Πόνημα ἐν συνόψει περὶ φύσεως ἀνθρώπου ἐξερανισθὲν καὶ συντεθὲν παρὰ Μελετίου μονάχου ἐκ τῶν τῆς ἐκκλησίας ἐνδόξων, καὶ τῶν ἔξω λογάδων καὶ φιλοσόφων. ΤΑ περὶ τῆς ἀνθρώπου κατασκευῆς, καὶ ἐξ ὅσων ἐστὶ φύσεων, καὶ τίς ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία· καὶ πῶς ἐν σώματι περιέχεται· καὶ περὶ τῆς συναμφοτέρων ἑνώσεως, καὶ τῶν ἐξ ἀμφοῖν γινομένων ἐνεργειῶν καὶ δυνάμεων καὶ αἰσθήσεων· καὶ τῆς τοῦ σώματος ἡμῶν διαπλάσεως· καὶ ἐξ ὅσων στοιχείων συνίσταται· καὶ εἰς ὅσα καταμερίζεται μόρια, πολλοὶ τῶν ἀρχαίων σοφῶν καὶ ἰατρῶν διωρίσαντό τε καὶ ἔγραψαν· ἐκ σοφίας καὶ συνέσεως, καὶ ἀνατομικῆς ἐπιστήμης ἐξακριβωσάμενοι πάντα· καὶ τὰ μὲν περὶ σώματος αὐτοῖς πονηθέντα, πᾶσι τοῖς εὐμάθεσι καὶ φιλοπόνοις ἔγνωσται καὶ ἀνωμολόγηται, καὶ ὡσαύτως ἔχειν διατετήρηται· ὅσα δὲ περὶ ψυχῆς ἐφιλοσόφησαν Ἕλληνες μάταια ἀπεδείχθησαν· οὐδὲν γὰρ περὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς ἀληθὲς ἐδυνήθησαν βεβαιώσασθαι, ἢ δεῖξαι ὁποίᾳ τῇ φύσει ἐστί· ἀλλὰ γὰρ καὶ προϋφεστάναι τοῦ σώματος ταύτην, καὶ ἔμπαλιν ταύτης τὸ σῶμα, τινὲς αὐτῶν ἐφληνάφησαν· ὅθεν καὶ ἀσύμφωνα πάντες διαφωνήσαντες, ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς ἑαυτῶν διαλογισμοῖς· ὅτι μὲν οὖν τῷ σώματι συνυφαίνεται ἡ ψυχὴ, καὶ ὅτι τιμιωτέρα τούτου ἐκείνη, καὶ κυριωτέρα, καὶ ἀπὸ ταύτης ὡς ὄργανον τοῦτο κινεῖται, καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ζωογονοῦσα καὶ συγκρατοῦσα αὐτὸ προνοία Θεοῦ καὶ φύσεως ἀκολουθία· καὶ ὅτι οὐσία ἐστὶν ἀσώματος, λογικὴ, νοερὰ καὶ ἀθάνατος, πᾶσι τοῖς εὖ φρονοῦσι γνωστόν· τί δ’ ἐστὶ τῇ οὐσίᾳ, καὶ πῶς ἐν σώματι τὸ ἀσώματον, μόνου τοῦτο εἰδέναι Θεοῦ, τοῦ τῶν ἀνθρώπων δημιουργοῦ· ὅθεν καὶ ἡμεῖς τὸν περὶ ψυχῆς ἰδίᾳ λόγον ἀπολιπόντες, τὰ περὶ τῆς τοῦ καθόλου φύσεως ἀνθρώπου πονηθέντα παρὰ τῶν ἀρχαίων, καὶ σποράδην κείμενα ἐν ἀνατομικαῖς καὶ ἐτυμολογικαῖς βίβλοις κατὰ τὸ ἡμῖν ἐφικτὸν, ἐκλεξάμενοι, εἰς ἓν κατάξωμεν· ὡς ἂν ἔχοιμεν ἐξ ἐτοίμου μανθάνειν καὶ θαυμάζειν τὸν ἀριστοτέχνην Θεόν· καὶ μετὰ τοῦ προφήτου βοᾶν· ἐθαυμαστώθη ἡ γνῶσίς σου ἐξ ἐμοῦ. Μέλλοντες δὲ τοῦτο ποιεῖν, ἐπικαλεσώμεθα Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, ἐπὶ τὸ συνετίσαι καὶ συμβιβάσαι ἡμᾶς ἐν τῇ ὁδῷ ταύτῃ ᾗ πορευόμεθα· ὅτι αὐτὸς ἐστὶ καὶ τῆς φύσεως δημιουργὸς, καὶ τῆς σοφίας χορηγὸς, καὶ τῶν ἀσόφων διορθωτής· ἐν γὰρ χερσὶν αὐτοῦ, καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν. Καὶ πρῶτα μὲν εἴπωμεν τί ἐστιν ἄνθρωπος, καὶ διατί οὕτως ἐπονομάζεται· ἐπ’ οὐδενὸς γὰρ τῶν ἁπάντων οἱ παλαιοὶ τὰς ὀνομασίας καὶ τοὺς ὅρους ἀσκόπως ἐπέθεντο, μή τοι γε ἐν τῷ ἑαυτῶν σώματι· τὸ γὰρ ἐκείνων σῶμα τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις ἐστὶ παραπλήσιον, ὅτι μὴ διαλλάττοι κατά τινα φύσεως διαφορὰν ἄνθρωπος ἀνθρώπου, ἀλλ’ ὡσαύτως ἔχειν ἀλλήλοις ἄνθρωποι πεφύκασι κατὰ τὸν τῆς συστάσεως λόγον· ὥστε καὶ ὑφ’ ἓν εἶδος πάντας ἀνάγεσθαι καὶ ἕνα ὁρισμόν. Ἄνθρωπος γάρ ἐστι φασὶ ζῶον λογικὸν θνητὸν, νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν· ζῶον μὲν, ὅτι καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐσία ἐστὶν ἔμψυχος αἰσθητική· οὗτος γὰρ ὅρος ζώου· λογικὸν δὲ, ἵνα χωρισθῇ τῶν ἀλόγων, καὶ θνητὸν, ἵνα διαστῇ τῶν ἀθανάτων λογικῶν, ἤγουν ἀγγέλων· τοῦ δὲ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικὸν, ὅτι διὰ μαθήσεως προσγίνονται ἡμῖν αἱ τέχναι καὶ ἐπιστῆμαι· ἔχουσι μὲν δύναμιν δεκτικὴν, τὴν δὲ ἐνέργειαν κτωμένοις ἐκ τῶν μαθημάτων. τὸ δὲ ἄνθρωπος ὄνομα, παρὰ τὸ ἔναρθρον ἔχειν φωνήν· τῶν ἄλλων ζώων ἁπάντων ἀνάρθρως καὶ ἀσημάντως φωνούντων· τινὲς δὲ παρὰ τὸ ἀθρεῖν καὶ λογίζεσθαι ἅπερ ὄπωπε· τουτέστι παρὰ τὸ βλέπειν κατὰ νοῦν καὶ λογίζεσθαι τὰ δέοντα· τῶν ἄλλων ζώων μὴ προνοουμένων ἢ μὴ λογιζομένων· ἄλλοι δὲ παρὰ τὸ ἀνώθειν τὸν ὀφθαλμὸν, ἤγουν ἄνω αἴρειν· ἢ παρὰ τὸ δρῶ τὸ βλέπω, ἢ πράττω, ἄδρωπος καὶ ἄνθρωπος· ἢ παρὰ τὸ ἄνω ῥέπειν, ἀνάροπός τις ὤν· τὰ μὲν γὰρ τετράποδα, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἐπὶ τὴν γῆν βλέπει, καὶ πρὸς τὴν γαστέρα νένευκεν· ἀνθρώπῳ δὲ ἄνω πρὸς οὐρανὸν ἡ βλέψις, ὥστε μὴ σχολάζειν γαστρὶ, μηδὲ τοῖς ὑπὸ γαστέρα πάθεσι· γνώριμόν τε ὅτι τοῖς ἀψύχοις κοινωνεῖ, καὶ τῆς τῶν λογικῶν μετείληχε νοήσεως· εὐθὺς γὰρ ἐν τῇ πρώτῃ σπορᾷ ἐκ καταβολῆς τοῦ σπέρματος ἐν τῇ μήτρᾳ τὸ προσπεσὸν τοῖς ἀψύχοις ἐστὶ σώμασι παραπλήσιον· ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων ἔχον τὴν κράσιν· πλὴν ὡς ἐκ ζώντων ἀποκρινόμενον, ζῶσαν δεικνύει καὶ τὴν ἐνέργειαν· τῶν φυσικῶν δυνάμεων ἐν αὐτῷ ἀναφαινομένων· μικρὸν γάρ τινα χρόνον παραμεῖναν τῇ μήτρᾳ ἐκεῖσε πεσὸν, καί τινος φυσικῆς ἰκμάδος ἐκζέσεως προσλαβόμενον, τοῖς ζωοφύτοις ἐξομοιοῦται κατὰ τὴν θρεπτικὴν καὶ αὐξητικὴν δύναμιν. De ore, el quæ interiora ejus sunt, lingua videlicet, ac ▲ dentibus, et de universis quæ in ipso exsistunt. De voce, el quonam pacto giguitur. De respirando. De thoracis silu. De collo et spinæ vertebris, deque spina ipsa: el de dorsi medulla. De costis, et quot homo praditus. De membrana qua costa leguntur, et de septo trans v. rso. De pulmone, et corde, et qua utriusque aclio, et quo nam pacto cor situm est, quæve ejus figura. Destomacho, et intestinis, et quomodo appellentur, et quæ eorum actio, tum quonam pacto appetitus ac concoctio fiant. De jecinore, ejusque substantia, et quæ ejus actio, facultasque habetur. De liene, et qua figura præditus. De ventre superiore inferioreque. De esophago el de vena trachea. De abdomine et de ventre. De loco pubis. De osse, quod sacrum nuncupatur. De podice. De testibus et penis glande, et quæ in ipsis cor pora. De manibus etossibus quæ in ipsis sunt, et nomi nibus, eorumque actionibus. De digitis, et quot condyli consistunt. De feminibus, et acetabulari. De crure et poplite. De tibia, et ossibus ipsi oppositis quibus sura adhæret, id est fibula. De toto pede, et ossibus quæ in ipso sunt, digitisque ac calce. De totius corporis cute. De pilis, el quid inter ipsos discriminis, quive eorum asus habetur. celeberrimis Ecclesiæ profanisque scriptoribus ac philosophis. Majorum quamplurimi, sapientiam simul ac medicinam profitentes, de hominis structura, quotque naturis ille consistat, quæve animæ sub P hic add. que sequuntur TOỷ BC. P.

ἐρυτρὸς, ὁ πλατύς *. Εἰσὶ δέ τινες ὑμένες προσκαλο λώμενοι τῷ ἐρυτρῷ· καὶ δι' αὐτοῦ τῷ ἔξωθεν δέρμα- τι, δαρτοί προσαγορευόμενοι· οὐ γὰρ ἀμέσως επίσ κεινται οἱ ὄρχεις τῷ ὀσχεῷ· ἵνα μὴ ῥᾳδίως ψύχων- ται ὑπὸ τοῦ κρύους· μηδὲ ὑπὸ τῆς θερμότητος ὑποχαλώσι. εὐρὺς εὐρυτὸς, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐρυτρὸς ὁ πλατύς, δαρτοὶ διότι δέρματος ἔξωθέν εἰσι, Καὶ αἱ γυναῖκες καὶ πάντα τὰ αὐτὰ τοῖς ἀνδρά σιν ἔχουσι μόρια · ἀλλ' ἔνδον, καὶ οὐκ ἔξω · περισ σώτερον δὲ αὐταῖς μόριον τῶν ἀνδρῶν, ἐν ᾧ βρεφουρ γεῖται τὰ ζῶα· ήγουν ἡ μήτρα. Εχει δὲ δύο και λίας, δεξιὰν καὶ ἀριστερὰν, ἐν αἷς ζωοῦται τὰ ἔμ- βρυα · φησὶ γὰρ Ἱπποκράτης· « Εμβρυα τὰ μὲν ἄῤῥενα, ἐν τοῖσι δεξιοῖσι, τὰ δὲ θήλεα, ἐν τοῖσιν ἀριστεροίσι. » Λέγουσι δέ τινες καὶ πλείονα τῶν δύο τίκτειν αὐτήν. Εἰσὶ δὲ περισσοὶ καὶ οἱ μαστοὶ ἐν μεγέθει· καὶ τὸ ἐν αὐταῖς λευκαινόμενον γάλα· τὰ δ' ἄλλα πάντα παραπλήσια, πλὴν τῆς διαφορᾶς τοῦ ἄρξενος πρὸς τὸ θῆλυ. Τὸ μὲν γὰρ ἔχει ἀῤῥε νότητά τινα, οὐ μόνον ἐν τοῖς εἰρημένοις παιδουρ- γοῖς μορίοις, ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει καὶ θεωρίᾳ, καὶ ἤθει καὶ καταστήματι· τὸ δὲ θηλύτητα ἔχει ἐν τῇ τοῦ σώματος καταστάσει, καὶ τῇ φυσικῇ ἀσθενείᾳ, καὶ τῷ ὅλῳ συγκρίματι. Οτι δέ ἐστι διαφορά τις τοῦ ἄῤῥενος πρὸς τὸ θῆλυ, καὶ φυσική, μάρτυς ὁ φοίνιξ'. Λέγουσι δέ τινες τὴν ἀῤῥενότητα τοῖς ἀν- δράσιν ἐν τοῖς ἔρχεσιν' ἔχειν· ὅτι ἀποτμηθέντων αὐτῶν θηλύνονται, καὶ γυναιξὶ παραπλήσιοι για νονται· μήτε γένειον φέροντες, μήτε τὴν φυσικὴν δύναμιν ἔχοντες τῆς παιδοποιίας· διὸ καὶ ἀμφιβό λους τῷ γένει αὐτοὺς ὁ Θεολόγος καλεῖ. Αμείβεται δὲ αὐτοῖς καὶ τὸ τῆς φωνῆς ἀνδρεῖον, καὶ ὑπουρ τοῦσι τὰ πολλὰ παραπλησίως εκείναις. Κεφ. κα'. — Περὶ χειρῶν. Τὰ μὲν οὖν τῶν μερῶν καὶ ποδῶν τε "1 ἀφέντες μόρια, ἐπὶ τὰ τῶν χειρῶν τρεψώμεθα, ἀπὸ τούτων τε πάλιν κἀκεῖνα σκεψώμεθα. Τοῖς μὲν γὰρ ἄλλοις πᾶσι ζώοις τὰ ἔμπροσθεν κώλα τοῦ σώματος πέδες εἰσί · διότι τὸ κεκυφὸς ἐδεῖτο τοῦ ὑπερείδοντος. Ἐπὶ δὲ τῆς τοῦ ἀνθρώπου κατασκευής χεῖρες τὰ κώλα ἐγένοντο· τῷ γὰρ ὀρθίῳ τοῦ σχήματος αὐτο αρχές ἦν πρὸς τὴν χρείαν, μία βάσις διπλοῖς ποσὶν ἐν ἀσφαλείᾳ τὴν βάσιν ἐρείδουσα. ᾿Αλλὰ καὶ τῇ τοῦ λόγου χρείᾳ συνεργός ἐστιν ἡ τῶν χειρῶν υπουργία· καί τις ἴδιον τῆς λογικῆς φύσεως τὴν τῶν χειρῶν ὑπηρεσίαν εἰπὼν, οὐ τοῦ πρέποντος ἁμαρτήσει 18. « Οὐ μόνον πρὸς τὸ κοινὸν τοῦτο καὶ πρόχειρον ἀποτρέχων τῇ διανοίᾳ· ὅτι γράμμασι τὸν λόγον διὰ τῆς τῶν χειρῶν εὐφυΐας ενσημαινό- Β. * παραπλ. πάντα Β. · διὸ καὶ δίμαστοι καὶ ταῦτα μὲν οὕτως σκεψώμεθα γάρ άλλους περὶ τῶν μ. Β. τέω; Β. Έρχεσιν Β. • Τὰ μὲν αὐτάρκης Β ἐκπέσο: Β. MELETI MONACHI rendo videlicet subsidio, nam testibus cum ab ipsa A pendeant suppetias adest: sive a latitudine ita appellatam dixeris, quod illi quod est latus nuncupant. Hine siquidem auxiliari tunicæ, membranæ quæ- dam conglutinata adhærent, et hac de causa hæ quod videlicet extra pelliculam sint, nuncupantur; neque e: im absque medio aliquo testes scroto applicantur, sic enim rigori pervii redderentur, ac ab æstu laxiores magis remissioresque fierent. ] Feminis autem natura ipsa cuncta intus qua mari- bus extra largita est, et unam amplius partem servan- di puerperii gratia, quæ vulva nuncupatur, tradidit. In ip-a namque vulva, geminos ventriculos, a dextera alterum, alterum a læva parte, in quibus partus suis numeris absolutus redditur, feminæ obtinent, et in dextera parte mares, in læva vero feminæ (ut Hippo- crati placet) gignuntur. Sunt autem, qui ſeminam plures duobus uno partu edere posse autumant. Adl hæc, feminae ipse mares papillarum magni- tudine exsuperant, in quibus lac, quo ipsi carent constituitur; in reliquis vero omnibus, feminæ ma- ribus æque respondent; præterquam quod in ge- milalibus membris, discrimina quædam manifesta visuntur. Mas autem, non modo nescio quid virile in ipsis genitalibus membris præ se fert, verum eliam in viribus, aspectu, noribus, necnon robore majore quam femina præditus est; quæ quidem universa feminis a prima constitutione natura abstulisse voluit, cum imbecilliores, omni prorsus amoto discriinine, naribus habeantur: C quod autem naturale quoddam inter marem et feminam discrimen sit, phoenix esse argumento potest. Sunt qui virilem vim in testibus esse opi- mantur, inde videlicet argumentum sumentes, quod in eorum abstractione mares effeminari contingit, ac ceu in feminarum naturam converti, cum tales et barba careant, et naturæ vi, procreandæ sobo- lis facultate priventur; quamobrem Gregorius Theologus ipsos ambigui generis homines nuncupat. Præterea, et virilis vocis usus ipsis aufertur, ac pluribus in negotiis peragendis, nihil prorsus a femineo sexu discrepant. Cap. XXVI. - De manibus. - Sed jam de femorum pedunque partibus oratio- nem missam facientes, ad manuum explicationem dirigamur. Etenim in omni aliorum animalium ge- nere, anteriora corporis membra pedes sunt, eo quod D incurvum quod in ipsis est, sustentaculo indiguit. Ju humani vero corporis structura, pro anterioribus animalium cruribus, manus habentur. Cum autem homo erecto feratur corpore, satis quidem ad gressus tutelam, geminorum pedum usus faciunt. Adhæc,rationis usibus manuum officia obsecundant; nam manus ipsas rationalis naturæ instrumentales partes recta ratione appellares, non modo quod com- munibus quæ apparent rebus munia solertissime omnia peragant, verum etiam apto ipsarum mini- sterio, cogitationis nostre, quandocunque acciderit, . - hc. om. P. textu; cæt. in marg. le- - om. P, qui ante etiam om. guntur. . C.

Καὶ γὰρ τρέφεται καὶ αὔξεται τὸ ἀνθρωπόφυτον τοῦτο, καὶ εἰς μέρη καὶ μέλη ἀποτυποῦται· πάλιν δὲ κατ’ ὀλίγον ἐναδρυνόμενον ζωοῦται ἐκεῖ· καὶ ζωτικαὶ ἐν αὐτῷ ἐνεργοῦσι δυνάμεις· ὅτε καὶ τοῖς ἐναλίοις ζώοις ἐστὶ παραπλήσιον· διὸ καὶ ἔμβρυον λέγεται διὰ τὸ ἔσωθεν βρύειν, τρέφεσθαί τε καὶ αὔξεσθαι· ἢ διὰ τὸ ἔνδον τὴν βορὰν ἔχειν· ἢ διὰ τὸ ἔνδον εἶναι βροτοῦ· ἡ δὲ μήτρα παρὰ τὸ μήτηρ εἶναι τοῦ γεννωμένου· λέγεται δὲ καὶ νηδὺς καὶ δελφὺς καὶ ὑστέρα· νηδὺς μὲν, ὅτι μεθ’ ἡδύτητος ἐνεργεῖ· ἢ ἀπὸ τοῦ νενῆσθαι, ὅ ἐστι σεσωρεῦσθαι, καὶ πεπληρῶσθαι τραχύτητος· καὶ γὰρ ἡ φύσις τραχεῖαν ταύτην ἐποίησε, καὶ κοτυληδόνας ἔχειν μετὰ φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν τινῶν· ἵνα μὴ τοῦ σπόρου ἐξολισθαίνοντος διὰ λειότητα, ἄκαρπος ἡ τίκτουσα διαμένῃ· ἢ ὅτι ἡ παρόδευσις τῆς τροφῆς τοῦ ἐμβρύου ἀπ’ αὐτῆς γίνεται· νάειν γὰρ τὸ ῥέειν· ἢ παρὰ τὸ νη στερητικὸν καὶ τὸ δυς μόριον· ὅτι καὶ παιδοποιί̈ας στερεῖται, καὶ δυστοκίας ὑφίσταται· δελφὺς δὲ, ὅτι ἀδελφοποιός ἐστι, καὶ ἀδελφὰ ποιεῖ τὰ τικτόμενα· ἀδελφὸς γὰρ, ὁ ἐκ τῆς αὐτῆς δελφύος, ἤγουν μήτρας· καὶ ὁμόδελφος, ὁ αὐτάδελφος. ὑστέρα δὲ, ὅτι ὕστερον πάντων τῶν ἄλλων μορίων τὰς ἐνεργείας αὐτῆς ἐπιδείκνυται· τὴν ἑλκτικὴν, τὴν καθεκτικὴν, τὴν ἀλλοιωτικὴν καὶ ἀποκριτικήν· δηλονότι κατὰ τὸ βρεφουργεῖν· ἢ ὅτι ἐσχάτη τῶν μετὰ τὴν γαστέρα κεῖται. τρέφεται γὰρ ἐν τῇ μήτρᾳ τὸ ἔμβρυον, καὶ ἀναπνεῖ οὐκ ἐκ τοῦ στόματος, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὀμφαλοῦ, ἐξ αἱματικῶν μητρώων περιπτωμάτων· ὅθεν καὶ ὀμφαλὸς παρὰ τὸ ὀμπνεῖν εἴρηται, ὅ ἐστιν ἀναπνεῖν· ἔστι δὲ τὸ μέσον τοῦ σώματος· ἐν δὲ τῇ γενέσει τούτου τοῦ ζώου λέγεται πρῶτον πήγνυσθαι ὑμένα τινὰ λεπτόν· ὃν καλοῦσι χόριον, ὡς περιέχον τὸ ἔμβρυον· ἢ ὡς χωρίον αὐτοῦ ὂν, ἢ χορηγὸν τῶν διατρεφόντων αὐτό· εἶτα ἡ καρδία πρώτη καταβληθεῖσα παρὰ τῆς φύσεως, ἀναλογοῦσαν τοῖς μέλεσι τὴν παρὰ τῆς φύσεως καταβολὴν παραλαμβάνει· διὸ καὶ συμμέτρως ταῖς οἰκείαις ἀρχαῖς ἐν τῷ τῆς φύσεως ἐργαστηρίῳ περιυφαινομένου τοῦ σώματος ἀπαρτίζεται κατὰ σύνθεσιν. Ἐσχημάτισται δὲ ἐν τῇ μήτρᾳ τὰ μὲν τετράποδα τῶν ζώων ἐκτεταμένα κεῖσθαι· ὁ δὲ ἄνθρωπος τὴν μὲν ῥῖνα μέσον τῶν γονάτων ἔχειν, τοὺς δὲ ὀφθαλμοὺς ἐπὶ τοῖς γόνασι· τὰ δὲ ὦτα ἐκτός· καὶ ὅταν τὸν τεταγμένον τῆς κυήσεως ἐκπληρώσῃ χρόνον, πρὸς ὄγκον ἡ γαστὴρ διεγειρομένη ὠθεῖ τὸ ἔμβρυον ἔξω· καὶ πρῶτον τῆς κεφαλῆς ἀπολυομένης ῥέπει κατὰ τὴν κίνησιν τὰ βαρυογκωδέστερα τοῦ σώματος ἐπισυρομένη· ταῦτα δέ ἐστι τὰ περὶ τοὺς ὤμους μέρη καὶ θώρακα· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπὶ τοῖς κατὰ φύσιν τικτομένοις ἐπ’ εὐθείας ὁδός· τοὺς γὰρ παρὰ φύσιν τόκους ἢ δυστοκίας παραλειπτέον· μετὰ γοῦν τὴν χειρουργίαν τοῦ ὀμφαλοῦ μετάγεται ἡ τροφὴ καὶ ἀναπνοὴ ἐν τῷ στόματι· ἡ δὲ μετὰ ταῦτα τροφὴ τοῦ βρέφους πᾶσι δήλη ἐστὶ τὸ καλὸν εἰς ἀνατροφὴν τῶν βρεφῶν γάλα· οὐδὲν δέ ἐστι γάλα ἢ αἷμα λευκαινόμενον ἐν τοῖς μαστοῖς τῶν μητέρων παρὰ τῶν ἀμφιβαινόντων φλεβῶν τῶν ἀπὸ τῆς μήτρας, τοῦτο τὸ αἷμα δεχομένων. μαστοὶ δὲ κυρίως ἐπὶ τῶν γυναικῶν, οἷον μασητοί· οὗτοι γὰρ ἄλλοις τροφή· ἢ ἀπὸ τοῦ τὴν μάστακα, τουτέστι τὴν τροφὴν τοῖς γεννωμένοις παρέχειν· ἀφ’ ἧς καὶ τὸ μάσημα· ἢ ἀπὸ τοῦ προσμάττεσθαι καὶ προσφύεσθαι τούτοις πρώτοις τὰ βρέφη· ἢ ἀπὸ τοῦ ὑπὸ τῶν θηλαζομένων ἐπισπᾶσθαι· ἢ παρὰ τὸ μαίω τὸ ζητῶ· ὃν ἐπιζητοῦσιν οἱ παῖδες· ἐξ οὗ καὶ μήτηρ, ἡ ζητουμένη παρὰ τῶν παίδων· ἢ ἡ μαστεύουσα τὰ πρὸς τροφὴν τοῖς κυηθεῖσιν· ἢ ὅτι φυσικῶς αὐτὰ μαστεύει καὶ ζητεῖ τὰ γεννηθέντα· ὅτι καὶ μαίω τὸ ζητῶ ἐστι, φησὶν Ὅμηρος· μαιομένη κευθμῶνα. (οδ. Ν. 367.) ἐκ τούτου καὶ μαῖα ἡ κατὰ γαστρὸς τῶν γυναικῶν ζητοῦσα τὰ βρέφη. Βρέφος δὲ εἴρηται παρὰ τὸ δέεσθαι φορβῆς, ὅ ἐστι τροφῆς· κοινωνεῖ οὖν τοῖς μὲν ἀψύχοις κατὰ τὸ σῶμα, καὶ τὴν ἀπὸ τῶν τεσσάρων στοιχείων κράσιν· τοῖς δὲ φύτοις κατά τε ταῦτα, καὶ τὴν θρεπτικὴν καὶ τὴν σπερματικὴν δύναμιν· τοῖς δὲ ἀλόγοις, καὶ ἐν τούτοις μὲν, ἐξ ἐπιμέτρου δὲ, κατά τε τὴν καθ’ ὁρμὴν κίνησιν, καὶ κατὰ τὴν ὄρεξιν καὶ τὸν θυμὸν, καὶ τὴν αἰσθητικὴν καὶ ἀναπνευστικὴν δύναμιν· ταῦτα γὰρ ἅπαντα κοινὰ τοῖς ἀνθρώποις καὶ τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν, εἰ καὶ μὴ πᾶσι πάντα ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ λογικοῦ ταῖς ἀσωμάτοις καὶ νοεραῖς συνάπτεται φύσεσιν εἰς μέτρον ἡλικίας ἐλθόν· λογιζόμενος καὶ νοῶν καὶ κρίνων ἕκαστα· ἡ δὲ ψυχὴ ἀρχῆθεν σὺν τῇ σπορᾷ τῷ σώματι συνεξυφαίνεται· καθὼς καὶ ὁ σοφώτατος Γρηγόριος ἔγραψεν· Οὐδὲ γὰρ εἶναι, φησὶ, δυνατὸν λογιζόμεθα ἀλλοτρίαις οἰκοδομαῖς τὴν ψυχὴν ἐναρμόζεσθαι· ralone simili modo ad invicem esse suaple natura idonei suut, itaque sub unam speciem definitionem que rediguntur. Homo est animal rationale, mortale, mentis et scientiæ capax. Animal quidem, quoniam homo ipse substantia anima prædita, sensualis est; ta lis enim animalis definitio habetur: rationale vero, quo ab rationis expertibus distinctum sit. Mortale, uti ab immortalibus angelis qui ratione sunt præditi distent. Mentis vero, et scientiæ capax, quoniam ex disciplina nobis artes proveniunt, qui vim quidem eas percipiendi natura obtinemus, actiones vero ab his quæ didicerimus possidemus. Nonem vero homo ab illis dicitur quod articulata voce uta tur, cum alia quæque animalia inarticulatam ac nihil significantem vocem emittant. Nonnulli vero, al quod facit, considerare mente ipsa, et animadvertere ca que inspexerit, cum alia animalia nihil animad vertant atque considerent. Quidam autem ab &vw Opsiv, quod oculos ad sublimia elevare explices, aut a verbo quod specto significat, unde ab ipsis adropos, et homo nuncupatur, vel ab quod vultus ad sidera erectos tollat. Siqui dem alia quadrupeda, ut magnus Basilius asseve rat, ad terram spectant, uteroque acclinantur, ho minis vero sursum ad coelestia aspectus, ne scilicet ventri ejusque alfectionibus vacet. Ipsum siquidem hominem cum anima expertibus communicare, ac rationalium intelligentia non inexpertem esse per spectum habetur. Cum enim semen primum dissemi natur atque emittitur, protinus illud quod in vul vam incidit anima expertibus compar redditur, ut pote quod ex quatuor elementorum temperamento consistat, excepto quod a vita præditis secretum est, el actus viventis ostendat, cum naturales in ipso facultates inspiciantur. Siquidem, cum in utero et c brevi quodam temporis intervallo constiterit, ac in ipsum incidens naturalis cujusdam humoris fervorem usceperit: vegetalis auctivæque facultatis ratione, zoopbytis, quæ inter plantas animaliaque ambigui generis sunt quam simillimum efficitur. Etenim hæc hominis stirps vegetatur, augeturque, et partium membrorumque formam suscipit. Incre mentum denuo illic sensim capiens, in animal verti tur,et suas in ipso actiones vitales facultates exercent, cum et pelagicis animalibus simile fiat. Quapropter et e:nbryonem appellant, quod ad alimentum, incre înentumque capiendum facile manat, dictum a Graco quod mano, seu scavo significat. Sive quod cibum intus contineat, qui Græce ßopi om. om. P. om. C. om. G P. om. CP C, C. P. BC P. C. C. B. P. CP. AR G P.

Α Ομφαλού μετάγεται ἡ τροφὴ καὶ τὰ ἀναπνοὴ ἐν τῷ Β στόματι· ἡ δὲ μετὰ ταῦτα τροφὴ τοῦ βρέφους πάν δήλη οι ἐστὶ τὸ καλὸν εἰς ἀνατροφή, τι τῶν βρεφῶν γάλα. Οὐδὲν δὲ ἐστι γάλα ἢ αἷμα λευκαινόμενον ἐν τοῖς μαστοῖς εἰ τῶν μητέρων παρὰ τῶν ἀμφιβα:- νόντων φλεβῶν τῶν ἀπὸ τῆς μήτρας, τοῦτο τὸ αἷμα δεχομένων . Μαστοὶ δὲ " κυρίως ἐπὶ τῶν γυναι κῶν 30, οἷον μασητοί· οὗτοι γὰρ ἄλλοις τροφή. Η ἀπὸ τοῦ τὴν μάστακα, τουτέστι τὴν τροφὴν τοῖς γεννωμένοις παρέχειν· ἀφ' ἧς καὶ τὸ μάσημα ή ἀπὸ τοῦ προσμάττεσθαι καὶ προσφύεσθαι τούτοις πρώτοις " τὰ βρέφη· ἢ ἀπὸ τοῦ ὑπὸ τῶν θηλαζομέ- νων ἐπισπᾶσθαι 40. ἢ παρὰ τὸ μαίω τὸ ζητῶ· ἐν “ ἐπιζητοῦσιν οἱ παῖδες ὡς ἐξ οὗ καὶ μήτηρ, ἡ ζητου- μένη παρὰ τῶν παίδων “' '· ἢ ἡ μαστεύουσα τα πρὸς τροφὴν τοῖς κυηθεῖσιν εε. ἢ ὅτι φυσικῶς αὐτὰ οι μαστεύει καὶ ζητεῖ τὰ γεννηθέντα· ὅτι καὶ ἐς μαίω τὸ ζητῶ ἐστι, φησὶν "Ομηρος· Μαιομένη κευθμώνα· ἐκ τούτου καὶ μαῖα ἡ κατά γαστρός " τῶν γυναικῶν ζητοῦσα τὰ βρέφη. μασθοί, μασητοί, στακα μάστημα απροσμάττεσθαι, ἐπισπᾶσθαι, μαίω, μαιομένη κευθμόνας, μαία βρέφος παρὰ τὸ δέεσθαι φορῆς, Βρέφος δὲ εἴρηται παρὰ τὸ δέεσθαι φορβῆς, δ έστι τροφῆς ἐ· κοινωνεῖ οὖν ἐκ τοῖς μὲν ἀψύχοις κατὰ τὸ σῶμα, καὶ τὴν ἀπὸ τῶν τεσσάρων στοι- χείων κρᾶσιν τοῖς δὲ φυτοῖς κατά τε ταῦτα δι καὶ τὴν θρεπτικὴν καὶ τὴν σπερματικὴν δύναμιν τοῖς δὲ ἀλόγοις, καὶ ἐν τούτοις μὲν, ἐξ ἐπιμέτρου δὲ, κατά τε τὴν καθ' ὁρμὴν σε κίνησιν, καὶ κατὰ τὴν ὄρεξιν καὶ τὸν θυμὸν, καὶ τὴν αἰσθητικὴν καὶ ἀναπνευστικὴν δύναμιν· ταῦτα γὰρ ἅπαντα κοινά τοῖς ἀνθρώποις καὶ τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν ", εἰ καὶ μὴ πᾶσι πάντα 88, ἀλλὰ οὐ καὶ διὰ τοῦ λογικοῦ σ' ταῖς ἀσωμάτοις καὶ νοεραῖς συνάπτεται φύσεσιν δὲ εἰς μέτρον ἡλικίας ἐλθόν· το λογιζόμενος καὶ νοῶν καὶ κρίνων ἕκαστα. 'Η δὲ ψυχὴ ἀρχῆθεν σὺν τῇ σπορά τῷ σώματι συνεξυφαίνεται - καθὼς καὶ ὁ σοφώ τατος Γρηγόριος ἔγραψεν· Οὐδὲ γὰρ εἶναι, φησί, δυνατὸν λογιζόμεθα ἀλλοτρίαις οἰκοδομαῖς τὴν ψυχὴν έναρμόζεσθαι οι ἐναρμόζεσθαι σι· ὡς οὐκ ἔστι τὴν ἐν τῷ κηρῷ σε σφραγίδα πρὸς ἀλλοτρίαν ἁρμοσθῆναι γλυφήν Καθάπερ γάρ σε τὸ σπέρμα ἐκ βραχυτάτου πρὸς τὸ τέλειον σε πρόεισιν, οὕτω ' καὶ ἡ τῆς ψυχῆς ἐνέργεια καταλλήλως ἐμφυτευομένη σε τῷ ὑποκει- μένῳ συνεπιδίδωσι καὶ συναύξεται σώματι. Προ- ηγεῖται μὲν γὰρ αὐτῆς ἐν τῇ πρώτη κατασκευῇ ", οἷον ρίζης τινὸς τῇ γῇ κατακρυφθείσης, ή αυξητική καὶ ἡ ἀναπν. δῆλον δηλονότι γάλα εἰς ἀνατρ. αὐτοῦ ἔστι δὲ (τό Ρ.) γάλα μασθοῖς Α. * ἀμφισβεν Α. δε μητέρων περὶ τὰς φλέβας τὰς ἀπὸ τῆς μήτρας τὸ αἷμα δεχομένας δὲ Β. λέγονται εν τούτοιν τοῖν μαστοῖν πρότερον τούτοις τοῖς * Β. σε ὧν Β. μασθοῖς πρώτοις Ρ. ἐπιζ. γὰρ τοὺς μαστοὺς τὰ βρέφη ἡ παρ' αὐτ τῶν δηλονότι ἐπιζητουμένη Γ. Β. αὐτοὺς δὲ Β . “ ἡ κατὰ τοὺς τόκους ἐν τῇ γαστρί ήτοι τροφ. σε γοῦν Β, γάρ Ρ. Μ τεττάρων Α. φύσιν κράσιν Α. κι ἐξομοιούται κατά γε ταῦτα και την Β. καθαρμὴν σε εἰσιν πάντα πᾶσι Β. κι τὸ ζῶον ὁ ἄνθρω πος σε λογιστικοῦ τάξεσιν το ελθόν Α, ελθών ἐξυφαίνετα. Β Γ. οι συναρμό ζεσθαι σε καιρῷ Β. γραφήν Α. σε δὲ Β. σε τέλος Β, τὸ τέλειον σε οὕτως Β. ο συνεπιδίδοται ἂν ἐν τῇ πρ. κατ. αὐτῆς Β. σε ἐν τῷ ὑπὸ MELETI MONACHI umbilici abscisione, tunc alimentum, tum respira- B tio ad os progreditur, quod quidem posthac in- fantis alimentum lac esse, quod optime ipsum alat, omnibus perspectum habetur. Lac autem nihil aliud est quam sanguis in genitricis papillis in albedi- nem conversus, quem venarum officio quæ amphi- sbenæ nuncupantur ab vulva papillæ suscipiunt, siquidem papille, quæ Græce feminarum præcipue dicuntur, quasi mansi videlicet, cum hi affatim alimentum suppeditent, sive quod iam in lucem editis fetibus escam quam ipsi µá- nuncupant impertiatur; unde manducatio, quod illi dicunt, vel quod applicari interpretareris, quia ipsis infantes primum applicantur: sive quod a lactentibus in- fantibus trabantur, a Graeco quod tra- here diceres, sive a quod quarere significat, quia eas pueri quærant unde, et mater a pueris quæsita dicitur; sive quod quæ ad fetus alimen- tum necessaria sunt quærat; aut, quod naturæ vi illa quæ generantur eas inquirant. Quod vero illud palu quæro significet, apud Homerum est, qui ait, id est, quæ latebras quærit, unde et obstetricem, quæ ab ipsis dicitur, ex eo quod utero latentes infantes quærat dictam putamus. Infaus vero, qui Grace dicitur ex eo quod alimenti indigus sit, quod ab illis popбh denominatur, appellatus. Corpore igitur, nec non temperamento, quod ex elementis provenit, cum animæ expertibus homo communicat, cum stirpibus vero, tum his, tum vegetali seminalique facultate. Cum his au- C tem quæ ratione carent, præter ea quæ diximus, sensualem, respirandique potentiam justa propor- tione communem habet: hæc enim cuncta homi- uibus cum rationis expertibus, etsi non omnia · omnibus communia sunt. Atqui ob rationalem vit, cum idoneum ætatis tempus fuerit nactus, singula animadvertendo, intelligendo, ac dijudicando, incor- poreis intellectualibusque naturis compar efficitur. Anima vero ab initio cum semine, ut sapientissimus Gregorius scriptum reliquit, cum corpore contexitur: fieri enim non potest, inquit, uti existimemus, ipsam animam alienæ ædificationi congruere, sic uti nec sigillum ceræ impressum accommodari alienæ imagini ullo pacto posse. Quemadmodum enim semen ex minimo quɔdam, ad illud quod perfectum est redigitur, ita et animæ actio, recta ratione subjecto corpori insita, cum co simul accessionem incrementumque sentit. Siqui- den, sola ejus, vegetalis, auctivaque facultates, in prima constitutione ceu radix quædam terræ recon- D 67. 50. G P. G. CP. " GP. " G. ' om. ali. & P. B. C, lae omn. G P. 4s hæc om. C. C . G. C F. om. G. C. C P. G. * C P C P. C P. C. C P. BP interl. $8 P. -

Α ἐνεργειῶν αἱ χείρες ἀποτελεστικοί· ὡς ἂν οὖν κινῇ τὸ κατάρχον, οὕτω κινεῖται καὶ τὸ ἐνεργοῦν. » χεῖρες ἀπὸ τῆς χρή- σεως, ὡσε ανεὶ χρεῖαι οὖσαι, Χεῖρες οὖν ἀπὸ τῆς χρήσεως λέγονται, ὡσανεὶ χρεῖαι οὖσαι· οὐδεμία γὰρ τέχνη προκόπτει δίχα χειρῶν· καθὼς καὶ ει ὁ ποιητής φησιν * - Χειρῶν ὀλλυμένων ἔῤῥει πολύεργος Αθήνη . κ. ἡ χεὶρ παρὰ τὸ ῥᾷον χεῖσθαι· ἢ παρὰ τὸ ἴσχω τὸ κρατῶ Μ· ἡ ἐπιτήδειος πρὸς τὸ κρατεῖν· ἢ ἀπὸ τοῦ διιστᾷν τοὺς δακτύλους καὶ διαχεῖν· λέγονται καὶ ὡλέναι, ἀπὸ τοῦ δι᾿ αὐτῶν εἰλοῦσθαι τὰς τά ξει; " - Τουτέστι πληροῦσθαι. Τῆς οὖν χειρὸς τὸ μὲν βραχίων καλεῖται, τὸ δὲ πῆχυς· τὸ δὲ καρπός, τὸ [δὲ] μετακάρπιον, τὸ δὲ παλάμη· ἀφ᾿ ἧς οἱ δάκτυλοι. Καὶ βραχίων μὲν, οἷον βραχυκίων · βραχύτερον γάρ ἐστι τοῦ μηροῦ, τὸ ὀστοῦν τοῦ βραχίονος - διαρθροῦται γὰρ κατ' ἄμφω τὰ πέρατα καὶ κατὰ μὲν τὸν ὦμον, ἐπίφυσιν ἔχει τῆς κεφαλῆς εὐμεγέθους. Τὸ δὲ κάτω πέρας αὐτοῦ, εἰς κονδύλους ἀνίσους τελευτῇ· καὶ πρὸς μὲν τὸν ἔξω κόνδυλον, ή τῆς κερκίδος κεφαλὴ ἀρθροῦται σ· πρὸς δὲ τὸν ἔνδον, οὐδέν. χείρας παρὰ τὸ ῥξον χεῖσθαι, ίσχω τὸ κρατῶ, ἀπὸ τοῦ διαχεῖν τοὺς Β δακτύλους, ἀπὸ τοῦ δι' αὐτῶν εἰλοῦσθαι τὰς τάξεις, ἢ πληροῦσθαι, βραχίων, βραχυκίων, νο- μασχάλην δ Η Κοιλότης δέ ἐστιν ἐν τῷ κάτω πέρατι τοῦ βρα- χίονος τροχιλίῳ ἐοικυῖα· περὶ ἦν ὁ πήχυς κινεῖται, καὶ ἔνδον αὐτοῦ ἄλλη 10. Υποδέχονται δὲ αὗται αἱ κοιλότητες τὰς κορώνας τοῦ πήχεως, ἐν μὲν ταῖς ἔσω κάμψεσιν, ή πρόσω κοιλότης τὴν πρόσω 20- ρώνην· κατὰ δὲ τὰς ἐκτάσεις, ἡ ὀπίσω τὴν ὄπισθεν. Η κεφαλή τε τοῦ βραχίονος πρὸς τὴν τῆς ὠμοπλά του διαρθρούται κοιλότητα · ὑπερανέστηκε δὲ αὐτῷ τῷ ὤμῳ ἡ ἀγκυροειδὴς τῆς ὠμοπλάτου ἀπόφυσις· ᾗ ἐπίκειται μᾶς ὁ λεγόμενος δικέφαλος· καὶ κ κατά τε τὸ ἀκρώμιον καὶ τὴν διάρθρωσιν τοῦ κλει δὸς, νεῦρα ἀποτείνων κατ' ἔμπροσθεν τῶν δύο ἀκρω μίων, τένοντας ὀνομαζομένους, ἀναβαστάζοντας καὶ αὐτὸν τὸν βραχίονα. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι τένοντες ἐκ μυῶν ὑποκάτω τοῦ ὤμου· ἐν ᾧ τόπῳ ἡ μασχάλη ἐστίν· ὁ μὲν εἷς ἐκ τοῦ στέρνου, ὁ δὲ ἕτερος ἐκ τῶν ὄπισθεν πρὸς τὸν βραχίονα, ἐραπλούμενοι μέχρι ἀγκῶνος· πάσας τὰς τῆς χειρὸς εὐστροφίας ἀπερ γαζόμενοι. Η οὖν μασχάλη ἐτυμολογείται παρά τὸ λίαν κατέχειν ἅτινα ἂν σχῇ· ἢ ἀπὸ τοῦ κεχα- λᾶσθαι εἰς μαστόν · ἢ εἰς ἣν χαλᾶται ὁ μᾶς· ἡ παρὰ τὸ μαστεύειν τι ὑπ' αὐτήν· ἐπειδὴ ἀφαιρού- μενοί τι ἐξ ἄλλων με κρύπτομεν. Τὸ μὲν οὖν βρα- ως σ • οὐδὲ γὰρ μία Β. και οιη. Β. φησίν φωτ ἀπολλυμένων κρατώ Α. " πράξεις Β Ρ. " διαρθρούτα: Β. " κατά Β. τροχηλίῳ Β * ναὶαὐτ. ἄλλη ἐνδ. Β. “ καὶ οι. β Ρ. “ κατ. καὶ κρύπτειν Β. μαςτ. καὶ κρύπειν παρ' ἄλλων Β, ἐξ ἄλλων κρύπτ. ὑπ' αὐτὴν τιθέαμεν τὰ κλεπτόμενα τὸ μὲν Ρ. MELETII MONACIJI nient (6). Non enim prophetae de his, qui quaerendi alimenti gratia, vel consequendi in pluribus emo- lamenti, manus exercent, sed de inique agentibus, ea quæ retulimus innuunt; quapropter mentis ac- tiones per manus ipsas exprimuntur. Itaque, ad principii motum et instrumenta subsequi necessa- rium est. Manus autem ab ipsis ab utili videlicet usu denominantur, quasi usibus necessariæ sint, nulla enim ars perfici absque manibus potest, ut est apud Homerum 116: Desectis manibus pereunt quoque Palladis artes ; sive inde dictas volunt, quod res facile agunt, vel ab quod ca- pio ucretineo facit,quia ad res continendas earum vff- cium idoneum habetur : sive quod videlicet digitorum ordo difusus invicem distet. Ulnas autem quas illi wévag dicunt, inde videlicet dictas volunt, quod vi- delicet ipsis opera peragantur perficianturque. Quædam autem manus pars brachium, quædam cubitus, alia vero vola, alia dorsum manus, alia palma nuncupatur, a qua digitorum processus est. Et brachium quidem quod illi quasi quod brevem interpretareris, dictum lunt; nam brachii os femoris osse brevius habetur. Ipsum namque brachii os utrinque dearticulatione caput adnata appendice, moderatæ magnitudinis excrescit. pares flexus desinit, et qua exterior flexus est ossis radialis caput conseritur, qua vero interior omnino nibil. Est autem in interiori brachii fine concavitas, C quæ trocleae similitudine respondet, circa quam cubitus movetur, et intus in ipsa, illud cavum visitur. Haec siquidem cava cubiti acutos pro- cessus, quos corones nuncupant, suscipiunt. Et cum cubitus ad interiora flectitur, anterius cavum, anteriorem coronem; præ cubiti vero extensione, illud quod exterius est, exteriorem desumit. At brachii caput cum humeralis ossis cavo dearticu- latur. Humeralis ossis processus, qui anchorse for- mam obtinet, humero ipsi assurgit, huic vero musculus, qui biceps nuncupatur accumbit, a quo nervi ad humeri cacumina, et qua clavicula dearti- culatur, prætendunt. Ex anteriore utriusque humeri cacumine nervi sunt, qui tendones ap- pellantur, a quibus tota humeri moles sustentatur. Sunt et alii duo tendi sub humero illic po- siti, ubi ala situm obtinet, ex musculis constitutio- nem habentes; quorum alterum a pectore, alterum vero a parte posteriori, a brachiis ipsis, ad ulnas usque natura explicuit, qui manibus, ut quor- sumlibet converti queant, sui officium exhibent. Alam vero, quam illi nuncupant, iude D conjungitur, sed qua ad humeros accedit, in Finis autem ejus inferior in im- • om. A. anonymi poet:e Homeri hæc est citatio ; in Lat. Vers. leg. " om. F. " hac om. S. (6) Jer. xxv, 14.

ε Τα άτομα συνιστῇ πάντων γενῶν καὶ ἐμψύχων, ἀψύχων οι καὶ ζωοφύτων· καὶ τοὺς συγγενεῖς τοῦ σώματος ἡμῶν ἐναπογεννῶσι χυμούς· αἷμα λέγω καὶ φλέγμα, χολὴν ξανθήν τε " καὶ μέλαιναν. Ανα- λογεῖ ' γὰρ τὸ μὲν αἷμα, θερμὸν ἂν καὶ ὑγρόν, τῷ ἀέρι· ἡ δὲ ξανθή χολή, θερμὴ οὖσα καὶ ξηρά, τῷ πυρί 1· ἡ δὲ μέλαινα, ψυχρὰ καὶ ξηρὰ οὖσα, τῇ γῇ δ τὸ δὲ φλέγμα, ὡς ψυχρὸν καὶ ὑγρόν, τῷ ὕδατι. Ἀλλ' ἐπειδὴ · ταῦτα τομῇ καὶ μεταβολῇ καὶ ῥεύσει ἀεὶ περιπίπτει, ἀνάγκη καὶ τὰ σώματα τούτων τοῖς πά- θεσι περιπίπτειν *· τομῇ μὲν, τῶν χυμῶν ἀλλήλων διαχωρίσει ', καὶ καθὸ τέμνεται εἰς ὕλην καὶ εἶδος· μεταβολῇ δὲ, τῇ κατὰ ποιότητα, ή ποσότητα, ἐν θερμάνσει καὶ ψύξει ο πλεονασμώ καὶ ὑφέσει· τυχὸν καὶ νοσήμασι • καὶ ταῖς τῶν ἡλε- κιῶν ἀλλοιώσεσι. ἀπ' Τεσσάρων γὰρ οὐσῶν ὡρῶν τῷ ἐνιαυτῷ ", έαρος, θέρους, μετοπώρου, καὶ χειμῶνος, τέσσαρές εἰσιν ἡλικίας καὶ τοῖς ἀνθρώποις. Πρώτη μὲν ἡ τῶν νέων· δευτέρα 18, ἡ τῶν ἀκμαζόντων· τρίτη, ἡ τῶν μέσων· καὶ τετάρτη ἡ τῶν γερόντων· εἰ καὶ ἄλλας προστιθέασιν οἱ ἱατροί 18. Τὴν τῶν παί- δων “, τὴν μειρακίων 18, καὶ τῶν ἐσχατογήρων 18. Πλεονάζει δὲ τοῖς μὲν νέοις τὸ αἷμα· τοῖς ἀκμά- ζουσι δὲ ι' ἡ ξανθὴ χολή· τοῖς παρακμάζουσιν ἡ μέλαινα· τοῖς γέρουσι δὲ τὸ φλέγμα. Καὶ εἰσὶν οἱ μὲν νέοι θερμοὶ καὶ ὑγροί, τῇ κράσει ἀναλογοῦντες τῷ ἀέρι· οἱ δὲ ἀκμάζοντες θερμοὶ, καὶ ξηροὶ ὅμοι τῷ θέρει· οἱ δὲ παρακμάζοντες, οἱ καὶ μέσοι ", ξηρο! καὶ ψυχροί, τῷ μετοπώρῳ προσεοικότες · οἱ γέρον τες δὲ ψυχροὶ καὶ ὑγροί, παραπλήσιοι τῷ χειμῶνι. Τὸ δὲ τὸ ἔμφυτον θερμόν, ἐν μὲν τοῖς νέοις καὶ τοῖς ἀκμάζουσιν ἐστὶ πολύ· μέσον δὲ ἐν τοῖς μέσοις · ὀλίγον δὲ ἐν τοῖς γέρουσι· καὶ πῆ μὲν πλεονάζει· τῇ δὲ αὔξεται· πῆ δὲ ἴσταται· πῆ δὲ μειοῦται· καὶ πῆ μὲν μᾶλλον, πῆ δὲ ἧττον. Ρεύσει δὲ πάλιν πάσχει, ὅτι ἀεὶ κενοῦται τὸ ζῶον, διά τε τῶν προ- δήλων πόρων καὶ τῶν ἀδήλων. Καὶ ἐκ προδήλων μὲν πόρων, τὰ οὗρα καὶ περιττώματα ", μύξαι τε καὶ πτύελα καὶ πνεῦμα “ ἀποκρίνεται “· ἐκ δὲ ἀδήλων ὑπονόμων καὶ φυσικῶν, οἱ ἐκ τοῦ ἤπατος ὀχετοὶ ἐξ ἅπαντος σώματος πολυσχιδώς διαπνέουσιν. Δἱ δὲ λιγνυώδεις τ' ἀναθυμιάσεις διὰ τῆς κεφαλῆς καὶ τῶν ἀρτηριῶν, καὶ τῶν τοῦ σώματος πόρων ἐκκενοῦνται· ἔτι δὲ καὶ δι' ιδρώτων 18. Ξηρῶν δὲ ὄντων τῶν κενουμένων καὶ ὑγρῶν καὶ πνευμά π. τῶν γ. Β, ἐκ τῶν π. γ. Ρ. οι αψύχων Β, ἐμψ. τε καὶ ἀψ. Ρ. αἷμ. δὴ λέγω οι ξ. τε χολὴν ἀναλογεῖται Β. τῇ γῇ . • ούσα Β. Ρ. · ἐπεὶ τούτοις περιπί πτειν (, πίπτειν Β. · τῇ τῶν χ. Η διαχωρήσει Α, διαχωρήσει Ο θερμάσει Α, θερμασία καὶ ψύχει καὶ νοσ. οι. Α, νοσήματι τυχόν . υλικών Β. Η τοῦ ἐνιαυτοῦ δευτ. δὲ ΒΡ. οἱ ίατρ. προστ. Ο Ρ. τήν τε παιδ. Β. τὴν μειρακιώδη Β καὶ οἱ μ. Β, οἱ παρακ. οἱ μεσ. προσ. τῷ μετοπ. τὰ περιτ. οἷον μ. κύζας Β. εἰ πνεύματα Β ἀποκρίνονται οἷς (εἰς ἁπ. τὸ σ. πολ. διαπνέεται λυγνιώδεις Α. δι' ιδρώτων ἐκκενουμένων Β, κε- νούμεναι διὰ ἱδρώτων κενούμεναι Ρ. εκκενουμένων & Ρ. τὴν τῶν ἐ. δὲ δὲ Β. ῥεῦσιν ἐξ ἁπ. σωμ. οπι. Β, • 1. 18. MELETI MONACHI Et hæc quidem ut prima elementa, cum in mate- A rias formasque resolvantur, omnifariam indivi- dua animæ expertia, ipsaque prædita, ac ea quæ zoophyta nuncupantur, constituunt. Ah his sapores, qui corpori nostro cognati sunt, sanguis, inquam, ac pituita, flavaque et atra bilis progene- rantur. Etenim sanguis, cum calidus humidusque sit, seri proportione respondet. Flava vero bilis, calida, siccaque, igni; atra autem, frigida et sicca, terræ; pituita vero, utpote quæ frigida ac humida est, aquæ proportionatur. Sed quoniam hæc se- ctioni, mutationique, ac fluxui perpetuo obnoxia redduntur, et corpora horum passionibus subjici oportet. Sectioni quidem, qua sapores ab invicem secernuntur, ac quasi ipsi in materiam formamque secantur. Mutationi vero, qua ad qualitatem quan- B litatemque attinet, sive, cum tumque patitur, fortassis, et Quoniam vero annus in tempora quatuor, ver, a statem, autumnum, et hiemem dividitur, et homi- nes ætatibus quatuor distinguuntur; nam prima pue- rilis, quinquennii, secunda plate florentium ; tertia, mediæ ætatis; quarta vero senectutis est: tametsi a medicis et aliæ addantur, infantium, inquam, quæ puerilis est, et qui extremo sunt senio contecti. Et- cnim, in juvenibus sanguis: qui vero ætate florent flava bilis; at qui ætatis florem prætergressi sunt, bilis atra; in senibus autem pituita exsuperat. Juve- nes quidem calidi humidique temperamenti sunt, qui et veri proportione respondent. Qui autem ælate C florent, cum calore siccitateque praediti sint, æstali proportionantur : quorum vero media ætas est, sicci frigidique babentur, autumno similes sunt. At senes ipsi, frigidi humidique, hiemi similan- tur : siquidem, in juvenibus, et qui ælate forent, insitus calor plurimus est. Qui vero lalis forem praeteriere, mediocris; in senibus autem permodicus est: et in aliquibus quidem modum excedit, in qui- busdam vero augetur; in aliquibus autem aliquan- tisper in statu est, et in aliis aliqua ex parte mi- nuitur, sed in aliquibus magis, in aliquibus vero minus. Atqui et ob efluxus patitur, quod animal patentibus, obscurisque meatibus usquequaque exinanitionem sentit. Et patentibus quidem, humi- dum siccumque excrementum, mucosique humores, sputaque, et spiritus excernuntur; obscuris vero ductibus qui et naturales sunt, a jecinore procedentibus fistulis multifidæ respirationis per 10- tum corpus emissio Git. calescere animal, rigereque accidit; aut cum exuberantiam decremen- morbis causantibus, ac cum ætatum alteratio subsequitur id accidit. Sed et fumosæ exhalationes, quæ per caput, arte- riasque, ac corporis meatus procedunt, ipsum per sudores exhauriunt. Cum autem ea quæ exhausta sunt, sicca, humidaque, ac spiritu prædita sint, anim D om. G P. C P. om. C. • C. B C P. C P. · G P. C P. omn. B C P. G P. C. C P. C P. interl. P) C. C, C C. G. o n. G P. "

ἡ τῶν προσφερομένων τοὺς καρποὺς διαμένῃ φύσις - εἰ καὶ λεληθότως ὁσημέραι πρὸς ἕκαστον τῶν στα χείων τὰ διάφορα γεννήματα χωροῦσι 60. Β " + Η γὰρ τῶν ἑτεροφυῶν στοιχείων προσάλληλα συνδρομὴ κατὰ τὴν τοῦ σώματος ἡμῶν κατασκευήν, καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων διαφόρων γενῶν, σύνθεσις τίς ἐστι διὰ πλειόνων ἀνομοίων οι αρμοζομένη. Εκλυθείσης δὲ τῷ καθήκοντι καιρῷ τῆς συνδεούσης τὴν τῶν στοιχείων συνδρομὴν ἁρμονίας, πάλιν τὸ σύνθετον εἰς τὰ ἐξ ὧν σε συνέστηκε φθαρέν, άνα- λύεται σε, ἑκάστου τῶν συνελθόντων, πρὸς τὴν οἰκείαν χώραν ἐπανιόντος. Τοῦτο δὲ οἷον κυκλικόν έστι σχῆμα · καὶ τῆς φύσεως ἐστιν ἀκολουθία, καὶ τοῦ σώματος ἔργον· καὶ τῶν στοιχείων εἱρμός· καὶ τοῦ χρόνου σε διὰ τῆς ἑβδομαδικῆς ἀνακυκλήσεως τ μέτρον· ὅπερ ἐξ ἑαυτοῦ ἄρχεται, καὶ εἰς ἑαυτὸν στ καταλήγει. Οἷον δή τι κατὰ γεωργίαν ἔστιν ἰδεῖν τῆς ἐκ νεφῶν ἐπομβρίας, ἢ τῆς τῶν ὀχετῶν ἐπιρ βοῆς διάβροχον ποιούσης τὸ ὑποκείμενον. Κῆπος δέ τις υποκείσθω τῷ λόγῳ· μυρίας δένδρων διαφορὰς παντοδαπάς τε τῶν ἐκ γῆς φυομένων ἰδέας ἐν ἑαυτῷ τρέτων· ὧν καὶ τὸ σχῆμα καὶ ἡ ποιότης, καὶ ἡ τῆς χροίας ἰδιότης ἐν πολλῇ διαφορᾷ τοῖς καθ᾿ ἕκαστον ἐνθεωρεῖται. Τοσούτων τοίνυν κατὰ τὸν ἕνα χω- ρον τῷ ὑγρῷ τρεφομένων, ἡ μὲν ὑπονοτίζουσα τὰ καθ᾽ ἕκαστον δύναμις, μία τις κατὰ τὴν φύσιν ἐστίν· ἡ δὲ τι τῶν τρεφομένων ιδιότης εἰς διαφόρους τὸ ὑγρὸν μεταβάλλει ποιότητας· τὸ γὰρ αὐτὸ πικραί νεται μὲν ἐν τῇ ἀψίνθῳ· εἰς φθοροποιὸν δὲ χυ- μὲν ἐν τῷ κωνείῳ μεθίσταται· καὶ ἄλλως ἐν ἄλλῳ το γίνεται· ἐν κρόκῳ, ἐν βαλσάμῳ, ἐν μήκωνι· τῷ μὲν γὰρ ἐκθερμαίνεται, τῷ δὲ τα καταψύχεται, τῷ δὲ μέσην ἔχει ποιότητα· καὶ ἐν δάφνῃ ", καὶ ἐν σχοίνῳ, καὶ τοῖς τοιούτοις εὐπνοόν ἐστι· ἐν συχῇ τε καὶ ἀμπέλῳ κατεγλυκάνθη · καὶ ὁ ταύτης βότρυς οἶνος ἐγγίνεται 7· καὶ ὁ τοῦ μήλου χυλός · καὶ τὸ τοῦ ῥόδου ερύθημα : καὶ τὸ τοῦ κρίνου λαμπρόν· καὶ τὸ κυανίζον τοῦ ἴου καὶ πάντα ὅσα κατὰ τὴν γῆν ἔστιν ἰδεῖν, ἐκ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἐκμάδος ἀναβλα- στάνοντα· εἰς τοσαύτας δὲ διαφοράς κατά τε τὸ σχῆμα, καὶ τὸ εἶδος, καὶ τὰς ποιότητας διακρίνεται, ὅσας οὐδὲ ῥᾴδιον κι ἀριθμῆσαι. Τοιοῦτόν τι κατὰ τὴν ἔμψυχον ἡμῶν ἄρουραν θαυ ματοποιείται παρὰ τῆς φύσεως, μᾶλλον δὲ παρὰ τοῦ Δεσπότου τῆς φύσεως ὀστέα τε καὶ χόν- δροι, φλέβες καὶ ἀρτηρίαι, καὶ πάντα τὰ μικρῷ ἔμπροσθεν εἰρημένα κι' - ἐξ ὧν πάλιν ὀφθαλμοὶ καὶ χιτῶνες, ρίνες καὶ ἐς ὦτα · γλῶσσα καὶ ὀδόντες - σε εἰς Β. σε διαλύεται Β, φθορὰν ἀναλ. Ρ. σε ἑαυτὸ σε δέ τι οἷόν τι Β οἷον τι * μεταβάλει Β. τι καὶ ἐν ἄλλ. πικραίνει το ἐγέ ἐν δ. ἡδύπνοον Β, εὔπνουν τε καὶ καὶ ἄρτ. χιτῶνες γαστήρ το γένη μεταχωροῦσιν Β Ρ. “ ἁρμονιῶν Β Ρ, εἰς & Ρ. δὲ Γ. χρόν, σε ἑβδοματικῆς ἀνακλήσεως Β. καὶ Ρ. τι εἰ δὲ το τοσοῦτον Β Ρ. τῆς τὸ μὲν τοῦτο δὲ τὸ δὲ νετο Β δι' οὐ ῥ. Β. καὶ ῥ. Β, καὶ τὰ ὦτα Ρ. 1ο χιλός ἀπ' τὰ προειρήμενα ( Ρ. - Χ. MELETH MONACHI procreata esse manifestum halcatur, q.o alimen- A torum, quæ ceu circulari quadamı vicissitudine exhi- bentur, eorumque unde fructus suppetuntur, natura indeficiens permaneret; qua:quam ad quodlibet ex migrant. elementis diversa genera in dies singulos clam de- C Etenim, elementorum quæ diversæ qualitatis sunt adinvicem conventu, cjus, quod ad cor- poris nostri fabricam attinet, ac omnium quoram- cunque aliorum generum quæ diversa habentur, constitutio perficitur: quæ ex pluribus diversis concordi adinvicem ordine copulatis, rite consi- stunt. Cum vero conventum, quo elementorum harmonia juncta constiterat, congruo tempore resol- vi contigerit, compositum corpus in perniciem ac- tum, in ea ex quibus constitutum fuerat denuo re- solvitur, quolibet eorum quæ in unum convenerant, ad sibi præscriptum locum revertente. Hoc nam- que ceu circularis quædam figura habetur, quod et naturæ continuatus ordo, et corporis offi- cium, elementorumque series, ac temporis hebdo- matica circulatione dimensio est : quod ex eo- dem originem sumnens in idem desinit. Et quale quidpiam in agricultura fieri cernimus, cum ex nubibus procedens imber, sive per aquæ ductus defluens humor, subjectum locum madidum red- dit. Hortus quidam exempli gratia sumatur, in quo innamnere diversarum arborum, ac variæ spe- cies eorum quæ terra procreat, aluntur, in quibus singulis, tum formæ qualitate, peculiarique pro- prietate colorum plurimum discriminis inspicitur. Cum igitur uno in loco, tam multa ab uno humore alantur: siquidem facultas quæ horum singula hu- mectat unum quoddam natura habetur: at corum quæ aluntur proprietas humore causante in ab- diversas in qualitates commutatur; nam, sintbio, quod ejus peculiare est amarescit; in aconito autem in saporem qui perniciem inducit, transmulatur, ac in aliis diversa fiunt. In croco, balsamo, ac papavere, eorum quoddam calefa- ciendi, aliud refrigerandi, quoddam vero media qualitate praditum est. Idem de lauro, ac lentisco, et his similibus dixeris. In ficu quidem, ac vitibus, dulcedo illa optimi saporis innascitur, ex quarum racemis vinum ft; tum qui in pomis succus exsistit, D rosarumque rubedo, liliique splendidus candor, violæque cærulescentis color apparet. Necnou omnia quæ in terra visuntur, ex uno eodemque humore germinantia, in tam numerosas diversasque se- cundum figúram speciemique qualitates distinguuntur, ut eorum numeros percensere laboriosissimum habeatur. Tale quidpiam natura ipsa, seu naturæ potius princeps, in nostro quod anima præditum est arvo mirabile operatur. Unde ussa, cartilagines, venæ, arteriæ, cunctaque quæ nuper retulimus fiunt ; ex quibus denuo, oculi, tuniculæ, nares, aures, lingua, dentes, gingiva, gurgulio, claviculæ tho- • • 80. B C P. C, Co C. om. C. C. et ante et ante et ante om. D. interl. * C. om. G. C P. C, P., it. lin. seq. C P. C.

