖς;)· εἰ δέ γε πρόσεστι ψευδής, 72 τέως γνω σώμεθα ὅτι διὰ τὸν Θεὸν ἀποθνήσκομεν καὶ μετὰ προθυμίας ἀσπαζόμεθα τὸν θάνατον.» ΝΟΤΑ. π, 4: *Ος (Θεός) πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. ποιήσωμεν... περιληφθ... 8: Κατελήφθη περαιτέρω προ χωρεῖν μὴ δυνάμενος. κατελείφθη. 556: Ἐπίλεξαι τῶν δύο δ προαιρῇ.... ὡς ἂν καὶ ἡ γυνὴ ἡ ἑτέρα λάβῃ τῶν δώρων τὸ καταληφθέν καταλειφθέν. 486: Κατελήφθη Απορη μένος· κατελείφθη Προσεπο ἔδωκε τὰς παραληφθείσας ὑπὸ τῶν πρὸ αὐτοῦ συγ γραφέων ἀρετάς. παραλειφθ παραληφθείσας ἀπὸ τῶν... 7: Καὶ εἶπαν· ι Οὐκ ὄψεται Κύ ριος. Ο Θεός. Θεὸς ἐκδι κήσεων Κύριος. 5: Υψώθητι ὁ κρίνων τὴν γῆν δ ἀπόδος ἀνταπόδοσιν τοῖς ὑπερηφάνοις. πάντος ἐπίστασθαι. προσέχεται. Έρβιν καινά κενά ὑμῶν. πολλάκις ἴσως,
col. 577–578page 6 of 28
PG 86:577Ταῦτα αὐτοῦ εἰρηκότος, ἐθροήθησαν ἅπαντες, καὶ λέγουσιν τῷ Ερβάν, ὡς «Ορῶμεν ὅτι τῶν Χρι στιανῶν καὶ αὐτὸς προΐσταται. Οὐκ οἶδας ὅτι ἡ πίσ στις ἡμῶν ἀληθής ἐστι; καὶ πῶς αὐτὴν καταλείψο μεν;» Ερβὰν ἔφη· ι Οὐδὲν, ἀδελφοί, πονηρὸν λελάληκα· ὁρᾶτε γὰρ ὅτι κἂν οὕτως, κἂν ἑτέρως, ἀναγκάζωσιν ἡμᾶς τοῦ βαπτισθῆναι. Εἰ οὖν οὐκ ἀκούετέ μου, ἀθῶός εἰμι ἀπὸ ἑκάστου ὑμῶν. Πάν τως γάρ, κἂν οἱ πειράσητε τὴν πίστιν αὐτῶν, καὶ ἐκτὸς πειρασμοῦ πιστεύσητε, ἐποιήσατε ὡς ἐκεῖνοι ἐκέλευσαν· εἴτε οὐ πιστεύσετε, γινώσκετε ὅτι ἀπο χτενοῦσιν ἡμᾶς καὶ ἀποθνήσκομεν.» Καὶ ταῦτα εἰπόντος τοῦ Ἐρβὰν ὑπήκουσαν. Τοιγαροῦν ἅπαντες καὶ πάντα τὰ ῥήματα αὐτῶν ἐν πιττακίῳ ἀναθέμενοι, ἐπέδωκαν τῷ βασιλεῖ. 'Ο δὲ βασιλεὺς, λύσας καὶ ἀναγνοὺς τὸ δοθὲν αὐτῷ πιττάκιον, ἐθυμώθη κατ' αὐτῶν τοῦ ἀνελεῖν αὐτούς. Ομως μέντοι ἀνεὶς ὀλίγον, προσκαλεσάμενος τὸν ἀρχιεπίσκοπον, ἐπέδωκεν αὐτῷ τὸ πιττάκιον. ᾿Ανα γνοὺς δὲ αὐτὸ ὁ μακάριος ἄριστα ἔχειν τοῦτο ὑπο έλαβε, καὶ λέγει τῷ βασιλεῖ· Καλῶς φάσκουσιν οἱ Ἰουδαῖοι ὅτι τὸ ἐκ προαιρέσεως πιστεύειν μεῖζόν ἐστιν τοῦ κατὰ βίαν. Ἔασον αὐτοὺς πρὸς τὸ παρὸν διαλεχθῆναι ὡς ὀρέγονται, καὶ ὁπόταν πείσωμεν αὐτοὺς καὶ οὐκ ἀνέχωνται τοῦ βαπτισθῆναι, την καῦτα ἐπέξελθε αὐτοὺς, ὡς κελεύει ἡ ἐν Χριστῷ βασιλεία σου.» Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεὺς δέδωκεν αὐτοῖς διωρίαν μέχρι τεσσαράκοντα ἡμερῶν, ἵνα, τ ἐνταῦθα διασκεψάμενοι, οὔσπερ βούλοιντο ἐπιλεξάμενοι, εἰς διάλεξιν ἐκπέμψωσιν πρὸς αὐτόν. Τούτων τοιγαροῦν παρευθέντων, καὶ ἐν πάσαις ταῖς πατρικῖς αὐτῶν ἐρευνώντων τοὺς ὀφείλοντας ἀθροισθῆναι, καὶ τὰ πρὸς τὴν διάλεξιν τῷ βασι λεῖ συναντῆσαι πληρουμένης οὖν τῆς ορισθείσης προθεσμίας, ὁ μακαριώτατος Γρηγέντιος δ τοιαύτας συμβουλίας ἐδίδου τῷ δικαίῳ καὶ εὐσε δεστάτῳ βασιλεῖ ἐν τῷ τοῦ κοινοῦ ἐπιμελεῖσθαι καὶ εὐσεβῶς τὰς διατάξεις εισπράττεσθαι. «κέλευσον, ο φησίν, «ὦ δέσποτα, κατ' ἐκλογὴν τιμίαν ἑκάστῳ ῥεγεῶν ἄρχοντι ἐπιδοθῆναι, ἐν πρώτοις ταύτῃ τῇ βασιλευούσῃ πόλει τῶν ῾Ομηριτῶν, καὶ εἶθ' οὕτως καὶ ταῖς ἑτέραις ἁπάσαις πόλεσι τῶν οὐτῶν ὑπὸ τὴν βασιλείαν σου διὰ τῶν προσόντων αὐτοῖς μεγιστάνων· καὶ ὁπόταν ταῦτα γένηται, τὸ τηνικαῦτα ἐκθώμεθα αὐτοῖς ἐγγράφως ὁποῖα ὀφείλωσι παραφυλάττεσθαι. ο Τοῦ οὖν βασιλέως ἀριθμήσαντος ἐν πρώτοις τὴν βασιλεύουσαν πόλιν Νεγρὰν εἰς τριακονταεξ ῥεγεῶνας, παραυτά κατέστησεν ἀνὰ ἑκάστῳ ῥεγεῶνι τοὺς λεγομένους γειτονιάρχας τὸν ἀριθμὸν τριακονταὲξ, καὶ προσέταξεν ἕνα ἕκαστον αὐτῶν ἔχειν τὸ ίδιον 74 σέκρετον ἐν τῇ λαχούσῃ αὐτῷ γειτονίᾳ. μέσον τῆς ἀγορᾶς, ἀναγράπτους τὰς οἰκίας ἁπάσας ΝΟΤΑ. διορίαν. 145): πατρια, φυλαί. συναντίσαι. και τά, καὶ εἶτα. κεινοῦ ἐπιλεῖσθαι. ἐπί. εγεῶν. έχε ῥεγεῶνι ἄρχοντα. γεών, μέρος τῆς πόλεως, καὶ κλίνεται ῥεγεῶνος. έκθέμεθα. ῥεγεωνάριος, γειτονιάς χης γειτονίαρχος. ῥεγεῶνι γειτονία, σέκρετον, δικας στήριον.
col. 579–580page 7 of 28
PG 86:579ἄσπερ ἐπικρατοῦσι κελεύσας κεκτήσθαι, ἵνα ἐπί στανται ἕως τίνος ἕκαστος αὐτῶν ἐξουσιάζει καὶ μὴ περιπλανῶνται ἕτερος εἰς ἑτέρου γειτονίαν παρακύπτειν καὶ διατάττεσθαι. Καὶ, τούτου γεγο νότος, στρατεύσας ταξεώτας ἀνὰ ἓξ καὶ δέκα στρατιωτῶν παρεκατέστησεν ἔχειν εἰς ὑπηρεσίαν. Καὶ, τούτων ἑτοιμασθέντων, προσέταξεν ὁ βασιλεὺς τοῦ λαμβάνειν ρόγας τε καὶ φιλοτιμίας καὶ ἀνόνας, καὶ πράττειν καλῶς μετ' εὐλαβείας καὶ φόβῳ Θεοῦ· προστάξας τῷ μακαριωτάτῳ Γρηγεντίῳ ἀνά γραπτον διάταξιν ποιήσασθαι καὶ παρασχεῖν αὐτοῖς, εἰς τὸ ἀκριβῶς ἐπίστασθαι τίνα ὀφείλωσιν παραφυλάξασθαι. Καθεσθεὶς δὲ ὁ μακάριος ἐν ἡσυχίᾳ, ἀπήρξατο εξουσιάζειν. συντάττειν τὰ προσταχθέντα αὐτῷ. 'Ο δὲ βασιλεὺς γηροκομεῖα καὶ νοσοκομεῖα καὶ πτωχοτροφεῖα, καὶ ξενῶνας διὰ τάχους πετοίηκε, πολλὰ ἐν αὐτοῖς θησαυρίσας. Τάς τε γὰρ εἰσόδους τῶν μεγάλων ἐκείνων προαστείων, ἅπερ ἦν συστησάμενος Δουναὰς ὁ τῶν Εβραίων βασιλεὺς καὶ οἱ μεγι στάνες αὐτοῦ, λόγῳ αὐτῶν πάντας τοὺς πένητας καὶ τοὺς 75 ἐν ἀνάγκαις γηραιούς τε καὶ ἀδυνάτους, χωλούς τε καὶ τυφλούς, πλουσιοπαρόχως ἐν αὐτοῖς ἐθεράπευέ τε καὶ ἐπανέπαυε ῥόγας ἀνὰ πᾶν ἔτος παρέχων αὐτοῖς καὶ ἐνδύματα καὶ σῖτον καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον καὶ ὁπώραν, καὶ πᾶν εἶδος ἀγαθῶν ὥστε κατὰ τὸ ὄνομα καὶ ἡ αἴνεσις. Τὸν γὰρ πα τριάρχην δεύτερον ᾿Αβραὰμ ἐκάλουν καὶ τὸν βασιλέα δεύτερον Ἰώβ, διὰ τὴν φιλοξενίαν αὐτοῦ καὶ τὴν εὐποιίαν τὴν ἀπλήρωτον. Επιτελῶν γὰρ τὰς μνείας τῶν ἁγίων, δύο τραπέζας τίθεσθαι προς έταττε, μίαν μὲν πενήτων, καὶ ἑτέραν τοῖς μεγι στᾶσιν αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῇ ὥρᾳ τοῦ ἀρίστου ἐν τῇ τραπέζῃ τῶν πενήτων εκάστοτε ανακλινόμενος ἤσθιεν, ἑνὶ ἑκάστῳ παρέχων πλουσιοπαρόχους δω ρεάς. Πᾶς δὲ ἄνθρωπος, ὅς ἐὰν παρεγένετο αἰτῶν ἐπ' ἀγαθῷ, εὐθέως ὑπήκουε καὶ ἐδίδου μετὰ προθυμίας. Ὥστε ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς αὐτοῦ βασιλείας πένητα μήτ' εἶναι ἐν οἷς ἐβασίλευεν, μήτε τὸν ἀδι κοῦντα, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἢ τὸν ἀντιδικούμε γον 76 Ἐφίμωσέν τε ὁ Θεὸς καὶ πᾶν ἔθνος ἀπὸ τοῦ περικύκλου αὐτοῦ. Καὶ ἐν ταῖς ἡμέ ραις αὐτοῦ πόλεμος οὐκ ἀνέστη, ἀλλ' εἰρήνη βαθεῖα ΝΟΤΑ. στατεύσας στατεύω στῶ, ρόγα ἀνόνας Αὐτῶν, τῶν εἰσόδων τὰς εἰσ όδους περί, έπανέπευε. παρέχεν. Η χρήματα ταῖς τῶν ἀντιπάλων ναυσὶν παρέχειν τινα πείθει. παρέχων, Τούτοις αἰδῶ καὖθις ἀπαυδῶ καὖθις τὸ τρίτον μάλ' ἀπαυδῶ Εξίστασθαι. αὐτῷ, απαυδῶ Τούτοις μὲν ἀπαυδῶ κ. ἀπ. καθίς γε τρίτον. ἀπ.: Τοῖς μὲν ἀπαυδῶ κ. μὲν ὑμεῖς δ', αγαθόν. Αβραάμ Ιώβ. διά. αδικούμενον, ἐφήμωσεν, η 30, 57: Λαδίκῃ καὶ Χαράττῃ τὴν ᾿Αμ βραχικὴν χώραν ἐγχειρήσειεν. 3054, Λ. δὲ καὶ Χ.... ἐγχειρίσειεν.
col. 581–582page 8 of 28
PG 86:581καὶ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη, καὶ ἐπιμέλεια πενήτων, καὶ χηρῶν προασπισμός καὶ ὀρφανῶν, καὶ δικαιοσύνης ἀφάτου καὶ ἑορτῶν πνευματικῶν, καὶ ἐκκλησιῶν ἡ κατάστασις ὑπερβαλλόντως. Τὸν δὲ λεπτὸν νόμον, ὅνπερ ὁ ἅγιος Γρηγέν τιος συντέταχεν ὡς ἀπ' αὐτοῦ τοῦ βασιλέως, προ εθέμην προσθῆναι τῇ διηγήσει ταύτῃ. Εστι δὲ οὔ τως Τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν καὶ παντοδυνάμου Θεοῦ δι' ἄφατον ἀγαθότητα καὶ πολλὴν φιλανθρωπίαν ἐπι σκεψαμένου τὴν ἡμῶν εὐτέλειαν, καὶ ἐξεγείραντος ἡμᾶς εἰς τὸ ἐπ' ἄκρον ὕψος τῆσδε τῆς περιφανεστά της καὶ αὐτοκρατορικῆς ἐξουσίας, οὐδὲ ἐν τούτῳ δεῖ ἡμᾶς ἐν ἀχαριστίᾳ διαμεἶναι τὰ περὶ τὸν εὐεργέ την, ἀλλ᾽ οὖν, κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἡμῖν τε καὶ ἐπέραστον καὶ δυνατὸν, ἀποθεραπεῦσαι αὐτόν. Οὔτε γὰρ διὰ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δόξαν (τί ποτ' οὖν χρεωστοῦν ἡμῖν;) ἁπλῶς ἡμᾶς ἐξήγειρε, δοὺς ἡμῖν τὸ τῶν Ομηριτῶν περιφανέστατον κράτος, ἀλλ᾽ ἵνα σαφῶς, ὑπήκοοί τε γενόμενοι τῶν ἀχράντων αὐτοῦ προσ ταγμάτων, μετὰ φόβου καὶ τρόμου καὶ χαρᾶς τὰ παρ' αὐτοῦ ἡμῖν κελευόμενα τ ἐν συντομίᾳ ἐπι τελέσωμεν, ἑαυτούς, ὡς οἶμαι, διὰ τῆς τοιαύτης ἐγχειρίσεως εὐεργετοῦντες τὰ μέγιστα, οὐ μό νον δὲ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, ἀλλά γε καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Διαμαρτυράμενος γὰρ ὁ Θεὸς τῷ Μωϋσῃ τὰ προσε τάγματα αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα τῷ καιρῷ τῆς ἐξόδου αὐτοῦ τῆς ἐξ Αἰγύπτου, τάδε ἐπὶ τοῦ λαοῦ εἰρήκει πρὸς αὐτόν. Ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσῃ τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιον αὐτοῦ ποιήσῃς, οὐκ ἐπάξω ἐπὶ σὲ πᾶσαν νόσον ἣν ἐπήγαγον τοῖς Αἰγυπτίοις.» Διὰ ταῦτα τοιγαροῦν, ἵνα μὴ καὶ ἡμεῖς πειραθῶμεν ὡς οἱ Αἰγύπτιοι τῆς δικαίας αὐτοῦ ἀπειλῆς, μετὰ φόβου ἐπιτελέσωμεν αὐτοῦ τὰ δικαιώματα. ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ. Κεφ. Α'. Τοίνυν προστάττει ή γαληνότης τῆς ἡμετ τέρας εὐσεβείας πρὸς τοὺς τὴν ἀρχὴν τῶν γειτονιών τῆσδε τῆς πόλεως τῶν πόλεων βασιλευούσης έμπει πιστευμένους μετ' ἐξουσίας φρικωδεστάτης κατόρ-" θωσιν μεγίστην ἐν ταύτῃ γεγενῆσθαι, ἐν πρώτοις ἐν τῇδε τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων ἐμπεπιστευμέν νους καὶ εἴθ' οὕτως εἰς πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν τὴν ὑπὸ τὴν ἡμετέραν βασιλείαν χρηματίζουσαν. Προστάττομεν δὲ τοῖς τοῦ κράτους ἡμῶν ὑπηκόοις τοῖς ἐν ἀκριβείᾳ τοῦ παραφυλάττεσθαι καθεζομέ τους τῇ πρεπούσῃ τιμῇ ἐν τοῖς δεδωρημένοις ὑμῖν παρὰ τῆς ἡμετέρας γαληνότητος ἀγοραίοις τόποις. Ορᾶτε 78 οὖν ἐν ἀσφαλείᾳ τὰ κοινὸν, τὰς πλατείας τῆς πόλεως, τὰς ῥύμας, τὰ καθαροπο τία τοὺς οἴκους, τὰ ὠνούμενα πάντα, ἄρτον φημι καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον καὶ πᾶν εἶδος Καὶ τέ ΝΟΤΑ. ὑπερβαλλόντως τὸν ὑπερβαλλόντως λεπτὸν σεπτὸν εμπεπιστευμένους ἀκρυβεία, ὁρᾶται. προστάττομεν τοῦ παραφυλάττεσθαι. 74, 9, προσέταξεν τοῦ λαμβάνειν. καθεζ. ὑμᾶς. Είδος 26: Εάν τι ξυπῶδες ἑώρα εἰς τι τῶν ἐσθιομένων ἢ εἰς τι τῶν πινομένων εἰδῶν, οὐδόλως αὐτοῦ μετελάμβανε.
