Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — PG column chips mark the printed columns.
Monitum in quinque Homilia sequentes (editorial preface
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 64:451〔Editorial preface, from the Migne page scan (OCR)〕
asservatur codex manuscri- ptus nitidissimus, undecim homilias, quæ sancti Joannis Chrysostomi nomen præ se ferunt, continens. Ad hunc codicem perlegendum et, si fieri posset, usui communi ad- aptandum eo libentius appuli animum, quo gravioris momenti mibi hæc res esse videbatur. Impetrata igitur ab illustrissimo Musei Dresdensis curatore, viro excell., Bernardo L. B. de Lindenau, venia, has orationes perscrutatus magna ex parte typis descriptas vidi; sed quinque homilias neque in editione Montefalconii, neque in Chrysostomi libris singulatim editis, quotquot Bibliotheca regia in promptu habet, usquam vulgatas reperi. Omissis igitur II, V, VIII, IX, X, Xime codicis orationibus, in ed. Montefalconii typis jam excusis, pri- mam, tertiam, quartam, sextam et septimani homiliam ea, qua fieri potuit, diligentia descripsi, descriptas bis contuli et primam harum homiliarum additis simul reliquarum quatuor inscriptionibus et vocibus primoribus speciminis exemplique loco typis describen- dam et hoc nsus titulo : Homilia Joannis Chrysostomi ad eos qui magni æstimant opes et erga res vitæ splendidas frustra affecti fuerunt. E codice Dresd. primum edita et Lat. reddita ( Dresd. ) edendam curavi, precatus ab universis ac singulis, quibus hoc deusis, primum edidit et Latine reddidi: M. Guill. Theod. Maur. Becher, pastor eorum qui în erga- stulo militari Dresdæ custodiuntur, societatis Hist. Theol. Lipsiensis sodalis. - Lipsia, sumptibus ef typis Car. Tauchuitii, () Hornilias hasce e codice ms. Bibl. reg. Dres κατὰ τὸν καιρὸν τῶν μυστηρίων τῶν φοβερῶν, τὸν Β Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. » Εἰ δὲ ῥαθυμήσο μεν, πῶς ἡμῖν οὐκ ἂν γένοιτο κατακρίσεως αἴτιον, εναντία τοῖς βήμασι διαπραττομένοις, τολμήν ἁπλῶς, καὶ εἰκῇ προσφέρειν τὰ τῆς εὐχῆς ῥήματα, καὶ μεί ζον ἑαυτοῖς ἐπισωρεύειν τὸ πῦρ, καὶ τὴν ἀγανάκτησιν ἐκκαλεῖσθαι τοῦ Δεσπότου ; Χαίρω καὶ εὐφραίνομαι μεθ᾿ ἡδονῆς ὁρῶν ὑμᾶς ἀκούοντας τὰ λεγόμενα, διὰ τοῦ κρότου δεικνύντας, ὅτι ἕτοιμοι γενέσθαι σπουδά ζετε, καὶ εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τὴν Δεσποτικὴν ταύτην παραίνεσιν. Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ ἰατρεῖον τῶν ὑμετέ ρων ψυχῶν, τοῦτο τὸ φάρμακον τοῖς ὑμετέροις τραύ μασιν, αὕτη ἀρίστη ὁδὸς, τοῦτο μέγιστον δείγμα φιλοθέου ψυχῆς, τὸ διὰ τοῦ Δεσπότου νόμου πάντα καταδέχεσθαι, καὶ μὴ ὑποσύρεσθαι ὑπὸ τῆς τῶν λα γισμῶν ἀσθενείας, ἀλλ' ἀνωτέρω γενέσθαι τῶν πα- θῶν. Εκαστος τοίνυν ἐντεῦθεν ἄξιον τοῦτο τὸ ἔργον ποιησάσθω, καὶ ἐπὶ θησαυρὸν μέγιστον σπευδέτω, καὶ μηδὲ τὸ τυχὸν ἀναβαλέσθω, κἂν καμεῖν δέῃ, κἂν ζητῆσαι, κἂν μακρὰν ὁδὸν ἀπελθεῖν, κἂν δυσκολίας τινὲς ὦσι, πάντα ταῦτα τὰ κωλύματα ἀνελὼν ἑνὸς μόνου γενέσθω, πῶς τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπιταχθὲν εἰς ἔργον ἀγαγεῖν δυνηθῇ, καὶ τῆς ὑπακοῆς τὸν μισθόν κομίσασθαι. Μὴ γὰρ οὐκ οἶδα, ὅτι βαρὺ καὶ ἐπαχθὲς φαίνεται τὸν ἐχθρωδώς διακείμενον πολεμίως ἀπελθεῖν καὶ στῆναι, καὶ διαλεχθῆναι· ἀλλ' ἐὰν ἐννοήσῃς καὶ τοῦ ἐπιτάττοντος τὸ ἀξίωμα, καὶ τῆς ἀμοιβῆς τὸ μέγεθος, καὶ ὅτι οὐκ εἰς ἐκεῖνον ἀνατρέχει τὰ τῆς εὐεργεσίας, πάντα σοι κούφα καὶ ῥᾴδια φανεῖται. Ταῦτα τοίνυν στρέφοντες ἐν τοῖς λογισμοῖς τοῖς ἡμετέροις περι- γενώμεθα τῆς συνηθείας καὶ εὐσεβεῖ λογιστῷ τῶν τοῦ ἐπιταγμάτων Χριστοῦ πληρωταί γενώμεθα, ἵνα τῶν παρ' αὐτοῦ ἀμοιβῶν ἀξιωθῶμεν, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ καὶ προσκύνησις νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Dominicz orationis. • Et dimitte nobis debila nostra A sical et nos dințittimus debitoribus nostris : › si vero hac neglexerimus, quomodo nobis non feret condemnationis causa, contraria verbis agere? Temere et in vanum orationis verba proferre audentes, majorem nobismetipsis congerimus ignem, et Domini indignationem provocamus. Gaudeo lætorque vos verba audientes videns et plausu ostendentes qui studetis esse paratos ad Dominicam adhortationem exsequendam. Ilæc est enim animarum vestrarum medicina, hoc vulneribus remedium, hæc via optima, hæc maxima animæ Dei amantis
PG 64:453ΟΜΙΛΙΑ Ε. Πρὸς τοὺς μεγάλα τὰ παρόντα νομίζοντας καὶ περὶ τὰ τοῦ βίου λαμπρὰ μάτην ἐπτοημένους. Ἀγγέλοις μὲν οὐρανὸς εὐφροσύνης χωρίον, Ἐκκλησία δὲ πιστοῖς ἀντ’ οὐρανῶν ἓν διαίτημα καὶ νόμιμον, ταῖς ψυχαῖς ἡδονὴν δωρουμένη τῶν ἱερῶν ἐπῳδῶν τὴν ἀκρόασιν. Ταύτης ποτὲ τὴν Μαρίαν ἐκκρεμαμένην ὁ τῆς μακαριότητος δοτὴρ ἐμακάριζεν· Μαρία, φησὶν, τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῆς. Μόνον δὲ τῆς εὐσεβοῦς διδασκαλίας τὸ κέρδος καὶ ζῶσιν ἡμῖν ἀγαθὸν φυλακτήριον, καὶ τεθνεῶσιν πρὸς τὸν κριτὴν συνοδεῦον· ἡ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων εὐκατάλυτος κτῆσις, οὐ μόνον ὅτι τάφον τὴν διάδοχον ἔχει, ἀλλ’ ὅτι καὶ πρὸ τοῦ τάφου μυρία τὰ τοῦ βίου ναυάγια. Καθάπερ γὰρ θάλατταν τὸν παρόντα ναυτιλλόμεθα βίον σφοδροτέροις κυμάτων συμπτώμασι χρώμενον. Οὐ πλοῦτος σταθερᾶς ἀπολαύει γαλήνης, ἀλλ’ ἐξ οὐρίας πολλάκις τοῖς κεκτημένοις συμπλέων, αἰφνιδίῳ λαίλαπι πειρασμῶν ἐβαπτίσθη. Οὐ θρόνος τὸ τῆς δυναστείας ἀκατάσειστον ὕψος· ἀθρόαι γὰρ πνεύσασαι καταιγίδες κινδύνων αὐτόῤῥιζον τὴν εὐημερίαν ἀνέσπασαν.
τοῦ καὶ ἀπὸ γλώττης μέλιτος γλυκίων ῥέεν αὐτή. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαρ- αιτήτῳ δουλεία κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα, ὁ μηδενὶ τούτων παρ' Αρείου κατ᾿ αὐτοῦ προσφερομένων φωνῶν γνωριζόμενος, εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ προφήτου τὸ λέγον· Μὴ φοβοῦ, ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος, καὶ περὶ φιλοξενίας, ΟΜΙΛΙΑ Ε'. Πρὸς τοὺς μεγάλα τὰ παρόντα νομίζοντας καὶ περὶ τὰ τοῦ βίου λαμπρὰ μάτην επτοημέ- τους. Αγγέλοις μὲν οὐρανὸς εὐφροσύνης χωρίον, Εκ- κλησία δὲ πιστοῖς ἀντ᾽ οὐρανῶν ἐν διαίτημα καὶ νήσ μιμον, ταῖς ψυχαῖς ἡδονὴν δωρουμένη τῶν ἱερῶν ἐπαρδῶν τὴν ἀκρόασιν. Ταύτης ποτὲ τὴν Μαρίαν ἐκε κρεμαμένην ὁ τῆς μακαριότητος δοτήρ εμακάριζεν Μαρία, φησίν, τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ' αὐτῆς. Μόνον δὲ τῆς εὐσε βους διδασκαλίας τὸ κέρδος καὶ ζῶσιν ἡμῖν ἀγαθὸν φυλακτήριον, καὶ τεθνεῶσιν πρὸς τὸν κριτὴν συν οδεύον· ἡ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων εὐκατάλυτος κτήσ σις, οὐ μόνον ὅτι τάφον τὴν διάδοχον ἔχει, ἀλλ' ὅτι καὶ πρὸ τοῦ τάφου μυρία τὰ τοῦ βίου ναυάγια. Η Καθάπερ γὰρ θάλατταν τὸν παρόντα ναυτιλλόμεθα βίον σφοδροτέροις κυμάτων συμπτώμασι χρώμενον. Οὐ πλούτος σταθερᾶς ἀπολαύει γαλήνης, ἀλλ᾽ ἐξ οὐ- ρία: πολλάκις τοῖς κεκτημένοις συμπλέων, αἰφνιδίῳ λαίλαπι πειρασμῶν ἐβαπτίσθη. Οὐ θρόνος τὸ τῆς HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ÆSTIMANT OPES, ETC. specimen legendum offerretur, ut, si orationes illas prelo jam subjectas vulgatasque esse cognossent, meliora me edocerent. Quod cum per biennii spatium fecerit nemo, contra vero complures viri docti, conatui meo benigne faventes, ut quatuor a me omissas ho- milias adderem, suasores hortatoresque exstiterint: precibus adii typographum Li- psiensem, Carolum Christianum Tauchnitz, euuique, promptus ut est ad promerenduin de optimis litteris, in re mea et suscipienda et scite probeque gerenda haud difficilem ex- pertus sum. Utrum vero hæ homiliæ, insignitæ nomine Joannis Chrysostomi, celeberrimi Ecclesiæ Christianæ doctoris, ad eum sint referendæ, necne, penes viros doctos, Chrysostomi cognitione longe me su- periores, sit judicium. Constat quidem inter omnes, multos scriptores, ut facilius opera sua venditarent, Chrysostomi nomine ea ornare consuevisse, ita ut Montefalconius multa sese, quæ tam insignis Ecclesiæ Patris auctoritatem ementirentur, vidisse fateatur; tamen non solum duo loca, scilicet p. : et p. 68: saeculo quo vixit Chrysosto- mus, sunt convenientissima, sed etiam statim prima homilia cum sermonis elegantia et ubertate, tum argumento simillimo aliis ejusdem oratoris sacri operibus, verbi causa ho- milis in psalm. XLIX, vers. 16, in ed. Montefalc. tom. V, p. 504: quæ quidem et ipsa, octavum occupans inter homilias nostras undecim locum, in codice Dresdensi legitur - genuinum prodere nobis scriptorem videtur. Sed hac in re neque decernere quidquam, neque tempus locumve, quo orationes illæ habitæ sint, terminare ausim. - Deinde quod attinet ad interpretationem Latinam, Græco codicis textui a me additam, ea consulto litteralis et ad verbum facta est. Animadversiones alias, quam quas Græco textui subjeci, addere prorsus alienum duxi. Hæ vero præter codicis sacri loca a me addita allegant p. et Chrysostomi et Basilii Magni verba, quæ cum locis nostris conferantur dignissima, et simul quid mihi de iis codicis locis, in quibus lectio non sana vel depravata deprehenditur, visum fuerit, indicant. Hoc autem codice, summa cura, fide et diligentia edito, jam nemo vir doctus altorius hominis de argumento sententiam aut animadversiones desiderabit, sed sine ullo erroris periculo facile suo utetur judicio. Scripsi Dresda, die xxi mensis Aprilis a. Dom. MDCCCXXXΙΧ. A 1Luc. x, 12. PATROL. GR. LXIV. HOMILIA V. Ad eos qui magni æstumant opes, et erga res vil,v splendidas temere affecti fueruni. 1-3 Angelis quidem coelum latitia est domicilium, Ecclesia vero fidis loco cœlorum hospitium unicum ac legitimum, quod animis voluptatem largitur san- ctorum carminum auditn. Huic intentam quondam Mariam salutis auctor beatam prædicavit : Maria, inquit, bonam partem elegit, quæ non auferetur ab ea ¹. Solum piæ doctrinæ lúcrum et viventibus nobis bonum tutamentum, et mortuis ad judicem viæ co- mes; sed reliquarum rerum omnium facile disperdi potest possessio, non solum quia sepulcrum succes- sorem habet, sed etiam quia ante sepulcrum innu- meras vita ruinas ostendit. Nam tanquam mare praesentem navigamus vitamn, vehementioribus agi- tatam undarum fluctibus. Non opulentia constanti quiete fruitur, sed sæpe, cum a vento secundo simul cum possessoribus vehitur, repentina mergitur tempestate. Non thronus altitudo dominatus cst
PG 64:454Οὐ τὸ τῆς ὑγείας ἀδιάδοχον δῶρον, ἀλλ’ ἐφεδρεύει καὶ ταύτῃ νοσημάτων ἀπροσδόκητος βλάβη. Πτεροῤῥυεῖ ποικίλως τῆς εὐπραγίας ἡ κτῆσις, καὶ δένδρῳ τινὶ προσέοικεν ἄνθρωπος, νῦν μὲν τὸ τῆς εὐθηνίας ἀνθηρὸν περιφέρων, νῦν δὲ τῷ ταύτης ὡς δένδρον ἐκδυόμενος φύλλον. Οὐδὲν τῶν βιωτικῶν ἀνθηρῶν ἐξετάζων γείτονα κεκτημένον τὸν μαρασμὸν οὐχ εὑρήσεις. Οὕτω γὰρ ἡμῖν τὸν βίον ὁ Κτίστης συνέθηκεν τῶν πρὸς τὴν γῆν κεχηνότων ἐκλύων τὴν ὄρεξιν, καὶ συνέζευξεν μαρασμῷ τὸ τοῦ βίου περίβλεπτον, ἵν’ ὅταν σε τῶν γηί̈νων τὸ τερπνὸν καταθέλξῃ, τὸ πρόσκαιρον ἐλπισθὲν ἀναστήση. Τοῦ γὰρ παρόντος αἰῶνος ὁδοιπόρος κατετάχθης, οὐ κτήτωρ, καὶ τὴν ἐν τῇ κτίσει μόνην ὡς πανδοχείου παροδεύομεν χρῆσιν. Καθάπερ γὰρ ὁδοιπόροι μικρᾶς ἐν πανδοχείῳ διατριβῆς ἀπολαύσαντες, τὴν ἐφεξῆς ἐκβάντες πληροῦσιν ὁδοιπορίαν, οὕτω καὶ τὸν τῆς ζωῆς ταύτης ὁδοιποροῦντες αἰῶνα, μικρὸν ὡς ἐν καταλύματι τῷ βίῳ προσμείναντες, τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημοῦμεν οἰκήσεως. Ἄλλον γὰρ ἡμῖν ὁ Θεὸς προηυτρέπισεν βίον καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον δρόμου τὴν παροῦσαν ζωὴν ὁδὸν κατεσκεύασεν, τὰς παρὰ τῆς κτίσεως χρείας εἰς ἐφόδιον μόνον τῆς ὁδοῦ κατατάξας.