MELETI MONACIII Α Συνδεῖται δὲ πάντα δεσμοῖ; χονδρώδεσι " νεύρων συνηρθρωμένα πρὸς ἄλληλα· ἡ μὲν οὖν ἄνωθεν μοῖρα τοῦ καρποῦ, διαρθρούται πρὸς πῆχύν τε καὶ κερ κίδα· ἡ δὲ κάτω, τοῖς τέτρασιν ἑαυτῆς ὀστοῖς συνήρ θρωται τοῦ μετακαρπίου οι τέτταρα γὰρ καὶ αὐτά εἰσι 69. πεντεκαίδεκα δὲ τὰ τῶν δακτύλων τῶν πέντε· τριφάλαγγοι γάρ εἰσιν, ἢ τρικόνδυλοι, ή τρισχύ ταλοι· λέγονται γὰρ κατ' ἀμφότερα. Εστιν οὖν τὸ μετακάρπιον τὸ ὄπισθεν τῆς παλάμης· ὁ δὲ καρπὸς τὰ ὑποκάτωθεν τούτου· ἐν τούτῳ οὖν αἱ ἔμπροσθεν ἀρτηρίας οι εγκείμεναι, τὴν σφυγμικὴν ἐκδιδά- σχουσι κίνησιν. Β θέναρ παλάμην ὅτι δι' αὐτῆς πολλὰ πεπαλήμεθα, καὶ τεχνώμεθα, θέναρ διὰ τὴ θέσεως εἶναι χωρίον, διὰ τὸ δι' αὐτῆς θείνειν, ὅ ἐστι τύπτειν Εστιν οὖν τῆς πάσης χειρὸς ἡ σύνταξις τῶν ὀστῶν οὕτως· ὁ βραχίων· ὁ πήχυς· ἡ “ι κερκίς· ὀκτὼ τοῦ καρποῦ· τέσσαρα τοῦ μετακαρπίου· δε καπέντε τῶν δακτύλων· οἱ κόνδυλοι, τρεῖς καθ' ἑκάτερον· ὡς εἶναι πάντα τριάκοντα. Τὸ δὲ ἔμπρο σθεν τοῦ μετακαρπίου, παλάμη καλεῖται καὶ θέ παλάμη μὲν, ὅτι δι' αὐτῆς πολλὰ πεπα λήμεθα καὶ τετεχνώμεθα 10, ήγουν μαιώμεθα τι· αἱ τέχναι γὰρ παλάμαι, παρὰ τὸ πάλλειν τὰς χεῖρας ἐν ταύταις· καὶ "Ομηρος, δακτύλους διὰ τὸ δράττεσθαι, διὰ τὸ δείκνυσθαι δεικτύλους, ἀντίχειρ, λιχανόν ἀπὸ τοῦ ἐλίγματ τος, Β. Πάλλεν δὲ Γερήνιος ιππότα Νέστωρ Θέσαρ τε δὲ, διὰ τὸ θέσεως εἶναι χωρίον· εἰς ἣν ἐν τίθενται τὰ διδόμενα· ἡ παρὰ τὸ δι' αὐτῆς θείνειν, ὅ εστι τύπτειν· δι' αὐτῆς γὰρ καὶ τοῦτο τελεῖται. Κεφ. ΚΖ'. - Περὶ δακτύλων. Οἱ δὲ δάκτυλοι δράκτυλοι τινές εἰσι, παρὰ τὸ δράττεσθαι· ἢ δέκτυλοι ", δεκτικοὶ ὄντες τῶν διδ μένων· ἡ δείκτυλοι, ἀπὸ τοῦ δι' αὐτῶν γίνεσθαι τὰς δείξεις. Τῶν δὲ δακτύλων ὁ μὲν μέγας, ἀντίχειρ λέγεται, ὁ δὲ μετ' αὐτὸν λιχανός· ὁ δὲ μετ' αὐ τὸν " μέσος· ὁ δὲ μετ' ἐκεῖνον παράμεσος· καὶ ὁ ὕστερος μικρός. Καὶ ἀντίχειρ μὲν ", ὅτι ἀντίκειται τοῖς ἄλλοις· ἢ ὅτι τὸ ἴσον δύναται τῇ ὅλῃ χειρί· ἀρ γο! γάρ εἰσιν οἱ ἄλλοι ὅλοι χωρίς αὐτοῦ. Ὁ δὲ λι- χανὸς, ὅτι δι' αὐτοῦ τὰ ἐλίγματα τ8 λαμβάνομεν, Εἰσὶ δὲ τρικόνδυλοι πάντες, καθώς κατόπιν ὁ λόγος ἔδειξε· καὶ ὁ μὲν πρῶτος προκόνδυλος λέγεται· ὁ δὲ δεύτερος μέσος, ὁ δὲ τρίτος μετὰ τοῦ ὄνυχος μετακινδύλιον '. Παρὰ οὖν οὐ τὴν κάμψιν τῶν δακτύλων ἐκλήθησαν κόνδυλοι· περὶ αὐτοὺς γὰρ ἡ κάμψις γίνεται· ἢ οἷον κἐνδυλός ει τις ὤν, ὁ εἰς τὰ κενὰ δυόμενος τῶν ῥαπιζομένων . Ἡ δὲ μετὰ τῶν δακτύλων γινομένη πληγή, ἢ κατὰ σιαγόνος, ἢ κατά το γενδρίδεσι Β. τῷ μετακαρπίῳ σ' εἰσὶ τοῦ μετακαρπίου Β Ρ. του σε ὑποκάτω Εμπρ. αἱ ἀρτ. Β. σε διδάσκουσι Β. ἐστ. οὖν ἡ συντ. τῶν ὀστ. τ. π. χειρ. Β. αν ὁ Α. ο θαίναρ Β οὐ καὶ παλ. μὲν Β. το τεχνόμεθα 1. μαιόμεθα Β. Σέναρ δέ. θαίναρ 13. εἰσὶ δὲ παρὰ Β. * δείκτυλο: τὸ ἀπ' αὐτὸν Β. μὲν ** ἐλκίματα Β. Ελίγματα Α. ἑλίγματα οἱ φιλόσοφοι ὠνόμασαν Β. οι ἢ οἰκύκον δυλος Β. ευπιζομένων Β. το ὁ δ᾽ ἑξῆς γοῦν Β. $1. parum orbiculata sunt. Omnia autem ad invicem car- tilagineis nervorum ligamentis, per coarticulationem junguntur. Superior autem brachialis pars, cum radiali osse, ac cubito dearticulatione jungitur. Quæ vero infra exsistit, quatuor ipsis ossibus quæ ejus peculiaria habentur, inferiori postbrachialis parti coarticulatur. Et ipsa quidem pars, quæ post- brachialis dicitur, quatuor ossibus constat. Quin- que autem digitorum ossa, quindecim numero ha- bentur, quippe qui, trisurculari, sive trivirgluari sunt ordine (utroque enim modo dicitur) constituti. Manus igitur dorsum postbrachiale est, pars viðle- licet illa quæ a tergo palmæ conspicitur. Brachiale vero, quod ipsi inferius est, in quo quidem, anteriori ex parte arteriæ locantur, ex quibus pulsatilem motum deprehendimus. Compositio ilsque ossium totius manus hujusmodi habetur. Brachium, cubitus, os radiale, octo brachialis ossa, postbrachialis quatuor ; quindecim digitorum, qui tergemino virgulari ossium ordine constant, et hæc simul omnia triginta n:U- mero sunt. Anterior autem postbrachialis pars, palma est, quæ Græce maláµŋ dicitur, aliter ipsam diclitant. Et palmam quidem hac de causa appellatam putant, quod videlicet ipsius officio plurima capimus, ac perficimus, quæ res, in tur. Ut Homerus : Nestor eques positas concussit casside fortes. Atqui et dicitur, quod positionis locum esse iuterpretareris, cum in C ipsa quae dari solent, imponantur. Vel quod per ipsam ictus ac ver- bera infliguntur. Cap. XXVII. — De digitis. - rap® 68· ai omnibus quæ per nos efficiuntur perspicua reddi- Digitos vero duplici de Causa dixerunt, altera quod ap- prehendere, sive continere diceres, altera vero, quod videlicet in demon- strandis rebus eorum officio Ntimur. Nam magnus digitus, pollex dicitur; qui vero ab ipso proximus est, index, dehinc, medius, ab hoc medio proxi- mus, qui vero sequitur parvus est. Magnus quidem digitus hoc est manui oppositus ; vel quod aliis ex adverso consistit dictus, sive quod de reli- D quis totius manus digitis præpolleat; iners enim omnium digitorum operatio ipso deficiente efficitur. Indicem autem dixerunt; quod, contorquendo quidpiam ipso utimur. Omnes namque digiti ternis calamis constant. Et primus quidem articulus, procondilus, id est pri- mus calamus dicitur, ab ipso vero proxinus, sc- cundus ; al tertium, qui cum ungue adnumeratur, (j). BG P. om. C.. que seq. om. usqne adl C. C. om. B. C. (j) II. II, 181.

Α τῶν ὡρῶν μεταβολαῖς, καὶ θερμαίνεται· οὐ περι έθηκε δὲ ἡμῖν ὁ Θεὸς ἐκ φύσεως δέρμα παχὺ ὡς τοῖς βουσὶν, ἢ τοῖς ἄλλοις ζώοις τοῖς παχυδέρμοις 13. ούτε τρίχας μεγάλας καὶ πυκνὲς ὡς τοῖς προβάτοις, ἢ ταῖς αἰξίν· οὔτε φολίδας, ὡς τοῖς ὄρεσι, καὶ τοῖς ἰχθύσιν· οὔτε όστρακα, ὡς ταῖς χελώναις, καὶ τοῖς κοχλίαις, καὶ τοῖς ὀστρακοδέρμοις πᾶσιν· οὔτε πτέ ρυγας", ὡς τοῖς ὀρνέοις. Αναγκαίως “ ἐσθῆτος ἐδεήθημεν ἀναπληρούσης ἡμῖν ὅπερ ἡ φύσις τοῖς ἀλόγοις ἐδωρήσατο 18. Οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ οἰκήσεως διὰ τοὺς ὄμβρους και χειμῶνας καὶ καύ ματα, διὰ τοῦτο ὡς ἐξαπορούμενοι ἐξ όμβρων καὶ χειμῶνας καὶ καύματος το ἐσθῆτος ἐδεήθημεν καὶ οἰκήσεως ει· διὰ δὲ τὸ διαφορεῖσθαι τὴν ἐπεισερχομέ την τροφήν, άλλης τροφῆς καὶ ποτοῦ· διὰ δὲ τὰς συνεχείας τοῦ σώματος, ἰατρῶν θεραπείας ἐν χρεία κατέστημεν. δυσκρασίας τῶν ποιοτήτων, καὶ τὴν λύσιν τῆς Εφ Οὐ τε γὰρ δὴ μόνον εἰς τροφὴν ἀνθρώπου * τὰ ὄντα ἐγένετο, ἀλλὰ πολλῷ εἰ μᾶλλον εἰς θεραπείαν αὐτ τοῦ 18. Οὐδὲν γάρ ἐστι τῶν ἐπὶ γῆς, ὁ μὴ συνεργεί ἐν τῇ ἰατρικῇ τέχνῃ καὶ βοηθεῖ τῷ ἀνθρώπῳ· καν θηρία εἴπῃ;, κἂν ἑρπετὰ, κἂν πετεινά, κἂν φυτά, και βοτάνας, καν λίθους, κἂν ὅ τι οὖν τῶν ὄντων, ἐν γῇ τε καὶ θαλάσσῃ, καὶ ἐν πάσῃ τῇ κτίσει. Χρεία τοίνυν ἀνθρώπῳ ἀεὶ τροφῆς μὲν καὶ ποτοῦ διὰ τὰς κενώσεις και διαφορήσεις, καὶ τὸ συνεστάναι τὸ ζῶον· καὶ γὰρ τὴν στερεάν τροφὴν κατά προηγού μενον προσφερόμεθα, λόγον· τὴν δὲ ὑγρὰν κατά δεύτερον· ὥστε ὄχημα γενέσθαι τῇ ξηρᾷ ε, καὶ χειραγωγῆσαι αὐτὴν πρὸς τὴν ἀνάδοσιν, ὥς φησίν Ιπποκράτης Υγρασία τροφῆς όχημα. • Ἐσθῆτος δὲ πάλιν δεόμεθα, διὰ τὸ μηδεμίαν ἔχειν ἐκ φύσεως περιβολὴν ἰσχυράν οἴκου δὲ, διὰ τὰς δυσκρασίας τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος καὶ τὰ θηρία θεραπείας δὲ, διὰ τὰς μεταβολὰς τῶν ποιοτήτων καὶ τὴν αἴσθησιν τὴν ἐνδοθεῖσαν ἡμῶν δὲ τῷ σώματι· εἰ γὰρ μὴ προσῆν ἡμῖν ἡ αἴσθη σις, οὐκ ἂν ἠλγοῦμεν 86· οὐδ᾽ ἂν θεραπεία; ἐδεήθη- μεν, μὴ ἀλγοῦντες. Καὶ διεφθάρημεν ἂν, ἐν ἀγνωσίᾳ τοῦ κακοῦ τὰ πάθος οὐκ ιώμενοι 10. $2 • Διὰ δὲ τὰς τέχνας καὶ τὰς ἐπιστήμας, καὶ τὰς ἀπὸ τούτων χρείας ἀλλήλων δεόμεθα· διὰ δὲ τὸ δεῖσθαι ἀλλήλων εἰς ταυτὸ πολλοὶ συνελθόντες, κοινωνού μεν ἀλλήλοις τα κατὰ τὰς τοῦ βίου χρείας ἐν τοῖς συναλλάγμασιν 39. ἥντινα σύνοδον καὶ συνοικίαν “ πόλιν ὠνόμασαν 43· ἵνα ἐγγύθεν, καὶ μὴ πόρρωθεν τὰς ἐ παρ' ἀλλήλων ὠφελείας καρπώμεθα 4. Φύσει γὰρ συναγελαστικὸν καὶ πολιτικόν ζῶον " γέγονεν καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκ. Β. τῆς ἀναπλ. Β. σε ἐν ἡμῖν τι διὰ τοῦτο οἰκήσεως Ρ. τῇ λύσει Β. Η αὐ αὐτῶν ἐνεργεῖ τοῦ Β. διὰ τὸ παχύδερμα ταῖς Β. πτερά τοῦτο ΒΕ Ρ. $9 ἐδωρ. τ. ἆλ. Β. καυμάτων Β. δὲ γὰρ Β. τῶν ἀνθρώπων πολλαὶ Η παντήτων και δοθεῖσαν ἡμῖν. Αλγώμεν ᾠχειούμενοι Β, οικειούμενοι τὸ αὐτὸ Β. ἀλλήλων συναλγήμασιν Α. συναλάγμασιν Β . ἣν δὴ & οι συνοίκησιν σε ένα μάσαμεν όνομάζομεν Ρ. $5 τῆς τυγχάνοιμεν καρπώμεθα το ζώον Β. MELETH MONACHI tatione rigescit calescitque, natura nobis cras- sam cutem ut bolus, seu aliiş hujusmodi ani- malibus quæ simili prædita sunt cute, haud- quaquam superinduxit; sed neque amplis pilis densisque, ut pecudes caprarumque genus, con- vestivit : neque ut serpentes, piscesque, reddidit corticatos : nec testam, ut testudinibus, ac cochlea- rum generi, eunctisque quæ testacea sunt, largitus est. Sed neque pennarum velamen, ut avibus adhi- buit. Necessarius igitur nobis vestimentorum usus exstitit, ut eo, quod rationis expertibus animalibus natura impartita est expleremus, Ad hæc item, medi- bus nobis opus erat,quibus imbrium hiemisquetem. pestatem caloresque declinaremus. Praeterea, quia id quod in esum potumque adhibemus, con- fici assidue contingit, alio indigemus; tum ob B qualitatem intemperiem, ac ne corporis copula solvatur, nobis medicorum curatione opus est. Neque enim res ipsas ad hominis tantummodo alimcatum creatas esse, sed multo magis medela ipsius gratia censendum est: nihil enim earum quæ terra contipentur oxsistit, quod medicinæ arti non conferat, hominique opituletur : sive ferarum genus, serpentumve, aut volucrum, sive stirpes, herbas, lapides, vel omnium rerum quæ in terra, mari, ac universo orha visuntur species compleeta- rin. Homini igitur ob assiţuas evacuationes, quod que illa quæ accipit absumuntur, utque animal a sui constitutione non desinat, alimento jugi esus, potueque opus exatitit, Siquidem, solido alimento, primo præcedentique ordine, humido vero secundo ipsum subsequente utimur, quo siccum humido pro vehiculo sit, ut ipsum ceu manu ad exteriora deducat, quemadmodum Hippocrates humidum sicco alimento vehiculum esse asseverat. Præterea, et vestium usu indigemus, cum nullum nobis va- lidum tegumentum natura impartita sit; domibus vero, qua ab ambientis nos aeris intemperie, fura. rumque incursu tulos efficerent. Medicinæ autem curatione, tum qualitatum mutationis causa, tum etiam ob sensum quo corpus nostrum præditum est, egemus; qui nisi nobis inesset, nec dolor inesset ; nam nulum dolorem sentientibus, nulla me dicæ arţis cura opus fuerat. Sed in ipsa mali ignoratione, nihil ægritudini ipsi opis inferentes, in perniciem verteremur. C At artium scientiarumque causa, atque ob earum- D dem usum, mutua nobis consuetudine opus est. quia alteri alterius opera indigemus, quamplurimos in unum convenire oportuit, quo in communi omni- bus vitæ necessariis consuleremus: quem conventum cohabitationemque civitatem appellari placuit, ut propius, non autem semoti invicem utilitatibus consuleremus. Homo enim natura sociabile poli- [De alimento]•• om. C P. C. C P. - C. C F. C P. C. C. C P. C. G P. G. P. G P C, C . text.; P, ora. om. 3. τον ante προηγ. et ante δεύτ. add. Ρ. "0 προφερόμεθα G. δι τῆς ξηρᾶς CP. τα υγρασία Β, ὑγράσιν C.

ὁ ἄνθρωπος· εἷς γὰρ οὐδεὶς σ' αὐτάρκης ἑαυτῷ πρὸς ἅπαντα 47. Δῆλον οὖν ὡς αἱ πόλεις διὰ τὰ συναλ λάγματα καὶ τὰ μαθήματα συνέστησαν· ὁρίζονται γὰρ πόλιν, οὐ μόνον σύστημα ίδρυμένον κατά νόμον διοικούμενον 60, ἀλλὰ καὶ σύνοδον, καὶ συνοι κίαν πολλῶν εἰς ὠφέλειαν. Β Δύο δὲ τῶν πρεσβείων τούτων ὁ ἄνθρωπος ἐξαι ρέτων οι ἔτυχεν ὑπὲρ πάντα τὰ ὄντα λογικά τε καὶ ἄλογα ζῶα· καὶ γὰρ οὗτος μόνος συγγνώμης τυγ- χάνει μετανοών, καὶ νε τὸ σῶμα τούτου θνητὸν ἂν δι ἀπαθανατίζεται· καὶ τοῦ μὲν σωματικοῦ διὰ τὴν ψυχὴν, τοῦ δὲ ψυχικοῦ, διὰ τὸ σῶμα τυγχάνει. Μόνος γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῶν λογικῶν ἐξαίρετον ἴδιον ἔσχη- κεν, τὸ συγγνώμης ἐν τῷ μετανοεῖν ἀξιοῦσθαι σε εξαίρετον ἴδιον, Ἐπειδὴ οὐ γὰρ τὰ ἄλογα πάθη, ἐκ τῆς πρὸς τὴν ἄλο- γον οι φύσιν συμπαθείας τε καὶ συγγενείας τὰς ἀφορμὰς ἔχει ἡ γὰρ τῶν παθημάτων συγγένεια κατὰ τὸ ἴσον ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἀλόγοις ἐμφέρεται "), διπλῆν φέρει ὁ ἄνθρωπος πρὸς τὰ ἐναντία τὴν τιν μιότητα 6. τῷ σε μὲν θεοειδεῖ τοῦ νοῦ πρὸς τὸ θεῖον κάλλος μεταμορφούμενος 48· ταῖς δὲ κατὰ τὸ πάθος γινομέναις ὁρμαῖς πρὸς τὸ κτηνῶδες φέρων την κειότητα. Πολλάκις δὲ καὶ ὅλος ἀποκτηνοῦται διὰ τῆς πρὸς τὰ ἄλογα ῥοπῆς τε καὶ διαθέσεως· συγχα- λύπτων τὸ κρεῖττον τῷ χείρονι. Τούτου γοῦν χάριν ἐχαρίσατο τὸ ἐξαίρετον αὐτῷ ὁ Θεὸς προτέρημα σε, τὸ διὰ τῆς μετανοίας ἀπολύεσθαι τῶν προημαρτημένων αὐτῷ τὰς αἰτίας ἀποδυρόμενος . Καὶ γὰρ μόνῳ ἀν- θρώπῳ τοῦτο «' δεδώρηται, καὶ παντὶ, καὶ ἀεὶ, παρά τὸν καιρὸν τῆς ἐγκοσμίου ζωῆς· μετὰ δὲ θάνατον Γ οι οὐκ ἔτι. Καὶ ὥσπερ ίδιόν ἐστι τοῦ εἴδους σε αὐτοῦ τὸ γελαστικὸν, ἐπειδὴ καὶ μόνῳ τούτῳ πρόσεστι, καὶ παντὶ, καὶ ἀεί· εἰ καὶ μὴ ἀεὶ κέχρηται αὐτῷ· οὕτως ἴδιον αὐτῷ καὶ ἐξαίρετον, καὶ μόνῳ τὸ τῶν ἄλλων ζώων, τὸ μετὰ θάνατον ἀνίστασθαι, καὶ εἰς ἀθανα σίαν χωρεῖν· τυγχάνει δὲ τούτου διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἀθανασίαν, ὥσπερ τοῦ θανάτου ", διὰ τὴν τοῦ σώ ματος ἀσθένειάν τε καὶ πολυπάθειαν. Ιδια δὲ αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν μαθήματα· καὶ αἱ κατὰ τὰς τέχνας πάσας ενέρ γειαί τε καὶ ἐφευρέσεις πάσας· τρεῖς δὲ περὶ τὸ ζῶον τοῦτο τὸ λογικὸν τι ἐνεργοῦσι δυνάμεις ψυχικα, φυσικαὶ καὶ ζωτικαί· τουτέστιν ἡγεμονικαί, αἰσθητικαὶ καὶ κινητικαί. Ψυχικαί το μὲν καὶ ἡγέ μονικαί, φαντασία, λογισμός, μνήμη, δόξα, διά νοια 16. αἵ τε κατὰ μέρος αἰσθήσεις, καὶ αἱ κατὰ προαίρεσιν κινήσεις· ζωτικαὶ δὲ, οἷον αναπνευστική καὶ σφυγμική. Φυσικαὶ δὲ, οἷον γεννητική, θρε πτική, αὐξητική· καὶ αἱ τούτων ὑπηρέτιδες, έλεγ σε οὐδαμῶς Ρ. σ' ἅπαντας πολλοί Α, πόλεις Β, πόλιν καὶ κατὰ διοικούμεναι Β. οι εξαιρέτως Β Ρ. και συγ. μόνον Β. καὶ μετανοίας Β. & Φιn. Β. μόνος ἀξιοῦσθαι Α. ἐπεὶ σ' τὰ ἄλογα ζῶα φύσιν σε συμπαθ. τε καὶ φαίνεται δ. δὲ φέρει π. τὰ ἐν. ὁ ἄνθρ. Β. Οι ομοιότητα τῇ Α Β. μεταμορφούμενον ( ἐνίστε δὲ καὶ ἄλλως αὐτῷ ὁ Θεὸς τὸ ἐξ. πρ. τοῦτο Β Ρ. σε ἀποδυρόμενος μόνῳ τούτῳ Β. κ τῆς οὐσίας σε μᾶλλον τὸ εἶναι γελ. Β. αὐτῷ μᾶλλον δὲ τοῦ εἴδους τὸ γελαστικὸν Ρ. μόνον Β. ὥσπερ ἐκείνου αὐτῷ πᾶσαι ἐνέργειαι το περὶ τὸ λογ. τ. ζῶον Β καὶ εἰσὶ ψυχ. μνήμη, νοῦς, διάνοια δόξα διάνοια δόξα Β. Η φυσική (. το επι DE NATURA HOMINIS. 110% A ticumque animal habetur, nec unus per se ipsum sibi ipsi ad omhia sufficit. Hinc igitur urbes, ob conventus disciplinasque conditas esse certum est; civitatem vero non modo que rite condita ad incolendum babitatio est, sed et conventus cohabi- tationesque multorum utilitatis consulendæ causa esse defniunt. Homo autem super omnia animalia ratione præ- dita, ipsiusque expertia, duo hæc præclara præcipue sortitus est : alterum quod solus is pœnitentiam agendo, venia dignus fit; alterum vero, quod cum corpore mortalis sit, immortalis efficitur; et hoc quod ad corpus attinet, animæ, quod vero ad animam, corporis gratia assequitur. Solus enim homo ex his quæ rationalia sunt præcipuum quod- dam ejus peculiareque, quod est ut venia a penitentia dignus efficiatur, acquisivit. Nam irrationalium in nobis affectuum ob cognitiouem quæ nobis ad rationis expertem naturam est occasio innascitur: siquidem, affecluuta cognatio nos, rationeque vacantes ex pari occupat. Homo duplici similitudine ad sibi contrarta praeditus est; mente quidem, quæ Dei imaginčm re- of presentat, ad Del ipsius pulchritudinem se trans- mutat: impetu vero, qui ab affectu proficiscitur, peculiare quoddam cum brutis possidet. Sed et totus plerumque qua ad bruta proclivis propensusque est, eorum naturæ efficitur; cum a deteriori illud quod nobilius est occupatur. Hac igitur de causa, poenitentiam insigne munus Deo largiente possidet, uti ipsa media a culpa ob commissa se crimina immunis fat. Etenim hoc soli, et omni homin præsenti vita superstite, ae perpetuo, tributum est. Cum vero fato functus fuerit, id minime asse- qui potest. Et quemadmodum risibile, ejus substan- tiæ, vel potius speciei proprium habetur (quoniam hoc ipse passim perpetuoque, etsi non semper ipso utatur, præditus est), ita singulari quodam jure sc præcipuo præter aliorum animalium genus a thor- tuis resurgere, nec non ad immortalitatem tendere proprium obtinet. Hoc autem ei animæ immortalitatis gratia contingit, uti mors, ob imbecillitatem passibilitatemque corporis. del Proprium autem, tum artium, tum scientiarum erudimenta percipere, atque in qualibet arte actio- nibus inventionibusque uli hominis naturæ ha- D hetur. Tres in hoc animali ratione prædito facultates perpetuo agunt : animales videlicet, naturalesque, ac vitales; que scilicet principales, sensualesque, ac motivæ nuncupantur. Et animales quidem, quæ et principales sunt, imaginatio, cogitatio, memo- ria, opinio, consideratio, et qui particulatim sensus voluntariique motus habentur; vitales vero eas in quibus spiritas reciprocatio, et pulsas est, di- C. C. CP. of verba a usque ad om. C. C P, qui pro habet P, text. om. B G P. C P. A G P & C P. om, A P. B C P. B C P. C. C. C. B C . " C, P.

πτερὸν ἠὲ νόημα, ὃν ἐκφέρομεν διὰ γλώσσης καὶ χειλέων, γέννημα ὥστε ἐστι τοῦ νοῦ· γεννᾶται δὲ οὐκ ὄψει, οὐ πάθει 10, οὐ πόνῳ, οὗ διαιρέσει· ἔστι γὰρ ἀσώματος, ἀόρατος καὶ ἀκράτητος, ἀκοῇ μόνον παραδεχόμενος· οὐδεὶς εἶδεν ὄψει λόγον· οὐδεὶς κατέχει χειρί· ἀλλ᾽ ἔστιν ἀσώματος καὶ ἀκράτητος φύσις ", ὑπὸ μιᾶς αἰσθήσεως, κρατούμενος τῆς ἀκοῆς· καὶ οὐκ ἐκτείνασα χεῖρας ἡ ἀκοὴ κατέχει αὐτόν· ἀλλ᾽ αυ τὸς ὁ λόγος εἰσελθὼν κρατεῖται, καὶ οὐ μερίζεται, καὶ τοῦ νοῦ γεννήσαντος αὐτὸν οὐκ ἀποσχίζεται 10, ἀλλὰ καὶ πάντας πληροῖ τοὺς ἀκούοντας αὐτοῦ καὶ τοῦ γεννήσαντος αὐτὸν οὐκ ἀφίσταται νοῦ· ἀπὸ δὲ τοῦ λόγου καταλαμβάνεται ἡ διάνοια καὶ ἡ βουλή τῆς ψυχῆς. Διό φησιν ὁ μέγας Βασίλειος " - « Τοῦ λό- γου την χρῆσιν δέδωκεν ἡμῖν ὁ κτίσας ἡμᾶς ο Θεός, ἵνα τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν ἀλλήλοις ἀποκαλύπτω. Β μεν· καὶ διὰ τὸ κοινωνικὸν τῆς φύσεως ἕκαστος τῷ πλησίον μεταδίδωμεν· ὥσπερ Εκ τίνων ταμείων τῶν τῆς καρδίας κρυπτών προφέροντε; " τὰ βου λεύματα. Εἰ μὲν γὰρ γυμνῇ τῇ ψυχῇ διεζῶμεν, εὐθὺς ἂν ἀπὸ τῶν νοημάτων ἀλλήλοις συνεγινά μεθα. 5. Ἐπεὶ δὲ ὑπὸ παραπετάσματι τῇ σαρκὶ ἡμῶν καλυπτομένη κ' ἡ ψυχὴ τὰς ἐννοίας ἐργάζεται, ῥημάτων δεῖται καὶ ὀνομάτων πρὸς τὸ δημοσιεύειν τὰ ἐν τῷ βάθει κείμενα 30. » πλὴν πρότερον· ὁ ἀπὸ τῶν γραμμάτων και τύπος εγγίνεται τῇ νοήσει· Έπειτα μετὰ τὸ φαντασιωθῆναι, ἀπὸ τῶν ὑποκει μένων τὰς οἰκείας καὶ προσφυεῖς ἑκάστου σημα σίας εκλεγόμενος ἐξαγγέλλει ". Εἶτα τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν φωνητικῶν ὀργάνων διαδιδοὺς δὲ τὰ νοηθέντα, οὕτως ἐὰ διὰ τῆς τοῦ ἀέρος τυπώσεως κατὰ τὴν ἔναρθρον τῆς φωνῆς κίνησιν τὸ ἐν τῷ κρυπτῷ νόημα σαφηνίζει. Καὶ τοῦτο ἐν τῇ φύσει τοῦ λογικοῦ ζώου, τὸ διὰ λόγου ἐκκαλύπτειν προφορικοῦ τὰ τῆς ψυχῆς ἀπόκρυφα· ἡ γὰρ νοερὰ τῶν ἀγγέλων οὐσία, ἐξ αὐτ τῶν τῶν νοημάτων ἀλλήλοις συγγίνονται. Τον λόγον δὲ τὸν ἀνθρώπινόν τινες ἄγγελον ὡρίσαντο νοήματος. Λέγεται δὲ, ὁ μὲν ἐνδιάθετος, ὁ δὲ προ- φορικός. Καὶ ἐνδιάθετος μέν ἐστιν, ὁ ἐν καρδίᾳ λα- λούμενος· ὁ δὲ ἐν τῇ προφορᾷ καὶ χρήσει 38, ῥῆμα τ ἀπὸ διανοίας ἐκπεμπόμενον μετὰ φωνῆς. Φωνή δὲ οὗ πᾶς ο λόγος λέγεται, ἀλλὰ πᾶν δ ψόφον δι' ἀκοῆς ἐμποιεῖ. Ἐπὶ μὲν γὰρ ἐκ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς διτταί εἰσιν αἱ ἐνέργειαι· αἱ μὲν γνωστικαί, οἷον νοῦς, δόξα, φαντασία, αἴσθησις καὶ διάνοια, καθὼς προείπομεν· αἱ δὲ ζωτικαὶ καὶ ὀρεκτικαί, οἷον, βού- οὐ π. Β, πόθω δὲ Β, ἀλλὰ ἐστὶν ἀπ. Ρ. καὶ οιn. Β Ρ. μόνη Β Ρ. οἶδεν Β. φύσει εκτείνουσα όλος οὐ χωρίζεται αὐτὸν οι εὐαγγελιστής ἡμᾶς Α. ἀποδίδωσιν ἀποδίδωμεν Ρ. Οι προσφέροντες Ο. ε γάρ Β. συνεγινώμεθα Β. * καλ. ἡμῶν καὶ ταῦτα μὲν ὁ θεῖος ἀνὴρ ὁ Β. πραγμάτων εξαγγέλει Β Β. " παραδιδοὺς Β τὰ διανοηθέντα. “ οὕτω Β Ρ. * τῷ Β. τὸ ἐν αὐτῇ [αὐτῷ Ρ.] κρυπτόμενον νόημα εκ τοῦ συγγίνεται προφορικὸς δὲ ὁ ἐν τῇ π. καὶ χρήσιμος [χρήσει ῥεῦμα τ ἐκπεμπόμενος . ι πᾶν ἐπεὶ γὰρ Β Ρ. DE NATURA HOMINIS. ut peuna seu mens. Atqui a mente ipsa et orationis ortus est, quæ et vocibus formatur, et litteris quasi corporea redditur. Nam oratio, quæ linguæ labiorumque ministerio proce- dit, a mente ipsa progeneratur : sed ita ejus gene- ratio fit, ut cerni nequeat : neque passioni, labori vel divisioni obnoxia redditur: ipsa enim corpore vacans, invisibilisque est, et quæ comprehendi ne- quit, ab audibili tantummodo sensu percipitur; nullus quidem est, qui oculis seu manu orationem deprehenderit ; sed natura corporis expers habe- tur, atque omnino deprehendi nequit. Ab uno tan- tum audibili sensu continetur. At neque auditus ipsam extensis manibus detinet, sed ipsa tota sua A utque hominis cum niens rapitur, et alibi sponte ingrediens detinetur, neque a mente qua ipsam procreat dividitur, aut scinditur sejungiturve, sed omnes ipsam audientes replet; cum nec a mente ipsa unde originem duxerat procul exsistat, Cogitatio autem et animæ consilium ab oratione ipsa deprehenduntur. Quamobrem magnus Basilius in- quit : Deus qui nos creavit, orationis nobis usum largitus est, ut cordium consilia invicem detegendi facultas sit, ac communicabilis naturæ gratia omnes quæ cuique insunt invicem partiremur, dum ex corde, ceu ex arcano quodam promptuario consilia depromeremus. Si enim nuda tantum anima vitam produceremus, ab ipso intellectu protinus invicem conveniremus. Sed quoniam anima nostra sub carne, ceu velamine quodamn detenta, cogitationi- bus utitur, verbis rerumque nominibus indiget, quo quæ in intimis continentur in publicum ederet; excepto quod prius a rebus ipsis formula quædam in intellectu oritur; dehinc cum mens ipsa imaginatione usa fuerit, ceu delectu quodam a subje- ctis rebus habito, peculiares accommodatasque cujuslibet rei siguificationes denuntiat. Postea vero, cum quæ intellectus deprehenderat, vocalium instrumentorum officio tradiderit, hoc pacto aeris formatione intellectum ipsum qui in arcano constiterat, articulatæ vocis motu palam ostendit. Et hoc in natura animalis ratione præditi, uti animæ D C arcana pronuntiativæ orationis munere detegantur, peculiare habetur. Nam angelorum intellectuales substantiæ ipso intellectu invicem conveniunt ; humanam vero orationem intellectus angelum esse nonnulli statuerunt Sed altera quidem interna, altera vero pronuntiativa oratio dicitur. Et interna quidem est, quæ in corde loquitur : quæ vero ad eloquium usumque venit, furus est qui cumn voce a cogitatione emittitur. Non autem omnis vox oratio dicitur, sed quæque res quæ strepitum ad auditum defert, vox nuncupatur. Quoniam vero animæ nostræ duplices actiones habentur, alteræ quidem quæ ad cognitionem, ut nuper asseruimus, om. C. G P. G. G P, interl. xal om. B P. add. B C P. C. G. om. G, om. B C P. add. CP. om. BC P. " C, F, qui habet om. C P. C. CP. P,] C. BC . G. P. B. “ G,

ἄλλο ἐστὶ σφυγμός, ἢ κίνησις καρδίας " καὶ ἀρ- τηριῶν ὑπὸ ζωτικῆς δυνάμεως φυσικῶς γινομένη, κατὰ διαστολὴν καὶ συστολὴν τοῦ πνεύμονος 10, πρὸς ἐκφόρησιν τῶν λιγνυωδῶν περιττωμάτων, καὶ ἀντα εισαγωγὴν τοῦ καθαροῦ ἀέρος, πρὸς τὸ ῥιπίζεσθαι καὶ ἀναζωπυρεῖν τὸν ζωτικὸν τόνον, ὅ ἐστι τὸ ἔμφυ- τον θερμὸν τὸ τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ. • . θυμός θύειν, Εt Ἐξ ήπατος δὲ αἱ φυσικαὶ δυνάμεις ὁρμῶνται· καὶ γὰρ διὰ τῆς ἐργασίας " αὐτοῦ τρέφεται ἡμῶν ἅπαν τ8 τὸ σῶμα, καὶ αὐξανόμεθα· καὶ πάλιν το τροφῆς ὀρεγόμεθα· πέψει, καὶ ἀναδόσει, καὶ ἐξαι ματώσει, καὶ προσθέσει, καὶ διακρίσει, καὶ ἀποκρί- σει. Αἱ γὰρ τρεῖς αὗται δυνάμεις· ἡ ἐκ καρδίας ή ἐξ ἧπατος · καὶ ἡ ἐξ ἐγκεφάλου, πᾶσαν ἡμῶν διοι κοῦσι ζωήν· διὸ καὶ τῆς ψυχῆς μέρη τινὲς ταῦτα ὡρίσαντο είναι σο· τὸ γὰρ ο τριμερὲς τῆς ψυχῆς ἐν ἀπαθείας ει βυθῷ ν τῶν σοφῶν τις καταποντίζε σθαι » εὔχεται. Καὶ θαυμαστὸν πῶς τριμερής ή ἀσώματος. Πλὴν ἐνέργειαί τινές εἰσιν, εἴτουν δε δυνάμεις, τὸ θυμικόν, τὸ ἐπιθυμητικόν, καὶ τὸ λο γιστικόν. Ορμώνται δὲ, τὸ θυμικὸν μὲν ἐκ καρδίας, τὸ δὲ ἐπιθυμητικὸν ἐξ ἤπατος· ἐξ ἐγκεφάλου δὲ τὸ λογιστικών. Καὶ ἐκ μὲν τοῦ θυμικοῦ ὁ θυμὸς γεννά ται· ἔστι δὲ θυμὸς ζέσις τοῦ περικαρδίου αἷμα τος πρὸς ὄρεξιν ἀντιλυπήσεως τῶν παροξυνάντων κινούμενος. Παράγεται εν δὲ παρὰ τὸ θύω τὸ ὁρμῶ· ἢ παρὰ τὸ θύειν αἷμα 58. θύαιμός τις ὤν· ἢ ὁ θύειν, ήγουν ὁρμᾶν αἷμα κινούμενος, και οι όρμώμε- νος ὑπὸ αἷματος. Ἐκ δὲ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ ἡ ἐπιθυμία κινεῖται· ἔστι δὲ ἡ ἐπιθυμία παντὸς ἐμψύχου ὁρμὴ πρώτη "' πρός τι τῶν φιλουμένων· ἐκ τοῦ λογιστικοῦ δὲ ὁ λογισμὸς ἐφορμᾶται· λογισμός δέ ἐστι τὸ πρῶτον ἐν νοῖ ἀνελθὸν τ8 νόημα· ἡ ἀδρα- της κίνησις καὶ ταραχὴ πραγμάτων· ἡ αἰσθητῶν πραγμάτων συνισταμένη κατά διάνοιαν εν εἰκών μεθ᾿ ἧς ὁ νοῦς κινούμενος λέγει τι ἢ πράττει φανε ρῶς ἢ κρυπτῶς πρὸς τὰ μορφούμενα ὑπ' αὐτοῦ. Καὶ τοῦ μὲν θυμικοῦ εἰσιν ἀρεταί, ὑπομονὴ, καὶ ἐγκράτεια καὶ ἀνδρεία· κακίαι οι δὲ, ὀργὴ καὶ μαθ νία, καὶ δειλία ", καὶ ἀνανδρία. Τοῦ “ ἐπιθυμητι τοῦ ἀρεταὶ μὲν, σωφροσύνη, καὶ ὄρεξις τῶν ἀθα νάτων ἀγαθῶν, καὶ ἀγάπη Θεοῦ, καὶ τῶν " πλη σίον. Κακίαι δὲ, ἀσέλγεια, καὶ ἀκολασία, καὶ τῶν γηίνων ἀγαθῶν ἐπιθυμία. Τοῦ λογιστικοῦ δὲ ἀρε ταὶ μὲν, σύνεσις, καὶν εὐσέβεια, καὶ φόβος Θεοῦ· κακίαι δὲ, πανουργία καὶ δολιότης, καὶ ἀφοβία Θεοῦ. ὑπηνίκα γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατεσκεύαζε, τὰ πάθη αὐτῷ καὶ τὰ ἤθη περιεφύτευσε· μᾶλλον δὲ δεκτικὸν αὐτὸν τῶν ἀμφοτέρων ἐποίησε, καὶ διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἐνεθρόνισε τ8 τὸν ἡγεμόνα νοῦν· Το άλλο ἐκ καρδ. πνεύμωνος Α. τὸ Η θερμασίας ἅπαν πάλιν εἶναι οιη. Β. οι τὸ γὰρ τριμ. τ. ψυχ. ἐν ἀπ. Β. ήτοι τινὲς ήτοι οὖν δυνάμεις τῆς ψυχῆς εἰσι Ρ. περὶ καρδίαν παραγίνεται . ο θύειν αίμα. Αν η παρά Β. σε πρώτη ερμὴ Β. σὲ ἀνελθὼν . σε καταδιάνοια (. οι κακία οι δειλία καὶ μανία Λ. τοῦ δὲ Β. και του ἡ τῶν γ. ἡδονῶν Β, Ρ ἐπιθυμία.. και Ρ. 9: τον Α. αὐτῶν τε καὶ τῶν ἐναντίων ἐπ. ϋ Ρ. το ἐνεθρόησε τὸ θ. αἷμα οιn. Β, ὁ θύειν αἷμα κινούμενος και DE NATURA HOMINIS. pulmone dilatationem contractionemque sentiente, naturæ ordine movetur, hoc fit, quo fumosa excre · menta ad exteriora deferantur, ac sincerus aer vicissim admittatur, utque vitalis tenor, insitus vi- delicet cordls calor, incitaretur inflammareturque. A arteriarumque motio est), qui a vitali facultate, B A jecinore autem naturales facultates moventur; nam totum corpus nostrum ipsius officio alimentum sumit; ab illo incrementum suscipimus, ac denuo nobis alimenti appetitus innascitur: is vero ob con- coctionem, partitionemque, ac sanguinis procrea- tionem, atque additamentum, et segregationem, nec nor excretionem provenit. Tres namque hæ facul- tates, quæ a corde, jecinore, ac cerebro oriuntur, totius vitæ nostræ regimen obtinent: quamobrem istas animæ partes esse nonnulli statuerunt : nam quidam ex bis qui sapientiam profitentur, triplicem animæ portionem sub imo impassibilitatis barathro demersam jactat. Atqui, ejus quæ corpore vacat ut triplicem portionem dicas mirabile habetur. Verumenimvero, irascendi, appetendi, rationalis - que vis, actus quidam animæ potius, facultates videlicet sunt. Siquidem irascendi vis, a corde, appetendi, a jecinore, rationalis, a cerebro pro- ficiscuntur et ab ea quidem quæ irascendi est, ira gignitur. Ira vero, quae Grace mune- patur, sanguinis qui circa cor exsistit fervor est; qui uti tristitiae vicissitudinem reddat, unde scilicet irritamenta sumpserat, appetitu movetur, a Græco quod impetu ferri diceres, quasi impetus quidam sit : vel quod præ sui motu a sanguine impellatur. Ab appetendi vero vi appetitus mo- vetur; siquidem appetitus cujuslibet rei anima præditæ in rem aliquam quam affectione prose- quitur primus inipetus est. A vi autem rationali consideratio proficiscitur; consideratio namque est prima illa quæ in mentem ingreditur cogitatio, sive motus rerum perturbatioque, quæ cerni nequit; sive imago rerum, quæ ad sensum cogitatione me- dia cadunt constituta; cum qua mens ipsa mota, ad ea quæ secum formaverat clam aliquid loquitur, aut peragit. virtutes quidem ejus que Et irascendi vis est, tolerantia, continentia, ac forti- D tudo habentur. Vitia vero, iracundia, infamia, pavor, ignavia : appetibilis autem virtutes, castitatem, immortaliumque bonorum desiderium, nec non Dei ac proximi dilectionem dicimus. Vitia vero ejus, pe- tulantia, intemperantia, terrestriumque desideria voluptatum babentur. At virtutes rationalis partis, prudentia, pietas ac Dei timor ; vitia, calliditas, dolus, nullus erga Deum tiinor. C Enimvero, cumn Deus honinem formavit, mores ipsi, affectionesque adhibuit, vel ad hac utraque pu- tius percipienda reddidit idoneumi, et propter senso- ria ipsa, mentem ceu regina » in throno constituit ; $1 om. A B C. " C. om. C. CP textus. * om. C. om. C. om. C, C P om. v xal om. B. C. CP. qui legit omn. G. C.

καὶ τῆς ψυχῆς γινόμεναι· ὡς αἱ περὶ τὰς τροφάς καὶ τὰς συνουσίας· μόνου δὲ τοῦ σώματος οὐκ ἂν εὕροι τις ἡδονάς, Ετι τῶν ἡδονῶν, αἱ μέν εἰσι ψευ δεῖς 3, αἱ δὲ ἀληθεῖς, κατὰ Πλάτωνα. Ψευδεῖς μὲν, ὅσαι μετὰ αἰσθήσεως γίνονται καὶ δόξης οὐκ ἀλη θοῦς· καὶ λύπας ἔχουσι συμπεπλεγμένας· ἀλη θεῖς ”, ὅσαι τῆς ψυχῆς εἰσι μόνης, μετ᾿ ἐπιστήμης καὶ τοῦ " καὶ φρονήσεως, καθαραὶ καὶ ἀνεπίμικτοι λύπης· τῶν δὲ σωματικῶν ἡδονῶν, αἱ μέν εἰσιν ἀναγκαῖαι ἅμα καὶ φυσικαί, ὧν χωρὶς ζῆν ἀδύνα τον 30· ὡς αἱ τροφαὶ καὶ τὰ ἐνδύματα· αἱ δὲ φυσικαὶ μὲν, οὐκ ἀναγκαῖαι δὲ, ὡς αἱ κατὰ φύσιν καὶ κατὰ νόμον μίξεις· δυνατὸν γὰρ καὶ χωρὶς αὐτῶν ζῇν αἱ δὲ οὔτε φυσικαί, οὔτε ἀναγκαῖαι, ἀλλὰ καὶ περιτ- ταί· ὡς ἡ μέθη, καὶ ἡ λαγνεία, καὶ ἡ φιλαργυρία αὗται γὰρ καὶ προσβλάπτουσι, καὶ διὰ τοῦτο καὶ περιτταί. Ηδονή ” ἐστι καὶ ἡ κακοήθης διάθεσις πολυτρο- πωτάτη πάντων οὖσα τῶν παθῶν. Κατὰ μὲν ψυ χὴν, ἀλαζονεία, φιλαργυρία, φιλοδοξία, φιλαρχία, φιλονεικία, καὶ βασκανία · κατὰ δὲ σῶμα, παντο φαγία, λαιμαργία ", μονοφαγία· καὶ ὥσπερ τῶν γενικωτάτων ἀρετῶν, φρονήσεως καὶ δικαιοσύνης, ἀνδρείας καὶ σωφροσύνης, πολλαί εἰσιν αἱ παραφυά- μονοφαγίαν Εt δες, αἱ ἐπαινούμεναι 43. ἥ τε γὰρ εὐσέβεια καὶ εὐ- βουλία 4, καὶ καρτερία, μακροθυμία τε καὶ μετριο- φροσύνη κα, πραότης καὶ εὐεργεσία, φιλοκαλία, εύσ ταξία, κοσμιότης, εγκράτεια καὶ αἰδὼς, καὶ ἄλλαι μυρίαι πρὸς ταύταις· οὕτως καὶ τῶν ' περιεκτικῶν παθῶν, ἡδονῆς τε καὶ πόνου, ἥ τε ὀργὴ καὶ ὁ θόρυ βος, καὶ ἡ μῆνις, καὶ ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀκολασία, ἡ ἀβουλία, ἡ ὑπερηφανία 48, ἀλαζονεία, ἔρις, μίσος, ζῆλος, λύπη, λοιδωρία καὶ μικροψυχία · ἐξ ὧν ἄλλαι πλείονες ἐπικλονούμεναι καὶ ἐπισχιζόμεναι, στι φος παθῶν συνιστῶσιν· ὧν ἑκάστην περικαθα!- ρων ὁ παγγέωργος λογισμὸς καὶ ἀποκνίζων, καὶ περιπλέκων καὶ ἐπάρδων, καὶ πάντα τρόπον μετ- οχετεύων, ἐξημεροῖ τὰς τῶν ἠθῶν καὶ παθῶν δε ύλας. Ο γὰρ λογισμός, καθὼς εἴρηται, τῶν μὲν ἀρετῶν ἐστιν ἡγεμὼν, τῶν δὲ παθῶν αὐτοκράτωρ· λήθης δὲ καὶ ἀγνοίας οὔπω δεσπόζει. Οὐ γὰρ τῶν αὐτῶν παθῶν ὁ λογισμὸς ἐπικρατεῖ, ἀλλὰ τῶν τῆς δικαιο- σύνης, καὶ σωφροσύνης ", καὶ ἀνδρείας ", καὶ φρο νήσεως ἐναντίων· οὐχ ὥστε αὐτὰ σε κωλῦσαι τοῦ μὴ γενέσθαι, ἀλλ᾿ ὥστε αὐτοῖς μὴ ὑποταγῆναι. Λήθη δὲ καὶ ἄγνοια, του λογισμοῦ εἰσι πάθη τῆς γὰρ κατὰ γνῶσιν ἐνεργείας ἀναιρουμένης, συνίσταται αἱ Β, ὅσαι ψ. εἰσὶν Β. * ἀλ. δὲ Β Ρ. ευ νοός ὧν ἄνευ ἀδύνατον ζην Β. ἡδ. δὲ ψυχῆς Β, καὶ τὰ μὲν τῆς ψυχῆς πάθη οι τὸ σῶμα Β, τὰ δὲ τοῦ σώματος τ λαιμαργία γαστριμαργία, αδηφαγία | ἐν καὶ Β. ταπεινοφροσύνη Β Ε Ρ. οι ἡ εὐβ. ἐπικλ. και το ἕκαστον Β να υπερηφάνεια Β, παθ. καὶ ἠθῶν Β ἑωργος λογισμός περικαθ. καὶ ἀποκνίζων Β, περικ. καὶ περιπλ. σωφρ. ἀνδρίας Β. σε αὐτὸν επόμε τῶν Β. οι ὁ παν • DE NATURA HOMINIS. A ex anima et corporis communicatione fiunt, las, quæ circa alimenta ac venerca sunt esse dixe- ris nullas enim corporis voluptates seorsum dicere queas. Et quidem, ut Plato asseverat, aliæ voluptatum veræ, aliæ falsæ habentur. Quæ enim cum sensu, nec non fallaci opinione pro- veniunt, tristitiæque complicatae sunt, falsæe nun- cupantur. Veræ autem, quæ animæ tantum sunt, quæ puræ omnisque tristitiae expertes sunt; in scien- tia menteque, ac prudentia versantur. Voluptates vero, quædam corporis, necessariæ simul et natu- rales sunt, ut quæ ad victum indumentaque per- tinent; sine quibus superesse in vita haudquaquam datur. Quædam vero naturales ; non auten necess.- riæ, ut coitus, qui legitimi naturaque ordine B habentur. Nam et sine his, vita ipsa produci potest. Quædam vero, neque naturales, neque necessariæ, sed supervacuæ sunt, ut ebrietas, lascivia, et avaritia; has enim, cum detrimenta afferant, super- vacuas dixeris. C Voluptas autem est, quæ et malorum mo- rum dispositio, omniumque passionum maxime multimoda est. Et quidem animæ passiones sunt, arrogantia, avaritia, sui existimatio, principatus, et ambitionis affectatio, pertinacia, invidia. Cor- poris vero, heluositas, ingluvies, singularitas in cdendo, quam Graeci dicunt. quem- admodum generalium virtutum, prudentiæ, ju- stitiæ, fortitudinis temperantiæque plures agnatæ sunt, quæ cum laude appellantur, ut pietas, rectum consilium, tolerantia, lenitas animi, sobrietas, mentis mansuetulo, beneficentia, honesti amor, modestia, venustas animi, continentia, pudor ingenuus; ita et affectionum quas maxime com- prehensivas diximus, voluptatis, inquam, atque dolentia sunt ; iracundia videlicet, tumultuatio, ira permanens, insipientia, protervitas, imprudentia, insolentia, arrogantia, contentio, odium, obtrecta- tio, tristitia, objurgatio, pusillanimitas : ex quibus cum et aliæ propagantes findantur, affectionum catervam constituunt, in quibus singulis, considera. tio, ipsa optimi agricola vice functa, plurima perpurgando, detergendoque, ac complicando, et irrigan- do, nec non ipsis ceu per aquæductus sese omnifariam diffundendo, morum passionumque materias cicures reddit. D Nam consideratio, ut supra commemoravimus, virtutibus pro duce, affectionibus pro imperatore babetur, oblivioni vero inscitiæque haudquaquam dominatur. Neque enim consideratio sui ipsius pas- sionibus, sed his quæ justitiæ, temperantiæ, for- titudini ac prudentiæ adversæ sunt, dominatur : non autem ipsis quin fiant facultatem intercipit, sed ne il!æ subjecte ipsis reddantur efficit. Enimvero, oblivio, nec non inscitia, considerationis passiones om. C P. C. G P. s al om. xat om. B P. B C. C P. vas C. GP. om. C, add omn. C, et sic articulum in reliq. om. C. C P. abest articul. ubique Cod. C. C P. 3ª C. om. G. C. om. αútov C P.

Αἱ δὲ φυσικαὶ σε δυνάμεις καὶ ζωτικαὶ καὶ ψυχι- Α καὶ ε' ἐκ τούτων τῶν τριῶν ἐφορμῶνται· ἐν τῇ καρδίᾳ γάρ ἐστι τὸ ἔμφυτον θερμόν· ἐν τῷ ἥπατι δὲ ο γεννᾶται τὸ αἷμα· καὶ ἐξ ἐγκεφάλου ή προαι- ρετική κίνησις ἐνεργεῖται· ὅθεν ἡ μὲν διαθάλπει οι τὸ πᾶν τῇ θερμότητι· ἡ δὲ τὸ θερμαίνον τῇ ἐκμάδι ὑπονοτίζει· ὡς ἂν τῇ ἰσοκρατίᾳ τῆς τῶν ἐναντίων ποιότητος ἐπὶ τοῦ μέσου ο συντηροῖτο κ τὸ ζῶον· μήτε τοῦ ὑγροῦ καταφρυγομένου ἐν τῷ πλεονασμῷ τῆς θερμότητος, μήτε τοῦ θερμοῦ σβεννυμένου τῇ ἐπικρατήσει τοῦ καθυγραίνοντος. Ἡ δὲ τρίτη δύνα- μις συνέχει δι' αὐτῆς κατά τινα συμβολήν τε καὶ ἁρμονίαν τὰ διακεκριμένα ο τῶν ἄρθρων, τοῖς παρ' ἑαυτῆς συνδέσμοις τ8 ἁρμόζουσα· καὶ πᾶσιν ἐπι· πέμπουσα τὴν αὐτοκίνητον καὶ προαιρετικήν δύνα- μιν· ἧς ἐπιλειπούσης ' πάρετον γίνεται καὶ νεκρῶ. δες τὸ σῶμα, τοῦ προαιρετικοῦ πνεύματος ἀμοιρῆ- σαν. Καὶ γὰρ ἀναισθήτων ὄντων φύσει τῶν ὀστῶν, αἰσθητικοῖς αὐτὰ νεύροις ἡ φύσις προσήρμοσε τε καὶ ἥνωσε· μᾶλλον δὲ ὁ δεσπότης τῆς φύσεως καὶ Δημιουργός. Καὶ διὰ τῆς προσφυοῦς ἐνώσεώς τε καὶ ἁρμονίας τὰς συμβολὰς αὐτῶν ἐπισφίγξας ', διὰ τῶν συνδέσμων τὴν δεκτικὴν τῶν αἰσθήσεων αὐτοῖς περ ρ:εφύτευσε σάρκα· ἄλλην τε δυσπαθεστέραν καὶ εὐτονωτέραν * δίχα ο μυῶν, ἢ σὺν αὐτοῖς • πρὸ τῆς ἐπιφανείας ἐνείλησεν '· εἶτα μετ᾿ ἐκείνην τὸ εἶτα μετ' ἐκείνην τὸ δέρμα. Β Ταύτῃ τοίνυν τῇ στεῤῥᾷ τῶν ὀστέων φύσει, οἷον στύλοις τισὶν ἀχθοφόροις ὅλον ' τοῦ σώματος ἐπι θεὶς • τὸ βάρος, οὐκ ἀδιαίρετον ἐνέφυσε τῷ παντί τὸ ὀστέον· ἀκίνητος γὰρ ἂν καὶ ἀνέργητος Εμει νεν, εἰ οὕτω κατασκευῆς “ ἄνθρωπος εἶχε, καθάπερ τι δένδρον ἐφ' ἑνὸς τόπου μένων 18. μήτε τῆς τῶν σκελῶν διαδοχῆς ἐπὶ τὸ πρόσω προαγούσης τὴν κίνησιν· μήτε τῆς τῶν χειρῶν ὑπουργίας χρησ σίμης οὔσης 1' τῷ βίῳ, ἀλλ᾽ εἰς μηρόν, καὶ γόνυ, καὶ ἐπιγονατίδα “, καὶ σκέλος, καὶ ἀστράγαλον, καὶ δακτύλους, τὸν πόδα καταμερίσας 18, καὶ διὰ τῶν ἐξ ὀστῶν συνδέσμων πάλιν τεχνικῶς συνδήσας καὶ ἐναρμόσας, μεταβατικὸν εἶναι καὶ πρακτικὸν τὸ ὅρ- γανον τῆς ψυχῆς διὰ τῆς ἐπινοίας ταύτης ἐμηχανή- σατο. Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν χειρῶν, καὶ αὐχένος καὶ στέρνου, καὶ ῥάχεως, καὶ ἐπὶ πάντων τῶν τοῦ σώ ματος μορίων εἰργάσατο· τῷ προαιρετικῷ πνεύματι κατά τινα φύσεως οἰκονομίαν ἐν τοῖς καθ᾽ ἕκαστον τῶν ἁρμονιῶν ἐνεργουμένην 31. Καὶ θέα μοι " τέχνην ἐντέχνου Δημιουργοῦ· τὰ μὲν γὰρ τῶν ὀστῶν ἐκοίλανε, τὰ δὲ οὔ· καὶ τὰ μὲν μεγάλα, τὰ δὲ σμικρὰ ἐποίησε 2. Καὶ τοῖς Εt δὲ ΒΡ. δύναμις καὶ φ. δὲ Β. καὶ ἐκ τ. τῶν αἰτίων Β. οι θάλπει τὰ θερμαινόμενον ἐπὶ τ. Ο συντηροί Β. καταφλεγομένου Β. οι δι' ἑαυτῆς οι διακεκρυμμένα Α τ. παρ' ἑαυτοῖς δεσμοῖς [συνδ. νὰ πᾶσαν ἐπιλιπούσης Ο. · ἐπισφίξας Β. περιέφυσε (. (. ἣν σύν αὐτ. ἐνείληφεν ὅλον Β. · ἐπιθεῖσα Β Ρ. κατασκευασθείς πιος ὁ ἄνθρ. εἶχεν Β. μένον Β Ρ. χρησιμευούσης Β Ε. ἐπιγονοτίδα Β. καταμ. τ. ποδ. αὐχ. & οι ενεργουμένης θέμενοι Β. " εντέχνως Β. τοῦ παντὸς ἀνενέργητος ΒΡ διαγωγής Ρ. " τὰ Β. ἀγούσης [τοὺς πόδας καὶ αὐτοῦ τοῦ " τοῖς Β. ἐν τοῖς Β. " πεποίηκε DE NATURA HOMINIS. statuerunt: et hæc quidem a triplici animæ vi proficiscuntur, quæ undenam proveniant, non multum post perspectum reddetur. " C D Naturales autem, vitales et animales facultates, ab his tribus proveniunt; nam calor insitus in corde consistit; sanguinis autem in jecinore fit constitu- tio. Voluntarius vero motus a cerebro agit; qua- propter, a corde ipso totum corpus nostrum cali- dum redditur; ab humido vero cerebri, illud quod calorem emittit humectatur; inde fit ut, in compari ad invicem diversarum qualitatum potestate, utrum• que incolume servetur, dum non per caloris exces- sum, quod humidum est arescit; quodque cali- dum est, humore exsuperante non exstinguitur. Quæ vero tertia harum facultatum est, distincta membra sua peculiari vi, congressu quodam bar- moniaque continet; cum ipsa propriis officiis usa, suis ea modis adaptat, nec non spontanei ac volun- tarii motus facultatem omnibus impartitur, qua de ficiente, corpus voluntario spiritu destitutum, re- missum simul mortiferumque efficitur. Etenim, cum ossa sensus expertia natura habeantur, eadem natura ipsa, vel potius qui ipsi dominatur, eam- que creavit, sensualibus nervis coaptavit atque conjunxit. cum accommodata connexione, con- cordique invicem harmonia constringantur, et co- hærentiæ eorum ligamentis connexæ sint, carne, quæ sensum percipere idonea est, ipsa circum- sepsit, aliamque robustiorem et fortiorem per mu- sculos et ligamenta sub ipsa superficie complicuit, et his postremo cutem superinduxit. Cum igitur naturæ ipsius princeps, his solidis os- sibus ceu columnis quibusdam pondera gestan- tibus totius acclinasset corporis molem, non indivi- sibili osse undique illud formavit, ne sibi motus actionunique facultas interciperetur, aut, veluti ar- bor uno in loco exsistens, omnis actionis expers effi- cerctur, ut neque pedum ministerio ad ulteriora mo- tum promovendo uti queat, neque manuum ad ea quæ vitæ conducant officium suppeteret. Sed pedem ipsum in femur, genu, patellam, tibiam talumque, et digitos partitus est; qui optimi artificis officio fun- ctus, ossium denuo ligamentis conserendo adaptan- doque, mutandi loci, efficiendique operis idoneum animæ instrumentum structura hac molitus est. Tale etiam in manibus, cervice, pectore, spinaque, et si- mul omnibus corporis partibus egit, quod, ob na- turæ studium quodpiam voluntarii spiritus officio in qualibet parte concordi nexu copulata, exsequitur. Age jam insigne Creatoris artis opus inspiciamus. Nam quædam ossa concava,alia vero minime concava, et quædam grandia, alia autem parva procreavit. om. CP . xal fvx. om. A B C. text. C. " G. » cum hiatu C. C P. C. P ser. mn.], C F. C. Utovorépay B. Sid AC P. xx B C. C. • om. [sic P] P. G P. " CP. C P. P] C P. G P.