col. 583–584page 9 of 28
PG 86:583ἕκαστος τὸν λαχόντα αὐτῷ μεγεῶνα ἀκριβῶς τηρείτω. Ετερον γὰρ εἰς τοῦ πλησίον αύτων την διοίκησίν τε καὶ ἐπικράτειαν οὐδὲ παρακύψαι προστάττομεν, ἀλλ᾿ ἕκαστον ἐρίζομεν τηρεῖν τὸ ἑαυ του Κεφ. Β'. Σκοπητέον οὖν μὴ γενέσθαι φόνον. Αν τε καὶ γένηται, συλλαμβάνοντες τὸν ποιήσαντα, εύ θέως τῇ μείζονι ἐξουσία παραδοῦντες καὶ ἐν τῷ πραιτωρίῳ παραπέμπειν. Ορᾶτε μὴ γένηται μοι χεία, αιμομιξία, κτηνοφθορία. Εἰ δὲ καὶ τολμηθῶσι πώποτε, τῷ πραιτωρίῳ αὐτοὺς παραπέμπετε. Κεφ. Γ'. Ορᾶτε μὴ γένητα: ἡ τῶν Σοδόμων ἀπέλα γεια. Εἰ δὲ καὶ φωραθείη τις, συλλαμβάνοντες τὸν τοιοῦτον, τῷ ὑπάρχω παραπέμπετε ἵν' ἐκεῖνος τὰ κατά νόμον Κυρίου διεξέρχηται αὐτούς· δίκαιον γάρ ἐστιν ἀποκτείνεσθαι αὐτοὺς, ἵνα μὴ ζῶντες τῷ μιάσματι τῆς ἁμαρτίας καὶ βδελυγμίας αὐτῶν, ἵν οὕτω εἴπω, μιάνωσι καὶ ἄλλας ψυχὰς ἀμιάντους ἀθώων 79 ἀνθρώπων, καὶ τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ ἐφ' ἡμᾶς διὰ τῆς ἀκαθαρσίας αὐτῶν κατενέγκωσιν. Κεφ. Δ'. Ορᾶτε μὴ ἔστω γοητεία ή φαρμακεία καὶ ἐπακιδία. Αλλ', εἴτε καὶ φωραθεῖέν ποτε, τῷ πραιτωρίῳ τὸν ταῦτα ὁρῶντα αὖθις παρά δοτε, ἵνα πυρὶ οἱ ταῦτα ὁρῶντες κατακαίωνται. Ορᾶτε μὴ ἔστω γοητεία ἢ ψευδομαρτυρία. Εἰ δὲ καὶ τολμηθεῖέν ποτε, παραπεμπόμενος οὗτος τῇ ἐξουσίᾳ, τὸ ἄκρον τῆς γλώττης αὐτοῦ ἀποτε νέσθω, Κεφ. Ε΄. Ορᾶτε εγρηγόρσει πολλῇ, καὶ Παρατηρητέον τοὺς κλέπτας καὶ τοὺς ὑποδεχομένους καὶ λαμβάνοντας ἀπ' αὐτῶν. Ἐν πρώτοις ἀνὰ πεντήκοντα διπλών αὐτοὺς διεξέρχεσθαι εἶτα σημείῳ τινὶ, ἤγουν σφραγίδι σιδηρᾷ σφραγίσαντε; πεπυρακτωμένῃ ἐπὶ τοῦ μετώπου, οὕτω δημεύσαν τες ἀχίτωνα ἀπολύετε, παραγγέλλοντες αὐτῷ Πρόσεχε σεαυτῷ, ἀδελφέ· μηκέτι κλέψῃς, ἵνα μὴ κρατηθεὶς ἐπὶ μείζονι ἐλεύσῃ τιμωρίᾳ.» Ἐὰν δὲ καὶ μετέπειτα ὁ τοιοῦτος κρατηθῇ ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ αἰτία (κατάδηλον γὰρ τὸν τοιοῦτον καὶ ἡ ἐν τῷ μετ ώπῳ πρότερον γεγονυία σφραγὶς ἐναποτελέσειεν), τῷ ὑπάρχῳ ἀπαγέσθω, καὶ νευρότμητον τὸν ἀρι στερὸν πόδα αὐτοῦ ἀποτελεῖτε, ἵνα, 80 κἂν βου ληθῇ κλέψαι, ἀργοῦ μείναντος τοῦ ποδὸς αὐτοῦ, ἐμ περιπατεῖν μὴ ἰσχύειν. Καὶ μετὰ ταῦτα ἐν πτωχο τροφείς καταταττέσθω τῆς ἡμετέρας βασιλείας, ἵν᾽ ἐκεῖθεν τὸ λοιπὸν ἕξῃ κἂν τὴν ἐφημε τον τροφήν. εἰς τὸν πλ. παραπέμπεται. εύθύς. Κεφ. Γ'. Πάντα ἄνδρα καὶ πᾶσαν γυναῖκα φεύ γειν τὴν ἄσωτον πορνείαν προστάττομεν. Εκαστος ἀνὴρ τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω, καὶ μὴ ἔστω αὐτ τοῖς λόγος εἰς ἀπολογίαν, ὅπερ οἱ πολλοὶ λέγουσι «Πένης εἰμὶ καὶ οὐ δύναμαι ἔχειν γυναίκα.» Προς οὓς ἀπολογούμεθα· Οὐ βούλει νομίμῳ γάμῳ προστ ομιλῆσαι, οὐδὲ ἡμεῖς βιάζομεν· ὅρα δὲ μὴ εὑρεθῇς ΝΟΤΑ. Διπλαῖ Τῇ δὲ ἑξῆς ἐξαγαγόντες αὐτὸν, καὶ πυθόμενοι ὡς εὕρισκων οὐδὲν ἐνδόσιμον ἔχοντα, τραχέσιν αὖθις ῥάβδοις, ταῖς παρ' αὐτοῖς διπλαῖς οὐτωσὶ λεγομέναις, μαστίζειν προστάττουσιν 19, 30, 33. διεξέρχεσθε. αι ε, παραπέμπειν παραπέμπετε. καταττέσθω. καταγέντων καταταγέντων, 55. ἕξει
col. 585–586page 10 of 28
PG 86:585μετὰ πορνῶν ἁμαρτάνων, καὶ κινδυνεύσῃς παρα χρῆμα. Κελεύει γὰρ ἡ γαληνότης τῆς ἡμετέρας βα σιλείας πάντα τὸν ἐπὶ πορνεία κρατούμενον, εἴτε ἄῤῥενα, εἴτε θήλειαν, δέχεσθαι τὸν τοιοῦτον μάστιγας ἑκατόν· καὶ εἶθ' οὕτως τὸ ἀριστερὸν οὖς αὐτοῦ ἀποτεμνέσθω· δήμευσίν τε ὁ τοιοῦτος ὑπομείνας ἀπολυέσθω. Τὸ αὐτὸ δὲ καὶ πᾶσα γυνή, ἥτις οὐ κέκτηται ἄνδρα, κατασχεθείσα παραπλησίως ὑπομενέτω. Ἐὰν δὲ κατασχεθῇ ἀνὴρ μὴ ἔχων κεκτημένος γυναῖκα μετὰ γυναικὸς ἴδιον ἄνδρα μὴ κεκτημένης, καὶ βούλοιντο κἂν ἐκτός τε νομίμως ζευχθῆναι καὶ ἠρεμεῖν ἐν σωφροσύνῃ, φωνουμένου ἱερέως παρὰ τῶν κατασχόντων αὐτοὺς, εὐλογούμε. νοι ἀπολυέσθωσαν. Κεφ. Ζ'. Ο εἰς γυναῖκα υπανδρον εὑρεθεὶς εὐ θέως 81 τὸ ἐργαλεῖον τοῦ σώματος μεθ' οὗ τὴν ἁμαρτίαν εἰσπράττεται, ἀφαιρείσθω· ἀλλὰ καὶ ὁ εὐώνυμος μαστὸς τῆς γυναικός, μεθ᾿ οὗ κατέλιπε τὸν ἴδιον ἄνδρα καὶ ἐμίγη τῷ Σατανά. • Συμφέρει γὰρ, ο φησὶν ὁ Κύριος «ἵνα ἓν τῶν μελῶν σου ἀπόληται ἐντεῦθεν, καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου ἐκύλη θῇ ἐκεῖθεν ἐν γεέννη πυρός.» Κεφ. Η'. Πᾶς ὁ κεκτημένος γυναῖκα νομίμως, καὶ ἐῶν αὐτὴν καὶ πορνεύων ἑτέραν, τεμνέσθω μεθ᾽ οὗ τὴν ἁμαρτίαν εἰσπράττεται. Εἰ δὲ ἡ αὐτοῦ σύμβιος φωραθείη φάσκουσα ὅτι • Οὐ λογί ζομαι τὴν ἁμαρτίαν τῷ ἀνδρί μου, κἂν μυριάκις μοι δόλον κατεργάσηται· ἀλλὰ τὸν ἄνδρα μου ἀτιμώρητον ἔχειν βούλομαι·, δεχέσθω ὁ τοιοῦτος μάστιγας διακοσίας, τό τε οἷς αὐτοῦ τὸ εὐώνυμον ἀφαιρεθείς, καὶ δημευθείς, ἀποδιδόσθω τῇ γυναικὶ αὐτοῦ. Κεφ. Θ'. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ γυναικός μοιχευθείση το ᾿Αντὶ τοῦ μαστοῦ, τὸ ὠτίον τεμνέσθω, είπερ άρεσ στόν ἐστι τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς συνοικεῖν μετ' αὐτῆς. Ἐὰν δὲ καὶ μετὰ ταῦτα φωραθῶσι κατεργαζόμενοι την πρώτην τιμωρίαν ὑπομενέτωσαν, ἡ μὲν τὸν μαστὸν, ὁ δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀφαιρούμενος. Ἐὰν δὲ καὶ μετέπειτα φωραθῇ τὸ γύναιον τὰ αὐτὰ πάλιν ἐργαζόμενον, 82 πτερνιζομένη ή τοιαύτη ἐξοριζέσθω τῆς πόλεως. Κεφ. Γ'. Ἐὰν ἐρασθῇ πλουσίου υἱὸς πενιχρᾶς κόρης, οἱ δὲ γονεῖς αὐτοῦ οὐ βούλωνται, διὰ τὸ μὴ σίκτειρηθῆναι πενιχρὰν καὶ ἀτιμωθῆναι, ὁ νόμος ἁρμοζέτω αὐτοὺς, παρεχόντων τῶν γονέων σώαν τὴν προῖκα τῷ υἱῷ αὐτῶν, καθότι κέλευσις βασιλική παρακελεύεται. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ κόρης πλουσίας, εἴπερ ἐρασθῇ ἐπὶ νεωτέρῳ πενιχρῷ. Κεφ. ΙΑ'. Παρακολουθείτω ἀνὴρ ἐλεύθερος ἐὰν γάμος ἐστὶν, καὶ κατασχεθῇ δουλείαν τῇ κυρίᾳ εκτότε ἔκτοτε. ήρεμεῖν. τὸ μεθ᾽ οὖ. κατεργ. τὰ αὐτὰ, σώμα
col. 587–588page 11 of 28
PG 86:587ἢ τῷ κυρίῳ τῆς θεραπαινίδος. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐλευθέ. ρας γυναικός τελείσθω, ὁπόταν εἰς δοῦλον παραλόγως ἐμβιβάσῃ αὐτήν. Ο γὰρ ἄρας τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ καὶ ποιήσας αὐτὰ μέλη πόρνης άξιός ἐστι καὶ οἰκέτης ἀνθρώπου χρηματίσαι, ἵνα γνω πόσον κακὸν ἡ ἁμαρτία. Κεφ. ΙΒ'. Εκαστον προστάττομεν ἔχειν τὴν ἑαυ τοῦ γυναῖκα καὶ μόνην, καὶ ἀποφεύγειν τῆς ἐπαρά του πορνείας, δι' ἧς ἔρχεται ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν Ο δὲ παραβαίνων ἤκουσε πάντως τίνα οφείλει τι μωρούμενος ὑποδέχεσθαι. Κεφ. ΙΓ'. Κελεύει ἡ ἐκ Θεοῦ ἡμῶν βασιλεία παντὶ γονέῳ ἀπὸ δεκαετούς μέχρι δωδεκα ετίας 83 τὰ ἴδια τέκνα συνάπτειν πρὸς γάμον, ἐχε τὸς ἀσθενείας. Ὁ δὲ παραβαίνων, παρεχέτω, εἰ μὲν πλούσιός ἐστι, λίτρας ἓξ χρυσίου τῷ ἐν τῷ ῥεγεῶνι αὐτοῦ ἐξάρχοντι, εἴ τε μέσος τίς ἐστι, τρεῖς, εἰ δὲ καταδεέστερος, μίαν ἥμισυ· εἰ δὲ καὶ ἐλαχιστότερος ὑπὲρ τούτων, λίτραν μίαν, καὶ ὁ ἀπ' αὐτοῦ νομί σματα τριακονταέξ, καὶ ὁ ἀπὸ τοῦδε ὀκτὼ καὶ δέκα, καὶ ὁ ἀπὸ τοῦδε ἐννέα, καὶ ὁ ἀπὸ τοῦδε τέσ σαρα ἥμισυ, καὶ ὁ ἀπ' αὐτοῦ δύο τρίτον, καὶ ὁ ἀπὸ τοῦδε ἀνὰ ἔκτον καὶ ὁ ἀπὸ τοῦδε ἥμισυ. Καὶ τὸ τηνικαῦτα προθεσμίαν ἅπαντες οἱ τοιοῦτοι μὴ ζητείτωσαν, ἀλλ' ἐν τάχει τελείτωσαν τὰ κελευόμενα. Ο δὲ ἀναβαλλόμενος πρὸς ταῦτα εἰσκομιζέ σ'ω, αὐτὸς δὲ μετὰ συνέσεως βασιλικῆς ἐξοριζέσθω τῆς πόλεως. Κεφ. ΙΔ'. Εκαστον προστάττομεν τὸν παραβαίνοντα τῆς εἰρηνοποιοῦ ἡμῶν βασιλείας τὰ θεῖα ἐντάλματα, κατὰ τὴν ἑαυτοῦ εὐπορίαν ζημιούσθαι τὰ προγεγραμμένα. Τὰ δὲ ἀπαιτούμενα εχέτω ὁ ἐπιτροπεύων τὴν ἑαυτοῦ γειτονίαν μετὰ τῶν στρατιωτῶν τῶν παρεδρευόντων αὐτῷ. Κεφ. ΙΕ΄. Ανθρώπῳ θεωροῦντι τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐπὶ παντὶ πονηρῷ καὶ ἀθεμίτῳ πράγματι, καὶ μὴ κατάδηλον αὐτὸν ποιοῦντι ἐν τῷ αὐτοῦ γειτονιάρχῃ, δηλοποιούμενος ὁ τοιοῦτος, εἰ μὲν πλούσιος ἐστι, δεχέσθω δημοσίως πληγὰς ἑβδομηκονταδύο 84 εἴ τε καὶ πένης τίς ἐστι, ζημιούσθω νομίσματα χρυσά τέσσαρα, εἰ δὲ καταδεέστερός ἐστι, τρία, εἰ δὲ πενέστερο, δύο, εἴ τε πλήρης πένης, νόμισμα ἕν. Κεφ. 1Ϛ'. Ανθρώπῳ προξενοῦντι μοιχείαν, εἴτε μεσιτεύων εἰς τὴν κοπρώδη συμπλοκὴν τῶν τε παί δων καὶ εὐνούχων, μεθ' ὧν ειώθασιν ἐργάζεσθαι τὴν ἀνομίαν οἱ ἄφρονες καὶ ἀσύνετοι καὶ ἀσεβεῖς, εἴτε ἀνὴρ ἐστι, εἴτε γύναιον, εἴτε οιονδήποτε πρόσ 'Αρα οὖν τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ ποιήσω πόρνης μέλη; Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλῃ ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν.... δι' & ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπει θείας. γωνέω. ἔκτου. τόν. ειρηνοποιούς. αὐτοῦ. ποιοῦντα, ἀνθρώπῳ ποιοῦντι, κατάδηλον αὐτὸν νόμισμα τί. Εργάζεσθαι τὴν ἀνομίαν
col. 589–590page 12 of 28
