ΚΕΦ. ΚΗ'. Στίχ. λ'. Ἐπειδὴ προσήκει τὸν ἀρχιερέα καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καθάπερ ἀσπίδα, περιφέρειν τὴν προφυλακτικὴν ἐπιμέλειαν, μήπου τις έναν τία βουλὴ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων τὸ λογικὸν τρώσειεν, καὶ τὸ δόκιμον τῶν κρίσεων συνταράξη, καὶ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῇ ἐπιμιξίᾳ τῆς κακίας ἀποστῆναι ποιήσειεν. ΚΕΦ. ΛΑ'. Στίχ. α'. Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν. Ἐν ὅλαις τεσσαράκοντα ἡμέραις δοῦναι τὸν νόμον κατεῖχε τὸν Μωϋσῆν (11) ὁ πάνσοφος Θεός, καίτοι δυνατῶς ἔχων ἐν τρισὶν ἡμέραις δοῦναι τὸν Νόμον. Αλλ᾿ ἵνα τὸ κεκρυμμένον τῆς ἀσεβείας ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας τῶν Ἰουδαίων ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας Μωϋσέως ἐλέγξη. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ. ΚΕΦ. Δ'. Στίχ. κζ'. Ψυχὴ ἐὰν ἁμάρτῃ ἀκουσίως, φησί, καὶ μὴ ποιήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου, ὧν δεῖ ποιεῖν. τάγματα Κυρίου, ἃ οὐ δεῖ ποιεῖν, κατὰ τό· Εδωξαν αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλά. Ψυχὴ οὖν ἁμαρτάνει ἀκουσίως, ὅτε προφάσει εὐσεβείας τὸ μὴ δέον της ρεῖ. Καὶ δεῖται θυσίας πρὸς ἄφεσιν, οὐ δεομένου θυσίας τοῦ ὁρῶντος ἐξεπίτηδες· ὡς ὁ γεγονώς Ἰου δαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσῃ, καὶ περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον. Στίχ. κη'. Σημαίνει οὖν, ὅτι ἁμαρτία καλεῖται καὶ αὐτὸ τὸ προσαγόμενον. Οὕτω νοητέον τό· Αμαρτίας λαοῦ μου φάγονται. Εἰ οὖν ὁ ἁμαρτάνων αὐτὴν δου κεῖ θύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ μετανοεῖν, οὐκ ὀφεί- λει τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, ἐπεὶ ἀναζῇ ἡ ἁμαρτία. Οὕτω δυνατὸν τὸν Χριστὸν καλεῖν ἁμαρτίαν, ὡς ὑπὲρ τῆς πάντων ἁμαρτίας τυθέντα. ΚΕΦ. ΙΒ'. Στίχ. β'. Γυνὴ ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ, καὶ τέκῃ ἄρσεν. Παρέλκειν δόξει τὸ, ἐὰν σπερματισθῇ, προτασ σήμενον τοῦ· καὶ τέκῃ ἄρσεν. Ἀλλ᾽ ἐφίστημι μή- ποτε ἵνα προφητικῶς ἡ Μαρία, οὐκ ἐκ τοῦ ἑσπερ * ὧδε εἰσὶ γὰρ τάχα τινὰ καί. Ει ἔδωκα, έδωξαν. Αι ADNOT. IN LEVITIC. CAP. XXVIII. V. 30. Siquidem par est ut pontifex et ante et retro, quasi clypeum, ferat caulam sollicitudinem ; ne qua forte contraria voluntas spirituum nequam rationalem animæ portionem vulneret, commenda- bilesque sententias perturbet, declarationemque ac veritatem (13) mistura malitiae abscedere efficiat. CAP. XXXI. V. 1. Et locutus est Dominus ad Moysen. Totis quadraginta diebus quo legem daret Moysen detinuit sapientissimus Deus, tametsi posset vel tribus tantum diebus dare legem. Id porro factum est, ut delitescentem impietatem in imo cordis Ju- dæorum tempus absentiæ Moysis relegeret. ORIGENIS ADNOTATIONES IN LEVITICUM. Ex Bibliotheca Gallandiana.) B C Ezech. xx, 25. " Ose. iv, 8. Mos in codl. 554, pro ET THUMAIN, luces et perfectiones; quod est, gemmas CAP. IV. V. 27. Anima si peccaverit non sponte, ait, et non fecerit de omnibus præceptis Domint, quæ oportet facere. Ita natura comparatum est. Sunt omnino quædam mandata Domini, quæ non oportet facere, juxta illud : Dedi eis præcepta non bona 4. Anima igitur peccat non sponte, quando pietatis prætextu servat quod minime oportet. Indiget itaque hostia ad re missionem, dum hostia non indiget is, qui sponte facit : puta (14), is qui factus est Judaeus, ut Judæos lucrifaceret, et circumcidit Timotheum. V. 28. Indicat ergo peccatum dici etiam hostiam, quæ offertur. Sic intelligendum est illud : Peccata populi mei comedent 7. Si igitur qui peccat, ipsum videtur sacrificare peccatumn, dum eum punitet; non debet in eadem prolabi, quandoquidem revivi- sceret peccatum. Hoc pacto licet Christum appel- lare peccatum, eo quod pro omnium peccatis immo- latus est. CAP. XII. V. 2. Mulier quæcunque, si semen susceperit, et pe- pererit masculum. Redundare videatur illud, si semen susceperit, quod præmittitur ante et pepereril masculum. enim inclinor animo ut suspicer, prophetice Ma- pellucidas et pretiosas. prætextu vel motivo agentis, non vero ad id quod inquit, indiget vel non indiget hostia pro venia. A- lioqui sequeretur Paulum in his non laudabiliter egisse. (12) Εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἔχει. Εστι τάχα τινὰ προσ- (14) Cod. 534, ἐπεῖχε τῷ Μωϋση. (12) Codl. 534 non habet εἰ δέ. Videtur legendum (13) Vulgata, Doctrinam et veritatem ; Heb. URIN (14) Hæc refer ad distinctionem non sponte el ex