τοῦ καὶ ἀπὸ γλώττης μέλιτος γλυκίων ῥέεν αὐτή. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαρ- αιτήτῳ δουλεία κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα, ὁ μηδενὶ τούτων παρ' Αρείου κατ᾿ αὐτοῦ προσφερομένων φωνῶν γνωριζόμενος, εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ προφήτου τὸ λέγον· Μὴ φοβοῦ, ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος, καὶ περὶ φιλοξενίας, ΟΜΙΛΙΑ Ε'. Πρὸς τοὺς μεγάλα τὰ παρόντα νομίζοντας καὶ περὶ τὰ τοῦ βίου λαμπρὰ μάτην επτοημέ- τους. Αγγέλοις μὲν οὐρανὸς εὐφροσύνης χωρίον, Εκ- κλησία δὲ πιστοῖς ἀντ᾽ οὐρανῶν ἐν διαίτημα καὶ νήσ μιμον, ταῖς ψυχαῖς ἡδονὴν δωρουμένη τῶν ἱερῶν ἐπαρδῶν τὴν ἀκρόασιν. Ταύτης ποτὲ τὴν Μαρίαν ἐκε κρεμαμένην ὁ τῆς μακαριότητος δοτήρ εμακάριζεν Μαρία, φησίν, τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ' αὐτῆς. Μόνον δὲ τῆς εὐσε βους διδασκαλίας τὸ κέρδος καὶ ζῶσιν ἡμῖν ἀγαθὸν φυλακτήριον, καὶ τεθνεῶσιν πρὸς τὸν κριτὴν συν οδεύον· ἡ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων εὐκατάλυτος κτήσ σις, οὐ μόνον ὅτι τάφον τὴν διάδοχον ἔχει, ἀλλ' ὅτι καὶ πρὸ τοῦ τάφου μυρία τὰ τοῦ βίου ναυάγια. Η Καθάπερ γὰρ θάλατταν τὸν παρόντα ναυτιλλόμεθα βίον σφοδροτέροις κυμάτων συμπτώμασι χρώμενον. Οὐ πλούτος σταθερᾶς ἀπολαύει γαλήνης, ἀλλ᾽ ἐξ οὐ- ρία: πολλάκις τοῖς κεκτημένοις συμπλέων, αἰφνιδίῳ λαίλαπι πειρασμῶν ἐβαπτίσθη. Οὐ θρόνος τὸ τῆς HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ÆSTIMANT OPES, ETC. specimen legendum offerretur, ut, si orationes illas prelo jam subjectas vulgatasque esse cognossent, meliora me edocerent. Quod cum per biennii spatium fecerit nemo, contra vero complures viri docti, conatui meo benigne faventes, ut quatuor a me omissas ho- milias adderem, suasores hortatoresque exstiterint: precibus adii typographum Li- psiensem, Carolum Christianum Tauchnitz, euuique, promptus ut est ad promerenduin de optimis litteris, in re mea et suscipienda et scite probeque gerenda haud difficilem ex- pertus sum. Utrum vero hæ homiliæ, insignitæ nomine Joannis Chrysostomi, celeberrimi Ecclesiæ Christianæ doctoris, ad eum sint referendæ, necne, penes viros doctos, Chrysostomi cognitione longe me su- periores, sit judicium. Constat quidem inter omnes, multos scriptores, ut facilius opera sua venditarent, Chrysostomi nomine ea ornare consuevisse, ita ut Montefalconius multa sese, quæ tam insignis Ecclesiæ Patris auctoritatem ementirentur, vidisse fateatur; tamen non solum duo loca, scilicet p. : et p. 68: saeculo quo vixit Chrysosto- mus, sunt convenientissima, sed etiam statim prima homilia cum sermonis elegantia et ubertate, tum argumento simillimo aliis ejusdem oratoris sacri operibus, verbi causa ho- milis in psalm. XLIX, vers. 16, in ed. Montefalc. tom. V, p. 504: quæ quidem et ipsa, octavum occupans inter homilias nostras undecim locum, in codice Dresdensi legitur - genuinum prodere nobis scriptorem videtur. Sed hac in re neque decernere quidquam, neque tempus locumve, quo orationes illæ habitæ sint, terminare ausim. - Deinde quod attinet ad interpretationem Latinam, Græco codicis textui a me additam, ea consulto litteralis et ad verbum facta est. Animadversiones alias, quam quas Græco textui subjeci, addere prorsus alienum duxi. Hæ vero præter codicis sacri loca a me addita allegant p. et Chrysostomi et Basilii Magni verba, quæ cum locis nostris conferantur dignissima, et simul quid mihi de iis codicis locis, in quibus lectio non sana vel depravata deprehenditur, visum fuerit, indicant. Hoc autem codice, summa cura, fide et diligentia edito, jam nemo vir doctus altorius hominis de argumento sententiam aut animadversiones desiderabit, sed sine ullo erroris periculo facile suo utetur judicio. Scripsi Dresda, die xxi mensis Aprilis a. Dom. MDCCCXXXΙΧ. A 1Luc. x, 12. PATROL. GR. LXIV. HOMILIA V. Ad eos qui magni æstumant opes, et erga res vil,v splendidas temere affecti fueruni. 1-3 Angelis quidem coelum latitia est domicilium, Ecclesia vero fidis loco cœlorum hospitium unicum ac legitimum, quod animis voluptatem largitur san- ctorum carminum auditn. Huic intentam quondam Mariam salutis auctor beatam prædicavit : Maria, inquit, bonam partem elegit, quæ non auferetur ab ea ¹. Solum piæ doctrinæ lúcrum et viventibus nobis bonum tutamentum, et mortuis ad judicem viæ co- mes; sed reliquarum rerum omnium facile disperdi potest possessio, non solum quia sepulcrum succes- sorem habet, sed etiam quia ante sepulcrum innu- meras vita ruinas ostendit. Nam tanquam mare praesentem navigamus vitamn, vehementioribus agi- tatam undarum fluctibus. Non opulentia constanti quiete fruitur, sed sæpe, cum a vento secundo simul cum possessoribus vehitur, repentina mergitur tempestate. Non thronus altitudo dominatus cst
PG 64:455Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ὁδὸν ἐξελθοῦσιν ὁ τῶν κτηθέντων ἁπάντων ἀσυνόδευτος πλοῦτος· οὐδὲν γὰρ ὧν ἐσχήκαμεν, ἐσχήκαμεν ἴδιον. Ἣν γὰρ φοροῦμεν πρῶτον ὡς ἰδίαν ἐσθῆτα, τὴν τῶν προβάτων ἐξεθύσαμεν φύσιν· ἃ περιβάλλομεν τοῖς ποσὶν ὑποδήματα, παρὰ τῆς τῶν βοσκημάτων δορᾶς κεκομίσμεθα· τὴν τῶν βρωμάτων καὶ ποτῶν χορηγίαν ἐκ τῶν τῆς γῆς συμπορίζομεν κόλπων· ταύτης ἐστὶν καὶ χρυσὸς, ὃν πάντες ὡς ἡμέτερον σφίγγομεν. Μαργαρίτας ἐξ ὀστρέων καὶ βασιλεῖς ἐρανίζονται. Ἐξ ἀλλοτρίας ζῶμεν εἰσφορᾶς καὶ πλουτοῦμεν. Ἀπόδος τοῖς προβάτοις τὸ ἔριον, καὶ οὐδὲν ἕξεις τῆς σαρκὸς περιβόλαιον· ἀπόδος τὰς αὐτῶν δορὰς τοῖς βοσκήμασιν, καὶ σκέπην ἰδιόκτητον τοῖς ποσὶν οὐχ εὑρήσεις· ἀπόδος τὰ σηρικὰ τοῖς σκώληξι νήματα, καὶ σηρικὴν ἰδίαν οὐ προσοίσεις ἐσθῆτα. Ἀλλ’ οὐδὲ ψιχῶν εὐπορήσεις ἰδίων, ἂν μὴ τὴν τρέφουσαν γῆν οἷς φιλεῖ κολακεύσῃς. Τοῦτο καὶ Χριστὸς ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν· Εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τίς ὑμῖν δώσει; Μή μοι τῶν ἐκ τῶν κτηνῶν καὶ τῆς γῆς προβαλλόμενος πλοῦτον, ὡς ἐπ’ ἰδίοις τοῖς μὴ σοῖς καλλωπίζου. Ἑνὸς εἶ κτήματος μόνου εὐσεβείας ἰδιοκτήτωρ.
Α δυναστείας ἀκατάπειστον ὕψος· ἀθρόαι γὰρ πνεύσα. Β σαι καταιγίδες κινδύνων αὐτόῤῥιζον τὴν εὐημερίαν ἀνέσπασαν. Οὐ τὸ τῆς ὑγείας ἀδιάδοχον δῶρον, ἀλλ' εφεδρεύει καὶ ταύτῃ νοσημάτων ἀπροσδόκητος βλάβη. Πτεροῤῥεῖ ποικίλως τῆς εὐπραγία; ἡ κτήσις, καὶ δένδρῳ τινὶ προσέοικεν ἄνθρωπος, νῦν μὲν τὸ τῆς εὐθηνίας ἀνθηρὸν περιφέρων, νῦν δὲ τῷ ταύτης ὡς δένδρον ἐκδυόμενος φύλλον. Οὐδὲν τῶν βιωτικῶν ἀνε θηρῶν ἐξετάζων γείτονα κεκτημένον τὸν μαρασμὸν οὐχ εὑρήσεις. Οὕτω γὰρ ἡμῖν τὸν βίον ὁ Κτίστης συνε έθηκεν τῶν πρὸς τὴν γῆν κεχηνότων ἐκλύων τὴν ὄρε ξιν, καὶ συνέζευξεν μαρασμῷ τὸ τοῦ βίου περίβλε πτον, ἵν' ὅταν σε τῶν γηίνων τὸ τερπνὸν καταθέλξη. τὸ πρόσκαιρον ἐλπισθεν ἀναστήση. Τοῦ γὰρ παρόντος αἰῶνος ὁδοιπόρος κατετάχθης, οὐ κτήτωρ, καὶ τὴν ἐν τῇ κτίσει μόνην ὡς πανδοχείου παροδεύομεν χρή- σιν. Καθάπερ γὰρ ὁδοιπόροι μικρᾶς ἐν πανδοχείῳ διατριβῆς ἀπολαύσαντες, τὴν ἐφεξῆς ἐκβάντες πλη ροῦσιν ὁδοιπορίαν, οὕτω καὶ τὸν τῆς ζωῆς ταύτης ὁδοιποροῦντες αἰῶνα, μικρὸν ὡς ἐν καταλύματι τῷ βίῳ προσμείναντες, τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημοῦμεν οἰκή- σεως. Αλλον γὰρ ἡμῖν ὁ Θεὸς προηυτρέπισεν βίον καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον δρόμου τὴν παροῦσαν ζωήν ὁδὸν κατεσκεύασεν, τὰς παρὰ τῆς κτίσεως χρείας εἰς ἐφόδιον μόνον τῆς ὁδοῦ κατατάξας. Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ὁδὸν ἐξελθοῦσιν ὁ τῶν κτηθέντων ἁπάντων ἀσυνό δευτος πλοῦτος· οὐδὲν γὰρ ὧν ἐσχήκαμεν, ἐσχήκαμεν ίδιον. Ην γὰρ φοροῦμεν πρώτον ὡς ἰδίαν ἐσθῆτα, τὴν τῶν προβάτων ἐξεθύσαμεν φύσιν· ἡ περιβάλλο μεν τοῖς ποσὶν ὑποδήματα, παρὰ τῆς τῶν βοσκημάτ των δορᾶς κεκομίσμεθα· τὴν τῶν βρωμάτων καὶ που τῶν χορηγίαν ἐκ τῶν τῆς γῆς συμπορίζομεν κόλπων ταύτης ἐστὶν καὶ χρυσὸς, ὃν πάντες ὡς ἡμέτερον σφίγγομεν. Μαργαρίτας ἐξ ὀστρέων καὶ βασιλεῖς έρανίζονται. Ἐξ ἀλλοτρίας ζῶμεν εἰσφορᾶς καὶ πλου- τοῦμεν. Απόδος τοῖς προβάτοις τὸ ἔριον, καὶ οὐδὲν ἕξεις τῆς σαρκὸς περιβόλαιον· ἀπόδος τὰς αὐτῶν δο- ρὰς τοῖς βοσκήμασιν, καὶ σκέπην ιδιόκτητον τοῖς ποσὶν οὐχ εὑρήσεις· ἀπόδος τὰ σηρικὰ τοῖς σκώληξ. νήματα, καὶ σηρικὴν ἰδίαν οὐ προσοίσεις ἐσθῆτα. 'Αλλ' οὐδὲ ψιχῶν εὐπορήσεις ἰδίων, ἂν μὴ τὴν τρέ φουσαν γῆν οἷς φιλεῖ κολακεύσῃς. Τοῦτο καὶ Χρι στὸς ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν· Εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιο στοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τὶς ὑμῖν δώσει ; Μή μοι τῶν ἐκ τῶν κτηνῶν καὶ τῆς γῆς προβαλλό Ο μενος πλοῦτον, ὡς ἐπ᾿ ἰδίοις τοῖς μὴ σοῖς καλλωπί ζου. Ενὸς εἶ κτήματος μόνου εὐσεβείας ιδιοκτήτωρ. Ταύτης σε θάνατος ἐπελθὼν οὐ συλήσει· τῶν ἄλλων δὲ ἁπάντων ἐκβαλεῖ καὶ μὴ θέλοντα· εἰς ὑποκατά· στασιν γὰρ τὴν βιωτικὴν πάντες παρελάβομεν κτήσιν καὶ μόνην ταύτης τὴν χρῆσιν· ἕκαστος καρπούμε νος ἄπεισιν, βραχὺ παρὰ τοῦ βίου κομιζόμενος μνη μα. Τοῦτο γὰρ πάσης εὐημερίας τὸ τέλος, τοῦτο τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν τὸ συμπέρασμα. Μετά πολύπλε- θρον κτῆσιν καὶ χρυσὸν πολυτάλαντον στενήν τινα καὶ δυσώδη κληρονομούμεν σορόν. Οντως Πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς άνθος SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. inconcussa: frequenter enim stridentes tempestates periculosa naturalem ejus felicitatem diripiunt. Non sanitatis donum caret vicissitudine; sed binc quoque insidiatur morborum 4-5 inexspectata pernicies. Disperditur vario modo bonae conditionis possessio, et arbori similis est bono, nunc quidem felicitatis florem præ se ferens, sed nunc profecto flore illo spoliatus, quemadmodum arbor foliis. Quære florein vitalem cui marcor non sit proximus, nullum in- venies. Sic enim nobis vitam Creator constituit, ut eorum qui rebus terrestribus dediti sunt, cupidita- tem cohiberet, et conjunxit cum marcore vitæ splendorem, ut, si te rerum terrenarum suavitas voluptate irretiverit, speratam felicitatem auferret. Nam præsentis vitæ viator ordinatus es, non do- wiuus, et in mundo tautum veluti deversorii labe- mus ejus usum fructum. Quemadmodum enim via- tores brevi in diversorio mora fruiti, ordine dein- eeps demigrant et absolvunt iter : ita nos quoque hujus vitæ spatium emetientes, paululuin tanquam in diversorio, in vita commorati, ex hoc emigramus domicilio. Aliam enim vitam nobis Deus destinavit, et præsentem vitatu nonnisi viam qua ad illam tenderemus, esse voluit, sed commoda e mundo conditio profecta in viaticum tantum viæ ordinavit. Hanc vero nobis viam emetientibus bonorum om- nium non viæ comes est opulentia; nihil enim eorum quæ habemus, ut nostrum possidemus. Etenim, quam ferimus primum tanquam propriam vestem, eain ab ovibus accepimus; quæ circumjici- mus pedibus calceamenta, ea e pecorum cute fieri curavimus; cibos potusque e terræ sinu nobis com- paramus; bujus est etiam aurum, quod omnes tan- quam nostrum teneurus. Margaritas a conchis vel reges emendicant. Ex 6-7 aliena vitam agimus collatione et divites reddimur. Redde ovibus lanam, neque ullum habebis corporis vestimentum: redde gregibus cutem ipsorum, neque tegmen proprium pedibus invenies : redde bombycina bombycibus texta, neque bombycinam propriam vestem inve- nies. Sed ne minutorum quidem frustulorum pro- priorum tibi copia erit, nisi almæ telluri iis quibus vult blanditiis, ea sustuleris. Hoc etiam Christus significans dixit: Si in alieno fideles non fueritis, vestrum quis vobis dabits? Ne mili copiam pecorum D prædiorumque rusticorum ostendas, tanquain pro- priis glorians iis quæ tua non sunt. Unius es pos- sessionis, solius pietatis dominus. Sed hac mors superveniens te non spoliabit; sed ex reliquis om- nibus expellet vel invitum. Etenim tanquam vitæ sustentandæ præsidia accepimus possessiones, el tantum usuin earum. Quisque, postquam lis est perfruitus, abit, parvulum e vita reportans moni- mentum. Hic enim totius felicitatis finis esi, hic vitalium bonorum exitus. Opulentam possessionem multorumque talentorum aurum angusta et putida permutamus sandapila. Revera Omnis caro grumen, • Luc. XVI, 12.