PG 86:589ωπον, καὶ φωραθῇ ὁ τοιοῦτος ταῦτα δρῶν, προσ τάττομεν τὴν γλῶτταν αὐτοῦ ἀπὸ μέσον τμη θηναι, ἵνα, κἂν βουληθῇ ἔκτοτε ὑπηρετῆσαι τῷ Σα τανᾷ ὡς ὁ ὄφις ποτὲ ἐν τῷ παραδείσῳ διὰ τῆς γλώσ σης αὐτοῦ, μὴ δυνηθῇ. Επικατάρατοι γὰρ πεφύ κασιν οἱ ἀθέμιτοι οὗτοι, ὅτι διὰ τῶν χειλέων αὑτῶν τῶν ματαίων ἐκβάλλωσιν τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τῆς αὐτ τοῦ διανοίας καὶ παραδιδόασιν τὸν τοιοῦτον τῷ διαβόλῳ εἰς ὄλεθρον ψυχῆς. Κεφ. ΙΖ'. Οἱ τὰς ἑαυτῶν οἰκίας εργαζόμενοι καταγώγια τῶν πορνευόντων, καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν ἐν αὐταῖς ὑποδεχόμενοι καὶ συσκιάζοντες, πάντες οἱ ἐπὶ τούτῳ φωραθέντες εἰσκομιζέσθω σαν παρὰ τοῦ γειτονιάρχου πᾶσαν αὐτῶν τὴν ὑπό στασιν, 85 καὶ ἐξοριζέσθωσαν τῆς πόλεως, ποιοῦντες ιδιόχειρα κεφαλικῆς τιμωρίας, τοῦ μηκέτι ποιεῖν ταῦτα ἢ παρεμβάλλειν τῇ πολιτείᾳ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτῶν. Θεραπευτὰς γὰρ δαι μόνων ἡ ἡμετέρα γαληνότης ἐν ταῖς ὑφ' ἡμῶν βασιλευομέναις πόλεσιν εἶναι οὐ δύναται "Ον τρόπον γὰρ πρὸ πολλοῦ ἐδίωξεν ὁ παμπόνηρος δαίμων διὰ τῶν εἰς τὰ εἴδωλα μανέντων βασιλέων τοὺς ἀγαπητοὺς καὶ λάτρας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐξῆρε δὲ καὶ τὴν ἀμώμητον πίστιν ἡμῶν ἀπὸ προσώπου τῶν Χριστιανῶν ἐκ τῆς γῆς, οὕτω παρα πλησίως ἔδοξε καὶ τῇ ἡμετέρᾳ ἐκ Θεοῦ ἐξουσίᾳ ἐξε ᾶραι πάσας τὰς πομπὰς τοῦ πεσόντος ἐκ τῶν οὐρα νῶν δράκοντος ἀπὸ προσώπου τῆς ἡμετέρας γῆς, καὶ ἐκδιῶξαι αὐτοῦ κατὰ τὸ δυνατὸν πᾶσαν κακίαν καὶ πονηρίαν ἀπὸ τῶν πιστευόντων εἰς Χριστόν. "Η γὰρ Χριστιανὸς χρημάτιζε, ἢ μὴ παίζε τῷ Κυρίῳ Κεφ. ΙΗ'. Ἡμεῖς δὲ, ὃν ὅρκον ὤμοσεν ὁ Θεὸς πρὸς ᾿Αβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν πληροφορών τιθέ μεθα καθότι οὐ παυσόμεθα πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς ἡμῶν ἀναρίθμητα τὰ κακὰ ἐνδεικνύμενοι πᾶσι τοῖς ἐργαζομένοις τὴν ἀνομίαν καὶ τὸν θεόσδοτον 86 ἡμῶν τόνδε τὸν νόμον παρὰ πόδας τιθεμένοις, εἴπερ παύσονται τοῦ ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν· εἰ δέ γε, ἡμεῖς οὐ παρασιωπήσομεν τοῦ ἐξολοθρεύειν αὐτούς. Καὶ γὰρ καὶ ὁ θαυμάσιος Δαυΐδ, τὰ ἴσα τούτοις δια πραττόμενος, τῷ κόσμῳ ἀπεφθέγγετο. Εἰς τὰς πρωΐας ἀπέκτενον πάντας τοὺς ἁμαρτωλοὺς τῆς γῆς, φησί· τοῦ ἐξολοθρεῦσαι ἐκ πόλεως Κυρίου πάντας τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν.» Κεφ. 18'. Οἱ ὁδοστατοῦντες γυναῖκας, καὶ βίᾳ συγγινόμενοι μετ' αὐτῶν, ὡς λῃσταὶ καὶ ἐχθροὶ τοῦ Ἰησοῦ. Θεοῦ, ἐλεγχόμενοι παρὰ τῆς γυναικός, σὺν ὅρκῳ δὲ, ΝΟΤΑ. ἀπὸ ἐκ μέ σον, ἐκ μέσων ἐκ μέσου, 21. μετά ἐκβάλλωσιν ἐκβάλλουσι, παραδιδώασιν οἰκείας. τοῦτο. οὐ φέρειν δύναται, οὐ βού λεται. ἐξαίαιδε. ἑξῆρε, ἐξᾶραι, πρόσπαιζε. ἡμεῖς πληροφορῶν πρὸς τὸ σημαινόμενον Οὐδ᾽ ὄρνις εὐσήμους ἀποῤῥοιβδεῖ βοάς. [ Ανδροφθό που βεβρωτες αἷματος λίπος. 2884, ἀποῤῥοι Εδοῖ βοὰς ἀνδροφόνου, ἀνδροφθόρου θεόσδοτος θεόδοτος θεοσδότων ν. είπερ μή παύσονται.
col. 591–592page 13 of 28
PG 86:591δεχέσθωσαν ἀνὰ ἑκατὸν διπλῶν και, τὰ ἀμφό ο τερα ὦτα τεμνόμενοι, ἀπολυέσθωσαν. Καὶ, εἰ μὲν καὶ μετὰ ταῦτα τὰ αὐτὰ φωραθῶσιν ποιοῦντες, ἀνὰ διακοσίων διπλῶν δεχόμενοι ἐξοριζέσθωσαν. Κεφ. Κ'. Οἱ κατὰ τὴν ἀγορὰν ἤτοι πλατεῖαν ὁδὸν βαδίζοντες καὶ ἁπλοῦντες τὰς χεῖρας ἑαυτῶν ἀναι δῶς εἰς διερχομένας ελευθέρας γυναῖκας χάριν βακχείας καὶ αἰσχρᾶς ἐπιθυμίας, διά τινων θεωρούμενοι, εἴ τε καὶ τῆς γυναικὸς ἐγκαλούσης, κομιζέσθω ὁ τοιοῦτος ἑβδομηκονταδύο μάστιγας μέσον τῆς ἀγορᾶς ὅπου ὁ ὄχλος, καὶ, δημευθείς παραγγελίαν τε εἰληφώς, ἀπολυέσθω. Εἰ δὲ πάλιν φωραθῇ 87 ταῦτα τελῶν, χειροκοπείσθω ὡς ἀναιδέστατος. Ἡ γὰρ ἡμετέρα γαληνότης ἐκέλευσεν ἕκα στον κεκτῆσθαι τὴν σύμβιον αὐτοῦ, ἐπ' ἀλλοτρίας δὲ χεῖρα μὴ αἴρειν, εἰ δυνατὸν δὲ, μηδὲ ἐννεύειν ὀφθαλμῷ. Κεφ. ΚΑ'. Χριστιανοὺς γὰρ πόρνους, εἴτε μοι χούς, εἴτε σοδομίτας, είτε μάγους καὶ ἐπαοιδούς, καὶ τὰ τούτων ὅμοια ποιοῦντας, ἡ ἡμετέρα βασιλεία κεκτῆσθαι οὐκ ἀνέχεται. Διὰ γὰρ ταῦτα ἀπὸ έστειλεν ὁ Θεὸς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὴν ὀργὴν αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς τοῦ ἐκτρίψαι καὶ εἰς τέλος ἀφανίσαι ἡμᾶς. Διὸ οὔτε ἐν ταῖς ὁδοῖς τῶν πολέμων κατευ δούμεθα διὰ ταύτας τὰς ἁμαρτίας· Οπλα γὰρ, φησί, πολέμου δικαιοσύνη· καί· Εἰ ὁ λαός μου ἤκουσέ μου, Ισραήλ ταῖς ὁδοῖς μου εἰ ἐπορεύθη, ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐταπείνωσα καὶ ἐπὶ τοὺς θλίβοντας αὐτοὺς ἐπέβαλλον ἂν τὴν Χειράμου,» φησὶν ὁ Θεό; Διὰ τοῦτο πᾶσα κακία καὶ πονηρία ἀρθήτω ἐκ μέσον ἡμῶν, καὶ πολιτευέσθω πᾶσα ἀρετὴ καὶ πᾶσα δικαιοσύνη καὶ ἀλήθεια, ἵνα καὶ τὰ περικύκλῳ ἡμῶν ἔθνη ὑποτάξῃ ἡμῖν Κύ ριος ὁ Θεὸς ἡμῶν. Κεφ. ΚΒ'. ᾿Ανθρώπῳ πλασθέντι παρὰ Κυρίου ἑαυτὸν ἐπὶ πάσῃ αἰτίᾳ διεκδικεῖν οὐ προστάττομεν, εἰ μὴ λάβοι πρότερον ἐπιτροπὴν παρὰ τοῦ νόμου, ἐπερωτήσας τὸν νόμον, ὡς κελεύει ὁ νόμος. Οἱ δὲ τοῦτο τολμῶντες ἀπὸ τῆσδε τῆς ἡμέρας, κἄν τε 88 μεγιστάνος ᾖ κἄν τε πλούσιός τις ἢ καὶ πένης, είτε δηλάτωρ εἴτε ταξεώτης είτε και τῆς ἡμετέρας εταιρείας, ἢ στρατιώτης, ή τις ἕτερος τῶν ὑπὸ ἡμετέραν ἐξουσίαν χρηματιζόντων, καὶ τύψειν, ἢ ῥαπίσειν, ἢ λακτίσειν, ἢ ῥαβδίσειν, ἢ μαστιγώσειν τὸν τυχόντα, εἴτε δικαίως, εἴτε ΝΟΤΑ. ἀνεδῶς. ἀνεδέστατος. βακχίας. εβδομηκονταδύο. παραγγελίας. κέκτισθαι, ἀφανῆσαι. ίδ' ᾗ εἶ. Οὐδ᾽ εἰ θέλουσ' οἱ Ζηνὸς αἰετοὶ βορὰν Φέρειν νιν ἁρπάζοντες ἐς Διὸς θρόνους, Οὐδ' ως μίασμα τοῦτο μὴ τρέσας ἐγὼ Θάπτειν παρήσω κεῖνον. Οὐ δὴ θέλουσι Ζηνὸς ἀετοί βοράν... διλάτωρ. δηλάτωρ 23. λακτίσει, ἢ βαδίσει, ή μαστιγώσει
col. 593–594page 14 of 28
PG 86:593καὶ ἀδίκως, ἄνευ ἐπιτροπῆς τοῦ νόμου, εἴτε ἐπ' ἀγορᾶς, εἴτε ἐν ὁδῷ, εἴτε ἐν οἴκῳ· πάρεξ τὰς Επιστήμας καὶ τέχνας παιδευόντων μετὰ τῶν γραμ μάτων, εἴ τε καὶ δεσπότης τὸν δοῦλον αὐτοῦ καὶ πατὴρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ τὴν θυγατέρα· καὶ οὗτοι δὲ κατὰ δικαίαν πρόφασιν· καὶ μὴ, ὥς τινες θυμώ δεις πέλοντες, βουλόμενοι παιδεύειν, ἀποκτένωσιν ἄνθρωπον. Καὶ ἡμεῖς τοὺς τοιαῦτα παιδεύοντας προστάττομεν ἀπαιτεῖσθαι ἰδιόχειρα παρὰ τῶν γει τονιάρχων μή διδάσκειν Εἰ τοίνυν την κέλευσιν ἡμῶν παραβαίνοντες καὶ παραχαράττοντες, 89. καὶ τυραννίδι τοὺς ἀπὸ τῶν ἁπλῶν καὶ τυχόντων μαστιγοῦντες ἢ τύπτοντες, φωρα. θῶσι, δεχέσθωσαν ἀνὰ τριακονταεξ μαστίγων· καὶ τεμνέσθω εἷς δάκτυλος τοῦ ποδὸς τοῦ τοιούτου· καὶ δημευόμενοι ἀπολυέσθωσαν, ἵνα ἐξ αὐτῶν γνῶσιν " πότον πόνον ἔσχε τὸ ἓν ῥάπισμα ή ή μία ῥάβδος, ὃν τρόπον καὶ οὗτος ἐποίησε τὸν εὐτελῆ δάκτυλον τοῦ σώματος αὐτοῦ. Ἡ γὰρ ἡμετέρα βασιλεία πρό βατα εἶναι πάντας ἐπιποθεῖ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ, ἰοβόλα ἀλλήλους κατεσθίοντα. Κεφ. ΚΓ'. Οὐκ ἐπετράπης τὸν παρόμοιόν σου ενα θρωπον τύπτειν· μὴ τύπτε οὖν, ἵνα μὴ ἔλθῃς εἰς ἀγανάκτησιν. "Ανθρωπος εἰ μεγιστάνου· μὴ τεθαρρηκὼς 90 ἐπὶ τῷ ὑπερηφάνῳ δεσπότῃ σου, κατά κεφαλῆς παῖς τὸν πένητα. Τῆς ἑταιρείας, εἴ τε δηλά τωρ ἐὰν μὴ κελεύσῃ ὁ νόμος, μὴ δέρε. Πλού σιος εἶ, καὶ ἡτιμάσθης· ἔντυχε τῷ νόμῳ, καὶ ἐκεῖ θεν δέχου τὴν ἐκδίκησιν. Δυνάστης εἶ· καὶ Ἀγαθοποίησον, καὶ μὴ κακοποιήσῃς. Πένης εἶ· τὸν ὅμοιόν σου πένητα μὴ ῥάπιζε. Ἠδικήθης· ἐγκάλεσον, και, ἐὰν μὴ διοικηθῇς, πρὸς ἡμᾶς παραγενοῦ, καὶ εὑρή σομεν εἰς ὅνπερ ἐνέτυχες· καὶ εἶθ' οὕτως στερεῶ σου τὸ δικαστήριον, εἴπερ δίκαιον ἔχεις. οὐκ ἐρίζοντα, οὐδὲ κραυγάζοντα οὐχὶ δὲ θηρία ΝΟΤΑ. Κεφ. ΚΔ'. Ανδρὶ οὐκ ἐπιτρέπομεν τύπτειν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα. Πορνεύοντες γὰρ παραγίνονται οι και ὥρᾳ μεσονυκτίου, καὶ, ἐγκαλούσης τῆς γυναικὸς τὴν βραδυτῆτα, μὴ φέροντες τὸν ὀνειδισμὸν αὐτῆς, τύπτειν ἀπάρχονται. Εἴ τε δὴ καὶ τὸ γύναιον πορ νεύει, οὔτε οὕτως ἐπιτρέπομεν τὸν ἄνδρα τύπτειν τολμῶντες. οἱ τοίνυν. Τοιγαρ δι᾽ ὀρθῆς τήνδε ναυκληρεῖς πόλιν. τήνδ' ἐναυκνήρεις π., ναυκληροίς. Αλλὰ γὰρ τὰς λοιπὰς σκήψεις γράφοντα ἐπιλείπει με τὸ βιβλίον. ἐπιλείποι, ἂν ἁπλῶς. τους τυχόντας 32: Πλάτων, καθάπερ καὶ σὺ οἶσθα, καὶ ἐν τῇ τυχούσῃ τιμῇ τὴν ἐν ᾿Ακαδημία διατριβήν ἦγεν, νομίζων εἶναι... οι τυχούσῃ οἶσθα, οὐκ ἐν τῇ τυχ... ἦγε νομ. επόνησε. ποιείν πονείν, 1599: Ἐπεὶ οὖν καὶ σοὶ κατὰ μέθης λόγος πεπόνηται, βουλόμεθα τούτῳ περιτυχείν. Α, πεποίηται, Οὐδενὸς χρὴ πράγματος Τὸν εὖ πονοῦνθ' ποιοῦνθ') ὅλως ἀπογνῶναι ποτε. 'Αλωτὰ γίνετ᾽ ἐπιμελείᾳ καὶ πόνῳ "Απαντα. Τῆς Πυθαγόρου σοφίας ἀκίνδυνον ἀρετὴν οὐδεμίαν συγχωρούσης παρεῖναι τοῖς οὖσιν, ἀλλὰ ἅπαν χρήμα πόνῳ ἀποφαινομένης ἁλώσιμον εἶναι. τοῖς οὖσιν· τ. ἀσκοῦσιν. Οὐκ ἐρίσει, οὐδὲ κραυγάσει. τῆς ἑτ. εἴ, εἴτε δηλ. τῆς ἑτ. τῆς ἡμετέρας· 22. ἑτερείας. δηλά τωρ στερεώσου.