ΚΕΦ. ΚΗ'. Στίχ. λ'. Ἐπειδὴ προσήκει τὸν ἀρχιερέα καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καθάπερ ἀσπίδα, περιφέρειν τὴν προφυλακτικὴν ἐπιμέλειαν, μήπου τις έναν τία βουλὴ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων τὸ λογικὸν τρώσειεν, καὶ τὸ δόκιμον τῶν κρίσεων συνταράξη, καὶ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῇ ἐπιμιξίᾳ τῆς κακίας ἀποστῆναι ποιήσειεν. ΚΕΦ. ΛΑ'. Στίχ. α'. Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν. Ἐν ὅλαις τεσσαράκοντα ἡμέραις δοῦναι τὸν νόμον κατεῖχε τὸν Μωϋσῆν (11) ὁ πάνσοφος Θεός, καίτοι δυνατῶς ἔχων ἐν τρισὶν ἡμέραις δοῦναι τὸν Νόμον. Αλλ᾿ ἵνα τὸ κεκρυμμένον τῆς ἀσεβείας ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας τῶν Ἰουδαίων ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας Μωϋσέως ἐλέγξη. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ. ΚΕΦ. Δ'. Στίχ. κζ'. Ψυχὴ ἐὰν ἁμάρτῃ ἀκουσίως, φησί, καὶ μὴ ποιήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου, ὧν δεῖ ποιεῖν. τάγματα Κυρίου, ἃ οὐ δεῖ ποιεῖν, κατὰ τό· Εδωξαν αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλά. Ψυχὴ οὖν ἁμαρτάνει ἀκουσίως, ὅτε προφάσει εὐσεβείας τὸ μὴ δέον της ρεῖ. Καὶ δεῖται θυσίας πρὸς ἄφεσιν, οὐ δεομένου θυσίας τοῦ ὁρῶντος ἐξεπίτηδες· ὡς ὁ γεγονώς Ἰου δαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσῃ, καὶ περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον. Στίχ. κη'. Σημαίνει οὖν, ὅτι ἁμαρτία καλεῖται καὶ αὐτὸ τὸ προσαγόμενον. Οὕτω νοητέον τό· Αμαρτίας λαοῦ μου φάγονται. Εἰ οὖν ὁ ἁμαρτάνων αὐτὴν δου κεῖ θύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ μετανοεῖν, οὐκ ὀφεί- λει τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, ἐπεὶ ἀναζῇ ἡ ἁμαρτία. Οὕτω δυνατὸν τὸν Χριστὸν καλεῖν ἁμαρτίαν, ὡς ὑπὲρ τῆς πάντων ἁμαρτίας τυθέντα. ΚΕΦ. ΙΒ'. Στίχ. β'. Γυνὴ ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ, καὶ τέκῃ ἄρσεν. Παρέλκειν δόξει τὸ, ἐὰν σπερματισθῇ, προτασ σήμενον τοῦ· καὶ τέκῃ ἄρσεν. Ἀλλ᾽ ἐφίστημι μή- ποτε ἵνα προφητικῶς ἡ Μαρία, οὐκ ἐκ τοῦ ἑσπερ * ὧδε εἰσὶ γὰρ τάχα τινὰ καί. Ει ἔδωκα, έδωξαν. Αι ADNOT. IN LEVITIC. CAP. XXVIII. V. 30. Siquidem par est ut pontifex et ante et retro, quasi clypeum, ferat caulam sollicitudinem ; ne qua forte contraria voluntas spirituum nequam rationalem animæ portionem vulneret, commenda- bilesque sententias perturbet, declarationemque ac veritatem (13) mistura malitiae abscedere efficiat. CAP. XXXI. V. 1. Et locutus est Dominus ad Moysen. Totis quadraginta diebus quo legem daret Moysen detinuit sapientissimus Deus, tametsi posset vel tribus tantum diebus dare legem. Id porro factum est, ut delitescentem impietatem in imo cordis Ju- dæorum tempus absentiæ Moysis relegeret. ORIGENIS ADNOTATIONES IN LEVITICUM. Ex Bibliotheca Gallandiana.) B C Ezech. xx, 25. " Ose. iv, 8. Mos in codl. 554, pro ET THUMAIN, luces et perfectiones; quod est, gemmas CAP. IV. V. 27. Anima si peccaverit non sponte, ait, et non fecerit de omnibus præceptis Domint, quæ oportet facere. Ita natura comparatum est. Sunt omnino quædam mandata Domini, quæ non oportet facere, juxta illud : Dedi eis præcepta non bona 4. Anima igitur peccat non sponte, quando pietatis prætextu servat quod minime oportet. Indiget itaque hostia ad re missionem, dum hostia non indiget is, qui sponte facit : puta (14), is qui factus est Judaeus, ut Judæos lucrifaceret, et circumcidit Timotheum. V. 28. Indicat ergo peccatum dici etiam hostiam, quæ offertur. Sic intelligendum est illud : Peccata populi mei comedent 7. Si igitur qui peccat, ipsum videtur sacrificare peccatumn, dum eum punitet; non debet in eadem prolabi, quandoquidem revivi- sceret peccatum. Hoc pacto licet Christum appel- lare peccatum, eo quod pro omnium peccatis immo- latus est. CAP. XII. V. 2. Mulier quæcunque, si semen susceperit, et pe- pererit masculum. Redundare videatur illud, si semen susceperit, quod præmittitur ante et pepereril masculum. enim inclinor animo ut suspicer, prophetice Ma- pellucidas et pretiosas. prætextu vel motivo agentis, non vero ad id quod inquit, indiget vel non indiget hostia pro venia. A- lioqui sequeretur Paulum in his non laudabiliter egisse. (12) Εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἔχει. Εστι τάχα τινὰ προσ- (14) Cod. 534, ἐπεῖχε τῷ Μωϋση. (12) Codl. 534 non habet εἰ δέ. Videtur legendum (13) Vulgata, Doctrinam et veritatem ; Heb. URIN (14) Hæc refer ad distinctionem non sponte el ex

