PG 62:777Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον. γ. Ἔλυσε τὸν Λάζαρον τὸ φῶς· ἀλλ’ οὕτω καλούμενος ἔσπευσεν, ὡς ἐσπαργανωμένος ἐπιδείξασθαι δρόμον, ὁ τετάρτην μὲν ἡμέραν κατασαπεὶς ἐν τῷ μνημείῳ, πολλὰ δὲ τῶν σπλάγχνων ὑπὸ σκωλήκων πεπορθημένος, πᾶσαν δὲ τὴν τοῦ σώματος διασπασθεὶς ἁρμονίαν, καὶ τῆς φθορᾶς μάρτυρα τὸ τοῦ τάφου κεκτημένος δυσῶδες. Ἀλλ’ ἡ τῆς ζωῆς ὀσφράνασα τὸν νεκρὸν εὐοσμία, τὴν τῶν σπλάγχνων ἀνεχάλκευσε λύσιν· γέγονε μήτρα τοῦ κειμένου τὸ μνῆμα, καὶ καθάπερ ἐν γαστρὶ σπαρεὶς, οὐκ ἐν μνήματι, νεόπλαστος ἐξήλλετο Λάζαρος. Ὢ καινῆς θαυματοποιίας ἄνθρωπον ἡμῖν εἰς ζωὴν ἐξεφόρησε τάφος, τοῖς ἐνταφίοις, ὥσπερ τὸ βρέφος, ἐνειλημμένον σπαργάνοις. Ἡ γὰρ τοῦ Δεσπότου φωνὴ τῷ νεκρῷ γνωρισθεῖσα, μετὰ τῶν σπαργάνων ἐκ τοῦ μνήματος εἷλκεν αὐτόν. Λάζαρε, φησὶ, δεῦρο ἔξω· καὶ τῷ λόγῳ ταχέως ὁ νεκρὸς συνεξήρχετο, καὶ συνέτρεχεν ἀλλήλοις ἐν τῷ τάφῳ τὰ μέλη·777 SPURIA. ὦ θάνατος, ζωῆς ἀνάπλεως ! ὦ θάνατος θανάτου λυτή- μιον, σωτηρίας ἀρχηγὸς, πεπτωκότων ἀνάστασις, και μνόντων ἀνάπαυσις, ἀσθενούντων ῥῶσις. δικαίων ἀνάψυ ξις ! ὦ θάνατος, διαβόλου κατάλυσις, δαιμόνων καθαίρεσις, του πρωτοπλάστου Ἀδὰμ ἀνανέωσις ! ὦ θάνατε, εὐφρο σύνης συνεργέ, ἀφθαρσίας μηνυτά, χαρᾶς χορευτά ! Ινα δὲ ἐπιτεμὼν τῷ λόγῳ εἴπω, ἔρχεται Ἰησοῦς εἰς τὴν Βηθανίαν, ἀπήντησαν αὐτῷ αἱ ἀδελφοὶ Λαζάρου, προσπίπτουσι τοῖς γόνασι τοῦ Κυρίου κλαίουσαι καὶ λέ γονται; Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ο ἀδελφός. Αρα γὰρ οὐκ ἦν ἐκεῖ; ᾿Αλλὰ τῷ μὲν σώ- ματι οὐκ ἦν ἐκεῖ, τῇ δὲ θεότητι οὐ μόνον ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἐν οὐρανοῖς. Πῶς γὰρ ἐγίνωσκε τὸ πότε ἀπέθα κεν ὁ Λάζαρο, εἰ μὴ παρών ἦν κατὰ τὴν ἀόρατον δύναμιν τῆς θεότητος; Καὶ ἔλεγον· Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ὁ ἀδελφός. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτὰς ὁ Κύριος - Πιστεύσατε, καὶ ὄψεσθε τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ· διδάσκων ὅτι τῶν ἔργων τῶν ἀγαθῶν ἡ πίστις ἐστὶν αρχηγός. Καὶ θεωρήσας αὐτὰς κλαιούσας, καὶ τοὺς παρόντας Ἰουδαίους, Ενεβριμήσατο τῷ πνεύματι, καὶ ἑτάραξεν ἑαυτὸν, καὶ εἶπε· Που τεθείκατε αὐτόν ; Τί ἐστι τὸν Ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι; Εκδεξαι, αγαπητέ, καὶ μετ' ὀλίγον εὑρήσεις του ζητουμένου την λύσιν. Ετάραξεν ἑαυτὸν, οὐχ ὡς ἡμεῖς ὑπὸ δειλίας ἢ λύπης ταρασσόμεθα, ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτὸν ετάραξε, καὶ λέγει· Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; "Αρα γὰρ ἡγνάει που τέθαπται, ὁ ἐγνωκώς πότε τετελεύτηκεν; ᾿Αλλὰ μιγνύει τὰ ἀνθρώπινα ῥήματα τοῖς θείοις θαυ ματουργήμασιν, ἵνα δείξῃ ὅτι καὶ ἄνθρωπος ἦν, καθὰ καὶ ὁ προφήτης λέγει· Καὶ ἀνθρωπός ἐστι, καὶ τις γνώσεται αὐτόν; Τοῦτο δὲ προέταξεν ἵνα ση μαίνῃ, ὅτι καὶ ἄλλο τί ἐστιν, ὅπερ ἐστὶ Θεός. Που τεθείκατε αὐτόν; Η δὲ Μαρία, Ερχου, φησὶ, καὶ δε, Κύριε. Καὶ ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς. Τίς δὲ χρεία δακρύειν, ὃν ἔμελλεν ἀνιστῶν μετ' ὀλίγον; Αλλ' ἐδά- κρυσεν ὁ Ἰησοῦς, ἵνα τὸ συμπαθὲς καὶ τὸ φιλάνθρωπον περὶ τοὺς ὁμοφύλους ἡμῖν ὑποδείξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰη σους, ἵνα τὸ κλαίειν μετὰ κλαιόντων ἔργῳ μᾶλλον ἢ λόγω διδάξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς· ἐδάκρυσεν, οὐκ ἐπένθησε, τὸ μὲν ἀδάκρυτον παντελῶς ὡς ἀπηνὲς καὶ ἀπάνθρωπον παραιτούμενος, τὸ δὲ φιλοπενθὲς ὡς ἀγεν- νὲς καὶ ἄνανδρον διωθούμενος· τάξιν δὲ ἐπιτιθεὶς τῇ συμπαθείᾳ, ἐδάκρυσεν. Ερχεται ἐπὶ τὸ σπήλαιον, καὶ θεωρεῖ λίθον ἐπικείμενον τῷ μνήματι. Κελεύει τοῖς παρεστῶσιν Ἰουδαίοις ἀποκυλίσαι τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος του σπηλαίου. Ο λέγων· Ἐὰν πίστιν έχητε 778 ὡς κόκκιν σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, Αρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ γενήσεται ὑμῖν· πῶς νῦν αὐτὲς ἀδυνατεῖς ἀποκυλίσαι τὸν λίθον; Αλλ' οὐχ ὡς ἀδυνάτων τοῦτο ποιῶ, φησίν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξωσι φαντασίαν εἶναι τὸ γινόμενον, ἐπιτάσσω αὐτοῖς τοῖς Ἰουδαίοις ιδίαις χερσὶν ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, τὸ μέγι στον σημεῖον ἐμαυτῷ καταλιμπάνων· ἵνα αὐτοὶ μάρτυ ρες γένωνται τῶν ὑπ᾿ ἐμοῦ γενομένων σημείων. Εἶτα μετὰ τὸ ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ, ὅτι ἤκου σάς μου. Πότε δὲ προσηύξατο ; Νῦν λάμβανε, ἀγαπητέ, τὴν πρὸ βραχέος ζητουμένην παρὰ σοῦ λύσιν τοῦ ῥητοῦ - ὅτε γὰρ ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι, τότε προσηύξατο. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, ἔκραξε φωνή μεγάλη, λέγων, Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κειρίαις. Ο φωνῆς δύναμις την διαρρήξασα, πύλας χαλκάς συντρί ψασα, μοχλούς σιδηρούς συνθλάσασα, διάβολον κατα- στρώσασα, θάνατον καταργήσασα, νεκρὸν ἀνεγείρατα ! ὦ φωνῆς δύναμις, τὰ διεστῶτα μέλη εἰς ἓν συναγαγοῦσα καὶ ἀνορθοῦσα, καὶ τὸ ἐξ οὐκ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παρ αγαγούσα! ω φωνής δύναμις, τὸν τετραήμερον νεκρόν ὡς ἐξ ὕπνου ἐγείρουσα, καὶ τὸν κειρίαις δεδεμένον ὡς εὔλυτον καὶ ὀξυδρομέα του τάφου προαγαγοῦσα ! Επί- στησον, ἀγαπητέ, τὸν νοῦν σου τῇ φωνῇ, καὶ εὑρήσεις αὐτὸν τὸν λόγον τὸν λέγοντα ἐν τῇ κοσμοποιία, Γενηθήτω φῶς, καὶ ἐγένετο φως. Γενηθήτωσαν φωστήρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐγένοντο, τὸν αὐτὸν καὶ νῦν λέγοντα· Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ οἱ ἀποῤῥεύσαν τες ίχώρες των σαρκῶν τὰς κοτύλας πάλιν ἀνεπλήρουν, καὶ αἱ ἀποπεσοῦσαι τρίχες τὴν οἰκείαν τάξιν ἐπεγίνω σκον, καὶ ἐν τοῖς μέλεσι κατεφυτεύοντο. Λάζαρε, δεύρο ἔξω· καὶ ὁ νεκρὸς ἀνίστατο, καὶ τεταρταίος ἴσος ἦν τῷ μήτε τὴν ἀρχὴν τεθνεῶτι. Λάζαρε, δεύρο έξω· καὶ ἡ ψυχὴ ἐκ τῶν καταχθονίων ἀνάσπαστος ἐγίνετο, μὴ διαβόλου ἀντιλέγοντος, μὴ θανάτου ἀντιπαλαίοντος. καὶ χαίρουσα τὸ ἴδιον οἴκημα ἐπεγίνωσκε. Τούτων τῶν θαυματουργημάτων, ἀγαπητέ, τὸ θεῖον ἔργον θεωρήσας, τὴν ἀνάστασιν μὴ ἀμφίβαλλε· γενέσθω σοι ἔσοπτρον δ Λάζαρος, καὶ ἐν ἐκείνῳ σεαυτόν θεωρήσας, τὴν ἀν- έγερσιν πίστευε. Ἡ αὐτὴ γὰρ φωνὴ πάντας ἡμᾶς ἀνα- στήσει, ὡς που καὶ ὁ ᾿Απόστολος λέγει· Σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἀναστήσονται ἄφθαρτοι· τῇ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [152] Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον. γ. Έλυσε τὸν Λάζαρον τὸ φῶς· ἀλλ' οὕτω καλούμενος ἔστευσεν, ὡς ἐσπαργανωμένος ἐπιδείξασθαι δρόμον, δ τετάρτην μὲν ἡμέραν κατασαπεὶς ἐν τῷ μνημείῳ, πολλὰ ὺς τῶν σπλάγχνων ὑπὸ σκωλήκων πεπορθημένος, πᾶσαν δὲ τὴν τοῦ σώματος διασπασθεὶς ἁρμονίαν, καὶ τῆς φθοράς μάρτυρα τὸ τοῦ τάφου κεκτημένος δυσώδες. Αλλ' ἡ τῆς ζωῆς ὀσφράνασα τὸν νεκρὸν εὐοσμία, τὴν τῶν σπλάγχνων ἀνεχάλκευσε λύσιν· γέγονε μήτρα του κειμένου τὸ μνῆμα, καὶ καθάπερ ἐν γαστρὶ σπαρείς, οὐκ ἐν μνήματι, νεόπλαστος ἐξήλλετο Λάζαρος. Ο και νῆς θαυματοποιίας! ἄνθρωπον ἡμῖν εἰς ζωὴν ἐξεφόρησε τάφος, τοῖς ἐνταφίοις, ὥσπερ τὸ βρέφος, ἐνειλημμένον σπαργάνοις. Η γὰρ τοῦ Δεσπότου φωνὴ τῷ νεκρῷ γνωρισθεῖσα, μετὰ τῶν σπαργάνων ἐκ τοῦ μνήματος εἷλκεν αὐτόν. Λάζαρε, φησί, δεῦρο ἔξω· καὶ τῷ λόγῳ ταχέως ὁ νεκρὸς συνεξήρχετο, καὶ συνέτρεχεν ἀλλήλοις ἐν τῷ τάφῳ τὰ μέλη· πρὸς τὴν οἰκείαν ὀφθαλμὸς ἐπανήρχετο τάξιν, τὴν οἰκείαν ἡ ῥὶς κατα ελάμβανε χώραν, πρὸς τὸ πρότερον παρειαὶ κατηπεί γοντο σχήμα, τράχηλος ὤμοις καὶ κεφαλῇ συνεσφίγ γετο, ἡ τῶν χειρῶν πρὸς κίνησιν εὐτρεπής συζυγία, ἄρθρων ἁρμονίαι συνήπτοντο, δακτύλων συνετίθετο τάξις, νεύρων ἀνεδεσμοῦντο συνθῆκαι, ὀστέων ἐνεδύετο φύσις, διετείνοντο σὺν φλεψὶν ἀρτηρίαι, μυελὸς ἀν ἐπλάττετο, ὑμένες υφαίνοντο, ήνθετίζοντο τρίχες. Βρα δὺν τῷ λόγῳ τῶν μελῶν κατασκευάζω τὸν δρόμον. Ὥσπερ ἐκ συνθήματος ἵππος, οὕτως ἐκ τῆς τοῦ Δεσπό του φωνῆς νυσσόμενος ὁ νεκρὸς ἀνεπήδα. Λάζαρε, δεύρο ἔξω. Πρὶν εἰπεῖν, ἀνάστηθι, προστάττει τὴν ἐξοδον· κείμενον ἔτι κατεπείγει πρὸς δρόμον, Ανάστησον πρό τερον, εἶθ' οὕτως ἀναστάντι το τρέχειν ἐπίταξον. Τί πρὸ τῆς ἀναστάσεως ἔξοδον, Δέσποτα, τῷ κειμένῳ κηρύτα τεις; Κειμένῳ, φησὶν, ἐπιτάττω τὸν δρόμον, ἵνα μὴ πρὸς δύο τὸν νεκρὸν ἀσχολήσας, ἐχρονοτρίβησα την ἔξοδον. Οὐ λέγω πρὸς αὐτὸν, ἔγειρε, καὶ δεῦρο ἔξω, ἵν' ὀξύτερον δράμῃ, ἐγέρσεως καὶ δρόμου μίαν λαβὼν προθεσμίαν. Εντεῦθεν ὑπόπτερος Λάζαρος ἐξεπήδα τοῦ μνήματος, ὡς φύλαξ μᾶλλον, ἢ νεκρός, τῷ τάφω παρακαθήμενος. "Αδης δὲ κάτωθεν, ὡς ἔοικε, τὸν νεκρὸν ἀποδιδοὺς ἀνεβόα· Τίς οὗτος ὁ φωνῇ τοὺς νεκροὺς ἐκ τῶν τάφων, ὡς ὑπνοῦντας ἐγείρων; τίς οὗτος ὁ νόμους τεθνεώτων παλαιοὺς παραλύων; τίς οὗτος ὁ κατεξαν ίστασθα: τόσον κήρυγμα προθεὶς τοῖς νεκροῖς ἐπανόδου; τίς οὗτος ὁ πρὸς ζωὴν τοὺς ταφέντας ἀνατρέχειν ἐθί ζων; τίς οὗτος ὁ τοὺς ἐμοὺς οὕτως εὐκόλως ἀναλύων νεκρούς; τίς οὗτος ὁ νεκρούς μου παλαιοὺς ἀποσπών ἐπιτάγματι ; Οίχεται μοι τῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων, ὡς ὁρῶ, τυραννίδος τὸ σκήπτρον, σαθρόν μοι λοιπὸν τοῦ θανάτου τὸ δεσμωτήριον ἀπῆλθεν. Ηλίας νεκρὸν ἀν έστησε πρὸς χάριν γυναικὸς ἀποδείξας · ἐπελθὼν Ελισ σαῖος ἅρπαξ μοι νεκρῶν κατεσκευάσθη διπλούς· νῦν πικρότερος οὗτος ὑπὲρ τῶν νεκρῶν μοι βοηθός επι στράτευσε, κλέπτων του; σεσηπότας νεκρούς, καὶ κινδυνεύω λοιπὸν μήτε σαπέντων εξουσιάζειν νεκρῶν. Σεσύλημαι γὰρ νεκρὸν ἂν ἀνήλωσα· θριαμβεύει με τετραήμερον σωμα μετὰ τῆς ἐνταφίου τοῖς ζῶσι συγ- χορεύων αισθητός· πατηθήσομαι λοιπὸν μετὰ σπαργά- νων, παρ' ἐμοῦ νεκροῦ δραπετεύσαντος. Τίς γάρ με του