col. 595–596page 15 of 28
PG 86:595πυκτευέτω δὲ αὐτήν Καὶ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτῆς εὑρισκομένη τὴν τῶν μοιχαλίδων γυναικῶν ποινὴν ὑπομενέτω παρὰ τοῦ νόμου. Ἐὰν δέ τις εὑρεθῇ παραβαίνων τὸ πρόσταγμα τῆς ἡμετέρας βασιλείας, εἰ μὲν πλούσιός ἐστι, δεχέσθω μάστιγας τριακονταέξ, καὶ, παραγγελίαν εἰληφώς, ἀπολυέσθω· εἰ δὲ πένης ἐστί, ζημιούσθω κατὰ τὴν δύναμιν αὐτοῦ. Εἰ δὲ καὶ μετέπειτα τὰ αὐτὰ κατατολμήσωσιν, εἰσκομιζέσθω σαν ὡς βασιλικῆς κελεύσεως ἀλογήσαντες καὶ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν, εἰ μὲν καταδεεστέρα ἐστὶ, δια 91 τῶν συνεπιμένων αὐτῷ στρατιωτών διαμερι ζέσθω αὐτὴν ὁ γειτονιάρχης μετὰ τῶν συνεπομένων αὐτῷ στρατιωτῶν· εἰ δὲ βαρεῖά τίς ἐστι καὶ ὑπέρο ογκος, τῷ ταμιείῳ τῷ βασιλικῷ προσαγέσθω καὶ αὐτοὶ ἐξοριζέσθωσαν τῆς πόλεως. Κεφ. ΚΕ'. Ανθρώπῳ μεθυσθέντι ἀκορέστως, εἰ τε καὶ γυναίῳ, καὶ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς διοδεύοντι, καὶ συμποδιζομένῳ τοίχῳ τε πρὸς τοίχῳ συντρίβοντι, κελεύομεν κρατεῖσθαι τοῦτον καὶ ἀποκλείεσθαι, καὶ εἶναι μέχρι πρωΐας. Καὶ ὁπόταν ἀνανή η τῆς μέθης ὁ τοιοῦτος, τότε ἐξαγέσθω, καὶ λαμβανέτω πληγὰς ἑξήκοντα· εἰ δὲ θῆλυ ἐστι, τριά κοντα· καὶ, παραγγελίαν κομιζόμενος, ἀπολυέσθω. Γέγραπται γὰρ ὅτι «Μέθυσοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν.» Κεφ. Κα'. Παρατηρείσθωσαν δὲ οἱ τὰ κτήνη αὐτ τῶν φορτοῦντες φορτία βαρέα καὶ δυσβάστακτα εἴτε καὶ ἑαυτούς. Οἱ τοιοῦτοι κρατείσθωσαν, καὶ, ἀνὰ τριακοντα ξ μαστίγων δεχόμενοι, ἀπολυέσθω σαν, παραγγελίαν λαμβάνοντες Ο γὰρ δυνατὸς ἡμίονος φορτούσθω δώδεκα μετρητάς· ὁ δὲ ἐλαττότε ρος, δέκα· τὸ δὲ μικρὸν ὀνάριον, ὀκτώ· εἰ δὲ καὶ ταλαίπωρον, ἕξ. Τῷ τοιούτῳ γε τρόπῳ τὸν γόμον δεχέσθωσαν. 92 Γέγραπται γάρ· ο Δίκαιος οικτείρει ψυχάς κτηνῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήμονα.» Κεφ. ΚΖ'. Ἐν ἡμέρᾳ ἑορτῆς Δεσποτικῆς, ἤτοι τῆς ἁγίας Κυριακῆς, κελεύομεν μηδὲν ἕτερον πιο πράσκεσθαι ἢ τὰ ἐν δαπάνῃ ἀνθρώπων τε καὶ κτη νῶν ἀριθμούμενα· τὰ δὲ ὑπόλοιπα ἀργείτωσαν. Ὁ δὲ παραβαίνων, πᾶν ὅπερ προτέθεικεν, ἐκτὸς τῶν προστεταγμένων ἐδωδίμων εἰς τὸ διαπρᾶσαι, αἱρέ σθω ἀπ' αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς ἐκδιωκέσθω. Τὸ δὲ λαμ βανόμενον, εἴτε ἄλογον, εἴτε βοῦς, εἴτε πρόβατον, εἴτε τι ἕτερον ἀπὸ τῶν ἔτι ζώντων καὶ μεγάλων ζώων πάρεξ τῶν ἐν μακέλλῳ τεθυμένων καὶ ὀρνίθων τῶν πιπρασκομένων, εἴτε ἱμάτιον εἴτε τι ἕτερον εἶδος, πάρεξ τῶν βρωμάτων, ταῦτα εἰς διαφορὰν ἔστω τοῦ γειτονιάρχου καὶ τῶν παρ εδρευόντων αὐτῷ στρατιωτῶν. ΝΟΤ.Ε. άλογίσαντες. Πᾶς ὁ βίος μου τῷ ταμείῳ σου προσκληρούσθω. παλαταμιείῳ, παλατικῷ παλατίνῳ ταμιείῳ. 6, 6: Αὐτοὶ μὲν οὖν καθείργνυνται, ὁ δὲ τᾶς πλοῦτος αὐτῶν εἰς τὸ βασιλικόν συγκομίζεται ταμιείον. Κα τών κοιτών συμποδιζόμενον. ἀνάψει. ζωων. τεθειμένων. ιματίων. παραδρευόντων
col. 597–598page 16 of 28
PG 86:597Κεφ. ΚΗ'. Εν ἡμέρᾳ ἑορτῆς μεγάλης, ἢ καὶ αὐτῆς τῆς ἁγίας καὶ Χριστοφόρου Κυριακῆς, εἴ τις φόρτον ἄγει, πάρεξ ἐδωδίμων, καὶ τῶν ἀποδημούντων εἰς χώραν μακράν, εἴτ' εἰς πλοῖον, εἴτε δι' αὐτοῦ, εἴτε διὰ τοῦ ὑποζυγίου, εἰσκομιζέσθω τὸν φόρτον, εἰ ἔστι καὶ τὸ κτῆνος σὺν τῷ φόρτῳ. Καὶ οὕτω ῥαπιζόμενος ἐκ διωκέσθω καθότι Χριστιανὸς ὢν ὁ τοιοῦτος οὔτε κἂν ἴσα τῷ Ἰουδαίῳ ἐτίμασε τὴν ἑορτὴν αὐτοῦ. Κεφ. ΚΘ'. Οὐ βούλεται τοιγαροῦν ἡ ἡμετέρα θειότης τινὰ πιπράσκειν, ἢ φόρτον ἄγειν, ἢ σκά πτειν, 93 ἢ κάμνειν, ἤ τι ἐργάζεσθαι ἐν τῇ ἁγίᾳ Κυριακῇ, ἢ ἐν ταῖς Δεσποτικαῖς καὶ μεγάλαις ἑορ ταῖς, καὶ φόρους ποιεῖν, ἢ ἐν ταῖς τῆς Θεοτόκου, ἢ ἐν ταῖς τῶν δώδεκα ἁγίων ἀποστόλων τοῦ Θεοῦ ἡμῶν καὶ Χριστοῦ καὶ Σωτῆρος, ἢ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἁγίων. Τὰ δὲ κατὰ προαίρεσιν ἡμῶν ἀφίημι. Οἵ τε παρα βαίνοντες, τὰ ἐπιφερόμενα καὶ τὰ πιπρασκόμενα ἀφαιρούμενοι, ἀνὰ εἰκοσιτεσσάρων ῥαπισμάτων δε χόμενοι, ἀπολυέσθωσαν. Κεφ. Δ'. Οι χάριν προστασίας ἀρχόντων ἢ βασι λείας ἐπὶ τοῖς ὀψωνίοις τὰ ἡμιτίμια ῥίπτοντες τοῖς πιπράσκουσι πένησι πραγματευταῖς κατὰ τυ ραννίδα, καὶ τὰ αὐτῶν αἴροντες, καὶ πορευόμενοι, ἢ καί τινα φθέγγονται ἢ τύπτοντες, καὶ φωραθῶσιν οἱ ταῦτα ὁρῶντες, ἀνὰ δώδεκα διπλῶν δεχόμενοι καὶ δημευόμενοι ἀπολυέσθωσαν. Ἡ γὰρ ἡμετέρα βασιλεία αποστερητὰς καὶ ἀδικητὰς καὶ ἄρπαγας ὑπηρέτας κεκτῆσθαι οὐκ ἀνέχεται. Αρέσκει σοι τὸ εἶδος· πάρεχε τὸ δίκαιον τίμημα, καὶ ἄρον αὐτὸ, καὶ πορεύου. Κεφ. ΛΑ'. Νομοθετοῦμεν τοίνυν· Πᾶς ὅστις φωτ ραθεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ τόλμῃ, καὶ παιδευθεὶς καὶ δημευθείς, καὶ μετέπειτα, τοῖς τοιούτοις ἅπαξ κεχρημένος, εἰ πάλιν κατασχεθῇ ὁ τοιοῦτος, ἐν τῷ τῆς ἡμετέρας εξουσίας εργοδοσίῳ προστάττομεν τὸν τοιοῦτον ἀποδίδοσθαι ἐπὶ ὁλοκλήρῳ τετραμήνῳ μετὰ τῶν ἐκεῖτε κατειλεγμένων εργάζεσθαι, Ως γὰρ 94, μωρός πέλων καὶ θρασὺς, οὕτω χρὴ παιδεύεσθαι. Καὶ οὕτως ἀπολυέσθω πιστωθείς οἴῳ κόπῳ κτῶνται τὸν ἑαυτῶν ἄρτον οἱ πένητες. Κεφ. ΛΒ'. Οἱ κατὰ γειτονίαν μάχην εἰσπράττοντες, οἵ τε ἐπ' ἀγορᾶς, κρατούμενοι ἀμφότεροι ἀνὰ τεσσαράκοντα μαστίγων κομιζέσθωσαν, ἀνθ' ὧν ἀνάρχως ἐτόλμησαν χεῖρας ἐπᾶραι κατ' ἀλλήλων, εἴτε καὶ ῥάβδον, εἴτε καὶ ἑτέρως πως Εἰ δὲ τὸ ἓν μέρος, πτοηθὲν τὸν νόμον, ὑποταγῇ καὶ χεῖρας οὐκ ἐκτείνῃ εἰς ἄμυναν, συρῆται ὑπὸ τοῦ ἐναντίου καὶ τυφθῇ κατά τινα τρόπον, αὐτὸς μὲν ὡς ἀνεύθυνος ἀπολυέσθω· ὁ δὲ τοῦτον ἀμυνόμενος, ὅστις ἂν εἴη ὀγδοήκοντα μάστιγας κομιζόμενος, ἐπὶ ἐτήμασαι. ἐτίμησε, ἑτοίμασε. ή ῥαπίζοντες, καν τινα φθέγγωνται, ἢ τύπτοντες, εἰ φωραθ. τοιαύτοις. πατασχεθεί. κατηλλεγμένων. ὦ μωρέ. ὦ μωρε, γ. 69: μῶρος, ἀττικῶς. γειτονίᾳ. ἕτερός πως. τῶν νόμων... ἐκτήνη... συρεῖται... τυφθεί. πτοηθὲν, τῷ νόμῳ ὑποταγῇ... σύρηταί τε ὑπό...