Ταύταις οὖν ταῖς τρισὶ δυνάμεσιν ἔξωθεν έπεισ- Α ἄγεται τὸ κατάλληλον τῆς δυνάμεως. Διὰ μὲν γὰρ τῆς τροφῆς, αἱ τοῦ αἵματος πηγαὶ ἐξ ήπατος βρύουσι τὸ δὲ ἐγκάρδιον πνεῦμα διὰ τοῦ γείτονος ἐπεισάγεσ ται σπλάγχνου - σ' καλεῖται μὲν πνεύμων, ἔστι δὲ τοῦ σο ἀέρος δοχεῖον διὰ τῆς ἐγκειμένης αὐτῷ ἀρτη- ρίας, τῆς ἐπὶ τὸ στόμα ἀγούσης, τὸ ἔξωθεν πνεῦμα τὸ ἐν ταῖς ἀναπνοαῖς ἐφελκόμενον. Κατὰ τὸ μέσον δὲ αὐτῶν οἱ ἡ καρδία ἐνειλημμένη, κατά μίμησιν τῆς τοῦ ἀεικινήτου πυρὸς ἐνεργείας ἀδιαλείπτως καὶ αὐτὴ κινουμένη, ἕλκει πρὸς ἑαυτὴν ἐκ τοῦ πα ρακειμένου τῷ πνεύμονι σε πνεῦμα πληροῦσθαι σε τῇ διαστολῇ τὰς κοιλότητας· καὶ τὸ πυρῶδες αὐτ τῆς οἱ ἐκριπίζουσα, ταῖς ἐχομέναις ἀρτηρίαις ἐμπνεῖ, καὶ τοῦτο ποιοῦσα οὐ διαλείπει· τὸ μὲν ἔξωθεν διὰ τῆς διαστολῆς εἰς τὰς ἰδίας κοιλότητας ἕλκουσα, τὸ δὲ παρ' ἑαυτῆς ἐκ διὰ τῆς συστολῆς ταῖς ἀρτηρίαις ἐκκρίνουσα “· ὅ μοι δοκεῖ καὶ τῆς αὐτ τομάτου αὐτῆς σ' ἀναπνοῆς. αἴτιον ἡμῖν γίνεσθαι. Πολλάκις γὰρ ὁ μὲν νοῦς ἀσχολος ἐστι πρὸς ἑτέ ρους “, ἢ καὶ παντάπασιν ηρεμεί *, λυθέντος ἐν τῷ ὕπνῳ τοῦ " σώματος· ἡ δὲ ἀναπνοὴ τοῦ ἀέρος οὐ διαλείπει μηδ' ὁτιοῦν ", συνεργούσης εἰς τοῦτο τῆς προαιρέσεως. 'Αραιός τις ὢν ὁ πνεύμων καὶ πολύπορος ", καὶ πάσας τὰς ἐν αὐτῷ κοιλότητας πρὸς τὸν πυθμένα της τραχείας αρτηρίας ἀνισταμέ νας ' ἔχει· περιείληπται δὲ ἡ καρδία αὐτῷ ", καὶ προσπέφυκε κατὰ ὀπίσθιον " μέρος αὐτῆς. Συστελ λόμενος το μὲν το καὶ συμπίπτων, τὸ ἐναποκρατηθὲν αὐτοῦ τ ταῖς κοιλότησι πνεῦμα ἐκπιέζων οι προΐς- ται· ὑποχωρῶν δὲ καὶ ἀνοιγόμενος, ἐπισπᾶται διὰ τῆς ὁλκῆς τὸν ἀέρα· καὶ αὕτη ἐστὶν, ὡς εἴρηται, τῆς ἀπροαιρέτου ἀναπνοῆς ἡ αἰτία. Διὸ καὶ παρὰ φύσιν ἐπιταθέντος ποτὲ δὲ τοῦ τῆς καρδίας πυρώδους 88, ἐκ φλεγμονῆς τυχόν, ἤ τινος πόνου, τὸ ἆσθμα τῶν ἀλγούντων συνεχέστερον γίνεται, καὶ τοῦ κατὰ φύσιν μικρότερον καὶ πυκνότερον · καὶ μικρότερον μὲν, ἵνα μὴ σφοδρότερον πλήττη τι καὶ ὀδυνᾶται· πυκνό τερον δὲ, ἵνα τὸ λείψαν κατὰ μέγεθος ή πυκνότης ἀναπληρώσῃ· ὥσπερ ἐπειγομένης τῆς καρδίας τὸν ἐμπεσόντα αὐτῇ φλογμὸν τῷ νεαρωτέρῳ καὶ ψυ χροτέρῳ πνεύματι κατασβέσαι. ή Τινὲς δὲ φυσικήν μόνον ενόμισαν τὴν ἀναπνοήν εἶναι· οὐκ ἔστι δέ· ἀλλὰ καὶ ψυχική και φυσική συνεπλάκη γὰρ τῷ ψυχικῷ τὸ φυσικόν. Η μὲν γὰρ κινοῦσα τὰ ὄργανα δύναμις, ψυχική· ἡ δὲ ἀρτηρία, δι' ἧς ἡ ἐνέργεια τελεῖται, όργανόν ἐστι φυσικὸν, καὶ επ ἀεὶ κινούμενον. Πάντα δὲ τὰ ὀργανικά λεγό- τοῦ αὐτὸν Α. παρακ. πνεύμονος τῆς Γ. " παρ' ἑαυτοῖς (. " εἰσκρίνουσα ταύτης Ε Ρ. ἀσχολεῖται μεζ Α. τῷ Α τα οὐτιοῦν Α. το ἀρεὸς ἀραιὸς γὰρ Γ. * πολύπειρος Γ. "1 οι έαυ σε πληροῦσα (. “ ἕτερα ημερ το πρεβ το ανεστομωμένας Ρ. ων Η κεφαλὴ τὸ ὀπ. το συστελλομένη δέ αὐτῷ οι ἐκπιέζον Α. με ποτόν πυρώδης Ε. οι πυκνός. κ. μικρότ. Α. σε τὸ νεαρώτερον κ. ψυχρότερον Α. εννόησαν Α. το αὐτῷ ο καὶ · DE NATURA HOMINIS. B Tribus his igitur quas memoravimus facultatibus, quod cuique congruat, extrinsecus subministratur. Siquidem, alimenti gratia, ceu fonticuli sanguinis a jecinore scatent; cor autem ab exto, cui nomen pulmo, ob ejus viciniam spiritum mutuatur. Nam pulmo, arteriæ quæ sibi acclinatur officio, aeris receptaculumn est, qui spiritum, qui respiratione al: exterioribus allrabitur, ad os perducit. Com in medio ejus cor insertum cousistat, quod instar perpetuo moventis ignis nunquam desinente molu agitatur, dum ejus cava præ sui extensione spiritu replentur, quem ad se ab sibi adhærente pulmone attrahit, illud, quod in ipso igneum est efflando, arteriis quæ illi proxima sunt inspirat, et hoc quidem munus nunquam destituit. Siquidem cor cava, quæ in ipso sunt, in sui extensione spiritu replet. Idem, præ sui contractione, in arterias eum- dem excernit, et hæc spontaneæ spiritus reciproca- tionis causa esse in nobis manifestum habetur. Mens autem, tametsi sæpenumero circa alia agat, quæ omnino quiescunt, attamen, cum corpus no- strum in somnum resolvitur, aeris respiratio non desistit, ipsa voluntate ne tantillum quidem in hoc cooperante. Cum autem pulmo rara quadam mate- ria constet, et quamplurimis meatibus præditus sit, el cum quæque ejus cava hiantia ad asperæ arte- riæ fundum contineat, cor, posteriore sui parte arte- riæ adhærens, et pulmoni complicatum dum con- trahitur, ac concidit, præ sui contractione spiritum, quem in cavis suis partibus continuerat, extra C emittit dum vero distenditur, reseraturque præ sui tractu, aerem sumit; et hæc, ut asseruimus, spontaneæ spiritus reciprocationis causa habetur. Quamobrem, si quando cordis calorem præter. legitimam nature ordinem, tumore vel dolore ali- quo causante vehementiorem esse contigerit, in his qui ægrotant, magis assiduus, breviorque ac con- citatior quam naturæ exigat ordo, anhelitus cerni- tur. Et hac quidem de causa, natura ipsa in affe- ctis breviorem ac concitatiorem anhelitum efficit, ne, si vehemens ingruerit, vehementiores inferat ictus, et affecti gravioribus doloribus obnoxii reddan- de magnitudine detrahitur, concitatio ipsa corro- tur. Concitationis vero hæc causa habetur, ut quod get, quo festinantis cordis inflammatio, quæ in ipsum incidit, recentioris frigidiorisque flatus vi redda- tur exstincta. Interea, spiritus reciprocationem nonnulli na- turæ tantum officio provenire non recte quidem rati sunt, quippe quæ tum natura,tum animæ oficio provenit : enimvero naturale cum animali consertum exsistit Vis namque a qua instrumenta moventur animæ est; arteria vero, qua naturæ se om. C. om. C P. " Sic C, C P. C. G P. G P. C, CP. C CP. C. * A B C. " C. C. om. G. om. G.

1125 ORDO RERUM. Ὥσπερ τὸ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε. 86 [87], In Joan. VIII, 473. I!, 559. - - 1426 Montf. VIII, 519. Savil. II, 923. Duc. "Donɛp tois onelpovaiv dyɛdo;. De pœnitentia et de Eucharistia in encæniis. Vertit incertus. II, 344. - Montf. II, 348. Savil. VI, 790. Duc. V, 508. Ὥσπερ τῶν σπειρόντων ὄφελος οὐδὲν, ὅταν παρὰ τὴν ὁδόν. De dominio hominum in feras. Vertit Fronto Ducæus. [In Gen. 111.] IV, 590. Montf. IV, 655. Savil. V, 8. Duc. 11,736. "QTP бpičoμévou tou Asσmótoυ. In psal. XIII: Dixit insipiens. Vertit Gentianus Hervetus. [Spuria.] V, 549. Montſ. V, 657. Savil. deest. Duc. III, 833. - 'D; nobɛivol xal ¿népaσtoi. Catechesis ad illuminandos. Vertit incertus. II, 223. Savil. VI, 851. Duc. 1, 703. - - - · Montf. II, 225 “Note oux àvhp μóvov, outs yuvh. 22, in Epist. ad Ephes. XI, 155. Montf. XI, 165. Savil. III, 877. Ὥστε οὐκ ἀνὴρ μόνον, οὔτε γυνή. Dnc. V, 1059. . - 'D; tepπvà tñs mvevµatixñç. De pœnitentia et jejunio. Vertit incertus. II, 313. — Montſ. II, 316. Savil. VI, 830. Duc. 1, 610. 'Dç yaıdpå xal nɛpixaphs. In septem Machabæos. Vertit incertus. II, 617. C3Ş. Duc. 1, 514. - · Montf. II, 622. Savil. V, ['N; wpała † nveupatixh thala. XI; et ultima homiliarum, nuper erutarum. XII, 595.] XII, 531. "The ȧvolas the 'loudaïxñs. [in Joan. hom. 53.] VIII, 291. Montf. VIII, 310. Savil. II, 773. Duc. ' H, 332. "O tñs ßlas, ŵ tñs tupavvldoç. In Joan. V, 19. Primus Græce et Latine edidit Ericus Benzelius in Supplemento homiliarum Chrysostomi. Upsal. 1708, 4. VI, 247. — Montf. VI, 255. Savil. deest. Duc. deest. - [“ª tñ; DavµaσtĤs xal taxelas vízŋg. In psalm. VIII, Spuria et omissa.] {"0_twv §évwv xal napadóźwy npɑɣµ. In descensum Christi ad inferos. Spuria et prætermissa.] ORDO RERUM QUE IN HOC TOMO CONTINENTUR. Monitum in sermones tredecim sequentes qui S. Joan- nis Chrysostomi nomine circumferuntur. Homilia VII. - 9 Opera quædam quæ nomine Chrysostomi circumferun- est. 11 tur. vantur. Testimonia veterum de Chrysostomi scriptis. Catalogus operum omnium Chrysostomi, secundum ordinem editionis Morelli, collatæ cum hac nova editione Montefalconiana. Synopsis eorum quæ in operibus Chrysostomi obser- 51 IX. 89 In illud, I Cor. vi, Omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus VIII. De virtute animi. - In illud, Hebr. 111, Intueamini apo- stolum et pontificem confessionis nostræ, etc. 466 471 479 Homiliæ fragmentum. 491 - II. AD EPISTOLAS 494 117 Catalogus operum omnium Chrysostomi secundum or- dinem editionis Savilii collatæ cum hac nova editione Montefalconiana. 1. 2. - Chrysostomi ad imperatricem Eudoxiam. Chrysostomi ad Cæsarium. 491 495 127 Eadem Italico sermone exarata. - 498 Catalogus quidam Augustanus scriptorum S. Chryso- stomi germanorum. III. AD COMMENTARIOS IN SCRIPTURAM, Ad Homiliam XVIII in Genesim. 499 499 141 In omnia opera sancti Joannis Chrysostomi index gene- ralis. In beatum Job 143 In Libros Regum. In Salomonis Proverbia. 502 503 639 in Jeremiam. 739 SUPPLEMENTUM AD OPERA CHRYSOSTOMI QUÆ IN TREDECIM EDITIONIS BENEDICTINE VOLUMI- NIBUS CONTINENTUR. In Epistolam ad Romanos. 1038 In Epistolam S. Jacobi. 1039 418 In primam S. Petri Epistolam. 1054 In secundam ejusdem. 1058 - 418 In primam S. Joannis Episto'aın. 1039 - Homilia 1. De sancta Pentecoste. 418 IV. - AD LITURGIAM. 1062 II. - III. IV. - In poenitentiam Ninivitarum. 424 De eleemosyna, et in divitem et La- MELETIUS MONACHUS. zarum. 434 - ས. - - In decem millia talenta et centum Ad eos qui magni æstimant opes, Notitia. 1070 denarios, et de oblivione inju- riarum. Epistola muncupatoria Nicolai Petreii editioni Venetæ 443 præfixa. 1071 Crameri monitum. 1074 VI. etc. - De precatione. 454 462 Monitum novi editoris. 1074 TRACTATUS DE NATURA HOMINIS. 1.075 1. AD HOMILIAS.

Ἐπὶν δὲ οὕτω ταῦτα γένηται, ήγουν ἡ τοῦ αἵμα. Α τος γένεσις καὶ διασπορὰ ἐφ᾿ ἅπαν τὸ σῶμα, καὶ ἡ τῶν λοιπῶν τῶν εἰρημένων διοίκησις, δίδυμοί τινες ὀχετοὶ ἐκ καρδίας αφορμηθέντες καὶ ἤπατος, ἥτε στελέχεια σε φλέψ καὶ ἡ ἀορτὴ ἀρτηρία, τὸ οἰκεῖον ἑκάστη σωληνοειδώς περιέχουσα σ' αἷμά τε καὶ πνεῦμα διὰ τὸ εὐπόρευτον εἶναι τὸ ὑγρὸν τῇ τοῦ θερμοῦ κινήσει συμπαροδεύον τε και κουφιζόμενον ἐφ᾽ ἅπαν τὸ σῶμα πολυσχιδῶς κατασπείρονται εἰς μυρίας ἀρχὰς καὶ διαχύσεις ", κατὰ πᾶν μέρος τοῦ σώματος ἔσωθεν καὶ τι ἔξωθεν κληματηδόν τε φλέβας καὶ ἀρτηρίας ἐπαφιεῖσαι. Καὶ γὰρ παχέος το ὄντος φύσει τοῦ αἵματος, καὶ μὴ δυναμένου μόνου " τὰς στενὰς ὁδοὺς τοῦ σώμα- τος ἀκωλύτως διαπερᾷν, ὅτι εἰσὶ τριχοειδή φλεβία λεπτά κατὰ τὰ μόρια " κείμενα, ἐδεήθη συμπαρ εἶναι αὐτῷ τὸ ὑδατώδες περίττωμα, ἵνα τῇ λε πτότητι τοῦ ὑδατώδους περιττώματος εὐκόλως διο οδεύηται τὸ αἷμα, πρός τε τὰ λεπτὰ τῶν ἀγγείων τ καὶ πρὸς ἦταν τὸ σῶμα διὰ τῶν τριχοειδών φλε βίων 10, ὡς εἴρηται. Μιχθεῖσαι δὲ πρὸς ἀλλήλας τῶν ζωτικῶν δυνάμεων αἱ δύο ἀρχαί· ἦτε τὸ θερμόν ἀπὸ καρδίας πανταχῆ ἐπὶ τὸ σῶμα ἐκπέμπουσα, καὶ ἡ τὸ ὑγρὸν χορηγοῦσα ἐξ ἧπατος τῇ ἀρχικω- τέρᾳ τῆς ζωτικῆς δυνάμεως οἰκονομία, δωροφο- ροῦσι . Τοῦ τε γὰρ θερμοῦ τὸ καθαρώτερον, καὶ τοῦ ὑγροῦ τὸ λεπτότερον οι, παρ' ἑκατέρας δυνά- μεως διά τινος μίξεως καὶ ἀνακράσεως ενωθέντα, τρέφει καὶ συνίστησι τὸν ἐγκέφαλον διὰ τῶν ἀτ μῶν. Αφ' οὗ πάλιν εκλεπτυνομένη ἀνάδοσις ἀπ' ἐκείνου ὑπαλείφει τὸν περιεκτικὸν τοῦ ἐγκεφάλου ὑμένα, τὸν δεχόμενον τὴν ψυχικὴν ἐνέργειαν· δι καὶ δικτυῶδες πλέγμα καλοῦσιν οἱ ἱατροί. Ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτὴ μὲν καθ' ἑαυτὴν θεία τίς ἐστι καὶ ἀσώματος · λάμπει ο δὲ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο οὐκ ἀμέσως, ἀλλὰ κεχρημένη ὀργάνῳ τινὶ τῷ καλουμένῳ πνεύματι ψυχικῷ. Τοῦτο δὲ ἐκπέμπεται μὲν ἐκ καρδίας διὰ τῆς ἀορτῆς ἀρτηρίας, και φερόμενον θα παρὰ τὸ εἰρημένον δικτυῶδες οι πλέγμα, ἐκεῖσε πέττεται ο καὶ λεπτύνεται, καὶ αἰθέριόν τε αὐγοειδές γίνεται · ὡς ἐπιτήδειον εἶναι δέξασθαι ψυχῆς ἔλλαμψιν Εἰ τοίνυν τοῦτο παχύτερον αὐτοῦ εἴη καὶ τεθολω- μένον, ἡ μὲν τῆς ψυχῆς οὐσία οὐδὲν ἐξ αὐτοῦ παρα- βλάπτεται· τὸ δὲ σῶμα διὰ τὴν τοῦ πνεύματος και κίαν οὐ σαφῶς ἢ καταλάμπεται ἢ ἐνεργεῖ· εἰ δὲ εἴη λεπτομερές, ἀνεμποδίστως καὶ τὸ σῶμα τῶν ψυχι κῶν ἐνεργείων ἀπολαύει· διὰ ταύτην τοίνυν τὴν αἰ- τίαν ἀπέριττοι μένοντες κάλλιον οι λογιζόμεθα, καὶ στελεχία Β, ἥτις στελεχιαία Β. εν περιέχουσα παροδευόμενον Ρ. “ ἐγκατασπεῖρον εἰσμ· σχετῶν ἀρχὰς Ρ. το διαφύσεις Β. τε καὶ Ρ. κλημακηδὸν Β, κληματοειδώς παχέου Β. τι μόνον Α. μικρά Β. μήρια Α, μόρια διακείμ. Ρ. ἀναγκείων Β. ἀγγείων Β κατὰ το δοροφοροῦσι Β, δορυφορούσι οι λεπτότατον Ρ. ἀπ' ἐκείνου Α. σε δικτιῶδες Β. Οι εκλάμπει Β Γ ψ. έκπεμ. ἐκ καρδίας διὰ τῆς ἀορχῆς καὶ Ρ. τι φερομένα δικτυοειδές Α, δικτιῶδες Β. σε αθαίριόν τε Β. γρ. ἀναπέμπ. Ρ. έλαμψιν Α. οἱ μὲν ὄντες · κρεῖττον Ρ. DE NATURA HOMINIS. buit, quo ipsas, præterquam extremo senio confecti, ac morbis quibusdam ingruentibus, multi- fariam diuque continere valeamus. B C Postquam vero ea quæ asseruimus sanguinis con- stitutio, ac in totum corpus dispersio, cæterorum- que de quibus dictum est dispensatio, hoc modo per- fciuntur, gemini quidam rivi, stirpalis scilicet veria, arteriaque, quæ aorta dicitur, a corde ac jecimore proficiscentes, sauguinem spiritumque, quod cu- jusque peculiare est (quoniam humidum cum calidi motu facili transitu meat), in fistulæ moduın continent. Quid duns junctim cum sanguine spiritam ipsum levem reddendo graditur, rivi ad totius cor poris partes quæ intus extraque sunt, multitudo tractu, in innumera principia rimasque dispersi, ceu palmites, in venas arteriasque diffunduntur. Cum autem sanguinis natura crassa habeatur, neque ei per angustos corporis mneatus, quia exiles venulæ pilorum vice in partibus consistunt, præ sui crassitudine penetrare facile detur, ipsi aquosumi excrementum adhiberi oportuit, quo ejus gracili- tatis causa, sanguini ipsi, per subtilia quibus ad pilorum modum omnes partes refertæ sunt vascula, per ipsa, inquam, ac totum corpus (ut explicatam est) pervium iter reddatur. Cumi autemı gemina vita- lium facultatum principia commista sint, quorum alterum calorem a corde, alterum humorem a je- cinore suppeditat, præcipua ac maxime principali vitalis facultatis administratione, hæc largiuntur. Enimvero, purissima caloris portio, humorisque quæ subtilissima est, quæque ab utraque facultate mistella quadam, temperamentoque medio, in unum coeunt, per vapores ad cerebrum procedentes, alunt ipsum constituunique. Ad hac, subtilissima rur- sus, quæ ab eo emergit vis, membranai quæ ipsuIN ambit, quæ animæ actionem suscipit, quæque reli- culare textum a medicis nuncupatur, demulcet. Siquidem anima ipsa divinam quoddam, ac cor- poris expers habetur; in corpore hoc haudqua- quam medio carens, sed instrumento, quod animæ spiritus dicitur sequestro, refulget. Verumenim- vero spiritus iste, a corde, arteriæ quæ aorta nuncupatur oficio, sursum enittitur, ac per reli culare de quo dicimus textum quod cerebrum am- bit procedens, concoquitur inibi, tenuaturque, ac ætheri persimilis, simulque fulgidus, ut anime splendorem suscipere idoneus sit, efficitur. Si igitur spiritum hunc, illo reticulari texto crassiorem turbidumque esse contigerit, non ideo, ne tantillum quidem animæ substantia ab eo lir- ditur, corpus vero spiritus vitio, neque perspicue illustratur, neque actiones suas ostendit. Si autem illum subtiliorem esse contigerit, corpus absque im- pedimento animæ actionibus fruitur. Hac igi- BC P. CP. C . B C P. C P. om. P. & A. 5. καὶ

εἰώθει γὰρ τὰ ἑψόμενα ἄνω πέμπειν τὴν τῶν ἀτμῶν ὑγρασίαν ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον οὖν άνεισι τὰ ἤδη ἐξατμηθέντα "' ἐκ τῆς ἐψήσεως ὑγρά, καὶ καθ υγραίνουσιν αὐτὸν ἱκανῶς, καὶ τὰς κοιλότητας αὐτοῦ ἐμφράττουσι τῇ περιουσία " τῆς ομιχλώ τους παχύτητος· τοῦ γοῦν χορηγουμένου ἐπὶ τὰ αἰσθητήρια, καὶ ἐπὶ τὰ πανταχῆ " διήκοντα νεῦρα τοῦ σώματος ζωτικοῦ πνεύματος ἀμβλυνομένου ἐνεργεῖν, ἀνενέργητος ὁ ἄνθρωπος γίνεται νεκρῷ παραπλήσιος 18. Οθεν καὶ ἡ καταλαμβάνουσα τὸ ζῶον διάθεσις ὕπνος λέγεται, παρὰ τὸ τὰς φρένα: ὑπονοστεῖν, ήγουν ὑποχωρεῖν· ἐν τῷ ὕπνῳ γὰρ αἱ τοῦ ἀνθρώπου αἰσθήσεις ὑπονοστοῦσι καθ᾿ ἂν εἶ. ρηται τρόπον. Ἐν τῷ ὕπνῳ καὶ αἱ φυσικαὶ ἐνέργειαι γίνονται, καὶ αἱ πέψεις καὶ ἐξαιματώσεις ει καὶ ἀναδόσεις " τῆς τροφῆς πρὸς πάντα τὰ μόρια ἀνεμ- Β ποδίστως ἐπιτελοῦνται, ἐκ τῆς κατὰ φύσιν κινήσεως ἀπρακτοῦντος τοῦ ζώου. Ησυχία γάρ ἐστι καὶ ταῦλα τῶν φυσικῶν ἐνεργειῶν ὁ ὕπνος. ὕπνος υπονοστείν φρένας, Εἰ δέ ποτέ στενοχωροῖτο μὲν ὑπὸ τῆς ἔνδοθεν ἀναθυμιάσεως ἢ περὶ τὰ αἰσθητήρια διασκευή, κω λύοιτο δὲ κατά τινα χρείαν " ὁ ὕπνος, πλήρες γενό- μενον τῶν ἀτμῶν τὸ νευρώδες αὐτὸ ὑφ᾽ ἑαυτοῦ φυσικῶς διατείνεται. Ειώθεσαν " γὰρ οἱ μύες καὶ τὰ νεῦρα θερμαινόμενα διίστασθαι· ὅπερ διὰ τῆς Εντάσεως ἡ διαστάσεως τὸ παχυνθὲν ὑπὸ τῶν ἀτμῶν μέρος ἐκλεπτυνθῇ· οἷόν τι ποιοῦσιν οἱ διὰ τῆς σφο δροτέρας στρεβλώσεω; τὸ ὕδωρ τῶν ἱματίων ἐκθλί δοντες. Καὶ ἐπειδὴ κυκλοτερῆ τὰ περὶ τὸν φάρυγγα μέρη· πλεονάζει δὲ τὸ νευρώδες ἐν τούτοις. Οταν καὶ ἀπὸ τούτων ἐξωσθῆναι δεῖ τὴν ἀτμῶν παχυμέ ρειαν· διατείνονται οἱ οἱ μύες του στόματος 48, καὶ διίστανται· καὶ τῶν ἐντὸς πάντων εἰς κύκλου σχῆμα διαταθέντων, ἡ λιγνυώδης ἐκείνη παχύτης ἡ ἐναπει λημμένη τοῖς μέρεσι τούτοις συνδιαπνείται τῇ διεξόδῳ τοῦ πνεύματος. Πολλάκις δὲ καὶ μετὰ τὸν ὕπνον οἶδε τὸ τοιοῦτον συμβαίνειν· ὅταν τι τῶν ἀτμῶν ἐκείνων περιλειφθείη τοῖς τόποις, ἄπνευστον καὶ ἀδιάπεπτον 80. Οὐ μόνον δὲ αἱ πέψεις καὶ ἐξα:- ματώσεις καὶ ἀναδόσεις κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ ὕπνου τελοῦνται, ἀλλὰ καὶ ει τὰ λοιπὰ περιττώματα, τὰ μὲν παχέα λεπτύνεται, τὰ δὲ λεπτὰ καὶ δριμέα παρ χύνεται συμμέτρως· καὶ εὐκρατοῦνται και μετα- βάλλεται· καὶ τὰ περιττὰ πρὸς ἔκκρισιν κατεπεί- γεται. Καὶ μάρτυς ἡ πεῖρα τοῦ χρόνου· εὐθὺς γὰρ ἀνισταμένων ἡμῶν ἐξ ὕπνου, πρὸς οὔρησιν καὶ τὴν τῶν στεῤῥῶν ἀποπάτησιν τρέχομεν. ἀτμῶν καὶ ἀπὸ τῶν ἐξατμισθέντων ἐκ τῆς ἐψήσεως· ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ἄνεισι, καὶ τοῦτον ἱκανῶς καθυγραίνει καὶ τὰς κοιλότητας εμφράττει Ρ. εργασίαν Α. οὖν Β. ἐξατμισθέντα Β καθυγραίνοντες Β. καθυγραίνει (. " εμφράττοντες Β.' " τῇ οὐσίᾳ Α. " τὸ χορηγούμενον Β. καὶ τοῦ χορηγουμένου πανταχοῦ Β Ε Ρ. ζωτικὸν πνεῦμα ἀμβλυνόμενον Β. ἀναβλυνομένου Ε. απλ. Β. ύπονοστοῦσι τουτέστι ὑποχωροῦσι ἡ ὑποχ. Α Β οι αἱ ἐξαιμ. Β Ρ. αἱ ἀναδ. Β Ρ. τοῦ στόμ. Β, τοῦ σώματος (. έναπειλημένη Β. άπεπτόν τε καὶ ἀδιάπνευ- ἀλλὰ γὰρ καὶ Β. οὐ κρατεῖται Α, καὶ ἐξηματοῦται καὶ εὐκρ. Ρ. εν διατ. οὖν Β. στον Β κι DE NATURA HOMINIS. A vapores procreantur (nam quæ concocta sunt,. 16. C – cum , supra ad cerebrum vaporum humorem emittere solent), hi namque, qui ex humida concoctione va- pores exhalarunt supra efferuntur; a quibus cerebrum satis ad modum bumectatur, cava ejus ab exuberantia caliginosæ crassitu- dinis, et ab eo, quod ad sensoria ac nervos totius corporis distribuitur, oppilata redduntur, vi- talem spiritum propriis in actionibus obtusum effi- cit, unde homo ab omni actione immunis, et similis mortuo eficitur. Quapropter adfectio quæ hominem occupat, Græce, somnnus videlicet nuncupatur, a Græco quod animi secessum diceres ; siquidem, homine somno. occupato, ejus sensus, quo pacto asseruimus, cedunt. Nain sopito etiam homine, naturæ ipsius actiones et concoctiones, sanguinisque procreatio fiunt; nec non alimentum ad singulas corporis partes, ipso animalis quo natura præditus est motus experte, facile progreditur. Siquidem somnus naturalium actionum taciturnitas ac quies habetur. Si vero distributio quæ ad sensoria, ab ea. quæ intrinsecus fit, exhalatione procedit, angustiis præcludi contigerit, vel somnus occasione aliqua interciperetur, cuin locus, qui nervis consitus est, exhalationibus repletur, ipsi sponte sua naturæ or- dine distenduntur. Nam tum inusculi, tum nervi, calorem sentientes, distendi consueverunt, quo, præ sui extensione ac dilatatione, pars quæ vaporum. causa crassescerat, subtilis redderetur : tale quid- pian in illis qui pannos madidos vehementius torquere solent, aquæ exprimendæ gratia, cernere est. Et quoniam partes quæ ad guttur consistunt, circularis formæ sunt, ipsas multiplicibus nervis. obsitas esse manifestum habetur. Cumque ipsis. crassescentes vapores expellere necessarium sit, musculi, qui in ore sunt, distenduntur sejungun- turque; et cum omnia quæ intus exsistunt circu- laris figuræ sint, vaporosam illam, quæ partibus ipsis complicata erat, crassitudinem, simul cum ipso, in oscitatione egrediente spiritu, exhalant. Tale quoddam a somno etiam expergefǝctis ple- rumque evenire solet, cum eorum aliqua vaporuin portio, non decocta, nec enissa, locis in illis re- D liqua fuerit. Somni autem tempore, non modo concoctiones, sanguinisque procreatio, dispensatio- nesque, sed reliqua etiam excrementa, constituun- tur. Quorum, quæ crassa sunt, tenuantur, quæ vero exilia acerbɔque, moderate crassescunt ac in sanguinem commutantur, et temperata fiunt, et transmutantur; nec non quæ supervacua sunt ad excretionem diriguntur. Nam experientia, temporis optimus testis habetur. Cum primum somno excitamur, tum ad humidi, tum sicci alimenti excrementorum purgamenta ferimur. om. C. G P. xal v. m. G Px. v. nap- G. C om. C. om. G P. 3. ἀνάπαυλα Β. τι χροίης Λ. ** εἰώθεισαν A G P. 16 όπως B usque ad παχυνθέν om. G. ii. P in textu,

εισαγωγή του καθαρού αέρος ς. Οὕτως μὲν τὸ δάκρυον καὶ ὁ στεναγμός συνίστανται σε ἐν ἡμῖν. • Ἡ δὲ χαρὰ οἷον σκίρτημα τί ἐστι τῆς ψυχῆς ἐπαλλομένης “ ἐν τοῖς κατὰ γνώμην αὐτῆς ἀπαν τῶσιν. Ως γὰρ ἐν τῇ θλίψει μύουσιν αἱ λεπταὶ καὶ ἄδηλοι τῶν πόρων διαπνοαὶ, καὶ ἀτμὸς σὲ ἀνιῶν σκοτοῖ τὴν ἐγκέφαλον, καὶ ἡ ψυχή συστέλλεται καὶ κατηφιᾷ· οὕτως ἐν τῇ χαρᾷ διαχέονται πως καὶ διαλύονται οἱ τοῦ σώματος πόροι· καὶ πλέον τοῦ συνήθους εὐρυνομένων αὐτῶν εἰσέλκεται τα πνεῦμα ἐπὶ τὸ βάθος θερμόν στ· ἐκεῖσε δὲ πάλιν θερμαινό- μενον ἐπὶ πλεῖον, οὐκ ἔτι στέγει τὰ σπλάγχνα τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος, καὶ τὸ θερμὸν αὐτοῦ. Οθεν εὐκολίαν τινὰ τῇ διεξόδῳ τοῦ πνεύματος μηχανω μένη σε ἡ φύσις, οὐκ ἔτι ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ἀναπέμ- Β πει ἀτμούς, ἀλλ᾽ εὐρύνει σε τὸν πόρον τοῦ στόμα- τος, καὶ τὸ τοιοῦτον πνεῦμα συνεξωθεί διά τινος κλόνου βρασμώδους τοῦ ἤπατος καὶ κινήσεως· ὄνομα δὲ τῷ γενομένῳ το γέλως ἐστίν. Οὕτως γὰρ καὶ αὐ τὸν ὁρίζονται· βρασμώδη τι κίνησιν τῶν περὶ τὸ πρόσωπον μυῶν 18, ἤτοι τοῦ μυώδους πλατύσματος ἐκ τῶν ἔνδοθεν σπλάγχνων τοῦ κινουμένου το πνεύ ματος ώθουμένου. Παρὰ τὸ γελῶ τι γέλως ἐκλήθη τὸ δὲ γελῶ παρὰ τὸ ἔλη, σημαίνει την θερμασίαν· οἱ γὰρ θερμοὶ πολλὰ γελώσιν. $8 γέλως γελῶ, γελώ δὲ παρὰ τὸ ἔλη, Ἐπεὶ οὖν το λύπη καὶ χαρὰ διαφέρει, καὶ τὰ περὶ τὸ σῶμα ἐκ τούτων γινόμενα συμπτώματα διενήνοχε. Ο Τοῖς μὲν γὰρ λυπουμένοις το ὕπωχρος καὶ πελιδνὸς καὶ κατεψυγμένος ὁ ὄγκος τοῦ σώματος διαφαίνεται τοῖς δὲ φαιδρυνομένοις ἐξανθοῦσα καὶ ὑπέρυθρος ἡ τοῦ σώματος ἕξις μονονουχί πηδώσης τῆς ψυχῆς καὶ προωθουμένης ὑφ᾽ ἡδονῆς εἰς τὸ ἔξω τὴν ἔνδοθεν αὐτὴν " ἐπικυκλοῦσαν χαράν. Πῶς οὖν γεννᾶται τοῦτο τὸ ζῶον, καὶ πῶς ἀνα- τρέφεται, καὶ πῶς αἱ ζωτικαὶ καὶ αἱ φυσικαὶ τ8 διο νάμεις ἐν αὐτῷ ἐνεργοῦσι· καὶ πῶς ὁ νοῦς διὰ τῶν αἰσθήσεων ἐνεργεῖ· καὶ " τί τὸ τριμερὲς τῆς ψυχῆς• καὶ πόσαι το γενικαὶ ἀρεταί· καὶ τίνα τὰ ἐξ αὐτῶν γενόμενα γένη τῆς κακίας ἢ ἀρετῆς· καὶ πῶς χαρὰ καὶ λύπη συνίστανται· καὶ πῶς γέλως καὶ δάκρυα καὶ ὕπνος συνείλεκται, ἤδη καὶ ὡς ἑνὸν διηγόρευ ται ". Λοιπὸν ἴδωμεν καὶ τὰ τοῦ σώματος μόρια· τά τε ἁπλᾶ καὶ πρῶτα λεγόμενα, καὶ τὰ ἐκ τούτων συγκείμενα, καὶ ὀργανικὰ προσαγορευόμενα· πῶς τε καλοῦνται 88, καὶ πῶς συνδέδενται, καὶ διατί οὕτως κατονομάζονται. συνίσταται Β Ρ. λεπτόν καὶ θερμόν Ρ. σπασμώδη Β. Ρ. σε ἀγαλλομένης Β, επαγαλλομένης ( Ρ. μηχανομένη σ' ανευρύνει Β Το κινοῦντος Β τὰ πρόσω μυῶν Β. σε τοῦ ἀέρος ἐν αὐτῇ καθ. σε ὁ ἀτμὸς Β. σε εισέρχεται Β ο γεννωμένῳ Β. τῶν γινομένων Ο. " τι παρὰ δὲ τοῦτο γέλως Β. ὠθ. διὸ καὶ αὐτῇ Β. τὴν τοῖς θερμοῖς πολὺς ὁ ἔνδοθεν χαράν. οι διαγορεύεται Α. τα γέλως καὶ ψυχικας Β. Τὰ πρ. Β. πῶς τε γοῦν Β. το τοὺς το καὶ ἐνεργείων 18. ἀνοιγήσεται καὶ ῥητέων οὕτω προσαγορευόμενα. το Πῶς τελοῦνται Β DE NATURA HOMINIS. A sexcerat, atque vicaria puri aeris in se ipsam ad- missione instauratur. Hoc enim pacto in nobis lacrymæ gemitusque constituuntur. et Gaudium vero, exsultatio videlicet quædam animæ habetur, dum eam in his quæ ad vo- tum sibi succedunt, exhilarari contingit. Quem- admodum enim cum angimur, subtiles ineertæ meatuum respirationes comprimuntur, atque a vapore aperiente cerebrum adumbran- tur, animaque ipsa contrahitur, simulque mcesta redditur: eodem pacto, cum lætamur, cor- poris meatus difunduntur quodam modo resolvun- turque, et ipsi, cum plus solito dilatantur, subtilis calidusque inibi spiritus ad intima demittitur, яс denuo majorem calorem adeptus, viscera ipsa illum - exuberautern, ejusque calorem sustinere nequeunt. Quapropter, dum natura facilem spiritus egressum molitur, fumos ad cerebrum non amplius emittit, sed oris. meatum dilatat, nec non præ fervida je- cinoris concussione, motuque, talem spiritum extra ejaculatur, nomen autem huic rei risum imponeres. Sunt qui hoc esse risum definiant, motionem, que in facie exsistentes musculos distendit, sive muscu- laris dilatamenti motum, qui a spiritus agitatione, ab intimis visceribus impellitur. Risus enim a Græcis dicitur, a quod ridere diceres, quod calorem significat, interpretatur; nam qui calore præditi sunt, ad plurimum risun propensi habentur. Quoniam igitur tristitia gaudiumque invicem discrepant, et quæ ab ipsis in corpore signa eve- C D niunt, diversa sunt. Qui enim tristitia afficiuntur, corporis aspectus pallidus, exsanguisque, et ceu frigore oppressus conspicitur. Qui vero gaudent, floridum rubescentemque corporis habitum præ se ferunt, quasique anima ipsa exsiliat, ac gaudium, quod intus præ voluptate ipsa conceperat, ad exte- riora perspicuum reddere gestiat. Quonam igitur pacto hoc animal gignitur, ali- mentumque sumit, ac quot vitales naturalesque, ac animales facultates suas in ipso actiones osten- dunt; ac quonam pacto mens per sensus agit; quid triplex animæ facultas sit, nec non, quod, virtutes quæ principales appellantur, quæve vir-. tulis ac viliorum genera, quæ ex ipsis proveniunt,. sint : simulque, quonam pacto gaudium, tristitia- que, ac risus, lacrymæque et somnus constituantur, satis a nobis explicatum est. Reliquum est uti de corporis partibus quæ simplices primæque nuncu - pantur, tum de illis quæ ex ipsis composita sunt, quæque organica denominantur, nec non quibus nominibus censeantur, ac quonam pacto invicem colligantur, tum quam ob causam talia nomina sor- tita sint, referamus. • C. C P. C P. B. B. P. B C P. C. G. f. Yo AUTOμVVS1xrar an. P'in textu. P in textu. add. P an. iu textu ; praeterea label pro quibus nominibus cen scantur L. V.

Υγεία δὲ ἐστιν εὐεξία σύμμετρος· ἡ δὲ εὐεξία Α ὑγεία ἐπιτεταμένη. Παρέπεται δὲ τῇ ὑγείᾳ κάλλος, εὐεξία, ἀρτιότης· κάλλος, οὐ τὸ ἀπὸ κομμωτικῶν ', ἢ τὸ δι' ἐπιχρισμάτων προσώπων τι καὶ βαφῆς τριχῶν, ἀλλὰ τὸ κατ' ἐπακολούθησιν τῆς ὑγείας συνιστάμενον κατ' εὐκρασίαν τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ, τῶν τε ὁμοιομερῶν καὶ τῶν ὀργανικῶν μελῶν καὶ μορίων. Η γὰρ ὑγεία εὐκρασία ἐστὶ τῶν ἐν ἡμῖν χυμῶν· καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ψυχικῶν καὶ ζωτικῶν δυνάμεων ἀπαρεμπόδιστος ενέργεια τοῦ ἤθους τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος καλῶς διαφαινομένου. Ἔστι δὲ ψυχῆς μὲν ἦθος ποιότης τοιάδε ἀπο εσκιρρωμένη καὶ δυσαπόβλητος, τουτέστι παγία καὶ Β εἰς ἕξιν ἐλθοῦσα. Σώματος δέ ἐστιν ἦθος ὁ ἑκάστου κόσμος, ήγουν τελειότης ἡ διὰ τῆς τῶν ἄκρων στε ρήσεως τῆς τε ὑπεροχῆς καὶ ἐνδείας θεωρουμένη 10. Ακοσμία δὲ ὅ τε πλεονασμὸς καὶ ἡ ἔλλειψις. Ο γὰρ πλεονάζων τινὸς μορίου, ὡς τινές εἰσιν ἐξαδάκτυλοι, Η λειπόμενοι χειρὸς ἢ ποδός, ἡ ὀφθαλμοῦ, ή τινος ἄλλου μορίου, άκοσμός ἐστι καὶ ἀσύμμετρος· καὶ ἔστι τοῦτο παρὰ τὸν ἀριθμὸν σφάλμα. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ παρὰ τὸ σχῆμά τι ἔχων· οἷον διαστρόφους τους ὀφθαλμοὺς ἢ τοὺς πόδας, ἢ τὴν χεῖρα μείζονα τῆς ἑτέρας. Ἐσφάλθαι δὲ λέγεται "' καὶ ὁ παρὰ τὴν θέσ σιν· οἷον ἔντερα ἐν ἰσχίῳ, ἢ μηρὸν ἔξω κοτύλης, ἢ τὴν χεῖρα συμφυεῖσαν τῇ ὡμοπλάτῃ ', ἤ τι τοιοῦ τον. Ομοίως καὶ ὁ παρὰ τὸ μέγεθος, ὡς ἔχειν κεφα λὴν ὑπερμεγέθη, ἢ μικροτέραν τοῦ κατὰ φύσιν· ἡ ῥῖνα ἡ ὀφθαλμόν ει. ἢ καὶ αὐτὸ ἅπαν τὸ σῶμα, ὡς οἱ γίγαντες ἢ ἀνθρωπίσκοι 98. Τῶν γὰρ ἐν ἡμῖν μελῶν, τὰ μὲν πρὸς τὸ ζῆν, τὰ δὲ πρὸς τὸ εὖ ζῆν ἐστιν ἐπιτήδεια· τὰ μὲν οὖν πρὸς τὸ ζῆν γεγονότα κύρια τυγχάνει· οἷον, εγκέ φαλος, καρδία, γαστήρ, και ήπαρ, καὶ πνεύμων ὧν παθόντων τελευτᾷ τὸ ζῶον· τὰ δὲ πρὸς τὸ εὖ ζῆν, ὀφθαλμοί εἰσι, καὶ πόδες καὶ χεῖρες, καὶ τὰ ἄλλα μόρια· τούτων γὰρ παθόντων, ζῇ μὲν τὸ ζῶον, ζῇ δὲ οὐ καλῶς. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ αἰσθητήρια δι' ὑπερβάλλου σαν κηδεμονίαν, διπλά πεποίηκεν “ ὁ Θεός· ἵνα τοῦ ἑτέρου παθόντος, τὸ περιλειπόμενον σώζῃ τὴν απ σθησιν. Δύο γὰρ ὀφθαλμοὶ καὶ ὦτα δύο δύο πόρους τῆς ὀσφρήσεως ἐν τῇ ῥινὶ πεποίηκεν, καὶ δύο γλώτε τας πᾶσι τοῖς ζώοις ἐνέφυσεν· ἀλλὰ τοῖς μὲν δι ηρημένας, ὡς τοῖς ὄφεσι, τοῖς δὲ συνημμένας καὶ συνηνωμένας, ὡς τοῖς ἀνθρώποις. ᾿Αλλὰ τῶν μὲν πλείστων αισθητηρίων διαφθειρομένων οὐδὲν εἰς αὐτὴν τὴν ζωὴν καταβλάπτεται τὸ ζῶον ἀφῆς δὲ Ο κομμιτικών Α κομμυτικών Γ. τὸ δι' ἐπὶ χρωμάτων τὸ Β προσώπου Β Ρ. κατα επακολουθῆσαν καὶ ὑπὸ τῆς ὑγ. Β. ἀπαρεμποδίστως Β. ψυχῆς Β. θεωρ. ἀρτιότης ΒΡ. πόμενος Β. εσφάλθη λέγεται Α. ἢ χεῖραν Β. τῷ ὠμοπλάτει Β. π. τὸ μεγ. ἔχων κεφ. πιος. ……. υπερμεγ. Β. εν ὀφθαλμούς Β Ρ. "Η οἱ ἀνθ. Β. Σ' οὖν α. Β. καὶ τὰ μὲν καὶ γαστὴρ Β. ἐποίησεν Β δύο τῆς ὀσφρ. πορ. Β. συνημένας Β. καὶ τῶν μὲν Β. $ " λει DE NATURA HOMINIS. Sanitas vero est, cuin temperate corpus salubre exsistit. Sed bona habitude, corporis extensa valetudo est. Nam pulchritudo, bonaque habitado, nec non integritas, sanitatem sequuntur, non illa utique pulchritudo quæ subtrahi potest, illa videlicet, quæ in medicaminibus faciei, inficiendisque crinibus versatur, sed quæ cum sanitate continuato ordine ob temperiem insiti qui in nobis est caloris, simulque similiarium, instrumentaliumque partium, mem- brorumque constituitur. Verum, sanitas ipsa hume- rum qui in nobis sunt bona temperies est, et actio na- turalium animaliumque ac vitalium facultatum quæ nullo impedimento fertur, cum et animæ et corporis mos, seu indoles perspicua pulcherrime redditur. Etenim animæ mos, qualitas scilicet ejus ta- lis est, quae fortissime in proposito permaneat, C et quæ abduci non facile queat, constans, sta- bilisque, et in habitum veniens. Est autem cor- poris mos, pulchritudo, perfectio videlicet cajus- libet partis, quam cernere est, cum corpus ab his quæ exsuperant ac deficiunt exemptum redditur. Deformitas vero ejus est, cun) præter legiti- mum naturæ ordinem supervacuum quid in mem- bris, aut deficiens fit. Cuicunque enim pars aliqua exsuperat, ut qui senis digitis præditus visitar, aut manu, seu pede mutilus exsistit, sive alterius ex- pers oculi est, vel alia quavis parte caret, deformis inconcinnusque habetur, et hoc quidem est, cum corpus suis numeris minime absolutum redditar. Sed et quæ ad formam pertinent, verbi gratia, cum in aliquo distorti oculi aut pedes conspiciun- tur, sive cum altera manus alteram excedit. Et quod ad situm perfectionemque attinet, ut cum ſemur a junctura exstat, et manus scapulæ adnectitur, seu in aliis membris quidpiam tale fit, id fru- stratio nuncupatur. Eodem pacto, et quæ magnitudinis sunt, ut cum caput natura plus nimio magnum ´aut breve fit, vel nasus, sive oculus, aut cum totum corpus immane aut pusillum, ut gigantum, ac qui nani, seu pumiliones appellantur, alicui contingit. Nam membrorum in nobis, quædam ad viven- duin, quædam vero ad bene vivendum idonea sunt; et ea quidem quæ ad vivendum idonea sunt, cerebrum, cor, jecur, pulmo, venterque habentur, quibus ollæsis, animnal interitum patitur. Quæ vero ad bene vivendum, ouli, pedes, manus aliæque partes sunt, quibus cum adversi aliquid Devenerit, vitam animal non tamen recte producit. Hac de causa Deus, præ nimia sui cura geminata in nobis sensoria constituit, ut altero vitiato, quod reliquum est, sensus officia exsequatur. Siquidem geminos oculos, totidemque aures, meatusque, qui olfactui inserviunt, in naso constituit ; et geni- nam linguam universis in animalibus procreavit, sed in nonnullis bifidam, ut in serpentum genere vi- situr : in hominibus, consertam cohærentemque procreavit. Nam, tametsi plurima ex sensoriis vi- tiari acciderit, nullum tamen vitæ discrimen ani- A, om. C. C P. C. "

οί τως· δύναμις ψυχῆς ἀντιληπτικὴ τῶν αἰσθητῶν. Α Ο δὲ Πλάτων τὴν αἴσθησιν δυνάμεως καὶ ὀργάνου κοινωνίαν πρὸς τὰ ἐκτὸς ὁρίζεται· τουτέστι ψυχῆς καὶ σώματος· ἡ γὰρ δύναμις ψυχῆς, τὸ δὲ ὄργανον σώματος· ἄμφω δὲ διὰ φαντασίας ἀντιληπτικὰ τῶν Εξωθεν. ο Αισθητήριον δέ ἐστιν ὄργανον τῆς ἀντιλήψεως τῶν αἰσθητῶν, ἢ τὸ αἴσθησιν τινὰ ἐμπεπιστευμένον ὄργανον 50. αἰσθητὸν δὲ τὸ αἰσθήσει ὑποπίπτον· αἰσθητικὸν δὲ, αὐτὸ τὸ αἰσθανόμενον ζῶον. Αἴσθησις μὲν οὖν, οἷον δρασις, ἔσφρησις, ἀκοὴ, γεῦσις, και ἀφή. Αισθητήριον δὲ, ἤτοι ὁ ὀφθαλμός, ἡ οι ρις, ή γλῶσσα καὶ τὰ χείλη δ, & καὶ ὄργανα αἰσθητικά προσαγορεύεται. Αἰσθητὸν δὲ δὲ ὁ λίθος, τὸ ξύλον, Β καὶ πάντα τὰ αἰσθήσει να ὑποπίπτοντα· αἰσθητικὸν δὲ ὁ Στέφανος, ὁ Πέτρος ", ὁ Μελέτιος, καὶ πάντα ὅσα ἄλλα αἰσθάνεται ζωα· Εγνω γάρ, φησί, βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυ- ρίου αὐτοῦ. Εἰ δὲ κατὰ τὴν αἴσθησιν τὰ ἄλογα τοῖς λογικοῖς ἀνθρώποις κοινωνεί, καλῶς τινες τῶν ἀνατο μικῶς ἱστορησάντων μηδὲ κατὰ τὴν τοῦ σώματος πολύ διαφέρειν ἔνια τῶν ζώων σύνταξιν καὶ ἁρμονίαν τῶν ὀστῶν, καὶ τὴν τῶν ἐγκάτων σύνθεσιν ἔγραψαν καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων ζώων τὸν ἦν· ὅτι καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν στοιχείων τὰ τούτων σώματα συνεστάθη, ἐξ ὧν καὶ τὰ τῶν ἀνθρώπων· τὰ γὰρ ὁμοιομερῆ οὐδὲν διαφέρει τῶν ἀμφοτέρων παρά μικρόν· εἰ καὶ τὰ τῆς διοργαγώσεως ενήλλακται, καὶ τὰ τῆς γεύσεως. Ο γάρ ει Θεὸς ἔθετο τὰ μέλη ἓν ἕκαστον αὐτῶν ἐν τῷ σώματι καθώς ἠθέλησε. Δε Τὸ σῶμα δὲ τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔστιν ἐν μέλος, ἀλλὰ πολλά. Ότι καὶ εἰς κεφαλήν διαιρείται, καὶ εἰς στέρνον καὶ ἐπιγάστριον καὶ ὑπογάστριον, καὶ ῥάχιν καὶ ὀσφύν, καὶ χεῖρας καὶ πόδας. Καὶ ἡ μὲν κεφαλὴ περιέχει εγκέφαλον, ὀφθαλμούς, ῥῖνα, ὦτα, στόμα καὶ τὰ ἔσω τοῦ στόματος· γλῶτταν λέγω, καὶ ὀδόντας, καὶ φάρυγγα, καὶ τὰ κατὰ μέρος. Το δὲ στέρνον, πνεύμονα καὶ καρδίαν. Ο τράχηλος, κατακλεῖδα. Δἱ πλευραί, τὸν ὑπεζωκότα· ἡ ράχις, σπονδύλους καὶ μυελόν 5. Ἡ δὲ ὀσφύς, νεφροὺς καὶ τὰ οὐρηδόνα " ἀγγεῖα. Τὸ δὲ ἐπιγάστριον, στόμα χον, ήπαρ, σπλήνα, καὶ τὴν ἄνω γαστέρα. Τὸ δὲ ὑπογάστριον, ἔντερα, πιμελήν, περιττώματα, καὶ τὰ κατὰ τὴν ἤδην. Αἱ χεῖρες, βραχίονας, ὤμους, πήχεις, καρπούς, δακτύλους. Οι πόδες, μηρούς, γόνατα, σφυρά, δακτύλους. Ταῦτα δὲ πάντα καὶ ἄλλα πλείονα, καὶ μέλη λέξ γονται καὶ μέρη, καὶ μόρια, καὶ τόποι κατ' αὐτό τε ' ή Β Ρ. καὶ τὰ λοιπά Β Ρ. αἰσθητὸν δὲ οἷον Ρ. * τῇ αἰσθ. Β Ρ. κτισάμενον Β. σ' ὅτι γὰρ Α. γλώσσαν Β . δ μυελούς. Β. * ουροδόχα Β Ε καθ' ἑαυτά τε καὶ συνημμένα Π. ὁ Στέφ. Β Γ. Ρ. DE NATURA HOMINIS. instrumentalia porrigitur ; sive hoc pacto : sen sus est animæ vis, quæ sensata deprehendit. Plato vero sensum ipsum, facultatis et instrumen- ti, hoc est animae et corporis, ad ea quæ extra sunt communicationem esse statuit : nam vis, animæ, instrumentum vero corporis habetur: utrumque enim per imaginationem ea quæ exteriora sunt de- prehendere potest. Sensorium namque instrumentum est, quod sensata deprehendere potest; vel instrumentum aliquod, quod sensus quidam esse creditur. Sen- salum autem est, quod sub sensum cadit. sensibile, animal ipsum quod sensatum percipit. Sensus igitur est, ut verbi gratia visus, olfa- clus, auditus, gustus et tactus. Sensorium vero, ut oculus, nasus, lingua, et quæ reliqua, quæ sensoria instrumenta nuncupantur. At sensatum, ut, lapis, lignum, cunctaque quæ cadere sub sensum queunt. Sensibile autem, ut Petrus, Stephanus, Melatius, et reliquum omne animalium sensibilium genus : agnovit enim (ut Scriptura loquitur) bos possesso rem suum, et asinus præsepe domini sui'. Si vero rationis expertia hominibus ipsa præditis per sen- sum ipsum communicant, recte quidem nonnulli qui dissectionum historias perscripserunt, nec in corporis fabrica, neque in ossium structura, visce- rumque compositione inesse quibusdam cum homi ne plurimum discriminis litterarum mandarunt monumentis, quod magis in his quæ paulo ante memoravimus animalibus patet; quandoquidem iisdem ex elementis eorum corpora, quibus et ho- minum composita sunt; parum admodum in sim!- laribus inter utrumque genus discriminis habetur, etsi instrumentorum compositione invicem guştu- que discrepent. Siquidem Deus, ad propriæ voluntatis arbitrium, pulcherrimo ordine in eorum quo- libet corpore membra disposuit. C D Hominis autem corpus non unum membrum, sed plura habetur. Et quoniam in caput, et pectus, et superiorem ac inferiorem ventrem, spinamque, et lumbos, ac manus pedesque dividitur. Caput quidem cerebrum, oculos, nasum, aures, oris biatum, et quæ in ore intus consistunt, ut lingua, dentes, fauces gutturis, et quæ particulatim no- minantur continet. In pectore vero pulmonis et cordis locus. Collum claviculam continet. Sed et costæ, membranam quæ ipsas tegit; spina vero, vertebras ac medullam. At lumbi, renes, et hu- midi excrementi, seu urinæ receptacula. Superior vero venter in stomachum, jecur, lienem, et su- periorem alvi partem dividitur. Inferior vero venter, in intestina, pinguedinem, excrementa, et quæ ad pubes posita sunt. Manus, in brachium, humerus, cubitos, palmam, digitos. Pedes vero, in femur, genua, crura, malleolos, talos, ac digi- tos dividuntur. Isa. 1, 3. Hæc autem omnia, et alia pleraque, tum mem- bra, tum partes particulæque ac loca separa- hæc om. B. $1 om. P, B P.