PG 64:456Ταύτης σε θάνατος ἐπελθὼν οὐ συλήσει· τῶν ἄλλων δὲ ἁπάντων ἐκβαλεῖ καὶ μὴ θέλοντα· εἰς ὑποκατάστασιν γὰρ τὴν βιωτικὴν πάντες παρελάβομεν κτῆσιν καὶ μόνην ταύτης τὴν χρῆσιν· ἕκαστος καρπούμενος ἄπεισιν, βραχὺ παρὰ τοῦ βίου κομιζόμενος μνῆμα. Τοῦτο γὰρ πάσης εὐημερίας τὸ τέλος, τοῦτο τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν τὸ συμπέρασμα. Μετὰ πολύπλεθρον κτῆσιν καὶ χρυσὸν πολυτάλαντον στενήν τινα καὶ δυσώδη κληρονομοῦμεν σορόν. Ὄντως Πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου. Μικρὰ σφοδρότης πυρετῶν ἐμπεσοῦσα πᾶσαν τοῦ βίου τὴν εὐθηνίαν ἐσκόρπισεν· προσέλεγε μὲν γὰρ ἔξωθεν ἡ τέχνη τὰ φάρμακα· τοῖς φαρμάκοις δὲ πυκτεύων ἀοράτως ὁ θάνατος, κατὰ μικρὸν προϊὼν χειροῦται τὸν ἄῤῥωστον· ὁ δὲ βλέπων τὸν ἄφυκτον ἐγκείμενον δήμιον, καὶ τὴν ψυχὴν βιαίως ὠθοῦντα πρὸς ἔξοδον, τρέπει μὲν στένων τὴν κεφαλὴν ἐφ’ ἑκάτερα, περιφέρει δὲ τὸ βλέμμα σὺν δάκρυσιν. Οὐδαμόθεν δὲ τῆς βίας βοήθεια· οὐκ οἰκέται, τὴν κλίνην περιεστῶτες, ἑλκόμενον σώζουσιν, οὐ τὰ τῶν φίλων κολακεύει τὸν θάνατον δάκρυα, οὐ χρυσὸς τὴν πρὸς τὸν κριτὴν κωλύει παράστασιν.
Α δυναστείας ἀκατάπειστον ὕψος· ἀθρόαι γὰρ πνεύσα. Β σαι καταιγίδες κινδύνων αὐτόῤῥιζον τὴν εὐημερίαν ἀνέσπασαν. Οὐ τὸ τῆς ὑγείας ἀδιάδοχον δῶρον, ἀλλ' εφεδρεύει καὶ ταύτῃ νοσημάτων ἀπροσδόκητος βλάβη. Πτεροῤῥεῖ ποικίλως τῆς εὐπραγία; ἡ κτήσις, καὶ δένδρῳ τινὶ προσέοικεν ἄνθρωπος, νῦν μὲν τὸ τῆς εὐθηνίας ἀνθηρὸν περιφέρων, νῦν δὲ τῷ ταύτης ὡς δένδρον ἐκδυόμενος φύλλον. Οὐδὲν τῶν βιωτικῶν ἀνε θηρῶν ἐξετάζων γείτονα κεκτημένον τὸν μαρασμὸν οὐχ εὑρήσεις. Οὕτω γὰρ ἡμῖν τὸν βίον ὁ Κτίστης συνε έθηκεν τῶν πρὸς τὴν γῆν κεχηνότων ἐκλύων τὴν ὄρε ξιν, καὶ συνέζευξεν μαρασμῷ τὸ τοῦ βίου περίβλε πτον, ἵν' ὅταν σε τῶν γηίνων τὸ τερπνὸν καταθέλξη. τὸ πρόσκαιρον ἐλπισθεν ἀναστήση. Τοῦ γὰρ παρόντος αἰῶνος ὁδοιπόρος κατετάχθης, οὐ κτήτωρ, καὶ τὴν ἐν τῇ κτίσει μόνην ὡς πανδοχείου παροδεύομεν χρή- σιν. Καθάπερ γὰρ ὁδοιπόροι μικρᾶς ἐν πανδοχείῳ διατριβῆς ἀπολαύσαντες, τὴν ἐφεξῆς ἐκβάντες πλη ροῦσιν ὁδοιπορίαν, οὕτω καὶ τὸν τῆς ζωῆς ταύτης ὁδοιποροῦντες αἰῶνα, μικρὸν ὡς ἐν καταλύματι τῷ βίῳ προσμείναντες, τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημοῦμεν οἰκή- σεως. Αλλον γὰρ ἡμῖν ὁ Θεὸς προηυτρέπισεν βίον καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον δρόμου τὴν παροῦσαν ζωήν ὁδὸν κατεσκεύασεν, τὰς παρὰ τῆς κτίσεως χρείας εἰς ἐφόδιον μόνον τῆς ὁδοῦ κατατάξας. Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ὁδὸν ἐξελθοῦσιν ὁ τῶν κτηθέντων ἁπάντων ἀσυνό δευτος πλοῦτος· οὐδὲν γὰρ ὧν ἐσχήκαμεν, ἐσχήκαμεν ίδιον. Ην γὰρ φοροῦμεν πρώτον ὡς ἰδίαν ἐσθῆτα, τὴν τῶν προβάτων ἐξεθύσαμεν φύσιν· ἡ περιβάλλο μεν τοῖς ποσὶν ὑποδήματα, παρὰ τῆς τῶν βοσκημάτ των δορᾶς κεκομίσμεθα· τὴν τῶν βρωμάτων καὶ που τῶν χορηγίαν ἐκ τῶν τῆς γῆς συμπορίζομεν κόλπων ταύτης ἐστὶν καὶ χρυσὸς, ὃν πάντες ὡς ἡμέτερον σφίγγομεν. Μαργαρίτας ἐξ ὀστρέων καὶ βασιλεῖς έρανίζονται. Ἐξ ἀλλοτρίας ζῶμεν εἰσφορᾶς καὶ πλου- τοῦμεν. Απόδος τοῖς προβάτοις τὸ ἔριον, καὶ οὐδὲν ἕξεις τῆς σαρκὸς περιβόλαιον· ἀπόδος τὰς αὐτῶν δο- ρὰς τοῖς βοσκήμασιν, καὶ σκέπην ιδιόκτητον τοῖς ποσὶν οὐχ εὑρήσεις· ἀπόδος τὰ σηρικὰ τοῖς σκώληξ. νήματα, καὶ σηρικὴν ἰδίαν οὐ προσοίσεις ἐσθῆτα. 'Αλλ' οὐδὲ ψιχῶν εὐπορήσεις ἰδίων, ἂν μὴ τὴν τρέ φουσαν γῆν οἷς φιλεῖ κολακεύσῃς. Τοῦτο καὶ Χρι στὸς ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν· Εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιο στοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τὶς ὑμῖν δώσει ; Μή μοι τῶν ἐκ τῶν κτηνῶν καὶ τῆς γῆς προβαλλό Ο μενος πλοῦτον, ὡς ἐπ᾿ ἰδίοις τοῖς μὴ σοῖς καλλωπί ζου. Ενὸς εἶ κτήματος μόνου εὐσεβείας ιδιοκτήτωρ. Ταύτης σε θάνατος ἐπελθὼν οὐ συλήσει· τῶν ἄλλων δὲ ἁπάντων ἐκβαλεῖ καὶ μὴ θέλοντα· εἰς ὑποκατά· στασιν γὰρ τὴν βιωτικὴν πάντες παρελάβομεν κτήσιν καὶ μόνην ταύτης τὴν χρῆσιν· ἕκαστος καρπούμε νος ἄπεισιν, βραχὺ παρὰ τοῦ βίου κομιζόμενος μνη μα. Τοῦτο γὰρ πάσης εὐημερίας τὸ τέλος, τοῦτο τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν τὸ συμπέρασμα. Μετά πολύπλε- θρον κτῆσιν καὶ χρυσὸν πολυτάλαντον στενήν τινα καὶ δυσώδη κληρονομούμεν σορόν. Οντως Πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς άνθος SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. inconcussa: frequenter enim stridentes tempestates periculosa naturalem ejus felicitatem diripiunt. Non sanitatis donum caret vicissitudine; sed binc quoque insidiatur morborum 4-5 inexspectata pernicies. Disperditur vario modo bonae conditionis possessio, et arbori similis est bono, nunc quidem felicitatis florem præ se ferens, sed nunc profecto flore illo spoliatus, quemadmodum arbor foliis. Quære florein vitalem cui marcor non sit proximus, nullum in- venies. Sic enim nobis vitam Creator constituit, ut eorum qui rebus terrestribus dediti sunt, cupidita- tem cohiberet, et conjunxit cum marcore vitæ splendorem, ut, si te rerum terrenarum suavitas voluptate irretiverit, speratam felicitatem auferret. Nam præsentis vitæ viator ordinatus es, non do- wiuus, et in mundo tautum veluti deversorii labe- mus ejus usum fructum. Quemadmodum enim via- tores brevi in diversorio mora fruiti, ordine dein- eeps demigrant et absolvunt iter : ita nos quoque hujus vitæ spatium emetientes, paululuin tanquam in diversorio, in vita commorati, ex hoc emigramus domicilio. Aliam enim vitam nobis Deus destinavit, et præsentem vitatu nonnisi viam qua ad illam tenderemus, esse voluit, sed commoda e mundo conditio profecta in viaticum tantum viæ ordinavit. Hanc vero nobis viam emetientibus bonorum om- nium non viæ comes est opulentia; nihil enim eorum quæ habemus, ut nostrum possidemus. Etenim, quam ferimus primum tanquam propriam vestem, eain ab ovibus accepimus; quæ circumjici- mus pedibus calceamenta, ea e pecorum cute fieri curavimus; cibos potusque e terræ sinu nobis com- paramus; bujus est etiam aurum, quod omnes tan- quam nostrum teneurus. Margaritas a conchis vel reges emendicant. Ex 6-7 aliena vitam agimus collatione et divites reddimur. Redde ovibus lanam, neque ullum habebis corporis vestimentum: redde gregibus cutem ipsorum, neque tegmen proprium pedibus invenies : redde bombycina bombycibus texta, neque bombycinam propriam vestem inve- nies. Sed ne minutorum quidem frustulorum pro- priorum tibi copia erit, nisi almæ telluri iis quibus vult blanditiis, ea sustuleris. Hoc etiam Christus significans dixit: Si in alieno fideles non fueritis, vestrum quis vobis dabits? Ne mili copiam pecorum D prædiorumque rusticorum ostendas, tanquain pro- priis glorians iis quæ tua non sunt. Unius es pos- sessionis, solius pietatis dominus. Sed hac mors superveniens te non spoliabit; sed ex reliquis om- nibus expellet vel invitum. Etenim tanquam vitæ sustentandæ præsidia accepimus possessiones, el tantum usuin earum. Quisque, postquam lis est perfruitus, abit, parvulum e vita reportans moni- mentum. Hic enim totius felicitatis finis esi, hic vitalium bonorum exitus. Opulentam possessionem multorumque talentorum aurum angusta et putida permutamus sandapila. Revera Omnis caro grumen, • Luc. XVI, 12.