col. 599–600page 17 of 28
PG 86:599δυσὶ μησὶ τῷ ἐργοδοσίῳ ἡμῶν ἐργαζέσθω ἐγκλειόμενος, καὶ μετὰ ταῦτα ἀπολυέσθω. Κεφ. ΛΓ'. Οἱ τὰ ἄλογα περιάγοντες εἴτε πεφορτω μένα 95 εἴτε ἀπόλυτα, εἴτε καὶ ἕτερον κτῆνος, ὁρῶν τες ὅτι ἐν θυμῷ τύπτουσιν αὐτὰ ἀνηλεῶς, κρατούμενοι ἀνὰ τριάκοντα διπλῶν ἐν δυνάμει δεχέσθωσαν, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἀλγήσαντες, ἤτοι πονήσαντες, συνι ὦσιν ὅσον χαλεπόν ἐστι τὸ δέρεσθαι. Καὶ γὰρ καὶ τὰ κτήνη, κἂν οὐχ ὁμιλῶσι καὶ φθέγγωνται ἀλλά γε παραπλησίως ἡμῖν πονοῦσι μαστιζόμενα. Πρόδηλόν τε ἐπὶ τῶν τοιούτων πρόσεστιν ὅτι, ὡς οὐκ οἰκτείρουσιν ἐλεοῦντες οὗτοι τὰ ἴδια κτήνη, οὕτω παραπλησίως οὔτε ἄνθρωπον ἐλεήσουσιν Κεφ. ΛΔ'. Οἱ τὰ δερμάτινα πρόσωπα άνδρες ἀναι δεῖς ἐνδιδυσκόμενοι, καὶ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς δαιμονιῶντες καὶ παίζοντες, ὡς τοῦ Σατανᾶ τὴν αἰδῶ ἀσπα ζόμενοι, καὶ τὸ εἶναι Χριστιανοί παραχαράττοντες, καὶ τὸ, ο ᾿Αποτάσσομαι τῷ Σατανᾷ καὶ πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ, ὁ δημοσίως διαψευδόμενοι, δεχέσθωσαν ἀνὰ μαστίγων ᾿διακοσίων, καὶ πυρὶ προσαγέσθω 96 αὐτῶν εἴτε θρίξ καὶ ἡ γενειάς, καὶ δημευθέντες οἱ τοιοῦτοι τῷ βασιλικῷ ἐργοδοσίῳ ἀπαγέσθωσαν ἐπὶ ἐνιαυσιαίον χρόνον, ὑπηρετοῦντες τῷ ἔργῳ, εἰ τύχοι, εἴτε δοῦλοι εἶεν, εἴτε καὶ ἐλεύθεροι τύχωσι χρηματίζοντες, ἐπιστάμενοι ἐν εὐσεβείᾳ καὶ φόβῳ Κυρίου ἑκάστοτε περιπατεῖν, καὶ μὴ, τὰ τῶν εἰδωλολατρειῶν ἔργα μετερχομένους, ἀπωλείᾳ παρα δίδειν τὰς ψυχὰς αὐτῶν. Κεφ. ΛΕ'. Οι κιθαρῳδοὶ, καὶ οἱ λυρισταί, καὶ οἱ τραγῳδοί, καὶ οἱ κρατοῦντες χερσὶ καὶ οἱ ὀρ χούμενοι ὑπομενέτωσαν και, τε ἄνδρες ὦσι, ἂν εἴη, Οὐκ ἔστιν ἀνθρώποισι τοιοῦτο σκότος, Οὐ δῶμα γαίας κλειστὸν, ἔνθα τὴν φύσιν Ο δυσγενής κρύψας ἂν εἴη σοφός. χρ. νομισθείη σου φος, κρύψας, ἂν ἐξίοι σοφός. κρύψει᾽ ἂν, εἰ κείη σοφός, κρύ ψας ἂν εἴη, κἂν σοφὸς, κε! σ., καὶ σ. εργοδωσίῳ δρώμενοι, εἰ ὁρῶνται. διπλαῖ. φθέγγονται. ὁμιλῶσι, φθέγγωνται φθέγγονται 346: ὅταν οὖν ταῦτα λογίσομαι. λογίσωμαι, κἄν τις θεῶν αὐτοῖς συγχωρήσαι ζῆν. συγχωρήσῃ. 2: πᾶν κοσμεῖ ὅπου ἂν ἐπαφήσεται. επαφήσηται πονῶσιν. οἰκτείρωσιν, οἱ ἐλεή σωσιν. Δίδω τοὺς τὰς χεῖρας κροτοῦντας, κρατιστής κροτιστας κροταλιστάς, κρόταλα, ὑπὸ μαινέτωσαν. ἀποβαι γέτωσαν Πρὸς θεῶν, ἀφέντες τὸν γέλωτα, τὸ καθ' ἡμᾶς ἀνθρωπίνως ἐπακούσατε. 3017, ὑπακούσατε, 210, αι τέχναι καὶ τὸ ὑπ' αὐτῶν εὐπορεῖν· ἀπὸ μει β β, Μή έμβαινε δυστυχοῦντι· κοινὴ γὰρ τύχη. 1168, Μὴ ἐπί μενε, 596: Μή 'μβαινε δυστυχοῦσι κοινὴ γὰρ ἡ τύχη. 40: Τοῖς ἐν δυσ πραγίαις δυναστών περιπίπτουσι πάντες οἱ ἐντυγχάνοντες μισητῶς ἐπιβαίνουσι.
col. 601–602page 18 of 28
PG 86:601κάν τε γυναίκες, εἴτε κόραι καὶ νεανίσκοι. Ἐν γὰρ ταῖς ἡμέραις τῆς ἡμετέρας εὐσεβείας τε καὶ βασι λείας ταῦτα διαπράττεσθαι ἡμεῖς οὐκ ἀνεχόμεθα, οὐδὲ παρὰ τοῦ τυχόντος. Ἐν γὰρ πάσῃ πόλει καὶ χώρᾳ τῇ ὑφ᾽ ἡμῶν βασιλευομένῃ οὔτε κιθαρῳδὸν χρήζομεν εἶναι, οὔτε λυμῳδὸν, ἀλλ᾽ οὔτε τραγο ῳδὸν, ἡ ὀρχήστριαν εἴτε ἄνδρα, εἴτε γυναῖκα, εἴτε νεώτερον, εἴτε νεωτέραν, ἀλλ᾽ οὔτε μικρὸν, οὔτε μέγαν· πάντας δὲ φιλοῦμεν εἶναι ἀγαθοὺς, καὶ εὐσε βεῖς, καὶ φοβουμένους τὸν Κύριον. Ὁ δὲ βουλόμενος. εὐφραίνεσθαι ἐν τῷ εὐθυμεῖν, ψαλλέτω Αλλ' οὐκ ἐπίσταμαι, φησί, ψάλλειν τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἔμαθες τὰς ἐπιδὰς, μὴ οὔσας ἐν βίβλω τιν γεγραμμένας· καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ψαλμωδίαν γε γραμμένην περιοῦσαν οὐ μανθάνεις! Κεφ. Α'. "Απαντα τραγῳδὸν καὶ κροτιστὴν καὶ ὀρχούμενον, καὶ πάντα παίγνιον μιαρόν καὶ αἰσχρὸν ἐν τῇ γῇ τῆς βασιλείας ἡμῶν εἶναι οὐ βουλόμεθα. Οἱ δὲ παραβαίνοντες κατασχεθήτωσαν, καὶ μαστιζέσθωσαν, καὶ πυρπολείσθωσαν, τουτέστι τζουκζέσθωσαν καὶ δημευόμενοι, τῷ ἐργοδοσίῳ ἐπὶ ὁλόκληρον ἐνιαυτὸν ὑπουργεῖν καταδικαζέ φθωσαν. Κεφ. ΛΖ'. Τὸ αὐτὸ καὶ οἱ τοῖς κύβοις σχολάζοντες, καὶ οἱ τὸ τριβόλιν καὶ οἱ τοὺς χορούς τῆς ἀσω τείας 98 χορεύοντες, καὶ ὀρχούμενοι, καὶ καταλέγοντες ἅπαντας βαλλόμενον οὐ προστάττομεν, εἰ μή γε πρὸς μετριοφροσύνην πολλάκις τινῶν τὸ ἀπὸ ναὸς καὶ τῇ χειρὶ μετακινούμενα, οἷον τριάδιν καὶ τὰ παραπλήσια. Κεφ. ΛΗ'. Προστάττομεν τους βουλομένους μετεωρίζεσθαι, πνευματικῶς τοῦτο γίνεσθαι ἐν ταῖς ἁγίαις ἐκκλησίαις, οἷον διὰ προσευχῆς, διὰ ἀναγνωσμάτων, διὰ ψαλμῳδίας καὶ δι᾽ ἐλεημοσύνης. Ἐν τούτοις εὐ φραίνεσθαι δεῖ ἅπαντας, ὡς ἀληθῶς ὄντας Χριστιανοὺς, ὡς δούλους Χριστοῦ, ὡς τέκνα φωτός ὡς κληρονόμους τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, λιτανεύον τας ἐξ οἴκου Κυρίου ἐξέρχεσθαι ἐπὶ οἶκον Θεοῦ πορευόμενοι καὶ προσευχόμενοι εὐφραίνεσθαι, ἀγα πῶντες ἀλλήλους, ἀπαστράπτοντες ταῖς ἀρεταῖς ὡς ὁ ἥλιος. Κεφ. ΛΘ'. Οἱ ἀτιμίαις καὶ ὕβρεσι βάλλοντες άλ λήλους, κρατούμενοι, ἀνὰ εἰκοσιτεσσάρων μαστίγων δεχόμενοι, ἀπολυέσθωσαν, εἴτε ἄῤῥενες τύχοιεν ΝΟΤΑ. ἐπεμμένουσιν, έργωδοσίῳ. επεμβαίνουσι. την... βασιλευομένην. ὀρχίστρια». Κακοπαθεί τις ἐν ὑμῖν· προσευχέσθω· εὐθυμεί τις· ψαλλέτω. Τί γὰρ πάθω; σκάπτειν γὰρ οὐκ ἐπίσταμαι. μανθάνης. πᾶν, παντάπασι πᾶν παίγνιον? πυρπολείσθωσαν. τζούκνης. τζουχνιζ. τζουκνία, τριβόλιν τριβόλιον. κατὰ λέγοντες. Αι κακὰ λέγοντες? Τριάδι, τριάδιον, ὡς τέκνα φωτός περιπατεῖτε. τύχειν.
col. 603–604page 19 of 28
PG 86:603εἴτε θήλυ. Ἐὰν δὲ ὁ μὲν εἰς τοιαύταις ἐπιτροπαῖς ἐπιβεβηκότες, αὐταῖς ὑπόστασιν, ἐπὶ τέλους καὶ αὐτοὶ ἐξοριζέσθωσαν. ήρεσιν τὸν ἕτερον βάλλῃ ἢ καὶ τοξεύῃ, ἐκεῖνος δὲ, διὰ τὸν φόβον του προστάγματος ἡμῶν, σιωπήσας προσέλθῃ μᾶλλον καὶ 99 εντύχη τῇ ἐξουσία, δεχέσθω ὁ ὑβρίζος τεσσαράκοντα ὀκτὼ μάστιγας, καὶ δημευθεὶς ἀπο λυέσθω. Κελεύει γὰρ ἡ ἡμετέρα βασιλεία, καθώς φάσκει ὁ Ἀπόστολος «Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προ ηγούμενοι,» καὶ μηκέτι ἔχειν ὑμᾶς τοιαύτην ἄδειαν ὕβρεσιν βάλλειν ἀλλήλους· τιμᾶτε γὰρ ἐπυ τοὺς καὶ μὴ ἀτιμάζετε Κεφ. Μ'. Πάντας τοὺς παῖδας, ὡς ἔθος ἐστὶν αὐτ τοῖς, ἀπαιδεύτως ἐν ταῖς τῶν ἑορτῶν ἡμέραις συν αθροίζεσθαι καὶ παιγνιάζειν παραυτά προστάττομεν κωλύεσθαι. Συνανασυρόμενοι γὰρ τοῖς ἀλόγοις παιγνίοις ἐκ δαιμονικῆς ἐνεργείας, ἐπὶ μιαράς μίξεις προτρέπονται ἀλλήλους, πορνείαν παιδευόμενοι καὶ τὴν ἐπάρατον τῶν Σοδόμων ἀσέλγειαν, κλοπήν, καὶ ψεῦδος, καὶ μίνην αἰσχρολογίαν καὶ ἀργίαν καὶ χαύνωσιν· καὶ τί χρὴ λέγειν καὶ πρὸς τούτοις τὰ λοιπά; Διὸ κελεύομεν μηδὲ τὸ καθόλου παρεᾶν ταῦτα ἀθροίζεσθαι καὶ παίζειν. Αλλ' οὖν καὶ αἱ διατριβαὶ ἅπασαι ἀκριβῶς παρατηρείσθωσαν, μή ποτε ἐν μέσῳ αὐτῶν ἀναβλαστήσειεν τιποτοῦν πονηρὸν καὶ ἐφάμαρτον. Οἱ δὲ ἐν 100 παιγνίοις εὑρισκόμενοι ἀνὰ εἰκοσιτεσσάρων χώρων τυπτόμεναι, και παραγγελίαν δεχόμενοι, ἀπολυέσβου σαν. Κεφ. ΜΒ' Οἱ τὰς μεγάλας ὑποστάσεις ἐν τῷ τελευταν καταλιμπάνοντες, πάρεξ τῆς ἡμετέρας ἐξ ουσίας ἐπιτροπεύεσθαι αὐτὰς οὐδὲ τὸ καθόλου προσ τάττομεν. Δέον γὰρ παρ' ἡμῶν ταῦτα καλῶς διοι κεῖσθαι, καὶ μᾶλλον τὰ ψυχικά αὐτῶν τοῖς τὰ χρέα κεκτημένοις ἐν τῇ πόλει ἀδελφοῖς ἡμῶν εὐσε ῶς διανέμεσθαι. Καὶ γὰρ πολλοὶ ἐπιτροπάς κατα πιστευόμενοι, όλοσωμάτους αὐτὰς καταπίνοντες. οὔτε μίαν ὠφέλειαν τῇ ψυχῇ τοῦ τετελευτηκή τος κατεργάζονται. Ἐὰν δὲ δηλωθῇ ἐν ἡμῖν ἐπ' ἐσχάτων ὅτι τινὲς ἐν τῷ λεληθότι, πάρεξ ἡμῶν, ταῖς κατενεμήσαντο, εἰσκομιζόμενοι ἅπασαν αὐτῶν τὴν Κεφ. ΜΓ'. Οἱ τοὺς αὐτῶν οἰκέτας, εἴτε καὶ ἐλευ θέρους, ἀπὸ τῆς ἁγίας Εκκλησίας, ἐν τῷ προσφευ γέναι αὐτοὺς ἐν ταύτῃ, βίᾳ ἐκεῖθεν ἀποσπῶντες, καὶ μαστίζοντες, εἴτε καὶ ἑτέρως πως αὐτοῖς ἀνταποδιδοῦντες, ἐπιγινωσκόμενοι οἱ τοιοῦτοι, ὁ μὲν οἰκέτης ελευθερίας τυγχανέτω· εἰ δὲ ἐλεύθερος ὑπάρχει ὁ ἐκεῖθεν ἀποσπασθεὶς καὶ μαστιχθεὶς, ΝΟΤΑ. βάλλει... τοξεύει... προσέλθῃ... ἐνα τύχει. ἡμᾶς. Ελξειν ἔοιχ᾽ ὑμᾶς ἀποσπάσας κόμης. ἡμᾶς, Τιμῶ τὸν Πατέρα μου καὶ ὑμεῖς ἀτιμάζετε. τιμάται... ἀτιμάζεται. παιδευόμενα.: μύλλει, λεῖα. ἀλεξ. μυμεί, λεία, μύλλει, αλεῖ. λεία λειοί, μῆνιν. τὸν καθ' ὅλου. 42. μα'. ψυχηκά. ψυχικά αὐτούς. οὐδεμίαν, αὐταῖς αὐτάς.