κάραν λέγουσιν, οἷον κέρα, ἀπὸ τοῦ τετριχῶσθαι· Α ἀπὸ κέρα " γὰρ ἡ θρίξ· ἢ κράτα ἀπὸ τοῦ κράτος, ὡς τα τῆς κυφότητος, κύφον, ἐνταῦθα τοῦ ἡγεμονικοῦ τυγχάνοντος· ἢ κράνιον παρὰ τὸ κραίνειν καὶ βασιλεύειν τοῦ ἄλλου σώματος· ἢ διὰ τὸ κρέμασθαι' ἐκεῖ τὸν ἐγκέφαλον. κάραν οἷον χεῖραν, ἀπὸ τοῦ τριχόσθαι, κέρας κράτα ἀπὸ τοῦ κράτους, κράνιον παρά τὸ κραίνειν, κρέμεσθαι, ἐγκέφαλος, ή οἷον ἔγκρανος, κράνιον μύξα, ἀπὸ τοῦ μυκτῆρος ῥεῖν, μυελός οἷον μυελός, Ἔστι δὲ ὁ ἐγκέφαλος λευκός, μαλθακός, ὥσπερ ἐξ ἀγροῦ τινος πεπηγώς 8, ὑγρὸς, καὶ ψυχρός. Λέ γεται δὲ ἐγκέφαλος παρὰ τὸ ἐγκεῖσθαι τῇ κεφαλῇ καὶ τῇ κάρα ἢ οἷον ἔγκρανος ", διὰ τὸ ἐγκεῖσθαι ἰδιώτερον τῷ κρανίῳ. Ἔστι δὲ ἄναιμος παντελῶς καὶ ἄφλεψ· ἥδεται δὲ ταῖς θερμαῖς καταστάσεσι μᾶλο λον ἢ ταῖς ψυχαῖς· ἐν αἷς καὶ διυγραινόμενο; τάς μύξας διὰ τῶν ῥινῶν ἀποκρίνει. Μύξα γάρ ἐστιν ἀποκάθαρμα τοῦ ἐγκεφάλου "', ᾧπερ σε κουφίζεται τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς μέρος· ἐν αὐτῷ γὰρ ἱδρύ- σθαι φασί. Μύξα δὲ εἴρηται παρὰ τὸ ἐκ μυκτῆρος σε ἀποκρίνεσθαι· λέγεται * δὲ ὁ ἐγκέφαλος καὶ μυελός, οἷον μυχελὸς, ἀπὸ τοῦ ἐν μυχῷ εἰλῆσθαι ὅ ἐστιν αυλίζεσθαι· ἢ διὰ τὸ λεῖος εἶναι, ἢ ἐν μεμυκότι ὀστέῳ τυγχάνειν· οἱ δὲ σκέποντες τοῦτον ὑμένες μήνιγγες λέγονται, διὰ τὸ μένειν ἐν αὐταῖς τὸν ἐγκέ φαλον. λεῖον με μυχόν παρὰ τὸ μένειν, Εχει δὲ ἡ κεφαλὴ σχήματα δύο· τό τε κατὰ φύ- σιν, καὶ τὸ φοξόν· καὶ τὸ μὲν κατὰ φύσιν προμήκει μάλιστα σφαίρα προσέοικεν 67. Προπετέστερον δὲ ὑπάρχει εἰς τε τὸ πρόσω καὶ τοὐπίσω, τρεῖς ἔχει τὰς πάσας ἐν αὐτῷ οὐ ῥαφάς· τὴν στεφανιαίαν· τὴν λαμβδοειδῆ · καὶ τὴν κατὰ μῆκος· αὐτὸ δὲ τὸ τῶν τριῶν ῥαφῶν σχῆμα τῷ Κ ὡμοίωται οι γράμ- ματι· τὸ δὲ φοξόν, τῆς μὲν ὄπισθεν ἀπολλυμένης ἐξοχῆς, καὶ ἡ λαμβδοειδής βαφὴ συναπόλλυται· τῆς δὲ ἔμπροσθεν, ἡ στεφανιαία διασώζεται· ὥστε τὸ τῶν σωζομένων ῥαφῶν σχῆμα τῷ τοῦ γράμματι παραπλήσιον εἶναι· καὶ ταῦτα μὲν ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων. Τὸ δὲ θῆλυ, μίαν ἔχει καὶ μόνην ραφήν κυκλοτερως περιαγομένην, καὶ περιγράφουσαν τὸ κρανίον· ἐκ τούτου γὰρ τοῦ σημείου ἐν τοῖς τάφοις τὰ τῶν ἀν- δρῶν καὶ γυναικῶν διακρίνεται κρανία. μήνυγγες Είρηται δέ τισι τῶν Πατέρων, ὅτι οἱ τρεῖς ῥα- φαὶ τῆς κεφαλῆς τοῦ ἄρξενος τὴν τρισυπόστατον δηλοῦσι θεότητα, Πατρὸς, Υἱοῦ, καὶ ἁγίου Πνεύμα τος· ὑφ' ὧν, ἐνσυμφυΐα καὶ ταυτοβουλία διεπλάσθη, καὶ πρὸς τὰ ἄνω βλέπειν κατεσκευάσθη . Τὸ δὲ πρὸς κέρας ὡς Β. το κρέμεσθαι Α. πεπηγός Β. ἔγγρανος Β. τοῦ ἐγ. ἀποκ. Β. & ὥσπερ Α, κονφίζει ἐκ ἐκ τοῦ μ. Β. λέγεται αὐλίζεσθαι τὸν ἐγκέφαλον ἢ διὰ · τυγχάνειν οι προμ. σφαίρα προς. μαλ. Β. και τὸ πρόσ ωπον 4. ἑαυτῷ Α. το λαμβοειδή Β, λεμβοειδή (. οι ὁμοίωται Β, όμοιοῦται λαμβοειδής Β, λεμβοειδής διακρίνονται Β. τῆς οὖν κεφαλῆς ὑφ' ὧν ἐνσυμφ. πρὸς ἐν συνάπτεσθαι· καὶ πάλιν Δ. - " DE NATURA HOMINIS. $150 quod cerebrum velat occultatque. Alii ipsum quod gibbum diceres, appel- lat; nam quod circularis ambientisque fgure est xúpov, hoc est gibbosum, denominatur. Sunt qui quod capillis inlegi diceres, nominant; nam ipsi capillaturam diclitant; sive illud nuncupant, hoc est, a potestate ipsa, quod inibi principalis animæ portio exsistal; vel quod regnare seu imperare explicares, quod videlicet ab ipso reliquæ corporis partes regantur; aut a verbo quod appensum esse significat, quia in ipso cerebrum appensum sit. ลง B Enimvero, cerebrum molle est, quasi ex spuma concretum quadam, humidumque ac frigi- dum. Cerebrum autem quod ab illis quia in capite quod ab ipsis xecain dicitur con- sistat, nomen adeptum est, quod in tabula sit, quæ dicitur ; nam ejus pe culiare officium in calva consistere est. Et quidem, sanguine venisque caret, magis autern ipsum ca- lidis temporibus quam frigidis oblectatur, cum in frigidis humore repleri soleat, ob quod mucesos humores naris promuscide excernit. Nam mucus cerebri purgamentum est, quo principalis animæ pars quæ in cerebro consistere dicitur, levamen sentit. Mucus, qui Græce quod videlicet ex naribus ipsis elluat nuncu- patur. Sed et medullæ nomen cerebrum obtinet, quod dicitur, quasi quod in intimis ra- pitis moretur contineaturque, vel quod læve lubricumque sit, quod illi dicunt; sive quod in fati- scente osse consistat, quod ipsi appellant. tur quod manere dixeris, quia in Membranæ autem quæ ipsum legunt dicun- ipsis cerebrum positum maneat. Duabus siquidem figuris caput cernitur, altera quæ naturæ ordine est, altera quam co§òv di- cunt. Et alia quæ naturæ procedit ordine in longum porrectæ splæræ similatur, prominen- tius in occiput sinciputque tendens. Tri- bus illud suturis distinctum visitur, una quæ co- romalis, altera quæ Græcum A figuret, altera quae in longum porrecta est. At omnes liæ tres suturæ figuram quam Græcum K habet exprimunt. In acu- minata autem capitis figura quam Græci pofòv nuncupant, cum occipitis eminentia destruitur, illa quæ Græcum A sutura figurat, una perniciem sentit, sincipitis vero sutura incolumis servatur. Itaque, ex suturis quæ reliquæ funt, similis qua- dam figura Græco T inspicitur; et his quidem su- Dturis maris caput distinguitur. Femina vero, una tantum cireulari sutura prædita est, quæ orbiculata figura calvam signat atque complectitur. His ita- que indiciis, ma:ium ſeminarumque calvas in monumentis facile distingueres : Siquidem nonnulli sacræ paginæ interpretes, tres quæ in maris capite sunt suturas trium quæ in divinis sunt personarum, Patris, in- quam, et Filii, et sancti Spiritus, signifcatio- nem obtinere opinati sunt, quæ cohærentes ex- * B C P. * om. his caret C. C. hic om. in P post verba reper. sed. omissa sunt. C P. C. Quæ sequuntur usque ad verba in textu otuissa scripta sunt in ora manu recentissima P. "

τὰ ὦτα κειμένων ἀποτελευτῶσα, καὶ πρὸς τὴν κορυ- φὴν ἐπισχιζομένη, σταυροειδῶς ἐκεῖσε διατυποῦται· αἱ δὲ τοιαῦται ῥαφαὶ τὰς κάτωθεν ἀνερχομένας ἐκ στομάχου καὶ γαστρὸς ἐξατμίζουσιν ἀναθυμιάσεις Περιείληπται δὲ ὁ ἐγκέφαλος ὑπὸ δύο ὑμένων· δ μὲν γὰρ ὑπέστρωται αὐτῷ ", ὁ δὲ ἐπίκειται· ὁ καὶ δικτυώδες πλέγμα παρὰ τῶν ἰατρῶν λέγεται. Περιπλέκεται οὖν τὸ ὀστοῦν ἅπαν ὁ περικράνιος λεγόμενος μᾶς· τούτους δὲ τοὺς μνας "' καὶ μήνιγ. γας καλοῦσι. Καὶ ὅρα ὧδε σοφίαν Δημιουργού, διατί μὴ διὰ μιᾶς μήνιγγος τὸν ἐγκέφαλον περιεφύλαξεν, ἀλλὰ διὰ δύο· καὶ τούτων ἐνηλλαγμένων ἐχουσῶν τὴν οἰκείαν διάθεσιν. Ἡ μὲν γάρ ἐστι παχεία, ἡ δὲ λεπτή. Εἰ γὰρ μὴ οὕτως αὐτὸν ἐν ταύταις ἐνείλησε τε καὶ περιέσφιγξε, καὶ οἷον διεσπαργάνωσεν, ἔμελλεν ἀνιᾶσθαι ὑπὸ τῆς τοῦ ὀστοῦ προσψαύσεως, τραχυ- τέρου κι ὄντος καὶ σκληροτέρου. Διὰ τοῦτο μεταξύ 11-1 τοῦ ὀστοῦ καὶ τοῦ ἐγκεφάλου τὴν λεπτὴν ἔθηκε μή νιγγα. ᾿Αλλὰ αὐτὴ ἡ μήνιγξ τῆς μὲν τοῦ ἐγκε- φάλου οὐσίας ὁ ὀλίγον ἐστὶ σκληροτέρα, τοῦ δὲ ὀστοῦ υπάρχει μαλακωτέρα· ἔμελλεν οὖν καὶ αὐτὴ πάσχουσά τι ὑπὸ τῶν ἔξωθεν, ἄγειν τὸν ἐγκέφαλον εἰς συμπάθειαν Διὰ τοῦτο ἐποίησεν ἐν τῷ μέσῳ ἄλλην μήνιγγα παχυτέραν· τοῦ μὲν ἐγκεφάλου κατὰ πολὺ ὑπάρχου- σαν σκληροτέραν, τοῦ δὲ ὀστοῦ πάλιν μαλακωτέραν. Ωςτε τὸν ἐγκέφαλον μεσολαβείσθαι ὑπὸ τῆς λεπτῆς καὶ παχείας μήνιγγος· ὁμιλεῖν δὲ τὴν μὲν λεπτὴν τῷ ἐγκεφάλῳ, τὴν δὲ παχείαν τῷ ὀστῷ· ὥστε ἧττον ὑπ' αὐτοῦ πάσχειν. Ἡ δὲ λεπτὴ μήνιγξ περιλαμβάνει τὸν ἐγκέφαλον οὐ μόνον ὅλον, ἀλλὰ καὶ τὰ μέσα αὐτ τοῦ. Καὶ ἐν τῷ παντὶ μεσολαβοῦσα περικρατεῖ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ· ὥστε μὴ διολισθαίνειν καὶ διαῤῥεῖν διὰ τὴν φυσικὴν ὑγρότητα. Καθάπερ γὰρ ὁρῶμεν ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν ῥοιῶν ὑμένες διαφράττουσι τοὺς κόκ κους, καὶ ὅλην αὐτὴν περιλαμβάνουσι * τὴν ῥοιαν, οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἐγκεφάλου καὶ τῆς εἰρημένης μήνιγγος ἔστιν ἰδεῖν. Τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ λεγομένου κρανίου ἔστι " σκοπῆσαι· ὀστοῦν δέ ἐστι τοῦτο, τὴν τοῦ πολεμικοῦ κρανίου ἀπομιμούμενον θέσιν τε καὶ χρείαν. Ωσπερ γὰρ ἐκεῖνο κυκλοτερές τέ ἐστι, καὶ τὴν ὅλην ἀσφαλίζεται κεφαλὴν, οὕτως καὶ τὸ κρανίον καὶ αὐτὸ κυκλοτερές ὄν, τὸν ἐγκέφαλον ἀσφαλίζεται. Οθεν καὶ αὐτῆς τῆς προσηγορίας • ἔτυχεν. · εγκέφαλος Οὐδὲ τοῦτο οὖν ἐξ ἑνὸς ὀστοῦ κατεσκεύασεν, ἀλλ᾽ ἐκ διαφόρων ὀστῶν, καὶ οὐ κεχωρισμένων ἀλλήλων, Α. περὶ ἐγκεφάλου και κεφαλὴ κεφαλαῖον β. αὐτοῦ Β. δυχτιῶδες Β. όπερ κράνιος ταύταις ἐνηλλαγμέναις ἐχούσαις Α, ταύτας ενηλλαγμένας εχούσας Β. 2-3 καὶ μέσου ἤτοι μεταξύ Β. · καὶ αὐτὴ Β. οὐσίας τοῦ ἐγκεφ. Β, * ταύτης έτυχε της προσηγ. Β. Ρ. μηνίγγων καὶ διατί σφαιροειδής εν ὀμένας Β. 18' διατί γὰρ Β. ἐνείλισε Β. ι παχυτέρου Α. * περιλαμβάνει Β. * Ενέστι Β. DE NATURA HOMINIS. A ossium quæ lapidosa diximus pars quidemn sasca est, pars vero ad osseain qualitatem laxiorem vergit. At cerbellum eumdem ortum quem et cerebrum, ac colurem habet. Alia autem sutura quæ supra sinciput procedit, et ad ossa quæ folioruin similitudinem præ se ferunt, quæque ad aures sita sunt desinit, cum in vertice findatur, inibi crucis eſſìgiem figurat : per has namque suturas, exhalationibus quæ a stomacho sursum alvoque deferuntur, extra evaporandi pervium iter patet. B Cerebrum autem duplici membrana comprehen- ditur, altera quidem ipsi ceu cubile substernitur, altera superne accumbit, quam reticulare textum medici dictitaut. Ossi quidem quod calva nuncupa- tur, musculi quos calvarios dicunt obducuntur, hos quidem musculos et membranas nominant. Atqui in hoc item Creatoris sapientiam ad- miratione prosequi decet, quanam de causa cerebrum ipsum tutelæ unius membranæ neu- liquam, sed duarum crediderit, quæ vicissim propria sui dispositione utuntur. Harum enim altera crassa, altera exilis est. Nisi enim a re- rum opifice hoc pacto sub duplici membrana in- volutum comprehensumque, et ceu fasciis con- strictum cerebrum esset, ab ossium contactu ob eorum duritiem asperitatemque læsum iri illud credibile fuerat. Hujus gratia, inter os ipsumque cerebrum mediam exilem membranam eonstituit. Verumenimvero, membrana hæc ipsa cerebri substantia paulo asperior, osse vero mollior est ; quam si ab his quæ extra eveniunt quandoque oblædi contigerit, ipsum iisdem passionibus obnoxium redderetur. C D Ilac itaque de causa, aliam crassiorem membra- nam de medio constituit, quæ cerebro longe crassior asperiorque, osse vero ipso mollior est. Itaque, ce- rebrum sub utraque, exili videlicet et crassa mem- brana, medium consistit, quarum quæ exilis est ce- rebro applicatur, crassior vero ossi occurrit, quo- minus ab ipso cerebrum damna sentiret. Verun exilis membrana, non modo toti cerebro obvolvi- tur, verum etiam per media ipsius pergit. Et cum media ejus universa complectatur, substantiam illius undique continet, ne præ eo qui in ipso est naturali humore dilabatur ac profluat; cujus rei mala quæ punica nuncupantur esse exemplo possunt. Nam, tum grana quæ in ipso sunt membranulæ quædam sapiunt, tum totum malum amplectuntur: sic et in cerebro, ac in ipsa de qua diximus mem- brana cernere est : hæc autem similitudo et in calva visitur, quæ galeæ qua in bello utimur si- milis est, et eumdem situm ac colorem habet. Quemadmodum enim galea ipsa circulari formala ambitu toti quod intus est tutela munimentum- que exsistit, ita et calva, cum eamdem formam præ se ferat, cerebrum sub se ab omni labe reddit exemplum. Unde cerebrum quod in capite sit denominatur. Non enim calva ipsa singulo osse constat, sed diversis ossibus distinguitur, quæ discreta s hic Cod. C. orditur secundum caput. (sic P)

καὶ ἐκροὺς ὅτι πλείστας ὡς κυρίως ἐποίησεν ἔχειν, Α ἵνα μὴ τὰ περιττώματα γενόμενα » πλείστων αὐτῷ συμπτωμάτων αίτια γένηται 30. Ὥσπερ τοίνυν ἐπὶ τῆς ει γαστρὸς βλέπομεν, καὶ διαγινώσκομεν τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς ἐκ τῶν περιτ τωμάτων· καὶ εἰ μὲν πεπεμμένα ἐστὶ τὰ διαχω- ρήματα, λέγομεν τὴν γαστέρα καλῶς πέττειν· οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἐγκεφάλου ἐκ τῶν περιττωμάτων αὐτοῦ τὰς ἐνεργείας γνωρίζομεν· πρὸς γὰρ ταῖς ἀνωτέρω εἰρημέναις ῥαφαῖς, καθαίρεσθαι αὐτὸν καὶ διὰ μυα κτήρων καὶ ὤτων καὶ ὀφθαλμῶν, καὶ τοῦ λεγομένου τρήματος, ὁ χώρην τινὲς ὠνόμασαν ἀπὸ τῆς πρὸς ἐκείνην ὁμοιώσεως, ὁ τῆς φύσεως ἐμηχανήσατο Κύ- ριος 85. Χώνην δὲ τὸ τρῆμα λέγουσιν, ἐπειδὴ ἀπὸ εὐρυτέρας βάσεως ἀρχόμενον, εἰς στενοχωρότερον τελευτᾷ πόρον τρῆμα, χώνην, Ἐπεὶ δὲ καὶ μύες πολλοὶ κατὰ τὴν κεφαλὴν καὶ κατὰ τὸν ἐγκέφαλόν εἰσι, μᾶλλον δὲ καὶ κατὰ παντὸς τοῦ σώματος, εἴπωμεν τὴν τούτου & ενέργειαν καὶ χρείαν " οταν τῷ ἡνιόχῳ ὁ χαλινὸς ἐν τῷ ἁρματι. Ὥσπερ γὰρ ἐπ' ἐκεῖνό ἐστι μὲν ὁ ἡνίοχος, εἰσὶ δὲ καὶ ἡνίαι, καὶ μετὰ τὰς ἡνίας ὁ χαλινός, ήρτης μένος ο μὲν ἀπὸ τῶν ἡνίων, συνδεδεμένος δὲ τοῖς ἵπποις, εἰσὶ δὲ καὶ αὐτοὶ οἱ ἵπποι· οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἡμετέρου σώματος· ἡνιοχεῖ μὲν αὐτὸ ὁ ἐγκέφαλος, ἡνίαι τὰ δὲ αὐτοῦ τὰ νεῦρα· χαλινοὶ δὲ αὐτοῦ οἱ μύες· ἱπποὶ δὲ τὰ λοιπὰ μόρια. Καὶ ὁ μὲν ἐγκέφα- λος πρῶτος ταῖς ἡνίαις χρώμενος, ή παράγει τὸ σῶμα παρὰ τὰ πλάγια, ἢ εἰς τοὐπίσω ἀναχαιτίζει, " ἢ πρόσω επιτρέπει φέρεσθαι· ὁ δὲ χαλινὸς ἑπόμενος ταῖς ἡνίαις, κατὰ συμβεβηκὸς ἕπεσθαι ποιεῖ τὰ μά για τῷ πρώτῳ πρῶτον κινοῦντι 4. Οὐκοῦν οἱ μύες χρείαν χαλινοῦ τῷ ἐγκεφάλῳ παρέχουσιν· ἐνέργειαν δὲ ποιοῦνται τὴν κινητικήν. Ὁ δὲ νωτιαῖος λεγόμενος μυελός, ἀπόρροια τις ἐστι τοῦ ἐγκεφάλου· καὶ οἷον ἀπὸ πηγῆς τινος βύακα μιμεῖται προϊόντα· τῆς μὲν πηγῆς αὐτῆς εἰ τύχοι περιφερὲς ἐχούσης σχῆμα κι, τοῦ δὲ ῥύακος εἰς μῆκος ἐκτεινομένου. Ἐπεὶ οὖν ὁ νωτιαίος οὗτος τοῦ ἐγκεφάλου μοίρα τίς ἐστι, περιέχεται δὲ ἐν ὀστοῖς, ήγουν ἐν τοῖς σπονδύλοις τῆς ράχεως, ἀνάγκη καὶ τοὺς σπονδύλους τοιούτους ἀπὸ τῆς φύσεως γεγενήσθαι, οἷος καὶ ὁ μυελός· καὶ διὰ τοῦτο καὶ κοινωνίας μετέχειν αὐτὸν φυσικῆς μετὰ τῶν ὀστῶν· πρὸς γὰρ τὴν τοῦ περιεχομένου φύσιν, καὶ τὸ περιέχον αὐτὸ ἐς δημιουργείται. Καὶ ἄρα πῶς ἅπαντα τὰ τοῦ σώματος ὀστᾶ πρὸς τοῦτον ἔχει τὴν οἰκειότητα. Τῶν γὰρ σπονδύλων ἁπάντων ἡ σύνοδος τὴν ἀρχὴν ἐκ τῆς ράχεως ἐποιή- πλείστας ὁ ἐγκ. έχει ἵνα Ρ. στεγόμενα Β, συστελλόμενα γίνηται Β, γίνονται ὥσπερ ἐπὶ τῆς γ. ἐκ τῶν περίττωμ. τὴν ἐνεργείαν αὐτῆς γνωρίζωμεν· εἰ γὰρ πεπ. ἐστί.... ἔχειν εἰ δὲ ἄπεπτα οὐ καλῶς Γ. » πεπεμένα Β. Ο Κύριος ἐπεὶ γὰρ τὸ τμῆμα ἀπὸ Ρ. εἰ πόρον ἐκλήθη τούτων Β Γ. ε· οἷον μετὰ τοῦ ἐγκεφάλου ποιοῦνται· τοιαύτην γὰρ χρείαν τῷ ἐγκεφάλῳ παρέχουσιν ηρτιμένος 3η ηνία Β. περιάγει τῷ πρώτως κιν. ΒΡ, τῷ πρῶτος κιν. Ε. 4¹ σx. γούν Β, ἐπειδὴ αὐτό Β Ρ. Β. Ρ. DE NATURA HOMINIS: quam diximus causa habetur. Ad hac, duruen excretiones capiti ut principi parti rerum Opifex largitus est, ne scilicet si excrementa intercepta ſo- rent, plurimis casibus obnoxium redderetur. Quemadmodum igitur in alvi excrementis nobis perspicue palet (etenim, si excrementum quod al ipsa emittitur concoctum fuerit, recte ipsam con- coquere dicimus; si vero inconcoctum, non recte), ita et in cerebro visitur ab excrementitia enim ejus materia, actiones ipsius nobis perspicuæ funt. Hoc autem, non modo suturis quas prius diximus, sed et naso, auribus, oculis, purgamenta excernit. Ad hæc item ea parte quam Græci vel quod a plerisque infundibulumn nuncupatur; ad ejus enim similitudinem naturæ Opifex illud con- B stituit. Illam enim partem infundibulum appellant, eo quod ab ampliore tractu in contractiorem meatum desinit. C Quoniam, tum caput, tum cerebrum, necnon totum corpus nostrum pluribus musculis obsitum est, horum actiones officiique functionem, quam una cum cerebro peragunt, prius diximus. Tale enim ipsi cerebro officium exhibent, quale aurigæ în regendo curru frena sufficiunt. Quemadmodum enim in curru auriga inspicitur, tum et lora ipsa quæ a freno dependent quo equi alligantur cernere est; sed et equi in eo visuntur: eodem pacto, cor- poris nostri habitus constat. Cerebrum quidem au- rigæ vice fungitur, nervi vero lori officium explent, pro frenis musculos constituas; equi, reliquæ cor- poris partes habentur. Enimvero, cum primum corpus transversum circumferre, seu retrahere, sive in anteriora movere conţigerit, cerebro ipsi nervi, quos lora diximus, hujusmodi officio inser- riunt; frenum vero, cum trahentia se lora se- quatur, partes ipsas illum qui primitus movet sequi subigit. Hinc igitur patet, quod musculi ipsi freni vicem cerebro explent; sed et ipsi motivam actionem perficiunt. D Medulla autem quæ dorsi appellatur, quasi effluxus cerebri quidam est, et ceu rivus a fonte profluens effigiatur. Fons quidem, ut ita dixerim, circularem figuram præ se fert, rivus vero tractu in longum porrecto fertur. Quoniam igitur hæc dorsi medulla cerebri pars est, hanc ab ossibus spinæ comprehensam esse ceruiinus. Has autem vertebras, uti et medullam ipsam naturæ procreare necessarium exstitit, et hac de causa communi- cationem quamdam cum ossibus naturalem obti- net; nam ad naturam illius quod comprehenditur, et illud quod comprehendit procreatum esse cer- tum est. Age jam quo pacto proprium quoddam peculiare- que totius corporis ossa ad dorsi vertebra obtinent, iuspiciamus. Vertebræ enim omnes cohærentia ori- C P. C. P. B C P. 3' B_C P. tò B C. C. « om. PATROL. GR. LXIV.

ματος, καὶ τὰς ἄλλας κοιλότητας, ας κοιλίας λέ- Α γνυσι · καὶ πνεῦμα ψυχικὸν ψυχικαῖς ἐνεργείαις ὑπὸ ηρετούμενον, εἰκότως τῇ κεφαλῇ σχῆμα τοιοῦτον τε ἐπλέξατο. Ἡ δὲ τρίτη αἰτία Πλάτωνος ἐστι φλυα- ρία ἐν τῇ πρὸς Τίμαιον. ..... Φησί γάρ ". Ἐπειδὴ ἔμελλεν ἡ φύσις μόριον ποιεῖν ψυχῆς τε καὶ νοῦ οἰκητήριον, ἵνα μὴ ξενίζηται κατιοῦσα ἀπὸ κυκλο- τεροῦς τοῦ οὐρανοῦ, εἰς ἀνόμοιον οἴκημα εἰσιοῦσα, ὅμοιον τοῦ οὐρανοῦ σχῆμα αὐτῇ κατειργάσατο. Τοῦτο δὲ εἴρηκεν ὁ φιλόσοφος τὴν μετεμψύχωσιν δογματί ζων, καὶ τὴν ψυχὴν ἐν τῷ ἡγεμονικῷ οἰκεῖν, καὶ μὴ ἐν ὅλῳ τῷ σώματι φλυαρών. Ἡμεῖς δὲ λέγομεν ὅτι κυκλοτερές σχῆμα τὸ τῆς Β κεφαλῆς ὑπάρχει, οὐ μόνον διὰ τὸ εὐπρεπές· τὰ γὰρ σφαιροειδῆ τῶν ἀντρώδων οἰκημάτων κρείττονα τῶν κατὰ μῆκος εἰς θεωρίαν· ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κατ' εὐθὺ τῆς τοῦ νοὸς ἐνεργείας. Εδει γὰρ τὸ ὑπερκεί μενον τοῦ σώματος όλου μέρος κυκλοτερές τε εἶναι, καὶ τὰ τῆς ἀρχῆς ἐκεῖθεν γνωρίζεσθαι· ἵνα ὥσπερ ἄριστος κυβερνήτης ὁ νοῦς ἐπὶ τῶν οἰάχων καθήμε- νος, πηδαλιουχῇ τὸ σῶμα ἅπαν καὶ διασώζῃ· ὡς ἐξ ἑτοίμου ἔχων καὶ τὰς αἰσθήσεις· καθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος . • Ἐκεῖ ὄψις, καὶ ἀκοὴ, καὶ ἔσφρησις, καὶ γεῦσις. » Καὶ πάλιν· . Οφθαλμοί μὲν γὰρ τὴν ὑψηλοτάτην σκοπιὰν κατειλήφασιν· ὡς μηδὲν αὐτοῖς τὴν τῶν τοῦ σώματος μορίων θέσιν ἐπιπροσθεῖν· ἀλλὰ μικρά τινι προσβολῇ τῶν ὀφρύων ὑπερκαθήμενοι, ἐκ τῆς ἄνωθεν ἐξοχῆς πρὸς τὸ εὐθὺς ἀποτείνονται • Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς κεφαλῆς. Κεφ. Β'. - - Περὶ τῶν ὀφθαλμῶν. Ἐπεὶ δὲ ἔξεστιν ἡμῖν κατὰ πᾶν ἡμῶν μέλος τοῦ δημιουργοῦ Θεοῦ τὴν σύνεσιν ἐκπλήττεσθαι καὶ θαυμάζειν, εἴδωμεν " μετὰ τὴν κεφαλὴν καὶ τὰς τῶν ὀφθαλμῶν συνθέσεις, καὶ ἐνεργείας, καὶ χρείας, καὶ ὀνομασίας, καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν χιτώνων, καὶ τῶν ὑγρῶν τὴν ποσότητα, καὶ τὰ οὐσιωδῶς ὑπάρ χοντα τῷ ὀφθαλμῷ, καὶ τὰ κατὰ συμβεβηκὸς αὐτῷ προσγινόμενα. Οὐσιωδῶς σε μὲν οὖν αὐτοῦ ἐστιν ἡ κράσις ψυχρὰ ἢ θερμή, ξηρὰ ἡ ὑγρά. Καὶ ἐν τοῖς ὁμοιομερέσιν αὐτοῦ μαλακὸν ἢ σκληρὸν, τὸ εὐκίνη- τον ἢ δυσκίνητον. Ἐν ὅλῳ δὲ τῷ ὀργάνῳ ἡ κατά μέγεθος ἀμετρία ή συμμετρία - ή " κατὰ τὴν διά πλασιν αὐτοῦ εὐρυθμία καὶ ἀρυθμία στο καὶ πρὸς τούτοις τῶν ἐνεργειῶν ἀρετή τε καὶ κακία. η Διαγινώσκονται δὲ εἰ θερμοί εἰσιν ἢ ψυχροί, οὕτως Εἰ μὲν γὰρ θερμότης ᾖ σε ἐν αὐτοῖς, εὐρύφλεβοι οἱ τοιοῦτοι ", καὶ φανερὰς αὐτὰς ἔχουσιν· εἰ δὲ ψυ σε τὸ τοιοῦτον Β. “ καὶ γὰρ ἐν τῷ π. Τ. φησὶ Β. φλυαρία ἐκ τοῦ προϋπάρχειν τὰς ψυχὰς λαμβανομένη Γ, Ἡμεῖς δὲ λέγ. Χ. ὁ ἀλλὰ ἀποτείνονται Α μ. φησὶ Βασ. Β. καὶ ἡ Β Ρ. "' εύρ. ἢ δυσρυθμία. εἴη Β Ρ. “ τοιοῦτοί εἰσιν Β. Οι ίδωμεν Ο τὴν θέσιν το ουσιώδης DE NATURA HOMINIS. copulas, et sensoriorum sedes, oculos videlicet, aures, nares, et quæ intra os consistunt, ad hac et cara quæ ventriculi dicuntur, tum spiritum ipsum, qui animalibus actionibus inservit, con- tineret, talem figuram ipsum obtinere debere optima ratione censuit. At tertia quidem qua Plato ad Timæum ludit ratio est. Quoniam, inquit, na- turæ ipsi cura adhibenda fuerat constituendæ partis, in qua anima mensque propriam sedem conti- neret; ne ipsa a supero circulari cœlesti tractu ad inferiora tendens, peregrinum locum et sibi dissimilem occuparet, figuram ipsi cœlo compa- animarum ex corporibus in corpora migrationem parte, non autem in toto corpore consistere nu- decoris gratia (etenim in sphæræ formam forni- catæ ædes conspicatiores in longum constructis ædibus, ac visum magis oblectantes sunt), sed ut mentis actio rectius procederet, creatum cense- mus. Nam partem, quæ in summo totius corporis constituta est et circulari figura præditam esse oportuit, et ut illud quod imperium obtinet inde comprehendi possit, quo mens ipsa optimi rectoris instar in gubernaculi cacumine residens, totum corpus regeret ac tueretur, necnon et sensus rem destinavit. Hoc autem philosophus dicendo hac opinione tuetur: tum animam in principali gatur, argumentum sumens, quod animæ priores corporibus sint. Nos autem, caput circularis figuræ non modo C quodam genarum objectu imminentes, a superiori eminentia ad rectum dirigantur. Et hæc de capite dixisse sufficiat. • D ipsos in promptu laberet, quandoquidem inibi subinde, ut magnus Basilius asseverat, et sensus, ut visus, auditus, olfactus gustusque locantur. Ad liae, et oculi in eminentissima parte, ut in spe cula sedem occuparunt, ne ulla corporis partium ipsis ex adverso sese objiceret, sed pravo Cap. II. - De oculis. Quoniam singillatim quodlibet corporis mem- brum recensendo, prudentiam creatoris nostri Dei stupore admirationeque prosequi merito decet, cum jam de capite definierimus, et oculorum com- positionem, actionesque, atque usus, et appellatio- nes, neenon tunic»tarum numerum, ad hæe et hu - morum quantitates; præterea, quænam sint quæ oculo substantialia insunt; demum, quæ ipsi evenire per accidens solent, explicare aggrediemur. Nam ejus substantialia, temperamentum frigidum aut calidum, siccum vel humidum habentur. At ejus similaria, molle vel durum, aut quod facile vel difficulter movetur, dicimus. In toto vero oculi instrumento hoc considerandum est, si magnitudo excesserit vel moderata fuerit; si cum formatur, in ipsa oculi constitutione concinnitas inconcinni- tasve exstiterit. Item, si actiones ejus perperam vel recte diriguntur. Utrum calidæ qualitatis aut frigidæ oculi fuerint, hoc pacto deprehendes. Qui enim calidi sunt, latiores et perspectiores quæ in ipsis sunt venæ qui in textu cælera om. usque ad verba posteriora ex usque ad om. C. oin. B. “ C. et mox BCP. !

μαὶ χολάδες (ε). Χολάδες δὲ ", διὰ τὸ κατὰ φύσιν Α Ένδινα, δέχεσθαι τὸ χολώδες περίττωμα· μετὰ δὲ τὰ σπλάγ- χνα, καὶ γαστέρα, καὶ ἔντερα, ὁ τόπος, ἐν ᾧ ἀπο- τελευτῶσιν αἱ νόθοι πλευραί, λαγών λέγεται, καὶ κενεών, καὶ λαπάρα. Τὰ μὲν γὰρ πλησίον τῶν πλευρῶν ἐστέα, λαγόνων ὀστᾶ λέγονται· εἰσὶ δὲ πλατέα. Τὰ δὲ ἐπὶ τὴν ἐπίβασιν, όπισθέν τε και κάτωθεν, ὀστᾶ ἰσχίων· τὰ δὲ εἰς τὸ πρόσω μέρος εν τεῦθεν ἀνατεινόμενα, λεπτὰ ὄντα καὶ διατετρημένα, καὶ συμφυόμενα κατὰ τὸ πέρας ἀλλήλοις, ἤδης καλέουσιν ὀστᾶ. Κεφ. ΚΓ'. — Περὶ τοῦ τόπου τῆς ἤδης καὶ τοῦ Άτρου. - Κατὰ γὰρ τὸν τῆς 46ης χρόνον ἐκεῖσε φύονται αἱ τρίχες - ὄντινα τόπον ἐφήβαιον καὶ ἦτρον' ἑκά- λεσαν· ἦτρον μὲν διὰ τὸ ἔντερον, ἐκ τοῦ ἵημι τὴ πέμπω, ἴητρον, καὶ ἐν συγκοπῇ ἦτρον τὸ πέμπον τὸ περίττωμα κάτω· ἐφήβαιον δὲ, διὰ τὸ βαίνειν τὰς τρίχας ἐκεῖ, ὀλίγας τε καὶ μικράς· ὥστε μόνον 6ῆναι· βαιὸς γὰρ ὁ μικρός· ὁ δὲ τῆς ἤδης χρόνος αόριστος", διὰ τὴν ἀνισότητα τοῦ ἐν τοῖς ἡδάσκου- σιν ἐμφύτου θερμοῦ· καὶ Ἡσίοδος - ψαῦσαι ἐνδίνων, χολάδες ἀπὸ τῆς χολῆς, Αλί ὅταν ἡβήσειεν, καὶ ἤδης μέτρον ίκοιτο '' (Ι). Κενεὼν δὲ καὶ λαπάρα τὸ αὐτό· ὡς τὸ, Μίαν πόλιν ἐξαλαπάξαι, τουτέστι, τῶν ὑπαρχόντων αὐτῇ κε- νώσαι πολιτῶν καὶ πραγμάτων 12. ἢ διὰ τὸ κενὸν εἶναι ὀστέων τὸν τόπον 18. ἢ διὰ τὴν λάπαθον τὴν βοτάνην κενωτικὴν γαστρός οὖσαν ". Λαγὼν δὲ παρὰ τὸ λήγω· ἐκεῖσε γὰρ λήγουσιν αἱ πλευραί. Τοῦτον τὸν τόπον κατωτέρω λαγόνος, βουβώνας καλοῦσι, τὰ ἔνθεν κἀκεῖθεν τῆς βαλάνου καὶ τῶν διδύμων. Τὸ δὲ τῆς βαλάνου ἐξίσης τὴν κύστιν λέγουσι, διὰ τὸ εἶναι ἐκεῖσε τὴν οὐρηδόχου κύστιν. Κοινωνία γὰρ ἔρχεται δύο πόρων ἀπὸ τῆς ὀσφύος φυσικῷ " νόμῳ, τοῦ ἀπευθυσμένου καὶ τῆς οὐρη- δόχου κύστεως· ἥτις δέχεται μὲν τὸ οὗρον ἀπὸ τοῦ νώτου αὐτῆς, ἔξωθεν ἀπὸ τῶν νεφρῶν, διὰ νεύρων καὶ φλεβῶν τῶν λεπτών, ὧν ἔχει· ἐξεῖα γάρ ἐστιν εἰς τὸ ἕλκειν. Ἐκβάλλει δὲ ἀπὸ τοῦ τραχήλου αὐτῆς, καὶ ἀποκρίνει τὸ οὗρον ἔξωθεν, διὰ τῆς βαλάνου. Ἐπεὶ δὲ τὸ λεγόμενον ἀρχὺν ἔντερον ὑπόκειται αὐτῇ, φλεγμαινούσης πολλάκις αὐτῆς, ἐπίσχεσις γίνεται τῆς κόπρου, οὐχ ἥκιστα δὲ τοῦ οὔρου 18. ἐφήβας, καὶ ἦτρον ἦτρον ἐκ τοῦ ἵημι τὸ πέμπω, ἐφήβαιον διὰ τὸ βαίνειν τὰς τρίχας ἐκεῖ, κενεὼν καὶ λαπάρα κενῶν τῶν ὀστῶν λαγόνας, παρὰ τὸ λήγειν ἐκεῖσε τὰς πλευράς, εκ το βουδῶνας, Βουβώνας δὲ ὠνόμασαν τοὺς εἰρημένους τόπους, ἀπὸ τοῦ συμβαίνοντος οιδήματος ἐν αὐτοῖς· ἐκ τοῦ βῶ τὸ βαίνω· παρὰ τὸ ἄγαν βαίνειν εἰς ὕψος· βῶ, βὼν", καὶ μετὰ τοῦ βοῦ ἐπιτατικοῦ μορίου, βου- βουδῶνας, παρὰ τὸ βῶ τὸ βαίνω, χολ. δὲ Β. · αἱ τριχ. φυ. Β. ' ἦτρον Β ίτρον Α. • ήτρος Β. " ὡς καὶ Ησ. Β. ἥκοιτο Β. ** ίτρον Α. ἀορ. ἐστὶ Β. * τοῦ οὔρ. Β. εἶναι τὸν τόπον ἐστ. Β. Β. .9 ἑξῆς (. το βοδών Β. τα ἀπὸ τὴν ὀσφὺν φυσικών υπονόμων Β. « αυτ. πολλάκ. Β. καὶ οὐχ ἦκ. μετὰ τοῦ ἐπιτ. βου. Β. ; DE NATURA HOMINIS. +23 extra fuat. Hæc item intestina, et quod Quæ vero inde ad anteriorem partem diriguntur, tibus invicem cohærent, pubis ossa appellantur. apud Homerun est, appellantur, qui ait, quod est, mtestina tangere. Ab aliis, et intestina dicuutur, ab ipsa videlicet bile, quod naturæ instinctu bilosa in se excrementa recipiant. Post visceru³ quidem, ven- trisque ac intestinorum situm, in quo loco mothe desinunt costæ, iliorum ac laterum locus nuncupa- tur. Ossa vero quæ costis proxima locantur, iliorum ossa, quæ et lata sunt appellantur. At ossa quæ re- tro ae infra ad basim vergunt, coxendicum sunt. quæ exilia ac terebrata sunt, quæve extremis par- B C D Cap. XXI. De impubio. - Ob id dicta [sunt], quod loca illa cum honio ad puberem ætatem accesserit, pili occupant. Hunc auten locum Græci impubium, et ventriculum, dixerunt ; et qui- dem quod videlicet excremen- tum infra per intestinum demittat; vero, id est, impubium, quod seilicet pili ibidem proveniant : nam puber- tatis tempora, nullo satis certo temporis spatio præscribuntur, cum pubescentibus, non æque in omnibus, insitus calor redundet, ut Hesiodus : At cum pubescet, vel pubis tempora langel. Alqui ile et lalus, quod illi dictitant, ex eo appellatum constat, qued locus ille ossibus racet, quod illi di- cunt. At illi item quæ nos ilia nuncu- pamus, quod inibi costæ desinant, dicta volunt. ex Et locum qui sub illis est, partem videlicet quæ pe- nem et testes utriuque complectitur, loc est inguem nominant. Pars vero, quæ pari ordine glandi respondet, vesica nuncupatur, in quam humi- dum excrementum confluit. Nam, a ductibus natura- libus qui ad lunibos visuntur, duobus meatibus recto scilicet intestino ac vesicæ, in quam urina con- fuit, communicatio quædam intercedit. Ipsa enim vesica, cum miro quodam acumine in attrahendo prædita sit, humorem qui in ipsa est, a renibus subtilium nervorum venarumque officio quæ exte- rius ejus dorso adhærent, suscipit. Cum vero illum extra emittere compellitur, collo ejus quo ipsa præ- dita est, per penis glandem, emingit. Et quoniam sub ipsa intestinum quod archon appellatur, consistit, si eain in tumorem erigi quandoque contingit, tum sicci in hoc casu, tum humidi excrementi egressus intercipitur. S Loca autem quæ diximus illi ab rei eventu nuncupant, eo quod præ sui tumore sursum non modice erigantur. Quoniam vero talis locus tonsillis, quas Græci om. G. hæc om. hæc em. B. (c) II. A, 526. • (1) Opp. 1, 151.

ὡοειδὲς ὑγρὸν ὁμιλῇ · δευτέραν δὲ, ἵνα ἐξακοντι- Α ζομένου ει ἐκ τῆς κόρης γινωσκωμεν μακρόθεν τὰς τῶν αἰσθητῶν σωμάτων ιδέας τε καὶ χρείας· καὶ ἵνα ὁ ὀφθαλμὸς ἄλλοιῇ ταῦτα, καὶ διαπορθμεύηται παρὰ τὸ κρυσταλλοειδές " ή τούτων χροιά· καὶ ἐπικρίνει δε ταῦτα ὡς βασιλεὺς ὁ ἐγκέφαλος. Πλήν καὶ τοῦτο δεῖ εἰδέναι, ὅτι οἱ μικρὰν ἔχοντες τὴν κόρην τοῦ ὀφθαλμοῦ ἐκ γενετῆς, οὗτοι δὲ μᾶλλον τυγχάνουσιν ὀξυωπέστεροι τῶν τὰς μεγάλας ἐχόντων ἐπειδὴ τὸ πνεῦμα τὸ ὀπτικὸν ἐξ αὐτῆς μετὰ βύμης ἐξακοντιζόμενον, καὶ μηδαμοῦ χεόμενον, ὅπερ συμβαίνει ἐπὶ τῆς μεγάλης κόρης, ἀκριβῶς ἀντι- λαμβάνεται τῶν αἰσθητῶν, καὶ τῶν πόῤῥω κειμένων. Ιδωμεν δὲ πῶς γίνεται τὸ μέλαν χρῶμα, καὶ τὸ Β γλαυκόν 86, καὶ τὰ λοιπὰ πάντα. Τὸ τοίνυν γλαυκὸν χρῶμα γίνεται κατὰ μὲν γένος διὰ δύο αἰτίων, κατὰ δὲ εἶδος διὰ τέσσαρας. Κατὰ γένος μὲν οὖν, διὰ τὸ κρυσταλλοειδές, καὶ τὸ ἀοειδὲς ὑγρόν· κατ᾽ εἶδος δὲ, κατὰ μὲν τὴν ὠώδη ο υγρότητα μοναχῶς· κατὰ δὲ τὸ κρυσταλλοειδές τριχῶς· τὸ γὰρ ὠῶδες ἢ πολύ ἐστιν, ἢ ὀλίγον· καὶ ἡ καθαρὸν, ἢ τεθολωμένον· εἰ μὲν οὖν πολύ ἐστι τὸ πῶδες ὑγρόν, ποιεῖ τὸν γλαυ κὸν ὀφθαλμὸν, καὶ ὀλίγη γίνεται ἡ παρ' αὐτοῦ ἔκλαμψις, διότι βαθύνεται τὸ κρυσταλλοειδές υγρόν καὶ ἡ κόρη. Τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ λίμνης ὁδάτων ίδης γινόμενον· τὰ γὰρ ἐν βάθει αὐτῆς ὁρᾷν οὐ δυνά- μεθα· οὐ μὴν οὐδ' εἰ τεθολωμένον εἴη, ἐπιτήδειον ἐστι δέξασθαι χρῶμα τὸ οἰονοῦν. Τοῦτο γὰρ καὶ τὰ θολερὰ τῶν ὑδάτων ποιοῦσι καὶ ἱλυώδη ", μή συγ- χωροῦντα τὰς ἀκτίνας τοῦ φωτὸς δι' αὐτῶν διέρχε- σθαι καθαρῶς· ὥστε ὅσον ἐπὶ τὸ ἀοειδὲς ᾖ ὁ ὀφθαλμός, τοσοῦτον καὶ γλαυκός ἐστι· δεῖ οὖν καὶ ὀλιγότητος τούτῳ καὶ καθαρότητος. Διὰ δὲ τὸ κρυσταλλοειδές γίνεται γλαυκὸς ὁ ὀφθαλμός, ὅτι φύ- σει λαμπρόν ἐστι, καὶ καταλάμπει ὅλον τὸν ὀφθαλ- μόν· ἡ λαμπρὸν μὲν οὐκ ἔστιν ἐνίοτε τὸ ὑγρόν, μέγα δέ· καὶ διὰ τὸ μέγεθος τὴν αὐτὴν πάλιν ποιεῖται ἔκλαμψιν, καὶ γλαυκός γίνεται ὁ ὀφθαλμός. Η οὔτε μέγα ἐστὶ τὸ ὑγρόν, οὔτε μικρόν· ἐνδέχεται δὲ προπετῆ τὴν θέσιν εἶναι τῶν ὀφθαλμῶν 4, καὶ διὰ τοῦτο δείκνυσθαι τὸν ὀφθαλμὸν γλαυκὸν καὶ προ- πετῆ. Εἰ μὲν οὖν ἅπαντα ταῦτα παρῆ “, γλαυκός γίνεται ὁ ὀφθαλμός· εἰ δὲ ἐναντία τούτων, γίνεται μέλας. Ε! δέ τινα μὲν παρῆ 4, τινὰ δὲ μή, αἱ μέσαι τούτων πᾶσαι γίνονται διαφοραὶ τῶν ὀφθαλμῶν. Που λυφωτότατος δέ ἐστι τοῦ μέλανος ὀφθαλμοῦ ὁ γλαυ κός, ὅτι αἱ λεπτότεραι καὶ λευκότεραι καὶ διειδέστε και τῶν οὐσιῶν, πρῶται τῆς εἰρεούσης αίγλης τοῦ ἡλίου ἀποπληρούμεναι τὸ κατὰ πᾶν ἑαυτῶν ὑπερ- εχόμενον φῶς, καὶ εἰς τὰς μετ' αὐτὰς ἡλιωδῶς κ οὐσίας ἐποχετεύουσιν 48. ίδοις Β όμιλεῖ Β. οι εξακοντιζόμενον Β Ρ. κρυσταλοειδές και Β. Ρ. πιος ἐπικρίνῃ τε. σὲ οὗτος γὰρ Α. " μεταρρύθμοῦσιν ποιεί λευκόν Ευλυώδη Α. τούτου Β΄ Ρ. ἔχειν τὸν ὀφθαλμόν Β Ρ. οι παρέη Α, παρείη ήλιοειδούς Ρ. ω μετοχετεύουσιν Β. οι παρέῃ Λ, παρείη $169 DE NATURA HOMINIS. ovalis humor non paulatim ac per partes cun C ambiente aere uniatur, atque conveniat, alteram vero, quo cum visibilis spiritus extra e pupilla ejaculatur, visibilium rerum substantias colores- que eminus etiam deprehenderet; præterea etiam, uti oculus ipse ea ad crystallinum ubi talium usus est akerata reddat, atque trajiciat : verum ea cerebrum regis vice discernit. Tamen, et hoc scire opus est; qui exiguam a primo ortu pupillam sortiuntur, hi acutiore visu, quam qui grandiores habent præditi sunt; quoniam, cum visibilis spiritus per regulam extra ejaculetur, nec sparsim (quod majori pupilla evenire solet) hinc inde fertur, sensata ipsa longiore item distantia posita accura- fius comprehendit. Praeterea quonam pacto niger albusque, ac omnes alii colores oculi fiant, considerare oportet. Albus itaque oculi color, genere quidem dua- bus de causis, specie vero quatuor fit. Nam ge- nere crystallinus ovalisque color causa est; quæ autem ad speciem attinent, una duntaxat causa ovalis humor, crystallinus vero triplex est. Et quidem, qua ad ovalem humorem attinet, si ipse plurimus vel exi- guas, sive purus vel turbidus fuerit. Si igitur ovalis humor plurimus fuerit, cæsium oculum efficit qui modico admodum splendore præfulget co quod humor crystallinus, pupillaque ipsa ceu in profundo posita cernuntur ; cujus rei exemplum in quocunque stagno facile patebit; nam, quæ in ejus imo suut, neutiquam a nobis cerni queunt. Tum si illum turbidum esse contigerit, coloris speciem aliquam suscipere nullo pacto potest. Quod in turbidis Ιutalentisque aquis evenire cernimus : hæ euim puri luminis radiis impenetrabiles fiunt. Itaque, cæsietas oculi, qua ad ovalem humorem attinet, tum paucitatem humoris, tum sinceritatem deside- rat. Sed et a crystallino humore cæsius oculus fit, qui clarus natura splendensque est, ac totum illustrans oculum. Si ipsum crystallinum humorem non splendidum, et multum esse quandoque ac- ciderit, ex hac humoris copia, eumdem totum splendor efficit, et cæsii oculi constitutio fit. Et si ipse humor nec magnitudine, nec paucitate mo-. dum excedit; et oculi situm decenter prominen- D tem esse contingit; atque hac de causa casius prominulusque cernitur : si autem cuncta hac quæ diximus aderunt, cæsius oculus procreatur; cuin vero his diversa eveniunt, niger efficitur. Si au- tem ex his quædam adesse, quædam vero non adesse contigerit, horum omnes differentiæ oculo- rum efficiuntur. Quod cæsius oculus uberiore lu- mine quam niger præditus sit, boc causæ habetur, quia primæ substantiæ quæ magis exiles, ac ful- gentiores nitidioresque sunt, solaris luminis influxu repletæ, lumen ipsum quo ipsæ undique plenæ sunt cæteris substantiis ad solis similitudinem in pertiuntur. wódŋ R. C. Codd. om. (sic) P. P, et sic infra. G P. CP. * sic Codd.

Ουσε δέ οἱ περὶ λαμπετόωντι έκτην (6). Καὶ πάλιν Κείνου γὰρ τοιοίδε πόδες ", τοῖαι δέ τε χεῖρες, Οφθαλμῶν τε βολαί Λέγονται δὲ ἐπεὶ παρὰ τὸ ὀπή. υπὴ δέ ἐστι κυρίως τόπος τετρημένος, ἀφ' οὗ τις δύναται ὀπίσασθαι καὶ περιβλέψασθαι· ὡς τό· Θεοῦ δ᾽ ἐποπίζεο μήνιν (α), ἀντὶ τοῦ, προόρα. Ἡ δὲ κόρη τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ γλήνη λέγεται καὶ ἵλη 60-68. Κόρη μέν, οἷα σε χάρη, ἐκ τοῦ δι' αὐτῆς χεῖσθαι τὸ ὁρατικὸν πνεῦμα. Πλη δὲ, ἀπὸ τῆς εἰλήσεως "' καὶ τῆς ἐπὶ τὰ κάτω φορᾶς. Γλήνη δὲ, παρὰ τὸ τὸν νοῦν γαληνοῦσθαι· τῆς γὰρ ὡπαὶ παρὰ τὸ ἐπὴ κόρη, καὶ γλήνη, καὶ ἴλη κόρην, οἷον κόμην ἐκ τοῦ δι' αὐτῆς χεῖσθαι τὸ ὁρατικὸν πνεῦμα, Αἱ ἴλη ἀπὸ τῆς εἰλήσεως, διαθέσεως τοῦ νοῦ δεικτικοὶ σὲ οἱ ὀφθαλμοί· ἢ ἀπὸ Β γλήνη παρὰ τὸ τὸν τοῦ λεύσσειν, ὅ ἐστι λάμπειν “· καὶ "Ομηρος, Εῤῥε, νοῦν γαληνοῦσθαι, κακή γλήνη τὰ λευκὰ τῶν ὀφθαλμῶν λέγει. ἐπιπεφυκὼς δὲ χιτών, λογάδες καλείται το παρά τῷ ποιητῇ· λοξῶν, φησί, τὰς λογάδας ". Ο δὲ Καλλίμαχος, Οὔτις εὐλήρους Αὐγάζειν καθαραῖς λογάδας ἀπὸ τοῦ οὐ δύναται λογάσι 18. Λέγονται δὲ καὶ δέργμα- λοξοῦ, τα το δέρξεις γὰρ αἱ βλέψεις ἀπὸ τῶν βλεπομένων, καὶ τῆς ἐνεργείας τοῦ δέρκεσθαι· οἷον τὸ βλεπόμε- νον το διέρχεσθαι. Διαφέρει δὲ ὄψις δράσεως, ὅτι ἡ ἀπὸ τοῦ μὲν ὅρασις, ὅρισίς " τις εἶναι δοκεῖ· ἢ τοὺς ὄρους, δέρκεσθαι, οἷον τὸ βλεπόμενον διέρχεσθαι. τουτέστι τὰ πέρατα τῶν σωμάτων καταλαμβάνουσα· ἡ δὲ ὄψις, ἅψις τίς ἐστι, καὶ ψαῦσις τῶν ὁρατῶν "Οψις οι δρασις, κατανόησιν ποιουμένη. Τὸ δὲ ἐπικαλύπτον δέρμα τὸν ὀφθαλμών, βλέφαρον λέγεται καὶ ταρσός· βλέφα. Ορασις οἷον ὄρισις, ρον μὲν, διὰ τὸ προφαίνεσθαι· ἡ διὰ τὸ αἴρεσθαι " αὐτὸ ἐν τῷ ὁρᾷν· ταρσὸς δὲ, διὰ τὸ ἄσαρκον αὐτ όψιν τοῦ ", ἐπεὶ καὶ τὸ τοῦ ποδὸς πεδίον ταρσὸς λέγε- οἷον ἅψις τίς ἐστι, καὶ ψαῦσις, ται το· καὶ Ὅμηρος βλέφαρον καὶ ταρσόν βλέφαρον διὰ τὸ προσφαίνεσθαι, ἢ διὰ τὸ αἴρεσθαι αὐτὸ ἐν τῷ ὁρᾷν, Νῦν δέ μ' ἐπιγράψας ταρσον ποδὸς εὔχεαι [ούτως " ε. βλεφαρίδες Αἱ δὲ περὶ αὐτὸν " τρίχες βλεφαρίδες προσ αγορεύονται· οὐ μόνον γὰρ κόσμον παρέχουσι τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ καὶ κόνιν καὶ κάρφος ", καὶ πάντα τὰ προσπίπτοντα τοῖς ὀφθαλμοῖς ἔξωθεν ἀποκρούον ται, καὶ οὐκ ἐῶσι παρενοχλεῖσθαι αὐτοὺς ὑπ᾽ οὐδενός. Αἱ δὲ ὑπεράνω τῶν ὀφθαλμῶν ἐξοχαί, ἐν οἷς αἱ τρίχες ίστανται στοιχηδόν, ὀφρύες καλοῦνται· ἤτοι ἀποῤῥύες, παρὰ τὸ τοὺς ὦπας φρουρεῖν ἐξ δμ- βρων καὶ ἱδρώτων 4. Εστι δὲ καὶ ἄπορον ἐν αὐταῖς, Β. γάρ τοι οἱ πόδες Α. 60_68 άλλος σε εἰλύσεως Α. κτικοὶ βλέπειν. καλούνται Β Ρ. τι λαγάδας Β. λαγάσι Β, λογάσειν Ειym. Μ. δὲ δέρματα Α Ρ. το δερκόμενον Β. δρησις Β Ρ. οὐτόσαρ Α. Το καλεῖται Β. " οὔχεαι αὕτως Α. * αὐτὸ Β Ρ. οι κάρφη Β. οι πορνες Β, όπωῤῥύες σε ἐξ ἐμβ. καὶ ὑδάτων Β. σε δε DE NATURA HOMINIS. (c). A Illaque fulgentes oculos ceu flamma ferebat. Et rursus : Sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. Ab aliis a foramine denominatos constat. Nam díħ proprio nomine terebratus locus nuncupatur, per quem nobis aliquid intueri facul- tas datur, ut illud : Tu modo prævisam circumspice Numinis iram. Pupilla autem oculorum dicitur, et id est pupillam, quod per ipsam visibilis spiritus diffundatur dictam volunt. quod involutos in se plu- res humores contineat, vero, quia mentem tranquillam osten- (e), U dant, nam mentis dispositionem oculi indicant. Vel a lucendo, ut Homerus de oculo pravo : lumen pravum, pereas. Candorem quidem qui in oculis est, tunicam videlicet superiorem, ab obliquitate videlicet, dictitant, ut Ho- merus : obliquum legadas nuncupat. Callimachus Qui puris oculis obliquus cernere nequit. No desunt qui oculos dergmata dicunt, Quod scilicet illud quod ceruitur comprehendant, per- errentque. quæ nomina visum et visionem interpretareris inter se discrepant. enim quasi terninatio quædamn C sit, cum ipsa terminos ac corporum fines com- prehendat. Visionem vero ipsam appellant, contrectatio videlicet quædam, tactioque est, quæ visibilium animadver- sionem peragit. Atqui cutim ipsam quæ oculum tegit, dicunt, quod palpebram et tarsum diceremus : enim quod primum ostenditur, vel quod in cernendo attollitur. Tarsum vero ob id nuncupant, quod carnis expers sit, quoniam et pedis dorsum talis nomine appellatur, de quo et Homerus: Nunc mihi perstringens tarsum in pede gloria quanta el Quae autem circa ipsos pilatura est, denominatur, hanc autem cilia 'dixeris: illa enim non modo decoris gratia oculis adhibita sunt, verum etiam ut pulverem festucasque et alia D quæ in oculos incidere solent, abigat alque amoliatur, ut nihil omnino sit quod eis nego- tium facessat. Prominentiæ vero quæ oculis imminent, qui- bus pili inverso ordine radicantur, supercilia sunt, quæ ab ipsis dopúes appellantur, hac de causa constituta esse, quo oculos ab imbribus pr. cit. om. et infra P. «e olov B P. B C P. " hæc Sophroni, Sorano auctore, trilit Etym. M. p. 572, 38. * Hom. et Callim. loc. omn. A C, Lat. Vers. Cf. p. 572, 37. om. A P. corrupt. C. (b) 11. A, 101. (c) OJ. A, 150. (d) Od. E, 146. (e) II. 0, 164.It. A, 388. Digitized by " Google

σωματικόν, ἀλλὰ ποιότητα δι᾿ ἀλλοιώσεως τοῦ πέριξ αέρος, ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἄχρι τῆς ὄψεως παραγίνε- σθαι. Πλάτων δὲ συμφώνως τῷ Γαληνῷ τὸν πέριξ αέρα λέγει το όργανον γίνεσθαι τῷ ὀφθαλμῷ· καθ' ἐν ὁρῶμεν χρόνον τοιοῦτον, οἷόν περ ἐγκεφάλῳ τὸ νεῦρον 50. Η τε γὰρ αὐγὴ τοῦ ἡλίου ψαύουσα τοῦ ἄνω πέρα- τος τοῦ ἀέρος, διαδίδωσιν εἰς ὅλον τὴν δύναμιν τοῦ φωτός· ἦτε διὰ τῶν ὀπτικῶν νεύρων αὐγὴ φερομέν νη, τὴν μὲν οὐσίαν ἔχει πνευματικὴν, εμπίπτουσα δὲ τῷ περιέχοντι, καὶ τῇ πρώτῃ προσβολῇ τὴν ἀλο λοίωσιν ἐργαζομένη, διαδίδωσιν ἄχρι πλείστου συνέχουσα ἑαυτήν, ἄχρις ἂν εἰς ἀντίτυπον ἐμπέσῃ σῶμα. Ορᾷ δὲ ἡ ὄψις κατ᾽ εὐθείας γραμμάς, καὶ Β τῶν διαφανῶν μέχρι βάθους διικνεῖσθαι πέφυκεν · ἀέρος μὲν πρώτως καὶ μάλιστα, ὅλον γὰρ διεξέρχε- ται· δεύτερον δὲ ὕδατος ἠρεμοῦντος καὶ καθαροῦ· ἧττον δὲ δι᾽ ὑέλου καὶ τῶν ἄλλων τῶν πεφωτισμέ- νων· ἴδια γὰρ ταῦτα τῆς ὄψεως. Ομοίως καὶ τὸ χρῶμα ἴδιον τῆς αἰσθήσεως· οἷον τὸ φαιὸν ἢ ἐρυ θρόν· αἰσθάνεται γὰρ κατὰ μὲν πρῶτον λόγον τῶν χρωμάτων, συνδιαγινώσκει δὲ αὐτοῖς καὶ τὸ κεχρω- σμένον σῶμα, καὶ τὸ μέγεθος καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ, καὶ τὴν χώραν ἔνθα ἐστὶ, καὶ τὸ διάστημα, καὶ τὸν ἀριθμὸν, κίνησιν ", καὶ στάσιν· καὶ τὸ τραχὺ και λεῖον, καὶ τὸ ὁμαλὸν καὶ τὸ ἀνώμαλον, καὶ τὸ ὀξὺ καὶ ὁ ἀμβλύ· καὶ τὴν στάσιν, εἴτε ὑδατῶδες ', ἢ γεῶδές ἐστι· διὰ μόνης γὰρ τῆς ὄψεως τῶν χρωμάτ των ἀντιλαμβανόμεθα. Τὰ δὲ λοιπὰ κοινὰ τῆς ἀφῆς καὶ τῆς ὄψεως, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ πυρός· καὶ γὰρ τὸ πῦρ ὁρῶντες ἴσμεν ὅτι θερμόν ἐστιν· ἀλλ' ἐὰν ἐπὶ τὴν πρώτην όψιν ἀναγάγῃς τὸν λόγον, εὑρήσεις ὡς, τότε ὅτε ἡ ὄψις ἐθεάσατο τὸ πῦρ, μόνον * τοῦ χρώματος καὶ σχήματος ἔσχε τὴν γνῶσιν· προσ ελθούσης δὲ τῆς ἀφῆς, ἐγνωρίσαμεν ὅτι θερμὸν καὶ καυστικὸν ὑπάρχει τὸ πῦρ. Ποτὲ μὲν ἡ ὄψις τῆς ἐπιμαρτυρίας χρήζει τῶν ἄλλων αἰσθήσεων πρὸς τὸ μὴ σφάλλεσθαι· ποτὲ δὲ καθ' ἑαυτὴν ἐναργώς παρ ίστησε τὸ φαινόμενον· ὅταν οὖν τὸν πύργον τὸν τετράγωνον στρογγύλον πόρρωθεν ὁρᾷ, καὶ τὰ μεί- ζονα τῶν ζώων ἢ κτισμάτων, μικρά, σφάλλεται. Ομοίως καὶ ὅταν δι᾽ ὕδατος κινουμένου ὁρᾷ · τὴν γὰρ κώπην ὡς κεκλασμένην βλέπει ἐν τῇ θαλάσ- σῃ ". Ομοίως δὲ καὶ ὅταν διά τινος ύλης, ὡς ἐπὶ τῶν ἐσόπτρων, καὶ ἑτέρων διαφανῶν, καὶ ὅταν ὀξέως κινῆται τὸ ὁρώμενον. Συνταράσσει γὰρ τὴν ὄψιν ή ταχεία κίνησις, ὡς ἐπὶ τοῦ τῆς περιστερᾶς τραχήλου. Τεσσάρων δὲ μάλιστα πρὸς ἐναργῆ διάγνωσιν ἡ ὄψις χρήζει αβλαβούς αἰσθητηρίου συμμέτρου κινήσεως· καὶ διαστήματος αέρος καθα ροῦ· καὶ λαμπρού φωτός. Καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἅλις. παρ' ἐγκεφ. τὸ νεῦρον. ' κεχωσμένον Α. κίνησίν τε Β λέγουσιν Β. ·· ἀνόμαλον Β. καὶ ὅταν Β Ρ. καὶ τὸ Β. δ. τυχόν Β. ' αγάγης ΒΡ. τῆς θαλάσσης Β. δὲ μόνου Β Ρ. * τὸν γοῦν το. Β Ρ. ταχύ Α. σφ. δὲ DE NATURA HOMINIS. A risus constitutionem esse statuerunt. Aristoteles vero non idola ipsa corporea, sed resoluti aeris qui nos ambit qualitatem, quæ a rebus visibi- libus ad visum usque accedit, visum esse opi- natus est. Plato, cujus sententiam Galenus se- cutus est,hunc qui nos aerem ambit, eo tempore quo cernimus, instrumentum oculorum quemadmodum et cerebri nervum esse existimavit. Solis namque splendor, inquit, superiori aeris termino adhibitus, luminis vim in universum distribuit, partiturque : qui spirituali substantia præditus, per nervos qui visui inserviunt pene trat. Cum vero in ambientem aera incidit, et primo impetu in illo cui adhibetur alterationem eflicit, tantumdem temporis sese continens difun- colores ditur, quoad in corpus a quo repercutiatur inci- derit. Visus autem per rectas lineas cernit, sed et ea quæ translucent corpora ad imum usque penetrandi facultate præditus est; et primum præ- cipueque per totum aera nullo impedimento ferri suapte natura idoneus habetur. Paulo minus in aqua pura tranquillaque idem efficit. Sed non tal- tumdem in vitro, et aliis quæ sublustria sunt corpo- ribus valet. Hæc sunt, quæ peculiari jure visus sibi perpetuo vindicat. Eodem pacto, et colures, ut fulvus rubeusque sensus propria sunt, enim primaria sui ratione visus deprehendit, deinde, et colore infectum corpus, ejusque magnitudinem Aguramque, ac locum quo comprehenditur, simul- C que quantum distet. Præterea, numerum et motum ac quietem, cumque his quod asperum ac leve et planum, inæqualeque est; tum etiam acuta, obtu- saque, et quæ immota consistunt: et utrum quid ad aqueum et terreum declinet, dignoscere facile potest. Ut enim a nobis colores deprehendantur, visus tantum causa exsistit ; ut vero cætera, tum tactus, tum visus est, quod ignis exemplo probari facile potest. Cum enim ignem primum nobis inspicere contingit, quod calidus sit novinius. Verumenimvero, si id quod primum inspexeris consideres, tunc enim manifestum erit de coloris tantummodo ignis, figu- ræque ratione nobis plane constitisse. Si vero et la- clum adbibuerimus, illumn, tum calidum esse, tum comburendi vim habere deprehendemus. Sed D nonnunquam accidit visui ipsi, quo minus aberret, aliis sensoriis ceu testibus uti: quandoque vero per se ipsum nullo cæterorum adminiculo res quæ apparent animadvertit. Turris igitur quadrata f guræ in paulo remotiori a visu quam par sit distan- tia posita retunda videtur, majoraque animalia ac cujusvis generis ædificia, breviora : sed fal- litur quidem. Atqui, et illo tempore visus etiam decipi solet, cum remus ex motu aquæ in mari fractus videtur. Ad hac, alicujus mnateris causa, ut ex speculi inspectionibus, ac aliis diaphanis quæ videlicet translucent corporibus, visus deciņitur. Tunc etiam, quando id quod cernitur, pernici ac ocissimo motu fertur: talis enim motus,ut in columbae • . " et mox C P is om. 13. fi-

καὶ αἱ μὲν στρογγύλαι 80, αἱ δὲ σιμαὶ, αἱ δὲ ὀξεται· Α αἱ δὲ μεγάλαι, αἱ δὲ μικραί. Αὗται δὲ μᾶλλον τῶν ἄλλων μορίων εὐειδείαν ἢ δυσειδείαν παρέχουσι τῷ προσώπω. Κεφ. Ε'. - Περί μαγουλων. Τὰ δὲ μάγουλα καὶ μῆλα λέγονται· ὀστέα δέ εἰσι κυφοειδῆ τοῖς κροτάφοις συμπεφυκότα. Τούτων δὲ μόριά εἰσι, καὶ τὰ τῶν ὁδόντων πάντων φατνία, πλὴν τῶν τομέων. Μάγουλα δὲ καὶ μῆλα παρὰ τὸ μάλα ως καὶ τὸ οὗλον. Τινὲς δὲ διὰ τὸ ἐρυθρὸν τοῦ μήλου καὶ ταῦτα οὕτως καλοῦσι. Τῆς γὰρ εὐχροίας τοῦ σώματος καὶ τοῦ ἐμφύτου θερμού δεικτικά 10. Τοῦτο τὸ μέρος καὶ σιαγόνες λέγονται, ὅτι σείονται περιαγόμεναι, καὶ συνάγονται ἐν τῷ ἐσθίειν ἡμᾶς ἢ ὁμιλεῖν· ἡ ὅτι σιγῶμεν ἡμεῖς αὐτῶν κεκλεισμένων μῆλα, σιαγόνες ὅτι σείονται περιαγόμεναι, Κεφ. Γ'. - Περὶ τῆς ἄνω γένυος καὶ τῆς κάτω. ὄντων. Λέγεται καὶ ἄνω γένυς, μετὰ τοῦ ἄνω χείλους· καὶ κάτω δ δὲ, μετὰ τοῦ πώγωνος καὶ τῶν πα ρειῶν. Καὶ τὴν μὲν κάτω πάντα τὰ ζῶα κινεῖ, τὴν ἄνω δὲ μηδένα εἰ μὴ εἰ τὸν κροκόδειλον μόνον, καὶ τὸν φοίνικα τὸν ὄρνεον· ἄμφω γὰρ οὐ τὴν κάτω μόνον, ἄλλα καὶ τὴν ἄνω γένυν κινεῖ. Γένος δὲ λέγεται ἐ ἐκ τοῦ τὰ γένη διαχωρίζειν τῶν ἀῤῥένων καὶ τῶν θηλειῶν, καὶ τελείων καὶ ἀτελῶν· ἡ ὅτι γεννᾷ ὁδόντας καὶ τρίχας. Κεφ. Ζ'. — Περὶ ὤτων. - Τὰ δὲ ὦτα χονδρώδη εἰσὶ καὶ νευρώδη, ἀντιλη- πτικὰ φωνῶν, καὶ τῶν ἐν αὐταῖς διαφορῶν· ἐπιτή- δειος γὰρ ὁ χόνδρος πρὸς ψόφους καὶ ἤχους. Λέγεται δὲ ὦτα παρὰ τὸ δέχεσθαι τὴν ὅπα, τουτέστι τὴν φωνήν· ἡ γὰρ ἀκοὴ διὰ τοῦ ἐγκεκρυμμένου τοῖς ὠσὶν πνεύματος ἐπιγίνεται ", ξηροτέρου μᾶλλον ὄντος ή λεπτοτέρου. · Ἔστι δὲ τὸ οὖς κατὰ μὲν τὸ εἶδος στρογγυλοειδές - ἔχον ἐσχάτως ὀστοῦν ὁμοιόσχημον ἑαυτῷ· ἐν ᾧπερ ὡς ἐν ἀγγείῳ κενῷ πάσης φωνῆς ὁ ψόφος εἰσέρχεται. Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο τὸ ἐστοῦν πρὸς τὸν ἐγκέφαλον οὐκ ἔχει πόρον, ἀποδίδωσιν εἰς τὸν τοῦ στόματος ούτ ρανὸν, κἀκεῖθεν τεινομένη φλέψ εἰς τὸν ἐγκέφαλον, πρὸς ' αὐτὸν διαβιβάζει τὸν ψόφον. Ἐκεῖθεν δὲ ὁ νοῦς τὰς ἀκουστικὰς ἀντιλήψεις και δέχεται, καὶ γνωρίζει, καὶ διακρίνει πρεπόντως τήν τε οξείαν καὶ τραχεῖαν φωνὴν, καὶ τὴν ἡδεῖαν, καὶ τὴν ἀηδῆ, βραγχώδη τε καὶ κακόμελον ». « Οὐ γὰρ ἐπ᾽ εὐθείας ἤνοικται ἡ ἀκοὴ, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἀλλ' ἐλε δπα καὶ εἰ μὲν Α, αἱ δὲ στρογ. Β. Οι μαλὸς δεκτικὰ Α, δεικτικαὶ ἡ κάτω Β Ρ. “ ἢ μὴ Δ. είρηται Β. " γίνεται ΒΡ. " εἰς Β. ει προπάντως Α. χόμαλον Α. DE NATURA HOMINIS. oleum, aut quemlibet alium humorem adhiberi ac- cidit, pruritus sentitur. Enimvero, nasi divers formæ visuntur. Sunt qui recurvo sunt praediti, alii in latitudinem distracto; alii rotunda figura; quidam simum habent; in aliis acuminatus cernitur: in quibusdam ingens; in plerisque parvus inspicitur : hæc siquidem pars præ cæteris hominis faciem formosam deformemque maxime reddit. E. Cap. V. — De genis. - Genæ autem, quæ et malæ vocantur, ab ipsis convexa ossa sunt, quæ cum tempo- ribus coagmentantur. In horum autem ossium parte, omnes dentes præter illos qui secandi officio delegati sunt, ceu in laqueari inserti visuntur. Malæ enim ob id na dicta sunt, quod lubricitatem, ac lævitatem quamdam, quemadmodum fructus ple- B rumque ostendunt: a quibusdam, ob rubedinem mali ita et hæ nuncupantur. Hæ enim bonumi corporis colorem, atque illius qui in nobis insitus est caloris salubritatem repræsentant. Hæc autem pars et maxillas appellatur, quæ ab ipsis dicuntur, ex eo vil delicet, quod præ sui agitatione concutiuntur: vel quod ea quæ comeduntur congregant, quod guvá- yɛɛv illi dicunt. Sive quod nos clausas ipsas continentes silentia agimus, quod ipsi atyḍy dicunt. Cap. VI. - De superiore et inferiore gena. Præterea, hæc itidem pars, cum superioribus labiis, superior gena, inferior vero, cum barba et mento, nuncupatur. Et gena quæ infra est, ab omni animali movetur, excepto crocodilo et phcnice ave, quibus tantum immota exsistit; superior enim in eis duntaxat, non autem inferior movetur. Genam C hac de causa appellatam censemus, quod per ipsam genera marium feminarumque, et qui perfecta ætatis atque imperfectæ sunt distinguantur, sive quod in ipsa dentes pilique gignantur. D Cap. VII. De auribus. - Aures autem cartilagineas nervosasque natura procreavit, quarum voces earumque discrimina comprehendere officium est. Si quidem cartilago ad strepitus sonosque percipiendos apta idonea- que habetur. Aures namque ipsæ, quæ Græce &ta, nomen sumpsisse a voce accipienda censentur, quam illi nuncupant. Nam auditus, siccioris magis quam subtilioris spiritus causa qui in au- ribus reconditus est, constituitur. Enimvero aures interne rotundæ sunt, quas com - paris figure osse in earum extremo exsistente præ- ditas constat, in quod, ceu in vas inane, strepitus cujuslibet vocis ingreditur. Et quoniam tale os ad cerebrum vergentem meatum neutiquam continet, ipsum ad oris palatum natura adhibuit, a quo strepi- tus, venæ unius ministerio quæ ad cerebrum proten- ditur ad ipsum fertur. Ab illo siquidem loco, mens nostra audibilium rerum rationes, acutæque ac aspers vocis ; sed et suavis, ac insuavis, necnon fragosæ; quæque mali modulaminis est percipit atque dijudicat; et ita per audibilem sensum, naturæ BC P. C.