PG 64:457Ἀδωροδόκητος γὰρ ὁ θάνατος δήμιος, καὶ δεξιὰν οὐκ ἔχων τῷ χρυσῷ πειθομένην, οὐδὲ πλουσίου ἐξαργυρίζων νεκροὺς, ἀλλὰ πάντας ἐν τάφοις ὡς ἐν εἱρκταῖς φυλακίζων. Πρὸς τὰ τῶν ὀστῶν παράκυψον λείψανα, καὶ πικρότερον κλαύσεις τοῦ βίου τὸ μάταιον. Τετέφρωται πρόσωπον, μελανθὲν ὑπὲρ ἄσβολον· ὀφθαλμοὶ διατέτρηνται σηπεδόνι γλυφέντες· διακέχηνεν στόμα καὶ πάροδον πολλάκις ἑρπετῶν ὑποδέχεται. Τί καθ’ ἕκαστον μέλος ἐνδιατρίβω; Φθορᾷ σκώληκες, ἅπαν τὸ σῶμα καθάπερ πολέμιοί τινες συμμερίζονται καὶ σάρκας καὶ νεῦρα καὶ φλέβας ἀκριβῶς ἐρευνῶντες. Καλῶς ἄρα τὸ βρέφος τῆς γαστρὸς παρακύψαν, θρήνων εὐθέως οὐ γέλωτος ἄρχεται· κλαίει γὰρ ὥσπερ τοῦ βίου καταβοῶν, παρ’ οὗ θνησιμαίων ἐκ προοιμίων ἀπογεύεται δώρων. Τεχθὲν γὰρ χεῖρας εὐθέως σπαργανοῦται καὶ πόδας καὶ δεσμοῖς ἐνειλημμένον τῆς θηλῆς ἀπολαύει, ὡς προοιμίου ζωῆς προδρόμου νεκρώσεως. Ἄρτι τὸ βρέφος εἰς ζωὴν παρελήλυθεν, καὶ νεκρῶν εὐθέως αὐτῷ στολισμὸς προσηνέχθη. Ὑπομιμνήσκει γὰρ τοῦ τέλους τοὺς τεχθέντας ἡ φύσις· διὸ καὶ τὸ παιδίον γεννηθὲν ἀποδύρεται καθάπερ τῇ μητρὶ διὰ τοῦ θρήνου βοῶν·
χόρτου. Μικρά σφοδρότης πυρετῶν ἐμπεσοῦσα πα- Α σαν τοῦ βίου τὴν εὐθηνίαν εσκόρπισεν· προσέλεγε μὲν γὰρ ἔξωθεν ἡ τέχνη τὰ φάρμακα· τοῖς φαρμά κοις δὲ πυκτεύων ἀοράτως ὁ θάνατος, κατὰ μικρὸν προϊών χειροῦται τὸν ἄῤῥωστον· ὁ δὲ βλέπων τὸν ἄφυκτον εγκείμενον δήμιον, καὶ τὴν ψυχὴν βιαίως ὠθοῦντα πρὸς ἔξοδον, τρέπει μὲν στένων τὴν κεφα λὴν ἐφ' ἑκάτερα, περιφέρει δὲ τὸ βλέμμα συν δάκρυ σιν. Οὐδαμόθεν δὲ τῆς βίας βοήθεια· οὐκ οικέται, τὴν κλίνην περιεστῶτες, Ελκόμενον σώζουσιν, οὐ τὰ τῶν φίλων κολακεύει τὸν θάνατον δάκρυα, οὐ χρυσὸς τὴν πρὸς τὸν κριτὴν κωλύει παράστασιν. Αδωροδόκητος γὰρ ὁ θάνατος δήμιος, καὶ δεξιάν οὐκ ἔχων τῷ χρυσῷ πειθομένην, οὐδὲ πλουσίου εξαργυρίζων νεκρούς, ἀλλὰ πάντας ἐν τάφοις ὡς ἐν εἰρκταῖς φυλακίζων. Πρὸς τὰ τῶν ὀστῶν παράκυψον λείψανα, καὶ πικρό- τερον κλαύσεις τοῦ βίου τὸ μάταιον. Τετέφρωται πρόσωπον, μελανθὲν ὑπὲρ ἄσβολον· ὀφθαλμοὶ διατέ τρηνται σηπεδόνι γλυφέντες· διακέχηνεν στόμα καὶ πάροδον πολλάκις ἑρπετῶν ὑποδέχεται. Τί καθ' έκα- στον μέλος ενδιατρίβω; Φθορά σκώληκες ἅπαν τὸ σῶμα καθάπερ πολέμιοί τινες συμμερίζονται καὶ σάρκας καὶ νεῦρα και φλέβας ἀκριβῶς ἐρευνῶντες. Καλῶ; ἄρα τὸ βρέφος τῆς γαστρός παρακύψαν, θρή νων εὐθέως οὐ γέλωτος ἄρχεται· κλαίει γὰρ ὥσπερ τοῦ βίου καταβοῶν, παρ' οὗ θνησιμαίων ἐκ προοιμίων ἀπογεύεται δώρων. Τεχθὲν γὰρ χεῖρας εὐθέως απαρ- γανοῦται καὶ πόδας καὶ δεσμοῖς ἐνειλημμένον τῆς θηλῆς ἀπολαύει, ὡς προοιμίου ζωῆς προδρόμου νεκρώ- στους. Απτι τὸ βρέφος εἰς ζωὴν παρελήλυθεν, καὶ νεκρῶν εὐθέως αὐτῷ στολισμός προσηνέχθη. Υπου μιμνήσκει γὰρ τοῦ τέλους τοὺς τεχθέντας ἡ φύσις· διὸ καὶ τὸ παιδίον γεννηθὲν ἀποδύρεται καθάπερ τῇ μητρὶ διὰ τοῦ θρήνου βοῶν· Τί μὲ πρὸς ταύτην, ὦ μήτερ, τὴν ζωὴν ἀπεκύησας, ἐν ᾗ τοῦ ζῆν ἡ προσθήκη προσκοπὴ πρὸς τὸν θάνατον; Τί με πρὸς πολυτάρα χον αιώνα παρήγαγες οὐ τεχθέν; Τί μοι τὰ προοίμια σπάργανα ; Τί μὲ τοιούτῳ παρήγαγες βίῳ, ἐν ᾧ καὶ νεότης ἐλεεινή τρυγωμένη πρὸ γήρως, καὶ γῆρας φευκτὸν ὡς ἐπὶ θάνατον ἄγον; Δεινόν, ὦ μῆτερ, τοῦ βίου τὸ στάδιον, θάνατον ἔχον τῶν τρεχόντων καμ πτήρα. Πικρὰν τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦμεν ὁδὸν, καὶ τάφον ἔχουσαν τῶν ὁδευόντων κατάλυμα. Χαλεπὸν τὸ τοῦ βίου διαπλέομεν πέλαγος· ᾅδην γὰρ ἔχει πειρα τὴν ἐφεστῶτα. Οὐχ ὡς πονηρὸν στηλιτεύω τὸν βίον ; Τοῦτο γὰρ τῶν τῆς μανίας ἐπωνύμων τὸ νόσημα· ἀλλ' ὡς προσκαίρου μὴ σφοδρῶς ἐξηρτῆσθαι μαρτύρομαι. Ταύτην τοῦ βίου καὶ Παῦλος κηρύττων τὴν ἀθλιότη- τα, τὴν τῆς κτίσεως φύσιν εἰσῆγεν στενάζουσαν· Πάσω, φησὶν, ἡ κτίσις στενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν. Ὅλη γὰρ σκυθρωπότητος ή κτίσις ἀνάμεστος· κἂν ἀκριβῆ ποιήσῃ τῶν ὄντων ἐρεύνη- σιν, τὸν οἰκεῖον ἐν ἑκάστῳ στεναγμὸν καθοπτεύσεις· πρῶτος παρ' ἀνθρώπων στεναγμός ἀναπέμπεται τῇ τῆς φθορᾶς λειτουργούντων δαπάνη. ς Πῶς οὐκ αἰσχρὸν, ὅτι σὺ διὰ θάνατον ὀδυνᾶσαι ; Παῦλος καὶ διὰ τὴν παροῦσαν ἔστενε ζωὴν, καὶ Ῥωμαίοις γράφων ἔλεγεν, ὅτι καὶ ἡ κτίσις συστενράζει, καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματος ἔχοντες στενάζομεν. HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ÆSTIMANT OPES, ETC. et omnis gloria hominis flos graminis '. Brevis vele- B D mentia febris quæ nos opprimit, omnem vitæ in- columitatem dispellit; nam admovet quidem ex- trinsecus ars remedia, sed remediis repugnat oculos efugiens mors ; sed mox procedens in potestatem suam redigit ægrotum; hic vero videns carnificem instantem ineffugibilem, vitamque violenter urgen- tem ad exitum, vertit gemens caput utrolibet, cir- cumfert vultum lacrymas fundentem. Nusquam 8-9 vero validum auxilium : non familiares, lectum circumstantes, ægrotantem servant, non amicorum adulantur mortem lacrymæ, non aurum coram judice collationem impedit. Est enim incorruptus carnifes mors, neque dextram habens auro obtemperantem, nec magno pretio vendens mortuos, sed omnes in sepulcris tanquam in carceribus in vincula con- jiciens. Ad ossium reliquias si deflexeris, acerbius flebis vitæ vauitatem. In cinerem redacta est facies, nigra præ fuligine; oculi perforati sunt patrediue absumpti; hiat os et transitum sæpius reptilibus ad- mittit. Sed quid in singulis membris conmoror ? Corruptione vermes totum corpus hostium instar inter se distribuunt, et carnes et nerves el venas accurate rimantes. Jure igitur fetus ex utero caput exserens, lacrymare statim, non ridere incipit: nam fed quasi vitam accusans, in qua morticina ex pri- mordiis gustat dona. Natum enim manibus pedi- busque in fasciarum vinculis alligatur, et sic mamma fruitur, unquam in primordio vitæ prævia sepul tura. Modo infans in vitam pervenit, et mortuorum statim vestitus ei allatus est. Adnionet enim natura natos finis; propterea etiam infans recens natum lamentatur, quasi ad matrem querela clamans : Cur me in eam, o mater, vitam peperisti, in qua vi- vendi additamentum laesio est ad mortemn? Cur une ad tumultuosam vitam adduxisti non partum ? Quid · milii fascius tanquam primordia ? Quid me in eam introduxisti vitam, in qua et juventus miserabilis est, exarescens ante senectutem, et senectus fu- gienda, tanquam ad mortem ducens? Duram, mater, vitæ 10-11 est curriculum, quia mortem habet currentium conversionem. Ingratum vitate emetimur iter, quia sepulcrum habet viatoruNI diversorium. Difficulter vitæ navigamus mare;' Orcum enim habet piratain astantemn. Nonne ta- quam calamitatum nota compungam vitam? Etenim morbus est vesaniæ similis sed cum sit nonnisi temporarius, haud ita multum inde pendere testor. flanc vitæ miseriam Paulus quoque prædicans, noudi naturam induxit genientem : Totus, inquit, mundus conditus gemit, et tanquam parturientis do- lores usque adhuc communicat. Tolus enim mun- dus tristem vultum præ se fert, et cum accuratam feceris rerum omnium investigationem, suum cujns- que rei gemitum observabis. Primus ab hominibus gemitus editur, de sumptibus corruptelæ suæ misere sollicitis. * Isa. xL, 6; Petr. 1, 24. * Rom. vi, 22. Similiter in Homilia ad populum Antiochenum edit. Montefalconii tom. II, p. :
PG 64:458Τί μὲ πρὸς ταύτην, ὦ μῆτερ, τὴν ζωὴν ἀπεκύησας, ἐν ᾗ τοῦ ζῇν ἡ προσθήκη προσκοπὴ πρὸς τὸν θάνατον; Τί με πρὸς πολυτάραχον αἰῶνα παρήγαγες οὐ τεχθέν; Τί μοι τὰ προοίμια σπάργανα; Τί μὲ τοιούτῳ παρήγαγες βίῳ, ἐν ᾧ καὶ νεότης ἐλεεινὴ τρυγωμένη πρὸ γήρως, καὶ γῆρας φευκτὸν ὡς ἐπὶ θάνατον ἄγον; Δεινὸν, ὦ μῆτερ, τοῦ βίου τὸ στάδιον, θάνατον ἔχον τῶν τρεχόντων καμπτῆρα. Πικρὰν τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦμεν ὁδὸν, καὶ τάφον ἔχουσαν τῶν ὁδευόντων κατάλυμα. Χαλεπὸν τὸ τοῦ βίου διαπλέομεν πέλαγος· ᾅδην γὰρ ἔχει πειρατὴν ἐφεστῶτα. Οὐχ ὡς πονηρὸν στηλιτεύω τὸν βίον; Τοῦτο γὰρ τῶν τῆς μανίας ἐπωνύμων τὸ νόσημα· ἀλλ’ ὡς προσκαίρου μὴ σφοδρῶς ἐξηρτῆσθαι μαρτύρομαι. Ταύτην τοῦ βίου καὶ Παῦλος κηρύττων τὴν ἀθλιότητα, τὴν τῆς κτίσεως φύσιν εἰσῆγεν στενάζουσαν· Πᾶσα, φησὶν, ἡ κτίσις στενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν. Ὅλη γὰρ σκυθρωπότητος ἡ κτίσις ἀνάμεστος· κἂν ἀκριβῆ ποιήσῃ τῶν ὄντων ἐρεύνησιν, τὸν οἰκεῖον ἐν ἑκάστῳ στεναγμὸν καθοπτεύσεις· πρῶτος παρ’ ἀνθρώπων στεναγμὸς ἀναπέμπεται τῇ τῆς φθορᾶς λειτουργούντων δαπάνῃ. Στένει μετ’ ἀνθρώπων καὶ γῆ, τὴν κατάραν δι’ ἡμᾶς δεξαμένη·