ΚΕΦ. ΚΗ'. Στίχ. λ'. Ἐπειδὴ προσήκει τὸν ἀρχιερέα καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καθάπερ ἀσπίδα, περιφέρειν τὴν προφυλακτικὴν ἐπιμέλειαν, μήπου τις έναν τία βουλὴ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων τὸ λογικὸν τρώσειεν, καὶ τὸ δόκιμον τῶν κρίσεων συνταράξη, καὶ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῇ ἐπιμιξίᾳ τῆς κακίας ἀποστῆναι ποιήσειεν. ΚΕΦ. ΛΑ'. Στίχ. α'. Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν. Ἐν ὅλαις τεσσαράκοντα ἡμέραις δοῦναι τὸν νόμον κατεῖχε τὸν Μωϋσῆν (11) ὁ πάνσοφος Θεός, καίτοι δυνατῶς ἔχων ἐν τρισὶν ἡμέραις δοῦναι τὸν Νόμον. Αλλ᾿ ἵνα τὸ κεκρυμμένον τῆς ἀσεβείας ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας τῶν Ἰουδαίων ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας Μωϋσέως ἐλέγξη. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ. ΚΕΦ. Δ'. Στίχ. κζ'. Ψυχὴ ἐὰν ἁμάρτῃ ἀκουσίως, φησί, καὶ μὴ ποιήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου, ὧν δεῖ ποιεῖν. τάγματα Κυρίου, ἃ οὐ δεῖ ποιεῖν, κατὰ τό· Εδωξαν αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλά. Ψυχὴ οὖν ἁμαρτάνει ἀκουσίως, ὅτε προφάσει εὐσεβείας τὸ μὴ δέον της ρεῖ. Καὶ δεῖται θυσίας πρὸς ἄφεσιν, οὐ δεομένου θυσίας τοῦ ὁρῶντος ἐξεπίτηδες· ὡς ὁ γεγονώς Ἰου δαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσῃ, καὶ περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον. Στίχ. κη'. Σημαίνει οὖν, ὅτι ἁμαρτία καλεῖται καὶ αὐτὸ τὸ προσαγόμενον. Οὕτω νοητέον τό· Αμαρτίας λαοῦ μου φάγονται. Εἰ οὖν ὁ ἁμαρτάνων αὐτὴν δου κεῖ θύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ μετανοεῖν, οὐκ ὀφεί- λει τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, ἐπεὶ ἀναζῇ ἡ ἁμαρτία. Οὕτω δυνατὸν τὸν Χριστὸν καλεῖν ἁμαρτίαν, ὡς ὑπὲρ τῆς πάντων ἁμαρτίας τυθέντα. ΚΕΦ. ΙΒ'. Στίχ. β'. Γυνὴ ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ, καὶ τέκῃ ἄρσεν. Παρέλκειν δόξει τὸ, ἐὰν σπερματισθῇ, προτασ σήμενον τοῦ· καὶ τέκῃ ἄρσεν. Ἀλλ᾽ ἐφίστημι μή- ποτε ἵνα προφητικῶς ἡ Μαρία, οὐκ ἐκ τοῦ ἑσπερ * ὧδε εἰσὶ γὰρ τάχα τινὰ καί. Ει ἔδωκα, έδωξαν. Αι ADNOT. IN LEVITIC. CAP. XXVIII. V. 30. Siquidem par est ut pontifex et ante et retro, quasi clypeum, ferat caulam sollicitudinem ; ne qua forte contraria voluntas spirituum nequam rationalem animæ portionem vulneret, commenda- bilesque sententias perturbet, declarationemque ac veritatem (13) mistura malitiae abscedere efficiat. CAP. XXXI. V. 1. Et locutus est Dominus ad Moysen. Totis quadraginta diebus quo legem daret Moysen detinuit sapientissimus Deus, tametsi posset vel tribus tantum diebus dare legem. Id porro factum est, ut delitescentem impietatem in imo cordis Ju- dæorum tempus absentiæ Moysis relegeret. ORIGENIS ADNOTATIONES IN LEVITICUM. Ex Bibliotheca Gallandiana.) B C Ezech. xx, 25. " Ose. iv, 8. Mos in codl. 554, pro ET THUMAIN, luces et perfectiones; quod est, gemmas CAP. IV. V. 27. Anima si peccaverit non sponte, ait, et non fecerit de omnibus præceptis Domint, quæ oportet facere. Ita natura comparatum est. Sunt omnino quædam mandata Domini, quæ non oportet facere, juxta illud : Dedi eis præcepta non bona 4. Anima igitur peccat non sponte, quando pietatis prætextu servat quod minime oportet. Indiget itaque hostia ad re missionem, dum hostia non indiget is, qui sponte facit : puta (14), is qui factus est Judaeus, ut Judæos lucrifaceret, et circumcidit Timotheum. V. 28. Indicat ergo peccatum dici etiam hostiam, quæ offertur. Sic intelligendum est illud : Peccata populi mei comedent 7. Si igitur qui peccat, ipsum videtur sacrificare peccatumn, dum eum punitet; non debet in eadem prolabi, quandoquidem revivi- sceret peccatum. Hoc pacto licet Christum appel- lare peccatum, eo quod pro omnium peccatis immo- latus est. CAP. XII. V. 2. Mulier quæcunque, si semen susceperit, et pe- pererit masculum. Redundare videatur illud, si semen susceperit, quod præmittitur ante et pepereril masculum. enim inclinor animo ut suspicer, prophetice Ma- pellucidas et pretiosas. prætextu vel motivo agentis, non vero ad id quod inquit, indiget vel non indiget hostia pro venia. A- lioqui sequeretur Paulum in his non laudabiliter egisse. (12) Εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἔχει. Εστι τάχα τινὰ προσ- (14) Cod. 534, ἐπεῖχε τῷ Μωϋση. (12) Codl. 534 non habet εἰ δέ. Videtur legendum (13) Vulgata, Doctrinam et veritatem ; Heb. URIN (14) Hæc refer ad distinctionem non sponte el ex