τὸ τῶν χειρῶν δὲ ἀπετέλεσε σῶμα. Διὰ γὰρ τοῦτο ἐπὶ τῇ λύσει τῆς συνεχείας αὐτῶν, ἐπεὶ δὲ τὸ λεῖπον ἀναπληρῶσαι οὐ δυνάμεθα, ῥαφαῖς σε κεχρήμεθα συν- ἄγοντες αὐτὰ ταῖς χερσὶ, καὶ οὕτως συμφῦναι ποιοῦμεν. Αἱ δὲ τρίχες αἱ ἐπάνω τοῦ χείλους ἀπὸ τοῦ μυκτῆρος γινόμεναι, μύσταξ καλοῦνται, ἢ μέσταξ, ἀπὸ τοῦ μεστοῦσθαι τριχῶν· οἱ δὲ ἰδιῶται μούστακα λέγουσιν ἢ μουστάκιον. μύσταξ, μέσταξ ἀπὸ τοῦ μεστοῦσθαι τριχών, Κεφ. Η'. - Περὶ τοῦ πώγωνος. Ο δὲ πώγων λέγεται καὶ ὑπήνη· πώγων μεν, ὅτι πῆξιν ἡλικίας τοῖς ἀρχομένοις δηλοῖ ἐν τῇ τῶν Ιούλων ἐκφύσει· ὑπήνη δὲ, καὶ γὰρ ἡ πήνη σε αἱ ὑποκάτω τοῦ γενείου τρίχες εἰσὶν, ἀπὸ τοῦ ὑπῆναι καὶ ὑποκεῖσθαι τῷ γενείῳ. Ιουλοι δέ εἰσιν, αἱ κατὰ τῶν παρειῶν ἐπ᾿ εὐθείας σὺν πυκνότητι πρῶτον ἀναβλαστάνουσαι τρίχες· ἀπὸ ἰούλου ζώου πολύπο δος οὕτως κληθεῖσαι· ἢ ὅτι ἐπὶ τὸ " λέγειν ἄγει τοὺς τὸν ἴουλον ἐπανθοῦντας ὁ χρόνος· ἱκανοὶ γάρ εἰσιν οἱ γενειῶντες πρὸς τὸ λέγειν τὰ δέοντα ". ὦ πώγων, καὶ ὑπήνη πώγων πῆξις ὑπήνη ἀπὸ τοῦ ὑπῆναι, καὶ ὑποκεῖσθαι τῷ γενείῳ, ουλοι, ἀπὸ τοῦ λέγειν, Κεφ. θ'. - Περὶ προσώπου. Παρειὰς δὲ τοῦτο τὸ μέρος ὅλον καὶ πρόσωπον καλοῦσι· πρόσω γὰρ τοὺς ώπες, ἀλλ' οὐκ ἐκ πλα γίου φέρει· διὸ καὶ μόνοις ἀνθρώποις ἐπικατηγο- ρεῖται· ἐπὶ γὰρ τῶν ἄλλων ζώων πρόσωπον λέγειν οὐ θέμις· παρειὰ δὲ παρὰ τὸ πεπερατοῦσθαι· καὶ οὐ μέρος τοῦ προσώπου τυχὸν ἄνω ἢ κάτω, ἢ ἐκ πλαγίων, ἀλλὰ συνεκδοχικῶς ὅλον τὸ πρόσωπον· φησὶ γὰρ Ομηρος" παρειάς, καὶ πρόσωπον, ἀπὸ τοῦ πρόσω τοὺς ὅπας φέρειν, παρειά παρὰ τὸ πεπερατῶσθαι, *Οχρός τέ μιν είλε παρειάς οὐ μέρος λέγων, ἀλλ' ὅλον παρηλλάχθαι καὶ ὠχρι σθαι κ· ἔνθεν καὶ τό ἢ τόν • Χροὸς ἔμμεναι ανδρομέδιο (), σε καὶ ὕφαιμον, ἢ ἐκπληκτικόν τε καὶ μανικών διὸ καὶ ἡ Γραφὴ τὰ ἤθη τῆς ψυχῆς ἐκ του προσώπου χαρακτηρίζει. Καρδίας γὰρ, φησίν, εὐφραινομέ της θάλλει πρόσωπον· ἐν δὲ λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει, καὶ ἀνὴρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων. ὑπεῖναι Β Ρ. το μάλλον Β. πρῶται σ' ἡ πήνη ὠχριᾶσθαι Β. ὠχριάσαι Β. Πάντες δ' ἐν χροί πῆχθεν μεταβολὴ γὰρ ἐστι τῆς ου εἰς ω, ὡς καὶ τῆς κατὰ φύσιν χρόας εἰς τὴν παρὰ φύσιν ὠχρότητα μετα αμειφθείσης. Οὐ γὰρ κατὰ φύσιν ἔχουσιν οἱ ἐν ὠχρό- τητι ὄντες, ἀλλ' ἢ διὰ φόβον του, ἢ ἀσθένειαν, τοῦτο πάσχουσιν . "Εστι δὲ τὸ πρόσωπον καὶ τῶν τῆς ψυχής διαθέσεων δεικτικόν χαιρούσης γὰρ αὐτῆς ", φαιδρόν ἐστι καὶ γεγαννυμένον λυπουμένης δὲ, κατ υφές τε καὶ σκυθρωπόν· ὀργιζομένης δὲ, πελιδνόν χειλέων Β. σε ἐπὶ Β. β. δὲ Β. δὲ τῷ Β. σε τῶν λόγων Β. αὐτῆς δεικτικόν έστι Α. • Η. Γ. 55. DE NATURA HOMINIS. A constat; siquidem, universorum Conditor, cutica- larem, sanguineam, et muscularem naturam de- sumpsit, atque ex his simul commistis, uno quodam temperamento perfecto, labiorum corpus constituit. Idcirco, cum ipsa scindi casu aliquo acciderit, neque aliter quod deest expleri possit, eas ma- nibus comprimentes consuendo, coiri denuo subi- gere solemus. Pili autem qui sub naribus supe- rioribus labiis inhærent, Græce seu quod pilis refertos esse interpretareris: et hæc quidem vulgo mustachia dicuntur. .. Cap. VIII. De barba. - Atqui barba ipsa Greece nominatur ; quidem, quod in lanugi- nis egressu ætatis stabilimentum, quod ab illis nuncupatur, denotet; vero, pili qui sub barba sunt dicuntur, lac videlicet de causa dictos constat, quod barbæ ipsi subjecti visuntur. La- nugo autem, quæ ab illis pili sunt qui primum hominis faciem vestiunt, ab Julo verme, qui numeroso pedum ordine notescit, quem centipe- dem dictitant, cognomen sumentes; vel quod illos cum primum oriri incipiunt, ad dicendum audentes reddant: illa enim ætas effari quæ deceant idonea aptaque esse incipit. C Cap. IX - De facie. In summam, totam hanc partem nonnulli hoc est genam faciemque dictitant, quod aspectum quo anteriora prospiciant ex adverso gestent : quapropter hoc faciei nomen, hominis naturæ tan- tummodo congruit, cum in cæteris animalibus faciem dicere piaculum habeatur. Gena autem quod terminari diceres, quia sub eo nomine nou una tantum ipsius faciei portio, quæ supra videlicet, infraque, aut a lateribus est, sed tota simul facies comprehenditur ac terminatur, ut Homerus : (i), Cui pallor totam faciem comprehenderal ingensi; quibus verbis poeta ipse totain faciem permutatam, non autem partem innuit; quasique naturalis color in eum qui præter naturam est pallorem abierit. Siquidem talis in hominibus pallor legitimo na- turæ officio neutiquam, sed timoris seu imbecilli- tatis gratia provenit. Præterea facies ipsa est quæ animæ affectus facile repræsentat. Cum anima ipsa laetitia amicitur, serena facies, hilarisque ap- paret; in eis vero tristitia mororem ac per- turbationem præ se fert. Verum, cum ipsa ira excandescit, livida et sanguine suffusa facies, stupidaque necnon furiosa redditur. Quamob- rem, sacris in Litteris positum est quod animi mores ex corpore atque ex facie ipsa effigiantur, G om. BC P. et male post hac ab usque om. (k) • D P. . add. repetit quæ sic ait : In cordis enim gaudio facies exhi- laratur; cum vero ipsum triste fit, demissa effici- tur, et homo ira occupatus turpis est. (;) (j) II. ♦. 70. (k) II. 8. 298.

Κεφ. 1. Περὶ στόματος. - Το στόμα τομεῖ τα ἔοικε· τμητικὸν γάρ ἐστιν ὧν λαμβάνει. Εἰσὶ δὲ τούτου ἔσωθεν, γλῶσσα, ὁδόν τες, ούλα, τὰ το φατνώματα, γαργαρεών, οὐρανί- σκος, παρίσθμια, λάρυγξ, τὸ πέρας τῆς τραχείας ἀρτηρίας καὶ τοῦ οἰσοφάγου "', καὶ ἡ ἐπιγλωττίς· λέγεται δὲ ἡ πᾶσα τοῦ στόματος χώρα φάρυγξ καὶ λαιμός. Η γλώσσα οὖν φλεβώδης ἐστὶ καὶ σαρκώ- δης· ὁποπίμελος, αἰσθητική χυμῶν. Συνεργὸς τῇ πόσει καὶ διαμασήσει ", καὶ διαρθρώσει τῆς φωνῆς. Συνεργεῖ γὰρ τῷ στόματι ἡ γλῶσσα καὶ οἱ ὀδόντες· τὸ σὲ μὲν γὰρ τέμνει τα σιτία, οἱ δὲ λεαίνουσιν, ἡ δὲ παραπέμπει τοῖς τέμνουσιν ἢ λεαίνουσιν " τῶν ὀδόντων. - Τὴν γλῶτταν γὰρ ὁ Δημιουργὸς διὰ πολλὰς αἰτίας Β ἐποίησε· μᾶλλον δὲ διὰ χρείαν καὶ ἐνέργειαν 50. Δε αὐτῆς γὰρ γίνονται αἱ καταπόσεις, ἀντανακλωμένης καὶ παραπεμπούσης τὰ σιτία τῷ οισοφάγῳ . Καὶ αἱ διάλεκτοι * δι' αὐτῆς γίνονται ἐνδιπλουμένης τισί τῶν ὀδόντων ἢ κυρτουμένης· ἥτις περιαγομένη, καὶ ἄλλοτε ἄλλῳ τῶν ἐδόντων προσθεμένη, τῇ διαφόρῳ ταύτῃ σε κινήσει, διὰ τῆς τῶν στοιχείων τε καὶ συλ λαδῶν ἑνώσεως, τὴν τῶν λόγων διαφορὰν ἐκτελεῖ. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς ἀπόλυτος οὖσα ποιεῖ· συνδέδεται δὲ πάλιν ἐν τῷ λάρυγγι ", ἵνα μὴ ἐκπίπτουσα τοῦ στόματος εἰς τὰς εἰρημένας ενεργείας ἀπρακτῇ. • Ο δεσμὸς δὲ ταύτης οἷον χαλινὸς αὐτῇ ἐστι, ἀπά- σας τὰς ἐνεργείας συμφερόντως καὶ εὐτάκτως ποιῶν, εἴπερ ἔμμετρος κατεσκεύασται. Εἰ δὲ χαλα- ρώτερος γένηται ", προκύπτει μᾶλλον τοῦ δέοντος ἡ γλῶττα, καὶ βλάπτονται αἱ εἰρημέναι ενέργειαι· μὴ δυναμένης αὐτῆς χαλιναγωγεῖσθαι. Εἰ δὲ πάλιν πλείον συνδεθῇ, αἱ αὐταὶ βλάβαι ἀκολουθοῦσιν· ὥστε καὶ τὰ χείλη, τὰ διαλέξεως μόρια, καὶ τοὺς ὀδόντας, καὶ ἅπαν τὸ στόμα ἐμποδίζεσθαι, καὶ κε- κακῶσθαι τὰς διαλέκτους. Τῆς δὲ γλώττης ή σάρξ μανὴ πέφυκε καὶ στομα φώδης· καὶ διὰ τοῦτο θάττον ἀντιλαμβάνεται τῆς γεύσεως τῶν χυμῶν. Τῶν δὲ χυμῶν αἱ γευστικαὶ καλούμεναι ποιότητες εἰσὶν αὗται · γλυκύτης, ὀξύ της, δριμύτης, στυφότης ”, αυστηρότης, πικρότης, ἀλμυρότης, λιπαρότης. Τούτων γάρ ἐστιν ἡ γλῶσσα διαγνωστική· καὶ μᾶλλον τὸ ἄκρον αὐτῆς· ὄργανον γάρ ἐστι τῆς γεύσεως· σὺν αὐτῇ δὲ καὶ ἡ ὑπερῴα, ἐν ᾗ τὰ πεπλατυσμένα νεῦρα ἐξ ἐγκεφάλου φερό- μενα”, τὴν ἀντίληψιν τῶν γευστῶν πρὸς τὸ ἡγεμο. νικὸν ἀπαγγέλλουσι. Κατάμαθε γὰρ τῆς γλώττης 1. τὰ Β. τομή Α καὶ τὰ Β. λάρυξ Β. οι Ισοφάγου Α, ὑσσοφάγου Β. διαμασσήσει Β. ή λ. τῶν ὀδ. χρείας κ. ἐνεργείας Β, μᾶλλον... ενεργ. το ὑσσοφάγῳ Β. οι διαλεκτι καὶ δὲ Δ. διαφοροτάτῳ Β..... ὁμιλίαν ποιεῖ Ρ, καὶ τὰ μὲν ἀπόλυτα ἐστι (τῆς γλώττης τα δὲ συνδέδεται ἐν τῷ λαρ.... εἰς τὰς οἰκείας Ρ. χαλαρότερος. Β. οι εἰ μὲν οὖν ἔμμετρα κατεσκ. εὐτάκτως ἐνεργεῖ, εἰ δὲ χαλερώτερα ἐστί Ρ, σομφώδης Ρ. οι στρυφνότης οι φέρονται· καὶ φερόμενα Β. DE NATURA HOMINIS. A Cap. X. De ore. Os autem secandi cuidam instrumento simile fit, quod ea quæ per ipsum immittuntur incidat secet- que. Quæ vero in ipso intus sunt, hæc habentur: lingua, dentes, gingive; et presepia, gurgulio,pa- latum, tonsilla, guttur, aspera arteria, gulæque ex- tremum, et ligula ; siquidem, universus oris tractus, gutturis fauces, et jugulus nuncupatur. Lingua autem venis obsita sui natura carnosaque, pinguescens est, et quæ saporum discrimina discer- nere queat. Haec item ad esum potumque accom- moda habetur vocique articulandæ obsecundat. Enimvero, os ipsuni linguaque ac dentes comniu- nia quædam munia explent. Os namque ipsum ac secandi cibi, dentes vero molendi officio sufficiunt, lingua autem cibum ipsum dentibus quo ab ipsis conficiatur adhibet. Cæterum, linguam ipsam rerum Opifex pluribus de causis, vel ad plures potius usus actionesque pro- creavit. Ipsa enim est, quæ deglutiendi ministerio u- servit dum præ sụi inflexione cibus ad gulam dirigi- tur. Sed et ad idiomnatum usus eadem utimur. Nam, cum verba proferre contendimus, lingua ipsa cir- cum dentes certos sese explicando incurvandoque, et circumagendo, ac sese nune his, nunc vero illis diverso hujusmodi motu applicando, orationun. discrimina, litterarum syllabarumque ad hoc compo- sitione suppetente, recte exsequitur: et hoc quidem, qua soluta est, peragit. Atqui eadem gutturi denuo colligatur, ne scilicet undequaque abjuncta, in oris hiatum incidens, ab universis quos diximus usi- bus immunis redderetur. C Verum vinculum ipsum, illi pro freno est, quod si moderato ordine constitutum fuerit, universa ejus acliones optimo fini ac percom- posite diriguntur. Si vero illam partem laxio- rem remissioremque esse contigerit, lingua ipsa plus justo inclinatur. Cujus, dum eam regen- di freno ipsi facultas intercipitur, actiones quas diximus, facile læduntur. Si vero rursus eain frenum plus nimio coercuerit, inde damna hæc subsequuntur labiis utique, parti videlicet, qua dum verba pronuntiamus movetur, dentibusque ac toti ori negotium facessit, et illa perperam pro- priis officiis fungitur idiomate vitiato. D Lingua autem carne laxa fungosaque constat,ut- que protinus saporum gustum animadvertat, loc causæ habetur. Saporum vero qualitates quæ gustuş sunt, hos dicimus : dulce, acidum, acre, acerbum, austerum, amarum, salsum, pingue; omnia autem hæc lingua ipsa, vel potius acumen ejus, quod gustus instrumentum est, discernendi facultatem obtinet. Huic officio simul cum lingua palatum commu- ni ministerio sufficit, in quo nervorum explicatio qui a cerebro protenduntur ea quæ ad gustum attinent deprehendentes, principali animæ parti de- " hac hæc C. " om. B, omn. P. om. P. m.), BG P. PATROL. GR. LXIV.

οἱ δὲ λεαίνουσι· σι καὶ μύλαι λεγόμενοι, ή μυλῖται· ἐκ τοῦ ἔδω τὸ ἐσθίω οὕτως ὀνομαζόμενοι. Τριακον ταδύο δέ εἰσι τὸν ἀριθμόν· ἓξ καὶ δέκα καθ᾿ ἑκατέ ραν γένυν ὄντων. Τέσσαρες μὲν • ἔμπροσθεν, οἱ το μεῖς λεγόμενοι, μονόῤῥιζοι • πάντες· ἑκατέρωθεν δὲ αὐτῶν δύο, οἱ κυνόδοντες· μονόρριζοι καὶ οὗτοι. Εἶτα οἱ γόμφιοι· τούτων ἑξῆς ἀνὰ πέντε· τρίῤῥιζοι ε μὲν οἱ ἐν τῇ ἄνω γένυῖ δυοῖν δὲ ῥιζῶν οἱ ἐν τῇ κάτω. Εὕρηνται δὲ καὶ τετράῤῥιζοι 11. γόμφιοι δὲ λέγονται διὰ τὴν κάμψιν· ἐπικεκαμμέναι γὰρ εἰσιν αἱ συν- ἔχουσιν αὐτοὺς σιαγόνες. γόμφιοι διὰ τὴν κάμψιν Διαφέρουσι γοῦν τῶν ἄλλων ὀστῶν οἱ ὀδόντες ἐν Β τῷ αἰσθάνεσθαι "· ἔχουσι γὰρ ἀρτικὴν διάθεσιν αἰσθητικῶν νεύρων φερομένων ἐν τοῖς φατνώμασιν, ἐν οἷς ῥιζοῦνται· αἰσθάνονται δὲ ὑπὸ τῆς ὁμιλίας τῶν ἀμέτρων ψυχρῶν καὶ θερμῶν. Ἀλλὰ καὶ τῶν γευστῶν τῆς ποιότητος μεταλαμβάνουσι, διὰ τοῦ ὑμένος τοῦ ὑπαλείφοντος τὸν στόμαχον καὶ τὸν οισοφάγον 17, καὶ μὴ μόνον γλῶτταν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐδόντας ὑπαλείφοντος· ὃς καὶ τὴν τοῦ αἰμωδιᾷν νάρκην αὐτοῖς ἐπεγείρει. Ετι οἱ ὀδόντες γυμνοί εἰσι, τῶν ἄλλων ὀστῶν μὴ ὄντων γυμνών πάντα γάρ τὰ ὀστᾶ ἔχουσι περικείμενα μύας καὶ δέρμα· ἔτι διαφέρουσι τῷ πίπτειν καὶ αὖθις φύεσθαι· οὐ μόνον ἐν ταῖς πρώταις ἡλικίαις, ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς· ἱστό- ρηται δὲ καὶ ἐπὶ γερόντων. Εἰσὶ δὲ τῶν ὀδόντων οἱ μὲν ἀραιοὶ, οἱ δὲ πυκνοί· ἄλλοι μεγάλοι, καὶ ἕτεροι μι- κροί· ἄλλοι κογχωτοί, καὶ ἄλλοι κατ᾽ εὐθεῖαν κεί μενος· οὐ μόνον ἐπὶ ἀνθρώπων ", ἀλλὰ καὶ ζώων ἑτέρων. Καὶ γὰρ ὁ ᾿Αριστοτέλης, τὰ μὲν τῶν ζώων ἀμφόδοντα καλεῖ· οἷον ἄνθρωπον, ἵππον, ὄνον, ἐλέ φαντα· τὰ δὲ καρχαρόδοντα· οἷον λέοντα, λύκον, ἄρκτον 33, πάρδαλιν· τὰ δὲ συνόδοντα 28. οἷον πρό βατον, βοῦν, αἶγα, δορκάδα· τὰ δὲ χαυλιόδοντα· οἷον χοῖρον, ἀσφάλαγγα ε, καὶ ὅσα τοὺς ὀδόντας ὑπερ- φαίνουσιν ἔξω. Τοὺς δὲ μυλίτας τῶν ἐδόντων τινὲς σωφρονιστήρας ἐκάλεσαν, διὰ τὸ φύεσθαι περὶ τὴν τοῦ ἄρχεσθαι φρονεῖν τοὺς παῖδας ὥραν. Ἡ δὲ συνέχουσα αὐτοὺς σὰρξ οὗλον ὠνόμασται, διὰ τὸ τρυφερὸν αὐτῆς καὶ ἁπαλόν· ἡ παρὰ τὸ ἡλῶ τρόπῳ γάρ τινι ἡλῶν τάξιν ἐπέχει εἰς διακράτησιν τῶν ὀδόντων ἢ ὅτι οὐλὴν ἔχει, τὴν ἐπιγινομένην τῇ τῶν φυομένων οδόντων διακοπῇ, καὶ ὑγιαζομέ- νην. Οὐλὴ γὰρ τὸ ὑγιασθὲν τραῦμα· ἔνθεν καὶ τὸ, Ούλε, Υγίαινε 16. Οὗλέ τε, και μέγα χαῖρε (4). Λέγονται δὲ τρίχες οὖλαι, αἱ ειλούμενας, ' παρὰ τὸ εἰλεῖσθαι ε· καὶ οὐλαὶ αἱ κριθαί 80- • καὶ σωφρονιστήρας οἷλον ἀπὸ τοῦ εἰλεῖν, ούλε μὲν μονόριζοι Β. μονόριζοι Β. το αισθάνεσθαι· αἰσθητικὰ γὰρ νεῦρα φέρονται ἐν τοῖς Ρ. φαγον Β. Β. ὑσώ Η τρίριζοι Β. Τα τετράριζοι Β. συνέχουσαι Β. αἴσθησιν Β. το ὑμ. εκείνου Β Ρ. μωδιών Β. νάρκη Α. περικείμενον Β, περικειμένους Ρ. κι' ἐπ' ἀνθρώπων Β. βούδοντα Ε. * ἀσφάλακα Β. άσπαλ. Ρ. τάξιν ήλ. Β. οὖλαι. τὸ ὑγ. Β. εἰλῆσθαι Β. κι αἱ κρ. Β. (!) ἄρ καὶ DE NATURA HOMINIS. A cando cibo, secantes ; alii a molendo, molares dicuntur. Sunt enim omnes nuinero supra tri- ginta, utraque maxilla sexdecim suo in ordine continente. Qui vero quaterni utrinque ante- riores exsistunt, quos secantes nuncupant, sin- gula tantummodo radice nituntur; at qui ab his duo utrinque positi visuntnr, cauiui ap- pellantur, qui et ipsi unam, singulamque radicen liabent. Molares vero subinde ab utraque parte quino numero in ordinem diriguntur : et eos qui ex his superioris maxillæ sunt, natura triplici radice insignivit ; qui vero inferioris, geminam radicem habent. Quosdam et quadrifida radice cernere est; molares namque dicti, a nexu sive curvatura nonem sumentes, quod positi ia recurvis maxillis visuntur. hujusmodi quæ dentes exsertant. Sunt, qui molares prudentiæ percipiende tempora pueris adducant. C D Hoc quidem inter dentes aliaque ossa interest, quod dentes sensu præditi sunt, hunc siquidem ex- acte obtinent ob nervos qui ad præsepiɔ in quibus ipsi radicantur declinant ; sentiunt enim, cum in fri- gida plus nimio, ac calida inciderint. Sed et ciborum discrimina membrana causante deprehendunt, quæ non modo stomachum et gulam, sed et linguam ipsam,ac etiam dentes demulcet atque perungit, et ipsos item ad humores excernendos excitat. Præterca cum omnibus ossibus natura cutem musculosque obduxerit, nudi ipsi omnisque tegminis expertes visuntur. Ad hæc : annorum periodo non modo primæ ætatis temporibus, verum etiam quæ reliquæ sunt, et in senibus item concidere, ac denuo oriri me- moriæ proditum est. Quidam autem raro ordine, alii denso, nonnulli breves, parvique, alii ingentes constituuntur. Sunt et conchyliati aliqui, quidam vero recto dispositi ordine, et hujusmodi generis, non modo in hominibus, sed etiam in aliis ani- malibus positos cerneres. Siquidem Aristoteles do- cet esse animalia quædam utrinque dentata; exen- pli gratia, hominem, equum, asinum, elephanten. Quædam vero serratis dentibus, ut leonum, le- porum, ursorum ac pantherarum genus; alia continuatos habentia dentes, quorum pecudes, boves, capre, dorcadesque sunt : nonnulla quæ exsertos sortiuntur, ut porcus, talpa, cæteraqua dentes dictitant, quod in ortu suo, Caro autem quæ ipsas complectitur, gingiva est, quæ ab illis ob molem ejus, teneramque na- turam appellatur : vel illa quod involvere diceres, nan continendorum dentium gratia, ipsis involvitur ; vel quod cicatricem habeat vulneris, quod ex ortu dentium factum, et sanatum est, quæ Græce out dicitur. Siquidem, medicati vulneris vestigium cicatrix nuncupatur, unde illi dicere solent, salve, vel vale. Sed et pilos ita om. R. • xov B. om. Od. Q. 401. ST xal B.

οὐλὶς παρὰ τὸ εἰλεῖσθαι Α ουλοχύται αἱ ὁλόκληροι τῶν κριθῶν. Καὶ οὗλος ὁ οὐλὰς καὶ οὐλοχύτας ολέθριος, παρὰ τὸ ὀλλύω 3. Ολλοιτο κεῖνος ἐξ. ούλος, ολέθριος ἀνδρῶν. ". Τὰ οὖλα οὖν καὶ φατνώματα καλοῦσι παρὰ τὸ ὀλλύω, τινες, ἢ φάτνια· παρὰ τὸ φαγεῖν γὰρ φάγνη, καὶ φάτνη 84. ἢ παρὰ τὸ πατῶ τὸ ἐσθίω· ὅθεν καὶ τὸ νώματα, πάτασθαι ἀντὶ τοῦ γεύσασθαι καὶ φαγεῖν· ἡ ὡς Καλ- ἀπὸ τοῦ φαγεῖν, φάγνη, καὶ φάτνη, λίμαχος, Μήκωνα πατεῖτε ". Καὶ γίνεται δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ κάπη φάτνη, παρὰ τὸ κάπτειν, ὅ ἐστιν παρὰ τὸ πάττω, τὸ ἐσθίω, ἐσθίειν· φησὶ γὰρ Αριστοφάνης Ιππεῦσι - Και παῖον ἤτοι Φάλτον Δία. "Η παρὰ τὸ κάπος, ὅ ἐστι πνεῦμα, ὡς ἐν τῷ, Ἀπὸ δὲ ψυχὴν ἐκάπυσεν Η διὰ τοῦ καταπνέεσθαι ἀπὸ τοῦ ἄσθματος τὸν ἵππον' ἡ παρὰ τὸ ἐσκάφθαι καὶ κεκοιλάνθαι. • κάπη ή φάτνη, ἀπὸ τοῦ κάπτειν, κάπος, διὰ τὸ καταπνέ εσθαι, 'Ο δὲ γαργαρεών κιονὶς καὶ σταφυλή λέγεται παρὰ τῶν ἰατρῶν . γαργαρεών μὲν, διὰ τὸν γινό μενον περὶ αὐτὸν ἦχον ἐν τῷ γαργαρίζεσθαι· στα φυλὴ δὲ, ἀπὸ τοῦ συνεχῶς καταστάζεσθαι κ· ἡ ἀπὸ τοῦ τὸ ἄκρον αὐτῆς φαίνεσθαι όμοιον βαγί- χιονὶς [ἢ κιονὶς] δὲ, ἢ παρὰ τὴν χύσιν τῶν ὀγρῶν, ἢ παρὰ τὸ κίονος ἔχειν τύπον, καθ' ἑαυτὴν οὖσαν ἐπιμήκη. Εστι δὲ σαρκίον τῆς φάρυγγος ἀπηρτημένον χιονοειδές φωνῆς ὄργανον ἐξηγοῦν κατὰ ἀποτέλεσμα πνεύματος. Οὐρανίσκος δὲ τὸ ἀνώτερον μέρος τοῦ στόματός ἐστιν, ἐκ τῆς πρὸς οὐρανὸν ὁμοιότητος τὸ ὄνομα λαβών· τὰ δὲ παρ᾽ αὐτῷ μόρια ὑπερφα λέγε- και μετενήνεκται δὲ ἡ λέξις τοῦ ὑπερῴαν ἀπὸ τῶν ὑπερῴων οικοδομημάτων, καὶ τῶν ο μετεωρισμένων ὑπὲρ τὴν ἔραν, ἢ ἐστιν ἡ γῆ· φησὶ δὲ καὶ Όμηρος “ ὑπερῶνα γαργαρεών, η Β κιονὶς, καὶ σταφυλή, οι γαργαρεών σταφυλή χιονίς, χιονίς, ὑγρῶν χύσιν οὐρανίσκος, Ο Χείλεα μέν τ' ἐδίηνεν, ὑπερῴην δ' οὐκ ἐδίηνε “. φάρυγξ φέρω, Τοῦτο δὲ τὸ μέρος καὶ φάρυγξ καλεῖται, παρὰ τὸ φέρω, δι' οὗ φέρεται τὸ πνεῦμα· καὶ ἔστι παρ ώνυμον· καὶ γὰρ ὁ Λυκόφρων φησί, Ετύμβευσε φά- ρφ 4. Ὁ δὲ Καλλίμαχος 48, "Ααρον φαρέωσιν, φησί, τὴν μηδὲν φέρουσαν φάρυγγα. Τὸν δὲ ἀνθερεώνα, ἂν καὶ λάρυγγα καλοῦμεν, τὴν ἐπιγλωττίδα φασὶν εἶναι . Καὶ εἴρηται ήδη περὶ αὐτῆς. Πλὴν σαρκίον ἐστὶ νευρώδες καὶ μυώ δες, ἐοικὰς κισσοφύλλῳ, ὃς ἐπιμύσσων δ' ἐν τῷ και ταπίνειν την τραχείαν ἀρτηρίαν, οὐκ ἐξ εἰσέρχεσθαι ἐν αὐτῇ τῶν βρωμάτων τι ἢ τῶν πομάτων· ἀνοιγό μενος δὲ τὴν εἰσπνοὴν παραπέμπεσθαι ποιεῖ. Ἐκλήθη οὖν ἀνθερεών διὰ τὸ θορεῖν “ τὸ πνεῦμα ἐκεῖθεν ἢ ἀνθερεῶνα, καὶ λάρυγγα, ἢ φάρυγγα ἐπιγλωττίς, διὰ τὸ θορεῖν οἷον ἀνθερεών, " ὅτι ἐντίθεται τῷ τοιούτῳ ἡ τροφὴ ἐν οι καὶ ὁλόκληρος Β. ολλύω Α. Α. ὁ δὲ γαργαρέων ἀντὶ... φαγεῖν] ὡς τὸ ὑπείκων τὸ πᾶσθαι Ρ. * μήκωνα πάττονται. Β. π. τ. ίατ. λεγ. Β. ἐν ἀπηρτημένον Β. υπερώου Β. τῶν Β. Β. " σε φάρυξ Β. φάρον ἡ ἐπι- γλωττίς ἐστι Β, ἡ ἐπιγλωττίς ἐστι· καὶ ἔστι σαρκίον νευρώδες Ρ. ἐπιμύσων Β. το θεωρεῖν Δ, θαῤῥεῖν μα * ἐν τῷ. θεται Δ. MELETI MONACIII ab intorquendo, seu invol- vendo nominant, et molam salsam dicere consueverunt. Item quod perniciosum dices, et ex eo quod destruat deducitur. Tales igitur gingivas yat- hoc est presepia nonnullis dicere visum est, ab edendo videlicet, quoniam ipsa pabulum animalibus sugge- rant, vel quod comedere diceres, ut Callimachus inquit : Papaver comedunt; (m). ft etiam a quodque utrumque præ sepe significat, quod est comedere, quod Aristophanes in Hipp. commemorat, vel a quod spiritum denotat, quod apud poetam est : Eflavit animam; vel a respiratione ipsa ita appellatur. B 87. cœli quod oúpavòs dicitur, similitudinem factum interiores ad colli angusta vergentes a terra in sublime erigitur, quam Gurgalio vero Greece medicis columella, et uvigena nuncu- patur : dicitur gurgulio a sono qui in gargarismo peragende fieri solet, quasi vox de sono factitia sit ; quidem, quod uram diceres, ab assidua distillatione nomen capiens, sive quod ejus extremum uvæ granum repræsentet; quod columella est, hac de causa dicta, quasi id est nivositas, ob humidorum effusum, quod eliciat, sive quod ad colum modum per se ipsam in longum porrecta consistat. Est autem in gutture caruncula a columella depen- dens, quæ ad spiritus perfectionem instrumentum est, quod vocis speciem reddit. Etenim palatum, oris superior portio, quod ab ipsis inde nomen sumpsisse credibile habetur, quoniam ad sit. Partes vero, quæ illi proxime consistunt, nominantur; has tabulatum diceres ab ædium tabulatu quod ipsi pav dictitant similitudine sumpta : ut Homerus : Sed potuit labia, haud potuit transisse palatum. Hæc autem pars, et guttur, quod ab illis dicitur, a ex eo quod inde spiritus feratur, nomen capiens, ut Lycophron et Callimachus poetæ testantur. (m) Mentum et guttur nos, Græci nuncupant. In hac parte ligula est, quæ ab illis de qua prius diximus, nuncupatur, Inibi etiam caruncula est, quæ he deræ folio similitudine respondet, quæ cum media asperæ arteriæ consistat, cum cibos deglutimus, esculenta poculentaque in eam ingredi non patitur, sed cum sese reserat, spiritus reciprocationis causa exsistit. Itaque, Antbereon inde dicitur D om. A. quæ sequuntur usque ad om. 13, Lat. Vers. Callim. Fr. 457. s in Edd. non exstat. Lat. Vers. p. 80, quod Aristophanes in Hippis commemorat, sed verba poetæ nun affert. μæc om. om. 6s cit. om. A. Vid. Bachnian. ad Lycophr. v. 154. M Fr. 183. “ (m) II. X. 467. (n) II. X. 495.

Κεφ. ΙΑ'. - Περὶ τῆς φωνῆς. Φωνητικὰ δὲ ὄργανα ταῦτα· ὁ γαργαρεών, ὁ λάρυγξ, ἡ τραχεῖα ἀρτηρία, ὁ πνεύμων, ὁ θώραξ, καὶ τὰ πάλιν δρομοῦντα νεύρα. Διαλεκτικά ο δε, γλῶττα, ὀδόντες, χείλη, ῥὶς, οὐρανίσκος, καὶ ὁ γαργαρεών· καὶ ἐνταῦθα γὰρ ξυμβάλλεται “. Ού- τως δὲ ἡ φωνὴ γίνεσθαι πέφυκε. Τὸ πνεῦμα ἀπὸ τῶν πνευματοδόχων ἀγγείων ἀνωθούμενον, ὅταν ή ὁρμὴ τοῦ φθεγγομένου πρὸς φωνὴν τονώσῃ τὸ μέλος, ταῖς ἔνδοθεν προσκρουόμενον προσβολαῖς, αἳ κυκλο- τερῶς τὸν αὐλοειδῆ διειλήφασι πόρον, μιμεῖται πως τὴν δι' αὐλοῦ γινομένην φωνήν· ταῖς ὑμενώδεσιν ἐξοχαῖς κύκλῳ περιδονούμενον. Ὑπερῴν δὲ τὸν κάτωθεν φθόγγον ἐκδέχεται· τῷ κατ' αὐτὴν κενώ ματι διδύμοις αὐλοῖς τοῖς ἐπὶ τοὺς μυκτήρας δια ήκουσι καὶ οἷον λεπίδων τισὶν ἐξοχαῖς σ, τοῖς τε περὶ τὸν ἰσθμὸν χόνδροις τὴν φωνὴν περιοχίζουσα, γεγωνοτέραν αὐτὴν ἀπεργάζεται. Παρειὰ δὲ καὶ γλῶσσα, καὶ ἡ περὶ τὸν φάρυγγα διασκευή, καθ' ἦν ὁ ἀνθερεὼν ὑποχαλῇ κοιλαινόμενος, καὶ ὀξυτο- νῶν ἐν ἐπιτείνεται, τὴν ἐν ταῖς νευραῖς τοῦ πλή κτρου κίνησιν ὑποκρίνεται· ποικίλως καὶ πολυτρό πως σὺν πολλῷ τάχει μεθαρμόζων τὰ πρὸς τὴν χρείαν, πρὸς τοὺς πόνους τῶν μουσικῶν. Χειλέων δὲ διαστολὴ καὶ ἐπίμυσις ταυτὸν ποιεῖ τοῖς διὰ τῶν δακτύλων ἐπιλαμβάνουσι τοῦ αὐλοῦ τὸ πνεῦμα κατά τήν το ἁρμονίαν τοῦ μέλους· σύμμικτος γὰρ ἡ μουσική περὶ τὸ ἀνθρώπινον ὄργανον αὐλοῦ καὶ λύρας, ὥσπερ ἐν συνῳδίᾳ"ι τινὶ κατὰ ταυτὸν ἀλλή λοις συμφθεγγομένων. Καὶ οὕτως μὲν ἡ φωνὴ γίνε ται καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον· τοῦ μὲν πνεύμονος ἐκφυσσῶντός τε, καὶ τὴν ὕλην παρέχοντος· τῆς δὲ τραχείας αρτηρίας ὥσπερ τινὸς αὐλοῦ διαπορ θμευούσης τὸν ἀέρα, καὶ πληττομένης ὑπ' αὐτοῦ, καὶ τοιόνδε ἦχον ἀποτελούσης. Οὐδὲν γάρ ἐστι φωνὴ ἡ πλῆξις ἀέρος, ἢ ἀὴρ πεπληγμένος φωτίζουσα το λόγῳ τὰς τοῦ νοὸς διανοίας. Τί δὲ καὶ τὰ χείλη, καὶ ἡ ῥίς, καὶ ὁ ἀνθερεώντο πρὸς ταύτην συνεργούσιν ο εἴρηται μικρῷ πρόσθεν. Ο δὲ γαργαρεών, δν καὶ σταφυλὴν καλέουσιν, οὐ μόνον δίκην πλήκτρου τὸ ἐκπνεόμενον πνεῦμα προστ διελεκτικά Α. • ξυμβάλεται Β. σε ἐπειδὰν γὰρ τὸ πν. Β. γαργαρεών· γίνεται δὲ ἡ φωνὴ οὕτως· ἐπειδὰν τὸ πνεῦμα Ρ. * ταῖς δὲ Α. ἐξοχαῖς τε ΟΙΗ. Β. ὀξύ τόνου Α. το τὴν Α. τι συνοδία Β. τι ἀνθερεών ὂν καὶ σταφυλήν καλούσιν, εἴρηται Ρ. προσκρούον Β Γ. το θερμότητος Β. Ρ. μιας ψύξεως Ρ. το πρώτως Β. " εὐκρατοί Α Ρ. τὸ ἀπελθούσας Δ. κρούων τ8 αὐτὸ διατυποῦται τοιῶσδε, ἀλλὰ καὶ ἑτέραν χρείαν οὐ μικρὰν τῇ τε τραχείᾳ ἀρτηρίᾳ καὶ ὅλῳ ποιεῖται τῷ λάρυγγι. Πρὸς γὰρ τὰς ἀμέτρους τοῦ αέρος μεταβολάς, θερμότητας * τυχὸν ἢ ψύξεις, ἀνθιστάμενος πρῶτος το καὶ ἀπαντῶν, εἰς συμμετ τρίαν ἄγει τὸ ἄμετρον, καὶ οὕτως παραπέμπει τῇ αρτηρίᾳ τὴν εἰσπνοήν· καὶ δι' αὐτῆς τῷ πνεύμονι καὶ τῇ καρδίᾳ. Οὐ μόνον δὲ τὰς τῆς ψύξεως καὶ θερμότητος εὐκρατεί το ὁ γαργαρεών δυσκρασίας, ἀλλὰ καὶ παχύτητος τοῦ ἀέρος, ἐκ καπνοῦ ἢ κονι ορτοῦ ἐπελθούσας τ' αὐτῷ, λεπτύνει καὶ καθαίρει 1199. MELETI MONACHI Cap. XI. De voce. Instrumenta autem quæ voci inserviunt, hæc habentur. Gurgulio, guttur, aspera arteria; pul- mo, pectas, et nervi qui reciproco motu ferun- tur. Quæ autem ad verborum ac idiomatum accommodantur : lingua, dentes, labia, nasus, palatum, ac gurgulio sunt; nsum gurgu- lio enim hic etiam accommodatus est. lloc enim B • " C pacto, vos ipsa formari suapte natura idonea ft. Posteaquam spiritus a vasis a quibus ipse re- cipitur expulsus fuerit, tunc cum sonum vocis edi- turi vis, ad cartilagineas interius sibi objectas partes, quæ circulariter tibialem meatum ambiunt, membrum repercussum vocis emittendæ gratia con- tenderit, dum ipsum ita per cartilaginea illa ca- cumina circumferri contingit, similis quædam li- " biæ sonantis vox constituitur. Palatum autem, so- num interne provenientem, geminis tibiis in vacuo ipso ad nares tendentibus, accipit, vocemque ipsam cartilaginibus in auguli angustiis exsistentibus, que squammarum effigiem referunt, prescindens, soui vehementioris causa exsistit. At gena, lin- guaque et partes ex quibus fauces gutturis con- stituuntur, sub quibus mentum est, cum cava liunt, vox remissior inclinatiorque at: præ ipsa - rum vero extensione, acutiori motu, ut in Gidi- bus corde sub plectro solent, intenditur; et hoc causas est, ut vox varia multimodaque feratur, atque congrue musici toni ad usus necessarios di- rigantur. Ad hæc autem labiorum dilatatione, et compressione simile quoddam, ut digitis in tibia pertractanda peragitur. Nam, pro modulaminis ra - tione, spiritum comprimunt ac remittunt (siquim dent tibiæ lyræque musica, cum hominis instru - mento commune nescio quid possidens, quasi con- centu quodam invicem consonant), et ita quidem, quemadmodum ostendimus, vocis constitutio fit. Cum enim a pulmone spiritus materia per aspe- ram arteriam fertur, quæ tali ministerio sufficit, dum per illam aer, quasi per siphonem trajicitur, idem in ipsa extensus similem sonum per- agit. Nihil enim aliud vox quam aeris percussio, sive percussus aer habetur, quæ mentis cogita- tiones oratione illustrat. Quidnam labia, maresque, ac guttur sint, jamdudum satis disseruimus. Gurgulio vero, queni staphylen, hoc est uvam pleri- que nuncupant, non modo extra emissum spiritum, D dum eum eeu plectro contrectat, in hanc illam- ve modi formam effigiandi facultatem obtinet, verum etiam in aspera arteria, ac totum gutturis spatium continetur, ad aeris immodicas mutationes alia non vulgari utitur officii functione. Cum enim aer, immodico calore vel frigore premitur, gurgu- lio sese illi quam primum objicit, atque obviam fertur, excessumque illum in temperiem agit, ac ∙ita spiritum in arteriam adigit, quem pulmo, ac cor ipsius ministerio ad usus proprios vindicant. Non enim solum gurgulio, frigidi calidique aeris quæ seq. usque adl om. A. om. et

Εt ἡ εἰς τὸ ζῆν καλῶς τοῖς ζώοις να συμβάλλεται βεβλαμ μένως” δὲ διακειμένης, σφάλλει τὰ ζῶα, καὶ δια- φθείρει αὐτά. Γενεσιουργὰ δὲ αἴτια τῆς ἀναπνοῆς τέσσαρα δεῖ ζητεῖν· πονητικόν, ὑλικὸν ὀργανικόν, τελικόν. Καὶ ποιητικὸν αἴτιον τῆς ἀναπνοῆς, ἡ δύνα- μις τῆς ψυχῆς, ἡ κινοῦσα τοὺς μίας τοῦ σώματος - ὑλικὸν δὲ, αὐτὸ τὸ εἰσπνεόμενον καὶ ἐκπνεόμενον πνεῦμα· τελικὸν δὲ ἡ χρεία· διττὴ δὲ αὐτή ”· διὰ μὲν τῆς εἰσπνοῆς, εἰσάγει καθαρὸν τὸν ἀέρα, καὶ ἐμψύχει τὸ ἔμφυτον θερμόν· διὰ δὲ τῆς ἐκπνοῆς, ἐξάγει τὰ λιγνιώδη περιττώματα. Χρεία δὲ καὶ εἰς θρέψιν τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ο ήτις γίνεται διὰ μόνης τῆς ἀναπνοῆς· Έλκεται γάρ τις αέρος μοῖρα κατὰ τὰς διαστολὰς τῆς καρδίας εἰς αὐτὴν, καὶ τρέφει τὸ ψυχικὸν πνεῦμα τὸ ἐν τῇ καρ δίᾳ· καὶ διαφυλάττει αὐτὸ εἰς τὴν κατὰ φύσιν αὐτοῦ θερμότητα. Οργανικὸν δέ ἐστιν αἴτιον τῆς ἀναπνοῆς τὸ διάφραγμα, καὶ οἱ μεσοπλεύριοι μύες, καὶ οἱ λε- γόμενοι ὑψηλοί· ὧν κατά τι τρεπομένων συνίσταται δύσπνοια. Τί δέ ἐστι δύσπνοια· καὶ πῶς συνίσταται· καὶ πόσαι ταύτης διαφοραί, οὐ τῆς παρούσης σκέ ψεως εἰπεῖν. Μᾶλλον δὲ περὶ τοῦ στήθους διερευνή σωμεν, καὶ περὶ τῆς ἐντεῦθεν ἡμῖν πηγαζούσης εὐεργεσίας. στῆθος, καὶ στέρνον, καὶ θώραξ στέρνον διὰ τὸ στερεόν, στήθος διότι ἔστηκε ἀσάλευτον, Στεῦταί τις λωδῆσαί σε; σιτίωθος Θώραξ οἷον ὅρος, καὶ φύλαξ τοῦ θερμοῦ θεώρας θωρήξασθαι τῇ ζωῇ Α. η Κεφ. ΙΓ'. - Περὶ τοῦ θώρακος. ' Τὸ στῆθος λέγεται καὶ στέρνον, καὶ θώραξ· εἰ καί τινες διαιροῦσιν αὐτά· πλὴν στέρνον μὲν, διά τὸ στερεόν· καὶ στῆθος, παρὰ τὸ αὐτό· διότι ἔστη κεν ἀσάλευτον· ἄλλοι δὲ, ὅτι ἐν αὐτῷ τὸ ἡγεμονικών ἔστηκεν· ἐξ οὗ καὶ, Στεῦταί τις λωδῆσαί σε· οἷον, ἐν τοῖς στήθεσι διανοεῖταί τις ἀδικῆσαι ἡ βλάψει σε, ὡς καὶ παρ' Ομήρφ, Στήθος δὲ πλήξας παρ δίην ἡνίπαπε μύθω (ο)· ἢ ὅτι δι' αὐτοῦ, ἡ πλησίον αὐτοῦ, τὰ σιτία διωθεῖται· οἷον σιτίωθος. θώραξ δὲ, οἷον ὠρὸς καὶ φύλαξ τοῦ θερμοῦ, ἡ τῆς ὀρούσης, ἤτοι πηδώσης καρδίας· ἡ τοῦ θείου καὶ ἡγεμονικού τῆς ψυχῆς, τοῦ θυμικοῦ· οἷον θειόραξ ε. Α' ἀπὸ τοῦ πᾶν πρᾶγμα κινεῖσθαι διὰ τοῦ περιεχομένου τόπου ὑπὸ τῆς καρδίας, ἡγεμονικοῦ ὄντος· οἷον, θεώ ραξ. θώραξ οὖν ὁ δεκτικὸς τῆς τροφῆς τόπος· τὸν γαρ οίνων ἐμπιπλάμενον θωρίξασθαι ο λέγομεν καὶ Ἱπποκράτης λοιμόν θριξις' λύει· τὴν πολύ ποτίαν λέγων· ὡς καὶ ἀλλαχοῦ Πίνδαρος δεθυ- ράμβῳ· . Αλόγχῳ ποτὲ θοριχθεὶς ἐπεῖχεν ἀλλότρια οι βεβλαμένως Β. πνεόμενον Α. " αὕτη Β. • θυόρας Α, θεώραξ θοάραξ οἷον θεώραξ θορέξασθαι Α, θωρήξασθαι θάριξις Δ. θώρηξις ( ποτέ θωραχθεὶς (θωρηχθείς ἐπέχει αλλότρια (τριον καρδίαν θυμῷ Β. * όρὸς Β. . ή Β. · οἶνον ἐμπιπλάμενον Β. • αλόχω Μ. MELETH MONACHI rem vividcat atque instaurat. cum ipsa sana valensque fuerit, plurimum confert, uti incolumis animalium vita servetur; cum vero detrimentum patitur, ipsa auimalia mirum in modum lædun- tur prævertunturque. Causas igitur respirationem generantes, efficientem videlicet, materialem, instru- mentalem, finalemque, quærere opus est. Et quidem, efficiens ejus cause, animæ facultas est, unde muscu- lis corporis motus subministratur; materialis autem, ingredientis exeuntisque spiritus reciprocatio ba- betur; instrumentalis vero, septum transversum et costis intermedii musculi, et qui excelsi dicuntur; finalis vero est, usus qui duplex habetur; et alter quidem, cum purum aera ad interiora admittit et insitum calorem vivificat, alter vero, cum extra egreditur, et excrementa fumosa emittit. Sed et ad animalis spiritus alimentum, quod sola B tantum respiratione ft, ipsa spiritus reciproca- tione opus est : siquidem cor, præ sui extensione, neris quamdam portionem intus attrahit, et spi~ ritui animali, cujus in se ipso sedes est, alimen. lum suggerit, et ipsum ad usum naturalis caloris reu in promptuario conditum servat. Instrumich. talis autem respirationis causa, septum trans- versum, musculique costis intermedii, ac museuli qui excelsi dicuntur exsistunt ; in quibus cum aliqua ex parte perversio ft, respirationis difficultas sub- sequitur. Quidnam autem respirationis difficultas sit, ac quo pacto fat, quotque ejus discrimina ha- beantur, in praesentia explicare non attinet. At de quæ inde nobis proveniunt, disputationem aggrediamur. Cap. XIII. De pectore. C Pectus a Græcis nuncupatur, etsi à nonnullis hæc dividantur et quidem ob id dicunt, quod solidum esse explicares; vero ex eo quod immobile consistat dixerunt. At alii ab éo, illud quod in nobis imperium obtinet ibidem positum sit, inde fit, ut cum damno quispiam aliquem afficere studet, in pectore verset, quod illi ita dicunt : sive die citur, quod videlicet cibus per ipsum propinquum in ventrem impellitur. vero nuncupatur, quasi quod terminus, custosque catoris ex movente, exsillente videlicet corde provenientis, habeatur. Vel dicitur, il est qui impetum movent, quoniam, cum ira- scibilis animæ vis in corde consistat, ab ipso pe- ctore, quod cordis ibidem fines sint, omnia furoris impetu moventur. Thorax igitur locus qui alimen- tum accipit est. Quidam autem vino madentem dixerunt, ut Hippocrates : Ebrietas, in- quit, famem solett ; et Pindarus in Dithyrambis : Uxorem, vino quandoque madidus, falsis insimulavit. " D pectore potius, deque commodis emolumentisque, Lat. Vers. p qui om. . · C P. P. P), P) Lat. et mox om. Pind. citationem om. BC, Vers. P, Cf. Εtym. p. 460, 39. (0) Od. Y. 17,

ἀπὸ τοῦ ἐνίου ἔχων, ἀπὸ ει μυῶν καὶ νεύρων καὶ γυγ- γλυσμόν δειρή vου συνδέσμων περιεχομένους· κατὰ μὲν τὸν τράχηλον ἑπτὰ, κατὰ δὲ τὴν νῶτον δύο καὶ δέκα· κατὰ δὲ τὴν ὀσφὺν πέντε· ὡς εἶναι πάντως κδ'. Εσφιγμένοι δέ εἰσι πρὸς ἀλλήλους καὶ τεθειμένοι, συμβολὰς ἔχον τες καὶ ἀποφύσεις ἀκανθώδεις. Η δὲ συμβολή τού- των, γυγλισμός λέγεται παρὰ τῶν ἰατρῶν· τὴν δὲ τούτων σπονδύλων δύναμιν, καὶ χρείαν, καὶ ἐνέρ- γειαν, ἐν τοῖς ὄπισθεν διεξήλθομεν. Λέγεται δὲ ὁ τράχηλος καὶ δειρή· κυρίως μὲν ἐπὶ τῶν τετρα- πόδων, διὰ τὸ ἐκεῖθεν ἐκδέρεσθαι· καταχρηστικῶς δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, διότι πᾶν μὴ δι᾿ ὅλου ἔστιν ᾧ λέγεται, ἐκ καταχρήσεως ἔχει τὴν κλήσιν. Τὰ δὲ ὑποκάτωθεν τῶν ὠμοπλατῶν μετάφρενα λέ- γονται, ὅτι ἐξόπισθεν τῶν φρενῶν κεῖται· ὅθεν καὶ ἐκδέρον. Β ὁ Ομηρός φησιν, ἧπαρ ὑπὸ πραπίδων (9), δ ἐστι ται, τῶν φρενών 10. μετά φρενον ράχις, οἷον ῥῆξίς τίς ἐστιν, Ἡ δὲ ράχις ῥῆξίς τίς ἐστι, τὰ δεξιὰ τῶν εὐωνύ μων διαχωρίζουσα· ἡ διὰ τραχύτητα τῶν συνεστη κότων αὐτῇ κονδύλων· οἷον, τράχις καὶ ῥάχις. Λέ γεται δὲ καὶ ἀκανθα, τῷ τὰς ἐκ τῶν κονδύλων τραχὶς, καὶ ῥάχις ἀποφύσεις ακανθώδεις εἶναι· ὁ δὲ "Ομηρος ἐξὺν αὐτ τὴν καλεῖ· ἣν οὐχ οἷόν τε κνίσαι ἢ ξύσαι ει εὐκόλως τῇ ἰδίᾳ χειρὶ, ἀλλ᾽ ἑτέρων ε δεῖσθαι εἰς τοῦτο· φησὶ άκανθα γάρο Κατάκνηστιν μέσα νῶτα πλῆξε Τον τό εξὺν που ερμηνεύων τοῦτο εἴρηκεν. Οι ώμοι παρὰ τὸ ὑπομένειν τὰ βάρη τῶν φορτίων είρηται. Λέγεται ξύσαι, ἢ κνῆσαι. δὲ τὸ μέρος ἐν ᾧ οἱ ὠμοπλάται νῶτος, ἐπειδὴ τῶν ἄλλων νοτίζεται μᾶλλον, καὶ εἰς τοῦτον ὁ ἱδρὼς καταῤῥεῖ· ὡς καὶ Όμηρος· Κατὰ δὲ νώτιος ὤμους παρὰ τὸ ὑπο- ρέει ιδρώς (α) - καὶ, Τὸν νῶτον μου ἔδωκα " εἰς μένειν τὸ βαρὺ τῶν φορτίων, μάστιγας· καὶ νωτοφόρα ζωα φαμεν. Λέγεται τὰ τοιοῦτον μέρος καὶ ψύη, παρὰ τὸ ψαύω· ἡ ἐπιψαύου- σα σὰρξ, καὶ ἐπὶ πολλοῖς οὖσα τοῖς ὀστέοις. νῶτον ἀπὸ τοῦ νωτίζειν, ψύας παρὰ τὸ ψαύω νωτοφόρα ζώα Κεφ. ΙΕ'. — Περὶ τῶν πλευρῶν. - Ἐπεὶ δὲ ἡ ψύη, καὶ ὁ θώραξ, καὶ αἱ πλευραί συνήρθρωνται καὶ συνδέδενται, καὶ οἷον συγκοινω νοῦσιν ἀλλήλοις ταῖς χρείαις καὶ ἐνεργείαις· οὐδὲν τ ἄτοπον ἐπισκέψασθαι περὶ αὐτῶν τῶν πλευρῶν. Α μὲν εἰσὶ μακραί, αἱ δὲ κονταί· ἃς καὶ κοντοπλεύρια λέγουσιν, ἢ νόθους πλευράς. Εἰσὶ δὲ πέντε αἱ νόθοι· συμφύονται δὲ τῷ τε διαφράγματι καὶ ἀλλήλαις· εἰς χόνδρον τὸ πέρας αὐτῶν ἔχουσαι. Αἱ δὲ λοιπαὶ τῶν πλευρῶν καὶ οἱ τῆς ῥάχεως σπόνδυλοι περὶ τὸ στέρνον ", τοῦ θώρακος εἰσιν ὀστα - δώδεκα μὲν οι ὑπὸ Β. Β. ὑπὸ τὰς φρένας τὸ ἦπαρ ἔτρωσεν Β. κν. ἢ ξύσαι Β, κινῆσαι Λ. ἑτέρωθεν Β. ὡς καὶ Α. νώτερος Β. δέδωκα Β Ρ. φαμέν Β ρ. καὶ ἐπιψ. Α. οι οὐδ. δὲ Β καὶ τὸ στέρνον τοῦ θώρακος, εἰσὶ δ. Β. τοῦ δὲ θωρ. εἰσὶν ἑπτὰ ὀπτ. Α, τοῦ θωρ. εἰσ. ὀστᾶ NELETII MONACHI • vero sping vertebre sumt, quæ musculis nervisque A invicem coherent. Ex his quæ collo vertebræ adhi- hitæ sunt, septem, quæ vero dorso duodecim, ad Jumbos autem positæ, quinque numerantur, sie ut numerus vertebrarum omnium quatuor spura vi- ginti habeatur. Sunt quidem omnes invicem com- pactæ compositæque, ac in his conjunctiones, processusque in modum spinarum prominentes vi- suntur. Medici aulem harum cohærentiam appellare consueverunt. Sed, quammam vertebræ ipsæ vim habeant, cuive usui actioni- que accommodentur, in his quæ prius exposui- mus satis dictum est. Præterea, collum ab illis nuncupatur, sed hoc nomen propria cabuli significatione ad quadrupeda refertur, hac quiden de causa, quol ab ipso animalia hoc est excoriantur ; sed et abusus, ad homi- num collum hoc nomen referri solet. Hlut enim abusu dicitur, quod non ex toto ac recta ratione alicui rei accommodari possit. Pars antem quæ scapulis subditur, dorsum dicitur, quod illi dicunt, quod, post loca in quibus mentis ac præcordiorum sedes est, consistit, ut Homerus : At jecur est subler præcordia. Spina vero, quæ vi- delicet rivi cujusdam effluxus est, qui dexteram læva parte dividit. Sive inde, a vertebrarum quidem asperitate, a quibus ipsa constat nominis causam desumit, quod ab ipsis dicitur. Sed et spinæ nomen obtinet, ex eo quod prominentiis, sive processibus quibusdam in spinæ modum fulcitur, quæ ab ipsis nuncupatur. (r). Homerus auten hanc appellat, utpote quæ C scalpi propria manu haud facile queat, sed aliena oficiumn explet, a verbo Nam Homerus, hujus loci interpretandi gratia sic inquit : Qui medium dorsi scalpendi gralia tangit. Humeros nanque quod sarcinarum videlicet pondera sustineant dici opinantur. Ve- rum, locus in quo scapulæ sunt tergum appel- latur, quod illi, quod tergiversari est, vel quod magis quam aliæ partes poudera sustinentes sudore madescant, ut Homerus: Defluit ex humeris sudor. Et illud prophetæ, Dor- sum meum dedi percutientibus (a), unde arinalia dorso Cap. XV. De costis. - Sed et lumborum locus est, qui illi dictitant, a tangendo videlicet, quod in D eis caro ossa ipsa tantummodo tangit, ac per superficiem distenditur. Quoniam vero lumbi, et thorax, costarumque ordo invicem cohærent copu- lanturque, et ceu communia quædam usuum actio- numque ollicia explent, non ab re videtur de costis etiam aliquid proferre in medium. Quædam namque costæ longæ, quædam vero breves sunt, quas costulas sive degeneres, vel nothas costas (a) Isa. L, 6. sustinentia pondus dicuntur. om. om. C (s) II. A, 810. Ar) Od. K, 161. (7) 11. Ν, 412.