χόρτου. Μικρά σφοδρότης πυρετῶν ἐμπεσοῦσα πα- Α σαν τοῦ βίου τὴν εὐθηνίαν εσκόρπισεν· προσέλεγε μὲν γὰρ ἔξωθεν ἡ τέχνη τὰ φάρμακα· τοῖς φαρμά κοις δὲ πυκτεύων ἀοράτως ὁ θάνατος, κατὰ μικρὸν προϊών χειροῦται τὸν ἄῤῥωστον· ὁ δὲ βλέπων τὸν ἄφυκτον εγκείμενον δήμιον, καὶ τὴν ψυχὴν βιαίως ὠθοῦντα πρὸς ἔξοδον, τρέπει μὲν στένων τὴν κεφα λὴν ἐφ' ἑκάτερα, περιφέρει δὲ τὸ βλέμμα συν δάκρυ σιν. Οὐδαμόθεν δὲ τῆς βίας βοήθεια· οὐκ οικέται, τὴν κλίνην περιεστῶτες, Ελκόμενον σώζουσιν, οὐ τὰ τῶν φίλων κολακεύει τὸν θάνατον δάκρυα, οὐ χρυσὸς τὴν πρὸς τὸν κριτὴν κωλύει παράστασιν. Αδωροδόκητος γὰρ ὁ θάνατος δήμιος, καὶ δεξιάν οὐκ ἔχων τῷ χρυσῷ πειθομένην, οὐδὲ πλουσίου εξαργυρίζων νεκρούς, ἀλλὰ πάντας ἐν τάφοις ὡς ἐν εἰρκταῖς φυλακίζων. Πρὸς τὰ τῶν ὀστῶν παράκυψον λείψανα, καὶ πικρό- τερον κλαύσεις τοῦ βίου τὸ μάταιον. Τετέφρωται πρόσωπον, μελανθὲν ὑπὲρ ἄσβολον· ὀφθαλμοὶ διατέ τρηνται σηπεδόνι γλυφέντες· διακέχηνεν στόμα καὶ πάροδον πολλάκις ἑρπετῶν ὑποδέχεται. Τί καθ' έκα- στον μέλος ενδιατρίβω; Φθορά σκώληκες ἅπαν τὸ σῶμα καθάπερ πολέμιοί τινες συμμερίζονται καὶ σάρκας καὶ νεῦρα και φλέβας ἀκριβῶς ἐρευνῶντες. Καλῶ; ἄρα τὸ βρέφος τῆς γαστρός παρακύψαν, θρή νων εὐθέως οὐ γέλωτος ἄρχεται· κλαίει γὰρ ὥσπερ τοῦ βίου καταβοῶν, παρ' οὗ θνησιμαίων ἐκ προοιμίων ἀπογεύεται δώρων. Τεχθὲν γὰρ χεῖρας εὐθέως απαρ- γανοῦται καὶ πόδας καὶ δεσμοῖς ἐνειλημμένον τῆς θηλῆς ἀπολαύει, ὡς προοιμίου ζωῆς προδρόμου νεκρώ- στους. Απτι τὸ βρέφος εἰς ζωὴν παρελήλυθεν, καὶ νεκρῶν εὐθέως αὐτῷ στολισμός προσηνέχθη. Υπου μιμνήσκει γὰρ τοῦ τέλους τοὺς τεχθέντας ἡ φύσις· διὸ καὶ τὸ παιδίον γεννηθὲν ἀποδύρεται καθάπερ τῇ μητρὶ διὰ τοῦ θρήνου βοῶν· Τί μὲ πρὸς ταύτην, ὦ μήτερ, τὴν ζωὴν ἀπεκύησας, ἐν ᾗ τοῦ ζῆν ἡ προσθήκη προσκοπὴ πρὸς τὸν θάνατον; Τί με πρὸς πολυτάρα χον αιώνα παρήγαγες οὐ τεχθέν; Τί μοι τὰ προοίμια σπάργανα ; Τί μὲ τοιούτῳ παρήγαγες βίῳ, ἐν ᾧ καὶ νεότης ἐλεεινή τρυγωμένη πρὸ γήρως, καὶ γῆρας φευκτὸν ὡς ἐπὶ θάνατον ἄγον; Δεινόν, ὦ μῆτερ, τοῦ βίου τὸ στάδιον, θάνατον ἔχον τῶν τρεχόντων καμ πτήρα. Πικρὰν τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦμεν ὁδὸν, καὶ τάφον ἔχουσαν τῶν ὁδευόντων κατάλυμα. Χαλεπὸν τὸ τοῦ βίου διαπλέομεν πέλαγος· ᾅδην γὰρ ἔχει πειρα τὴν ἐφεστῶτα. Οὐχ ὡς πονηρὸν στηλιτεύω τὸν βίον ; Τοῦτο γὰρ τῶν τῆς μανίας ἐπωνύμων τὸ νόσημα· ἀλλ' ὡς προσκαίρου μὴ σφοδρῶς ἐξηρτῆσθαι μαρτύρομαι. Ταύτην τοῦ βίου καὶ Παῦλος κηρύττων τὴν ἀθλιότη- τα, τὴν τῆς κτίσεως φύσιν εἰσῆγεν στενάζουσαν· Πάσω, φησὶν, ἡ κτίσις στενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν. Ὅλη γὰρ σκυθρωπότητος ή κτίσις ἀνάμεστος· κἂν ἀκριβῆ ποιήσῃ τῶν ὄντων ἐρεύνη- σιν, τὸν οἰκεῖον ἐν ἑκάστῳ στεναγμὸν καθοπτεύσεις· πρῶτος παρ' ἀνθρώπων στεναγμός ἀναπέμπεται τῇ τῆς φθορᾶς λειτουργούντων δαπάνη. ς Πῶς οὐκ αἰσχρὸν, ὅτι σὺ διὰ θάνατον ὀδυνᾶσαι ; Παῦλος καὶ διὰ τὴν παροῦσαν ἔστενε ζωὴν, καὶ Ῥωμαίοις γράφων ἔλεγεν, ὅτι καὶ ἡ κτίσις συστενράζει, καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματος ἔχοντες στενάζομεν. HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ÆSTIMANT OPES, ETC. et omnis gloria hominis flos graminis '. Brevis vele- B D mentia febris quæ nos opprimit, omnem vitæ in- columitatem dispellit; nam admovet quidem ex- trinsecus ars remedia, sed remediis repugnat oculos efugiens mors ; sed mox procedens in potestatem suam redigit ægrotum; hic vero videns carnificem instantem ineffugibilem, vitamque violenter urgen- tem ad exitum, vertit gemens caput utrolibet, cir- cumfert vultum lacrymas fundentem. Nusquam 8-9 vero validum auxilium : non familiares, lectum circumstantes, ægrotantem servant, non amicorum adulantur mortem lacrymæ, non aurum coram judice collationem impedit. Est enim incorruptus carnifes mors, neque dextram habens auro obtemperantem, nec magno pretio vendens mortuos, sed omnes in sepulcris tanquam in carceribus in vincula con- jiciens. Ad ossium reliquias si deflexeris, acerbius flebis vitæ vauitatem. In cinerem redacta est facies, nigra præ fuligine; oculi perforati sunt patrediue absumpti; hiat os et transitum sæpius reptilibus ad- mittit. Sed quid in singulis membris conmoror ? Corruptione vermes totum corpus hostium instar inter se distribuunt, et carnes et nerves el venas accurate rimantes. Jure igitur fetus ex utero caput exserens, lacrymare statim, non ridere incipit: nam fed quasi vitam accusans, in qua morticina ex pri- mordiis gustat dona. Natum enim manibus pedi- busque in fasciarum vinculis alligatur, et sic mamma fruitur, unquam in primordio vitæ prævia sepul tura. Modo infans in vitam pervenit, et mortuorum statim vestitus ei allatus est. Adnionet enim natura natos finis; propterea etiam infans recens natum lamentatur, quasi ad matrem querela clamans : Cur me in eam, o mater, vitam peperisti, in qua vi- vendi additamentum laesio est ad mortemn? Cur une ad tumultuosam vitam adduxisti non partum ? Quid · milii fascius tanquam primordia ? Quid me in eam introduxisti vitam, in qua et juventus miserabilis est, exarescens ante senectutem, et senectus fu- gienda, tanquam ad mortem ducens? Duram, mater, vitæ 10-11 est curriculum, quia mortem habet currentium conversionem. Ingratum vitate emetimur iter, quia sepulcrum habet viatoruNI diversorium. Difficulter vitæ navigamus mare;' Orcum enim habet piratain astantemn. Nonne ta- quam calamitatum nota compungam vitam? Etenim morbus est vesaniæ similis sed cum sit nonnisi temporarius, haud ita multum inde pendere testor. flanc vitæ miseriam Paulus quoque prædicans, noudi naturam induxit genientem : Totus, inquit, mundus conditus gemit, et tanquam parturientis do- lores usque adhuc communicat. Tolus enim mun- dus tristem vultum præ se fert, et cum accuratam feceris rerum omnium investigationem, suum cujns- que rei gemitum observabis. Primus ab hominibus gemitus editur, de sumptibus corruptelæ suæ misere sollicitis. * Isa. xL, 6; Petr. 1, 24. * Rom. vi, 22. Similiter in Homilia ad populum Antiochenum edit. Montefalconii tom. II, p. :
PG 64:459ἀποδύρεται θάλαττα, καλὴ μὲν ἐξ ἀρχῆς παρὰ Θεοῦ γενομένη, τάφος δὲ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν εὑρισκομένη πολλοῖς. Σκυθρωπάζει καὶ ἥλιος, τοὺς τὸν αὐτοῦ κτίστην οὐχ ὁρῶντας φωτίζων· ἀστέρες σὺν σελήνῃ στενάζουσιν, ὅτι διὰ τῆς εἰρηναίου μετ’ ἀλλήλων χορείας τὸν εἰρηνοποιὸν δεικνύντες οὐ πείθουσιν. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαραιτήτῳ δουλείᾳ κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα. Κοινός τις τῆς κτίσεως πανταχόθεν ὁ θρῆνος τὴν τῆς παρούσης ζωῆς κλαιούσης κατάστασιν, ἣν εὐστόχως κέκληκεν ὁ προφήτης εἰκόνα· Τὰ σύμπαντα γὰρ, φησὶ, ματαιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν, μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος. Καὶ βλέπε τῆς φωνῆς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ἀνθρωπίνην ἀκριβῶς ἀνερευνήσας ζωήν. Καθάπερ γὰρ ἐν εἰκόνι κάθηται μὲν ἐπὶ θρόνων βασιλεὺς χρυσοπάστων· προσφέρουσι δὲ πόλεις ἐν τοῖς χρώμασι δῶρα· δέχεται δὲ τοῦ βασιλέως ἡ χεὶρ τὰ διδόμενα· πάντα δὲ σκιὰ καὶ σκηνὴ τὰ φαινόμενα, καὶ ῥαγείσης τῆς σινδόνος ἐγυμνώθη τὸ σχῆμα·
Β Στένει μετ' ἀνθρώπων καὶ γῆ, τὴν κατάραν δι' ἡμᾶς δεξαμένη· ἀποδύρεται θάλαττα, καλὴ μὲν ἐξ ἀρχῆς παρὰ Θεοῦ γενομένη, τάφος δὲ μετὰ τὴν ἁμαρ τίαν εὑρισκομένη πολλοίς. Σκυθρωπάζει καὶ ἥλιος, τοὺς τὸν αὐτοῦ κτίστην οὐχ ὁρῶντας φωτίζων· ἀστέ. ρες σὺν σελήνῃ στενάζουσιν, ὅτι διὰ τῆς εἰρηναίων μετ᾿ ἀλλήλων χορείας τὸν εἰρηνοποιὸν δεικνύντες οὐ πείθουσιν. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαραιτήτω δουλεία κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα. Κοινός τις τῆς κτίσεως πανταχόθεν ὁ θρήνος τὴν τῆς παρού σης ζωῆς κλαιούσης κατάστασιν, ἣν ευστόχως κέκλη κεν ὁ προφήτης εἰκόνα· Τὰ σύμπαντα γάρ, φησί, ματαιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν, μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται άνθρωπος. Καὶ βλέπε τῆς φωνῆς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ἀνθρωπίνην ἀκριβῶς ἀνερευνήσας ζωήν. Καθάπερ γὰρ ἐν εἰκόνι κάθηται μὲν ἐπὶ θρό νων βασιλεὺς χρυσοπάντων· προσφέρουσι δὲ πόλεις ἐν τοῖς χρώμασι δῶμα· δέχεται δὲ τοῦ βασιλέως ἡ χεὶρ τὰ διδόμενα· πάντα δὲ σκιὰ καὶ σκηνὴ τὰ φαινό- μενα, καὶ ῥαγείσης τῆς σινδόνος εγυμνώθη τὸ σχῆμα· τὸν αὐτὸν τρόπον, καὶ τῶν ἀνθρώπων ή φύσις καθ άπερ ἐν εἰκόνι τῷ βίῳ βασιλεύς τις εγκαθημένη, τέ- χεται μὲν τὰς τῆς θαλάττης καὶ γῆς ὥσπερ ἔκ τινων πόλεων εἰσφορὰς διδομένας· ῥαγείσης δὲ αὐτῇ τῆς ζωῆς ὡς σινδόνος, ἅπαν ἔσχεν τοῦ βίου διαῤῥέον τὸ κάλλος. Εν δὲ μέγιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις καλῶν καρδίας συντετριμμένης ταπείνωσις καὶ τὴν τῆς τε λευτῆς ἀεὶ μελετώσης ἡμέραν, καθ᾿ ἣν γυμνοὶ τῆς βιωτικῆς ταύτης εξιόντες θαλάττης τὰς τῶν πράξεων ἐκπομπευούσας τῇ κτίσει κατοψόμεθα στήλας. Βούλει σοι τούτου παραγάγω παράδειγμα; Ἐπὶ μίας τινὸς ὁλκάδος συνέπλεόν τινες καὶ τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις συνναυτιλλόμενοι θάλατταν, ποικίλας κατ' ἀλλήλων κλοπὰς ἐπεδείκνυντο. Ταύτας ο κυβερνήτης ἀκριβῶς κατοπτεύων, τὸν τῶν κλεμμάτων τέως οὐκ ἐπόμπευεν ἔλεγχον· ἀλλ' ὡς λιμένι το σκάφος προστ εγγίζον έώρα, γυμνούς πάντας τῆς ὁλκάδος ἐξιέναι κελεύσας, εὗρεν ἑκάστου τὴν κλοπὴν ἐν τῷ πλοίῳ κειμένην. Κατὰ τοῦτό μοι τῆς ζωῆς τὸ παράδειγμα σκοπεῖ· πρόκειται γὰρ ἡμῖν ἀντὶ θαλάττης ὁ βίος σκάφος δέ τι πρὸς τὸν πλοῦν ἡ κτίσις συνήρμοσται, κυβερνήτῃ μὲν τῷ Θεῷ κεχρημένον, πάσας δὲ τὰς τῶν ἔργων εμπορείας δεχόμενον. "Αν διεφθαρμένον τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς κτίσεως αὐτὸν ἀπο- θήσεται πλοίῳ· ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύ σηται, ἐπὶ τῆς κρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττό- μενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐκ τοῦ γηΐνου σκάφους ὁ κυβερνήτης ἐκβάλλει, καὶ μένει πάντων ἡ πρᾶξις ἐν τῇ κρίσει πομπευομένῃ. Αμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναυτιλ λώμεθα πέλαγος· ἔργων ἀγαθῶν τὴν κτίσιν κτησώ- μεθα μάρτυρα· τὸν σκιώδη τῶν παρόντων ὑπερβαίνω μεν κόμπον τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος· τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδήν ἀποφύγωμεν· τοῖς γηΐνοις τὴν ψυχὴν μὴ συνδήσωμεν βρόχοις· τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσω- • SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Gemit cum hominibus terra quoque, dirarum per À lios consors; plorat mare, quod cum a principio Deus pulcherrimum fecisset, post peccata multis sepulcro fuit. Vultu tristi sol quoque splendet, iis Jucens qui ipsius Creatorem non vident; stellæ cum luna gemunt, quia dum concordi inter sese chorea concordia auctorem ostendunt, hominibus fidem non faciunt. Ac ne pecorum quidem genus sime genita est : quippe quæ non solum gravissimo servitutis nostræ jugo premantur, sed etiam diis temere in angulis mactentur. Communis quidam est universi undecunque gemitus, præsentis vitæ deplorantis conditionem, quam apte propheta voca- vit imaginem : Adleo, inquit, omnino nihili est ominis hominis natura: adeo imaginariam vitam agit homo". 