ΚΕΦ. ΚΗ'. Στίχ. λ'. Ἐπειδὴ προσήκει τὸν ἀρχιερέα καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καθάπερ ἀσπίδα, περιφέρειν τὴν προφυλακτικὴν ἐπιμέλειαν, μήπου τις έναν τία βουλὴ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων τὸ λογικὸν τρώσειεν, καὶ τὸ δόκιμον τῶν κρίσεων συνταράξη, καὶ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῇ ἐπιμιξίᾳ τῆς κακίας ἀποστῆναι ποιήσειεν. ΚΕΦ. ΛΑ'. Στίχ. α'. Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν. Ἐν ὅλαις τεσσαράκοντα ἡμέραις δοῦναι τὸν νόμον κατεῖχε τὸν Μωϋσῆν (11) ὁ πάνσοφος Θεός, καίτοι δυνατῶς ἔχων ἐν τρισὶν ἡμέραις δοῦναι τὸν Νόμον. Αλλ᾿ ἵνα τὸ κεκρυμμένον τῆς ἀσεβείας ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας τῶν Ἰουδαίων ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας Μωϋσέως ἐλέγξη. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ. ΚΕΦ. Δ'. Στίχ. κζ'. Ψυχὴ ἐὰν ἁμάρτῃ ἀκουσίως, φησί, καὶ μὴ ποιήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου, ὧν δεῖ ποιεῖν. τάγματα Κυρίου, ἃ οὐ δεῖ ποιεῖν, κατὰ τό· Εδωξαν αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλά. Ψυχὴ οὖν ἁμαρτάνει ἀκουσίως, ὅτε προφάσει εὐσεβείας τὸ μὴ δέον της ρεῖ. Καὶ δεῖται θυσίας πρὸς ἄφεσιν, οὐ δεομένου θυσίας τοῦ ὁρῶντος ἐξεπίτηδες· ὡς ὁ γεγονώς Ἰου δαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσῃ, καὶ περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον. Στίχ. κη'. Σημαίνει οὖν, ὅτι ἁμαρτία καλεῖται καὶ αὐτὸ τὸ προσαγόμενον. Οὕτω νοητέον τό· Αμαρτίας λαοῦ μου φάγονται. Εἰ οὖν ὁ ἁμαρτάνων αὐτὴν δου κεῖ θύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ μετανοεῖν, οὐκ ὀφεί- λει τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, ἐπεὶ ἀναζῇ ἡ ἁμαρτία. Οὕτω δυνατὸν τὸν Χριστὸν καλεῖν ἁμαρτίαν, ὡς ὑπὲρ τῆς πάντων ἁμαρτίας τυθέντα. ΚΕΦ. ΙΒ'. Στίχ. β'. Γυνὴ ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ, καὶ τέκῃ ἄρσεν. Παρέλκειν δόξει τὸ, ἐὰν σπερματισθῇ, προτασ σήμενον τοῦ· καὶ τέκῃ ἄρσεν. Ἀλλ᾽ ἐφίστημι μή- ποτε ἵνα προφητικῶς ἡ Μαρία, οὐκ ἐκ τοῦ ἑσπερ * ὧδε εἰσὶ γὰρ τάχα τινὰ καί. Ει ἔδωκα, έδωξαν. Αι ADNOT. IN LEVITIC. CAP. XXVIII. V. 30. Siquidem par est ut pontifex et ante et retro, quasi clypeum, ferat caulam sollicitudinem ; ne qua forte contraria voluntas spirituum nequam rationalem animæ portionem vulneret, commenda- bilesque sententias perturbet, declarationemque ac veritatem (13) mistura malitiae abscedere efficiat. CAP. XXXI. V. 1. Et locutus est Dominus ad Moysen. Totis quadraginta diebus quo legem daret Moysen detinuit sapientissimus Deus, tametsi posset vel tribus tantum diebus dare legem. Id porro factum est, ut delitescentem impietatem in imo cordis Ju- dæorum tempus absentiæ Moysis relegeret. ORIGENIS ADNOTATIONES IN LEVITICUM. Ex Bibliotheca Gallandiana.) B C Ezech. xx, 25. " Ose. iv, 8. Mos in codl. 554, pro ET THUMAIN, luces et perfectiones; quod est, gemmas CAP. IV. V. 27. Anima si peccaverit non sponte, ait, et non fecerit de omnibus præceptis Domint, quæ oportet facere. Ita natura comparatum est. Sunt omnino quædam mandata Domini, quæ non oportet facere, juxta illud : Dedi eis præcepta non bona 4. Anima igitur peccat non sponte, quando pietatis prætextu servat quod minime oportet. Indiget itaque hostia ad re missionem, dum hostia non indiget is, qui sponte facit : puta (14), is qui factus est Judaeus, ut Judæos lucrifaceret, et circumcidit Timotheum. V. 28. Indicat ergo peccatum dici etiam hostiam, quæ offertur. Sic intelligendum est illud : Peccata populi mei comedent 7. Si igitur qui peccat, ipsum videtur sacrificare peccatumn, dum eum punitet; non debet in eadem prolabi, quandoquidem revivi- sceret peccatum. Hoc pacto licet Christum appel- lare peccatum, eo quod pro omnium peccatis immo- latus est. CAP. XII. V. 2. Mulier quæcunque, si semen susceperit, et pe- pererit masculum. Redundare videatur illud, si semen susceperit, quod præmittitur ante et pepereril masculum. enim inclinor animo ut suspicer, prophetice Ma- pellucidas et pretiosas. prætextu vel motivo agentis, non vero ad id quod inquit, indiget vel non indiget hostia pro venia. A- lioqui sequeretur Paulum in his non laudabiliter egisse. (12) Εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἔχει. Εστι τάχα τινὰ προσ- (14) Cod. 534, ἐπεῖχε τῷ Μωϋση. (12) Codl. 534 non habet εἰ δέ. Videtur legendum (13) Vulgata, Doctrinam et veritatem ; Heb. URIN (14) Hæc refer ad distinctionem non sponte el ex