Α Γαῖα δέ τοι πρῶτον μὲν ἐγείνατο ἴσον ἑαυτῇ Οὐρανὸν ἀστερόεντα· ἵνα μιν περὶ πάντα και [λύπτη (4). - . Καὶ τὸ περιέχειν δὲ αὐτὸ ἐ ἐκ τοῦ φυλάττειν· Ος μοι κῆπον ἔχει πολυδένδρεον (π). Τὸ γὰρ ἔχει σ ἀντὶ τοῦ φυλάττειν κεῖται καὶ τὸ, Εχει δέ τε κίονας αὐτὸς (1) μακράς· καὶ τοῦτο ἀντὶ τοῦ περιέχει. Οὕτως μὲν οὖν ἡ ῥάχις τῷ στέρνῳ, καὶ αἱ πλευραί συνδέδενται καὶ συνήρθρωντα:, ἵνα πρός τε κίνησιν καὶ κάμψιν, καὶ ἀντανακλασμὸν, καὶ σύντονον βάδι σιν, καὶ δρόμον, καὶ κάθισμα ἄλληλαι ἀλλήλαις απ ἁρμονίαι συνέρχωνται 48· καὶ τὴν καθ' ὁρμὴν κίνησ σιν, καὶ ἐπιτετεχνασμένην, εκτελεῖν δυνάμεθα. Μόν νος γὰρ ἄνθρωπος πρὸς δύο γωνίας ὀρθὰς κάμπτει τὰ σκέλη, κατά τε τὸ ἰσχίον καὶ τὴν ἰγνύν· τὴν μὲν ἐπὶ τὰ ἔνδον, τὴν δὲ ἐπὶ τὰ ἔξω. ἔχειν, Ἐπεὶ οὖν ὁ θώραξ συμπεριέχει τὸν πνεύμονα καὶ τὴν καρδίαν, σκεψώμεθα καὶ ὡς ταῦτα διάκειται. Τοῦ θώρακος ἔσωθεν ὁ πνεύμων ἐστὶν, ἐμπεριέχων τὴν καρδίαν, καὶ οἷον ἐπικαλύπτων αὐτήν. Ἔστι δὲ αρτηριώδης καὶ πολύπυρος· ὑπὸ τῆς φύσεως κατα εσκευασμένος πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀναπνοῆς. Λεπτὸς καὶ κούφος, καὶ μανός, πρὸς τὸ εἰσάγειν καθαρὸν ἀέρα, καὶ ῥιπίζειν τὸ ἔμφυτον θερμὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἐξάγειν δὲ πάλιν σε τὰ λιγνυώδη αὐτῆς περιττώματα. Καὶ γὰρ οἷον πλέγμα ἐστὶν ὁ πνεύμων· συγκείμενον ἐκ τεσσάρων· ἐκ τῆς τραχείας ἀρτη- ρίας, καὶ ἐκ τῆς λείας, καὶ φλεβός ταχείας, καὶ τῆς σαρκὸς αὐτῆς ἀφρώδους …. Ητις σὰρξ ἀναπληροί δίκην στοιβῆς τὰς μεταξὺ χώρας του πλέγματος, τῶν τε δύο ἀρτηριῶν καὶ τῶν φλεβών δε μέσον δὲ αὐτοῦ τὴν καρδίαν περιλαμβάνων, περιψύχει διὰ τῆς εἰσπνοῆς, καὶ παραμυθεῖται αὐτήν. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ πνεύμων ἐκλήθη, ὅτι καὶ δοχεῖον ὑπάρχει τοῦ πνεύματος· καὶ ὅτι τῇ καταπνεύσει αὐτοῦ ψύχει τὰ ἔνδοθεν· καὶ τὰ λιγνυώδη περιττώματα ἔξωθεν ἀπο πνεύμων κρίνει. Τρέφεται δὲ καὶ αὐτὸς ὑπὸ αἷματος καθαροῦ· ὅτι δοχεῖον ὑπάρχει τοῦ πνεύματος, τοῦτο δὲ τὸ τρέφον αὐτὸν αἷμα εἰς τὴν δεξιὰν κοιλίαν τῆς καρδίας προπέττεται τι καὶ λεπτύνεται. Σομα φώδους γὰρ καὶ λεπτῆς ὢν οὐσίας, ὑπὸ λεπτοῦ καὶ καθαρωτέρου αίματος τρέφεται. Οὐκ ἐδύνατο δὲ οὗ τος τὸ παχύ αἷμα πέψαι, καὶ εἰς οἰκείαν τροφὴν ἀναλῶσαι· διὰ τὸ ἀκίνητον αὐτοῦ, καὶ τὰς πρὸς ἀνα- πνοὴν ἀσχολίας· διὰ τοῦτο ἐκεῖ λεπτυνόμενον καὶ καθαιρόμενον, πρῶτον τρέφει αὐτὸν μετὰ τῆς ἀερώ Β Κεφ. ΙΓ'-12'.—Περὶ τοῦ πνεύμονος καὶ τῆς καρδίας. , μὴ Β Ρ. οι καὶ αὐτὸ Β. ἔχειν Β Ρ. δους οὐσίας, καὶ οἷον καθαρωτέρας. Πᾶσα δὲ ψύξις, καὶ δυσκρασία, καὶ παχεῖα ἀνα θυμίασις ἑλκοὶ τὸν πνεύμονα· διὰ τὸ τῆς οὐσίας αὐτ * συνέρχονται Β. σε ὁ ἄνθρ. Β. καὶ τὸ ἐν τῇ κ. Β Ρ. οι πάντα Ρ. σε καὶ τῆς ἀφρ. σαρκ. αὐτοῦ Β Ρ. δ καὶ τῆς φλεβός Β προπέτεται Α, προσπέττεται ύ, Οd. Δ. 737. MELETII MONACHI Prima quidem tellus, post ipsam stellifer orbis Cretus : ut hanc mediam comprenderet ordine certo. natura tribuit; et pirs quæ ad genua est, ad inter- Et quidem comprehendere, pro eo quod custodire diceres, positum est, ut illud : Arboribus multis hortus mihi consitus exstat. Et illud: Et ipsum longas columnas continet; et in his pro continere positum est. Hoc itaque quo explicavimus modo, spina, pectus, et costæ simul colligatæ coarticula- tæque sunt, quo dum illæ harmoniis invicem con- veniunt, nos, ad motus, flexus, progressus et regressus, tum ad moderatum incessum, cursus- que concitatos, necnon ad sessionem, et ad mo- tum, qui cum impetu, vel arte fit, aliaque hujus- modi sufficere valeamus. Soli autem homiui crura ad duos rectos angulos flectere posse, ad coxas videlicet, ac locum qui genibus oppositus est jura; que vero ad coxas vergit, adl exteriora fectitur. Cap. XVI-XVII. De pulmone et corde. Quoniam igitur a thorace tum cor, tum pulmo comprehenduntur, idcirco, quonam pacto hæc in ipso intus consistant, consideremus. Cor nam- que a pulmone comprehenditur, et ipsum pulmo quodammodo velat, siquidem pulmonem ipsum arteriis plurimisque meatibus referum quo respi- randi officio sufficeret, natura constituit. Sed et tenuis levisque, ac laxus bujus gratia habetur pulmo, uti purun aerem admittere queat, atque insitum qui in corde est calorem excitet, rursusque ejus fumosa excrementa extra emittat. Nam pulmo, cum ex quatuor quibusdam constitutus sit, ceu textum quoddam est; ipse namque ex aspera ar- teria lævique, necnon vena crassa el spumosa carne quæ ejus peculiaris habetur, constat. Hæc enim caro, spatia ipsa texturæ pulmonis ad stœbæ herbæ similitudinem media implet. Cum inter duas arterias, venamque ipsam cor situm medio sui comprehendat, spiritus admissione ipsum cor pulmo refocillat, eique solamen affert. Et hac quidem de causa pulmo ipse dicitur, quod videlicet spiritus conceptaculum sit, quodque præ sui reci procatione, partes quæ intus sunt demulcet, ac fumosas exhalationes extra ejaculatur, et ipse quidem puri sanguinis alimentum desumet. San- guis autem quo ipse alitur, in dextra uteri parte concoquitur tenuaturque. Nam, cum fungosæ ac pratenuis substantia pulmo habeatur, ut purissimi D subtilissimique sanguinis alimentum capiat oportet. Non enim aliter ipse crassum concoquere sanguinem, ac in sui alimentum absumere, cum immobilis sit, ac respirationi vacet, facultatem obtineret; bac de causa, inibi ut diximus tenuatus, atque in pu- riorem naturam redactus sanguis, non sine purissima aerea substantia eidem alimentum impertitur. Siquidem pulmonis natura adeo passionibus obno- xia est, ut a minimo quovis frigore maloque teni- “ C C P. " (r) Od. A, 53. (*) (4) Theog. 126.

ρεται, ἢ ἐκτὸς τὸ ἐνοικοῦν τῇ καρδίᾳ πνεῦμα ζωτι κόν. Καὶ ἐκτὸς μὲν μετὰ συντονίας, ὡς ἐπὶ τῶν θυμουμένων· ἡ μετὰ χαυνότητος, ὡς ἐπὶ τῶν ἡδο μένων· ἐντὸς δὲ, ἢ ἀθρόως, ὡς ἐπὶ τῶν φοβουμέν νων. ἢ κατὰ βραχύ ", ὡς ἐπὶ τῶν λυπουμένων. Οὐκοῦν τῆς καρδίας καὶ ταῦτα, καὶ τὸ θερμαίνειν ἅπαν τὸ σῶμα· ἔστι δὲ τὸ σχῆμα αὐτῆς κωνοειδές. Πυρωδεστέρα δὲ οὗτα πάντων τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων, καὶ τοῦ πυρὸς ἔλαχεν ἔχειν τὸ σχῆμα. Ωσπερ γὰρ ἐκεῖνο ἀπὸ πλατυτέρας βάσεως ἀρχόμενον τὴν ἄνω χώραν διώκει, ἀεὶ στενούμενόν το τε καὶ εἰς ἐξι ἀποκορυφούμενον, οὕτω καὶ ἡ καρδία κωνοειδής ἐστι. Α τὸ δὲ συμπάσχον κινεῖται· καὶ ἢ ἐξ ἔνδοθεν φέ Ει Β Κῶνος δέ ἐστι σχῆμα περιαγὲς εἰς ὀξὺ λῆγον· δύο λάσιον, καὶ δασὺ ΚΑΡΔΙΑ κραδαίνω ναται δὲ τὸ σχῆμα τοῦτο νοείσθαι οὕτως· Εἴ τις λάβοι κατ᾽ ἐπίνοιαν πλείονας κύκλους ἐπαλλήλους κειμένους, ὧν ὁ μὲν ὑποκάτω μείζων ἐστὶν, ὁ δὲ ἐπ' ἐκείνῳ σμικρότερος· εἶτα ὁ τρίτος καὶ ὁ τέταρτος, καὶ οὕτως ἐφεξῆς ἡ μείωσις γίνεται, ἄχρις ἂν εἰς κύκλον σμικρότερον " τελευτήσῃ· οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ κώνου· λέγεται οὖν τοῦ τοιούτου σχήματος τὸ μὲν εὐρὺ βάσις, τὸ δὲ στενὸν κορυφή. Η τοίνυν καρδία τὸ κωνοειδές ἐστιν ἔχουσα σχῆμα, τὴν δὲ βάσιν εὐκ ἔχει κάτω· ἔμελλε γὰρ ἡ κορυφὴ ἄνω βλέπουσα πολ λοὺς ἀτμούς θερμοτέρους ἄνω πρὸς τ8 τὸν ἐγκέφαλον πέμπειν, καὶ ἀμείβειν τὴν ψυχικὴν " κρᾶσιν αὐτοῦ ψυχροτέραν ἐξ ἀρχῆς γεγονυίαν. Νῦν δὲ κεῖται μὲν ἡ βάσις " αὐτῆς ὀπίσω καὶ ἄνω· ἡ δὲ κορυφὴ πρόσω καὶ κάτω. Διὰ οὖν ταύτην τὴν αἰτίαν θερμαίνουσα τὸ περιστέρνιον, λάσιον αὐτὸ ἀπεργάζεται ταῖς θριξί. Διαφέρει δὲ τὸ λάσιον τοῦ δασέος· ὅτι τὸ μὲν δασὺ θεωρεῖται πλήθει καὶ πυκνότητι τριχῶν, τὸ δὲ λάσιον οὐ μόνον τούτοις, ἀλλὰ καὶ μεγέθει· ὥστε εν τι μὲν λάσιον, τοῦτο καὶ δασύ· εἴτι δὲ δασύ, οὐ πάν τως καὶ λάσιον. Τὸ δὲ ὄνομα ἐτυμολογεῖται το παρὰ τὸ κραδαίνω τὸ σείω· ἀεικίνητος γὰρ ἡ καρδία του ὅθεν καὶ μέλλοντος φόβου καὶ ἀγωνίας σημαντική ἐστι πηδῶσα· ὡς καὶ Ὀδυσσεύς, ΤΟ Πολλὰ δὲ οἱ κραδίη ποτὶ ὅσσεται όλεθρον (π). Καὶ πάλιν, Καὶ γὰρ ἐμοὶ νόος ἐστὶν οἱ ἐναίσιμος, οὐ δέ μοι [αὐτῇ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι σιδήρεος, ἀλλ' ἐλεήμων ᾿Αλλὰ καὶ ἐνεστῶσαν ἀγωνίαν πείθει φέρειν ὡς τὸν * ἐξ Β, ἢ ἔνδον καταβραχὺ ἀεὶ διώκει ἀεὶ στεν. Α. σμικρότατον Ρ, εὐρὺ καὶ κυκλο τερὲς βάσις; τὸ δὲ στενὸν κυκλοτερῶς καὶ αὐτὸ ἀνιὸν χορ. πλὴν ἡ καρδία κἂν τὸ κων. ἔχῃ, ἀλλὰ τὴν βάσιν οὐχ Ρ. παρά. Β, περὶ Ρ. φυσικὴν Β . "' ἡ μὲν β. Β. καλεῖται δὲ καρδία Ρ. " ἐστὶν ἡ κ Β Ρ. οι ἐστὶ Α. MELETII MONACHI adduximus eſticiendi, tum totum corpus calefaciendi exprimit. beatur, procul dubio, et corporis passionum expers est; illud enim quod compatitur, movet, sive vitalem spiritum, cujus in corde sedes est, in- trorsum ferri, sive extra contingat; et cuin extra egre- ditur concitatior fertur, ut in his qui irascuntur, cer- nere est ; in his vero, qui laetitia afficiuntur, remissior Üt. Qui autem formidine premuntur, in ipsis intus confertim movetur: tristantibus vero agitari per intervalla solet. Cordis itaque munus, tum hæc quæ habetur. Cor namque ipsum figura sua coni formam Et cum magis ignitum præ omnibus corporis nostri partibus habeatur, hujus gratia ignis figu- ram sortitum est. quemadmodum ignis ipse, a latiore magisque spatiosa basi originen capiens, sursum se ipsum contrahendo, usquequaque acu- minato cacumine fertur ; ita et cor in coni nodum consistit. Conus autem figura est quæ circumagi facile potest, et quæ in acumen desinit, quam com- prehendere quisque hoc pacto queat. Si quis, exem- pli gratia, plures circulos, alterum alteri impositos consideret, ex quibus qui infra est omnium major habeatur, qui vero ab ipso paulo brevior, tum ter- tius, quartusque, et qui sequuntur contractiores brevioresque sint, sic ut eorum ordo ad diminu- tionem tendat quoad in brevissimum circulum de- sinere videatur : eadem et de como haberi ratio potest; talem namque figuram exprimit. In eo la- tiorem, et circularem partem, basin, angustioremn vero, et ipsam circulariter desinentem, apicem di- xeris. Cum igitur cor ad coni formam constitu- tum sit, basim tamen infra tendentem non habet; si enim ejus acumen sursum dirigeretur, plurimos ad cerebrum vapores emitteret, et temperies ejus quam natura largiente a prima constitutione fri- giclam adeptum est, præverteretur : idcirco, basis ejus, retro, et sursum vergens consistit; acumen vero ante et infra protenditur. Hac igitur de causa cum partes quæ pectoris sunt calefaciat, uti pilis densentur, causa exsistit. Nam, spissum, densum- que, quod illi dicunt, in- vicem discrepant, eo quod spissum in multitudine, frequentiaque pilorum, densum vero, non modo in bis, sed in magnitudine eorumdem cernere est. Talis siquidem locus, in nonnullis, non modo multitudine, densitateque pilorum, verum etiam prolixitate refertus inspicitur. Illud enim a Græcis a verbo nuncupatur, quod moveo, sive qualio diceres, ex quod formidinem, animique sollicitudinem supervenientem sese concutiens indicare solet, ut de Ulysse apud Homerum: Cor sibi signa dedit futuri ad lumina fati. Et rursus: Nec mens laude caret nec mi sub pectoris imo, Ferreus est animus, verum milisque piusque, Sed et præsentem angustiam ferre nos suadet, ut illud: C D (y). om. C. C. * B C. (z) Od. E, 389. (y) Od. E, 190.

καταβιβασθῇ· λέγεται καὶ στόμαχος, ὅ ἐστι μηχανή τῶν σιτίων οι. "Αλλοι δὲ ἐκ τοῦ στόμα στόμαχον λέγουσι, διὰ τὸν τὴν μάστακα ” ἐξ αὐτοῦ δέχεσθαι, τουτέστι τὴν τροφήν· ἐστὶ μηχανὴ τῶν σιτίων, ἐκ τοῦ στόματος, διὰ τὸ τὴν μάστακα ἐξ αὐτοῦ δέχεσθαι, Ει Ως δ' ὄρνις ἀπτῆσι νεοσσοῖσι προφέρῃσι Μάστακ, ἐπήν κε λάβῃσιν (6). Εἴρηται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ πόματος. Αλλ' Οδυσσεὺς ἐπὶ μάστακα χερσὶ πίεζε " Πῶς δέ ἐστιν ἐργαλεῖον ορέξεως, ὧδε σκόπει. Ο στόμαχος, καθὼς εἴρηται, ορέξεως καὶ κατα- πόσεως ἐργαλεῖον ὑπάρχων ", δέχεται τὴν τροφὴν ἐκ τοῦ στόματος. Εχει δὲ κύτος αὐτὸς πρὸς τὸ πέ ρας τοῦ ξιφοειδούς χόνδρου, εἰς & καταβιβαζόμενος στ τίθεται τὰ βρώματα. Μετὰ οὖν μικρὸν χρόνον, έλκει ἐξ αὐτῶν ἡ γαστήρ ήδη τὰ, ἅπερ είχε πρότερον, μεταπέμψασα τῷ ἤπατι καὶ τοῖς ἐντέροις. Τῷ πατι μὲν τὸν χυλόν, τοῖς ἐντέροις δὲ τὰ σκύβαλα· ἐπεὶ οὖν ἀπεσκυβαλίσθη καὶ ἀπεκρίθη τα περιττώματα, καθὼς εἴρηται ἀνωτέρω, ἐτράφη δὲ καὶ πάντα τὰ μόρια τῇ καταλλήλῳ τροφή, διεφορήθη ἅπαν τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς τοῦ περιέχοντος βάρους βίας· ταύ- την " γὰρ ἔλαχε τὴν ἀνάγκην πάντα τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ τυγχάνοντα· ὁρᾶται γὰρ τῷ πολλῷ χρόνῳ καὶ λίθος μείων παρὸ ἦν γεγονώς. Διεφορήθη οὖν ἅπαν τὸ σῶμα, καὶ μάλιστα τὸ δέρμα τοῦ σώματος, ὡς τῷ πέριξ ἀέρι πλησιέστερον ὁμιλοῦν. Εἶτα τρο φῆς ἀπορῆσαν, τρέπεται κατὰ τῶν ὑποκειμένων αὐτῷ μυῶν, καὶ ἔλκει τὸ ἀφορισθεν αὐτοῖς εἰς λόγον τροφῆς· ἐκεῖνοι πάλιν τρέπονται κατὰ τῶν πλη- σίων *· καὶ οὕτως κατὰ τὸ συνεχὲς γίνεται ἡ διάδο σις αὕτη μέχρι τοῦ ἤπατος. Εἶτα ἀπορῆσαν τροφῆς τὸ ήπαρ, ἕλκει τὴν ἐν ταῖς μεσαραϊκαῖς φλεψὶ πε ριεχομένην· αἱ δὲ ἕλκουσιν ἀπὸ τῆς γαστρός· ἡ δὲ γαστὴρ ἀπὸ τοῦ στομάχου. Καὶ ἐπεὶ ἡ τοιαύτη ὁρμὴ μέχρι γαστρὸς καὶ στομάχου κατέληξεν, ἀγ γέλλεται τῷ ζώῳ · διὰ τῶν νεύρων ἡ ἔνδεια· διά τα τοῦτο πλείονα γεῦρα * αἰσθητικὰ τῇ γαστρὶ καὶ τῷ στομάχῳ ἐδόθη, ἵνα διὰ τοῦ πάθους αἰσθάνων- καὶ ὁ τῆς ἐνδείας· καὶ αἰσθανόμενα, επεγείρει τὸ ζῶον εἰς προσφορὰν σιτίου καὶ πόματος· ὅπως ἀντ- εισαχθῇ ἕτερα πάλιν τῶν διαφορηθέντων. Οὕτως μὲν οὖν ἡ ὄρεξις γίνεται, ἦν καὶ πεῖναν ὠνόμασαν ἐκ τοῦ στομάχου ή γαστήρ. Ἐκ τῆς γαστρὶς ἡ σάρξ· ἐκ τῆς σαρκὸς αἱ μεσαραῖκαὶ φλέβες· ἐκ τού των τὸ ἦπαρ· ἐκ τοῦ ἤπατος πᾶσαι αἱ φλέβες· ἐκ τούτων ἡ κοίλη φλέψ· ἐκ ταύτης οι μύες, καὶ αἱ παρακείμεναι σάρκες ἁπλαῖ· ἐκ τούτων τὸ δέρμα τρέφεται· καὶ οὕτως τραφέντα, ἵσταται τῆς ὁρμῆς μέχρι διαπνευσθῇ · διαφορηθέντα δὲ, τὸ ἀνάπαλιν γίνεται. οι μύστακα Β. κ εὖ δὲ Α. με οὕτω δὲ ἔστιν ἐργαλεῖον ὀρέξεως, ὅτι Ρ, ὑπάρχον Β. Οι καταβιβαζόμενα ήδη τα πρώην μεταπ. Ρ. ο ταῦτα Δ. · μείζων Β. • πλησίον Β Ρ. τὰ ζῷα Β. γεῦρας Β. * αἰσθάνονται επεγείρη Ρ. . MELETI MONACHI A ligat, ipse enim a cibo premiur, et cibum vicissim ipse premit, dum ipsum ad sibi præscripta loca de- mittere satagit. Vel iude stonachus dictus est,δ quasi ciborum machina sit, quae ipsos conficiat. Sunt qui stomachum ab ore videlicet dictum velint, quod ab ore mansum, id est alimentum suscipiat, ut illud : Ut volucris mansum pullis implumibus affert, Quod capiant, Quonam autem pacto stomachus appetitus of- cina sit, ex his perspicue patebit. B C Quoniam stomachus ipse, ut dictum est, cum appetitus conficiendique cibi officina sit, alimentum ab ore suscipit : habet autem sinum ad finem carti- laginis, quæ gladialis dicitur, in{ quem per es demissum cibum recondit. Non multum post temporis venter, quæ nuper in stomachum demissa fuerant, quo ea jecinori et intestinis impertiatur, desumit. jecinori quidem alimenti succum; intestinis vero, stercoris materiam applicat; quando quidem excre- menta, quemadmodum superius demonstratum est, cum in stercus conversa egestaque fuerint, et particu- læ omnes congruum alimentum absumpserint, totum corpus ab ambientis nos aeris vi conficitur et bane necessitatem omnia quæ sub generationem corruptio- nemque cadunt, perpetuo sortiuntur. Siquidem et lapides longi temporis evum diminult, uti alii, quam quondam facti fuerant videantur. Tum quod libet corpus et praesertim ejus cutis, quo magis obvia aeri ſit, vel ad ipsum propius accedit, ep ocius absumitur. Postea vero venter alimentum desumptum, musculorum officio, ad partes quæ co indigent distribuit. At partes ipse illud sibi pro alimento vindicant; ab illis vero, quod eis proxi- n'um est, alitur; et ita continuata quædam et per- ennis successio fit, quoad illud ad jecur acces- serit. Dehinc autem jecur, quod alimento indi- gebat, illud quod in venis quæ mediatrices UN- cupantur comprehensum fuerat, ad se attrahit, illæ autem venæ, ipsum, ab ventre, venter vero sibi a stomacho suscipit. Et quoniam talis motus ad ventris usque et stomachi terminos prescriptus est, inedia per nervos animali indicitur; hujus gratia natura tum ventrem, tum stomachum plu- D rimis sensu præditis nervis insignivit, quo ipsi, alimenti inopiam sentientes, animal ipsum ad sibi cibum potumque admovendum excitarent, aliaque subinde ad ea quæ jam abṣumpta sunt, ipsi suf- ficerentur hoc enim pacto appetitus, quem famem nuncupares, constitutio fit. A stomacho namque vealer, a ventre veux mediatrices, ab ipsis jecur, a jecinore totius corporis venæ, ab eis vena (c). quæ cava appellatur, ab illa musculi carnesque molles quæ illis proximæ consistunt, ab carnibus live om. B. cil. om. B C. * hæc etiam om. B C, et vers. lat. BG P. * A C C (b) U. I, 324. (c) Od. A, 287.

Β για νόμενα μεμιγμένος. Τὸ δὲ ἦπαρ ", ἐκ τῶν μεσα ραίων φλεβών δεξάμενον, πυροειδέστερον ποιεί, καὶ εἰς αἵματος φύσιν δι' ἕψησιν " μεταβάλλει, και τῷ παντὶ σώματι διὰ τῶν φλεβῶν ἐπιπέμπει πρὸς ἀρκοῦσαν διοίκησιν. Ὅθεν διὰ μὲν τοῦ τρυγώδους αἵματος, ὁ μελαγχολικὸς γεννᾶται χυμός. Ἐκ δὲ τοῦ ὀρρώδους αὐτοῦ, ἡ ξανθή χολή· ἐκ δὲ τοῦ ἀφρώδους και πομφολυγώδους, τὸ φλέγμα· καὶ ὁ μὲν μελαγχο λικός χυμός καὶ εἴ τὸ φλέγμα, ὡς βαρύτερα των ἄλλων, ὑφιζάνουσι κάτω. Ἡ δὲ ξανθή χολή, ὡς λε- πτομερές ", τὴν ἀνωτέρω χώραν μεταδιώκει - τὴν μέσην δὲ ἀκριβῶς τὸ αἷμα τάξιν κατείλησε 80. Καὶ ἐν μὲν τοῖς σιμοῖς αὐτοῦ τὸ ἦπαρ μύας ἔχει ὑποκειμένους αὐτῷ, συνεργούς εἰς τὴν τοῦ αἵματος έψησιν, καὶ τῶν ἄλλων χυμῶν τὴν διάκρισιν. Ἐν δὲ τοῖς κυρτοῖς αὐτοῦ, ἡ κοίλη φλέψ δίχα μεριζο μένη· τὸ μὲν ἐν αὐτῆς μέρος πέμπει ἐπὶ τὰ κάτω μέρη, ἐπὶ βουδῶνας, καὶ σκέλη. Τὸ δὲ ἕτερον παρὰ κ καρδίαν, καὶ θώρακα, καὶ κεφαλήν· καὶ διὰ τῆς κλειδος περιεχόμενον 38, περιλαμβάνει αὐτὴν ἔσω· θέν τε καὶ ἔξω· εἶτα ἀνιοῦσα αὖθις, συμφύεται ἐπὶ τὰς καρωτίδας ", καὶ ἀποσχίζεται, ποιοῦσα τὰς σφαγιτίδας λεγομένας φλέβας, δι' ὧν τὰ πλεῖστα μόρια τοῦ σώματος ὀργανικά σε καὶ ἁπλᾶ ἐπαρδεύε ται. Λέγεται δὲ ἧπαρ, παρὰ τὸ ἐπῆρθαι καὶ κεκυρ- τῶσθαι . ἢ παρὰ τὸ ἐπαρδεύειν ὅλον τῷ σώ ματι αἷμα· ἢ παρὰ τὸ ἥδω τὸ εὐφραίνω 3, ἦδαρ καὶ ἧπαρ' ἐν γὰρ τούτῳ καὶ τὰ τῆς ἡδονῆς, καὶ τὰ τῆς ἐπιθυμίας· ὅτι καὶ Τιτυός διὰ τοῦ ἤπατος και Α χου φερόμενα, πέττεται καὶ ἄλλοιοῦται, χυλλό ήπαρ παρὰ τὸ ἐπῆρθαι, καὶ κυρτού - σθαι, επαρδεύω, λάζεται. παρὰ τὸ ἥδω, τὸ εὐφραίνομαι, εν το σπλήνα Κεφ. Κ'. - Περὶ τοῦ σπληνός. σε Αντικρυς δὲ τοῦ ἤπατο; ὁ σπλὴν κεῖται, φλεβώδης ὢν καὶ ἀρτηριώδης, καὶ ἀνιτόπλατος· λεπτὰ ἀγγεία ἔχων, καὶ πολλὰ μεταξὺ τῶν ἀγγείων θρομβώματα 88. διὰ τοῦτο ἀραιός ἐστι καὶ σομφό; 4. Εστι δὲ καὶ ψυχρὸς καὶ ἐξώδης· ἔχων τὴν ὀξύτητα ταύτην παρά τῆς φύσεως· πρὸς τὸ διεγείρειν τὸν στόμαχον εἰς ὄρεξιν τροφῆς. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκκρισιν τοῦ περιτο τεύοντος χυμοῦ, τοῦ μέλανος “, εἰς τὴν γαστέρα χέων, στύφει τε αὐτὴν καὶ τονοῖ, καὶ πρὸς τὰς πέο ψεις διεγείρει. Καὶ πρὸς τούτοις δὲ καὶ καθαίρει τὸ ἧπαρ, ἕλκων τὰ τρυγώδη καὶ θολερὰ τῶν ἐκ τοῦ ήπατος ἀποῤῥιπτουμένων σε ὑγρῶν, εἰς οἰκείαν τρο φήν. Διὸ καὶ σπλὴν εἴρηται, παρὰ τὸ ἐπισπάσθαι εἰς ἑαυτὸν τὰ φαυλισθέντα τῶν ὑγρών. παρὰ τὸ ἐπισπάσθαι Κεφ. ΚΑ'. - Περὶ τῆς ἄνω γαστρός. 'Η δὲ κοιλία νευρώδης ἐστὶ καὶ πιμελώδης· ὑπο- χιλής ήπαρ τοῦτο Β μεσαρέων εψησήσεως ὡς καὶ Β. * λεπτομερής Β Ε. Ρ. διώκει Β. άκρ. ταξ. τὸ αἷμα κ. Β. ει τὴν τ. ἀλ. Β. δὲ περὶ Β, ἐπὶ περιερχόμενον Β. περιερχομένη παρωτίδας Β. φαγιτίδας Α. κυρτῶσθαι Α. Μ ὅλῳ Β. εὐφραίνομαι Β Ρ. Ερυμνο (τταν Α. ε συμφὸς Α. ει τοῦ μελ. Α. αποριπτουμένων Δ, ἀπορριπτομένων Ε Ρ. MELETH MONACHI fer stomachum in ventrem demittuntur, concocti inibi, alteratique, mistæ qualitatis in succum abeunt. Cum vero jecur illum arteriis quæ mediatrices dicuntur desumpserit, magis ignitum reddit, et illum concoctione media in sanguinis naturam transmu- tal, ac toti corpori, veuis hoc munus exsequen- tilus, suficienti dispensatione distribuit. Qua- propter melancholicus humor a sanguinis fece constituitur. Quod vero ejus serosum est, flavam bilen, at spumosum ampulosumque pituitam ge- nerat. Et melancholicus quidem humor, ac pituita, utpote quæ graviora ac magis ponderosa quam alia sunt, infra sidunt; flava autem bilis, leviori qualitate prædita, circa superiora versatur ; at sanguis exacta ratione in melio sedem possidet. Praeterea, jecur infinis sui partibus subjectos sibi musculos continet, qui ei ad sanguinis concoctio- nem aliorumque humorum distinctionem operam non segnem navant. Qua vero gibbosa jecinoris sunt, veua quam cavam dicunt bifariam divisa consistit. Cujus altera portio infra ad inguina ac crura dirigitur, altera vero, ad cor, pectus ac caput; et qua jugale os consistit protensa, cor ipsumn interius ac exterius ambiens comple- etitur, dehinc rursus reserata, venis quæ ad aures · Aendunt annectitur. Præterea in jugulares venas &nditur, a quibus plurimæ tum instrumentales cor- poris partes, tum simplices irrigantur. Jecur autem quod dicitur, dictum volunt, quod in gibbosam videlicet figuram erigatur. Vel ab quod irrigare C est, quia totum corpus ab ipso per sanguinem irrigatur. Sive videlicet quod lætitiæ causa exsistit, nam in ipso voluptatis et concupiscentiæ sedes est; unde et Ti- tyum apud inferos hac pœnas pendere auctores memorant. Cap. XX. De liene. - Lien autem jecinori oppositus consistit, qui qui- dem venis et arteriis refertus est, in se inæqualia vascula, exiliaque admodum, ac plurima continens, inter quæ concreti sanguinis guttulæ visuntur, quam ob causaro, laxæ fungosæque materiæ habe- tur. Ejus siquidem natura frigida acetosaque est, qua acetositate ipsum natura uti stomachum ad alimentum appetendum excitaret, præditum esse vo- fuit. Sed cum et atræ bilis exsuperantis humoris ex- cretionem in alvum fundat, stringit ipsam ao con- tentam reddit, necnon ad concoquenduin ea quæ in ipsam immittuntur assidue excitat. Adhæc et purgandi jecinoris ministerio sufficit, dum ad sui alimenti usum, fæces turbidumque huinorem quæ ab iso projiciuntur attrahit. Nam lienem ipsum jecinoris humores ad se attrahat, Cap. XXI. De ventre. - Ventrem autem nervosum axungiosumque, quo D appellant, quod videlicet malos C. " C. C. B CP. " C. P. SIC B C; suprascr.) om. CP.

τοῦ στομάχου καὶ τῆς γαστρός· ἀπόχρεμψις δὲ, ἐπὶ τῇ καθάρσει τοῦ λάρυγγος Β, καὶ τῆς τραχείας ἀρ τηρίας. Πῶς δὲ ἐπίκειται αὐτῇ τὸ ἦπαρ, καὶ ζέσιν δίδωσι, καὶ πῶς ἐστι κοινοεργής μετ' αὐτοῦ, δη λέλεκται· πῶς δὲ τοῖς ἑντέροις αὐτὴ μεταδίδωσιν, ἐντεῦθεν ἀρκτέον. ψ; υπερώας ἔλθῃ τὸ ἐμούμενον ἢ ἀποπευόμενον από ἀπό χρεμψις κόπρος παρὰ τὸ χεῖσθαι διὰ τοῦ πέρου χόπυρός τις οὖσα, κόπος, Κεφ. ΚΒ'. - Περὶ τοῦ εἰσοφάγου καὶ τῆς τραχείας ἀρτηρίας. Δεῖ γὰρ εἰδέναι ὅτι τὸ στόμα δεξάμενον τὴν τρο τὴν ματσᾶται αὐτὴν, καὶ κατατέμνει, καὶ κατα- λεαίνει διαφόροις ἐδοῦσι χρησάμενον, καὶ παρα- πέμπει τῷ οισοφάγῳ. Ο δὲ οισοφάγος μέσος σε κεί ται τοῦ λάρυγγος καὶ τῶν σπονδύλων· διαδέχεται δὲ αὐτὸν τὸ κύτος δε τῆς γαστρός, ἐν ᾧ τὰ σιτία περ ριεχόμενα πέττεται καὶ χολοποιεῖται· καὶ τὰ διά- φορα εἰς μίαν μεταβάλλεται ιδέαν. Μετὰ δὲ τὴν γαστέρα, τὰ ἔντερα διαδέχεται, μέχρι τῆς ἤδης καὶ τῆς ἕδρας κυκληδόν " κείμενα, ἐν ᾗ ὁ μᾶς τοῦ σφιγ κτῆρος τῆς ἐξόδου τὴν αἴσθησιν τ δίδωσιν· εἰσὶ δὲ νευρώδη καὶ φλέβας ἔχοντα. Καὶ τὰ μὲν τῶν ἐντέ- ρων συνεργοῦσι πρὸς τὴν πέψιν τῆς τροφῆς, τὰ δὲ πρὸς ὑποδοχὴν οι καὶ ἀπόκρισιν τοῦ περιττώματος γεγονότα· δέκα τριῶν πήχεων ὄντα, τῷ ἰδίῳ πήχει μετρούμενα έκαστον. Εἰσὶ δὲ ἐννέα τάξεις ἐντέρων ὑπὸ πιμελώδους χιτώνος περισκεπομένων καὶ περι κρατουμένων· καὶ οὕτως ἔκαστον προσαγορευόμε στέμαχος, κοιλία, πυλωρός, ἡ δωδεκα δάκτυλος " λεγομένη έκφυσις, ἐκ τοῦ κατὰ μῆ κος οι μέτρου την προσηγορίαν ταύτην ἀπολαβοῦσα· λεπτὸν, νῆστις τυφλόν 65, κώλος, ἀρχὸν, καὶ ἀπευθυσμένον. $5. Ἐκ τούτων τὰ μὲν διακριτικά εἰσ: τῆς τροφῆς, τὰ δὲ ὑποδεκτικά· τὰ δὲ παροδευτικά, τὰ δὲ ἀπο- κριτικά 65. Καὶ διακριτικά μέν εἶσι, πυλωρός, να στις, καὶ τὸ λεπτόν· ἐνταῦθα γὰρ χωρίζεται τὰ χρηστὰ τῶν τροφῶν ἀπὸ τῶν ἀχρήστων· καὶ ὁ μὲν χρηστὸς χυλός ἀναδίδοται τῷ ἔπατι πρὸς ἔψησιν, καὶ τὴν τῶν μορίων διατροφήν· τὴ δὲ ἄχρηστον πιο ρίττωμα, ήγουν τὸ ἀποκάθαρμα τῆς τροφῆς, ἡ κα προς, ἔξω βάλλεται. Λέγεται δὲ κόπρος διὰ τὸ χει σθαι διὰ τοῦ πόρου, χόπρος τις οὖσα· ἢ οἷον κό προς . βαρύνει γὰρ τὸ περιττὸν ἐγκείμενον καὶ κοποί. Υποδεκτικὰ δὲ τῶν ἑντέρων εἰσὶν, ὥσπερ τὸ τυφλόν. Παροδευτικά “ δὲ, ὥσπερ τὸ κῶλον· τὸ δὲ κῶλον λέγεται καὶ κώλος παρὰ τὴν κοιλότητα. Αποκριτικὰ δὲ, ὥσπερ τὸ ἀπευθυσμένον 10. Γίνεται δὲ τούτων ἡ κατ' εὐθεῖαν διαδοχὴ ἀπὸ τῆς γαστρός, οὕτως· Ἀπὸ τῆς γαστρὸς κ τῆς κάτω δέχεται τὸ περίττωμα ή δωδεκαδάκτυλος Εκφυσις· ἦν καὶ μέρος τῆς γαστρός τινες ἐνόμισαν εἶναι. Μετὰ δὲ τὴν δι δεκαδάκτυλόν ἐστιν ἡ γῆστις· νήστις δὲ ἐκλήθη, διότι κεῖται πλησίον τ8 τινῶν φλεβών λεγομένων το νυκλειδὸν Β. το τ. αἰσθ. τῆς ἐξ Β. “ την σε φάρυγγος Β. μέσον Β Ρ. σε αὐτὸ τὸ κυτ. Β. δοχὴν Β, τὴν ὑποδ, ε, σε προσαγορευόμενα Β. σε ἡ καὶ δωδ. Β. σε μήκους Α. τυφ. νησε. Η, τυφ. κωλ. νηστ. σε τὰ δὲ ἀποδ. τὰ δὲ ἀποκρ. Β. ἀπηνθισμένον ἀπευθ. υ. "1 χύπορος Ο κόπος Β Ρ. γαστερής Β. το πλησίων Α οι υποδεκτικών MELETH MONACHI dicitur, cum, a stomacho et ventre quod evomere A ve! exspuere conrellimur, ad palatum ascendit, vero, quod purgandi gutturis et aspera ar- terie gratia exspuinius. Jain nos satis perspicuum reddidisse arbitror, quonam pacto jecur ventri sub- jaceat, eumque forvidum reddat, quove modo uter- que, communi quadam officii functione utitur. At quo modo ipse venter ea quæ continet, intestinis impertiatur, hinc dicere ordiemur. Cap. XXI. - De guta el aspera arteria. B Sciendun quidem est quodos, cum alimentum acci- p't, variorum dentium ministerio illud conficit ac mo- lit, dehinc in gulam demittit. Gula autem media inter guttur ac vertebras consistit, qua quidem alimentum ipsum procedens per stomachum, a ventris sinu sus- cipitur; qui comprehensum cibum cocoquit, ac in succum redigit, sic ut diversa in unam speciem trans- mutentur. A ventre vero succedunt intestina, quæ in circuli modum ad pubem usque ac sedimentu:n posita visuntur, in cujus orificio musculus situs est, qui egerendi sensum ipsi largitur. At quidem intestina venas nervosque habent, quorum quædam ɔd alimenti concoctionem obsecundant, alia vero sicci excrementi recipiendi excernendique gratia, natura procreavit. Sunt enim (si ca nostris cubitis metiaris) trium supra decem cubitorum numero. Omnia autem, sub velamine pinguis tunice con- prehensa,uoveno ordine consist nt; et eorum quod l.bet hujusmodi appellationem subit. Est @ quidem stomachus, venter, janitor (is et pro- cessus duodecim digitorum a longitudinis men- sura nomen desumens, nuncupatur), intestinum gra- cile, cœcum, colon, jejunium, archon et rectum Ex bis quædam sunt, quæ distinguendi alimenti, alia recipiendi, nonnulla vero ipsi transitum ex- hibendi munia obeunt. Alia excernendi officium explent. Quibus distinguendi alimenti munus tri butem est, janitor, jejunum et gracile intestina sunt; in his enim utile alimentum ab inutili sejungitur; et utilis quidem alimenti succus, ad jecur, quo inibi concoquatur, ac partes corporis nutriat, se- cedit. Inutile vero excrementum, alimenti videlicet purgamenta quæ stercus sunt, extra abjiciuntur : nan stercus, quod quod videlicet per ncatum extra funditur dictum est; vel quasi quodl laborem diceres; etenim omne excrementum tum laborem cum retinetur, tum gravedinem inducit ; recipiendi autem alimenti intestinum, cæcum est. Illud vero quod transitus ministerium explet, co!on intestinum est, quod a concavitate ita dicitur. Rectum autem intestinum excernendi ministerio sullicit. Horum autem intestinorum ordo, recto tramite, a stomacho ad ventrem ita dirigitur. Ab D vou 3. C. C, sed corr. in marg. B C P.

Α οἷον ἐπέπλασεν αὐτὰ, ἵνα πρόβολόν τινα ἔχωσι καὶ ἐπίπλοον, περιτό ἀπάντημα, πρὸς τὸ μὴ ῥᾳδίως ὑπὸ τῆς διερχο μένης δριμύτητος δάκνεσθαι καὶ ὀδυνᾶσθαι, καὶ συνοδυνᾶν τὸν ἄνθρωπον. Τοῦτο γοῦν καὶ ἐπὶ τῆς γαστρὸς ἔστιν ἰδεῖν, καθὼς ἔφθην εἰπὼν, ὅτι παν- ταχόθεν περίκειται αὐτῇ τὸ ἐπιπλον καὶ τὸ περιτόναιον πρὸς φυλακήν. Καὶ πάλιν ἔσωθεν, ἐν ᾧ τὰ περιττώματα κεῖται, ἐπεπλάσθη καὶ αὐτὴ, καὶ περιεγανώθη ὁμοίως τοῖς ἐντέροις, διὰ τὴν εἰρη μέσ την αἰτίαν. Γινώσκουσα ἡ δημιουργική, μᾶλλον δὲ κηδεμο νική φύσις, ὅτι τὰ νευρώδη μόρια ὑπὸ δριμύτητός τινος δακνώμενα ὀδυνᾶται, καὶ συνοδυνᾷ τῇ απ σθήσει, τὴν εἰρημένην ἐτεχνάσατο γάνωσιν. Πάλιν δὲ ἐπιμελουμένη σε τοῦ ζώου, πόρους ὀχετηγούς στ κατεσκεύασε, δι' ὧν καθαίρεται τὰ περιττά σε καὶ τρυγώδη τοῦ σώματος· ἐπειδὴ γὰρ οἶδεν ὅτι ἡ λαμ- βανομένη τροφή, εἰ καὶ πᾶσα τῷ ἡμετέρῳ σώματι οἰκεία ἐστὶν, ἀλλά τι καὶ περιττωματικὸν ἔχει, τούτου χάριν τούτους ἐπενοήθη. Καθάπερ καὶ οἱ πόλεών τινων ἐπιμελούμενοι ^, ὀχετοὺς καὶ ἀμάρρας καὶ ῥύακας παρασκευάζουσιν, εἰς λίμνας 5, ἢ θαλάσσας τὰ συν- αγόμενα πέμποντες οι περιττά. Τριῶν δὲ αὐτῶν πέψεων, τῆς ἐν γαστρί, τῆς ἐν ἥπατι, καὶ τῆς ἐν παντὶ σώματι, τριττὸν ἀνάγκη καὶ τὸ γένος εἶναι τῶν περιττωμάτων. Καλεῖται γοῦν τὸ μὲν πρῶτον περίττωμα τῆς τροφῆς, στερ ῥόν· καὶ ἔστιν κόπρος· ἐκκαθαίρεται δὲ τοῦτο διά τῶν ἐντέρων, παρὰ τὸν ὀχετηγὸν τῆς ἕδρας. Τὸ δὲ τῆς δευτέρας πέψεως περίττωμα, ὑγρόν ἐστι, καθαι ρόμενον διὰ νεφρῶν καὶ οὐρητήρων ὀνομάζεται δὲ οὗρον. Τὸ δὲ τῆς τρίτης πέψεως περίττωμα, ἔστι τοῦ παντὸς σώματος, καὶ καλεῖται ἱδρώς καθαίρεται δὲ διὰ τῶν ἀδήλων πόρων. Ταῦτα δὲ πάντα γέγονεν, ἵνα μὴ χρονίζοντα σήπηται ἐν τοῖς ἐντέροις οὐ καὶ βλάβην οὐ τὴν τυχοῦσαν ἐπιφέρει κα τῷ ζώῳ· πᾶσι δὲ τοῖς ἐκκρινομένοις ἀπὸ τοῦ σώμα τος περιττοῖς συνεκκρίνεται καὶ ζωτικὸν πνεῦμα, ἐν κόπρῳ, ἐν οὔρῳ, ἐν πτύσμασι καὶ ἐν ἱδρῶτι. Έντερα, οἷον ἔντελα ἀπὸ τοῦ εἰλεῖσθαι ἀπὸ τοῦ ῥεῖν, Έντερα δὲ λέγεται ἀπὸ ει τοῦ ἐντὸς εἰλεῖσθαι· οἷον ἔντελα, τὰ ἐντὸς εἰλούμενα· ἢ ἀπὸ τοῦ δι' αὐτῶν ῥεῖν τὰ τὴν ἀπὸ τῆς τροφῆς περίσειαν λέγονται δὲ ἔνδινα', ὡς Όμηρος *· ψαῦσαι ἐνδίνων (α), Ενδινά τινα όντα, τὰ ἐντὸς τῶν ἐνῶν ἢ τῶν μελῶν. Καὶ μὴν καὶ χολάδες λέγονται ὡς τὸ, Χῦντο χα- οι παραπέμποντες Β. τῷ ἡμετέρῳ σώματι Ρ. νεύρων Α Β ἐπιφέρη Β Ε. πτύσματι Β, οm. ἀπὸ χωμαὶ χολάδες δὲ καὶ ἔνδ. Β. · ὡς καὶ Ομ. τὸ Β. " γινωσκ. γὰρ ἡ δημ. καὶ κηδ. Β ε δακνόμενα Β. Ρ. • σε ἐπιμελομένη Α. Οι αγετη γούς Α. καθαίρεσθαι δεῖ τὰ περ. Β ἐπιμελόμενοι Α. ἐκ λ. Β. οι περιττὰ οὕτω καὶ ἡ φύσις ἐποίησεν ἐν νίζηται τὰ σιτία ἐν τ. ἐντ. καὶ σήπεται Β. ἀπὸ τοῦ διαῤῥεῖν Β. σε λέγονται Β. * ήγουν Β. · λέγονται δὲ καὶ χολ. Β. MELETI MONACHI quidam acerbique sapores ab excrementitia na- terla constituti feruntur, natura pinguem quam- dam pituitosamque materiam molita est, qua eis oblectamentum obduxit, applicuitque, ut sibi obicis et propugnaculi vice foret, quominus acri illius saporis efluxus morsus incutiendo, dolores ipsis ac animali simul infligant. Simile quoddam et in ventre cernere, ut nuper exposuimus, facile queas, quod custodiæ gratia ipsi ac vatov, id est omentum, et abdomen undique obduci- tur. Ad hæc, et venter, a quo excremnenta continentur, interius hujusmodi oblectamenta, quæ et intestina, a simili materia ob eam quam diximus causam sentit. Praeterea, intestinum illud, in quo excrementitia materia posita est, obseptum intrinsecus obductumque, quemadmodum de in- testinis diximus, hujusmodi pinguedine cernitur. Itaque summa Creatoris providentia, cum animad- B verteret, partes nervis obsitas, ex acerbis humo- ribus remorsus patientes, dolores fuisse sensuras, ac animal inde ipsum iisdem doloribus obnoxium futurum, illis quæ adduximus oblectamenta adbi- buit. Praeterea, cum animalis curam gereret, mea- tus, ad aqueductus similitudinem, impertita est; quibus corporis excrementitia materia facesque exhaurirentur. Ad hæc, cum naturæ ipsi perspectum fuerit, alimentum quo fruimur, et quo corpus nostrum proprio ac peculiari utitur, excremen- titiæ materia nonnihil habiturum, hujus gratia, mcatus ipsos molita est; quemadmodum plerique agunt, quibus publicorum locorum in urbibus cura loca, vel stagna, vel ad pelagus directa construunt, ſuerit materiam perpurgent, 8$ $8 incumbit. Hi namque rivos cloacasque, ad fluvialia quibus putrem ac supervacuam quæ contracta At cum triplex concoctio, in ventre videlicet, je- C cinore ac reliquis totius corporis partibus fat, totidem item excrementorum genera constitui ne- cessarium exstitit. Et primæ quidem concoctionis excrementum, sicci alimenti, quod stercus nun- cupatur, est, quod per intestina quæ ad podicem ducunt excernitur. Alterius vero conco- cţionis excrementum humidum habetur, hoc enim renibus ac partibus quæ mingendi officio inserviunt, perpurgatur, quod quidem urinam appellares. Ter- tiae vero concoctionis purgamenta totius corporis sudores sunt, qui in certis meatibus ad exteriora penetrant. Haec quidem hac de causa a natura ipsa constituta esse manifestum habetur, ne scilicet in intestinis moram agendo in putredinem verte- rentur, unde animnali innumera damna ingruerent ; D nam sive siccum e corpore, sive humidum excre- mentum sudoresve, aut sputa excerni contigerit, cum vitali spiritu extra feruntur. Intestina namque dicta sunt, quod videlicet intus involuta consistant. Vel quod per ipsa alimenti exuberans materia • C. хро C » om. P. · om. C P. ou. P. (d) ll. 'F', 806. -

οἱ δὲ ἀδένες φύσει ὑπάρχουσιν ἀσθενεῖς καὶ ἀραιοί- ὑπέστρωσε γὰρ αὐτοὺς τοῖς μορίοις ἡ φύσις” εἰς χρείαν μόνην καὶ ὑποδοχὴν τῶν περιττωμάτων ", ὡς ἐπιτηδείους, τηνικαῦτα χυμοῦ ἐμπίπτοντος αὐτοῖς, μὴ δυνάμενοι τοῦτον ἀποδιῶξαι διὰ τὴν φυσικὴν ἀσθένειαν, ἐπαίρονται εἰς ὄγκον. Ἐπεὶ οὖν τοῦτο συχνοτέρως " συμβαίνει ἐν τοῖς τόποις τούτοις 2, εἰκότως τῆς ὀνομασίας ταύτης τετυχήκασιν. Η δ κύστις, ἀπὸ τοῦ κεύθειν τὸ οὗρον. ἀδένας 6ών. Επεὶ " γὰρ οὗτος ὁ τόπος ἀδενώδης ἐστιν, Εt κύστιν, ἀπὸ τοῦ κεύθειν τὸν οὗρον Τῶν οὐρητικῶν οὖν ὀργάνων, τὰ μὲν διακριτικά εἰσι τῶν οὔρών, ἢ ἀγγεῖον ὥσπερ νεφροί· τὰ δὲ παροδευτικά, ὥσπερ τὰ ἐξ ήπατος ἐρχόμενα πρὸς νεφρούς "' ἀγγεῖα. Μέχρι γὰρ τῆς ὀσφύος αἱ μεσα- ραῖκαὶ φλέβες φέρονται. Τὰ δὲ ὑποδεκτικά, ὥσπερ κύστις 18. τὰ δὲ ἀποκριτικά, ὥσπερ ό τράχηλος τῆς κύστεως· καὶ τὰ μὲν αὐτῶν χρείαν μόνην παρέχε- ται, ὡς τὰ ἀγγεῖα τὰ παροδευτικά· ἐνέργειαν δὲ οὐδεμίαν ἔχει· τὰ δὲ ἐνεργεῖ, ὡς οἱ νεφροὶ καὶ ἡ κύστις· ἐκεῖ γὰρ τὸν πρέποντα κόσμον ἀπολαμβάνει τὸ οὗρον, ὄπισθεν τῆς κύστεως, καὶ βουδῶνος, καὶ λαγόνος. " ασφὺς δὲ λέγεται ὁ τόπος, ἐν ᾧ κεῖνται οἱ νεφροί· ἔστιν οὖν ἡ ουσία αὐτῶν ἀδενώδης καὶ ψαφαρά, ὅμοια τοῖς ὄρχεσιν. Αἴτιοι δέ εἰσιν οὗτοι οἱ νεφροί, καὶ τῆς κατὰ τὴν συνουσίαν ὀρέξεως, καὶ τῆς τοῦ αἵματος καθάρσεως· τὸ ὀρθῶδες αὐτοῦ ἕλκοντες, καὶ εἰδοποιοῦντες εἰς εὔρων σύστασιν, καθώς κατόπιν ἐγράφη· Νεφροὶ δὲ παρὰ τὸ νείφε σθαι τῷ οὔρῳ, ὅ ἐστι βρέχεσθαι· ἡ δὲ ὀσφύς, οἷον ἰσοφὺς, ἡ ἴση πρὸς τὰ ἄνω καὶ τὰ ει κάτω πεφυ κότα δε τοῖς ὀστοῖς. Σπόνδυλοι γάρ εἰσ: πέντε τὸν ἀριθμὸν, παχύτατοι τῶν ἄλλων καὶ μέγιστοι. Τὸ δὲ τρῆμα ε τὰ δ ἔνδοθεν στενὸν ἔχουσι· διότι καὶ ὁ νωτιαίος μυελὸς κατὰ τὴν ὀσφὺν ἰσχνός ἐστιν· ὅσον γὰρ κατέρχεται, στενοῦται ὁ μυελός· τὰς ἀποφύ σεις δὲ οὗτοι οἱ σπόνδυλοι ἄνω νευούσας ἔχουσι· Λέγεται καὶ ὀστοφυὴς ἡ ὀσφύς· ἐστώδης γάρ ἐστιν ὅλος ὁ τόπος αὐτῆς. Λέγεται καὶ ἰσχίον· ἰσχναίνεται γὰρ οἷον καὶ σε λεπτύνεται, ὡς πρὸς τὸ ἀνεστηκός τοῦ ὅλου σώματος, τοῦτο τὸ μέρος. νεφροί, διὰ τὸ νείφεσθαι τὸν οὗρον, ὀσφύν, οἷον ισοφύν ὀσφύς ισχίον, ἀπὸ τοῦ ἰσχναίνεσθαι, καὶ οἷον λεπτύνεσθαι, Ο Κεφ. ΚΔ'. Περὶ ἱεροῦ ἀστέου καὶ περὶ τοῦ πρωκτού. . Τὸ δὲ ἄκρον τῆς ὀσφύας ὀστοῦν πρὸς τὴν ἕδραν ἀνώτερον ἱερὸν ὀστέον καλεῖται· ἢ ὅτι μέγα ἐστὶν, ἱερὸν δὲ τὸ μέγα 4· ἢ ὅτι κύριον· παθὸν γὰρ ἀναιρεῖ· ἢ ὅτι ἱερουργοῦν αὐτὸ τοῖς δαίμοσι κατά 38. σε ἐπειδὴ Β. ἡ φυσ. τοῖς μορ. Β Ι'. περιττωμ. μὴ δυνάμενοι τὸν ἐμπίπτοντα χυμὸν ἀποδ Γ. Οι συχνότερον τοῦτο Β. Ρ. ἐν τούτ. τοῖς τόπ. Β. ἢ ἀργεῖον . Β πρὸς νεφρο ἡ κυστ. Β. δὲ Β. νίφεσθαι Β. και τα Β. πεφυκυία τρυμα Β. τῆς ὀσφ. μέσον ὡς πρὸς τὸ ἕδρ. ἀν. Β., “' ὀστοῦν Β Γ. ἐρχ. Β. οι τὸ Β. οι καὶ οἷον Β Ρ. αὐτ. οἱ Ελλ. τ. δαιμ. Β Β. . MELETI MONACHI nuncupant, refertus est, quarum natura A imbecillis ac laxa habetur, rerum Opiſex ipsas tonsillas quæ ad humorem capiendum apta idoneae- que sunt, ad excrementorum usum, concepla- culaque tantum modo iilic obtexuit, quæ cum præ sui imbecillitate qua natura sunt prædita, talem expellere humorem nequeunt, in tumorem eriguntur. quoniam illud evenire plerumque solet, ratione optima hujusmodi nomen sortiuntur. Vesicam autem, quam dicunt ex eo quod in ipsa urina recon- ditur, dictam volunt. Sunt etiam instrumenta quædam, quæ mingendi officio inserviunt, ut renes, in quibus humidum excrementum dividitur; nonnulla vero ipsi tran- silumn exhibent; et hæc quidem vasa sunt quæ a jecinore, ad renes procedunt. Nam venæ, quæ mediatrices nuncupantur, usque ad lumbos fe- runtur. Sed instrumentum recipiendæ urinæ ve- sica est; excernendæ vero ejusdem vesicæ collum habetur. Ex his autem vasa illa quæ transitum ex- hibent, usus tantummodo gratia, non aliquid agendi constituta sunt. Quædam vero, ut sunt renes vesi- caque, demandata sibi oficia peragunt; in illis enim ipsa urina ad debitum sui finem perfectio- nemque evehitur. B Loca autem, quæ vesicæ, inguini ac iliis a tergo consistunt, lumbi appellantur, in ipsis enim renes positi sunt. Siquidem eorum substantia, laxa tonsillarisque nature exilique materia quemn- admodum et testium constat. Ad hac, renes ipsi G tum appetendi coitus, tum depurandi sangui- nis, co quod serosam ejus materiam attrahunt, causa sunt, quam, ut prius diximus, in urinæ con- stitutionem formant. Renes autem ab illis ex eo quod urinam di- stillent, nuncupati sunt. At Iumbos dicere consueverunt, quod peraccommode superne inferneque ossibus coaptantur: siquidem spinæ internodia, quæ crassiora aliis majoraque habentur, quinque numero sunt. Nam interne an- gusto terebrata foramine visuntur, quam ob cau- sam dorsi medulla, quo magis ad ilia prætendit, eo magis gracilis est, ac quo magis descendit, eo ma- gis in angustum contrabitur. Enimvero hæc spinæ internodia processus sursum vergentes continent, et dicitur, quod loeus ille totus ossibus re- fertus sit : dicitur et quod videlicet gracillatur ac subtilis fit; hæc enim pars erecti corporis subtilissima visitur. Cap. XXIV. - De osse sacro et de pudendis. At illud, quod exacte lumborum medium est, quod sedimento supereminet, sacrum os nuncupa- tur, ob id videlicet, quod magnum sit (magnum enim sacrum dicit solet), sive quod vitæ fatum obtinet, - text. C. om. om. BE P. G. hzc ouit.