12-13 Et vide ejus vocis veritatem, dum huma- Dam accurate examinas vitam. Nam sicut in imagine rex sedet in throno auro ornato, dum afferunt urbes dona diversi coloris, regisque manus capit tributa ; oninia vero umbra et scena, quæ videntur, et discisso linteo actus nudatur: eodem modo homi- num natura regina quædam est in imagine sedens : suscipit quidem maris et terra collationes, quemad- modum illas ex urbibus quibusdam oblatas; di- xrissa vero ei vita, lintei instar, omnis pulchritudo, quae in vita ipsi fuit, evanescit. Unum vero maximum inter homines bonoruin cordis contriti est humilia- tio, diem mortis semper considerantis, quo nudi ex vitali hoc exeuntes mari, factorun triumphantes de mundo condito videbimus columnas. Visne tibi hujus rei afferri similitudinem? Una navi simul vehebantur quidam, idemque junctim navigantes mare, varia invicem furta patrabant. Hac accurate quidem gubernator observavit, sed furto- rum tandiu non misit accusatorem; cum vero portui navem appropinquantem videret, nudos omnes ex navi exire jussit, et cujusque furtum in navi situm invenit. Ad hujus rei similitudinem mihi vitæ exemplum spectat: proposita enim nobis est pro mari vita; pavem vero ad navigandum creatura adornst; gubernatore utitur illa Deo, omnes operum merces recipit. Si quis corruptam mercatus fuerit vitamı, in inundi navi eam seponet, sin bene ordi- natam vitam egerit, ad judicium erit asservatum quidquid patraverit. Tunc, cun propinquus erit con- summationis portus, 14-15 nudos nos ex terrena navi gubernator expellit, et manet omnium actio in julicio solemni. Propterea inculpati vila navigemus mare; operum bonorum lucrum comparemus nobis lestem; umbræ similem rerum præsentium trans- eamus magnificentiam; mortali animum liberemus voluptate; fugiamus studium pernicie desinens; ne terrenis alligemus animum laqueis; fluxam parvi stinemus mortalium gloriam ; ut colorem facile proluendum felicitatum fugiamus forem; preca- Lione coelum petente, alata percurramus vitam, vi- - C D Psal. xxxix, et sec. versioneny LXX interpretum ed. Reineccil. ,
PG 64:460τὸν αὐτὸν τρόπον, καὶ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις καθάπερ ἐν εἰκόνι τῷ βίῳ βασιλεύς τις ἐγκαθημένη, δέχεται μὲν τὰς τῆς θαλάττης καὶ γῆς ὥσπερ ἔκ τινων πόλεων εἰσφορὰς διδομένας· ῥαγείσης δὲ αὐτῇ τῆς ζωῆς ὡς σινδόνος, ἅπαν ἔσχεν τοῦ βίου διαῤῥέον τὸ κάλλος. Ἓν δὲ μέγιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις καλῶν καρδίας συντετριμμένης ταπείνωσις καὶ τὴν τῆς τελευτῆς ἀεὶ μελετώσης ἡμέραν, καθ’ ἣν γυμνοὶ τῆς βιωτικῆς ταύτης ἐξιόντες θαλάττης τὰς τῶν πράξεων ἐκπομπευούσας τῇ κτίσει κατοψόμεθα στήλας. Βούλει σοι τούτου παραγάγω παράδειγμα; Ἐπὶ μίας τινὸς ὁλκάδος συνέπλεόν τινες καὶ τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις συνναυτιλλόμενοι θάλατταν, ποικίλας κατ’ ἀλλήλων κλοπὰς ἐπεδείκνυντο. Ταύτας ὁ κυβερνήτης ἀκριβῶς κατοπτεύων, τὸν τῶν κλεμμάτων τέως οὐκ ἐπόμπευεν ἔλεγχον· ἀλλ’ ὡς λιμένι τὸ σκάφος προςεγγίζον ἑώρα, γυμνοὺς πάντας τῆς ὁλκάδος ἐξιέναι κελεύσας, εὗρεν ἑκάστου τὴν κλοπὴν ἐν τῷ πλοίῳ κειμένην. Κατὰ τοῦτό μοι τῆς ζωῆς τὸ παράδειγμα σκοπεῖ· πρόκειται γὰρ ἡμῖν ἀντὶ θαλάττης ὁ βίος· σκάφος δέ τι πρὸς τὸν πλοῦν ἡ κτίσις συνήρμοσται, κυβερνήτῃ μὲν τῷ Θεῷ κεχρημένον, πάσας δὲ τὰς τῶν ἔργων ἐμπορείας δεχόμενον.
Β Στένει μετ' ἀνθρώπων καὶ γῆ, τὴν κατάραν δι' ἡμᾶς δεξαμένη· ἀποδύρεται θάλαττα, καλὴ μὲν ἐξ ἀρχῆς παρὰ Θεοῦ γενομένη, τάφος δὲ μετὰ τὴν ἁμαρ τίαν εὑρισκομένη πολλοίς. Σκυθρωπάζει καὶ ἥλιος, τοὺς τὸν αὐτοῦ κτίστην οὐχ ὁρῶντας φωτίζων· ἀστέ. ρες σὺν σελήνῃ στενάζουσιν, ὅτι διὰ τῆς εἰρηναίων μετ᾿ ἀλλήλων χορείας τὸν εἰρηνοποιὸν δεικνύντες οὐ πείθουσιν. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαραιτήτω δουλεία κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα. Κοινός τις τῆς κτίσεως πανταχόθεν ὁ θρήνος τὴν τῆς παρού σης ζωῆς κλαιούσης κατάστασιν, ἣν ευστόχως κέκλη κεν ὁ προφήτης εἰκόνα· Τὰ σύμπαντα γάρ, φησί, ματαιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν, μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται άνθρωπος. Καὶ βλέπε τῆς φωνῆς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ἀνθρωπίνην ἀκριβῶς ἀνερευνήσας ζωήν. Καθάπερ γὰρ ἐν εἰκόνι κάθηται μὲν ἐπὶ θρό νων βασιλεὺς χρυσοπάντων· προσφέρουσι δὲ πόλεις ἐν τοῖς χρώμασι δῶμα· δέχεται δὲ τοῦ βασιλέως ἡ χεὶρ τὰ διδόμενα· πάντα δὲ σκιὰ καὶ σκηνὴ τὰ φαινό- μενα, καὶ ῥαγείσης τῆς σινδόνος εγυμνώθη τὸ σχῆμα· τὸν αὐτὸν τρόπον, καὶ τῶν ἀνθρώπων ή φύσις καθ άπερ ἐν εἰκόνι τῷ βίῳ βασιλεύς τις εγκαθημένη, τέ- χεται μὲν τὰς τῆς θαλάττης καὶ γῆς ὥσπερ ἔκ τινων πόλεων εἰσφορὰς διδομένας· ῥαγείσης δὲ αὐτῇ τῆς ζωῆς ὡς σινδόνος, ἅπαν ἔσχεν τοῦ βίου διαῤῥέον τὸ κάλλος. Εν δὲ μέγιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις καλῶν καρδίας συντετριμμένης ταπείνωσις καὶ τὴν τῆς τε λευτῆς ἀεὶ μελετώσης ἡμέραν, καθ᾿ ἣν γυμνοὶ τῆς βιωτικῆς ταύτης εξιόντες θαλάττης τὰς τῶν πράξεων ἐκπομπευούσας τῇ κτίσει κατοψόμεθα στήλας. Βούλει σοι τούτου παραγάγω παράδειγμα; Ἐπὶ μίας τινὸς ὁλκάδος συνέπλεόν τινες καὶ τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις συνναυτιλλόμενοι θάλατταν, ποικίλας κατ' ἀλλήλων κλοπὰς ἐπεδείκνυντο. Ταύτας ο κυβερνήτης ἀκριβῶς κατοπτεύων, τὸν τῶν κλεμμάτων τέως οὐκ ἐπόμπευεν ἔλεγχον· ἀλλ' ὡς λιμένι το σκάφος προστ εγγίζον έώρα, γυμνούς πάντας τῆς ὁλκάδος ἐξιέναι κελεύσας, εὗρεν ἑκάστου τὴν κλοπὴν ἐν τῷ πλοίῳ κειμένην. Κατὰ τοῦτό μοι τῆς ζωῆς τὸ παράδειγμα σκοπεῖ· πρόκειται γὰρ ἡμῖν ἀντὶ θαλάττης ὁ βίος σκάφος δέ τι πρὸς τὸν πλοῦν ἡ κτίσις συνήρμοσται, κυβερνήτῃ μὲν τῷ Θεῷ κεχρημένον, πάσας δὲ τὰς τῶν ἔργων εμπορείας δεχόμενον. "Αν διεφθαρμένον τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς κτίσεως αὐτὸν ἀπο- θήσεται πλοίῳ· ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύ σηται, ἐπὶ τῆς κρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττό- μενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐκ τοῦ γηΐνου σκάφους ὁ κυβερνήτης ἐκβάλλει, καὶ μένει πάντων ἡ πρᾶξις ἐν τῇ κρίσει πομπευομένῃ. Αμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναυτιλ λώμεθα πέλαγος· ἔργων ἀγαθῶν τὴν κτίσιν κτησώ- μεθα μάρτυρα· τὸν σκιώδη τῶν παρόντων ὑπερβαίνω μεν κόμπον τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος· τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδήν ἀποφύγωμεν· τοῖς γηΐνοις τὴν ψυχὴν μὴ συνδήσωμεν βρόχοις· τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσω- • SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Gemit cum hominibus terra quoque, dirarum per À lios consors; plorat mare, quod cum a principio Deus pulcherrimum fecisset, post peccata multis sepulcro fuit. Vultu tristi sol quoque splendet, iis Jucens qui ipsius Creatorem non vident; stellæ cum luna gemunt, quia dum concordi inter sese chorea concordia auctorem ostendunt, hominibus fidem non faciunt. Ac ne pecorum quidem genus sime genita est : quippe quæ non solum gravissimo servitutis nostræ jugo premantur, sed etiam diis temere in angulis mactentur. Communis quidam est universi undecunque gemitus, præsentis vitæ deplorantis conditionem, quam apte propheta voca- vit imaginem : Adleo, inquit, omnino nihili est ominis hominis natura: adeo imaginariam vitam agit homo". 12-13 Et vide ejus vocis veritatem, dum huma- Dam accurate examinas vitam. Nam sicut in imagine rex sedet in throno auro ornato, dum afferunt urbes dona diversi coloris, regisque manus capit tributa ; oninia vero umbra et scena, quæ videntur, et discisso linteo actus nudatur: eodem modo homi- num natura regina quædam est in imagine sedens : suscipit quidem maris et terra collationes, quemad- modum illas ex urbibus quibusdam oblatas; di- xrissa vero ei vita, lintei instar, omnis pulchritudo, quae in vita ipsi fuit, evanescit. Unum vero maximum inter homines bonoruin cordis contriti est humilia- tio, diem mortis semper considerantis, quo nudi ex vitali hoc exeuntes mari, factorun triumphantes de mundo condito videbimus columnas. Visne tibi hujus rei afferri similitudinem? Una navi simul vehebantur quidam, idemque junctim navigantes mare, varia invicem furta patrabant. Hac accurate quidem gubernator observavit, sed furto- rum tandiu non misit accusatorem; cum vero portui navem appropinquantem videret, nudos omnes ex navi exire jussit, et cujusque furtum in navi situm invenit. Ad hujus rei similitudinem mihi vitæ exemplum spectat: proposita enim nobis est pro mari vita; pavem vero ad navigandum creatura adornst; gubernatore utitur illa Deo, omnes operum merces recipit. Si quis corruptam mercatus fuerit vitamı, in inundi navi eam seponet, sin bene ordi- natam vitam egerit, ad judicium erit asservatum quidquid patraverit. Tunc, cun propinquus erit con- summationis portus, 14-15 nudos nos ex terrena navi gubernator expellit, et manet omnium actio in julicio solemni. Propterea inculpati vila navigemus mare; operum bonorum lucrum comparemus nobis lestem; umbræ similem rerum præsentium trans- eamus magnificentiam; mortali animum liberemus voluptate; fugiamus studium pernicie desinens; ne terrenis alligemus animum laqueis; fluxam parvi stinemus mortalium gloriam ; ut colorem facile proluendum felicitatum fugiamus forem; preca- Lione coelum petente, alata percurramus vitam, vi- - C D Psal. xxxix, et sec. versioneny LXX interpretum ed. Reineccil. ,