ΚΕΦ. ΚΗ'. Στίχ. λ'. Ἐπειδὴ προσήκει τὸν ἀρχιερέα καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν, καθάπερ ἀσπίδα, περιφέρειν τὴν προφυλακτικὴν ἐπιμέλειαν, μήπου τις έναν τία βουλὴ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων τὸ λογικὸν τρώσειεν, καὶ τὸ δόκιμον τῶν κρίσεων συνταράξη, καὶ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῇ ἐπιμιξίᾳ τῆς κακίας ἀποστῆναι ποιήσειεν. ΚΕΦ. ΛΑ'. Στίχ. α'. Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν. Ἐν ὅλαις τεσσαράκοντα ἡμέραις δοῦναι τὸν νόμον κατεῖχε τὸν Μωϋσῆν (11) ὁ πάνσοφος Θεός, καίτοι δυνατῶς ἔχων ἐν τρισὶν ἡμέραις δοῦναι τὸν Νόμον. Αλλ᾿ ἵνα τὸ κεκρυμμένον τῆς ἀσεβείας ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας τῶν Ἰουδαίων ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας Μωϋσέως ἐλέγξη. ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ. ΚΕΦ. Δ'. Στίχ. κζ'. Ψυχὴ ἐὰν ἁμάρτῃ ἀκουσίως, φησί, καὶ μὴ ποιήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου, ὧν δεῖ ποιεῖν. τάγματα Κυρίου, ἃ οὐ δεῖ ποιεῖν, κατὰ τό· Εδωξαν αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλά. Ψυχὴ οὖν ἁμαρτάνει ἀκουσίως, ὅτε προφάσει εὐσεβείας τὸ μὴ δέον της ρεῖ. Καὶ δεῖται θυσίας πρὸς ἄφεσιν, οὐ δεομένου θυσίας τοῦ ὁρῶντος ἐξεπίτηδες· ὡς ὁ γεγονώς Ἰου δαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσῃ, καὶ περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον. Στίχ. κη'. Σημαίνει οὖν, ὅτι ἁμαρτία καλεῖται καὶ αὐτὸ τὸ προσαγόμενον. Οὕτω νοητέον τό· Αμαρτίας λαοῦ μου φάγονται. Εἰ οὖν ὁ ἁμαρτάνων αὐτὴν δου κεῖ θύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ μετανοεῖν, οὐκ ὀφεί- λει τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, ἐπεὶ ἀναζῇ ἡ ἁμαρτία. Οὕτω δυνατὸν τὸν Χριστὸν καλεῖν ἁμαρτίαν, ὡς ὑπὲρ τῆς πάντων ἁμαρτίας τυθέντα. ΚΕΦ. ΙΒ'. Στίχ. β'. Γυνὴ ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ, καὶ τέκῃ ἄρσεν. Παρέλκειν δόξει τὸ, ἐὰν σπερματισθῇ, προτασ σήμενον τοῦ· καὶ τέκῃ ἄρσεν. Ἀλλ᾽ ἐφίστημι μή- ποτε ἵνα προφητικῶς ἡ Μαρία, οὐκ ἐκ τοῦ ἑσπερ * ὧδε εἰσὶ γὰρ τάχα τινὰ καί. Ει ἔδωκα, έδωξαν. Αι ADNOT. IN LEVITIC. CAP. XXVIII. V. 30. Siquidem par est ut pontifex et ante et retro, quasi clypeum, ferat caulam sollicitudinem ; ne qua forte contraria voluntas spirituum nequam rationalem animæ portionem vulneret, commenda- bilesque sententias perturbet, declarationemque ac veritatem (13) mistura malitiae abscedere efficiat. CAP. XXXI. V. 1. Et locutus est Dominus ad Moysen. Totis quadraginta diebus quo legem daret Moysen detinuit sapientissimus Deus, tametsi posset vel tribus tantum diebus dare legem. Id porro factum est, ut delitescentem impietatem in imo cordis Ju- dæorum tempus absentiæ Moysis relegeret. ORIGENIS ADNOTATIONES IN LEVITICUM. Ex Bibliotheca Gallandiana.) B C Ezech. xx, 25. " Ose. iv, 8. Mos in codl. 554, pro ET THUMAIN, luces et perfectiones; quod est, gemmas CAP. IV. V. 27. Anima si peccaverit non sponte, ait, et non fecerit de omnibus præceptis Domint, quæ oportet facere. Ita natura comparatum est. Sunt omnino quædam mandata Domini, quæ non oportet facere, juxta illud : Dedi eis præcepta non bona 4. Anima igitur peccat non sponte, quando pietatis prætextu servat quod minime oportet. Indiget itaque hostia ad re missionem, dum hostia non indiget is, qui sponte facit : puta (14), is qui factus est Judaeus, ut Judæos lucrifaceret, et circumcidit Timotheum. V. 28. Indicat ergo peccatum dici etiam hostiam, quæ offertur. Sic intelligendum est illud : Peccata populi mei comedent 7. Si igitur qui peccat, ipsum videtur sacrificare peccatumn, dum eum punitet; non debet in eadem prolabi, quandoquidem revivi- sceret peccatum. Hoc pacto licet Christum appel- lare peccatum, eo quod pro omnium peccatis immo- latus est. CAP. XII. V. 2. Mulier quæcunque, si semen susceperit, et pe- pererit masculum. Redundare videatur illud, si semen susceperit, quod præmittitur ante et pepereril masculum. enim inclinor animo ut suspicer, prophetice Ma- pellucidas et pretiosas. prætextu vel motivo agentis, non vero ad id quod inquit, indiget vel non indiget hostia pro venia. A- lioqui sequeretur Paulum in his non laudabiliter egisse. (12) Εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἔχει. Εστι τάχα τινὰ προσ- (14) Cod. 534, ἐπεῖχε τῷ Μωϋση. (12) Codl. 534 non habet εἰ δέ. Videtur legendum (13) Vulgata, Doctrinam et veritatem ; Heb. URIN (14) Hæc refer ad distinctionem non sponte el ex