εμπρόσθια μέρη είναι, Α τὸ ἅπτομαι καὶ κινήθω. Κνησμὸς γὰρ τίς ἐστι τὸ τῆς βάλανον ἡδονῆς . Σηραγγώδες νεῦρον “, ὅτι ποτὲ μὲν αὐτ ξει, ποτὲ δὲ λήγει σηρούμενον, καθάπερ αἱ σήραγ ψωλή παρά γες . Καυλὸς δὲ, ὡς ἐπίμηκες· πᾶν γὰρ ἐπίμηκες τὸ ψωλέω, αὐλός· προσθέσει οὖν τοῦ κ ο καυλός· διὰ τοῦτο δὲ κατεσκευάσθη ἐπίμηκες, ἵνα ὥσπερ ἐκ σφενδόνης παραπέμπῃ τ τὴν γονὴν ἐν τῇ μήτρᾳ ἐπὶ μῆκος, καὶ μὴ ἀπομένουσα ἔξω, ἀτεχνίας " αίτιον γίνηται. σηραγγώδες νεῦρον, ἀρτη- Εστι δὲ νευρώδες τε δι' όλου, μετὰ μυῶν τῇ ούτ σία το ἔχον το καὶ φλέβας, καὶ χρείας και, ρίας. Ἡ δὲ χρεία αὐτοῦ διττή· πρός τε ἐξακοντι σμὸν σπέρματος· καὶ πρὸς ἀποκένωσιν τοῦ οὔρου· οὗρον δέ ἐστιν τὸ περιήθημα το τοῦ αἵματος· Η οῤῥὸς τῆς συμπάσης τροφής. Οι δίδυμοι και όρχεις καλοῦνται καὶ μήδεα· παρὰ τὸ μήδειν καὶ ἄρχειν τῆς γενεᾶς· καὶ "Ομηρος. Μήδεα δ' ἐξερύσας " δώσω κυσί (;). . όρχεις καὶ μήδεα Ει μήδεα παρὰ τὸ μήδειν, καὶ ἄρχειν τῆς γενεάς, ὀσχεός, ἀπὸ τοῦ περισκέπειν αὐτά, ὄρεξιν έρχεις, εἰς οὓς ἔρχεται ἡ γονή, κνησ. γ. ἐστ. τῆς ἡδ. Β. σε σης. δὲ Β. νευρ. Ε. ραπέμπει Β. τι ἀτεχνίας Β. τί νευρώδης Β. χρ. Β Ρ. περίττωμα τροειδή Β. οι πρὸς Ρ. της οι. Α. τὰ ταῦτα δὲ π. Β. ερχόμενα Β Ρ. σε ράχη Β. Σ, 86. Τὸ δὲ περιέχον αὐτοὺς δέρμα όσχεὸς ὠνομάσθη ἀπὸ τοῦ περιέχειν τὰ ὑπ' αὐτοῦ περιεχόμενα 10. Ορχεις φημὶ καὶ παραστάτας, καὶ τὰ σπερματικά ἀγγεῖα· καὶ τὸν ἐλυτροειδή χιτώνα, καὶ τοὺς δαρτούς. Ταῦτα γὰρ πάντα ὑπὸ τοῦ ὀσχεοῦ περι- έχεται. ῎Ορχεις μὲν, παρὰ τὸ εἰς ει τὰ ἀφροδίσια παρέχειν τὴν ὄρεξιν ἢ οἷον ἔρχεις, εἰς οὓς ἔρχεται ἡ γονή· ἔστι δὲ αὐτῶν ἡ οὐσία σε αδενώδης καὶ ψαφαρά, πεποιημένη εἰς τὴν τοῦ σπέρματος γόνι μον δύναμιν. Οἱ δὲ παραστάται ", οἱ καὶ κρεμαστής ρες λεγόμενοι, ἔκφυσίς ἐστι κ τοῦ νωτιαίου μυελού τῆς μήνιγγος· σὺν φλεψὶν ἀρτηριώδεσιν ἐν τοῖς δι- δύμοις καθήκουσαι· δι' ὧν ἡ τοῦ σπέρματος εἰς τὸ ή αἰδοῖον γίνεται πρόεσις. Σπέρμα οὖν λέγεται, διὰ τὸ συνεσπαρμένην ἔχειν ἐν ἑαυτῷ τὴν τῆς δυνάμεως τελειότητα, τοῦ γενέσθαι τοιόνδε τὸ ζῶον ἐξ ὧν καὶ ἀπεκρίθη. Τὰ σπερματικὰ τοίνυν ἀγγεῖα, φλέβες εἰσὶν, ἀπὸ τῆς κοίλης θα φλεβὸς ἐρχόμενοι ", ἥτις ἐπίκειται τῇ ῥάχι σ', ἄνωθεν ἕως κάτω. Δι' ὧν φλεβῶν οἱ δίδυμοι τρέφονται· ἐν ταύταις γὰρ τὸ ὀῤῥῶδες ὑγρὸν πρῶτ τον τίκτεται, μεταβληθέντος τοῦ αἵματος καθάπερ ἐν ταῖς τιτθοῖς τὸ γάλα. Πέττουσιν μὲν οὖν αἱ ἀρτης ρίαι καὶ φλέβες, αἱ οὖσαι ἐν τοῖς διδύμοις, τὸ αἷμα εἰς τὸ ὀρθῶδες υγρόν, ἵνα τρέφωνται· ὅτι ἐκ σπέρ τα σηρ. Β. συρόμενον σύριγγες Β. “ τὸ κ. Δ. τὴν οὐσίαν Β. το ἔχων Β Ρ. τῇ οὐσίᾳ δ' ἐρύσας 13. περιέχειν τὰ ἀγγεῖα Β. ἡ ούσ. αὐτῶν Β. παραστάτας Β. οι εἰσὶ Β. το καὶ το έργ το χαμο MELETII MONACHI hoc est, quod in anteriori parte situm habeat ; autern, glandem ipsam ob id dictitant, quod glandis similitudinem illa pars prae se ferat : vero penis, ob id dicitur, præ ab humore videlicet, sive spiritus emis- sione, quia, cum tali natura præditus sit, tunc ma- xime in tumorem erigitur, cum venereorum cupi- dine exagitatur. Sive inde dictum volunt w, quod est tango, et prurio, nam præ ejus tactu, pruritus quidam voluptatis in eo sentitur, hoc, nervum fistulare ob id dictum putant, quod in tactu quemadmodum fistula nonnunquam crescit, quandoque vero minuitur. Sed et xaulós penis nuncupatur, ob sui longitudinem caulis no- men desumens. llac enim de causa, natura eum in longum protensum constituit, uti quasi e funda, ab ipso, genitale semen in vulvam ejaculetur, ne scilicet, si aliam haberet formam, exterius inanendo, sterilitatis causa efficeretur. G C Hoc autem membrum, undique nervorum muscu- B lorumque atque arteriarum copia præditum est : siquidem, duplici officii functione utitur, altera, ge. nitalis seminis ejaculandi, altera humidi excrementi excernendi munia peragendo. Urina autem sanguinis defæcatio sive totius alimenti serosa materies est. At testes illi nuncupant. quidem, ob id dicunt, quod videlicet generationi pre- sint ac dominentur. Et hujus appellationis nomen ad Homerum auctorem refertur, qui ait : Desectos tesies canibus dabo. Cutis autem crispɔ, quæ ipsos ambit, id est serotum dicitur, id est, quod ipsos legat, veletque. Ipsum enin scrotum, testes, meatusque genitali semini accommodatos, et cjusdem seminis vasa, auxiliaren. que tunicam, et testium membranulam, universa hæc comprehendit. Nam Græci testes ipsos hujus gratia Öpxɛıç dicere consneverunt, qued appetitum ad venerea, quod illi dicunt, suggerant. Vel quasi hoc est accessus, quod videlicet genitale semen in eos perve miat. Substantia autem testium tonsillaribus referta carnibus, et rara est, qua ad genitalis seminis ge- nitivam vim, natura constituit. Nervi autem ipsi, quos natura ad genitale semen delegavit illi sunt, a quibus testes dependent; qui cremasterei dicun- tur, quique membranæ quæ dorsi medullam com- plectitur processus sunt, qui quidem processus cum venis arterialibus testibus acclinantur : nam semen genitale illi orépua dicunt, quod talis animalis gignendi, quale est illud a quo secernitur, sparsam in se facultatis perfectionem contineat. Vasa itaque spermatica, venæ sunt, a cava vena procedentes, quæ spinæ a summo ad imum usque superne applicatur. Ex ipsis autem venis testibus ali- mentum suppeditatur, et illae sunt in quibus primum serosus commutati sanguinis humor, quemadmodum in papillis mulierum lac progeneratur. Itaque arteriæ venæque, quæ in testibus sitæ sunt, alimenti eis sug- gerendi gratia sanguinem concoquendo, in sero- C. om. et sic fere semper. i) Od. D • om. C. qui om. "

καὶ ὥστε λαμβάνεσθαί τι τοῖς δακτύλοις εὐκολώτε ρον. Παρὰ δὲ τὸ νύσσειν ὄνυξ λέγεται 8. ἢ οἷον ἄνυξ, ὁ ἀνοίγων τὴν σάρκα ἐν τῷ φύεσθαι, καὶ προκύπτων δι' αὐτῆς", παρέχουσι δὲ τοῖς ἔχουσι οι τὴν τοῦ κνήθεσθαι χρείαν, πρὸς τὸ διαφορεῖν τὴν τοῦ δέρματος δριμύτητα· καὶ τοῖς ἄκροις δὲ τῶν δακτύλων Επισθεν ἀντιβαίνοντες, στηρίζουσι τὴν λαβὴν αὐτῶν. Πολλοῖς δὲ τῶν ζώων καὶ ἀμυντήριον ἐδόθησαν, ὡς τοῖς γαμψώνξιν, ὥσπερ όργανον ὄντα τοῦ θυμικοῦ· καὶ ἄλλοις τισὶ τῶν τετραπόδων. "Αλλοις δὲ ', ἀμυντήριον ἅμα καὶ στήριγμα τῆς βάσεως, ὡς τοῖς ἵπποις, καὶ παντὶ μονώνυχι * ζώῳ. Αὔξει δὲ ὁ ὄνυξ ἀεὶ, καὶ πίπτων ἐκφύεται· διὸ καί τινες ἱστοροῦσιν ', ὅτι καὶ μετὰ θάνατον αὔξουσιν ἐν τοῖς συνισταμένοις σώμασι τῶν ἀνθρώπων· τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν τριχῶν γίνεσθαι λέγεται. Α ρων οἱ ἔνυχές εἰσὶν, εὐπρεπείας χαριν γεγονότες· νυξ οἷον ἄνυξ, ὁ ἀνοίγων τὴν σάρκα ἐν τῷ φύεσθαι, έργειαν πᾶσαν ισχυροτέραν. Οὐκ ἐσόμετροι δὲ πάντες ἡμῶν εἰσιν οἱ δάκτυλοι, διά τε τὴν εὐπρέπειαν, καὶ τὴν τῆς χειρὸς εὐστρο- φίαν. Εἰ γὰρ ἦν ἐξίσου αὐτοῖς ἢ ἀποτελεύτησις οὐ μόνον ἀτερπεῖς ἂν ἦσαν, ἀλλὰ καὶ ἀνεπιτήδειοι πρὸς τὰς πράξεις καὶ ἀνίσχνες', ἐξίσης • ἐμπίπτον- τες ἐν τῇ ἐνεργείᾳ, καὶ ἀτυχοῦντες'. Ἐν δὲ τῷ ἀποδέειν κατὰ μῆκος, οἱ κόνδυλοι ἀλλήλοις ἐπιστη ριζόμενοι, καὶ ἐνισχύοντες ἑαυτοὺς, εὐτονωτέραν τὴν ἀφὴν καὶ εὐστροφωτέραν ποιοῦσι· καὶ τὴν ἐν ἀριστερά, καὶ λαιά, ἀπὸ τοῦ λελεᾶσθαι, ὅ ἐστὶ κεχω· εῖσθαι τῶν πράξεων, άρι- στερὰν οἷον οὐκ οὖσαν ἀρίστην, σκαιά παρὰ τὸ σκάζειν, διὰ τὸ σκεάζειν, σκαιός, δεξιάν ἀπὸ τοῦ δέχεσθαι, ἀπὸ τοῦ δεξιέναι δι' αὐτῆς τὰς πρά- ξεις, ἀμφοτεροδέξιοι, είρηται Β Ρ. Β : αὔξει δὲ ὄνυξ σημαίνει ἐν τῷ κνήθεσθαι. Β. · ἄλλοις δὲ ο. Β. . μονόνυχι Β. πλὴν * · ἀκροτελεύτησις Β. ' ἀνίσχυροι Β. ἐξίσου Β. οι εὐφημησμόν Α. ἄριστον Δ. σκαιή Β. “ Λέγεται δὲ ἡ μὲν δεξιὰ χεὶρ, ἡ δὲ ἀριστερὰ, ἢ εὐώνυμος, ἢ λαιά. Λαιὰ μὲν, ἀπὸ τοῦ λελειᾶσθαι ". ὅ ἐστι κεχωρίσθαι τῶν πράξεων, διὰ τὸ ἀδίδακτον· ἀριστερὰ δὲ καὶ εὐώνυμος κατ' ευφημισμόν. ἐκ τοῦ ἄριστος γὰρ γίνεται ἀριστερὰ, καὶ ἐκ τοῦ και λώνυμος, ευώνυμος· ἡ ἀριστερὰν καλοῦμεν τὴν οὐκ οὖσαν ἀρίστην “, ἀλλὰ τῇ ἑτέρα ὑπηρετοῦσαν. Λέγεται καὶ σκαιά ", παρὰ τὸ σκάζειν περὶ τὰς πράξεις· ἢ ὅτι ἀσθενεστέρα τῆς δεξιᾶς ἐστιν· ὁ δὲ ἀσθενὴς σκάζει· ὅθεν καὶ σκαιὸς ἄνθρωπος, ὁ σκαμβὸς κατὰ γνώμην καὶ οὐκ ὀρθός. Δεξιὰ δὲ λέ- γεται ἡ ἑτέρα ἀπὸ τοῦ δέχεσθαι δι' αὐτῆς τὰ διδόμενα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον· ἢ οἷον δεξιά, ἀπὸ τοῦ δι' αὐτῆς τὰς πλείονας διεξιέναι πράξεις. Εύρηνται δὲ πολλοὶ ἀμφοτεροδέξιοι ἐν ταῖς ἐνεργείαις, τὸ ἴσον τῇ δεξιᾷ τ καὶ μετὰ τῆς ἀριστερᾶς ἐνεργοῦντες· τινὲς δὲ τῇ δεξιᾷ ἀπρακτοῦντες μετὰ τῆς λαιᾶς τὰ τῆς τέχνης μετέρχονται. "Οθεν δέδεικται, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ δεξιὰ κρείττων τῆς εὐωνύμου κατά τι, ὥς τινες τῶν ἀγροίκων λέγουσιν, ἀλλὰ τῇ παιδεύσει καὶ ἀπαι δευσίᾳ τῶν ἐχόντων αὐτὰς, ἐξ ὑπαρχῆς ἐδιδάχθησαν οὕτως. ἀεὶ καὶ πίπτων ἐκφύεται, ει Γ : νύσσει γὰρ τὸν σάρκα παρεχ. δὲ τοῖς ἐχ. Β καὶ τὴν Β. οι γαμψόνυξιν ἱστ. τινες Β. * οἱ ὄνυχες Β, ' ἐπίσης Β. ἐξίσης Ο Γ. · καὶ τῇ ἐνεργ. ἀτυχ. Β. 1ο λαιλιᾶσθαι Β. λαλιᾶσθαι ἀσθενῶν Β. ' ' τῆς δεξιᾶς Β. Γ. MELET MONACIII gitis sunt, ungues habentur, qui duplici «le causa constituti sunt, altera decoris gratia, altera vero, quod digitis ipsis in rebus capiendis expe- dilier facultas adesset. Unguis Grace quasique uperial carnem, cum in sui ortu ipsam aperire cernatur. Usus enim unguium nobis, tum in rebus capiendis, tum in scalpendo, cum culis acriino- niam distrahi necesse est, accommodatur. Et cum ipsi quidem ungues in extremo digitorum retro consistant, robur quoddam ad res capiendas digitis impertiuntur. Enimvero, pluribus animalium ungues ipsi, ut in aduncis, et plerisque ex quadrupedum ge- nere visitur,quasique irascibilis partis instrumentum sint, ulciscendi gratia insunt. In aliis vero, ut equis cæterisque omnibus, quibus natura solidam ungu- Jam largita est, propulsandæ injuriæ et gressus stabiliendi causa ungulæ exsistunt. Ungues autem jugi assiduoque incremento augentur, et cum de- ciderint, denuo renascuntur: unde nonnulli opinantur, in recte compositis corporibus, fato etiam functis (quod et de pilis creditur) ungues ipsos incrementam adipisci. B At non parem longitudinem digiti invicem sortiti sunt, quod ita decori magis respondeant et ad motum aptiores redduntur. Si enim in æqualem finem desinerent, non modo incongrua indecens- que eorum constitutio esset, verum etiam ad res peragendas inconcinua admodum, imbecil- lisque videretur, cum in capiendo una om- nibus ex pari rebus applicati, eos a proposito fine plerumque frustrari accideret; sed in eo quod sunt disparis longitudinis, Ossiculis natura in longum in- G vicem cohærentibus composuit, quo omnes alter alteri ministrato subinde robore, magis con- iento tactu accommodatioreque uterentur, ac in quolibet actu universi fortiores evaderent. Altera manus 6s, dextera scilicet, altera vero sinistra videlicet et læva muncupa- tur. Et leva quidem quod videlicet operibus, si dex- terae conferatur, ob ruden sui naturam privetur; vero, quasi quod non egregia optimaque sit, sed quæ in dexteræ obsequio ac ministerio consistat, et quæ dextera deficiente, eidem comparari nequeat. liæc autem et dici- tur quod claudicare interpretare- ris, quia in rebus peragendis ipsa per se claudicet. Sive quod aberrare est, unde et Lomo qui mente non satis integra, sed er- randi ac laeva praeditus est, dicitur. Alteram vero illi dictitant, quod majori ex parte quæ nobis dantur cum ipsa accipimus; vel inde dex- teram nuncupant, eo quod ipsa plurimus res agamus ac comple- climur. Plerique enim id est ambi- dextri appellati sunt. Quoniam in rebus peragendis, non secus læva ac dextera accommode utantur. At quidam, impedito dextera oficio, lava in arti- tum add. o ultima om. D om. C. i

Α τοῖς νεύροις καὶ μυσὶ πνεύματος" συνεκτεινομένου Β τούτοις καὶ περιφέροντος τὰ μέλη· ἡ γὰρ κινητική δύναμις αὕτη ἐστὶν ἡ ἐν τοῖς νεύροις καὶ μυσὶν ἐνερ γοῦσα, καὶ τὸ σῶμα ὀχοῦσα· ὅτι αὐτὸ εἰ μὲν ὀχεῖ ὡς ψυχική δύναμις· ἐχεῖται δὲ ὅλον τὸ σῶμα διὰ τῆς τῶν ποδῶν μεταβάσεως. Ἐδείχθη γὰρ ὅτι ὅσα διὰ νεύρων καὶ μυῶν κινεῖται, ψυχικά τέ ἐστι, καὶ κατὰ προαίρεσιν ἀποτελεῖται. Ομοίως καὶ τὰ ὀργανικά πάντα· τὰ δὲ ὀργανικὰ σκοπεῖται κατὰ σχῆμα, κατά μέγεθος, κατὰ ἀριθμὸν, κατὰ θέσιν. Εἰ γὰρ καὶ ἀν- τιληπτικὴν ἡ χεὶρ ἐνέργειαν ἔχει 3, καθὼς ὁ λόγος κατόπιν ἀπέδειξεν, ἀλλ' οὐκ ἂν γένοιτο αὐτῇ καλῶς, καὶ μὴ τοῦ τῶν δακτύλων ἀριθμοῦ τελείου ὄντος, μήτε ἐλλιπούς ", μήτε πλεονάζοντος. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τοῦ σχήματος, ὡς εἶναι διηπλωμένην· καὶ τοὺς δακτύλους μὴ ἐξισάζοντας· καὶ ἐν τῷ μεγέθει, μήτε μικρὰν ἄγαν εἶναι, μήτε μεγάλην καὶ κατὰ τὴν θέ σιν δὲ, μὴ ἔξω τῆς κατὰ φύσιν αὐτῆς εὑρίσκεσθαι διαρθρώσεως. άμωνες άμωνες γλουτούς γλουτόν, κοτύλην, κοτύλην διὰ κοιλότητα, γλουτὸν γλουτόν οἷον γλουτόν τινα ὄντα διὰ τριφέριαν καὶ λειότητα, Τοῦτο γοῦν καὶ ἐπὶ τῶν ποδῶν ἡ πάντα σοφῶς καὶ ἐντέχνως οἰκονομούσα πρόνοια ἐξειργάσατο· καὶ ἑκάστῳ τῶν μορίων τὴν οἰκείαν ἔδωκε σε θέσιν. Εἰ- δυῖα γὰρ ὅτι τὸ ζῶον τοῦτο ὁ ἄνθρωπος τῇ μεταβα τικῇ κινήσει ἔμελλε χρᾶσθαι, τῇ ἀπὸ τόπου ἐπὶ τόπον, τὰ μὲν τῶν ὀστῶν κοίλα ἐποίησε· τοῖς δὲ ἐξο- χὰς εἰργάσατο· ἐμβάλλουσα δ' αὐτὰς εἰς τὰς τῶν ἄλ λων κοιλότητας· ἵνα περὶ αὐτὰς & ποιῆται τηνικαῦτα τὴν κίνησιν· περιέδησέ τε ταῦτα συνδεσμοῖς, καὶ τοῖς ἔξω γενομένοις ἄμωσιν · ἄμωνες δέ εἰσιν ἐξοχαί οι τινες, οἷον τείχη κωλύοντα τὰς ἐξαρθρώ σεις γίνεσθαι. Τοῦτο δὲ οἱ τεχνίται σε ποιοῦσιν ἐπὶ τῶν ἀεὶ κινεῖσθαι μελλόντων θυρῶν, στροφέας τινάς μετὰ λειότητος κατασκευάζοντες· τὴν ἀεικίνητον τῶν θυρῶν εὐκόλως ἐνέργειαν προνοούμενοι. Τὰ γοῦν τῶν κοτυλῶν σφαιρώματα, ήγουν τοὺς λεγομένους γλουτούς, ταῖς κοτύλαις ἐνήρθρωσε· τὴν τοῦ μηρού κίνησιν μηχανωμένη. Γλουτοὶ οὖν λέγονται τὰ τῶν κοτυλῶν σφαιρώματα· κοτύλαι δὲ ὅπου ἔγκεινται α! κεφαλαὶ τῶν μηρῶν· διὰ δὲ τὴν ἐκεῖσε κοιλότητα κοτύλη ἐκλήθη. Οἱ δὲ γλουτοί, διὰ τρυφερίαν καὶ ὑγρότητα, οἷον γλυοί * τινες ὄντες· καὶ γὰρ οὗτοι μετὰ λειότητος ἔνυγροί εἰσι, διὰ τὴν εὐθύτητα τοῦ στρέφεσθαι καὶ κινεῖσθαι, καθάπερ οι στρόφιγγες. Τοῦτο γὰρ ἔργον της διαρθρώσεως. Εἴδη δὲ αὐτῆς τρία. Τὸ μὲν ἐνάρθρωσις, ὅταν ἡ κοιλότης ἡ ὑποδεχομένη βάθος ἱκανὸν ἔχῃ, καὶ ἡ ἐγκαταβαίνουσα κεφαλὴ προμήκης ὑπάρχῃ, ὥσπερ ἡ κεφαλὴ τοῦ μηροῦ καὶ ἡ κοτύλη. Αρθρωσις κ δε ὅταν ἡ κοιλότης ἐπιπόλαιος ᾖ, ἤ τε κεφαλὴ ταπεινή, οι αὕτη Β. χειρ ἐχ. ἐνεργ. Β. αὕτη Β. οἱ ἐλλειποῦς Β. δέδωκε Β. κι αὐτὰ Β. ἐν ἄμμωσιν Β. ἄμβωσιν το άμμωνες Β, άμβωνες (. καὶ οἱ τ. Β. ο γλοιο. Ρ. Το αρθρωδία Β. λοῦσα Β. της Α. * τόπον Β. κι ἐξωχαὶ Β. Η έμβα σε κωλύον MELETI MONACHI net, spiritus vero, qui in nervis musculisque insitus est, ministerii officium explet, qui una cum illis contenditur, membraque ipsa circumagere non desinit. Enimvero, motiva illa facultas est, quæ, corpori ceu vehiculo insidens, in nervis muscu- lisque actiones suas ostendit. Ipsa autem metiva facultas, utpote animæ vis, totum corpus nostrum vebit : sed et illa vicissim, pedibus transitus mu- nia peragentibus, a corpore vehitur. Nam prius a nobis demonstratum est, quod quæcunque per ner- vos musculosque moventur, ex animæ facullati- bus sunt atque ad nostri arbitrium peraguntur. Pari modo etiam animadvertere oportet, quemad- modum instrumentalia cum magnitudine, forma, numero situque conveniunt. Nisi enim manus ad capiendum idonea fuerit, quemadmodum nuper ex- plicavimus, haud recte agi cum ipsa dixeris. Et nisi digiti ipsi omni ex parte perfecto sui numero, neque deficienti, neque excedenti constiterint, vitiatos censebis. Sed et uti figura manus conveniat, opus est, et digitorum impar ordo ei decorem afferat; sed neque longiorem ipsam quam par sit, neque breviorem esse oportet. Præterea, et quod ad situm attinet, uti ipsa sibi a natura præscriptis dearticulationibus constet. 89. Eamdem quidem rationem sapientissimi rerum opificis provilentia etiam in pedibus ostendit, que nulli parti non peculiarem situm voluit prescripsisse. Et quoniam huic animali, homini, inquam, transitus motu ad loca permutanda uti opus fuerat; quædam ossa cava, nonnulla pro- minentiis prædita, quæ in cava ipsa ingrederen- tur Dei providentia constituit, quo quodlibet os hu- jusmodi ordinem sortitum, decentem motum per- G ageret; ut vero motus securus fieret, hæc omnia ligamentis et laqueis quibusdam quæ ab illis exterius devinxit, autem exterius po site prominentiæ sunt, quæ pro numero, ad exar- ticulationes coercendas consistant. Similes quas- dam ferrarii opifices ad jugem perpetuumque valvarum motum ferri compages levigatas moliri solent. Femorum igitur rotunditates, quæ ad nates circalares sunt, quas dicunt, ipsorum mo- tum natura constituit. Sphericum namque illud femoralis ossis, id est nales, seu clu- nem appellant ; m quod autem illud ingreditur, hoc est acetabulum nuncupant : enim ob ejus concavum dixerunt ; vero, ob leve ac fluidum quod in ipso vi- situr. Circulare siquidem ipsius ossis mancupant, quasi ob sui levitatem politiemque levigatum quoddam sit. Etenim hujusmodi ossa, præter quam quod levia sunt, etiam humida habentur, quo, vel- uti portarum cardines, verti moverique commodius queant. Tale quidem dearticulationis opus est: Ejus etenim species tres sunt, altera, quæ enar- throsis, id est marticulatio, dicitur, cura cavun quod subest, profunda est concavitate præditum, et caput quod in ipsum descendit longiusculum sit, quemad- modum in capite femorum, et in acetabulo coxen- C D C.

καὶ παντελῶς ἄσαρκα, καὶ τῶν ἄλλων ἐκκείμενα ὀστᾶ, ἀστραγάλους καλοῦσιν οἱ πολλοὶ, τοῦ παντὸς ἁμαρτάνοντες· ὁ γὰρ ἀστράγαλος, ὑπὸ τούτων ἑκατέρωθεν περιλαμβάνεται. Πέρατα δέ ἐστι ταῦτα τῶν τῆς κνήμης τε καὶ περόνης ἀποφύσεων· κυρτά μὲν ἔξωθεν, ὥσπερ καὶ φαίνεται, κοίλα δὲ ἔνδοθεν σ'. Μεθ᾽ ἃ καὶ ἡ πτέρνα ὄπισθεν· εἶτα ὅλος ὁ ποῦς. Ο δὲ πρὸς τοὺς δακτύλους τόπος ταρσός λέγεται· τινὲς δὲ κτένα τοῦτο καλοῦσιν, ἢ πεδίον· τὸ δὲ ὑποκάτω του ποδός, πέλμα προσαγορεύουσιν· εἶτα οἱ δάκτυ λοι ἐκ τριῶν κονδύλων συγκείμενοι, πλὴν τοῦ μεγάλου· ἐκεῖνο γὰρ ἐκ δυοῖν σε σύγκειται ὀστῶν. Τῷ δὲ τοῦ μηροῦ ὀστῷ καὶ τῆς περόνης ἐπίκειται ἡ ἐπιγονατίς, χαῦνον οὖσα ὀστοῦν οι καὶ στρογγύλον δι' ὅ τινες μύλην αὐτὴν καλοῦσιν· ἀπὸ τῆς πρὸς τὰ ἔξωθεν μηχανῆς καὶ ἐμφερείας τοῦ μύλου σε, διὰ τὸ ἄνωθεν εἶναι τοῦ ἄρθρου τὸ κοίλον, ὡς καὶ τῆς μύλης τὸ ὕπερθεν· ἐν ᾧ πρὸς τὸ ἀλήθεσθαι τὰ σπέρματα βάλλονται. Λέγεται δὲ ἐπιγονατίς, διὰ τὸ ἐπὶ τοῦ γόνατος κεῖσθαι σε. ἢ οἷον ἐπιγουνίς ", ὡς καὶ "Ομηρος - Α τῶν μεγάλων μυῶν, γαστροκνήμιον. Τὰ δὲ κυρτά κτένα πεδίον πέλμα ἐπιγονατίς, αθιγονατίδα, Οἵην ἐκ ῥακέων ὁ γέρων ἐπιγουνίδα φαίνει (η). Τὸ δὲ γόνυ ἐκ τοῦ κονεῖν καὶ ἐνεργεῖν ἑτυμολο- γήθη· ἐξ οὗ καὶ κόνατα, ἢ γόνατα· ἡ ὅτι τὸ σκέ λος σε καμπτόμενον « ὥσπερ γωνίαν ἀποτελεῖ. Ἰγνὺς δὲ τὸ ὑποκάτω του γόνατος καλεῖται · διότι αἴτιόν ἐστιν ἡμῖν τοῦ ἐκνεῖσθαι ", ηγουν ἁπλοῦ. σθαι· ἡ παρὰ τὸ εἶχειν ἐν ταῖς κάμψεσιν· ἢ παρὰ το τὸ τὸ γόνυ συνέχειν. Τὸ δὲ σκέλος παρὰ τὴν σχέσιν ἐκλήθη· διέσχισται γὰρ ἀπ' ἀλλήλων· ἡ παρὰ τὴν κέλευθον, ὅ ἐστιν ὁδὸς 78, δι' ἧς " βαδίζομεν· ἢ παρὰ τὸ ἐσκληκέναι καὶ σκληρότερον εἶναι τῶν υπερθεν μορίων. Τὰ γὰρ σκέλη πεποίηκεν ή δη- μιουργός φύσις, ἵνα τὸ ὅλον ἐχῶσι σῶμα, ὥσπερ τινὲς κίονες, καὶ μεταφέρωσιν ἐκ τόπου εἰς τόπον, ἀντὶ βάσεων τοὺς πόδας ποιήσασα· ἐν οἷς ὁ ἄνθρω πος ἐπιστηριζόμενος, τόπους ἀμείβει, καὶ πόλεις μετέρχεται, καὶ ἔργα ἐπιτελεῖ, καὶ βάρη φορτίζε ται, καὶ μεταφέρει, και μετατίθησι. γόνυ, ἀπὸ τοῦ κινεῖν, καὶ ἐνεργεῖν, γωνίαν ἰγνύον, ἀπὸ τοῦ ἰκνεῖ- σθαι ήγουν ἁπλοῦσθαι διὰ τὸ γόνυ συνέχειν, ὅ ἐστιν εἰς γῆν νεύειν, σκέλος, ἀπὸ τοῦ διεσχίσθαι διὰ τὸν κέλευθον, διὰ τὸ σκληρότερα εἶναι τῶν ύπερθεν μορίων, νεύειν· ὅπως ἀλλήλοισιν ἐπικουροῦντες ", μίαν ποιεῖντο ἐνέργειαν, κοινήν τε καὶ ἄμεμπτον· εἰ δέ γέ ποτε παρὰ τὴν θέσιν γένηται τούτων θάτερος, ἄπορος ἡ τοῦ ζώου κίνησις γίνεται, καὶ οἴχεται τούτου ή κρείττων ἐνέργεια. Διά τοι τοῦτο τένοντες κατὰ τὴν ἰγνύην, καὶ μύες, καὶ σύνδεσμοι, καὶ νεύρα περικυκλοῦσιν τε αὐτούς· τὴν κίνησιν αὐτῶν Τούτους οὖν τοὺς πόδας, δεῖ ἐπὶ τὰ ἔνδον ἠρέμα δ' εγκείμενα τε οι τὰ ἔνδ. Β. μύλης Β. ἐπάνω Β. σε δύο 13. ἐν τῷ τ. περ. Β. χ. ὀστ. Β. οι τῆς σε ἢ ὅτι κατ' αὐτὸ τὸ σκέλ. Β. καμπτόμενον (, καμπτόμενα Α Β. το καλ. του γον. Β. τι ἱννύσθαι 13, κινεῖσθαι (. διὰ Β. ἡ ὁδὸς Β. ἀφ᾿ ἧς τ ὄνομα τοῦ σκέλους ἐγένετο· τὰ γὰρ σκέλη πεπ. Β. * ἀλλήλοις συνεπικουροῦντες Β. καὶ νεῦρα περικ. Β. τα συνδ. ἐγένοντο MELETII MONACHI И in se musculos continens, tibim ventrem denomi- mares. Sunt qui gibbosa ossa, ac carnis penitus expertia quaeque aliis accumbunt, talos nuncupent, non recte quidem, sed falluntur. Talus autem ab ipsis ossibus utrinque complectitur, et hæc ossa extremæ tibiæ suræque, processuum partes sunt, quæ exteriore parte gibbosa, interiore vero, quod ad sensum palet, cava sunt. Post hæc qui- dem calcaneus a posteriore parte consistit, de- hine totus pes visitur. Locus autem qui ad di- gilos tendit, dorsum pedis est, quod illi tar- sun, nonnulli vero dicunt; quod autem sub pede est, solum dicitur, quod illi et nuncupant. Praeterea, digiti omnes ternos a natura ossiculos, pollice excepto, qui duos tantummodo habet, sortiti, trina articulatione vinciuntur. Ad hæc, qua femoris et tibiæ ossa invicem coeunt, patella, quam Græci laxae admodum mollisque naturæ, ac rotunda superne accumbit : quapropter illam, a mole figura, molam nonnullis appellari placuit, quod intus concavitatem liabeat, à similitudine superioris molæ, quæ inferiori mɔ- lendi gratia accumbit. Illam autem hac ipso consistens ostenditur. Ut apud Homerum : B de causa nominant, quod ad genu adhibita, super • Ostendit lacera senior jam veste patellam. Genu vero, Græci quod operari et agere diceres, nominis interpretationem desumit. Sive quod in flectendo pede ceu angulum quemdam quem illi no- minare solent, efficiat. Portio autem, quæ sub genu C est, quam nos poplitem, illi diclitant, quod nobis incur- vandi explicandique corporis causa est : sive, quod dum flectitur, gressum continuamus, quod illi xatv dicunt : sive, quia præ ejus feru, in terram inclinamur, atque procumbimus. Crus quidem illi, quod videlicet in itinere peragendo alterum, ab altero dirimatur, di- ctum volunt. Sive quod scilicet partes, quæ superius sunt, duritia excedunt. Etenim rerum opifex, pedes ipsos, utpote instrumentum gressui delegatum, totius corporis sustinendi gratia, ceu columnas quas- «lam constituit, uti his suffultum, loca mutare, invisere urbes, negotia exsequi, pondera attollere, ac diversa ad loca ferre cadem 2c referre queat. Hos igitur pedes ad interiora innuere moderate D decet, quo mutuo invicem officio utentes, recte mo- tionem ipsam perficiant. Si autem alterum ex ipsis a naturali situ distorqueri contigerit, motus ipse Impeditur, atque actio illa qua: præstantissima est destruitur. Hac itaque de causa, et nervi qui tendi dicuntur, qui ad poplitem consistunt, et musculi ac ligamenta, nec non et alii nervi, pedes ipsos cir- B C P. om. B. hre cum cit, om. B C. * (n) 0.!. 2, 73,

τὸ πεπιλῆσθαι, ήγουν ἐσφίχθαι τοῦ ὅλου δέρματος πλέον. Ἡ δὲ πτέρνα, παρὰ τὸ ἐπιπεπτωκέναι αὐτῇ ὅλον τὸ σῶμα· ἡ δὲ τῶν ἄρθρων ονομασία εύρηται ἐκ τοῦ ἀρῶ ῥήματος, τοῦ σημαίνοντος τὸ ἁρμόζω ἢ διὰ τὸ ἀρηρέναι ἀλλήλοις, ὅ ἐστι συναρμόζεσθαι, καὶ συνεσφίχθαι, καὶ βοηθεῖν 60. πεδίον, ὑποκάτωθεν τοῦ ποδὸς δέρμα πέλμα καλείται. διὰ πέλμα διὰ τὸ περι- πιλεῖσθαι, ήγουν ἐσφίχθαι, τοῦ ὅλου δέρματος πλέον, πτέρνα διὰ τὸ ἐπιπεπτωκέναι αὐτὴ ὅλον τὸ σῶμα, άρθρα ἐκ τοῦ ἄρω, τὸ ἁρμόζω, τὸ ἀρημέναι ἀλλήλοις, διά Κεφ. Α'. Περὶ δέρματος καὶ περὶ τριχών 5. Καλύπτεται οὖν να ἅπαν τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ δέρ ματος· καὶ ἔστι τὰ μὲν αὐτοῦ, τετριχωμένα, τὰ δὲ $2. τῆς ἄνω καὶ οἱ τῆς κάτω γένυος, καὶ τὰ τοῦ χεί- λους· αὗται γὰρ σκέπης και κόσμου ἐγένοντο χάν ριν · αἱ δὲ τῶν ὀφρύων καὶ τῶν βλεφαρίδων, ἀσφαλείας· αἱ δὲ τῶν μασχαλῶν καὶ τῆς ἤδης, κατά συμβεβηκός. Οὔτε γὰρ δι' ἀσφάλειαν, ἐπειδὴ ἀκαιρός ἐστιν ὁ τόπος. Οὔτε διὰ σκέπην, ἐπειδὴ σκέπονται ὑπὸ τῶν χειρῶν καὶ τῶν πλευρῶν αἱ μα σχάλαι. 'Αλλ' οὔτε διὰ κόσμον 88, κρυπτόμενον γὰρ κόσμον ἡ φύσις οὐκ εἶδε οι· ὧν γὰρ τὸ κάλλος κρύπτεται, οὐ δὲ πίθου δέχονται " γένεσιν. Λέγος μεν δὲ τὰς τρίχας κατά συμβεβηκός γίνεσθαι οὕτως. Ὥσπερ γὰρ ὁ γεωργὸς κατὰ πρῶτον μὲν λόγον ἀρδεύει τὰ χρήσιμα τῶν λαχάνων, ἢ τῶν φυτῶν· κατὰ δεύτερον " δὲ, καὶ τὰς ἀπάνθας, καὶ τὰς ἄλλας τῶν βοτανῶν, εἰς φραγμόν ταύτας καὶ ἄλλην τε χρείαν ἐπινοούμενος· οὕτως καὶ ἡ θρεπτική δύναμις εἰς τὰς εἰρημένας αἰτίας τὰς τρίχας καὶ τοὺς ὄνυ χας ἐπινοουμένη, καὶ τρέφει, καὶ αὔξει, καὶ συν ιστῇ· τῶν γὰρ καπνῶν τῶν ἀτμωδεστάτων, τῶν ἐκ τοῦ σώματος ἀναπεμπομένων πήξιν λαμβανόν των, αὗται συνίστανται. Τρίχες δὲ λέγονται, οἷον θέρικες· θέριξ γὰρ καὶ θρὶς κατὰ συγκοπήν '· ὅτι θερίζεται καὶ τέμνεται συνεχῶς. Οὐδὲν γὰρ οὕτω τῶν ἐν ἡμῖν πηδᾷ πρὸς τὰ ἐκτὸς ὥσπερ ἡ θρίξ '. Ἐν οἷς μὲν οὖν τόποις ἄτριχον ὑπάρχει τὸ σῶμα, μύες δηλονότι κατ' ἐκείνους τοὺς τόπους υπάρχου σιν '. Ωσπερ ἐπὶ τῆς παλάμης καὶ τῶν δακτύλων, καὶ τοῦ πέλματος τῶν ποδῶν· ἐν οἷς δὲ μύες αἴτιοι οὐκ εἰσὶ, τρίχες φύονται· πῆ μὲν πλείους, πὴ δὲ ὀλίγαι. Σκέπασμα μὲν οὐ γὰρ τὸ ὅλον δέρμα γέγονε καὶ περίβλημα τῆς ἀπαλῆς σαρκὸς, καὶ τῶν ἄλλων πάντων τῶν ἐντοσθίων. Β άτριχα τετριχωμένα μὲν ἡ κεφαλὴ, καὶ τὰ μέρη τρίχες οἷον δέρικες ὅτι θερίζονται, γοῦν Β Ρ. οι έκ Α. " Ἔστι δὲ τὸ δέρμα τῇ φύσει τυλώδες, ὑπό τε τοῦ περιέχοντος καὶ τῶν προσομιλούντων σωμάτων τυ λωθέν'. Ἡ δὲ ἀπαλὴ σὰρξ, πὴ μέν ἐστιν ἁπλῆ, πή δὲ σύνθετος· καὶ πὴ μὲν μετὰ μυῶν καὶ ἰνῶν, τὴ το χά σημαίνον Α. βοηθεῖν ἢ διὰ τὸ συναρτᾶσθαι 1. κοσμ. χαρ. ἐγ. Β. κόσμου ποῖος γὰρ κρυπτόμενος Ρ. οι οἶδεν Β Ρ. ἢ εἰς ἀλλ. Β. * ἀτμῶν τ. καπνωδεστάτων Β. μὲν Β. τηλώδες λος Β. οι δέχεται Β. οι κατά συμβεβηκός Β. συγχ. Β. * τηλωθέν Β. * ἀπαλή Β Ρ. Β. κατὰ τὸν τόπον ὑπ' ἐκεῖνον Β. κατά MELETI MONACHI $268 nos planum pedis appellamus. Cutim vero, A qu ipsi pedi subditur, illi quod videlicet compressa constrictaque tota magis quam reliqua cutis sit, vocant. Calcaneus vero ab illis denominatur, quod in ipsam totum corpus innitatur atque incidat. Articulos autem ab ipsis appellari diximus, quod vide- licet per ipens partes ad invicem concinne accommodentur atque cueant. Vel ipses inde dictos volunt, quod concordi quadam copula invicem frmentur, conreniant atque constrin gantur, alteræque alterius suppetias adsint. Cap. XXX De cute et de pilis. - Et quidem totum corpus cutis operimento te- gitur, cujus quædam pars pilis obsita, quædamı vero ipsorum expers conspicitur. Verum enim- vero, ex his quæ pilosæ partes sunt, caput, men- tum labiaque habentur, quæ tum tegumenti, tum decoris gratia, natura pilis obtexuit. At pili qui in superciliis et ciliis visuntur, tutelæ causa procreati sunt : qui vero sub alis atque ad pudenda oriuntur, casus cujusdam eventu, non tutelæ gratia, cum irritus inibi pilorum locus sit, orti sunt. Atqui, nec trgumenti causa, inibi pili exsistunt, quoniam alæ a manibus costisque satis protectæ visuntur. Sed neque ob decorem ullum ipsos constitutos crediderim, quoniam natura ad- diti decoris habere curam non novit. Nullius enim rei, cujus est abscondita pulchritudo, desiderium nobis innascitur. Et pilos quidem eventu nasci hoc pacto censemus. Quemadmodum enim agricole, G in horti sui cultura, præcipuum propositum est, utiles herbas stirpesque frugiferas assidua irriga tione perfundere, accidit etiam, et spinas, herbas- que alias minus utiles, et ad sepes usumque aliumn deputandas, irrigari; eodem modo, et vegetalis fa- cultas, ad eos quos memoravimus usus, pilos un- guesque molita est, quibus et alimentum, et incre- mentum, nec non constitutionem, impertiri assidue satagit; sed fumosæ corporis nostri exhalationts concretio horum constitutionis causa exsistit. Et pili quidem ab ipsis appellantur, quod videlicet demeleri soleant, ac sectioni assidue obnoxii sint. Nihil enim, omnium, quæ in corpore nostro sunt, æque extra tendere, ac pili nititur. Culis vero pars, quæ pilis vacare con- spicitur, quemadmoduns manus palma, ac digiti, et pedis planta musculis, pilorum vice, redundat. Ubi autem, nulla hujusmodi musculorum causa exsistit, pili in quibusdam magis, in quibusdam vero minus, oriuntur. Enimvero, non modo mollis caro, verum etiam universa quæ interius sunt, cute ipsa pro tegumento et obductione utuntur. Cutis enim callosæ naturæ habetur, quasi- que ipsa ab ambiente aere, et rebus in quas eam assidue incidere contingit, callescal. Mollis siqui- dem caro, alicubi simplex, alicubi composita D "sic Cod. C. minus commode in tab. div. om. omn. hæc_om. B. ª dépµ¤ B P.

αἵματός ἐστι. Ἱλαρωτέραν δὲ τὴν ψυχὴν τοῦτο ἐργά ζεται, ἐν οἷς πλεονάζει· ἡ δὲ ξανθή χολή, γοργοτέ ραν ἢ θρασυτέραν · ἡ δὲ μέλαινα, σεμνοτέραν καὶ εὐσθενεστέραν · τὸ δὲ φλέγμα, ἀργωδεστέραν καὶ σκληρωδεστέραν. Ἔστι δὲ τὸ φλέγμα συμμέτρως παχύ κατὰ σύστασιν, ἀλμυρὸν δὲ κατὰ γεῦσιν 30. Ἡ δὲ ξανθή χολή, λεπτοτέρα τε καὶ κατὰ γεῦσιν πικρά· ἡ δὲ μέλαινα, ὀξεῖα μὲν κατὰ γεῦσιν 3, παχεῖα δὲ κατὰ σύστασιν, καὶ γεώδης. Καὶ ἐστε τὸ μὲν αἷμα ερυθρὸν τῇ χροιά· λευκὸν δὲ τὸ φλέγμα· ὠχρὰ δὲ ἡ ξανθή χολή· μέλας δὲ ὁ μελαγχολικός χυ- μός. Οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ συγγενεῖς τοῦ σώματος χυ μο! · ἐξ ὧν τὰ μὲν ἁπλᾶ γέγονε μόρια· τὰ δὲ ὀργα νικά, ἢ σύνθετα. Καὶ ὑπάρχει τοῖς μὲν ὁμοιομερέτι καὶ ἁπλοῖς κατ᾽ οὐσίαν, τὸ θερμόν, τὸ ψυχρόν, τὸ ξηρόν, τὸ ὑγρόν· τοῖς δὲ συνθέτοις καὶ ὀργανικοῖς, τὸ κατὰ φύσιν τῆς ἁρμονίας, καὶ τὸ συντεθεῖσθαι καλῶς· ὡς μήτε τὸν ὀφθαλμὸν στασιάζειν, μήτε σκάζειν τὸν πόδα. Α δὲν γὰρ τῶν ἐν τῷ σώματι χυμῶν θερμότερον τοῦ Β καὶ θρ. Ε. κατὰ τὴν γεῦσιν Β. ΒΡ. * ἔχ. τὸν ἄνθρ. κατὰ τὸ σ. Β Ρ. και Β. το γὰρ πάλιν Β. 3! . Ἐξ ἀνάγκης δὲ ἔπεται τοῖς ὁμοιομερέσιν ἡ τῶν κράσεων συμμετρία· ἡ κατὰ δασύτητα καὶ ψιλότητα· ἡ κατὰ παχύτητα καὶ ἰσχνότητα· καὶ ἡ κατὰ τὴν εὔχροιάν τε καὶ ἄχροιαν· καὶ προσέτι μαλακότητα καὶ σκληρότητα. Τοῖς δὲ ὀργανικοῖς κατ' ουσίαν μὲν ἡ συμμετρία, καὶ ἡ σύνθεσις, καὶ ὁ ἀριθμὸς, καὶ τὸ σχῆμα· ἐξ ἀνάγκης δὲ τὸ καλῶς τὰς ἐνεργείας δ ἕκαστον τῶν ὀργανικῶν ἐκτελεῖν· οἷον τὴν χεῖρα καλῶς ἀντιλαμβάνεσθαι, καὶ τὰ σκέλη καλῶς βαδί- ζειν, καὶ τὰ ὦτα ἀκούειν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς καλῶς βλέπειν. Τηνικαῦτα γὰρ τὴν οἰκείαν ἀρετὴν ἔχειν κατὰ τὸ σῶμα τὸν ἄνθρωπον λέγομεν, ὅταν τὰς οἰκείας ενεργείας ἀμέμπτως ἐπιτελῇ, τὰς κατὰ λογε σμὸν 85, τὰς κατὰ μνήμην, τὰς κατὰ φαντασίαν, τὰς κατ' αἴσθησιν, καὶ τὰς λοιπὰς τοῦ σώματος ἐνερ γείας. Ἐπεὶ δὲ λογικὸς κυρίως τότε λέγεται ὁ ἄνθρωπος, εἰ καὶ φύσει ἐστὶ λογικὸς, ὅταν ἤδη ἱκανός ἐστιν ἑρμηνεὺς εἶναι τῶν συνήθων ὀνομάτων τε καὶ ῥη- μάτων, καὶ ε' τὴν λογικὴν ἕξιν περιποιούμενος, ἤγουν κατὰ τὴν πρώτην ἑπταετίαν. Τὰ γὰρ πρὸ ταύ- της ἔτη, ἀλογίας, καὶ ἀσυνεσίας, καὶ ἀφροσύνης ἀνάμεστα· κατὰ δὲ τὴν ἑτέραν ἑπταετίαν ἄκρως τελειοῦσθαι· τελείωσις δέ ἐστι δύναμις τῆς τοῦ ὁμοίου σπορᾶς. Περὶ γὰρ τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην ἡλικίαν τὸ ὅμοιον γενναν δυνάμεθα. Τρίτη πάλιν ἑπταετία πέρας ἔστιν αὐξήσεως· ἄχρι γὰρ ἑνὸς καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἐπιδίδωσιν εἰς μέγεθος ὁ ἄνθρωπος· καὶ καλεῖται παρὰ πολλοῖς ὁ χρόνος οὗτος ἀκμή. Ψυχῆς μὲν οὖν τὸ ὅλον ἑπταμερές. Αισθήσεις πέντε ὅρασις, όσφρησις, ἀκοὴ, γεῦσις, καὶ ἀφή. Τὰ φω τὴν γεῦσιν Β * τὰς ἐνεργ. αὐτοῦ Β. τηνικ. γάρ λέγομεν κατὰ τὸν λογ. Β. ἐπεὶ καὶ λογισμός τότε. MELETI MONACHI . nullus enim omnium qui in corpore nostro hu- mores sunt, sanguine calidior habetur. In qui bus enim sanguis exuberat, eorum magis hilaris animus redditur. Flava vero bilis concitatiorem audacioremque facit, sed atra, modestiorem ae stabiliorem ; at pituita, magis inertem, atque asperum efficit : siquidem, pituita, in sui con- stitutione, modice crassescentis qualitatis et gustu salsuginosa habetur. Flava vero bilis magis te- nuem constitutionem et gustu amaritudinem sor- tita est. Atra autein acescentis gustus, sui vero constitutione, ad crassam magis terreamque natu- ram declinat. Et sanguis quidem rubei coloris ; pituita alba, flava bilis pallescens, atra vero nigra est. Hi autem humores cognati cum corpore nostro sunt; ex quibus, quædam simplices partes, quædam instrumentales factae sunt. Et simila- rium quidem, ac simplicium partium, substan- tialia sunt, calidum, frigidum, siccum et humi- dum. Compositis vero atque instrumentalibus hoc inesse natura necessario debet, uti concinna, ac oculus irretortus videatur, ac pes neutiquam claudicet. Similares autem partes temperamentorum com- petens moderatio necessario subsequi debet, uti in densitate, vel raritate, sive crassitudine, aut gracilitate, et bono aut malo colore, tum in mnol- litie, sive asperitate, non sit excessus. Hæc etiam substantialia, in instrumentalibus sunt ut mode- ratione, compositione, numero, ac figura con- gruant ; nam hoc necessario in instrumentalibus requiritur, uti eorum quodlibet recte deman- C data sibi munia peragat, ut scilicet manus in rebus capiendis recte moveatur, pedes vero in · gressu, aures in audiendi vi, et oculi in cernendi facultate minime deficiant. Tunc etiam hominem, qua ad corpus attinet, habere peculiarem ac pro- priam virtutem censendum est, cum in suis actio- nibus, cogitatione, memoria, imaginatione, sensi- bus ac reliquis quæ a corpus attinent, ab omni reprehensione redditur exemplus. Siquidem homo tunc rationalis nomine censetur (tametsi talis natura sit), cum circa primum septi- mum in enuntiandis reddendisque verbis, rationalis animæ facultatis evidentissima argumenta exhibet. Anni enim qui infra illud tempus sunt, rationis ex- pertes, imprudentesque ac fatuitate pleni habentur. D Cum vero aliud septennium absolverit, perfectum recte dixeris : nam hujusmodi ætas simile sibi procreare idonea est. Ad hac, tertii septennii tempus corporis incrementum præscribit, nam post primum supra vicesimum annum, nihil að humani corporis magnitudinem accedit: tales siquidem anni, vigor et flos ætatis nuncupan- tur. Rationale enim ipsi animæ primo septen - nio præscribitur. At sunt nobis sensus quinque, om. concors membrorum dispositio sit, sic, ut A; mor B on.

γενικὰ ὑπὸ τούτων ὑπηρετεῖται. Οἷον, ή καρδία ἀρχή ἐστι τοῦ σώματος, καὶ ὀργανικόν· ὑπηρετοῦ σιν οὖν αὐτῇ ἀρτηρίας καὶ θώραξ. Αρτηρίας μὲν χορηγοῦσαι τῷ παντὶ σώματι αἷμα, καὶ πνεῦμα τὸ ἐξ αὐτῆς· θώραξ δὲ, διὰ τῆς συστολῆς καὶ διαστολῆς ἐπεισάγων αὐτῇ τε αέρα καθαρόν. Υπηρετεῖ δὲ σε ἐγκεφάλου τὰ νεῦρα, καὶ ὁ νωτιαίος· ἤπατι δὲ, αἱ φλέβες· τοῖς δὲ ἔρχεσιν, οἱ σπερματικοί πόροι. Ταῦτα γὰρ ἀρχαὶ τοῦ σώματος καὶ τι λέγονται, καὶ εἰσὶ, καθὼς ἐδείξαμεν ὄπισθεν ετ· οἱ δὲ κατὰ παντὸς τοῦ σώματος χόνδροι, σώματα εἰσί, τοῦ μὲν ὀστοῦ μα λακώτερα, τῆς δὲ σαρκὸς διαφερόντως ξηρότερα. Οι δὲ ἀδένες, σώματα σπογγώδη εἰσὶ, τοῦ μὲν χόνδρου μαλακώτερα, σκληρότερα δὲ τῆς σαρκός. Διάφορος δὲ τούτων ἡ χρεία. Οἱ μὲν γὰρ ἀντὶ στοιβῆς ἐτάγη- σαν εἶναι μεταξὺ τῶν ἀγγείων· οἱ δὲ ὑπεστρώθησαν τοῖς ἀγγείοις, οἷον φλεψὶ καὶ ἀρτηρίαις· ἄλλοι δὲ καὶ χάριν ἐνεργείας ἐγένοντο, ὥσπερ οἱ ἐν τοῖς τιτθοῖς δὲ οἱ τὸ αἷμα εἰς τὸ το γάλα μεταβάλλουσιν· καὶ οἱ ἐν τοῖς ἔρχεσιν, οἱ ποιοῦσι τὸ σπέρμα· καὶ οἱ ἐν τοῖς παρισθμίοις, οἳ τὸν σίελον ἀναγκαίως ποιού- σιν. Ἐπειδὴ γὰρ ἐκ τῆς συνεχούς κινήσεως τὰ φω νητικά όργανα ξηραινόμενα ἱστᾷ τὴν φωνὴν, καὶ τὴν ὁμιλίαν διακρατεῖ, τούτου χάριν οἱ σιςλίται μύες σὺν ἀθέσιν ἐντὸς τοῦ στόματος σε κείνται “', ἵνα καθυ- γραίνουσιν σ' ὅλον τὸ στόμα καὶ τὴν ἀρτηρίαν, πρὸς ἐκφωνήσεις καὶ ὁμιλίας, καὶ παρέκτασιν λόγων. Εἰ μὴ γὰρ ὡς τοῦτο παρὰ τοῦ Τεχνίτου τῆς φύσεως ἐπενοήθη, ἐξ ὁμιλίας μικρᾶς, ἡ ῥημάτων ὀλίγων, ἢ μελωδίας οὐχ ἱκανῆς, ἄφωνος ὁ ἄνθρωπος εὐθέως ἐγένετο. Α νικοῖς. Ἐκ γὰρ τῶν ὁμοιομερῶν συγκείμενα τὰ ὄρ Β ᾿Αλλὰ τούτων οὕτως κειμένων, καὶ ἐφ᾽ ἱκανὸν φθέγγεται, καὶ ἐς ὕψος αίρει φωνὴν, καὶ ἐν ἡδύτητι φωνῆς διαρκεῖ· καὶ τοὺς ἀκούοντας τέρπει, καὶ ἡδο νὴν ἐναφίησιν. Εἰ γὰρ καὶ ἡδύνουσι τέττιγες οι καὶ ἀηδόνες, καὶ ἕτερα ζῶα τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ καὶ διαφερόντως ὁ ἄνθρωπος τοῦτο ποιεῖ, ὁ καὶ "Ομηρος ἐπιστάμενος ἔλεγε· Καλέσατε θεῖον ἀοιδόν τῷ γ' ἄρα θεὸς πέρι δώκεν " ἀοιδὴν Τρέπειν, ὅποι το θυμὸς ἐποτρύνησιν ἀείδειν (βι Μόνος γὰρ ὁ ἄνθρωπος ἡδύτητα φωνῆς διακρίνει καὶ ἀποδέχεται. Μόνος όργανα πρὸς ᾠδας κατα σκευάζειν δύναται, καὶ θελκτήρια μέλη ποιεῖν. Μόνος ὁ το ἄνθρωπος διὰ γραμμάτων καὶ πόῤῥωθεν τοὺς φίλους ἀσπάζεται. Μόνος ὁ τε ἄνθρωπος διανοητικὸν καὶ βουλευματικόν * ἐστι ζῶον. Μόνος ὁ ἄνθρωπος ζώον γελαστικόν ἐστιν· εἰ καὶ τὴν μιμώ λέγουσι σχηματίζεσθαι τοῦτο. Μόνος ὁ ἄνθρωπος διὰ τῶν δὲ αὐτῷ Β. εἰ δὲ καὶ Β. καὶ οιn. Β. ἔμπροσθεν Ρ. τιθοῖς Α. οι κινείται σε καθυγραίνωσιν σε γάρ Β. σε καὶ τέττιγες Α Ρ. σε ἑτ. περιδώκεν Α. ἔπη Α Ρ. " ὁ Β. και Β. Β Ρ. (γ) Θ, 45. το σώματος Α Ρ. τῶν ζώων Β Ρ. βουλευτικὸν MELETII MONACHI . nem sortiuntur : siquidem, cum instrumentales partes ex similaribus composita sint, eorum et ni- nisterium sentiunt. Verbi gratia, cor, cum in- strumentalis pars, totius corporis origo et princi- pium sit, arteriæ ac thorax illi inserviunt, nam ab arteriis totum corpus sanguinem sibi, ac spiritum, quæ a corde suggerunt, vindicat : thorax vero, sui compressione, dilatationeque, purum aerem ad ipsum cor demittit. Cerebro utique nervi et dorsi me- dulla, jecinori venæ, testibus seminales meatus famulantur. Hæc enim corporis principia, et dicun- tur, et sunt, ut prius ostendimus : cartilagines autem, quæ per totum corpus sunt, corpora ossibus molliora, carnibus vero longe sicciora habentur. At carnis revolutiones, seu tonsillæ spongiosa cor- pora sunt, quæ cartilagine quidern ipsa molliora, carnium vero natura paulo duriora sunt, harum quippe usus diversus habetur. Nam quædam ex ipsis, mediæ, inter vascula quæ venas arteriasquc appellamus, consistunt, quædam vero, ceu cubile ipsis subjacent. Alias item, obeundæ alicujus actio- nis causa natura protulit, ut quæ in papillis sunt, quarum officio sanguis in lac commutatur. At aliæ in testibus sunt, quæ genitale semen perficiunt. Sunt et in oris angustiis tonsillæ aliæ, a quibus saliva necessario constituitur. Et quoniam vocali- bus instrumentis, ex assiduo motu siccescentibus, vox intercipi, et usus verborum deficere solet, lujus gratia, musculi qui salivares dicuntur cum tonsillis in ore consistunt, ut toto ore ab ipsis humectate, aspera arteria ad eamdem vocem, ac sermonis usum vegetior actuosiorque reddatur. Nisi enim huic rei, naturæ opificis cura hoc pacto consuluisset, homo ex modico quovis sermonis usu, nec multo vocis modulamine, in voce ipsa jacturam pateretur. Sed cum hæc hujusmodi disposita habeantur, ad sonum edendum, quantum expedit vox sufficiens redditur, quam nos et altius attollere, et ejus con- centu, audientium auribus blandiri, illaque, volup- tatem afferre non modicam possumus. Quamvis enim cicadas, et philomelas, nec non pleraque alia ex avium genere, hominum auribus, vocis con- C centu, suavitatem quamdam ingerere cernimus, attamen longe aliter homo tale munus, quam ipsa animalia exsequitur, quemadmodum Homerus hujusce rei peritus asseruit, cum inquit: Al vos, o juvenes, divinum accersile valem, Cui deus ut cantu cunctorum mulceat aures, Præstitit, ut mentem flectit cantare rogatus. Solus enim homo vocis dulcedinem distinguere ac percipere potest. Sed et soli homini tantum ad cantus modulamina, omniſaria musica instrumenta et varios blandimentorum usus constituere datum est. Soli ipsi homini per litteras absentibus amicis salutem dicere. Solus, inquam, homo, animadver- tendi ac consilii capiendi vi præditus est; et risibi- liş animalis solus, tametsi simia nescio quam risus D to om. BP. C. BCP. om. om. om. B P', et sic in rel. * om. to A. Od.

τὸν ἀλλότριον, ἢ πολέμιον, ἢ χρηστόν, ἢ φαύλον διακρῖναι οι δυνάμενον· τούτου γὰρ ὄντος οὕτως, οὐδὲν ἐκώλυεν ἀδελφαῖς καὶ μητράσι συμμίγνυσθαι. Τί δέ, εἰ κλέπτων τις κρατηθεὶς ἀπέδρα μικρὸν, καὶ συνεμίγη ἐν τοῖς παροῦσιν ; ἄρα ἂν ἀνεγνωρίσθη; οὐδαμῶς. Ἀλλ᾿ οὐδὲ πατέρες καὶ παῖδες ἀλλήλους ἐγνώριζον. ᾿Αλλ᾿ οὐδὲ ἄλλο τι συνέστη τῶν κατὰ βίον ἐν ἀνθρώποις χρηστόν· τυφλὸς γὰρ ἂν ἦν ἕνεκα τῶν ἀνθρώπων ὁ ἄνθρωπος, μικρὰ τοῦ βλέ πειν αὐτῷ παρεχομένων· πλὴν γὰρ ἡλικίας καὶ μετ γέθους οὐδὲν ἄλλο διεγίνωσκε ". Τοσούτων ἡμῖν ἀγαθῶν αἰτία γέγονεν ή Πρόνοια ποικίλλουσα ως την μορφὴν τῶν ἀνθρώπων διὰ παντὸς, καὶ μηδένα χρόνον τοῦτο παραλείπουσα· καὶ οὐ μόνον ἐν μορφή, Α δὲ ἄγνοια καὶ σκότος κατείχε τὸν ἄνθρωπον· οὔτε ἀλλὰ καὶ ἐν φωναῖς, καὶ ἐν τῇ τῶν χρωμάτων δια- σε διακρίναι Β. τὸν βίον Β Γ. * τοῦτο Β΄ Ρ. τιμαῖς Α. εὑρήσοις 13. εὑρημένων Α. ζώων Β. τῶν μορίων Β Ρ. ' ἀναφανῶμεν Β. συνφέροις Β. * τὰ δὲ ἰσχυρὰ Β. φορᾷ, καὶ ἐν ἡλικίαις· ἵνα πολυτρόπως βοηθῆται τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἡ ἀσθένεια, καὶ γινώσκοντες ὡς λογικοί, οἵας προνοίας ἀξιούμεθα καὶ τιμῆς . μὴ καταισχύνωμεν τὴν φύσιν, μηδὲ τῶν τοῦ Θεοῦ δωρεῶν ἀποφανθῶμεν ἀνάξιοι. Τοσαῦτά μοι περι τοῦ σώματος ἡμῶν καὶ τῆς τού του κατασκευῆς, καὶ διαπλάσεως, καὶ συνθέσεω; συνήνυται ", καὶ συλλέλεκται, καὶ συντέθειται καὶ οἷον συνυφάνθη καὶ συνηρμολογήθη. Οὐκ οἶδα μὲν εἰ ἐντέχνως ἢ συνετῶς, ἢ ἀποδεκτῶς τοῖς πολλοῖς. Τίς γὰρ ἱκανὸς λαλῆσαι τὰς δυναστείας τοῦ Κυρίου, ἢ ἀκουστὰς ποιῆσαι πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ ἢ τῶν ὁδῶν αὐτοῦ τὸ ἀνεξιχνίαστον καὶ ἀκατάληπτον καταλαβεῖν; πλὴν ἀλλὰ καὶ Θεῷ φίλον τὸ κατὰ δύο ναμιν. Καὶ σὺ δ᾽ ἂν κατὰ σεαυτὸν ἀναλεγόμενος πολλοὺς εὑρήσεις ' σκοπούς ἔχοντάς τι τῶν εἰρημέ νων * βαθύτερον· καὶ ὅ τι ἂν συνεισφέρῃς * εἰς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν, καὶ ἡμῖν τοῦτο ἔσῃ συνειληχώς· οἷον πῶς τὸ ἡγεμονικώτατον * τοῦ ζώου πρόσωπον, ἑπταχῆς κατατέτρηται· δυσὶν ὀφθαλμοῖς καὶ ὡσ δύο, ἴσοις μυκτήρσιν, ἑβδόμῳ στόματι; Πῶς ὁ ἐγκέ- φαλος, ὁ τὰς αἰσθήσεις δεχόμενος, ψυχρός ἐστι καὶ ὑγρός, ὑπὲρ πάντα τὰ ζῶα *· καὶ πῶς τυποῦται τὸ νόημα, καὶ οὐκ ὀλισθαίνει διὰ ὑγρότητα; Πῶς τὰ μὲν μόρια θερμά εἰσι, τὰ δὲ ψυχρὰ ", τὰ δὲ κατ' ἀμφότερα ; Πῶς τὰ μὲν ἀσθενῆ, τὰ δὲ ἰσχυρά; πῶς τὰ μὲν ἁπλᾶ, τὰ δὲ σύνθετα πῶς τὰ μὲν συμφύτους έχει δυνάμεις, τὰ δὲ ἐπιῤῥύτους· τὰ δὲ συμφύτους ἅμα καὶ ἐπιῤῥύτους "; Πῶς ἔκαστον αὐτῶν τέσσα- ρας δυνάμεις ἔχει ἐν ἑαυτῷ ζωτικά;; Πῶς τῶν ἀγγείων τὰ μὲν πέμπει, τὰ δὲ δέχεται, τὰ δὲ κατέ χει, τὰ δὲ ἀποκρίνει ; Πῶς τροφαὶ τὸ σῶμα διακρα τυφλός Β ποικίλουσα Β. ποιεῖν 6ο συνείλεκται καὶ συνήνυται Β, καὶ συλλ. Ρ. · ἡγεμονικώτερον Β. ἑπταχὶ Β. · πάντων των · καὶ πῶς Β. 1ο ἔχει Β. Β. + MELETI MONACHI arque obtupescal? Verum, si causam consideres, summæ providentiæ opus, in tali singularium dis- similitudine, consistere deprehendes. Si enim uni- versi mortales, omni remoto discrimine, unam eamdemque figuram sortirentur, maxima quidem rerum confusio oriretur. In quanta enim rerum omnium ignoratione, ac tenebris versaremur, si, distinguendi notum hominem ab ignoto, hostem ab amico, probum ab improbo ac scelesto, nulla nobis facultas daretur : nam, si hæc hujusmodi se habe- rent, nihil impediret quin cum parentibus sorori- busque coiremus. Si fur in furto deprehensus paulu- lum declinaret ac sese immisceret cœtui, nunquam amplius agnoscendus effugeret. Sed et inter liberos ac parentes nullum omnino cognitionis discrimen esset. Praeterea aliud nihil in hac mortalium vita B fieri laudabile posset : namn homo, hominis causa, cæcus quodammodo esset, cum visui ipsius nihil aliud comprehendere, quam ætatem atque corporis magnitudinem daretur. Tanta igitur bona summi Creatoris providentia ex forms in omnibus varia- tione discrepantiaque nobis largita est, et hoc quidem per universa tempora efficere non desinit. Sɩd · non figura tantum, verum etiam in vocibus, coloribusque atque ætatibus discrimen visitur, quo bu- manæ naturæ imbecillitas multimodam opem sentiret. Cum enim nobis, pro vi rationali qua præditi sumus,' planum constet quanto nos summi Dei, et creatoris providentia honore insignivit, enitendumı summa ope est, ne naturam ipsam turpitudine afficiamus, ac tam præclari muneris indigni penitus videamur. Ilæc autem mihi de nostro corpore, ejusque stru- ctura constitutioneque, ac formatione nec non com- · positione collegisse, composuisse, ac quasi con- texuisse et conseruisse visum est. Neque enim nobis · satis constat, si id, ut præclarum artificem decet, arte, necne, vel prudenter effecerimus, ut opus nostrum, a pluribus probaretur. Quis enim satis, ac pro merito, Domini potentiam narrare, ac auditas facere laudes ejus atque incomprehensibiles vias ejus deprehendere queat, nisi quantum ipsius mu- nere lomini datum est. Sed, cum in hoc, judicium nostrumi ostenderimus, haudquaquam inficiabimur, a quocunque hac accuratius explicari posse. Et si quispiam secum hoc opus animadvertet, plura etiam, quam quæ a nobis comprehensa sunt, pe- nitiora indagare poterit; attamen quamcunque rem, ad præsentis operis seriem addendam esse cense- bit, hæc etiam, in medium cum illis quæ nos ex- D plicavimus, una nobiscum, afferre studeat : videlicet quonam pacto facies ipsa, principalis hominis portio, septenis foraminibus, duobus videlicet oculis, ge- minis auribus, ac totidem naribus, et oris præterea liatu, terebrata sit. Tumn quo pacto cerebrum, quod sensus receptaculum est, præter alias animalis partes frigidum et humidum habetur: sed et quo- modo cogitationes formentur, neque humiditatis causa, dilabantur. Ad hæc quomodo nonnulla cor- hire a usque om. C. om. om. f ult. hæc om. Digitized by . Google

1351 S. J. CHRYSOSTOMI OPERUM 1358 'Eneidh molly feŋ ȧxplбetav. 12, in Epist. ad Rom. IX, 493. - Montf. IX, 542. Savil. III, 88. Duc. IV, 147. 'Emeish wollol Twv ȧv@pwrwv. Adversus Judæos et gentiles demonstratio, quod Christus sit Deus. Ver- tit incertus. I, 813. Montf. 1, 558. Savil. VI, 622. Duc. V, 735. - [ 'Ensish toù; &yyέhous knolŋge & Oɛó. De mundi opificio. Videtur ecloga prætermissa.] - Ἐπειδὴ σφοδρόν κατέτεινε λόγον. Ension [Yap] apoôpòv xztéteɩve l6yov. 60 161], in Matthæum. VII, 583. Montf. VII, 605. Savil. II, • - Ἐπειδὴ χάριτι Θεοῦ τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ πάθους. In Assumptionem Domini, Spuria. ΧΙΙΙ, 45. — Montf. XIII, 247. - 'Ensiôh Yuxixòveľmε пprov. 42, in I ad Corinth. X, 361. — Montf. X, 394. Savil. III, 525. Duc. *V, 469. 'Enésty tñ; Asomotixis dvalŕfews. In ascensionem Christi. Auctor, incertum, an Chrysostomus. [Spu- ria.] III, 801. - Montf. III, 786. Savil. V, 973. Duc. deest. ['Entorn twv lepŵv µustηplwv † navyop:s. In S. Quintam in cod Ottobon. dicitur esse Procli, nec est Chrysostomi.] Ἐπετάθη τὰ τῆς θλίψεως ὑμῖν καὶ πλ. Olympiadi, epist. 5. ΙΙΙ, 596. — Montf. III, 577. - 'Enepoltŋgev † toû Пveúµato; xápis. In sacram Pentecosten. Dubium, an Chrysostomi, licet sit ele- gans et insignis. [Spuria] III, 807. - Montf. III, 577. Savil. V, 980. Duc. deest. -- • 'Ent Depanelay thus pov. In jejunium. Incertum, an Chrysostomi. IX, 711.- Montf. IX, 793. Savil. VI, ['Ext µèv toùç duvástaç. In psal. x. Spuria et prætermissa.] 'Enì pèv twv €¿wεv лрауµáτwν, wonɛp, Italicæ, epist. 170. III, 709. - Montf. III, 697. Ἐπὶ μὲν τῶν προγόνων τῶν ἡμετέρων. Adversus eos, qui συνεισάκτοις cohabitant. Vertit incertus. Hel minit Socrates, vi, 3. I, 495. — Montf. 1, 228. Savil. VI, 214, Duc. IV, 247. - 'Exivixlous pèv avôprávcas. In psal. 1. Vertit Gentianus Hervetus. V, 35.- Montf. V, 1. Savil. 1, 522. et VIII, 1. Duc. III, 3. 'Eminovov pèv yŋmóny td Teūkai ßóaç. In dictum Rom. v, 3. De gloria in tribulationibus.Vertit Fronto Ducæus. III, 155. — Montf. III, 140. Savil. V, 292. Duc. V, 180. - 'Enisxomos žv tñg tv ‘Isposokúµoię. 33, in Acta. IX, 239. — Montf. IX, 253. Savil. IV, 795. Duc.“ III, 293. "Epywv huiv dɛi xal пpáĘewv. 75, In Joannem. VIII, 403. 471. - - - Montf. VIII, 438. Savil. II, 865. Duc.* II, “Epŋµov µèv ý Kouxovod; xwplov, Diogeni episc., epist. 144. III, 697.– Montf. III, 684. “Еpηдev µèv olxoυμev xwplov thy Kouxouadv. Gemello episc., epist. 194. III, 719. Montf. III, 708. Ερημότατον μὲν χωρίον μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἡ Κουκουτός. Carterio praesidi, epist. 236. 111, 740. Montf. Π 730. † "Epxeral iç anaɣywv, etc. Synopsis lib. II Reg. VI, 345.- Montf. VI, 348. † "Esopaç xahsis to ß. Synopsis Esdræ lib. 1. VI, 358.-Montf. VI, 362. † 'Eobhp xxdeitai. Synopsis 1. Esther. VI, 359. - Montf. VI, 363. - Ἔστι μὲν νέκρωσις σωματική, ἔστι δὲ καὶ ψυχική. Hom. 4 in Epist. ad Ephesios. XI, 31. — Montf. XI, - “Esti µèv mposɛuxh xal ǹ did pŋµάtwv. In psal. cXLII. V, 446. — Montf. V, 447. Savil. 1, 869. Duc. III, 494. Ἔστιν γῆρας ἐλαττώματα. "Estiv & xal to yñpaç thatóμata. 4, in Epist. ad Titum. XI, 681. - Montf. XI, 750. Savil. IV, 39“. Duc. VI, 644. - "Estiv eldŋ napaxλfjoɛwę dúo. 29, in Epist. ad Hebræos. XII, 203. — Montf. XII, 270. Savil. IV, 579- Dtc. VI, 946. ["Etepos outos altyôtę nap' èxɛivov. In psal. LXXXVII. Spuria. Montf. tom. V, p. 760.] V, 747. *Erépy náhiv knizɛipal xepalale. 40, in I ad Corinth. X, 347.- Montf. X, 378. Savil. III, 543. Duc. V» 480. "Eti piévai deixvúç. 9, in II ad Corinth. X, 459. -- Montf. X, 497. Savil. III, 597. Duc.* V, 590. "Eti poi xatà fuxhv &piðµoûvti. In Ascensionem Christi. Auctor, an sit Chrysostomus, haud constat. [Spuria.] XI, 727. - Montf. XI, 800. Savil: VII, 466. Duc. deest. ["Ett µov toïç ábútois tñ; Yuxñs. In cæcum natum. Spuria ac prætermissa.] - "Et thy the mixpla; Exxa0aplet. 19, in Epist. ad Ephes. XI, 127. - Montf. XI, 133. Savil. III, 855. Ετι τῆς πικρίας εκκαθαρίζει. Duc. V, 1023. - - Montf. VI, 217.] VI, 210. [† Ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδ. In cap. m Dan. [Erueplas to póσxatpov, In psal. XCIII. Spuria. Montf. V, 781.] V, 766. [ Εὔκαιρον λέγειν ἡμᾶς τὰ τοῦ προφήτου, ἐπῆραν οἱ ποταμοί. In quinque panes. Lambec. lib. iv, p. 79. Est eadem, quæ incipit, &yav aidéaɩμov.] Etxaipov of pepov &navτaç †µãƒ ávaбoñat. In resurrectionem Christi. Vertit Theodorus Peltanus. If. - 1 384. Duc. 1, 657. 930. Duc. deest. 25. Savil. II,780. Duc.' V, 889. 76. Montf. III, 750. Savil. V, 587. Duc. VI, 555.