col. 605–606page 20 of 28
PG 86:605ὑπὲρ τοῦ τολμήματος, ὡς ἀσεβής, καὶ παραδάτης, καὶ καταφρονητής, καὶ ἐχθρὸς τοῦ Θεοῦ, οὕτω τολμήσας ἐν τῷ Τρικάνῳ τόπῳ, 101 ἐν ᾧ τὰ σώ ματα ὠνοῦνται, ἐν δύο μονήταις πιπρασκέτω, ἵνα κἂν ἐντεῦθεν καταισχυνθῇ τὸ ἀναιδὲς αὐτοῦ πρόσ ωπον, ὅτι ὅλως ἐτόλμησεν ἀποσπᾶσαι ἐκ χειρὸς Κυρίου τὸν ὅμοιον αὐτῷ κατ' εἰκόνα ἄνθρωπον, καὶ ἀντ αποδοῦναι αὐτῷ. Κεφ. ΜΔ'. Ἐπὶ πάσης ἐπιστήμης ἐὰν τεχνίτην φθονῶν καὶ λοιδορῇ εἴ τε διαβάλλει, ἢ καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς πραγματείαις ἀντιβαδιάζῃ δεκα δύο μάστιγας λαμβάνειν ὁ τοιοῦτος, καὶ τριάκοντα ἡμέρας τῷ ἐργοδοσία παραδοθεὶς ταλαιπωρείσθω, ἐκμανθάνων μὴ φθονεῖν τὸν ἀδελφόν Κεφ. ΜΕ'. Ταξεώτην ήτοι μενδάτορα, ή τινα ἑτέραν ἔκταξιν πρὸ τοῦ τελείως εἴτε ἐκτάξαι ἢ πρὸ τοῦ ἐκτελέσαι αὐτὸν τὴν ὀφειλομένην αὐτῷ τὸ δίκαιον ἔχοντι ὑπηρεσίαν, προστάττομεν τὸ οἰονοῦν μὴ λαβεῖν παρ' αὐτοῦ μέχρις ἂν τελειώσῃ τὴν δου λείαν, καὶ τὸ τηνικαῦτα κομιζέσθω τὸ ὀψώνιον αὐτ τοῦ, καὶ τοῦτο κατὰ τὴν πρέπουσαν δικαιοσύνην καὶ μὴ παρὰ τὸ δέον. Οι τε παραβαίνοντες τό γε, καὶ οἱ εὑρισκόμενοι ὅτι ἐσθίουσιν ἀπὸ τὰ δύο μέρη, ἐκδιω κέσθωσαν τῆς ἀξίας καὶ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν, ὡς μετ μηνότες φαγάδες μαστιζόμενοι, καὶ ἀντ᾿ αὐτῶν εὐα σεβεῖς εἰσαγέσθωσαν. 102 Κεφ. ΜϚ'. Πᾶς ὁ λαμβάνων δίκην καὶ παρὰ τοῦ νόμου δικαίως καταδικαζόμενος, ἐπὶ δύο μησὶν ὁ τοιοῦτος τῷ βασιλικῷ ἐργοδοσίῳ προσαγέσθω έργά ζεσθαι καὶ ταλαιπωρεῖν, ἵνα ἔκτοτε μάθῃ μὴ ἀδικεῖν τὸν πλησίον οὐκ ἔτι. Εἰ δέ γε ἑτέρως πώς ἐστιν ἡ δίκη, δικαιωθεὶς καὶ τὸ δίκαιον κεκτημένος, ἀνέγκλητος ἀπολυέσθω. Ετερον γάρ ἐστι τὸ ἀδικῆσαι τὸ οἱονοῦν, καὶ ἁρπάσαι, καὶ τύψαι, καὶ πλεονεκτῆσαι, καὶ ἕτερον πέφυκε τὸ ἐπὶ ἀγνοουμένοις πράγμασι νόμον ἐπερωτάν. Κεφ. ΜΖ'. "Οτι δεῖ τὴν βασιλέα ἐπὶ μεγάλων πρα γμάτων βουλεύεσθαι ἀνδράσιν ἁγίοις, καὶ δι' αὐτῶν Επερωτᾷν τὸν Θεὸν τὸν ἅγιον, καὶ οὕτω τὰ ἐκείνῳ δόξαντα διαπράττεσθαι ἄμεινον. Ο γὰρ οὕτω ποιῶν εἰς τὸν αἰῶνα οὐ καταισχυνθήσεται. Κεφ. ΜΗ'. Ανήρ γυναικός κεφαλή. Γύναιον οὖν, κἂν οἰκέτης ᾖ, αὐτῆς τῆς γυναικὸς καὶ περί εστιν ἄῤῥεν· οὐ προστάττομεν αὐτῇ τὸν τοιοῦτον ἐνυβρίσαι ἤπερ ἐξουδενῶσαι. Νοουμένη τε ή τοι αύτη ὅτι ἐνυβρίζει τοὺς ἄῤῥενας, τεμνέσθωσαν αἱ τρίχες, ήγουν ἡ κόμη, ὄπισθεν τῆς κεφαλῆς αὐτῆς, καὶ δημευθεῖσα ἀπολυέσθω. Εἰ δέ γε μετέπειτα ἀναιδῶς ἵσταται καὶ ἐνυβρίζει τοὺς ἄῤῥενας, ἐπιγινωσκομένη τεμνέσθω τὸ ἔξοχον τῆς γλώττης αὐτῆς ὁ οὕτω τολμήσας. ΝΟΤΑ. μονήτες. μονῆτα, ἐν δύο μονήταις λοιδορεί. Αη καταλοιδορῇ? αντιβιάζῃ ἀντιβαδίζει. έκταξις εἰληφότα, δεχόμενον. κεφαλήν. ἀνήρ ἐστι κεφαλὴ τῆς γυναικός. Οὐ γὰρ ἐπεὶ σαρκὶ συνήφθη, διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη τοῦ πνεύματος, οὐδ᾽ ὅτι κεφαλὴν ἔσχε τὸν ἄνδρα, δια τοῦτο τὴν πρώτην κεφαλὴν ἠγνόησεν. εἴπερ.
col. 607–608page 21 of 28
PG 86:607τῆς ἄφρονος, καὶ ἀπολυέσθω. Εἴτε καὶ χείραν απ ρει τοῦ τύψαι τὸ τυχόν 103 ἄρρεν, πάρεξ ἂν ἔτεκεν, τὰ πρῶτα μὲν τὴν ἐπὶ τῇ ὕβρει ποινὴν ὁρι σθεῖσαν ὑπομενέτω· κἂν μὴ κατασταλῇ ἔκτοτε ἀπὸ τῶν τοιούτων, ἀλλά γε πάλιν τὰ αὐτὰ κατεργάζεται, τὸν νόμον ἡμῶν εἰς οὐδὲν τιθεμένη, τεμνέσθω ἡ χεὶρ αὐτῆς, ὅτι, δόξα ἀνδρὸς χρηματίζουσα, ἐτόλμησεν ἆραι τὴν δόξαν αὐτῆς κατὰ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ Δόξα γὰρ Θεοῦ ὁ ἀνήρ Εἴτε χάριν παιδεύσεώς τινὸς ταῦτα ὑποτίθενται, οἱ καὶ πλῆθος οἱκετῶν κεκτημένοι, παιδευέτω μὲν ὁ ἀνὴρ ἄνδρας, ἡ δὲ γυνή γυναῖκας, ήγουν τάς θεραπαινίδας αὐτῆς. Πόδας γὰρ ἡμεῖς κελεύομεν τύπτειν, κεφαλὴν οὐδόλως προστάττομεν. Κεφ. Μθ'. Γυνή χήρα ἐπὶ δεύτερον γάμον ὁρμάτων εἴτε ἐν μοναστηρίοις τοῖς παρ' ἡμῶν ἀρτίως συστα θεῖσιν ἀποτασσέσθω εἰ μὴ βούλοιτο γάμω προσ ορμῆσαι, μή ποτε πειράσῃ αὐτὴν ὁ Σατανᾶς δέ γε ἀπὸ διγαμίας ἐχήρευσεν, κἂν μὴ βουλομένη, ἀποτασσέσθω· οἱ γὰρ θεῖοι κανόνες τρίτῳ ἀνδρὶ 104 ζευχθῆναι οὐκ ἀνέχονται. Τῷ αὐτῷ καὶ ἐπὶ ἀνδρῶν χηρευσάντων γινέσθω. Κεφ. Ν'. Οἱ τὰς ἑαυτῶν συντέκνους ἀσώτους μετα ερχόμενοι οπόταν ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτῶν μετ' αὐτῶν κατασχεθῶσιν, ἡ μὲν τὸν μαστὸν, ὁ δὲ τὸ ἐργαλεῖον τῆς ἁμαρτίας(11), παραυτὰ ἀποτεμνέσθω, καὶ ἀπολυέσθω. Κεφ. ΝΑ'. Οἱ τοὺς ἑαυτῶν οἰκέτας ἐν ἡμέρῃ ἑορ τῆς μεγάλης, εἴτε ἐν τῇ ἁγίᾳ Κυριακῇ, ἀποστέλλον ο τες φέρειν ἀγωγήματα, εἴτε χόρτον, ἢ ξύλα, ἢ οἶνον. πάρεξ τοῦ ποτίμου, τὰ ἥκοντα αὐτοῖς ἀπὸ τῶν προ αστείων αὐτοῖς, εἴτε καὶ ἐξ ὠνήσεων, ἐκτὸς τοῦ ὀψωνίου, κρατούμενοι οἱ οἰκέται, εἴτε καὶ αἱ θεραπαινίδες αἱ μετ᾿ αὐτῶν, τὰ μὲν ἐπιφερόμενα παρ' αὐτῶν ἀφαιρείσθωσαν. Εἰ δέ γε ἀντιτάξεται τις τῇ ἡμετέρᾳ ἐξουσία, καὶ ἀντιλέγει, καὶ γογγύζει, καὶ ἀρᾶται, μαρτυρουμένου τοῦ πράγματος, ξίφει ὁ τοιοῦτος τοῦ ζῆν ἀπαλλαττέσθω, εἰδὼς πείθεσθαι Κυρίῳ καὶ βασιλικαῖς διατάξεσιν. Κεφ. ΝΒ. Οἱ κρατοῦντες μισθὸν μισθωτού έγκαλοῦντος τοῦ ἡδικημένου, ἀνθ' ὧν μετὰ καλοῦ οὐ δέδωκεν αὐτῷ τὸν μισθὸν αὐτοῦ, ἀλλά γε ηβουλήθη αποστερῆσαι αὐτὸν, ὁ ἀδικήσας ἐν διπλῇ ποσότητι 105 απαιτείσθω τὸν μισθόν, καὶ δεχέσθω Ο αὐτὸν ὁ ἀποστερηθείς. αίρειν. χείραν, χεῖρα αίρειν, χεῖραν πατρίδαν. Ανήρ... εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων, γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστιν. Ἐάν τις ἐξ ὑμῶν τελευτήσῃ, καὶ βουληθῇ ἡ γυνὴ αὐτοῦ τοῦ λοιποῦ ἐν ἀγνεία βιῶσαι, μὴ ἔχουσα δὲ ποῦ καταφυγεῖν, ἑτέρων γάμῳ προσομιλήσῃ, ὑμέτερόν ἐστι πταίσμα τῶν μὴ σπουδασάντων ἵνα τοιαύτη πόλις ἓν μοναστήριον ἔχῃ. Ρ. 445. τὸ αὐτό τρόπῳ. μομιξίας Δίκα; εἰσεπράττετο τὸ τῆς ἀσωτίας ὄργανον. δικαίως.
col. 609–610page 22 of 28
PG 86:609Κεφ. ΝΓ'. Εάν τις εὑρεθῇ λιμώττων τοὺς Λ ἑαυτοῦ οἰκέτας, ἢ πάλαι ἀποτόμως τύπτων καὶ οὐ κατὰ πατρικὴν παιδείαν, καθαροποιουμένου τοῦ σφάλματος αὐτοῦ καὶ φανερωμένου αιρέσθω ταν ἀπὸ τοῦ τοιούτου τὰ οἰκετικά πρόσωπα, καὶ Ελευθερίας τυγχάνοντα ἀπολυέσθωσαν, ἀπαιτουμένων καὶ τῶν ἐγκυτίων αὐτῶν παρὰ τῶν κυρίων αὐτῶν. Γέγραπται γὰρ ὅτι ἐν Χριστῷ οὐκ ἔνι δοῦλος, ἀλλ᾽ οὔτε ἐλεύθερος, πάντες δὲ ἐν χρηματίζομεν οἱ σωθέντες ἐν αὐτῷ. Ἐὰν δὲ ἀνελλειπῶς ἔχῃ ὁ οἰκέτης τὰς χρείας αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑπείκῃ τοῖς δικαίοις προστάγμασιν τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὴ τοῖς ἐφαμάρτοις (πολλοὶ γάρ εἰσιν οἵτινες προς τρέπονται τοὺς δούλους αὐτῶν συνεργεῖν αὐτοὺς ἐπὶ τῇ πορνείᾳ καὶ ἐπ' ἄλλοις ἔργοις πονηροῖς)· ὁ δὲ μὴ ὑπείκων ἐπ' ἀγαθῷ τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, ἐάσθω, εἰ καὶ ἐγκαλεῖ, ἀνεκδίκητος. Κεφ. ΝΔ'. Οἱ ώμῶς τε καὶ δεινῶς πρὸς τοὺς οί κέτας αὐτῶν διακείμενοι, ελευθερουμένων τῶν οἰκε τῶν αὐτῶν, ἀπαιτείσθωσαν καὶ ἰδιόχειρα τοῦ μη χέτι 106 αὐτοὺς ἀνεῖσθαι ἑτέρους οἰκέτας. Ἐὰν δὲ τὰ σφαλερὰ ἤθη διορθοῦνται, τοῦ μηκέτι ὁμῶς καὶ ἀπανθρώπως αὐτοὺς τύπτειν, παρεάσθωσαν οἱ οἰκέται καὶ μὴ ἐλευθερούσθωσαν. Παρέχωσι δὲ αὐτ τοῖς, ἐπὶ τὸ διπλάσιον ἱμάτιον καὶ ὑποδήματα, καὶ τὴν λοιπὴν χρείαν ἀνὰ ἔτος οἱ κύριοι αὐτῶν, πλου σίως καὶ τὴν δαπάνην παρέχοντες αὐτοῖς· καὶ ἐὰν μὴ ὑπείκωσιν τοῖς κυρίοις αὐτῶν ὡς τὸ δέον, οὐκ ἔστιν ὁ ἐλεῶν αὐτούς. Κεφ. ΝΕ'. Τῶν πενήτων ἁπάντων καταταγέντων εἰς τὰ πτωχοτροφεῖα καὶ εἰς τὰ γηροκομεία, οὐ προστάττομεν οὐδὲ τῷ τυχόντι ἀνθρώπῳ ἀπαι τεῖν ἄρτον ἐπὶ τῆς μέσης. ἢ ἐν ἐκκλησίαις, ἢ ἐπ' ἄλλῳ 107 τινὶ τόπῳ. Ο γὰρ λόγος ὁ ἐμὸς βολ καθ᾿ ἑκάστην· Ὁ πεινῶν καὶ ὁ διψῶν, καὶ ὑστερούς μενος, ἐρχέσθω πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἐν ὀνόματι Κυρίου δεχέσθω τὴν κατάλληλον χειραγωγίαν παραμυθούμενος Καταμέμφονται γὰρ ἡμῶν τὰ ἀλλοδαπά ἔθνη ἐνταῦθα παραγενόμενα, λέγοντες· «"Ασπλαγ λοιμῶτον. ἐγκοιτίων? ἀνελλιπώς. αἰσχρο. κέρδειαν 2884 αἰσχροκερδίαν ἔχει... υπήκει. Παρεκάλουν πρὸς φιλοσοφίαν αὐτόν· ἡ δέ μοι δοκεῖ διανενοεῖ σθαι, μᾶλλον δὲ ὡρμῆσθαι πρὸς τὰ πολιτικά. 5054:...διανενοῆσθαι μᾶλλον ἐξωρμῆσθαι προς... υπήκων, ὑπήκωσιν αὐτοῖς. καταγέντων. ἐπαιτεῖν, ἐπὶ εἰ ἀπό. 68: Πετροβολεῖ δ' ἐφύπερθε θεὸς πέτρησι χαλάζης· ἀφύπερθε 2851. ἐπεσώθη, απεσώθην μ. Αξίνας χεροίν ΝΟΤ.Ε. Ορμᾶσθ᾽ ἐλόντες εἰς ἐπόψιον τόπον. απόψιον, Εν νεοσπάσιν θαλλοῖς ἢ δὴ λέλειπτο συγ κατήθομεν. νεοσπάσιν νεοσπάσι 415: Οὐράνιον ἄχος Πίμπλησι περ δίον, πᾶσαν αἰκίζων φύθην Ὕλης πεδιάδος. (25, κατ' ἄλληλων χειρ. παραμυθούμενοι.