τος εἶναι, γεγεννηκυῖα τὸν Σωτῆρα, είρηκεν ὅλον τοῦτο. Ἐδύνατο δὲ καὶ μὴ προκειμένου του, Ἐὰν σπερματισθῇ, νοεῖσθαι μὴ οὖσα ἀκάθαρτος ἡ Μα ρία· οὐ γὰρ ἁπλῶς γυνή, ἀλλὰ παρθένος, Α ματίσθαι (17) τεκοῦσα ἄρσεν, μὴ νομισθῇ ἀκάθαρ Β ΚΕΦ. ΙΓ'. Στίχ. με'. Καὶ ὁ λεπρὸς, ἐν ᾧ ἐστιν ἀφὴ, τὰ ἱμάτ τια αὐτοῦ ἔσται παραλελυμένα, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκάλυπτος. Διατί τοῦ λεπροῦ ἀκάλυπτον εἶναι κελεύει τὴν κε- φαλήν, καὶ τὰ ἱμάτια παραλελυμένα ; "Ινα γνωριστός ᾖ, καὶ μὴ μεταλαγχάνωσι τῆς ἀκαθαρσίας οἱ προσ πελάζοντες. Οὕτως ὁ ᾿Απόστολος περὶ τῶν ἁμαρ τανόντων ἔφη· Στέλλεσθε ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελ- φοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβετε παρ' ἡμῶν· καὶ Ἐάν τις ἀδελφὸς ἀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέ κτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ· τῷ τοιούτῳ μὴ συνεσθίειν (18). ΚΕΦ. ΚΓ'. Στίχ. β'. Αὗται αἱ ἑορταὶ Κυρίου. Πᾶσα ἱλαρὰ ἡμέρα, ἐν ᾗ προτέτακται (19), ὡς ἐν ἁγίᾳ τάδε τινὰ ποιεῖν παρὰ τὰς λοιπὰς ἐξαίρετα, ἑορτὴ καλεῖται. Οὐ πᾶσα δέ ἐστι πανήγυρις· ἀλλὰ κατὰ τοὔνομα, ὅτε ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναθροίζονται παν- ταχόθεν. Ὥστε ἡ μὲν πανήγυρίς ἐστι καὶ ἑορτή - οὐκέτι δὲ ἑορτὴ, καὶ πανήγυρις· οἷον· Σάββατα καὶ Νουμηνίαι, ἑορταί εἰσιν· "Αζυμα δὲ, καὶ ἡμέραι τῶν Ἑβδομάδων, καὶ Σκηνοπηγίαι οὐ μόνον ἑορταῖ, ἀλλὰ καὶ πανηγύρεις. Στίχ. μ'. Καὶ κάλλυντρα φοινίκων. Πάρεστι διὰ τούτων νοεῖν (20), καὶ πάλιν ἡμῖν ἐν Χριστῷ τὰς ἐν παραδείσῳ τρυφὰς ἀπονέμει Θεός. Φυτῶν δὲ τῶν ἀειθαλῶν οἱ κλάδοι, τὸ διηνεκές τῆς χάριτος καὶ τὸ ἀμάραντον τῆς ἐλπίδος ἐφ᾽ ἑαυτοῖς σημαίνουσι. ΚΕΦ. ΚΖ'. Στίχ. ιε'. Ἐὰν δὲ ὁ ἁγιάσας αὐτὴν λυτρῶται τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, προσθήσει ἐπ' αὐτὸ τὸ ἐπίπεμ- πτον τοῦ ἀργυρίου τῆς τιμῆς, καὶ ἔσται αὐτῷ. Εἰ δὲ μὴ τιμὴν οἰκίας, ἢ ἀγροῦ τις, ἀλλ᾿ αὐτὰ ἁγιάσαι Θεῷ, την τιμὴν καθήσει μετὰ τοῦ πέμπτου λυτρούμενος αὐτὰ, καὶ καθέξει τὰς κτήσεις· ἑτέροις δὲ οὐκ ἀποδώσεται. ᾿Αλλὰ κἂν ἀποδῶται, μέχρι τοῦ Ἰωβηλαίου καθέξει ὁ πριάμενος, καὶ μετὰ τοῦτον ἔσται Θεοῦ. Στίχ. ις'. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ. Τὸν δὲ ἐξ ἀγορασίας ἀγρὸν ἀγοράσας, οὐκ ἀνα- κτήσεται τοῦτον ἑαυτῷ· ἀλλὰ πρὸς λόγον. ἀποδοὺς τὸν καρπὸν τῷ Θεῷ, ἐν τῷ Ἰωὴλ ἀποκαταστήσεται τὸν ἀγρὸν τῷ πεπρακότι. 1838: Ωριγένους εἰς Λευιτικόν. Καί γε τοὺς περὶ λέπρας νόμους ὑπολαμβάνω είδη SUPPLEMENTUM AD ORIGENTS EXEGETICA. riam, quippe quae non suscepto semine peperit ma- sculum, ne putetur immunda fuisse propterea quod Salvatorem ediderit, hoc totum dixisse. Poterat nihilominus etiam non præposito, Si semen susce- perit, reputari non immunda fuisse Maria : non enim simpliciter mulier erat, sed virgo. CAP. XIII. V. 45. Et leprosus, in quo est tactus (15), vestimenta illius erunt dissoluta et caput ejus detectum. Utquid leprosi detectum jubet esse caput, et ve- stimenta dissoluta ? Ut innotesceret, nec participa- rent immunditiei qui ad eum accessissent. Sic Apo- stolus de peccantibus : Seredile ab omni fratre in- ordinate incedente, et non secundum traditionem quam accepistis a nobis" ; et : Si quis frater nominatus (16), vel fornicator, vel avarus, vel idololatra, vel vinolen- tus, vel conviciator, vel rapax : cum hoc non come- dere . CAP. XXIII. V. 2. Hæc sunt festa Domini. Omnis latus dies, in quo præceptum est, ut lan- quam in die sancto talia quædam fiant, præ cæteris diebus distincta, festum nuncupatur. Non tamen omne festum est solemnitas: sed tunc demum, ut nomen per se sonat, quando undique in unum co- eunt. Itaque solennitas et ipsa est festum ; non ta- men festum, solemnitas. Puta, Sabbata et Calendæ, festa sunt; Azyma vero, et dies Pentecostes, et Ta- bernaculorum, non modo festa sunt, sed etiam so- C lemnitates. V. 40. Et rami palmarum. Hinc licet intelligere, quod iterum quoque nobis in Christo paradisi voluptates largitur Deus. Plan- tarum ergo semper virentium rami, perennitatem ejus gratiæ, spemque immarcescibilem in se ipsis significant. CAP. XXVII. V. 15. Quod si qui sanctificavit eam, redimet domum suam, cdjiciet ad hoc quintam partem argenti pre- ti, et cedet illi. Quod si non pretium domus vel agri quis, sed eas ipsas res sanctificarit Deo, pretium solvet cum quinta parte dum redimit eas, et retinebit sibi pos- sessiones illaa : sed aliis non vendet. Ac si vendide- D rit, usque ad Jubilæum retinebit eas emptor, de- inceps cedent Deo. V. 16. Quod si de agro. Qui ex emptione agrum emit, non retinebit hunc sibi; sed inito calculo reddet fructum Deo; et in Jubilæo restituet agrum venditori. • II Thess. 11, 6. Cor. v, 11. gnificat. tun sequens quod sub Origenis nomine edidit card. Angelo Mai in Classici Auctores, t. X, Rome (15) Hebr. naghah, et tangere et plaga afficere si- (16) Hoc est, diffamatus, infamis. (17) Cod. al., σπερματίσθαι. (18) Ad hunc locum referendum videtur fragmen- (19) Αl. προστ. et mox εξαίρεται. (23) Deest ὡς vel ὅτι.