Α ηλικία ξηρά οὖσα καὶ ψυχρὰ ἀναλογεῖ τῇ τε μελαίνη Β χολῇ καὶ τῇ γῇ. Τὸ δὲ γῆρας ὑγρὸν ἂν καὶ ψυχρὸν ἀναλογεί φλέγματί τε καὶ ὕδατι. ᾿Αλλὰ καὶ αἱ τέσσαρες ὧραι τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀναλόγως τούτοις ἔχου- σιν· ἔαρ, θέρος, μετόπωρον, καὶ χειμών. Τὸ μὲν γὰρ ἔαρ θερμὸν ὅν καὶ ὑγρὸν ἀναλογεί τῇ τῶν παί δων ἡλικίᾳ, αἷματί τε καὶ ἀέρι. Τὸ δὲ θέρος θερμόν δν καὶ ξηρὸν ἀναλογεί τῇ ἀκμαστικῇ ἡλικίᾳ, τῇ τε ξανθῇ χολῇ καὶ τῷ πυρί. Τὸ δὲ μετόπωρον ψυχρόν δν καὶ ξηρὸν ἀναλογεί τῇ παρακμαστικῇ ἡλικίᾳ, καὶ τῇ μελαίνῃ χολῇ καὶ τῇ γῇ. Ὁ δὲ χειμὼν ὑγρὸς ὢν καὶ ψυχρὸς ἀναλογεί τῇ τῶν γερόντων ηλικία φλέγε ματί τε καὶ ὕδατι. ᾿Αλλὰ κάν τοῖς νοσήμασιν εύρε θήσεται τις ἀναλογία ἐξισάζουσά πως τοῖς προειρη- μένοις. Τέσσαρες μὲν οὖν εἰσιν οἱ χυμοί· αἷμα, φλέγμα, χολὴ ξανθή, καὶ χολὴ μέλαινα· εἰσὶ δὲ καὶ τέσσαρα νοσήματα τὰ ἐκ τούτων γινόμενα, μετατρα πέντων δηλονότι τῶν χυμῶν τῶν κατὰ φύσιν· τρι ταῖος, τεταρταῖος ἀφημερινός καὶ σύνοχος ὁ ἐπὶ ζέσει. Ὁ μὲν οὖν τριταῖος, ἀπὸ ξανθῆς χολῆς σαπείσης γινόμενος, θερμόν ἐστι καὶ ξηρόν νόσημα καὶ ἀναλογεῖ τῷ πυρί. Ὁ δ' ἀφημερινὸς ἀπὸ φλέ γματος σαπέντος τικτόμενος ψυχρόν ἐστι καὶ ὑγρὸν νόσημα καὶ ἀναλογεί τῷ ὕδατι. Καὶ ὁ σύνοχος δε ἐπὶ ζέσει συνιστάμενος αίματος θερμὸς ὢν καὶ ὑγρὸς ἀναλογεῖ τῷ ἀέρι. Ὁ δὲ τεταρταῖος ἐκ μελαίνης χολῆς ταπείσης φυόμενος ψυχρόν ἐστι καὶ ξηρὸν νόσημα καὶ ἀναλογεί τῇ γῇ. ει ΑΔ'. Περί ψυχής. Ἐπεὶ δὲ ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος συνέστη ὁ ἄνθρω πος, καὶ τοῦτό ἐστι ζῶον λογικόν, ἡ σύνοδος τῶν συναμφοτέρων, καὶ διαμονή, καὶ συνοίκησις, φέρε MELETII MONACHI rumque corporum cognata habentur, respondent. (sic) Puerilis enim ætas, cum calida humidaque sit, ad sanguinem et aerem proportionem habet. Etas vero quæ vigoris est, quæ calida et sicca habetur, atræ bilis et ignis proportionem obtinet. At quæ vi- gorem excessit, cum sicca ac frigida habeatur, sub atræ bilis ac terræ proportionem cadit. Senectus autem, cum humida ac frigida exsistat, eam ad pi- tuitam et aquam recte referendam censemus. Al- qui, et anni tempora quatuor: ver, æstas, autum- nus, et hiems hominum ælalibus proportione re- spondent. Nam ver, calidum et humidum exsistens, ad puerilem ætatem, et aerem ac sanguinem refer- tur. Æstas, calida et sicca, ad adolescentiam, ſla- vam bilem ac ignem proportionem habet. Au- tumnus, cum frigidus et siccus sit, virili alati atra bili, ac terra similatur. Hiems vero, humida ac frigida exsistens, senectuti, pituitæ ac aquæ merito æquiparatur. Sed et in ægritudinibus, et quamdam proportionem, his quæ adduximus, com- parem animadverteres. Sapores enim quatuor ha‍ bentur : sanguis, pituita, flava, et atra bilis, et ægritudines quæ ex his oriuntur, totidem sunt; cum videlicet sapores ipsos a sui natura permu - tari contigerit, ex his, tertiana, quartana, quoli- diana et continua febres oriuntur. Cum an- tem tertiana febris a flava bili putrescente ortuin sumat, calida ægritudo siccaque est, ac ad ignem proportione fungitur. At ejus quæ quotidiana dicitur, cum pituita in putredinem vertitur, constitutio fit, et is morbus frigidus humidusque esse creditur, atque ad aquæ proportionem referendus est. Continuæ autem febris constitutio, quoniam a sanguinis fervore provenit, calida et humida exsistens, aeri proportionatur. Quartana vero, cum ab atra bili putrescente oriatur, frigidæ et siccæ qualitatis habetur et ejus ad terram proportio est. opponitur, qualia farina et pulvis sunt. Sciendum etiam est, quod nervorum genera tria c rigidum; quod rigidum quoniam siccum est, lento şunt, ex quibus quorumdam a cerebro ortus est, et hi peculiari ac proprio nervorum nomine appel- lantur. Alii ab ossibus ad alia ossa prætenduntur, et hos ligamenta dixeris. Quidam autem ex mu- sculis, et bi tendi denominantur, hi nempe, muscu- lorum duis, extrema videlicet sunt. Quoniam vero, voluptas, dolentiaque, omnium quæ in nobis sunt passionum matres habentur, nam propter volupta- tem, turpia agimus, alterius autem causa, a talibus abstinemus. Qui enim mœchantur, et gulæ indul- gent, cum continentia uti, et his abstinere neuti- quam proposuerint, boc voluptate ipsa ad id exti- mulante agunt. A talibus vero, dolentia duce decli- nant, quæ nos cibis moderate uti, labori incumbere, aut laudis aliquid cupidine agere pauperibusque ♪ de bonis impertiri virtute socia subigit. Rerum au- tem quæ sub tactum cadunt, octo quædain conju- gationes habentur : calidum, frigidum ; siccum, humidunt; grave, leve; asperum, lene; densum, rarum : molle, durum ; crassum, exile; lentum, Cap. XXXI. De anima. Cum ex anima et corpore constet homo, cumque hoc animal rationale sit utriusque conjunctio ac perpetua copulatio, age, pauca quædam de anima Animæ autem cognitivæ facultates quinque sunt : mens, opinio, imaginatio, cogitatio et sensus. Sed et concoctio et inconcoctio invicem adversantur. Nam concoctio trifariam dividi potest : in assatum, coctum et maturum : siquidem, assatum, a calido quod condensat fit; coctum vero, a calido hume- scente, maturum autem, fructus concoctio est, quæ a calido ipsum ambiente efficitur. Sed et in- concoctio ipsa in totidem dividi potest, in tepo- factum, in inquinatum et crudum : siquidem, tepe- factum assato contrarium dicitur, quod veluti înconcoctio quædam sit, dum calidum illud sicces- humorem ipsum superare nequit. Sed et inquinatum cocto adversatur, cum et ipsum in- concoctio quædam habeatur, quod in eo quod con- coquitur humescens calidam vincere materiam nulla ratione potest. Postremo etiam crudum maturo repugnat, cum calori ambienti, fructum ad matu- ritatem perducere, facultas intercipitur. cens,

καὶ περὶ ψυχῆς ὀλίγα τινά διαλάβωμεν· ἵνα μὴ δόξωμεν θάτερον μέρος του ζώου καταλιπεῖν. Αρχώμεθα ει δὲ ἐντεῦθεν. Η ψυχή νοητή και νοερά· νοητὴ μὲν, καθὰ νοείται νοητῶς· νοερὰ δὲ, ὡς ἀμιγὴς τῆς ὕλης τοῦ σώματος. Ψυχῆς δὲ ἐνέρ γειαι γνωστικοὶ καὶ ζωτικαί, ὅτι σύμφυτος ή ζωή τῇ ψυχῇ· τῷ σώματι δὲ κατὰ μέθεξιν ὄργανον γὰρ τῇ ψυχῇ τὸ σῶμα· ὑποκείμενον δὲ τοῦ σώματος ἡ ψυχή. Κινήσεις ψυχικαί αἴσθησις, νόησις, ἐνέρ- γεια. Κινεῖται δὲ ἡ ψυχὴ κυκλικῶς, ἐλικοειδῶς, καὶ κατ' εὐθεῖαν. Νοῦς ἐστι κατά γνώμην άπταιστος, πρώτης προσβολῆς τῶν πραγμάτων ἀπτόμενος, καὶ κρεῖττον ἢ κατὰ ἀπόδειξιν ἀπολαμβάνων δε τὰ πρά- γματα· δι' ὧν ἐστι συνιδεῖν τῆς τοῦ πορευόμεθα, ὁδὸν ζητοῦντες τῆς ἀποδείξεως. Ὁ δὲ περὶ ψυχῆς λόγος, οὐ τὸ τί ἐστιν ἡ ψυχὴ κατ' οὐσίαν διδάσκει· ἀλλ᾽ εἴ τι οὐκ ἔστι δηλοῖ· τὸ γὰρ τῆς οὐσίας αὐτῆς παρ' ἡμῖν ἄγνωστον καὶ ἀγνώριστον. Πῶς οὖν, ἐρεῖ τις τυχόν, εἴπερ οὐκ επίστασαι τι περὶ ψυχῆς, γράφεις περὶ ψυχῆς; ἄτοπον γάρ, τὸν μὴ βεβαίως ἔχοντα περί τι, γράφειν ἢ ἐξηγεῖσθαι περὶ αὐτοῦ. Εἰδέναι γὰρ δεῖ πρῶτον τὸν χαρακτῆρα τοῦ Δ, εἶτα τὴν τοῦ στοιχείου γνῶσιν ἑτέροις ἀποτιθέναι. Πρὸς ἐν ῥη... τὰ θεῖα ἀόριστα, ἀλλὰ καὶ ἄγνωστα κατ᾿ οὐσίαν· διὸ καὶ τὸν Θεὸν εἰ- δέναι λέγομεν, μὴ ἰδόντες· ὡς τό· Εἶδον τὸν Θεὸν ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ· καί · Εἶδον τὸν Θεὸν πρόσο ωπον πρὸς πρόσωπον· ἀλλ' οὐ κατ᾽ οὐσίαν ἰδόντες Θεόν, ταῦτα εἰρήκασιν οἱ ἑωρακότες, ἀλλ' ἐνεργη- θέντες τοιῶσδε· ἐπεὶ Θεὸν ἑώρακεν οὐδεὶς πώποτε κατ᾿ οὐσίαν δηλαδή, οὐκ ἐκ τῶν κατ' αὐτὸν, ἀλλ' ἐκ τῶν περὶ αὐτόν. Αλλ' οὐχ ὁ τὴν οὐσίαν μὴ εἰδέναι εἰπὼν τοῦ Θεοῦ, μὲ ἐπίστασθαι τὸν Θεὸν ὡμολόγη- σεν ; Αλλ᾽ οἶδε μὲν αὐτὸν ἐκ τῶν ἐνεργειῶν· οἷον, παντοδύναμον, παντεπόπτην, ἀγαθὸν καὶ φιλάνθρω που δημιουργὸν καὶ κηδεμόνα, και προνοητικόν ἀγνοεῖ δὲ τὴν φύσιν ὁποία. Οὐ μὴν διὰ τὸ ἀγνοεῖν τὴν οὐσίαν Θεοῦ, μηδὲ ὅτι Θεός ἐστι δύναται λέγειν. τοῦτο γὰρ τῶν ἀφρόνων· Εἶπε γὰρ ἄφρων ἐν καρ- δίᾳ αὐτοῦ· Οὐκ ἔστι Θεός. Ἡμεῖς δὲ ὁμολογοῦμεν ὅτι Θεὸς ἔστι· καὶ ἐκ τῶν ποιημάτων αὐτοῦ γνωρί- ζειν αὐτὸν λέγομεν· τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτοῦ προσεγγί- ζειν οὐχ ὑπισχνούμεθα. Ἐπεὶ οὖν καὶ ἡ ψυχὴ κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐστι, δια- πέφευγε τὴν ἡμετέραν κατάληψιν· καὶ ὅτι μέν ἐστιν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ψυχή, οἶδα σαφῶς, καὶ ἐκ τῶν ἁγίων Γραφῶν ἔμαθον ταύτην ἀθάνατον εἶναι, κατ' εἰκόνα τοῦ Κτίσαντος· τί δὲ ἡ οὐσία αὐτῆς ἐστιν, ὑπὲρ διά νοιαν τίθεμαι. Καὶ οἶδα οὖν, καὶ οὐκ οἶδα· οὐ μὴν κατὰ ταὐτὸν, ἀλλὰ κατ' ἄλλο μὲν οἶδα, κατ᾿ ἄλλά δὲ ἀγνοῶ· καὶ εἰκότως. Εἰ μὲν γὰρ καταληπτὴ ἦν ἡ τῆς εἰκόνος οὐσία, ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ ἀκατάληπτος, ἡ έναν- τιώτης τῶν ἐπιθεωρουμένων τὸ διημαρτημένον τῆς εἰκόνος διήνεγκε, Εt ἀρχώμεθα... ἐδόξασαν Β1) σε ρητέον DE NATURA HOMINIS. A disseramus, ne alterutram videamur animantis partem prætermisisse. • Jam hinc incipiamus : Anima intelligens et spi- ritualis : intelligens, quatenus iutelectualiter cogi- tat; spiritualis, quatenus ab omni mistione cum cor- poris materia immunis est. Animæ autem actiones ad cognoscendum et ad vivendum spectant, quia anina vitam habet fquiatam, corpus autem per con- πunicationem ; namque organum animus est corpus ; corporis vero substratum anima. Motus animæ sen- sibilitas; cogitatio, energia. Movetur anima in cir- culum, spiramı, rectum. Mens in consiliis suis offen- diculum ignorat, ad primam rerum propositionem adhærens et vehementius quam postulat manifesta- tio res abripiens. Exinde considerare est qua, quo B pergamus, viam quarentes manifestationis. Itaque de anima disputatio, non quid sit anima quoad essentiam docet; sed quid non sit ostendit. Namque ejus essentia quid sit, neque scire neque assequi nobis licet. Quomodo ergo, dicet quispiam, de anima nihil sciens, de anima scribis ? absurduin enim, rei notione frma carentem, de ea scribere aut disserere. Noscere enim oportet primo litteræ A formam, posthac tantum elementorum scientiam aliis proponere. Cui respondebo : Divina indefuit: et juxta essentiam incomprehensibilia. Videri ta - men Deum a nobis dicimus, quem non videmus, ut : Vidi Deum super thronum excelsum'; et : Vidi Deum facie ad faciem³. At non secundum essen- Liam Deum videntes talia dixerunt isti, sed inspi- C rati. Siquidem Deum nemo vidit unquam³, secundum essentiam nimirum, neque ex iis qui ad ipsius ima- ginem facti sunt, neque ex iis qui ei astant. Num igiwr qui Dei essentiam nescire se fatetur, Deum ignorare se confessus est ? Sed eum quidem ex ope- ribus novit, scilicet omnipotentem, omnia videntem, bonum, benignum, mundi creatorem et gubernato- rem al curatorem : qualis vero sit natura ignorat. Quare qui Dei substantiam ignorat, dicere quod Deus non exsistat nequit; insipientiam enim boc est. Namque, Dixit insipiens in corde suo : Non est Deus". Nos autem Deum esse confitemur, et ex ejus operi- ιus nos eum cognoscere dicimus, ad essentiam au- tem ejus accedere non valemus. D Cum igitur ad Dei imagineun sit anima, intel- ligentiam nostram exsuperat ; et quod in homine sit snima, illud profecto novi, et ex sacris Scripturis illam immortalem esse didici, ad Creatoris imagi- nem; quid vero sit ejus essentia, id supra intelli- gentiam fateor. cognosco ergo, et non cognosco ; nọn equidem vodem modo, sed aliter novi, aliter ignoro : et jure meritoque. Si enim comprehensibilis esset įməginis essentia, Dei vero essentia incom- prehensibilis, hæc differentia imaginis imperfectio- nem argueret. Ign. VI, 1. (col. seq. om. P. * Gen. xxxii, 30. ' Joan. 1, 18. * Psal. x111, 4. ss sic A. vid. leg.

εἶναι αὐτήν. Εἰ δὲ τοῦτο, δηλονότι καὶ θνητὴν οἴεται αὐτήν· ὅτι δὲ οὐ δύναται τοῦ σώματος ἡ κράσις εἶν ναι ψυχή, δῆλον ἐντεῦθεν· πᾶν σῶμα, ἔμψυχόν τε καὶ ἄψυχον, ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων κέκραται· ἡ γὰρ τούτων κρᾶσις τὰ σώματα ἀπεργάζεται. Εἰ τοί- νυν ἡ κράσις τοῦ σώματός ἐστιν ἡ ψυχή, οὐδὲν ἄψυ χον ἔσται, καὶ συνάγεται ὁ λόγος οὕτως. Εἰ ἡ κράσις τοῦ σώματος ψυχή ἐστι, πᾶν δὲ σῶμα κρᾶσιν ἔχει· καὶ πᾶν σῶμα δηλονότι ψυχὴν ἔχει· εἰ δὲ πᾶν σῶμα ψυχὴν ἔχει, οὐδὲ ἐν σῶμά ἐστιν ἄψυχον, οὔτε λίθος ἄρα, οὔτε ξύλον, οὔτε σίδηρος, οὔτε ἄλλο τι ἄψυχον ἔσται. Ετι εἰ ἡ ψυχὴ κρασίς ἐστιν, αἱ δὲ κράσεις ἐναλλάσσονται, κατά τε τὰς ἡλικίας, καὶ τὰς ὥρας, καὶ τὰς διαίτας, ἡ ψυχὴ ἄρα ἐναλλάσσεται· εἰ δὲ ἐναλ λάσσεται, οὐ τὴν αὐτὴν ἔχομεν ψυχήν· ἀλλὰ ποτὲ μὲν λέοντος, ποτὲ δὲ προβάτου, ἢ ἄλλου τινὸς ζώου ἔτι Β ἡ κρᾶτις οὐκ ἐναντιοῦται ταῖς ἐπιθυμίαις τοῦ σώμα τος, ἀλλὰ καὶ συνεργεῖ· αὕτη γάρ ἐστιν ἡ κινοῦσα· ἡ δὲ ψυχὴ ταῖς ἐπιθυμίαις ἐναντιοῦται. Οὐκ ἄρα κράσις ἡ ψυχή. Ετι εἰ κρασίς ἐστιν ἡ ψυχή, ἡ δὲ κράσις ποιότης· ποιότης δὲ καὶ γίνεται, καὶ ἀπο γίνεται, χωρὶς τῆς τοῦ ὑποκειμένου φθορᾶς, καὶ ἡ ψυχὴ ἄρα χωρισθήσεται, καὶ οὐ φθαρήσεται τὸ σῶμα· τοῦτο δὲ οὐκ ἀληθές· οὐκ ἄρα κρᾶσις, οὐδὲ ποιότης ἡ ψυχή. Ετι παντὸς σώματος αἱ ποιότητες αἰσθηταί εἰσιν, ἡ δὲ ψυχὴ οὐκ αἰσθητή, ἀλλὰ νοητή· οὐκ ἄρα ποιότης ἀσώματος ή ψυχή. Πρὸς δὲ τοὺς λέγοντας, ἁρμονίαν τῆς ὑγείας, καὶ τῆς ἰσχύος, καὶ τοῦ κάλλους εἶναι τὴν ψυχήν, οὕτω συλλογιζόμεθα· Εἰ ἡ ἁρμονία τῆς ἰσχύος, καὶ τῆς ὑγείας, καὶ τοῦ κάλλους ψυχή ἐστιν, ἀνάγκη ἦν τὸν · ἄνθρωπον μήτε νοσεῖν, μήτε ἀσθενεῖν, μήτε ἄμορφον εἶναι· συμβαίνει δὲ πολλάκις, οὐ μίαν μόνην, ἀλλ᾽ ὁμοῦ τὰς τρεῖς ταύτας εὐκρασίας ἀπόλλυσθαι, καὶ ζῆν τὸν ἄνθρωπον· συμβαίνει γὰρ τὸν αὐτὸν ὁμοῦ καὶ ἄμορφον εἶναι, καὶ ἀσθενεῖν, καὶ νοσεῖν· οὐκ ἄρα εὐκρασία τοῦ σώματος ἔστιν ἡ ψυχή. Πῶς οὖν, φασί, φυσικαί τινες κακίαι καὶ ἀρεται τοῖς ἀνθρώποις ἔπονται; Τοῦτο ἐκ τῆς τοῦ σώματος ἀληθεστέρας κράσεως γίνεται· ὡς γὰρ φυσικῶς ὑγιεινοὶ καὶ νοσώδεις εἰσί τινες ἐκ τῆς κράσεως, οὔ τως τινὲς φυσικῶς πικρόχολοι οι ὄντες ὀργίλοι εἰς σὶν, ἄλλοι δὲ δειλοί, ἄλλοι καταφερεῖς· ἀλλ' ἔνιοι κρατοῦσι καὶ περιγίνονται· δῆλον δὲ ὅτι τῆς κράσεως κρατοῦσιν· ἄλλο δέ ἐστι τὸ κρατοῦν, καὶ ἄλλο τὸ κρατούμενον· ἄλλο ἄρα κράσις, καὶ ἄλλο ψυχή. Ορ γανον γὰρ ἂν τὸ σῶμα τῆς ψυχῆς, ἐὰν μὲν ἐπιτης δείως κατασκευασθῇ, συνεργεῖ τῇ ψυχῇ· ἂν δὲ ἀνα επιτηδείως, ἐμποδίζει· καὶ τότε χρεία τῇ ψυχῇ πρα- γμάτων ἀπομαχομένῃ πρὸς τὴν ἀνεπιτηδειότητα τοῦ ὀργάνου, καὶ ἐὰν μὴ σφόδρα νήφῃ καὶ συνδιαστρέ- φηται αὐτῷ, καθάπερ μουσικὸς συνεξαμαρτάνει τῇ τῆς λύρας διαστροφῇ, ἐὰν μὴ πρότερον αὐτὴν κατα στήσῃ καλῶς. Διὸ καὶ χρεία τῇ ψυχῇ τῆς ἐπιμελείας τοῦ σώματος, ἵνα καταρτίσῃ αὐτὸ ὄργανον ἐπιτή- εν πικρόχολοι DE NATURA HOMINIS. tur; quod vero non possit corporis mistura esse ani- ma, inde patet: omne corpus et animatum et anima carens e quatuor elementis coagmentatur; horum enim misturæ corpora conficit. Si ergo corporis mistura est anima, nihil sine anima erit, et sic con- cluditur sermo: si corporis mistura est anima, et omne corpus misturam habet, et omne corpus exinde animam habet. Si vero omne corpus animam habet nec unum corpus est absque anima, nec ergo lapis. nec lignum, nec ferrum, nec aliud quid absque anina est; porro si anima mistura est, et misturæ mutan- tur secundum ætates, et horas et victus rationem, anima ergo immutabitur; si autem immutatur, non eamdem habemus animam, sed nunc leonis, nunc ovis, nunc alius cujusdam bestiæ : tum mistura non desideriis corporis adversatur, imo concurrit, ul- pote quæ ea commoveat; sed anima desideriis ad- versatur. Non ergo mnistura anima. Deinde si mis- tura est anima, et mistura qualitas ; qualitas vero et fit et abest, absque subjecti destructione, et anima ergo dividetur, et non corrumpetur corpus, hoc ta- anen non est verum. Non ergo mistura, nec quali- tas anima. Denique corporis omnes qualitates sen- siles sunt, anima autem non sensilis sed intellectua- lis; non ergo corporis qualitas anima. A tuit ; si vero ita est, sane et mortalem illam arbitra- ABC. D Contra dicentes vero animam esse harmoniam sanitatis, et virium et pulchritudinis, sic argumen- tabimur : Si anima est virium, sanitatis, pulchri- tudinis harmonia, necesse est hominem nec ægro- tare, nec debilitare, nec forma immutari; at sape accidit ut non una tantum, sed tres illæ qualitates simul amittantur et homo vivat; nonnunquam enim eumdem simul deformem, et debilem, et agrotantem esse videmus; non igitur corporis valetudo anima est. Quomodo ergo, aiunt, naturales quædam malitiæ et virtutes in hominibus inveniuntur? Illud e ve- riori corporis mistura ft : nempe sicut naturaliter sani et ægroti sunt quidam secundum misturam, sic quidan biliosi in iram præcipites sunt, alii vero timidi, alii libidinosi ; rursus alii superant el vin- 1; cunt. Videlicet misturam vincunt; sed aliud est quod vincit, aliud quod vincitur : aliud ergo mistura, et aliud anima. Cum enim corpus sit animæ orga- num, si bene constitutum est, animam adjuvat ; si minus bene, impedit, et tunc animæ opus est in operibus bello contra organi incongruum, et nisi accurate vigilet, imo cum ea corrumpatur, errabit. Sicut musicus cum lyra dissonantia errat, prius lyra Odes recte contendat. Propterea anima debet corpus curare ut sibi conveniens organum coaptet. Quod et per verba et per mores elicit sicut in harmonia : nunc relaxans, nunc contendens nisi

ματα, καὶ αἱ τροφαὶ εἰς αἷμα, τὸ δὲ αἷμα εἰς σάρκα καὶ τὰ λοιπὰ μόρια του σώματος ; Ἐπὶ δὲ τῶν νοητῶν ἔνωσις μὲν γίνεται, ἀλλοίωσις δὲ οὐ παρακολουθεῖ· οὐ γὰρ πέφυκε νοητὸν κατ' ουσίαν ἀλλοιοῦσθαι. Καὶ ἡ ψυχὴ ζωὴ οὖσα, εἰ ἐν τῇ κράσει ἢ ή ενώσει μετεβάλλετο, ἠλλοιώθη ἂν καὶ οὐκ ἦν ζωή τί δὲ συνεβάλλετο τῷ σώματι, εἰ μὴ παρείχεν αὐτῷ τὴν ζωήν; Καὶ ἤνωται τοίνυν ἡ ψυχὴ ἐν τῷ σώμα- τι, καὶ ἀσυγχύτως ἤνωται. Β α Ὅτι μὲν γὰρ ἤνωται δείκνυσιν ἡ συμπάθεια· ὅτι δὲ καὶ ἀσύγχυτος μένει, οὐκ ἀγνοεῖται. Όταν γάρ τι καθ' ἑαυτὰ τῶν ὄντων ἐπισκέπτεται τοῦ σώματος, ὡς οἷόν τε ἑαυτὴν χωρίζουσα τοῦτο ποιεῖ· ἀσώματος γὰρ οὖσα, δι' ὅλου κεχώρηκεν εἰς τὰ συνεφθαρμένα. καὶ ἀφεῖσα ταῦτα μένει αδιάφθορος καὶ ἀσύγχυτος · καὶ τὸ καθ' ἑαυτὴν καθαρὸν ἐνδιασώζουσα, καὶ ἐν οἷς γένηται τρέπουσα κατὰ τὴν ἑαυτῆς ζωήν, καὶ ὑπ' ἐκείνων μὴ τρεπομένη: Ως γὰρ ὁ ἥλιος τῇ παρ ρουσία τὸν ἀέρα εἰς φῶς μεταβάλλει, ποιῶν αὐτὸν φωτοειδῆ, καὶ ἐνοῦται τῷ ἀέρι τὸ φῶς, ἀσυγχύτως ἅμα αὐτῷ καὶ κεχυμένως· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ψυχὴ ἐνουμένη σώματι, μένει πάλιν ἀσύγχυτος· κατὰ τοῦτο μόνον διαλλάττουσα, ὅτι ὁ μὲν ἥλιος σῶμα ὤν, καὶ τόπῳ περιγραφόμενος, οὐκ ἔστι παν ταχοῦ ἔνθα καὶ τὸ φῶς αὐτοῦ, ὡς οὐδὲ τὸ πῦρ μένει γὰρ καὶ αὐτὸ ἐν τοῖς ξύλοις, ἢ ἐν τῇ θρυαλλίδι δεδε- μένον, ὡς ἐν τόπῳ· ἡ ψυχὴ δὲ ἀσώματος οὖσα, καὶ μὴ περιγραφομένη ἐν τόπῳ, ὅλη δι' ὅλου χωρεί μετά τοῦ φωτὸς αὐτῆς, καὶ γράφεται τὰς οὐσίας του σώματος· καὶ οὐκ ἔστι μέρος φωτιζόμενον ὑπ' αὐτῆς, ἐν ᾧ μὴ ὅλη πάρεστιν· οὐ γὰρ κρατεῖται ὑπὸ τοῦ σώματος, ἀλλ' αὐτὴ κρατεῖ τὸ σῶμα· ἐπεὶ οὐδὲ ἐν τῷ σώματι ἐστιν, ὡς ἐν ἀγγείῳ ἢ ἀσχῷ, ἀλλὰ μᾶλλον τὸ σῶμα ἐν αὐτῇ. Εἰ γὰρ καὶ ὁ προφή- τῆς ἐξαγαγεῖν αὐτὴν ἐκ φυλακῆς τὸν Θεὸν εἴ χεται, ἀλλ' οὐχ ὡς τὸ σῶμα εἰδὼς φυλακὴν, ὡς ἐν ἐξορία οι δὲ καὶ φυλακῇ ἐν τῷ βίῳ ὑπάρχων· μὴ κωλυόμενα γὰρ ὑπὸ τῶν σωμάτων τὰ νοητά, ἀλλὰ καὶ διὰ παντὸς τοῦ σώματος χωροῦντα, καὶ διαφοι- τῶντα, καὶ διεξιόντα, οὐχ οἷά τέ ἐστιν ἀπὸ τοῦ τότ που σωματικώς κατέχεσθαι. Τοιαύτη γὰρ τῶν νοητ τῶν φύσις ἀσώματος καὶ ἀμέριστος, καὶ ἀλλήλοις, καὶ σώματι μίγνυσθαι. Εκ τούτου γὰρ οἶμαι καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὸ τῶν δαιμόνων πλήττεσθαι, ὑπὸ λογισμῶν πονηρῶν καὶ βλασφημιῶν, καὶ ὧν οὐδὲ θέμις εἰπεῖν, ἢ ἐκνοῆσαι, καὶ μάλιστα Χριστιανὸν ὄντα. Τὴν μέντοι ἀθανασίαν αὐτῆς καὶ Πλάτων ἐκ τοῦ ἀεικινήτου αὐτῆς συλλογίζεται οὕτως· . Η ψυχή, φησίν, ἀεικίνητός ἐστι· τὸ ἀεικίνητον ἀθάνατον· ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος. Καὶ ἐπειδὴ ἀθάνατός ἐστιν ἡ ψυχή, εἰσὶν ἀμοιβαὶ τῶν φαύλων καὶ ἀγαθῶν πράξεων· εἰ δὲ εἰσὶν ἀμοιβαὶ, ἔστι τὸ δικαζόμενον καὶ δικάζον· εἰ δὲ ἐστι τὸ δικαζόμενον καὶ δικάζον, ἔστι προνοητὸν καὶ πρόνοια· εἰ δὲ ταῦτα, ἀθάνατος ἄρα ἡ ψυχή. » Ο δὲ μέγας Βασίλειος φησίν ο Αόρατον εἶναι τὸν Θεὸν πίστευε, ἐπεὶ καὶ ἡ ψυχὴ ἀδρατός ἐστιν· οὔτε γὰρ κέχρωσται, οὔτε ἐσχημάτισται, ούτε τινί χαρα κτῆρι σωματικῷ περιείληπται· ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἐνερ οι εξορία i · DE NATURA HOMINIS. A menta in sanguinem, et sanguis in earnem et reli B qua membra corporis? In intellectualibus autem adunatio quidem fit, immutatio autem non sequi- tur ; intellectuale enim quoad essentiam non mula- tur. Et anima quæ vita est, si in coagulatione aut adunatione variaret, mutaretur et non esset vita. Cur tamen corpori conjungeretur, cui non afferret vitam ? Itaque unitur anima corpori et absque fu- sione unitur. Quod enim uniatur, docet sympathia; quod vero absque mistura maneat, notissimum est. Namque ubi aliquid quod per se ad corpus pertinet, conside- ral, quantum potest seipsam removens hoc facit : al incorporea enim penitus intra corrupta penetravit, quæ prætermittens incorrupta manet et mistura libera ; et ipsius puritatem servans, et ea in quibus est ad suam vitam convertens, ab illis non conversa. Quemadmodum enim sol apparens aerem in lucem transmutat, et lucidum facit, et aeri lux adunatur, sine mistura cum ipso simul et cum fusione, simili modo et anima corpori adunata, sine mistione rema- net ; in hoc tantum dilferunt, quod sol quidem qul corpus est et loco circumscriptus non ubique est ubi et ejus lux, uti nec etiam ignis; manet enim in lignis aut in ellychnio hærens sicut in loco : anima vero, utpote incorporea, nec in loco circumscripla, tota prorsus it cum luce sua et bona corporis circumscribit; nec pars est ab ea illuminata, in qua tota non adsit, non enim corporis dominationem patitur, sed ipsa cor- pus dominatur, siquidem in corpore adest, nou sic- ut in vase aut in utre, sed potius corpus in ipsa. Licet enim Propheta ut educat illam de custodia Deus, precetur, non tamen id dicit quasi corpus pro custodia habens, sed ut in exsilio et in custodia in vila exsistens. Namque intellectualia non impediuntur per corpora, sed et per totum corpus divisa et diffusa et errantia, corporaliter.loco concludi nequeunt. Talis est enim intellectualium natura incorporea et indi- visa, ut sibi invicem et corporibus misceantur. Exinde enim opinor et animam a dæmonibus vexari, a ratiociniis malis blasphemiisque et ab istis quæ nefas est dicere aut cogitare, præsertim cum quis Christianus est. D Cod. A. Porro immortalitatem Plato ex ejus mobilitate continua deducit sic : « Anima, inquit, continue mo- bilis est; quod continue mobile, est immortale ; ergo anima ímmortalis. Et si immortalis est anima, sunt retributiones pravarum et bonarum actionum ; si sunt retributiones, est judicatum et judicans ; si est judicatum et judicans, est provisum et provi- dens; quæ si sunt, immortalis ergo anima. » . Invisibilem Magnus vero Basilius inquit : crede Deum, cum et anima invisibilis sit: nec enim colore nec paramentis ornatur, nec quovis chara- ctere corporeo includitur, sed ex energia tantum di-

ὑφηγητὴς καὶ διδάσκαλος καθ᾿ ἑκάστην ὡς ἐπαινέ- της σιγῶν τὰς μεγαλουργίας καὶ διαπρύσιος κήρυξ· ἀλλὰ ἀτιμότερος τοῦ μικροῦ καὶ αἰσθητοῦ κατὰ πολὺ ὑπάρχει· ὡς ὁ μὲν αἰσθητικὸς, ὁ δὲ αἰσθητός. καὶ ὁ μὲν ἀκτὸς, ὁ δὲ αὐτεξούσιος· καὶ ὁ μὲν ξένος Θεοῦ, ὡς ὑπὸ τὴν αἴσθησιν, ὁ δὲ οἰκεῖος Θεῷ καὶ νοερᾶς φύσεως· καὶ ὡς κρᾶμα ἐξ ἀμφοτέρου, καὶ σοφίας μείζονος γνώρισμα, καὶ τῆς περὶ τὰς φύσεις πολυτελείας. Καὶ ὡς ὁ μὲν κόσμος ἕνεκα τοῦ ἀνθρώ που· ὁ ἄνθρωπος δὲ, ἵνα μένῃ καὶ δοξάζῃ τὸν εὐερ γέτην. Εἰ δὲ ἐγὼ μὲν εἰς δόξαν Θεοῦ, ὁ κόσμος δὲ δι' ἐμὲ, ὡς ἡ πυράτρα" διὰ τὴν ἅμαξαν, ἢ ὁ πρίων διὰ τὴν θύραν, ὁ Θεολόγος φησί, νικῶ τῇ αἰτία ὅσον γὰρ κτισμάτων Θεὸς ὑψηλότερος, τοσοῦτον τοῦ διὰ Θεὸν ὑποστάντος ἐμοῦ, τὸ δι᾿ ἐμὲ γενόμενον ἀτιμότερον· τὸ γὰρ οὗ ἕνεκα τοῦ ἕνεκα τοῦ, καὶ μεῖζον καὶ τιμιώτερον. » • Σημαντικός δέ ἐστιν ὁ ἄνθρωπος τῶν δύο κόσμων, τοῦ ὁρατοῦ καὶ τοῦ ἀοράτου, τοῖς νοεῖν δυναμένοις ἐκ δύο γὰρ σύγκειται φύσεων. Αλλ' εἰ καὶ διττὰς ἐν ἑαυτῷ δεικνύει φύσεις, οὐ δύο φύσεις ἔστιν, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν δύο · ὡς γὰρ τὸ σῶμα τὸ οἷον οὖν σύγκειται μὲν ἐκ πυρὸς καὶ ἀέρος, ὕδατος καὶ γῆς· οὐκ ἔτι δὲ τὸ αὐτὸ σῶμα πῦρ εἴπῃς εἶναι, οὐδ᾽ αὖ αέρα, οὔτε τι τῶν ἄλλων ἀλλὰ τοιόνδε τι, λίθον τυχὸν ἢ ξύ- λον· ὁμοίως καὶ τὸ σῶμα τὸ ἔμψυχον, τὸ λογικόν ἢ ἄλογον, οὐχ αἷμα, ή φλέγμα, ἢ μίαν καλέσεις τῶν χολῶν· οὐ γάρ τι ταὐτὸν τοῖς ἐξ ὧν ἐστιν. Ἐπεὶ δὲ διάφορος ὁ λόγος τοῦ τε συγκειμένου, τῶν τε συντεθέντων· οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος, εἰ καὶ ἐκ ψυ- χῆς καὶ σώματός ἐστιν, ἀλλ᾽ ἕτερόν ἐστι παρὰ τὰ ἐξ ὧν ἐστι· καὶ κατ' ἄλλο μὲν λογίζεται, κατ' ἄλλο δὲ τὸ λογισθὲν ἐνεργεῖ· ψυχῇ μὲν γὰρ νοερα λογι σάμενος, εἰ τύχοι, τοῦ οἴκου τὴν σύνθεσιν, χερσὶ τὸ νοηθὲν ἄγει εἰς πέρας. Οτι δὲ ἄλλο ἐστὶ παρὰ τὰ ἐξ ὧν ἐστι, ὧδε σκόπει· ἐκ διαφόρων ὑλῶν τὸν οἶκον οἰκοδομοῦμεν, ἀλλ' οὐκ ἄν τις εἴπῃ, ταὐτὸν ὑπάρχειν ταῖς ὕλαις· ταῖς ἐξ ὧν ἐστιν. Οὐ γὰρ ἁπλῶς λίθοι, καὶ ξύλα, καὶ τὰ λοιπὰ ὁ οἶκός ἐστιν· εἰ γὰρ τοῦτο, πρὸ τῆς οἰκοδομῆς διηρημένως τὰς ὕλας οἶκον ἄν τις δικαίως καλές σειεν· ἀλλ' ἡ τοιάδε τῶν ὑλῶν προσάλληλα σύζευξις τὸν οἶκον ἡμῖν ἀποτελεῖν πέφυκε. Τοίνυν τῆς οἰκίας λυθείσης, μένουσι μὲν ὁμοίως αἱ ὕλαι τὴν οἰκεῖον ἐπέχουσαι λόγον· ἀπολωλέναι δέ φαμεν τὴν οἰκίαν, ἣν ἡ τοιάδε τῶν ὑλῶν σύζευξις ἀπετέλεσεν. Οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου· κἂν γὰρ ἐκ ψυχῆς καὶ σώ- ματος ὑπάρχῃ, οὐ ταὐτὸν ἂν εἴη τοῖς ἐξ ὧν ἐστι, ἀλλ᾽ ἕτερον, ὡς εἶναι τὸν ἄνθρωπον ἐξ αὐτῆς τῆς συναφείας ψυχῆς πρὸς σῶμα, τρίτον ἀποτελούμενον ἄλλο · καὶ τοῦτο δῆλον ἀφ᾽ ὧν, τῆς διαζεύξεως τῆς τούτων γενομένης, μένει μὲν τὸ σῶμα οὕτως τὸν οἰκεῖον σῶζον λόγον· τριχῆ γάρ ἐστι διαστατὸν, κἂν νεκρὸν ᾖ μένει δὲ ὁμοίως ἡ ψυχή λογική τυγχά νουσα καὶ νοερά, καν διεζεύχθη τοῦ σώματος· ἀπὸ όλωλε δὲ ὁ ἄνθρωπος, ὃν ἀπετέλεσεν ἑκατέρων ή σύζευξις. * οι εἴποι τὸν οἶκον ταὐτόν Ρ. Β I ▸ DE NATURA HOMINIS. A dator silens magvorum operum et magna voce cla- Sic cod. mans præco, multo magis inglorius est quam parvus et sontiens mundus : ille quidem sub sen- sus cadit, hic sentiendi capax; ille gubernatus, hic liberum arbitrium habens; alienus ille a Deo ut sub sensus cadens, bic Deo cognatus et intellectua- lis naturæ; et quasi utriusque temperamentum et sapientia melioris ac naturarum magnifcentise argumentum. Et sic mundus hominis causa, homo vero ut adhæreat benefactori eumque glorificet. Si autem ego ad Dei gloriam et mundus propter me, sicut forceps propter curruin, aut serra propter portam, ait Theologus; ego causam obtineo; quanto enim creaturis præstantior est Deus, tanto illa quæ propter me facta sunt, viliora sunt quam ego qui propter Deum exsisto: namque melius est et hono- ratius id propter quod aliquid exsistit, quam illud quod propter aliud exsistit. › C p Homo eo quod cogitare potest, ad mundum visibi- lem ac invisibilem spectat : e duabus enim maturis constituitur. Sed licet duas in se ostendat naturas, non est tamen naturæ duæ, sed e duabus; nam sic- ut corpus qualecunque constituitur ex igne et aere, aqua et terra; nec tamen idem corpus dices esse ignem, nec aera, nec quid aliud, sed tale quoddam, lapidem verbi causa aut lignum : similiter et cor- pus auinatum, rationale aut irrationale, nec sangui nem, nec phlegia, nec bilem vocabis: non enim idem est ac ea ex quibus constat. Quemadmoduni autem compositum a rebus componentibus differt, sic et homo, licet ex anima et corpore constat, aliud quoddam est ab his e quibus constat : et nunc quidem cogitat, nunc cogitatum exsequitur: ubi enim animæ rationalis auxilio exempli gratia de ædificii constructione cogitavit, manibus id quod eogitavit ad finem perducit. Quod autem sit aliud quam ea ex quibus constal, sic perpende : ex variis materiis domum ædifica- mus, sed nemo dixerit eam idem esse ac materias e quibus constat. Non enim simpliciter lapides, ligna et reliqua, domus est; si enim id esset, ante structuram separatim materias domum quis me- rito vocaret; sed illæ materiæ sibi invicem coaptatæ domum nobis repræsentare solent. Ergo destructa domo, remnanent quidem similiter materiæ proprium retinentes domen, periisse vero domumi dicimus quam talis materiarum junctura perfecerat. Sic et in homine; licet enim ex anima corporeque con- stet, non idem est ac ea de quibus coustat, sed aliud homo nempe ex animæ conjunctione cumu corpore, tertinım quid effectus; et evidens iHud inde quod separatione illorum facta corpus sic manet ac propriam qualitatem conservat: trifariam enim dividitur, licet mortuum sit : manet similiter anima rationalis et intelligens, licet a corpore dividatur; periit vero homo, quem confecit utriusque adu- patio.

νοερὰ μὲν, ὡς ἐπὶ τῶν ἀγγέλων, ἐξ αὐτῶν τῶν νοη- μάτων ἀλλήλοις συγγινομένων. Λογικὴ δὲ, ὡς ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, δι' όνομάτων καὶ ῥημάτων τὰ ἀφανῆ τῆς ψυχῆς κινήματα πρὸς τοὺς ἐκτὸς δημοσιεύουσα. Αισθητικὴ δὲ, ἡ ἐν τοῖς ἀλόγοις θεωρουμένη· πρὸς γὰρ τῇ θρεπτικῇ, καὶ αὐξητικῇ, καὶ γεννητική δι νάμει, καὶ τὴν αἰσθητικὴν κέκτηται τὰ ἄλογα ζῶα. Φυτικὴ δὲ ἡ ἐν τοῖς φυτοῖς· κινοῦνται γὰρ καὶ αὐτὰ κατὰ τὰς αὐτὰς δυνάμεις. Αψυχα δὲ, καθὸ καὶ αὐτὰ κινοῦνται κατὰ τὸ ποιὸν καὶ τὸ ποῦ· καὶ κατὰ τὸ ποιὸν μὲν, κατὰ τὸ θερμαίνεσθαι καὶ ψύ χεσθαι· κατὰ τὸ ποῦ δὲ, κατὰ τὴν ἐκ τόπου εἰς τόπον ετεροκίνητον μετάστασι, 68. Ορίζονται δὲ τὴν μὲν οὐσίαν, πράγμα αὐθύπαρκτον μὴ δεόμενον ἑτέρου πρὸς σύστασιν· τὴν φύσιν δὲ, ἀρχὴν τῆς ἑκάστου τῶν ὄντων κινήσεως καὶ ἠρεμίας. Λέγεται δὲ φύσις παρὰ τὸ πεφυκένα:· ἡ δὲ οὐσία παρὰ τὸ εἶναι· τὸ δὲ εἶναι καὶ πεφυκέναι ταὐτόν ἐστιν. Ἡ δὲ ὑπόστασις οὐ μόνον τὸ εἶναι δηλοί, ἀλλὰ καὶ τὸ πῶς ἔχει, καὶ τὸ ὁποῖόν τι εἶναι παρο ἔστησιν· οἷον, ὁμοῦ πάντες οἱ ἄνθρωποι κοινὸν ἔχουσι τὸ εἶναι · καὶ γὰρ ὡσαύτως πάντες ζῶμεν, καὶ κι νούμεθα, καὶ ἐσμέν· ἔχει δὲ ἕκαστος ἡμῶν ἴδια τινα, οἷς τῶν ἄλλων ἀνθρώπων χωρίζεται· οἷον, πατρίδα, γένος, κλῆσιν, ἐπιτήδευμα, πράξεις, πάθη, εὐείδειαν ἢ δυσείδειαν, καὶ τὰ τοιαῦτα, & καὶ συμ βεβηκότα καλοῦμεν. Ταῦτα οὖν ἅπαντα, περὶ τὴν ὑπόστασιν θεωροῦνται, καὶ τὸ αὐτὸ πράγμα· οἷον, Μελέτιος, ὅταν τὸ εἶναι αὐτοῦ μόνον σκοπῆται, τότε οὐσία λέγεται · ὅταν μετὰ τῶν προλεγομένων, τότε καὶ ὑπόστασις, ἢ ἄτομον. Τὸ οὖν αὐτὸ ὑποκείμενον καὶ οὐσία ἐστὶ, καὶ ὑπόστασις· τὸ μέντοι τῆς οὐσίας όνομα οι συμπαραλαμβάνει καὶ τὴν ὑπόστασιν· τὸ δὲ τῆς ὑποστάσεως πάντα ἔχει καὶ τὴν οὐσίαν. • Ορίζονται οὖν τὴν ὑπόστασιν οὕτως· ὑπόστασις ἐστι πράγμα ύφεστώς τε καὶ οὐσιῶδες, ἐν ᾧ τὸ τῶν συμβεβηκότων άθροισμα ὡς ἐν ὑποκειμένῳ πράγματι καὶ ἐνεργεία ὑφέστηκε. Παραπλησίως δὲ καὶ τὸ ἄτομον· "Ατομόν ἐστι, λέγοντες, τὸ ἐξ ιδιοτήτων συγ κείμενον, ὧν τὸ ἄθροισμα ἐπ᾽ οὐδενὸς ἄλλου εὑρε θήσεται. Καὶ καλῶς εἴρηται τὸ ἐπ᾽ οὐδενὸς ἄλλου αἱ γὰρ ιδιότητες Μελετίου ατόμου ὄντος ἐπί τινος ἄλλου νοεῖσθαι οὐ δύνανται· οἷον τὸ εἶναι Βυζαν- τιαῖον, τὸ ἰατρὸν, τὸ κονδὸν, τὸ γλαυκόν, τὸ σιμόν, τὸ ποδαλγὸν, τὸ οὐλὴν ἔχειν ἐν τῷ μετώπῳ τοιάνδε, τὸ εἶναι Γρηγορίου υἱόν· ταῦτα γὰρ πάντα συν- αθροισθέντα ἀπετέλεσε Μελέτιον τὸν ἐμὸν, ὦ νοεῖσθαι ἐπί τινος ἄλλου ἀδύνατον· παραλλαγαὶ γὰρ τῶν ἀπό μων πολλαί. Πάλιν δὲ ὁρίζονται πρόσωπον οὕτως· Πρόσωπόν ἐστιν, δ διὰ τῶν οἰκείων ενεργημάτων τε καὶ ἰδιω μάτων, περιωρισμένην τῶν ὁμοφυῶν αὐτοῦ παρά- σχεται τὴν ἐμφάνειαν. Η οὖν διὰ τῆς ἐνεργείας ἔγο γινομένη τινὰς ἡμῖν γνῶσις ἐκ θεωρίας, πρόσωπον τοῦτο ἐνεργοῦν καλεῖν ἡμᾶς ἐκδιδάσκει. Οἷον Μελέ- σε μετάθεσιν. μου DE NATURA HOMINIS. A inanimata. Spiritualis est verbi causa in snpolis qui sola cogitatione sibi invicem conversantur. Ratio- nalis est in bominibus, qui per nomina et verba invisibiles animæ motus aliis communicant. Sen- sualis apparet in brulis : nam præter facultatem se nutriendi, augendi et procreandi, etiam sentiendi facultatem habent animalia bruta. Vegetabilis est in plantis: moventur enim hæ quoque secundum easdem facultates. Denique inanimata, quatenus et ipsa moventur secundum qualitatem et secundum lo- cum : secundum qualitatem, quatenus calefiunt et refrigerantur; secundum locum autem quatenus ex loco in locum transferuntur. Substantiam igitur de- finiunt esse rem per se subsistentem, quæ uon digeat alio ad exsistentiam; naturam autem esse B principium motionis et immobilitatis omnium quæ exsistunt. C Natura a nascendo, subsistentia (essentia) a sub- sistendo derivatur. Subsistentia autem non solum quod aliquid sit, iudicat, sed etiam quomodo et quale sit : verbi gratia, omnes homines commune babent quod sint : etenim eodem modo omnes vi- vimus, et movemur, et sumus : habet autem unus- quisque nostrum propria quædam, quibus ab aliis bominibus distinguitur, exempli causa, patriam, genus, nomen, studium, actiones, affectus, pulchri- tudinem aut deformitatem, et ejusmodi alia quæ accidentia vocamus. Hæc igitur omnia simul în sub- sistentia considerantur: sic Meletius, quando solumi de eo quod sit, agitur, substantia dicitur ; quando vero cum modo memoratis de eo quæritur, tune subsistentia vel individuum appellatur. Itaque unum idemque est subjectumn, et substantia, et subsi stentia : attamen substantiæ notio non simul subsi- stentiam complectitur; subsistentiæ notio autem om- nia continet, etiam substantiam. Definiunt igitur subsistentiam sic: Subsistentia est aliquid subsistens et substantiatum, in quo acci- dentium complexus velut in subjecto aliquo et actu subsistit. Et simili modo individuum. Dicunt enimı : Individuum est compositum quid e qualitatibus, quarum complexus in nullo alio inveniatur. Ac bene quidem dicunt, in nullo alio, siquidem qualitates Meletii, quatenus est individuum, in nullo alio co- gitari possunt, verbi gratia, quod Byzantinus sit, D quod medicus, quod casius, quod simus, quod dagra laboret, quod cicatricem in fronte habeat, quod Gregorii Alius sit. Hæc enim omnia in unUDI collecta Meletium meum eßßciunt, nec feri potest ut in alio quodam cogitentur : multa enim sunt individuorum differentiæ. Deinde personain definiunt sic : Persona est, quæ, per suos actus et particularitates, ab iis quæ ejus. dem naturæ sunt, distinctam præ se fert speciem. Si quem igitur per actum qualemcunque sese nobis manifestantem videmus, personam activam hanc appellare solemus. Sic Melelius meus, quando expίο

μὴ περιπατῆσαι· τὸ πλεῦσαι, καὶ μὴ πλεῦσαι· ἐπὶ τούτων γὰρ καὶ τῶν ὁμοίων ἡ βούλησις. Τὰ δὲ ἐκ τῆς βουλήσεως προκριθὲν προαιρετόν ποιούμεθα. Εστιν οὖν ἡ προαίρεσις μικτόν τι πράγμα ἐκ βουλήσεως, καὶ κρίσεως, καὶ ορέξεως. Προαιρετόν γάρ ἐστι τὸ ἕτερον πρὸ ἑτέρου αἱρετόν. Οὐδεὶς δὲ προκρίνει το μὴ βουλευσάμενος, οὐδὲ αἱρεῖται, μὴ κρίνας. Τότε οὖν προαίρεσις καὶ προαιρετὸν γίνεται τὸ προκριθὲν ἐκ τῆς βουλήσεως, ὅταν προσλάβῃ τὴν ὄρεξιν. Συν άγεται δὲ ἐκ τούτων, προαίρεσιν εἶναι ὄρεξιν βου λευτικὴν τὸ τῶν ἐφ' ἡμῖν. Τοῦ γὰρ προκριθέντος ἐκ τῆς βουλῆς ἐφιέμεθα προαιρούμενοι, ὡς κύριοι προαιρέσεως καὶ βουλῆς ὄντες· καὶ ἐξ ὑποστάτων λογικαὶ ὑποστάσεις. Ἐνυπόστατον δέ ἐστι κυρίως, ἢ τὸ καθ᾿ ἑαυτό μὲν μὴ ὑφιστάμενον, ἀλλὰ ἐν ταῖς ὑποστάσεσι θεωρούμενον 11· ὥσπερ τὸ εἶδος ἡμῶν, ήγουν ἡ φύσις τῶν ἀνθρώπων, ἐν ἰδίᾳ ὑποστάσει οὐ θεωρεῖται, ἀλλ' ἐν ᾿Αθανασίῳ, ἢ Μελετίῳ ", * Κυριακῷ τῷ χρυσογράφῳ, καὶ ταῖς λοιπαῖς τῶν ἀνθρώπων ὑπο- στάσεσιν, ἢ τὸ σὺν ἄλλῳ διαφόρῳ κατὰ τὴν οὐσίαν εἰς ὅλην νοός τ8 γένεσιν συντιθέμενον· καὶ μίαν ὑπόστασιν ἀποτελοῦν ὑπόστασιν σύνθετον. Οἷον, ὁ ἄνθρωπος ἐκ ψυχῆς ἐστι καὶ σώματος συντιθέμενον, καὶ οὔτε ἡ ψυχὴ μόνη γίνεται ὑπόστασις, οὔτε τὸ σῶμα, ἀλλ᾽ ἐν ὑποστάτῳ· τὸ δὲ ἐξ ἀμφοτέρων ἀπο- τελούμενον ὑπόστασις ἀμφοτέρων. Ἐπεὶ οὖν ὡς ὑπόστασις ἐξ ἐνυποστάτων τουτὶ τὸ νόημα συνείλε κται καὶ συντέθειται· σώματι γὰρ ζώου ἔοικεν ὁ κατὰ ἀποτάδην καὶ διεξοδικός λόγος· ἀναλογοῦσαν ἔχων ψυχῇ μὲν τὴν ἔννοιαν, σώματι δὲ τὴν φράσιν. Δόξα Κυρίῳ τῷ Θεῷ, καὶ εὐχαριστία τῷ συνεργῷ τῶν καλῶν καὶ αἰτίῳ. Αμήν. το το προβλεπτικήν Ρ. " άλλ'.... θεωρ. η Μελετίῳ δλ. 3. ὅλου τινός Ρ. DE NATURA HOMINIS. A lare aut non anbulare, navigare aut non navigare; B in his enim ac similibus deliberatio versatur. Jain quod, instituta deliberatione, præponendum putavi- mus, hoc nobis proponimus. Est igitur propositum mistum quid e diliberatione, judicio et inclinatione. Præponendum enim dicitur quod præ altero est ponendum. Nemo autem præponendum quid censet nisi antea deliberaverit, neque eligit, antequam ju- dicaverit. Cum igitur ad id quod præferendum duxi- nius, accedit inclinatio, tunc propositum voca- tur. Ex his efficitur propositum esse inclinationem voluntatis nostra. Ad illud enim quod, judicio in- stituto, praetulimus, voluntatis ope aggredimur, ut- pote qui propositi ac voluntatis domini simus, nec non substantiæ rationales. Consubsistens autem est proprie, vel quod per se non subsistit : ut figura nostra, aut natura humana, quæ non cernuntur in propria substantia, sed in Athanasio vel Meletio, vel Cyriaco librario, et in cæteris substantiis humanis: vel quod cum alio se- cundum essentiam differente ad totum quid efficien- dum est compositum, et unam essentiam efficit essen- tiam compositam. Homo, exempli gratia, est composi- tus ex anima et corpore; jam vero neque anima sola est substantia, neque corpus, sed in substrato sunt ; quod autem ex utroque efficitur, utriusque sub- stantia est. Cum igitur hæc quoque dissertatio, substantiæ instar, e consubsistentibus collecta sit et composita: corporis enim animalis similis est C oratio prolixa et explicativa, et quoad res in ea ex- TO P. positas animæ, quoad autem dictionem corporis imaginem refert. Gloria sit atque grauia Domino ac Deo, qui omnium bonorum auctor est atque ad- jutor. Amen. on. ABC. " om. P. Cod.