PG 62:778πρὸς τὴν οἰκείαν ὀφθαλμὸς ἐπανήρχετο τάξιν, τὴν οἰκείαν ἡ ῥὶς κατελάμβανε χώραν, πρὸς τὸ πρότερον παρειαὶ κατηπείγοντο σχῆμα, τράχηλος ὤμοις καὶ κεφαλῇ συνεσφίγγετο, ἡ τῶν χειρῶν πρὸς κίνησιν εὐτρεπὴς συζυγία, ἄρθρων ἁρμονίαι συνήπτοντο, δακτύλων συνετίθετο τάξις, νεύρων ἀνεδεσμοῦντο συνθῆκαι, ὀστέων ἐνεδύετο φύσις, διετείνοντο σὺν φλεψὶν ἀρτηρίαι, μυελὸς ἀνεπλάττετο, ὑμένες ὑφαίνοντο, ἠνθετίζοντο τρίχες. Βραδὺν τῷ λόγῳ τῶν μελῶν κατασκευάζω τὸν δρόμον. Ὥσπερ ἐκ συνθήματος ἵππος, οὕτως ἐκ τῆς τοῦ Δεσπότου φωνῆς νυσσόμενος ὁ νεκρὸς ἀνεπήδα. Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. Πρὶν εἰπεῖν, ἀνάστηθι, προστάττει τὴν ἔξοδον· κείμενον ἔτι κατεπείγει πρὸς δρόμον. Ἀνάστησον πρότερον, εἶθ’ οὕτως ἀναστάντι τὸ τρέχειν ἐπίταξον. Τί πρὸ τῆς ἀναστάσεως ἔξοδον, Δέσποτα, τῷ κειμένῳ κηρύττεις; Κειμένῳ, φησὶν, ἐπιτάττω τὸν δρόμον, ἵνα μὴ πρὸς δύο τὸν νεκρὸν ἀσχολήσας, ἐχρονοτρίβησα τὴν ἔξοδον. Οὐ λέγω πρὸς αὐτὸν, ἔγειρε, καὶ δεῦρο ἔξω, ἵν’ ὀξύτερον δράμῃ, ἐγέρσεως καὶ δρόμου μίαν λαβὼν προθεσμίαν. Ἐντεῦθεν ὑπόπτερος Λάζαρος ἐξεπήδα τοῦ μνήματος, ὡς φύλαξ μᾶλλον, ἢ νεκρὸς, τῷ τάφῳ παρακαθήμενος.777 SPURIA. ὦ θάνατος, ζωῆς ἀνάπλεως ! ὦ θάνατος θανάτου λυτή- μιον, σωτηρίας ἀρχηγὸς, πεπτωκότων ἀνάστασις, και μνόντων ἀνάπαυσις, ἀσθενούντων ῥῶσις. δικαίων ἀνάψυ ξις ! ὦ θάνατος, διαβόλου κατάλυσις, δαιμόνων καθαίρεσις, του πρωτοπλάστου Ἀδὰμ ἀνανέωσις ! ὦ θάνατε, εὐφρο σύνης συνεργέ, ἀφθαρσίας μηνυτά, χαρᾶς χορευτά ! Ινα δὲ ἐπιτεμὼν τῷ λόγῳ εἴπω, ἔρχεται Ἰησοῦς εἰς τὴν Βηθανίαν, ἀπήντησαν αὐτῷ αἱ ἀδελφοὶ Λαζάρου, προσπίπτουσι τοῖς γόνασι τοῦ Κυρίου κλαίουσαι καὶ λέ γονται; Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ο ἀδελφός. Αρα γὰρ οὐκ ἦν ἐκεῖ; ᾿Αλλὰ τῷ μὲν σώ- ματι οὐκ ἦν ἐκεῖ, τῇ δὲ θεότητι οὐ μόνον ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἐν οὐρανοῖς. Πῶς γὰρ ἐγίνωσκε τὸ πότε ἀπέθα κεν ὁ Λάζαρο, εἰ μὴ παρών ἦν κατὰ τὴν ἀόρατον δύναμιν τῆς θεότητος; Καὶ ἔλεγον· Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ὁ ἀδελφός. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτὰς ὁ Κύριος - Πιστεύσατε, καὶ ὄψεσθε τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ· διδάσκων ὅτι τῶν ἔργων τῶν ἀγαθῶν ἡ πίστις ἐστὶν αρχηγός. Καὶ θεωρήσας αὐτὰς κλαιούσας, καὶ τοὺς παρόντας Ἰουδαίους, Ενεβριμήσατο τῷ πνεύματι, καὶ ἑτάραξεν ἑαυτὸν, καὶ εἶπε· Που τεθείκατε αὐτόν ; Τί ἐστι τὸν Ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι; Εκδεξαι, αγαπητέ, καὶ μετ' ὀλίγον εὑρήσεις του ζητουμένου την λύσιν. Ετάραξεν ἑαυτὸν, οὐχ ὡς ἡμεῖς ὑπὸ δειλίας ἢ λύπης ταρασσόμεθα, ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτὸν ετάραξε, καὶ λέγει· Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; "Αρα γὰρ ἡγνάει που τέθαπται, ὁ ἐγνωκώς πότε τετελεύτηκεν; ᾿Αλλὰ μιγνύει τὰ ἀνθρώπινα ῥήματα τοῖς θείοις θαυ ματουργήμασιν, ἵνα δείξῃ ὅτι καὶ ἄνθρωπος ἦν, καθὰ καὶ ὁ προφήτης λέγει· Καὶ ἀνθρωπός ἐστι, καὶ τις γνώσεται αὐτόν; Τοῦτο δὲ προέταξεν ἵνα ση μαίνῃ, ὅτι καὶ ἄλλο τί ἐστιν, ὅπερ ἐστὶ Θεός. Που τεθείκατε αὐτόν; Η δὲ Μαρία, Ερχου, φησὶ, καὶ δε, Κύριε. Καὶ ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς. Τίς δὲ χρεία δακρύειν, ὃν ἔμελλεν ἀνιστῶν μετ' ὀλίγον; Αλλ' ἐδά- κρυσεν ὁ Ἰησοῦς, ἵνα τὸ συμπαθὲς καὶ τὸ φιλάνθρωπον περὶ τοὺς ὁμοφύλους ἡμῖν ὑποδείξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰη σους, ἵνα τὸ κλαίειν μετὰ κλαιόντων ἔργῳ μᾶλλον ἢ λόγω διδάξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς· ἐδάκρυσεν, οὐκ ἐπένθησε, τὸ μὲν ἀδάκρυτον παντελῶς ὡς ἀπηνὲς καὶ ἀπάνθρωπον παραιτούμενος, τὸ δὲ φιλοπενθὲς ὡς ἀγεν- νὲς καὶ ἄνανδρον διωθούμενος· τάξιν δὲ ἐπιτιθεὶς τῇ συμπαθείᾳ, ἐδάκρυσεν. Ερχεται ἐπὶ τὸ σπήλαιον, καὶ θεωρεῖ λίθον ἐπικείμενον τῷ μνήματι. Κελεύει τοῖς παρεστῶσιν Ἰουδαίοις ἀποκυλίσαι τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος του σπηλαίου. Ο λέγων· Ἐὰν πίστιν έχητε 778 ὡς κόκκιν σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, Αρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ γενήσεται ὑμῖν· πῶς νῦν αὐτὲς ἀδυνατεῖς ἀποκυλίσαι τὸν λίθον; Αλλ' οὐχ ὡς ἀδυνάτων τοῦτο ποιῶ, φησίν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξωσι φαντασίαν εἶναι τὸ γινόμενον, ἐπιτάσσω αὐτοῖς τοῖς Ἰουδαίοις ιδίαις χερσὶν ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, τὸ μέγι στον σημεῖον ἐμαυτῷ καταλιμπάνων· ἵνα αὐτοὶ μάρτυ ρες γένωνται τῶν ὑπ᾿ ἐμοῦ γενομένων σημείων. Εἶτα μετὰ τὸ ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ, ὅτι ἤκου σάς μου. Πότε δὲ προσηύξατο ; Νῦν λάμβανε, ἀγαπητέ, τὴν πρὸ βραχέος ζητουμένην παρὰ σοῦ λύσιν τοῦ ῥητοῦ - ὅτε γὰρ ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι, τότε προσηύξατο. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, ἔκραξε φωνή μεγάλη, λέγων, Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κειρίαις. Ο φωνῆς δύναμις την διαρρήξασα, πύλας χαλκάς συντρί ψασα, μοχλούς σιδηρούς συνθλάσασα, διάβολον κατα- στρώσασα, θάνατον καταργήσασα, νεκρὸν ἀνεγείρατα ! ὦ φωνῆς δύναμις, τὰ διεστῶτα μέλη εἰς ἓν συναγαγοῦσα καὶ ἀνορθοῦσα, καὶ τὸ ἐξ οὐκ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παρ αγαγούσα! ω φωνής δύναμις, τὸν τετραήμερον νεκρόν ὡς ἐξ ὕπνου ἐγείρουσα, καὶ τὸν κειρίαις δεδεμένον ὡς εὔλυτον καὶ ὀξυδρομέα του τάφου προαγαγοῦσα ! Επί- στησον, ἀγαπητέ, τὸν νοῦν σου τῇ φωνῇ, καὶ εὑρήσεις αὐτὸν τὸν λόγον τὸν λέγοντα ἐν τῇ κοσμοποιία, Γενηθήτω φῶς, καὶ ἐγένετο φως. Γενηθήτωσαν φωστήρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐγένοντο, τὸν αὐτὸν καὶ νῦν λέγοντα· Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ οἱ ἀποῤῥεύσαν τες ίχώρες των σαρκῶν τὰς κοτύλας πάλιν ἀνεπλήρουν, καὶ αἱ ἀποπεσοῦσαι τρίχες τὴν οἰκείαν τάξιν ἐπεγίνω σκον, καὶ ἐν τοῖς μέλεσι κατεφυτεύοντο. Λάζαρε, δεύρο ἔξω· καὶ ὁ νεκρὸς ἀνίστατο, καὶ τεταρταίος ἴσος ἦν τῷ μήτε τὴν ἀρχὴν τεθνεῶτι. Λάζαρε, δεύρο έξω· καὶ ἡ ψυχὴ ἐκ τῶν καταχθονίων ἀνάσπαστος ἐγίνετο, μὴ διαβόλου ἀντιλέγοντος, μὴ θανάτου ἀντιπαλαίοντος. καὶ χαίρουσα τὸ ἴδιον οἴκημα ἐπεγίνωσκε. Τούτων τῶν θαυματουργημάτων, ἀγαπητέ, τὸ θεῖον ἔργον θεωρήσας, τὴν ἀνάστασιν μὴ ἀμφίβαλλε· γενέσθω σοι ἔσοπτρον δ Λάζαρος, καὶ ἐν ἐκείνῳ σεαυτόν θεωρήσας, τὴν ἀν- έγερσιν πίστευε. Ἡ αὐτὴ γὰρ φωνὴ πάντας ἡμᾶς ἀνα- στήσει, ὡς που καὶ ὁ ᾿Απόστολος λέγει· Σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἀναστήσονται ἄφθαρτοι· τῇ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [152] Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον. γ. Έλυσε τὸν Λάζαρον τὸ φῶς· ἀλλ' οὕτω καλούμενος ἔστευσεν, ὡς ἐσπαργανωμένος ἐπιδείξασθαι δρόμον, δ τετάρτην μὲν ἡμέραν κατασαπεὶς ἐν τῷ μνημείῳ, πολλὰ ὺς τῶν σπλάγχνων ὑπὸ σκωλήκων πεπορθημένος, πᾶσαν δὲ τὴν τοῦ σώματος διασπασθεὶς ἁρμονίαν, καὶ τῆς φθοράς μάρτυρα τὸ τοῦ τάφου κεκτημένος δυσώδες. Αλλ' ἡ τῆς ζωῆς ὀσφράνασα τὸν νεκρὸν εὐοσμία, τὴν τῶν σπλάγχνων ἀνεχάλκευσε λύσιν· γέγονε μήτρα του κειμένου τὸ μνῆμα, καὶ καθάπερ ἐν γαστρὶ σπαρείς, οὐκ ἐν μνήματι, νεόπλαστος ἐξήλλετο Λάζαρος. Ο και νῆς θαυματοποιίας! ἄνθρωπον ἡμῖν εἰς ζωὴν ἐξεφόρησε τάφος, τοῖς ἐνταφίοις, ὥσπερ τὸ βρέφος, ἐνειλημμένον σπαργάνοις. Η γὰρ τοῦ Δεσπότου φωνὴ τῷ νεκρῷ γνωρισθεῖσα, μετὰ τῶν σπαργάνων ἐκ τοῦ μνήματος εἷλκεν αὐτόν. Λάζαρε, φησί, δεῦρο ἔξω· καὶ τῷ λόγῳ ταχέως ὁ νεκρὸς συνεξήρχετο, καὶ συνέτρεχεν ἀλλήλοις ἐν τῷ τάφῳ τὰ μέλη· πρὸς τὴν οἰκείαν ὀφθαλμὸς ἐπανήρχετο τάξιν, τὴν οἰκείαν ἡ ῥὶς κατα ελάμβανε χώραν, πρὸς τὸ πρότερον παρειαὶ κατηπεί γοντο σχήμα, τράχηλος ὤμοις καὶ κεφαλῇ συνεσφίγ γετο, ἡ τῶν χειρῶν πρὸς κίνησιν εὐτρεπής συζυγία, ἄρθρων ἁρμονίαι συνήπτοντο, δακτύλων συνετίθετο τάξις, νεύρων ἀνεδεσμοῦντο συνθῆκαι, ὀστέων ἐνεδύετο φύσις, διετείνοντο σὺν φλεψὶν ἀρτηρίαι, μυελὸς ἀν ἐπλάττετο, ὑμένες υφαίνοντο, ήνθετίζοντο τρίχες. Βρα δὺν τῷ λόγῳ τῶν μελῶν κατασκευάζω τὸν δρόμον. Ὥσπερ ἐκ συνθήματος ἵππος, οὕτως ἐκ τῆς τοῦ Δεσπό του φωνῆς νυσσόμενος ὁ νεκρὸς ἀνεπήδα. Λάζαρε, δεύρο ἔξω. Πρὶν εἰπεῖν, ἀνάστηθι, προστάττει τὴν ἐξοδον· κείμενον ἔτι κατεπείγει πρὸς δρόμον, Ανάστησον πρό τερον, εἶθ' οὕτως ἀναστάντι το τρέχειν ἐπίταξον. Τί πρὸ τῆς ἀναστάσεως ἔξοδον, Δέσποτα, τῷ κειμένῳ κηρύτα τεις; Κειμένῳ, φησὶν, ἐπιτάττω τὸν δρόμον, ἵνα μὴ πρὸς δύο τὸν νεκρὸν ἀσχολήσας, ἐχρονοτρίβησα την ἔξοδον. Οὐ λέγω πρὸς αὐτὸν, ἔγειρε, καὶ δεῦρο ἔξω, ἵν' ὀξύτερον δράμῃ, ἐγέρσεως καὶ δρόμου μίαν λαβὼν