τος εἶναι, γεγεννηκυῖα τὸν Σωτῆρα, είρηκεν ὅλον τοῦτο. Ἐδύνατο δὲ καὶ μὴ προκειμένου του, Ἐὰν σπερματισθῇ, νοεῖσθαι μὴ οὖσα ἀκάθαρτος ἡ Μα ρία· οὐ γὰρ ἁπλῶς γυνή, ἀλλὰ παρθένος, Α ματίσθαι (17) τεκοῦσα ἄρσεν, μὴ νομισθῇ ἀκάθαρ Β ΚΕΦ. ΙΓ'. Στίχ. με'. Καὶ ὁ λεπρὸς, ἐν ᾧ ἐστιν ἀφὴ, τὰ ἱμάτ τια αὐτοῦ ἔσται παραλελυμένα, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκάλυπτος. Διατί τοῦ λεπροῦ ἀκάλυπτον εἶναι κελεύει τὴν κε- φαλήν, καὶ τὰ ἱμάτια παραλελυμένα ; "Ινα γνωριστός ᾖ, καὶ μὴ μεταλαγχάνωσι τῆς ἀκαθαρσίας οἱ προσ πελάζοντες. Οὕτως ὁ ᾿Απόστολος περὶ τῶν ἁμαρ τανόντων ἔφη· Στέλλεσθε ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελ- φοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβετε παρ' ἡμῶν· καὶ Ἐάν τις ἀδελφὸς ἀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέ κτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ· τῷ τοιούτῳ μὴ συνεσθίειν (18). ΚΕΦ. ΚΓ'. Στίχ. β'. Αὗται αἱ ἑορταὶ Κυρίου. Πᾶσα ἱλαρὰ ἡμέρα, ἐν ᾗ προτέτακται (19), ὡς ἐν ἁγίᾳ τάδε τινὰ ποιεῖν παρὰ τὰς λοιπὰς ἐξαίρετα, ἑορτὴ καλεῖται. Οὐ πᾶσα δέ ἐστι πανήγυρις· ἀλλὰ κατὰ τοὔνομα, ὅτε ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναθροίζονται παν- ταχόθεν. Ὥστε ἡ μὲν πανήγυρίς ἐστι καὶ ἑορτή - οὐκέτι δὲ ἑορτὴ, καὶ πανήγυρις· οἷον· Σάββατα καὶ Νουμηνίαι, ἑορταί εἰσιν· "Αζυμα δὲ, καὶ ἡμέραι τῶν Ἑβδομάδων, καὶ Σκηνοπηγίαι οὐ μόνον ἑορταῖ, ἀλλὰ καὶ πανηγύρεις. Στίχ. μ'. Καὶ κάλλυντρα φοινίκων. Πάρεστι διὰ τούτων νοεῖν (20), καὶ πάλιν ἡμῖν ἐν Χριστῷ τὰς ἐν παραδείσῳ τρυφὰς ἀπονέμει Θεός. Φυτῶν δὲ τῶν ἀειθαλῶν οἱ κλάδοι, τὸ διηνεκές τῆς χάριτος καὶ τὸ ἀμάραντον τῆς ἐλπίδος ἐφ᾽ ἑαυτοῖς σημαίνουσι. ΚΕΦ. ΚΖ'. Στίχ. ιε'. Ἐὰν δὲ ὁ ἁγιάσας αὐτὴν λυτρῶται τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, προσθήσει ἐπ' αὐτὸ τὸ ἐπίπεμ- πτον τοῦ ἀργυρίου τῆς τιμῆς, καὶ ἔσται αὐτῷ. Εἰ δὲ μὴ τιμὴν οἰκίας, ἢ ἀγροῦ τις, ἀλλ᾿ αὐτὰ ἁγιάσαι Θεῷ, την τιμὴν καθήσει μετὰ τοῦ πέμπτου λυτρούμενος αὐτὰ, καὶ καθέξει τὰς κτήσεις· ἑτέροις δὲ οὐκ ἀποδώσεται. ᾿Αλλὰ κἂν ἀποδῶται, μέχρι τοῦ Ἰωβηλαίου καθέξει ὁ πριάμενος, καὶ μετὰ τοῦτον ἔσται Θεοῦ. Στίχ. ις'. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ. Τὸν δὲ ἐξ ἀγορασίας ἀγρὸν ἀγοράσας, οὐκ ἀνα- κτήσεται τοῦτον ἑαυτῷ· ἀλλὰ πρὸς λόγον. ἀποδοὺς τὸν καρπὸν τῷ Θεῷ, ἐν τῷ Ἰωὴλ ἀποκαταστήσεται τὸν ἀγρὸν τῷ πεπρακότι. 1838: Ωριγένους εἰς Λευιτικόν. Καί γε τοὺς περὶ λέπρας νόμους ὑπολαμβάνω είδη SUPPLEMENTUM AD ORIGENTS EXEGETICA. riam, quippe quae non suscepto semine peperit ma- sculum, ne putetur immunda fuisse propterea quod Salvatorem ediderit, hoc totum dixisse. Poterat nihilominus etiam non præposito, Si semen susce- perit, reputari non immunda fuisse Maria : non enim simpliciter mulier erat, sed virgo. CAP. XIII. V. 45. Et leprosus, in quo est tactus (15), vestimenta illius erunt dissoluta et caput ejus detectum. Utquid leprosi detectum jubet esse caput, et ve- stimenta dissoluta ? Ut innotesceret, nec participa- rent immunditiei qui ad eum accessissent. Sic Apo- stolus de peccantibus : Seredile ab omni fratre in- ordinate incedente, et non secundum traditionem quam accepistis a nobis" ; et : Si quis frater nominatus (16), vel fornicator, vel avarus, vel