PG 64:461Ἂν διεφθαρμένον τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς κτίσεως αὐτὸν ἀποθήσεται πλοίῳ· ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύσηται, ἐπὶ τῆς κρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττόμενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐκ τοῦ γηί̈νου σκάφους ὁ κυβερνήτης ἐκβάλλει, καὶ μένει πάντων ἡ πρᾶξις ἐν τῇ κρίσει πομπευομένῃ. Ἄμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναυτιλλώμεθα πέλαγος· ἔργων ἀγαθῶν τὴν κτίσιν κτησώμεθα μάρτυρα· τὸν σκιώδη τῶν παρόντων ὑπερβαίνωμεν κόμπον· τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος· τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδὴν ἀποφύγωμεν· τοῖς γηί̈νοις τὴν ψυχὴν μὴ συνδήσωμεν βρόχοις· τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσωμεν δόξης· ὡς βαφὴν εὐαπόπλυτον τὸ τῶν προσκαίρων διαπτύσωμεν ἄνθος· οὐρανοπόρῳ τὸν βίον πτερώδει διαδράμωμεν εὐχῇ, οἱ τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦντες ὁδὸν καὶ τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραβεῖον μεταδιώξωμεν ἐν Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
μεν δόξης· ὡς βαφὴν εὐαπόπλυτον τὸ τῶν προσκαί ρων διαπτύσωμεν ἄνθος· οὐρανοπόρῳ τὸν βίον πτε ρώδει διαδράμωμεν εὐχῇ, οἱ τὴν βιωτικὴν ὁδοιπο ροῦντες ὁδὸν καὶ τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραβείον μεταδιώξωμεν ἐν Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΟΜΙΛΙΑ Γ'. Περὶ εὐχῆς. Πρότερον διεξελθόντες ὑμῖν περὶ νηστείας, καὶ τὰ ταύτης πλεονεκτήματα διηγησάμενοι κατὰ δύναμιν, καὶ πάλιν τῇ προτέρᾳ περὶ βαπτίσματος τῇ ὑμε τέρα διεξελθέντες φιληκοΐα, βουλόμεθα καὶ περὶ εὐ χῆς ὑμῖν διηγήσασθαι σήμερον· τίς γε ἡ ταύτης δύναμις, καὶ τίς ἡ ἀπ' αὐτῆς ὠφέλεια περιγίνεται τοῖς ταύτην συνδιατελοῦσιν. Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, εὐγνωμόνως καὶ εὐλαβῶς ἀκούσατε, τὴν ἀκοὴν εὐτ θεῖαν τοῖς λεγομένοις ὑποθέντες. Μεγίστη οὖσα άλη θῶς καὶ πρεσβυτέρα, καὶ μήτηρ τῶν ἐντολῶν ἁπασῶν αὕτη τετύχηκεν, ἅπαντα τὰ τοῦ Κυρίου ἀπογεννῶτα προστάγματα. Τίς γὰρ εὐχόμενος παριδεῖν τὸν πλησίον πενόμενον δύναται, ἵνα τὸν πόνον τὸν περὶ ταύτην ἀνόνητον ἔχῃ; Τίς δὲ τοιούτου πλούτου καὶ περιουσίας ὀρέγεσθαι δύναται, ἵνα τῷ σώματι μόνον ἀναδέχηται κάματον εἰκαῖον, ἀλλαχοῦ που τῆς καρδίας αλωμένης; Εοικε γὰρ τῆς φιλοχρηματίας ή νόσος πάθει τινὶ δυσιάτῳ καὶ παραμόνῳ, μήτε τάχιον ἐπάγοντι τὸν θάνατον, μήτε τελείαν τὴν ὑγείαν παρέχοντι, ἀλλὰ κατὰ βραχύ τὸ σῶμα τῶν οἰκείων ὑπεκλύοντι τόνων, άχρις οὗ ταῖς ἐγγινομέναις ἐνολκαῖς ὑποῤῥεῦσαν μετά μυρίους καμάτους τῷ κοινῷ τοῦ θανάτου παραπέμψη πτώ ματι. Τίς δὲ τῆς εὐχῆς ἐραστής νηστείας ἀμελῆσαι δυνήσεται ὑπ' αὐτῆς τῆς Γραφῆς διδασκόμενος, ὅτι Νηστεία καὶ δέησις ἐκ θανάτου ῥύεται. "Αλλως γε οὐ δυνατὸν ἐκ καρδίας ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύριον ἀδη φαγία καὶ κραιπάλῃ συζῶντα· καθὼς καὶ ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς παρήγγειλεν Βλέπετε, φησίν. μὴ βαρηθῶσιν αἱ καρδίαις ὑμῶν ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ. Ἡ γὰρ ἀναθυμίασις τοῦ πλήθους τῶν εἰσπορευομένων τροφῶν περὶ τὰ κοίλα τοῦ ἐγκεφάλου μέρη τὸ περὶ αὐτὸν τὸν λογισμὸν ἐπι θολοῖ χρήσιμον, αὐτὴν ἐπιταράττουσα τὴν καρδίαν, Οὕτως ἢ κατὰ ἀλήθειαν εὐχὴ πασῶν τῶν ἐντολῶν ἀφετηρία τις ὑπάρχει, συμπαρατρέχειν τῷ οἰκείῳ κόσμῳ πάσας καταναγκάζουσα. Κορυφαιότατον άγα θὸν εὐχὴ καὶ ὁμιλία Θεοῦ· κοινωνία γάρ ἐστι καὶ Ένωσις πρός Θεόν· καὶ ὥσπερ οἱ τοῦ σώματος ὀφθαλ με! φῶς καθορώντες φωτίζονται, οὕτως καὶ ψυχή πρὸς Θεὸν ἐκτεινομένη τῷ ἀνεκλαλήτῳ αὐτοῦ φωτί καταλαμπομένη φωτίζεται. Εὐχὴ οὖν οὐκ ἐν σχή ματι γινομένη, ἀλλ᾽ ἐκ καρδίας επιτελουμένη· οὐ καιροῖς καὶ διαστήμασιν ὡρῶν περικλειομένη, ἀλλὰ νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν άπαυστον τὴν ἐργασίαν ἔχουσα. Οὐ γὰρ χρὴ μόνον ἐπὶ τὴν εὐχὴν ἀπιόντα ὀξέως ἀπάγειν τὸν λογισμὸν πρὸς τὸν Θεόν· ἀλλὰ δεῖ καὶ ἐπί τινας ἀσχολούμενον χρείας, ἢ περὶ κηδεμο νίαν πτωχῶν, ἢ περὶ φροντίδας ἑτέρας, ἢ ἐπωφελεῖς 8, 9. δέ, προσέχετε ἑαυτοῖς βλέπετε. Ἂν διεφθαρμένον τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς κτίσεως αὐτὸν ἀποθήσεται πλοίῳ· ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύσηται, ἐπὶ τῆς κρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττόμενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐκ τοῦ γηί̈νου σκάφους ὁ κυβερνήτης ἐκβάλλει, καὶ μένει πάντων ἡ πρᾶξις ἐν τῇ κρίσει πομπευομένῃ. Ἄμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναυτιλλώμεθα πέλαγος· ἔργων ἀγαθῶν τὴν κτίσιν κτησώμεθα μάρτυρα· τὸν σκιώδη τῶν παρόντων ὑπερβαίνωμεν κόμπον· τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος· τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδὴν ἀποφύγωμεν· τοῖς γηί̈νοις τὴν ψυχὴν μὴ συνδήσωμεν βρόχοις· τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσωμεν δόξης· ὡς βαφὴν εὐαπόπλυτον τὸ τῶν προσκαίρων διαπτύσωμεν ἄνθος· οὐρανοπόρῳ τὸν βίον πτερώδει διαδράμωμεν εὐχῇ, οἱ τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦντες ὁδὸν καὶ τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραβεῖον μεταδιώξωμεν ἐν Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. ΟΜΙΛΙΑ 2. Περὶ εὐχῆς. Πρότερον διεξελθόντες ὑμῖν περὶ νηστείας, καὶ τὰ ταύτης πλεονεκτήματα διηγησάμενοι κατὰ δύναμιν, καὶ πάλιν τῇ προτέρᾳ περὶ βαπτίσματος τῇ ὑμετέρᾳ διεξελθόντες φιληκοί̈ᾳ, βουλόμεθα καὶ περὶ εὐχῆς ὑμῖν διηγήσασθαι σήμερον· τίς γε ἡ ταύτης δύναμις, καὶ τίς ἡ ἀπ’ αὐτῆς ὠφέλεια περιγίνεται τοῖς ταύτην συνδιατελοῦσιν. Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, εὐγνωμόνως καὶ εὐλαβῶς ἀκούσατε, τὴν ἀκοὴν εὐθεῖαν τοῖς λεγομένοις ὑποθέντες. Μεγίστη οὖσα ἀληθῶς καὶ πρεσβυτέρα, καὶ μήτηρ τῶν ἐντολῶν ἁπασῶν αὕτη τετύχηκεν, ἅπαντα τὰ τοῦ Κυρίου ἀπογεννῶσα προστάγματα. Τίς γὰρ εὐχόμενος παριδεῖν τὸν πλησίον πενόμενον δύναται, ἵνα τὸν πόνον τὸν περὶ ταύτην ἀνόνητον ἔχῃ; Τίς δὲ τοιούτου πλούτου καὶ περιουσίας ὀρέγεσθαι δύναται, ἵνα τῷ σώματι μόνον ἀναδέχηται κάματον εἰκαῖον, ἀλλαχοῦ που τῆς καρδίας ἁλωμένης; tale:n viam emelientes, ac supernæ vocationis pre mium consequamur in Christo, cui gloria in sæcula saculorum. Amen. Gi p 16:17 De precatione. 18-19 Postcam prius exposuiums vobis de jejunio, ejusdemque virtutes explicuinus pro viri bus, et tum quoque, cun baptisma pertracta remus, priorem experti sumus vestram audiendi cupiditatem, voluinus hodie etiam de precatio ne vobis exponere, que sit ejus vis, et quid emolu menti redundet in ejus studiosos. Itaque vos hor tor, auscultate benevole et attente, dicta mea recte intelligentes. Profecto maximum est et antiquissim mum, et mater præceptorum omnium, omnia. De mini gignens mandata. Quis enim preces faciens negligere propinquum egenum potest, ut studium ejus inutile habeat? Quiş autem opulentiæ et abundantiæ adeo studiosus esse potest, ut corpore tantum lucrum vanum suscipial, sed animæ alibi jacturam facial? Nam avaritiæ morbus affectui cuidam vix sanando et continuo si milis est, neque celeriter adducenti mortem, neque plenam sanitatem præbenti, sed brevi corpus a ner vis suis solventi, doneo illud, ulceribus intus exor tis tabescens, post innumeros dolores communi mortis ruinæ transmittat. Quis autem 20-21 pre cis amator jejunium negligere poterit, ex ipsa Serie ptura sacra edoctus, Jejunium et precationem libe rare a morte *. Præsertim non potest ex animi sensu invocari Dominus, si quis edacitati et ebrietati indulserit: quemadmodum etiam Dominus in Evan gelio discipulos suos monuit: Cavetole, inquit, ne quando obruantur animi vestri crapula et ebrielate". Nam vapor copiæ immissorum ciborum medullaın cerebri occupans, intelligendi facultatem debilitat; ipsumque animum turbat. Sic preces justæ stadií quasi sunt carceres, a quibus inde omnia prece pta emittuntur: qui quidem carceres omnia officia, suo quodque oratu decoratum, ad metam junctim currere jubent. Summum bonum est precatio el colloquium cum Deo; nam est consociatio et unio cum Deo: et sicuti corporis ocult lucem videntes illustrantur, sic etiam animus in Deum intentus, ineffabili ejus lumine illustratur. Precationem, in quam, quæ non sit in habitu, sed fiat ex animo; quæ non certis temporibus horarumve discriminibus circumscribatur, sed noctu diuque continuo perf ciatur. Etenim non solum tunc oportet auimum repente in Deum intendere, cum precationem modi tetur, sed oportet etiam tunc, cum officiis quibuse dam occupatus sit, vel cura circa egenos, vel curis. aliis, vel utilibus munificentiæ operibus, desiderium. Tob. x11, Luc. xxi, ubi pro
Second witness · khazarzar edition