προθεσμίαν. Εντεῦθεν ὑπόπτερος Λάζαρος ἐξεπήδα τοῦ μνήματος, ὡς φύλαξ μᾶλλον, ἢ νεκρός, τῷ τάφω παρακαθήμενος. "Αδης δὲ κάτωθεν, ὡς ἔοικε, τὸν νεκρὸν ἀποδιδοὺς ἀνεβόα· Τίς οὗτος ὁ φωνῇ τοὺς νεκροὺς ἐκ τῶν τάφων, ὡς ὑπνοῦντας ἐγείρων; τίς οὗτος ὁ νόμους τεθνεώτων παλαιοὺς παραλύων; τίς οὗτος ὁ κατεξαν ίστασθα: τόσον κήρυγμα προθεὶς τοῖς νεκροῖς ἐπανόδου; τίς οὗτος ὁ πρὸς ζωὴν τοὺς ταφέντας ἀνατρέχειν ἐθί ζων; τίς οὗτος ὁ τοὺς ἐμοὺς οὕτως εὐκόλως ἀναλύων νεκρούς; τίς οὗτος ὁ νεκρούς μου παλαιοὺς ἀποσπών ἐπιτάγματι ; Οίχεται μοι τῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων, ὡς ὁρῶ, τυραννίδος τὸ σκήπτρον, σαθρόν μοι λοιπὸν τοῦ θανάτου τὸ δεσμωτήριον ἀπῆλθεν. Ηλίας νεκρὸν ἀν έστησε πρὸς χάριν γυναικὸς ἀποδείξας · ἐπελθὼν Ελισ σαῖος ἅρπαξ μοι νεκρῶν κατεσκευάσθη διπλούς· νῦν πικρότερος οὗτος ὑπὲρ τῶν νεκρῶν μοι βοηθός επι στράτευσε, κλέπτων του; σεσηπότας νεκρούς, καὶ κινδυνεύω λοιπὸν μήτε σαπέντων εξουσιάζειν νεκρῶν. Σεσύλημαι γὰρ νεκρὸν ἂν ἀνήλωσα· θριαμβεύει με τετραήμερον σωμα μετὰ τῆς ἐνταφίου τοῖς ζῶσι συγ- χορεύων αισθητός· πατηθήσομαι λοιπὸν μετὰ σπαργά- νων, παρ' ἐμοῦ νεκροῦ δραπετεύσαντος. Τίς γάρ με του
Ἅδης δὲ κάτωθεν, ὡς ἔοικε, τὸν νεκρὸν ἀποδιδοὺς ἀνεβόα· Τίς οὗτος ὁ φωνῇ τοὺς νεκροὺς ἐκ τῶν τάφων, ὡς ὑπνοῦντας ἐγείρων; τίς οὗτος ὁ νόμους τεθνεώτων παλαιοὺς παραλύων; τίς οὗτος ὁ κατεξανίστασθαι τόσον κήρυγμα προθεὶς τοῖς νεκροῖς ἐπανόδου; τίς οὗτος ὁ πρὸς ζωὴν τοὺς ταφέντας ἀνατρέχειν ἐθίζων; τίς οὗτος ὁ τοὺς ἐμοὺς οὕτως εὐκόλως ἀναλύων νεκρούς; τίς οὗτος ὁ νεκρούς μου παλαιοὺς ἀποσπῶν ἐπιτάγματι; Οἴχεταί μοι τῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων, ὡς ὁρῶ, τυραννίδος τὸ σκῆπτρον, σαθρόν μοι λοιπὸν τοῦ θανάτου τὸ δεσμωτήριον ἀπῆλθεν. Ἠλίας νεκρὸν ἀνέστησε πρὸς χάριν γυναικὸς ἀποδείξας· ἐπελθὼν Ἑλιςσαῖος ἅρπαξ μοι νεκρῶν κατεσκευάσθη διπλοῦς· νῦν πικρότερος οὗτος ὑπὲρ τῶν νεκρῶν μοι βοηθὸς ἐπεστράτευσε, κλέπτων τοὺς σεσηπότας νεκροὺς, καὶ κινδυνεύω λοιπὸν μήτε σαπέντων ἐξουσιάζειν νεκρῶν. Σεσύλημαι γὰρ νεκρὸν ὃν ἀνήλωσα· θριαμβεύει με τετραήμερον σῶμα μετὰ τῆς ἐνταφίου τοῖς ζῶσι συγχορεύων αἰσθητός· πατηθήσομαι λοιπὸν μετὰ σπαργάνων, παρ’ ἐμοῦ νεκροῦ δραπετεύσαντος.777 SPURIA. ὦ θάνατος, ζωῆς ἀνάπλεως ! ὦ θάνατος θανάτου λυτή- μιον, σωτηρίας ἀρχηγὸς, πεπτωκότων ἀνάστασις, και μνόντων ἀνάπαυσις, ἀσθενούντων ῥῶσις. δικαίων ἀνάψυ ξις ! ὦ θάνατος, διαβόλου κατάλυσις, δαιμόνων καθαίρεσις, του πρωτοπλάστου Ἀδὰμ ἀνανέωσις ! ὦ θάνατε, εὐφρο σύνης συνεργέ, ἀφθαρσίας μηνυτά, χαρᾶς χορευτά ! Ινα δὲ ἐπιτεμὼν τῷ λόγῳ εἴπω, ἔρχεται Ἰησοῦς εἰς τὴν Βηθανίαν, ἀπήντησαν αὐτῷ αἱ ἀδελφοὶ Λαζάρου, προσπίπτουσι τοῖς γόνασι τοῦ Κυρίου κλαίουσαι καὶ λέ γονται; Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ο ἀδελφός. Αρα γὰρ οὐκ ἦν ἐκεῖ; ᾿Αλλὰ τῷ μὲν σώ- ματι οὐκ ἦν ἐκεῖ, τῇ δὲ θεότητι οὐ μόνον ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἐν οὐρανοῖς. Πῶς γὰρ ἐγίνωσκε τὸ πότε ἀπέθα κεν ὁ Λάζαρο, εἰ μὴ παρών ἦν κατὰ τὴν ἀόρατον δύναμιν τῆς θεότητος; Καὶ ἔλεγον· Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ὁ ἀδελφός. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτὰς ὁ Κύριος - Πιστεύσατε, καὶ ὄψεσθε τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ· διδάσκων ὅτι τῶν ἔργων τῶν ἀγαθῶν ἡ πίστις ἐστὶν αρχηγός. Καὶ θεωρήσας αὐτὰς κλαιούσας, καὶ τοὺς παρόντας Ἰουδαίους, Ενεβριμήσατο τῷ πνεύματι, καὶ ἑτάραξεν ἑαυτὸν, καὶ εἶπε· Που τεθείκατε αὐτόν ; Τί ἐστι τὸν Ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι; Εκδεξαι, αγαπητέ, καὶ μετ' ὀλίγον εὑρήσεις του ζητουμένου την λύσιν. Ετάραξεν ἑαυτὸν, οὐχ ὡς ἡμεῖς ὑπὸ δειλίας ἢ λύπης ταρασσόμεθα, ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτὸν ετάραξε, καὶ λέγει· Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; "Αρα γὰρ ἡγνάει που τέθαπται, ὁ ἐγνωκώς πότε τετελεύτηκεν; ᾿Αλλὰ μιγνύει τὰ ἀνθρώπινα ῥήματα τοῖς θείοις θαυ ματουργήμασιν, ἵνα δείξῃ ὅτι καὶ ἄνθρωπος ἦν, καθὰ καὶ ὁ προφήτης λέγει· Καὶ ἀνθρωπός ἐστι, καὶ τις γνώσεται αὐτόν; Τοῦτο δὲ προέταξεν ἵνα ση μαίνῃ, ὅτι καὶ ἄλλο τί ἐστιν, ὅπερ ἐστὶ Θεός. Που τεθείκατε αὐτόν; Η δὲ Μαρία, Ερχου, φησὶ, καὶ δε, Κύριε. Καὶ ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς. Τίς δὲ χρεία δακρύειν, ὃν ἔμελλεν ἀνιστῶν μετ' ὀλίγον; Αλλ' ἐδά- κρυσεν ὁ Ἰησοῦς, ἵνα τὸ συμπαθὲς καὶ τὸ φιλάνθρωπον περὶ τοὺς ὁμοφύλους ἡμῖν ὑποδείξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰη σους, ἵνα τὸ κλαίειν μετὰ κλαιόντων ἔργῳ μᾶλλον ἢ λόγω διδάξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς· ἐδάκρυσεν, οὐκ ἐπένθησε, τὸ μὲν ἀδάκρυτον παντελῶς ὡς ἀπηνὲς καὶ ἀπάνθρωπον παραιτούμενος, τὸ δὲ φιλοπενθὲς ὡς ἀγεν- νὲς καὶ ἄνανδρον διωθούμενος· τάξιν δὲ ἐπιτιθεὶς τῇ συμπαθείᾳ, ἐδάκρυσεν. Ερχεται ἐπὶ τὸ σπήλαιον, καὶ θεωρεῖ λίθον ἐπικείμενον τῷ μνήματι. Κελεύει τοῖς παρεστῶσιν Ἰουδαίοις ἀποκυλίσαι τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος του σπηλαίου. Ο λέγων· Ἐὰν πίστιν έχητε 778 ὡς κόκκιν σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, Αρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ γενήσεται ὑμῖν· πῶς νῦν αὐτὲς ἀδυνατεῖς ἀποκυλίσαι τὸν λίθον; Αλλ' οὐχ ὡς ἀδυνάτων τοῦτο ποιῶ, φησίν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξωσι φαντασίαν εἶναι τὸ γινόμενον, ἐπιτάσσω αὐτοῖς τοῖς Ἰουδαίοις ιδίαις χερσὶν ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, τὸ μέγι στον σημεῖον ἐμαυτῷ καταλιμπάνων· ἵνα αὐτοὶ μάρτυ ρες γένωνται τῶν ὑπ᾿ ἐμοῦ γενομένων σημείων. Εἶτα μετὰ τὸ ἀποκυλίσαι τὸν λίθον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ, ὅτι ἤκου σάς μου. Πότε δὲ προσηύξατο ; Νῦν λάμβανε, ἀγαπητέ, τὴν πρὸ βραχέος ζητουμένην παρὰ σοῦ λύσιν τοῦ ῥητοῦ - ὅτε γὰρ ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι, τότε προσηύξατο. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, ἔκραξε φωνή μεγάλη, λέγων, Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κειρίαις. Ο φωνῆς δύναμις την διαρρήξασα, πύλας χαλκάς συντρί ψασα, μοχλούς σιδηρούς συνθλάσασα, διάβολον κατα- στρώσασα, θάνατον καταργήσασα, νεκρὸν ἀνεγείρατα ! ὦ φωνῆς δύναμις, τὰ διεστῶτα μέλη εἰς ἓν συναγαγοῦσα καὶ ἀνορθοῦσα, καὶ τὸ ἐξ οὐκ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παρ αγαγούσα! ω φωνής δύναμις, τὸν τετραήμερον νεκρόν ὡς ἐξ ὕπνου ἐγείρουσα, καὶ τὸν κειρίαις δεδεμένον ὡς εὔλυτον καὶ ὀξυδρομέα του τάφου προαγαγοῦσα ! Επί- στησον, ἀγαπητέ, τὸν νοῦν σου τῇ φωνῇ, καὶ εὑρήσεις αὐτὸν τὸν λόγον τὸν λέγοντα ἐν τῇ κοσμοποιία, Γενηθήτω φῶς, καὶ ἐγένετο φως. Γενηθήτωσαν φωστήρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐγένοντο, τὸν αὐτὸν καὶ νῦν λέγοντα· Λάζαρε, δεύρο έξω. Καὶ οἱ ἀποῤῥεύσαν τες ίχώρες των σαρκῶν τὰς κοτύλας πάλιν ἀνεπλήρουν, καὶ αἱ ἀποπεσοῦσαι τρίχες τὴν οἰκείαν τάξιν ἐπεγίνω σκον, καὶ ἐν τοῖς μέλεσι κατεφυτεύοντο. Λάζαρε, δεύρο ἔξω· καὶ ὁ νεκρὸς ἀνίστατο, καὶ τεταρταίος ἴσος ἦν τῷ μήτε τὴν ἀρχὴν τεθνεῶτι. Λάζαρε, δεύρο έξω· καὶ ἡ ψυχὴ ἐκ τῶν καταχθονίων ἀνάσπαστος ἐγίνετο, μὴ διαβόλου ἀντιλέγοντος, μὴ θανάτου ἀντιπαλαίοντος. καὶ χαίρουσα τὸ ἴδιον οἴκημα ἐπεγίνωσκε. Τούτων τῶν θαυματουργημάτων, ἀγαπητέ, τὸ θεῖον ἔργον θεωρήσας, τὴν ἀνάστασιν μὴ ἀμφίβαλλε· γενέσθω σοι ἔσοπτρον δ Λάζαρος, καὶ ἐν ἐκείνῳ σεαυτόν θεωρήσας, τὴν ἀν- έγερσιν πίστευε. Ἡ αὐτὴ γὰρ φωνὴ πάντας ἡμᾶς ἀνα- στήσει, ὡς που καὶ ὁ ᾿Απόστολος λέγει· Σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἀναστήσονται ἄφθαρτοι· τῇ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [152] Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον. γ. Έλυσε τὸν Λάζαρον τὸ φῶς· ἀλλ' οὕτω καλούμενος ἔστευσεν, ὡς ἐσπαργανωμένος ἐπιδείξασθαι δρόμον, δ τετάρτην μὲν ἡμέραν κατασαπεὶς ἐν τῷ μνημείῳ, πολλὰ ὺς τῶν σπλάγχνων ὑπὸ σκωλήκων πεπορθημένος, πᾶσαν δὲ τὴν τοῦ σώματος διασπασθεὶς ἁρμονίαν, καὶ τῆς φθοράς μάρτυρα τὸ τοῦ τάφου κεκτημένος δυσώδες. Αλλ' ἡ τῆς ζωῆς ὀσφράνασα τὸν νεκρὸν εὐοσμία, τὴν τῶν σπλάγχνων ἀνεχάλκευσε λύσιν· γέγονε μήτρα του κειμένου τὸ μνῆμα, καὶ καθάπερ ἐν γαστρὶ σπαρείς, οὐκ ἐν μνήματι, νεόπλαστος ἐξήλλετο Λάζαρος. Ο και νῆς θαυματοποιίας! ἄνθρωπον ἡμῖν εἰς ζωὴν ἐξεφόρησε τάφος, τοῖς ἐνταφίοις, ὥσπερ τὸ βρέφος, ἐνειλημμένον σπαργάνοις. Η γὰρ τοῦ Δεσπότου φωνὴ τῷ νεκρῷ γνωρισθεῖσα, μετὰ τῶν σπαργάνων ἐκ τοῦ μνήματος εἷλκεν αὐτόν. Λάζαρε, φησί, δεῦρο ἔξω· καὶ τῷ λόγῳ ταχέως ὁ νεκρὸς συνεξήρχετο, καὶ συνέτρεχεν ἀλλήλοις ἐν τῷ τάφῳ τὰ μέλη· πρὸς τὴν οἰκείαν ὀφθαλμὸς ἐπανήρχετο τάξιν, τὴν οἰκείαν ἡ ῥὶς κατα ελάμβανε χώραν, πρὸς τὸ πρότερον παρειαὶ κατηπεί γοντο σχήμα, τράχηλος ὤμοις καὶ κεφαλῇ συνεσφίγ γετο, ἡ τῶν χειρῶν πρὸς κίνησιν εὐτρεπής συζυγία, ἄρθρων ἁρμονίαι συνήπτοντο, δακτύλων συνετίθετο τάξις, νεύρων ἀνεδεσμοῦντο συνθῆκαι, ὀστέων ἐνεδύετο φύσις, διετείνοντο σὺν φλεψὶν ἀρτηρίαι, μυελὸς ἀν ἐπλάττετο, ὑμένες υφαίνοντο, ήνθετίζοντο τρίχες. Βρα δὺν