Goдúμwv, hoc est, ex parvo Prato sancti Patris nostri Sophronii archiepiscopi Hierosolymorum. Joannes præterea diaconus, postea Romanus Pontifex, in quarto libro, quem de beati Gregorii Vita scripsit, cap. 63; hujus voluminis mentionem fecit, dum mirabile illius sancti Pontificis factum recenset, sic inquiens: Sed ne solis verbis tanti præsulis humilitas inculcari credatur, superest, ut ex Græcorum relationibus a me nuper interpretatis, eadem patris humilitas vivis operibus demonstretur, in quibus videlicet ita refertur. Enarravit nobis abbas Joannes Persa, sanctus et venerandus vir exsistens (a); › et cætera, quæ sequuntur, prout in Prato hoc spirituali, cap. 151, habentur. Sed quod his omnibus majus est, in secunda Nicæna synodo, quæ pro cultu venerabilium imaginum contra Iconoclastas cele brata est, actione quarta ita legitur: Eustachius venerabilis monachus, presbyter et præses mau sionis Maximi, dixit: Et ego, Patres, saneti Sophronii Patris librum affero continentem multorum sanctorum vitas; et si placet, adducatur. Sancta synodus dixit: Legatur; Stephanus itaque monachus acceptum librum legit: • Ejusdem, Patris nostri Sophronii e Limonario; dixit Theodorus abbas, Æliotes, quod erat quidam inclusus (b); › et cætera. Ubi totum caput 45, quod in hoc libro habetur, ad verbum redditur. Nihil est ergo quod de fide libri ambigere possis. Verum, scio statim moveberis, et dices: Quæ adduxisti pro libri commendatione, magnum scrupulum menti injiciunt. Namque tam Damascenus quam synodus librum Sophronio patriarchæ Hierosolymitano inscribunt, tu vero sub nomine Joannis cujusdam Evirati ad Sophronium sophistam illum scribentis evulgas. Quomodo ergo hæc convenire possunt inter se? Dubium sane hand contemnendum, et quod me ipsum quoque prima facie valde com movit. Sed profundius postea cogitanti omnis dubitationis caligo perfacile dimota est. Scriptor libri prorsus Joannes anachoreta fuit. Id tibi ex capite 77 voluminis ipsius liquido constare poterit. Pho tius quoque hunc ipsum auctorem libri Joannem Moschum (natione fortasse) fuisse asserit, cujus cogno men interpres Latinus forsan Eviratum reddidit. Verum Sophronio his de causis attribuitur: vel quia að ipsum per charissimum socium inscribitur, ut, quemadmodum et Rhetoricorum Ciceronis ad Heren nium, et ejusdem ad Atticum epistolæ ad Herennium; et ad Atticum libri nuncupantur: sic Sophronii liber hic dicatur, quia ad Sophronium dirigitur, atque ex eo maxime quod ad usum illius imprimis conscriptus est. Namque auctor ipse in epistola, quam libro præmittit, fatetur se ex hoc Prato coro nam Sophronio contexuisse, ac per eum aliis deinceps obtulisse: seu quia in hoc libro dicta et gesta ipsius Sophronii pro majori parte continentur. Nam is totius itineris libri hujus auctoris fuit individuus comes, et quæcunque ambobus ambulantibus occurrerunt, vel quærentibus responderi contigit, diligen tissime descripta sunt. Quare etiam hæc verba sæpissime iterata videbis: Venimus ego, et Dominus meus Sophronius sophista ad abbatem talem, et cætera. Et ideo semper etiam plurali locutione utitur dicens: Perreximus, accessimus, vidimus. Narravit nobis senex monasterii dux. › Per quæ omnia conspici datur, scriptorem nunquam solum fuisse in his quæ narrat perquirendis. Sicut ergo Platonis Phædrus, Timæus, Gorgias, et Parmenides; et Tullii liber De senectute, Cato major, inscribuntur, personis, quæ ibi colloquentes et disputantes inducuntur, quid obstabit huic libro, quin Sophronii di catur, cum in eo is ambulans, visitans, operans, interrogans, et respondens, ubique fere asseratur? Aut demum ex illa causa Sophronio ascribitur, quoniam una cum Joanne prædicto conscriptor (ut ita dicam) forte ejusdem dibri fuit. Lege hujus voluminis caput 77, et in ejus principio ita scriptum re peries Ego et Dominus meus Sophronius perreximus ad philosophi Stephani domum doctrinæ gra tia, etc. Deinde in fine ejusdem capitis hoc modo scriptum legitur: «Ista cum audivimus, innuit mihi Dominus meus Sophronius, et recessimus, et dixit mihi: Vere, abha Joannes, bodie nihil ultra studeamus: satis enim ædificati sumus. Hæc ergo scripsimus, ut et vos pariter ædificemini. › Una ergo ex his rationibus, seu potius omnibus simul accedentibus, jure meritoque liber iste Sophronii nomine inscriptus videtur. Nec te moveat, quod in hoc libro Sophronius hic non appellatur Hieroso lymorum patriarcha, sed sophista. Nam vocabulum boc non in malam olim partem, sicut fit modo passim, sed in bonam accipiebatur: nec aliud designabat, quam sapientem, et prudentem hominem qualis fuit et Libanius ille, ad quem multæ Magni Basilii epistolæ directæ fuerunt, ipsum maximis præconijs efferentes. Potuit ergo vir iste prius et monachus esse, et sophista nuncupari, inde vero ad sanctam Hierosolymorum sedem assumi, ex qua, tanquam digniori loco, postea denominationem acce perit. Quo autem tempore viri hi, qui librum conscripserunt, claruerint, pro certo non babetur. Verum cum magni Gregorii Romani pontificis hujus nominis primí factum narrent, et synchronorum Cæsarum, videlicet Anastasii, Tiberii, Mauritii et Zenonis mentionem faciant, et in sexta synodo hic liber adducatur, conjectura assequi possumus, circa annum Domini sexcentesimum, illum fuisse conscriptum. Lege ergo libenti animo, et fide certa opus istud, candide lector, cujus exemplum ex apostolica bibliotheca accepimus: et ita mores, et vitam tuam ad ejus lectionem compone, ut talium tantorumque virorum, quos hic descriptos invenies, dignus æmulator exsistas: postmodum vero eorum consortio in æterna beatitudine feliciter adjungare. Quod tibi et mihi Dominus præstare dignetur, et omnibus qui Dominum Jesum diligunt in sinceritate. Vale. (a) Idem miraculum, in aliis libris, hæreticorum dolo vitatur legitur. (b) Ejusd. syn. act. 5, in qua etiam citantur con sequenter hujus lib. cap. 81 et 180.