col. 611–612page 23 of 28
PG 86:611χνοι, φησί χρηματίζουσιν οἱ Χριστιανοί, καθ ότι οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν ἐπαιτοῦσιν ἄρτον, καὶ οὐκ ἀδελφοὺς ἡμῶν, μᾶλλον δὲ δεσπότας καὶ κυρίους. ἔστιν ὁ ἐλεῶν αὐτούς. «Ἡμεῖς ἐλεήσωμεν τοὺς Κεφ. ΝΤ'. "Οσοι οὖν εἰσὶ τεταγμένοι καὶ κομέ ζονται τὰς ἑαυτῶν χρείας, μηδὲ τὸ καθόλου ἐπαιτεί τωσαν. Εἰ δέ ποτε φωραθεῖεν ἐπαιτῶν κἂν εἶς, τυπτέσθω πληγὰς ὀκτὼ καὶ δέκα, καὶ ἀποκλειέσθω ἐν τῷ γηροκομείῳ αὐτοῦ, καὶ παραγγελίαν δεχέσθω ὁ τοῦ πτωχοτροφείου προϊστάμενος τοῦ μηδὲ τὸ καθ ὅλου ἐᾷν αὐτὸν τοῦ γηροτροφείου ἐξέρχεσθαι. Ὁ δὲ μὴ ὢν τεταγμένος προσαγέσθω ἡμῖν, καὶ ποιοῦμεν ἔλεος μετ' αὐτοῦ. Οἱ δέ γε βουλόμενοι ποιεῖν ἐλεη μοσύνας, ἀπιόντες ἐν τοῖς πτωχοτροφείοις τε καὶ γη ροκομείοις, καὶ ἐκεῖσε αὐτῶν τὴν εὐποιΐαν εἰσπρατο τέτωσαν. Ε' τε τυχών κατὰ τὴν ὁδὸν σιωπῶντα καὶ διοδεύοντα πένητα θεάσοιτό τις, οὐ κραυγάζοντα, ἀλλ᾽ ἐπὶ διακονίαν διήκοντα, καὶ βούλοιτο, ελεοῦνται αὐτὸν κελεύομεν. 108 Κεφ. ΝΖ'. Τὰ οἰκήματα πάντα τῆς πόλεως, ὅσαπερ εἰσὶν ἐνοικιαζόμενα καλῶς, καὶ αὐξηθέντος αὐτῶν παραλόγως τοῦ ἐνοικίου ἀπὸ τῶν πρό παλαι χαλεπῶς κεκρατηκότων τὰ τῶν Ομηριτῶν πράγματα, μετὰ Θεὸν προστάττομεν τὰ ἐνοίκια ἐλαττοῦσθαι. Ο διδοὺς ἐννέα νομίσματα παρεχέτω τὰ ἓξ, καὶ τὰ λοιπὰ ὑφειλούσθωσαν ἐπὶ πᾶσιν, τουτέστιν τριμοιρούσθωσαν. Ο παρέχων ἓξ τὰ τέσ σαρα διδότω, καὶ τὰ δύο κατεχέτω· καὶ τὰ λοιπὰ παραπλησίως ἀριθμείσθωσαν, καὶ τὰ δύο διδό τωσαν, καὶ τὸ ἓν ἀποκρατείτω, τὸ λοιπὸν μὴ τολ μῶντος ἀπὸ τοῦ νῦν προσθεῖναι ἐνοίκιον· ἀλλ᾽, ὥσπερ προστετάχαμεν, τῷ αὐτῷ ὄρῳ διοικείσθωσαν, μήτε ὑφειλμὸν μήτε προσθήκην δεχόμενο. Πᾶς δὲ ὅστις τολμήσει ἐνοίκιον ἐπαναβιβάσαι, ἢ δώροις τισὶν ἐξωθῆσαι ἔνοικον, καὶ ἀντ᾽ ἐκείνου ἕτερον εἰσάγει, εἴτε καὶ εἰς τὸ αὐτὸ ποσόν, αὐτὸς κρατῆσαι φημὶ τὸ τοιοῦτον ἐνοίκιον ἐν τῷ οἰκήματι προθυμηθεῖεν πρῶτον μὲν εἰσκομιζέσθω τὰ ὑπάρχοντα αὐτῷ πάντα, καὶ αὐτὸς ὡς μισάδελφος, καὶ ὡς μὴ εγνωκώς τό· ι Οπερ σὺ μισεῖς, ἑτέρῳ μὴ ποιή σης ο ἐκδιωκέσθω 109 τῆς πόλεως. Ἐὰν δὲ ὁ δεσπόζων τοῦ οἰκήματος χρεοποιῆται αὐτὸ εἰς ἰδίαν ἀνάπαυσιν τῇ ἀληθείᾳ, ἐχέτω βουλὴν ποιεῖν πρὸς ὅ βούλεται· κατὰ χάριν δὲ, ἵνα ἐξεώσῃ τοῦτον, εἰσαγάγῃ δὲ ἕτερον, τοῦ αὐτοῦ ἐνοικίου προκειμένου μὴ τολμάτω τοῦτο σύνολον. Οὐ γὰρ προς τάσσομεν, πάρεξ εἰ μὴ ἔστιν ὁ ἔνοικος μάχιμός τις ΝΟΤΑ. φασίν φησίν φασίν Καὶ τί πάθω; φασὶν γὰρ ὁρᾶν μόνον. φησίν. τυχόν. ἐλεοῦν τε και Κατα μάθοις δ' ἂν ἐν βραχεῖ τὴν Ἰσοκράτους ἱστορίαν ἐξ ων... 3054. ἱπτ. καὶ τὴν παιδεία» 'Αδίκως δὲ παρὰ σου χορηγίας τυγχάνων· &δ, δὲ τῆς παρά... 22: Τὰ δὲ ἕτερα τῶν σκευῶν αὐτοῦ ἐν τῇ ὕλῃ ἔκρυψαν. 1510, απ τοῦ που ἐν... αὐξηθέντων. τὰ δύο τρίτα. προσθῆναι. ύφειλμῶν. τολμήσειεν οἴκιον... ἐξωθεῖσαι. Μος εἰσάγειν. χρεοποιεῖτε. ἐξεώσει τ. εἰσαγάγει δὲ ἕτερον τοῦ αὐτοῦ, ἐν οἰκεί προκ...
col. 613–614page 24 of 28
PG 86:613καὶ θορυβώδης, καὶ πνέων ταραχὴν, φίαν ἢ μᾶλλον μισανθρωπίαν, ἔτι δὲ τινὰ ἐπὶ κακίμ προχειρότατος. καὶ μισαδελ καὶ εἰς ἄλλα Κεφ. ΝΗ'. Εκάστῳ γειτονιάρχῃ προστάττομεν τὰ ἐν τοῖς οἴκοις γινόμενα πολυτρόπως κατανοεῖν ὑμᾶς. Καὶ, εἰ σφάλματά τινα μάθετε γινόμενα, αναφέρετε ταῦτα τῷ οἰκοδεσπότῃ τοῦ οἴκου ἐκείνου· καὶ παρα χρῆμα διορθούσθωσαν. Ἐὰν δὲ παρακούῃ, εὐθέως ἡμῖν τοῦτο δῆλον διὰ τοῦ ἀρξέτου, ήγουν τοῦ ἐπάρ χου, καταστήσατε. Κεφ. ΝΘ'. Πᾶς ἄνθρωπος δότω τῷ οἰκέτῃ αὐτοῦ σύντροφον, καὶ ὁ ἐλεύθερος αὐτοῦ σχήτω γυναίκα. Καὶ ταῖς θεραπαινίσι δότε συντρόφους, ἵνα ἐρεῖ ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ παραμυθίαν, καὶ μὴ ἁμαρτάνωσιν. Ὁ δὲ παραβαίνων τόδε τὸ εὐσεβὲς ἡμῶν πρόσ ταγμα, ἀφαιρείσθω τὸν ἄζυγον οἰκέτην, καὶ ζη- 13 μιούσθω τὴν μὴ ἔχουσαν σύντροφον θεράπαιναν, ὅτι πρόσταγμα βασιλείας ἡκύρωσε, καὶ νόμον τῶν Ομηριτῶν ἠθέτησεν. Τὰ δὲ ἀφαιρούμενα οἰκετικὰ πρόσωπα προσαγαγέτωσαν τῷ ταμείῳ τῷ βασιλικῷ(58) ὑπὸ μιμνησκομένων 110 ἡμῖν καὶ καθώσπερ ἀποφήνωμεν γενήσεται. Εἰ δέ τινες ἀπολογούνται φάσκοντες, ὅτι «Πένης εἰμί, φησὶ, καὶ οὐ δύναμαι τῷ οἰκέτῃ μου ὠνήσασθαι σύντροφον, ο προστάττοντες αὐτοῖς λέγομεν· Εἰ πένης εἶ, πώλησον καὶ τὸν ἕνα σου οἰκέτην· διὰ γὰρ σὲ τὰς ἐπιμιξίας τὰς σθαι Κεφ. Ξ'. Τοῖς βουλομένοις παρθενεύειν μὴ ἐμπο δισάτω τις καὶ τοῖς βουλομένοις ἀγνεύειν μή κωλύσητε Ιδιόχειρά τε ἀπαιτείσθωσαν τοῦ μὴ τρόπῳ ταῦτα προσομιλεῖν ἐξ ὑποκρίσεως, ἐν τῷ κρυπτῷ δὲ ἀνομεῖν καὶ ἁμαρτάνειν· περιεχέτω δὲ τὸ ἰδιόχειρον αὐτῶν κεφαλικὴν τιμωρίαν. Ο δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω. Καταλαμβανόμενοι δὲ, κατὰ τὸ ἰδιόχειρον αὐτῶν ὑπομενέτωσαν. Φαρισαίους γὰρ καὶ ὑποκριτὰς εἰς Κύριον Ἰησοῦν πεπιστευκότας εἶναι οὐ βουλόμεθα, ἐπισταμένους ψεύδεσθαι Θεῷ καὶ βασιλεῦσι. Κεφ. ΞΑ'. Πᾶς γειτονιάρχης, ὃς οὐ τηρήσει τόδε ἡμῶν τὸ τῆς βασιλείας θεοκέλευστον πρόσταγμα μετὰ τρόμου, καὶ αἰδοῦς, καὶ εὐλαβείας, ἀλλὰ ἀμε λῶν, καὶ εἴτε δώροις παρορῶν τὰ ἐγγεγραμμένα ἐν τῷδε ἡμῶν τῷ προθέματι, καὶ φανεροποιούμενος, μετέωρον αὐτὸν κελεύομεν, ἀπὸ τοῦ εὐωνύμου ποδός δεθέντα, ἀρθῆναι ἐν μέσῳ τῆς ἀγορᾶς κατὰ κεφαλῆς ἐπὶ στύλου, ήγουν ἐπὶ δοκοῦς τῆς οἰασοῦν, καὶ οὕτως ὑπὸ ἀχύρου καπνιζόμενον ἀποθανεῖν, ἵνα καὶ οἱ 111 λοιποὶ ἀπὸ τοῦδε σωφρονιζόμενοι παιδεύωνται. Συμφέρει γὰρ ἵνα λερωθεὶς εἰς ἔριφος ἀρθεὶς ἀπὸ τῆς ἀγέλης ἐξολοθρευθῇ, καὶ μὴ πᾶσα ἡ ἀγέλη τοῦ ποιμνίου, λωβωθεῖσα ἐξ αὐτοῦ, εἰς τέλος ἀπο λῆται. Τοῦτο δὲ γενέσθω εἰς αὐτὸν παρὰ τοῦ ὑπάρ καθ' ἑκάστην γινομένας οὐ παρεῶμεν φρυάττε ἔχῃ. αἱρῇ. ἐπάρχων, γειτονιας χῶν. φράττεσθαι. έμποδίσητό τις. κωλύσηται. τόδε τὸ ἡμῶν. τέ. τοΐε. λεπρωθείσα
col. 615–616page 25 of 28
PG 86:615χου. Ἐὰν δὲ τὸν γειτονιάρχην ὁ ὕπαρχος ταῦτα τὰ προστάγματα ἡμῶν παραβαίνοντα οὐ τιμωρήσῃ, οὐδὲ ποιήσῃ ἐπ' αὐτῷ τάδε ἡμῶν καὶ εὐσεβέστατον καὶ δικαιώτατον πρόσταγμα, τότε ἅπερ ἔμελλεν ὑπο μένειν ἐκεῖνος αὐτὸς πάθῃ ὁ ὕπαρχος, τῆς ἡμετέρας γαληνότητος τὴν ἀγανάκτησιν ἐπισπώμενος Κεφ. ΞΒ΄. Εκαστος γειτονιάρχης τὰς ἐν τῇ αύτου Επικρατεία πραγματείας γινομένας ἀκριβολογείτω, ἵνα δικαίως πιπράσκωνται. Έταζέτω δὲ τὰς ἀγορὰς, πῶς παρὰ τῶν πωλούντων ὠνήθη τὰ εἴδη· καὶ μά λιστα καὶ οἱ πιπράσκοντες αὐτοῖς, φημὶ οἱ ἐξωπρά ται, ἐταζέσθωσαν· καὶ οὕτω κατὰ ἁρμόττουσαν δι καιοσύνην καὶ τὰ εἴδη πιπρασκέτωσαν. Πολλάκις γὰρ πλουσίως ὠνοῦνται καὶ πολλάκις ἀκριβῶς, καὶ ἐν τῷ μέσῳ πολλάκις· κατὰ τὴν ἀγορὰν ποιοῦν ἀκριβολογούμενα, καὶ πιπρασκέτωσαν, ἵνα μήτε ὁ πιπράσκων ἀκερδής ᾖ, μήτε ὁμοίως καὶ ὁ ὠνούμενος παραβλάπτηται 112 Κεφ. ΕΓ'. Πάντα λινη φικών ήταν ὑφάντην, καὶ πάντα τεχνίτην ἁπάσης ἐπιστήμης, τη ἁγίᾳ Κυριακῇ μιᾶς τριχὸς ἔργον ὡς ὁπωσούν ἅψα σθαι οὐ προστάττομεν. Τὸν δὲ εὑρισκόμενον ἐπὶ τούτῳ κελεύομεν ἐν μέσῳ τῆς ἀγορᾶς τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ τὰ ἐργαλεῖα αὐτῶν πυρὶ ἀναλίσκειν. Κεφ. Δ'. Τοὺς μὴ παραλαμβάνοντας πᾶσαν τὴν φαμίλιον ταῖς μεγάλαις ἑορταῖς καὶ τῇ ἁγία Κυριακῇ, καὶ ἀπερχομένους ἐν τῇ ἁγίᾳ ἐκκλησία ὁμοθυμαδὸν ἔν τε τῷ Σαββάτου ἑσπερινῷ καὶ ἐν τῷ ἔρθρῳ τῆς ἁγίας Κυριακῆς, καὶ ἐν τῇ λειτουργία αὐτ τῆς καὶ ἐν τῷ ἑσπερινῷ, τούτοις ἐπὶ δὶς κατ᾽ ἑνώ πιον ἀξίων τριῶν προσώπων φωνείτω ὁ γειτονιάρχης ὑπείκειν τῇ θείᾳ κελεύσει. Καὶ ἐὰν ἔκτοτε μὴ κατεργάσωνται τὰ προστεταγμένα αὐτοῖς, ἀφαιρείσθωσαν αὐτῶν πᾶσαν τὴν ὑπόστασιν καὶ διανεμέσθωσαν τὰ ἡμίσυ αὐτῶν τοῖς ἐν τοῖς πτωχοτροφείοις τε ταγμένοις ἀδελφοῖς. Τὰ περίλοιπα αὐτῶν κατεχέτω ὁ τῶν ἐκεῖσε γειτονιάρχης εἰς ἑαυτοῦ κέρδος μετά τῶν παρεδρευόντων αὐτῷ στρατιωτῶν, ἵνα καὶ προθυμίαν κέκτηνται τοῦ ἀκριβῶς τὴν ἔρευναν εἰσπράττεσθαι περὶ πάντων τῶν προστεταγμένων αὐτοῖς παρ' ἡμῶν. ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ. Ταῦτα πάντα ἐν τόμῳ κενῷ γράψας ὁ μακα ρίτης 113 ἀρχιεπίσκοπος Γρηγέντιος, προσελθὼν ἐπέδωκεν αὐτὰ τῷ εὐσεβεστάτῳ βασιλεῖ ᾿Αβραάμ. Ο δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσεν αὐτὰ κατέναντι αὐτοῦ ἀναγνωσθῆναι. ᾿Αναγνωσθέντων δὲ αὐτῶν, ἐτέρφθη μ λίαν καὶ ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι. Καὶ προσελθὼν ὁ βασιλεὺς κατεφίλει τὰς χεῖρας τοῦ μακαρίου, μεθ' ὧν αὐτὸς ἐκεῖνα γεγράφηκε, καὶ εἶπεν· «Εὐλο γημένη ἡ ὥρα ἐκείνη τῷ Κυρίῳ, ἐν ᾗ εἶπον περὶ ΝΟΤΑ. επισπόμενος, ω εἰ 355: σὺ δὲ ἀξιοῖς τοὺς ἐν αὐτῇ νεανίσκους.. φθέγγεσθαι ὅσα ἂν ἡδέως ἀκούσαις. ὅσον. ὅσων, διαλα λήσωμεν, διαλαλήσομεν, 2817. παραβλάπτεται. ἐπὶ τοῦτο. φαμιλίαν, ξε' τοῖς