τῷ λόγῳ τῶν μελῶν κατασκευάζω τὸν δρόμον. Ὥσπερ ἐκ συνθήματος ἵππος, οὕτως ἐκ τῆς τοῦ Δεσπό του φωνῆς νυσσόμενος ὁ νεκρὸς ἀνεπήδα. Λάζαρε, δεύρο ἔξω. Πρὶν εἰπεῖν, ἀνάστηθι, προστάττει τὴν ἐξοδον· κείμενον ἔτι κατεπείγει πρὸς δρόμον, Ανάστησον πρό τερον, εἶθ' οὕτως ἀναστάντι το τρέχειν ἐπίταξον. Τί πρὸ τῆς ἀναστάσεως ἔξοδον, Δέσποτα, τῷ κειμένῳ κηρύτα τεις; Κειμένῳ, φησὶν, ἐπιτάττω τὸν δρόμον, ἵνα μὴ πρὸς δύο τὸν νεκρὸν ἀσχολήσας, ἐχρονοτρίβησα την ἔξοδον. Οὐ λέγω πρὸς αὐτὸν, ἔγειρε, καὶ δεῦρο ἔξω, ἵν' ὀξύτερον δράμῃ, ἐγέρσεως καὶ δρόμου μίαν λαβὼν προθεσμίαν. Εντεῦθεν ὑπόπτερος Λάζαρος ἐξεπήδα τοῦ μνήματος, ὡς φύλαξ μᾶλλον, ἢ νεκρός, τῷ τάφω παρακαθήμενος. "Αδης δὲ κάτωθεν, ὡς ἔοικε, τὸν νεκρὸν ἀποδιδοὺς ἀνεβόα· Τίς οὗτος ὁ φωνῇ τοὺς νεκροὺς ἐκ τῶν τάφων, ὡς ὑπνοῦντας ἐγείρων; τίς οὗτος ὁ νόμους τεθνεώτων παλαιοὺς παραλύων; τίς οὗτος ὁ κατεξαν ίστασθα: τόσον κήρυγμα προθεὶς τοῖς νεκροῖς ἐπανόδου; τίς οὗτος ὁ πρὸς ζωὴν τοὺς ταφέντας ἀνατρέχειν ἐθί ζων; τίς οὗτος ὁ τοὺς ἐμοὺς οὕτως εὐκόλως ἀναλύων νεκρούς; τίς οὗτος ὁ νεκρούς μου παλαιοὺς ἀποσπών ἐπιτάγματι ; Οίχεται μοι τῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων, ὡς ὁρῶ, τυραννίδος τὸ σκήπτρον, σαθρόν μοι λοιπὸν τοῦ θανάτου τὸ δεσμωτήριον ἀπῆλθεν. Ηλίας νεκρὸν ἀν έστησε πρὸς χάριν γυναικὸς ἀποδείξας · ἐπελθὼν Ελισ σαῖος ἅρπαξ μοι νεκρῶν κατεσκευάσθη διπλούς· νῦν πικρότερος οὗτος ὑπὲρ τῶν νεκρῶν μοι βοηθός επι στράτευσε, κλέπτων του; σεσηπότας νεκρούς, καὶ κινδυνεύω λοιπὸν μήτε σαπέντων εξουσιάζειν νεκρῶν. Σεσύλημαι γὰρ νεκρὸν ἂν ἀνήλωσα· θριαμβεύει με τετραήμερον σωμα μετὰ τῆς ἐνταφίου τοῖς ζῶσι συγ- χορεύων αισθητός· πατηθήσομαι λοιπὸν μετὰ σπαργά- νων, παρ' ἐμοῦ νεκροῦ δραπετεύσαντος. Τίς γάρ με του
PG 62:779Τίς γάρ με τοῦ λοιποῦ δειλιάσει, τὸν παρὰ σαπέντος νενικημένου νεκροῦ, καὶ ὡς παρακαταθηκῶν τινων φύλακα τῶν νεκρῶν γεγονότα; παρακαταθήκη γάρ τις τοῦ μνήματος Λάζαρος, ὥσπερ τις χρυσὸς, μεθ’ ὧν παρετέθη σφραγίδων ἀποδιδόμενος· δεδεμένος κειρίαις παρετέθη τῷ μνήματι, μετ’ αὐτῶν αὖθις τῷ βίῳ δεδεμένος ἀπεδίδοτο. Ἄπιστος γὰρ τῶν Ἰουδαίων ὁ δῆμος, καὶ πρὸς τὴν τῶν θαυμάτων μεγαλουργίαν ἀμφίβολος. Εἶπον ἂν ἐπὶ Λαζάρῳ καὶ νῦν, ὥσπερ ἐπὶ τῷ τυφλῷ θεραπευθέντι ποτέ· Οὗτός ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Ὥσπερ οὖν παρακαταθήκην ἀποδώσειν τις μέλλων, καὶ τὴν τοῦ παραθεμένου προορῶν ὑποψίαν, τὰς τῆς παρακαταθήκης διαφυλάττει σφραγῖδας, ἵν’ ἡ τῶν σφραγίδων ὄψις τὸν παραθέμενον πείσῃ· οὕτω καὶ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὸν Λάζαρον ἀποδιδοὺς Ἰουδαίοις ἐκ νεκρῶν, τὴν τετραήμερον ἐν νεκροῖς παραθήκην, τὰ τῶν σπαργάνων αὐτῷ, καθάπερ τινὰ σφραγῖδα, συνεξάγει σημεῖα, ἵνα λύοντες ἴδωσιν, ὡς οὐκ ἄλλος τις, ἀλλ’ αὐτὸς, ὃν κατέθεντο. Ἀλλ’ ἡ τῆς ἀπιστίας ἀδιόρθωτος πήρωσις· γνωρίσαντες γὰρ τὸν νεκρὸν ἐφθόνουν τῷ θαύματι, καὶ τυφλὴν διενοοῦντο βουλήν.770 SPURIA. mihi est mortuus, quem ceperam: de me trium- phat quatriduanum corpus, quod institis ligatum cum viventibus choreas agit: demum conculcabor cum institis' a mortuo transfuga. Quis me postea timebit a fetido victum mortuo, et mortuoruin, quasi depositorum quorumdam, custodem factum ? Depositum enim quoddam in sepulcro Lazarus erat, quasi aurum, cum sigillis redditum; institis ligatus depositus est in sepulcro, et iisdem rursum ligatus vitæ redditus est. Incredulus enim erat Ju- deorum populus, deque miraculorum magnitudine dubitans. Dicebant fortasse de Lazaro "nunc, ut olim de coco sanato: llic est, Non est hic. (Joan. reddere debens, et rei depositæ suspicionem in- ferendum prospiciens, depositi sigilla serval, ut sigilla rei depositæ fidem faciant: sic et Dominus moster Jesus Christus Lazarum ex mortuis reddens Judæis, quatriduanum in mortuis depositum, una cum illo institas quasi sigilla reducit; ut illis solutis viderint non alium esse, quam is qui depositus fue- rat. Sed incredulitatis cæcitas corrigi nequit. Cum enim mortuum nossent, miraculo invidebant, et cæ cum inibant concilium. Cogitaverunt enim principes sacerdotum, ut et Lazarum interficerent, quem s×6- citaverat a mortuis: quia propter illum multi ex Ju- dais abibant, et credebant in eums (Joan. 12. 10. 