Ad eos qui magni aestimant opes ΟΜΙΛΙΑ Εʹ. Πρὸς τοὺς μεγάλα τὰ παρόντα νομίζοντας καὶ περὶ τὰ τοῦ βίου λαμπρὰ μάτην ἐπτοημένους. 64.453 Ἀγγέλοις μὲν οὐρανὸς εὐφροσύνης χωρίον, Ἐκκλησία δὲ πιστοῖς ἀντ' οὐρανῶν ἓν διαίτημα καὶ νόμιμον, ταῖς ψυχαῖς ἡδονὴν δωρουμένη τῶν ἱερῶν ἐπῳδῶν τὴν ἀκρόασιν. Ταύτης ποτὲ τὴν Μαρίαν ἐκκρεμαμένην ὁ τῆς μακαριότητος δοτὴρ ἐμακάριζεν· Μαρία, φησὶν, τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ' αὐτῆς. Μόνον δὲ τῆς εὐσεβοῦς διδασκαλίας τὸ κέρδος καὶ ζῶσιν ἡμῖν ἀγαθὸν φυλακτήριον, καὶ τεθνεῶσιν πρὸς τὸν κριτὴν συνοδεῦον· ἡ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων εὐκατάλυτος κτῆσις, οὐ μόνον ὅτι τάφον τὴν διάδοχον ἔχει, ἀλλ' ὅτι καὶ πρὸ τοῦ τάφου μυρία τὰ τοῦ βίου ναυάγια. Καθάπερ γὰρ θάλατταν τὸν παρόντα ναυτιλλόμεθα βίον σφοδροτέροις κυμάτων συμπτώμασι χρώμενον. Οὐ πλοῦτος σταθερᾶς ἀπολαύει γαλήνης, ἀλλ' ἐξ οὐρίας πολλάκις τοῖς κεκτημένοις συμπλέων, αἰφνιδίῳ λαίλαπι πειρασμῶν ἐβαπτίσθη. Οὐ θρόνος τὸ τῆς 64.456 δυναστείας ἀκατάσειστον ὕψος· ἀθρόαι γὰρ πνεύσασαι καταιγίδες κινδύνων αὐτόῤῥιζον τὴν εὐημερίαν ἀνέσπασαν. Οὐ τὸ τῆς ὑγείας ἀδιάδοχον δῶρον, ἀλλ' ἐφεδρεύει καὶ ταύτῃ νοσημάτων ἀπροσδόκητος βλάβη. Πτεροῤῥυεῖ ποικίλως τῆς εὐπραγίας ἡ κτῆσις, καὶ δένδρῳ τινὶ προσέοικεν ἄνθρωπος, νῦν μὲν τὸ τῆς εὐθηνίας ἀνθηρὸν περιφέρων, νῦν δὲ τῷ ταύτης ὡς δένδρον ἐκδυόμενος φύλλον. Οὐδὲν τῶν βιωτικῶν ἀνθηρῶν ἐξετάζων γείτονα κεκτημένον τὸν μαρασμὸν οὐχ εὑρήσεις. Οὕτω γὰρ ἡμῖν τὸν βίον ὁ Κτίστης συνέθηκεν τῶν πρὸς τὴν γῆν κεχηνότων ἐκλύων τὴν ὄρεξιν, καὶ συνέζευξεν μαρασμῷ τὸ τοῦ βίου περίβλεπτον, ἵν' ὅταν σε τῶν γηΐνων τὸ τερπνὸν καταθέλξῃ, τὸ πρόσκαιρον ἐλπισθὲν ἀναστήση. Τοῦ γὰρ παρόντος αἰῶνος ὁδοιπόρος κατετάχθης, οὐ κτήτωρ, καὶ τὴν ἐν τῇ κτίσει μόνην ὡς πανδοχείου παροδεύομεν χρῆσιν. Καθάπερ γὰρ ὁδοιπόροι μικρᾶς ἐν πανδοχείῳ διατριβῆς ἀπολαύσαντες, τὴν ἐφεξῆς ἐκβάντες πληροῦσιν ὁδοιπορίαν, οὕτω καὶ τὸν τῆς ζωῆς ταύτης ὁδοιποροῦντες αἰῶνα, μικρὸν ὡς ἐν καταλύματι τῷ βίῳ προσμείναντες, τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημοῦμεν οἰκήσεως. Ἄλλον γὰρ ἡμῖν ὁ Θεὸς προηυτρέπισεν βίον καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον δρόμου τὴν παροῦσαν ζωὴν ὁδὸν κατεσκεύασεν, τὰς παρὰ τῆς κτίσεως χρείας εἰς ἐφόδιον μόνον τῆς ὁδοῦ κατατάξας. Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ὁδὸν ἐξελθοῦσιν ὁ τῶν κτηθέντων ἁπάντων ἀσυνόδευτος πλοῦτος· οὐδὲν γὰρ ὧν ἐσχήκαμεν, ἐσχήκαμεν ἴδιον. Ἣν γὰρ φοροῦμεν πρῶτον ὡς ἰδίαν ἐσθῆτα, τὴν τῶν προβάτων ἐξεθύσαμεν φύσιν· ἃ περιβάλλομεν τοῖς ποσὶν ὑποδήματα, παρὰ τῆς τῶν βοσκημάτων δορᾶς κεκομίσμεθα· τὴν τῶν βρωμάτων καὶ ποτῶν χορηγίαν ἐκ τῶν τῆς γῆς συμπορίζομεν κόλπων· ταύτης ἐστὶν καὶ χρυσὸς, ὃν πάντες ὡς ἡμέτερον σφίγγομεν. Μαργαρίτας ἐξ ὀστρέων καὶ βασιλεῖς ἐρανίζονται. Ἐξ ἀλλοτρίας ζῶμεν εἰσφορᾶς καὶ πλουτοῦμεν. Ἀπόδος τοῖς προβάτοις τὸ ἔριον, καὶ οὐδὲν ἕξεις τῆς σαρκὸς περιβόλαιον· ἀπόδος τὰς αὐτῶν δορὰς τοῖς βοσκήμασιν, καὶ σκέπην ἰδιόκτητον τοῖς ποσὶν οὐχ εὑρήσεις· ἀπόδος τὰ σηρικὰ τοῖς σκώληξι νήματα, καὶ σηρικὴν ἰδίαν οὐ προσοίσεις ἐσθῆτα. Ἀλλ' οὐδὲ ψιχῶν εὐπορήσεις ἰδίων, ἂν μὴ τὴν τρέφουσαν γῆν οἷς φιλεῖ κολακεύσῃς. Τοῦτο καὶ Χριστὸς ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν· Εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τίς ὑμῖν δώσει; Μή μοι τῶν ἐκ τῶν κτηνῶν καὶ τῆς γῆς προβαλλόμενος πλοῦτον, ὡς ἐπ' ἰδίοις τοῖς μὴ σοῖς καλλωπίζου. Ἑνὸς εἶ κτήματος μόνου εὐσεβείας ἰδιοκτήτωρ. Ταύτης σε θάνατος ἐπελθὼν οὐ συλήσει· τῶν ἄλλων δὲ ἁπάντων
1
ἐκβαλεῖ καὶ μὴ θέλοντα· εἰς ὑποκατάστασιν γὰρ τὴν βιωτικὴν πάντες παρελάβομεν κτῆσιν καὶ μόνην ταύτης τὴν χρῆσιν· ἕκαστος καρπούμενος ἄπεισιν, βραχὺ παρὰ τοῦ βίου κομιζόμενος μνῆμα. Τοῦτο γὰρ πάσης εὐημερίας τὸ τέλος, τοῦτο τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν τὸ συμπέρασμα. Μετὰ πολύπλεθρον κτῆσιν καὶ χρυσὸν πολυτάλαντον στενήν τινα καὶ δυσώδη κληρονομοῦμεν σορόν. Ὄντως Πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος 64.457 χόρτου. Μικρὰ σφοδρότης πυρετῶν ἐμπεσοῦσα πᾶσαν τοῦ βίου τὴν εὐθηνίαν ἐσκόρπισεν· προσέλεγε μὲν γὰρ ἔξωθεν ἡ τέχνη τὰ φάρμακα· τοῖς φαρμάκοις δὲ πυκτεύων ἀοράτως ὁ θάνατος, κατὰ μικρὸν προϊὼν χειροῦται τὸν ἄῤῥωστον· ὁ δὲ βλέπων τὸν ἄφυκτον ἐγκείμενον δήμιον, καὶ τὴν ψυχὴν βιαίως ὠθοῦντα πρὸς ἔξοδον, τρέπει μὲν στένων τὴν κεφαλὴν ἐφ' ἑκάτερα, περιφέρει δὲ τὸ βλέμμα σὺν δάκρυσιν. Οὐδαμόθεν δὲ τῆς βίας βοήθεια· οὐκ οἰκέται, τὴν κλίνην περιεστῶτες, ἑλκόμενον σώζουσιν, οὐ τὰ τῶν φίλων κολακεύει τὸν θάνατον δάκρυα, οὐ χρυσὸς τὴν πρὸς τὸν κριτὴν κωλύει παράστασιν. Ἀδωροδόκητος γὰρ ὁ θάνατος δήμιος, καὶ δεξιὰν οὐκ ἔχων τῷ χρυσῷ πειθομένην, οὐδὲ πλουσίου ἐξαργυρίζων νεκροὺς, ἀλλὰ πάντας ἐν τάφοις ὡς ἐν εἱρκταῖς φυλακίζων. Πρὸς τὰ τῶν ὀστῶν παράκυψον λείψανα, καὶ πικρότερον κλαύσεις τοῦ βίου τὸ μάταιον. Τετέφρωται πρόσωπον, μελανθὲν ὑπὲρ ἄσβολον· ὀφθαλμοὶ διατέτρηνται σηπεδόνι γλυφέντες· διακέχηνεν στόμα καὶ πάροδον πολλάκις ἑρπετῶν ὑποδέχεται. Τί καθ' ἕκαστον μέλος ἐνδιατρίβω; Φθορᾷ σκώληκες, ἅπαν τὸ σῶμα καθάπερ πολέμιοί τινες συμμερίζονται καὶ σάρκας καὶ νεῦρα καὶ φλέβας ἀκριβῶς ἐρευνῶντες. Καλῶς ἄρα τὸ βρέφος τῆς γαστρὸς παρακύψαν, θρήνων εὐθέως οὐ γέλωτος ἄρχεται· κλαίει γὰρ ὥσπερ τοῦ βίου καταβοῶν, παρ' οὗ θνησιμαίων ἐκ προοιμίων ἀπογεύεται δώρων. Τεχθὲν γὰρ χεῖρας εὐθέως σπαργανοῦται καὶ πόδας καὶ δεσμοῖς ἐνειλημμένον τῆς θηλῆς ἀπολαύει, ὡς προοιμίου ζωῆς προδρόμου νεκρώσεως. Ἄρτι τὸ βρέφος εἰς ζωὴν παρελήλυθεν, καὶ νεκρῶν εὐθέως αὐτῷ στολισμὸς προσηνέχθη. Ὑπομιμνήσκει γὰρ τοῦ τέλους τοὺς τεχθέντας ἡ φύσις· διὸ καὶ τὸ παιδίον γεννηθὲν ἀποδύρεται καθάπερ τῇ μητρὶ διὰ τοῦ θρήνου βοῶν· Τί μὲ πρὸς ταύτην, ὦ μῆτερ, τὴν ζωὴν ἀπεκύησας, ἐν ᾗ τοῦ ζῇν ἡ προσθήκη προσκοπὴ πρὸς τὸν θάνατον; Τί με πρὸς πολυτάραχον αἰῶνα παρήγαγες οὐ τεχθέν; Τί μοι τὰ προοίμια σπάργανα; Τί μὲ τοιούτῳ παρήγαγες βίῳ, ἐν ᾧ καὶ νεότης ἐλεεινὴ τρυγωμένη πρὸ γήρως, καὶ γῆρας φευκτὸν ὡς ἐπὶ θάνατον ἄγον; Δεινὸν, ὦ μῆτερ, τοῦ βίου τὸ στάδιον, θάνατον ἔχον τῶν τρεχόντων καμπτῆρα. Πικρὰν τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦμεν ὁδὸν, καὶ τάφον ἔχουσαν τῶν ὁδευόντων κατάλυμα. Χαλεπὸν τὸ τοῦ βίου διαπλέομεν πέλαγος· ᾅδην γὰρ ἔχει πειρατὴν ἐφεστῶτα. Οὐχ ὡς πονηρὸν στηλιτεύω τὸν βίον; Τοῦτο γὰρ τῶν τῆς μανίας ἐπωνύμων τὸ νόσημα· ἀλλ' ὡς προσκαίρου μὴ σφοδρῶς ἐξηρτῆσθαι μαρτύρομαι. Ταύτην τοῦ βίου καὶ Παῦλος κηρύττων τὴν ἀθλιότητα, τὴν τῆς κτίσεως φύσιν εἰσῆγεν στενάζουσαν· Πᾶσα, φησὶν, ἡ κτίσις στενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν. Ὅλη γὰρ σκυθρωπότητος ἡ κτίσις ἀνάμεστος· κἂν ἀκριβῆ ποιήσῃ τῶν ὄντων ἐρεύνησιν, τὸν οἰκεῖον ἐν ἑκάστῳ στεναγμὸν καθοπτεύσεις· πρῶτος παρ' ἀνθρώπων στεναγμὸς ἀναπέμπεται τῇ τῆς φθορᾶς λειτουργούντων δαπάνῃ. 64.460 Στένει μετ' ἀνθρώπων καὶ γῆ, τὴν κατάραν δι' ἡμᾶς δεξαμένη· ἀποδύρεται θάλαττα, καλὴ μὲν ἐξ ἀρχῆς παρὰ Θεοῦ γενομένη, τάφος δὲ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν εὑρισκομένη πολλοῖς. Σκυθρωπάζει καὶ ἥλιος, τοὺς τὸν αὐτοῦ κτίστην οὐχ ὁρῶντας φωτίζων· ἀστέρες σὺν σελήνῃ στενάζουσιν, ὅτι διὰ τῆς εἰρηναίου μετ' ἀλλήλων χορείας τὸν εἰρηνοποιὸν δεικνύντες οὐ πείθουσιν. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον· οὐ μόνον εἰς ἡμᾶς ἀπαραιτήτῳ δουλείᾳ κοπτόμενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι μάτην ἐν γωνίαις σφαττόμενα. Κοινός τις τῆς κτίσεως πανταχόθεν ὁ θρῆνος τὴν τῆς παρούσης ζωῆς κλαιούσης κατάστασιν, ἣν εὐστόχως κέκληκεν ὁ προφήτης εἰκόνα· Τὰ σύμπαντα
2 γὰρ, φησὶ, ματαιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν, μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος. Καὶ βλέπε τῆς φωνῆς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ἀνθρωπίνην ἀκριβῶς ἀνερευνήσας ζωήν. Καθάπερ γὰρ ἐν εἰκόνι κάθηται μὲν ἐπὶ θρόνων βασιλεὺς χρυσοπάστων· προσφέρουσι δὲ πόλεις ἐν τοῖς χρώμασι δῶρα· δέχεται δὲ τοῦ βασιλέως ἡ χεὶρ τὰ διδόμενα· πάντα δὲ σκιὰ καὶ σκηνὴ τὰ φαινόμενα, καὶ ῥαγείσης τῆς σινδόνος ἐγυμνώθη τὸ σχῆμα· τὸν αὐτὸν τρόπον, καὶ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις καθάπερ ἐν εἰκόνι τῷ βίῳ βασιλεύς τις ἐγκαθημένη, δέχεται μὲν τὰς τῆς θαλάττης καὶ γῆς ὥσπερ ἔκ τινων πόλεων εἰσφορὰς διδομένας· ῥαγείσης δὲ αὐτῇ τῆς ζωῆς ὡς σινδόνος, ἅπαν ἔσχεν τοῦ βίου διαῤῥέον τὸ κάλλος. Ἓν δὲ μέγιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις καλῶν καρδίας συντετριμμένης ταπείνωσις καὶ τὴν τῆς τελευτῆς ἀεὶ μελετώσης ἡμέραν, καθ' ἣν γυμνοὶ τῆς βιωτικῆς ταύτης ἐξιόντες θαλάττης τὰς τῶν πράξεων ἐκπομπευούσας τῇ κτίσει κατοψόμεθα στήλας. Βούλει σοι τούτου παραγάγω παράδειγμα; Ἐπὶ μίας τινὸς ὁλκάδος συνέπλεόν τινες καὶ τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις συνναυτιλλόμενοι θάλατταν, ποικίλας κατ' ἀλλήλων κλοπὰς ἐπεδείκνυντο. Ταύτας ὁ κυβερνήτης ἀκριβῶς κατοπτεύων, τὸν τῶν κλεμμάτων τέως οὐκ ἐπόμπευεν ἔλεγχον· ἀλλ' ὡς λιμένι τὸ σκάφος προσεγγίζον ἑώρα, γυμνοὺς πάντας τῆς ὁλκάδος ἐξιέναι κελεύσας, εὗρεν ἑκάστου τὴν κλοπὴν ἐν τῷ πλοίῳ κειμένην. Κατὰ τοῦτό μοι τῆς ζωῆς τὸ παράδειγμα σκοπεῖ· πρόκειται γὰρ ἡμῖν ἀντὶ θαλάττης ὁ βίος· σκάφος δέ τι πρὸς τὸν πλοῦν ἡ κτίσις συνήρμοσται, κυβερνήτῃ μὲν τῷ Θεῷ κεχρημένον, πάσας δὲ τὰς τῶν ἔργων ἐμπορείας δεχόμενον. Ἂν διεφθαρμένον τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς κτίσεως αὐτὸν ἀποθήσεται πλοίῳ· ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύσηται, ἐπὶ τῆς κρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττόμενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐκ τοῦ γηΐνου σκάφους ὁ κυβερνήτης ἐκβάλλει, καὶ μένει πάντων ἡ πρᾶξις ἐν τῇ κρίσει πομπευομένῃ. Ἄμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναυτιλλώμεθα πέλαγος· ἔργων ἀγαθῶν τὴν κτίσιν κτησώμεθα μάρτυρα· τὸν σκιώδη τῶν παρόντων ὑπερβαίνωμεν κόμπον· τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος· τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδὴν ἀποφύγωμεν· τοῖς γηΐνοις τὴν ψυχὴν μὴ συνδήσωμεν βρόχοις· τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσω 64.461 μεν δόξης· ὡς βαφὴν εὐαπόπλυτον τὸ τῶν προσκαίρων διαπτύσωμεν ἄνθος· οὐρανοπόρῳ τὸν βίον πτερώδει διαδράμωμεν εὐχῇ, οἱ τὴν βιωτικὴν ὁδοιποροῦντες ὁδὸν καὶ τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραβεῖον μεταδιώξωμεν ἐν Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Continue reading PG 64: De eleemosyna - - →≣ entire volume