col. 617–618page 26 of 28
PG 86:617σου ὅτι, Ἰδοὺ ἄῤῥεν Ὁ δὲ μακαριώτατος ὑπέθηκε τῷ βασιλεῖ μεταγραφῆναι ταῦτα ἐφ' ἑτέροις, πλείστοις τόμοις, πρὸς τὸ ἕκαστον γειτονιάρχην και κτῆσθαι τὸ ἴδιον. «Ο Καὶ τούτου γενομένου προσέταξεν ὁ ἀρχιεπίσκο πως πάντας τοὺς γειτονιάρχας απαντῆσαι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ. Τοῦ τε βασιλέως ἐκεῖσε παραγεγονότος μετὰ τῆς συγκλήτου καὶ πάσης τῆς πόλεως, καὶ μετὰ τὸ τελειωθῆναι τὴν ἁγίαν προσκομιδὴν δεξάμενος τὸν τόμον, ὃν ἰδίαις χερσὶν ἦν γράψας ὁ τιμιώτατος ἀρχιεπίσκοπος, εἶπεν τοῖς γειτονιάρχαις Δεῦτε, ἀγαπητοί μου, καὶ δέξασθε τὰς διατάξεις ταύτας ἐκ χειρὸς Κυρίου, ἵνα, γνόντες ὅτι οὐκ ἀπὸ τοῦ τυχόντος εἰσὶν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ᾽ οὖν παρὰ Κυρίου αὐτὰς παρειληφότες, ἐγχειρίζωμεν ὑμῖν. Καὶ λαβὼν τοὺς τόμους, ἀνέγνω αὐτοὺς ἐνώπιον πάντων. Καὶ μετὰ τὸ ἀναγνωσθῆναι ἐκέ λευσεν προσενεχθῆναι τοὺς μεταγραφέντας τόμους καὶ, ὡς ἠνέχθησαν, 114 τέθεικεν αὐτοὺς ἐν τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ. Τεθέντων δὲ αὐτῶν, κλίνας τὸ γόνυ προσηύξατο ὁ μακάριος, καί φησιν Καρδιογνώστα, δίκαιε, ἀπόῤῥητε, φοβερέ, ἰσχυρέ, μεγαλοδύναμε, ἅγιε, Κύριε, ἔκτεινον τὸν βραχίονά σου τὸν ὑψηλὸν, καὶ ἅγιον, καὶ ἰσχυρὸν, καὶ φοβερόν, καὶ μέγαν Καὶ ἐπιλαβόμενος τούτων τῶν τόμων τῶν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν σου τῶν ἀχράντων προκειμένων, διαμέρισον αὐτοὺς τούτοις τοῖς δούλοις σου, ὥς ποτε ἐπὶ Μωϋσέως τοῖς ἑβδομήκοντα ἀνδράσι τὸ πνεῦμα τὸ ἐπ' αὐτῷ καὶ ὡς τοῖς ἁγίοις σου ἀποστόλοις τὰς πυρίνας γλώσσας» Ταῦτα αὐτοῦ προσευξαμένου, πνοὴ βιαία ἔπνευσε παρὰ Κυρίου, ὡς ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου, ἐπὶ τοὺς τόμους, καὶ ἐπάρασα αὐτοὺς ἀπὸ τόπου οὗ ἔκειντο, ὡσανεὶ φύλλα ἄνεμος ἐπὶ τοῦ ἀέρος, ἐν ἑκάστῳ τῶν γειτονιαρχῶν, κουφίσασα τούτων τοὺς κόλπους, αὐ τοὺς ἐναπέθετο. Τούτου τοῦ παραδόξου θαύματος γεγονότος, φόβου καὶ ἐκστάσεως ἅπαντες οἱ ἐκεῖσε σὺν τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ ἐπληρώθησαν, 115 καὶ ἦν ἰδεῖν ἅπαντας ἐκπληττομένους, καὶ τὸν Δεσπότην Κύριον Σαβαώθ τῇ ἐκτάσει τῶν χειρῶν ὑπερυψοῦντας καὶ μεγαλύνοντας. Ὁ δὲ ἀρχιεπίσκοπος εἶπε τοῖς ἄρχουσιν· «Ιδετε, ἀγαπητοί, ὅτι παρὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν τὰς ἐν τοῖς τόμοις θείας παραγγελίας ἐδέξασθε. Τὸ λοιπὸν μετά φόβου Θεοῦ καὶ τρόμου διατηρήσατε αὐτ τὰς, ἵνα καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον ζήσωμεν, Κυρίου παντοκράτορος ἡμῖν τοῦτο νέμοντος, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι δὲ ζωὴν τὴν ἀτελεύτητον κληρονομήσωμεν.» 5: Απόλοιτο ἡ ἡμέρα ἐν ᾗ ἐγεννήλεὺς καὶ οἱ μεγιστάνες αὐτοῦ εἰ τοῦτο φρικτόν θην, καὶ ἡ νὺξ ἐκείνη ᾗ εἶπαν· Ἰδοὺ ἄρσεν. αναφορά κλίνας τὸ γόνυ... εἶπεν ἐκ καρδίας. συν ἔδριον καὶ ὁ μακάριος μήκοθεν τοῦ συνεδρίου ἀπιών, ἔστη εἰς προσευχήν· καὶ κλίνας τὸ γόνυ ἕως ἐδάφων τρὶς καὶ ἀναστὰς, καὶ ἐκτείνας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν, πάντων ὁρώντων, εἶπεν ἐκ καρδίας. 116, 1:... συνέδριον· ἐθαύμαζε δὲ ὁ βασι σημεῖον τελέσει ὁ ἀρχιεπίσκοπος· ὁ δὲ μακάριος μήκοθεν τοῦ συνεδρίου ὀλίγον γεγονώς, ἔστη εἰς προσευχήν· καὶ σχηματίσας αὐτὸν ἔθει σεμνότητος καὶ ἱεροπρεπεστάτῳ καλλιερήματι (ἦν γὰρ καὶ λίαν πραότατος), κλίνας τὸ γόνυ τρὶς ἐπὶ τὸ αὐτὸ μέχρις ἐδάφους τῆς γῆς, προσεκύνησε Κυρίῳ τῷ Θεῷ, καὶ ἐκτείνας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν. μέγα. τὸ ἐπ' αὐτῶν.
col. 619–620page 27 of 28
PG 86:619Ταῦτα τοῦ ἀρχιεπισκόπου καὶ ἕτερα πλείω πρὸς αὐτοὺς ἀποφθεγξαμένου, ἀπῆλθον ἅπαντες εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν, δοξάζοντες τὸν Θεόν. Ο δὲ βασιλεύς, λαβόμενος τῆς χειρὸς τοῦ μακαρίου ἐπισκόπου ἐπὶ τῷ ἀριστῆσαι ἀνακεχώρηκε. Καθεσθέντες οὖν οἱ ἄρχοντες μετὰ ταῦτα ἐν τῇ λαχούσῃ αὐτῶν γειτονία προκειμένων τῶν βασιλικῶν διατάξεων ἔμπροσθεν αὐτῶν, ἔπραττον μετὰ αἰδοῦς, καὶ τρόμου, καὶ εὐλαβείας, καθώσπερ αὐτοὺς τὰ διατάγματα παρεκελεύοντο. Καὶ ἦν ἰδεῖν τοὺς ἀνθρώπους ἐντίμους μᾶλλον, κατὰ τὸ γεγραμμένον ἢ τὸ χρυσίον τὸ καθαρὸν καὶ ἄδολον. Περιεπάτουν γὰρ μετά φόβου καὶ τρόμου ἅπαντες, καὶ τὰ γεγραμμένα ἐν τοῖς βασιλικοῖς τόμοις καν τάχα οἱ πλείους ἐξετέλουν 116 ἄκοντες καὶ μὴ βουλόμενοι, ὥστε τὸ τηνικαῦτα πληρωθῆναι καὶ τὸ παρὰ τοῦ Προφήτου ειρημένον θεῖον λόγιον, τή Οὐκ ἔστι κατάπτωμα φραγμού, οὔτε κραυγή, οὔτε διέξοδος ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῶν·, καὶ ἔπειτα Ἐμακάρισον τὸν λαὸν, φησὶν, ᾧ ταῦτά ἐστι, καὶ μακάριος ὁ λαὸς οὗ Κύριος ὁ Θεὸς αὐτοῦ. 9 Τούτων οὕτω γινομένων καὶ οὕτω παρακα λουθησάντων, καὶ τοῦ βασιλέως ἐπὶ τούτοις αἰνοῦντος τὸν Κύριον, καὶ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ ἀδικεῖν τὸ οἰονοῦν μὴ τολμώντων, καὶ πάντων ἀπείρῳ χαρᾷ εὐφραινομένων, παρεγένοντο καὶ οἱ Ἰουδαῖοι, καθὰ καὶ ἐκελεύσθη αὐτοῖς ἤδη της διελθούσης προθεσμίας τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν. Ως δὲ παρεγένοντο τοῦ διαλεχθῆναι, καὶ τοῦ βασιλέως ὑπομνησθέντος, ἑτοιμασίας ἐν τῷ θεά τρι γεγονυίας (αὐλὴ δὲ τοῦτο μεγίστη καὶ πρώτη τῶν βασιλείων περίεστιν), ἐκεῖσε τοι γαροῦν τῆς ἑτοιμασίας γεγονυίας καὶ πάσης τάξεως ἀθροισθείσης, κ. τ. 2. ΝΟΤΑ. 12: Ἔσονται οἱ καταλελειμμένοι ἔντιμοι μᾶλλον ἢ τὸ χρυσίον τὸ ἄπυρον.—Cod. τὸ ὡς τὸ χρ. ἢ ὡς τὸ χρ. Ζηλοτυπίαν, ἢ μᾶλλον ἂν ἐπὶ τούτῳ γένοιτο· 4 ἀπείρῳ. θολοτῷ. Θρελ λέτῳ. βασιλέων. βασιλειῶν.
col. 621–622page 28 of 28
PG 86:621ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΓΡΗΓΕΝΤΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΕΝΟΜΕΝΟΥ ΤΕΦΡΩΝ, ΔΙΑΛΕΞΙΣ ΜΕΤΑ ΙΟΥΔΑΙΟΥ ΕΡΒΑΝ ΤΟΥΝΟΜΑ Τελεσθείσης ήδη τῆς προθεσμίας τῶν τεσταρά κοντα ἡμερῶν, παρεγένοντο οἱ Ἰουδαῖοι τοῦ διαλεχθῆναι, ὡς ἐκελεύσθησαν. Καὶ τῆς δοκιμασίας ἐν τῷ Θρελλέτῳ γεγονυίας (αυλη δὲ τοῦτο μεγίστη καὶ πρώτη τῶν βασιλειῶν ἐστι), πάσης τε τῆς τά ξεως ἀθροισθείσης παρούσης, καὶ τῆς ἱερᾶς συγ κλήτου, παρεγένετο ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ. Καὶ καθεσθέντων αὐτῶν ἐπέστη περί κύκλῳ αὐτῶν πᾶσα ἡ πόλις αθρόως. Εἰσελθόντες οὖν καὶ οἱ Ἰουδαῖοι ἔστησαν Ἐρβᾶν ὡς ἡγούμενον τοῦ λόγου αὐτῶν. "Ην γὰρ αὐτὸς ἄκρα πεπαιδευμένος τόν τε νόμον, καὶ τὰς τῶν προφητών θείας δέλτους, τήν τε ἐκτάτευχον, καὶ τὰ περίλοιπα. Ὡς δὲ παρ έστη κύκλῳ αὐτοῦ τὸ πλῆθος τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων, καὶ νομοδιδασκάλων· ἐκ γὰρ πασῶν τῶν πόλεων ἦσαν συνηθροισμένοι οἱ μεγάλοι αὐτῶν, καὶ ὅσοι δυνατοὶ ἐν λόγῳ κατὰ τὴν πρόσταξιν τοῦ βασι λέως· σιγῆς δὲ γεγονυίας οὐ μικρᾶς, ὁ ἀρχιεπίσκο. τός φησι πρὸς αὐτὸν, ἤτοι πρὸς πᾶσαν τὴν συνα αγωγὴν τῶν Ἰουδαίων οι Ο ΑΓΙΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΚΟΠΟΣ. Τῆς νυκτός διελθούσ σης, καὶ τοῦ Ἡλίου ἀνατείλαντος τῆς δικαιοσύνης, δι᾿ ἣν αἰτίαν φιλονεικεῖτε τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἐναντιούμενοι, καὶ μὴ πιστεύοντες εἰς αὐτόν; ΝΟΤΑ. Ερβᾶν τούνομα. Ερβἂν τοῦ νομοδιδασκάλου Έρθαν τούνομα νομοδιδάσκαλος
Continue reading PG 86: Disputatio cum Herbano Judæo →≣ entire volume