11 ); cui gloria in sæcula. Amen. 780 λοιποῦ δειλιάσει, τὸν παρὰ σαπέντος νενικημένου νεκροῦ, καὶ ὡς παρακαταθηκών τινων φύλακα τῶν νεκρών γεγονότα; παρακαταθήκη γάρ τις τον μνήματος Λάζαρος, ὥσπερ τις χρυσός, μεθ' ὧν παρετέθη σφραγίδων ἀποδιδόμενος · δεδεμένος κει ρίαις παρετέθη τῷ μνήματι, μετ' αὐτῶν αὖθις τῷ βίῳ δεδεμένος ἀπεδίδοτο. Απιστος γὰρ τῶν Ἰου δαίων ὁ δῆμος, καὶ πρὸς τὴν τῶν θαυμάτων με γαλουργίαν ἀμφίβολος. Εἶπον ἂν ἐπὶ Λαζάρῳ καὶ νῦν, ὥσπερ ἐπὶ τῷ τυφλῷ θεραπευθέντι ποτέ Οὗτός ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Ωσπερ οὖν παρακα- ταθήκην ἀποδώσειν τις μέλλων, καὶ τὴν τοῦ παρα- θεμένου προορῶν ὑποψίαν, τὰς τῆς παρακαταθή της διαφυλάττει σφραγίδας, ἵν᾿ ἡ τῶν σφραγίδων ὄψις τὸν παραθέμενον πείσῃ· οὕτω καὶ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὸν Λάζαρον ἀποδιδοὺς Ἰουδαίοις ἐκ νέο κρῶν, τὴν τετραήμερον ἐν νεκροῖς παραθήκην, τὰ τῶν σπαργάνων αὐτῷ, καθάπερ τινὰ σφραγίδα, συν εξάγει σημεία, ἵνα λύοντες ἴδωσιν, ὡς οὐκ ἄλλος τις, ἀλλ' αὐτὸς, ὃν κατέθεντο. Αλλ' ἡ τῆς ἀπι- στίας ἀδιόρθωτος πήρωσις· γνωρίσαντες γὰρ τὸν νεκρὸν ἐφθόνουν τῷ θαύματι, καὶ τυφλὴν διενο οῦντο βουλήν. Ἐβουλεύσαντο γάρ, φησίν, οι ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, δν ήγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι δι' αὐτὸν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων υπήγοντο καὶ ἐπίστευον εἰς αὐτόν· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. 9. 8). Quemadmodum ergo quispiam depositum
PG 62:780Ἐβουλεύσαντο γὰρ, φησὶν, οἱ ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι δι’ αὐτὸν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων ὑπήγοντο καὶ ἐπίστευον εἰς αὐτόν· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.770 SPURIA. mihi est mortuus, quem ceperam: de me trium- phat quatriduanum corpus, quod institis ligatum cum viventibus choreas agit: demum conculcabor cum institis' a mortuo transfuga. Quis me postea timebit a fetido victum mortuo, et mortuoruin, quasi depositorum quorumdam, custodem factum ? Depositum enim quoddam in sepulcro Lazarus erat, quasi aurum, cum sigillis redditum; institis ligatus depositus est in sepulcro, et iisdem rursum ligatus vitæ redditus est. Incredulus enim erat Ju- deorum populus, deque miraculorum magnitudine dubitans. Dicebant fortasse de Lazaro "nunc, ut olim de coco sanato: llic est, Non est hic. (Joan. reddere debens, et rei depositæ suspicionem in- ferendum prospiciens, depositi sigilla serval, ut sigilla rei depositæ fidem faciant: sic et Dominus moster Jesus Christus Lazarum ex mortuis reddens Judæis, quatriduanum in mortuis depositum, una cum illo institas quasi sigilla reducit; ut illis solutis viderint non alium esse, quam is qui depositus fue- rat. Sed incredulitatis cæcitas corrigi nequit. Cum enim mortuum nossent, miraculo invidebant, et cæ cum inibant concilium. Cogitaverunt enim principes sacerdotum, ut et Lazarum interficerent, quem s×6- citaverat a mortuis: quia propter illum multi ex Ju- dais abibant, et credebant in eums (Joan. 12. 10. 11 ); cui gloria in sæcula. Amen. 780 λοιποῦ δειλιάσει, τὸν παρὰ σαπέντος νενικημένου νεκροῦ, καὶ ὡς παρακαταθηκών τινων φύλακα τῶν νεκρών γεγονότα; παρακαταθήκη γάρ τις τον μνήματος Λάζαρος, ὥσπερ τις χρυσός, μεθ' ὧν παρετέθη σφραγίδων ἀποδιδόμενος · δεδεμένος κει ρίαις παρετέθη τῷ μνήματι, μετ' αὐτῶν αὖθις τῷ βίῳ δεδεμένος ἀπεδίδοτο. Απιστος γὰρ τῶν Ἰου δαίων ὁ δῆμος, καὶ πρὸς τὴν τῶν θαυμάτων με γαλουργίαν ἀμφίβολος. Εἶπον ἂν ἐπὶ Λαζάρῳ καὶ νῦν, ὥσπερ ἐπὶ τῷ τυφλῷ θεραπευθέντι ποτέ Οὗτός ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Ωσπερ οὖν παρακα- ταθήκην ἀποδώσειν τις μέλλων, καὶ τὴν τοῦ παρα- θεμένου προορῶν ὑποψίαν, τὰς τῆς παρακαταθή της διαφυλάττει σφραγίδας, ἵν᾿ ἡ τῶν σφραγίδων ὄψις τὸν παραθέμενον πείσῃ· οὕτω καὶ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὸν Λάζαρον ἀποδιδοὺς Ἰουδαίοις ἐκ νέο κρῶν, τὴν τετραήμερον ἐν νεκροῖς παραθήκην, τὰ τῶν σπαργάνων αὐτῷ, καθάπερ τινὰ σφραγίδα, συν εξάγει σημεία, ἵνα λύοντες ἴδωσιν, ὡς οὐκ ἄλλος τις, ἀλλ' αὐτὸς, ὃν κατέθεντο. Αλλ' ἡ τῆς ἀπι- στίας ἀδιόρθωτος πήρωσις· γνωρίσαντες γὰρ τὸν νεκρὸν ἐφθόνουν τῷ θαύματι, καὶ τυφλὴν διενο οῦντο βουλήν. Ἐβουλεύσαντο γάρ, φησίν, οι ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, δν ήγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι δι' αὐτὸν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων υπήγοντο καὶ ἐπίστευον εἰς αὐτόν· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. 9. 8). Quemadmodum ergo quispiam depositum