idololatra, vel vinolen- tus, vel conviciator, vel rapax : cum hoc non come- dere . CAP. XXIII. V. 2. Hæc sunt festa Domini. Omnis latus dies, in quo præceptum est, ut lan- quam in die sancto talia quædam fiant, præ cæteris diebus distincta, festum nuncupatur. Non tamen omne festum est solemnitas: sed tunc demum, ut nomen per se sonat, quando undique in unum co- eunt. Itaque solennitas et ipsa est festum ; non ta- men festum, solemnitas. Puta, Sabbata et Calendæ, festa sunt; Azyma vero, et dies Pentecostes, et Ta- bernaculorum, non modo festa sunt, sed etiam so- C lemnitates. V. 40. Et rami palmarum. Hinc licet intelligere, quod iterum quoque nobis in Christo paradisi voluptates largitur Deus. Plan- tarum ergo semper virentium rami, perennitatem ejus gratiæ, spemque immarcescibilem in se ipsis significant. CAP. XXVII. V. 15. Quod si qui sanctificavit eam, redimet domum suam, cdjiciet ad hoc quintam partem argenti pre- ti, et cedet illi. Quod si non pretium domus vel agri quis, sed eas ipsas res sanctificarit Deo, pretium solvet cum quinta parte dum redimit eas, et retinebit sibi pos- sessiones illaa : sed aliis non vendet. Ac si vendide- D rit, usque ad Jubilæum retinebit eas emptor, de- inceps cedent Deo. V. 16. Quod si de agro. Qui ex emptione agrum emit, non retinebit hunc sibi; sed inito calculo reddet fructum Deo; et in Jubilæo restituet agrum venditori. • II Thess. 11, 6. Cor. v, 11. gnificat. tun sequens quod sub Origenis nomine edidit card. Angelo Mai in Classici Auctores, t. X, Rome (15) Hebr. naghah, et tangere et plaga afficere si- (16) Hoc est, diffamatus, infamis. (17) Cod. al., σπερματίσθαι. (18) Ad hunc locum referendum videtur fragmen- (19) Αl. προστ. et mox εξαίρεται. (23) Deest ὡς vel ὅτι.

τος εἶναι, γεγεννηκυῖα τὸν Σωτῆρα, είρηκεν ὅλον τοῦτο. Ἐδύνατο δὲ καὶ μὴ προκειμένου του, Ἐὰν σπερματισθῇ, νοεῖσθαι μὴ οὖσα ἀκάθαρτος ἡ Μα ρία· οὐ γὰρ ἁπλῶς γυνή, ἀλλὰ παρθένος, Α ματίσθαι (17) τεκοῦσα ἄρσεν, μὴ νομισθῇ ἀκάθαρ Β ΚΕΦ. ΙΓ'. Στίχ. με'. Καὶ ὁ λεπρὸς, ἐν ᾧ ἐστιν ἀφὴ, τὰ ἱμάτ τια αὐτοῦ ἔσται παραλελυμένα, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκάλυπτος. Διατί τοῦ λεπροῦ ἀκάλυπτον εἶναι κελεύει τὴν κε- φαλήν, καὶ τὰ ἱμάτια παραλελυμένα ; "Ινα γνωριστός ᾖ, καὶ μὴ μεταλαγχάνωσι τῆς ἀκαθαρσίας οἱ προσ πελάζοντες. Οὕτως ὁ ᾿Απόστολος περὶ τῶν ἁμαρ τανόντων ἔφη· Στέλλεσθε ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελ- φοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβετε παρ' ἡμῶν· καὶ Ἐάν τις ἀδελφὸς ἀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέ κτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ· τῷ τοιούτῳ μὴ συνεσθίειν (18). ΚΕΦ. ΚΓ'. Στίχ. β'. Αὗται αἱ ἑορταὶ Κυρίου. Πᾶσα ἱλαρὰ ἡμέρα, ἐν ᾗ προτέτακται (19), ὡς ἐν ἁγίᾳ τάδε τινὰ ποιεῖν παρὰ τὰς λοιπὰς ἐξαίρετα, ἑορτὴ καλεῖται. Οὐ πᾶσα δέ ἐστι πανήγυρις· ἀλλὰ κατὰ τοὔνομα, ὅτε ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναθροίζονται παν- ταχόθεν. Ὥστε ἡ μὲν πανήγυρίς ἐστι καὶ ἑορτή - οὐκέτι δὲ ἑορτὴ, καὶ πανήγυρις· οἷον· Σάββατα καὶ Νουμηνίαι, ἑορταί εἰσιν· "Αζυμα δὲ, καὶ ἡμέραι τῶν Ἑβδομάδων, καὶ Σκηνοπηγίαι οὐ μόνον ἑορταῖ, ἀλλὰ καὶ πανηγύρεις. Στίχ. μ'. Καὶ κάλλυντρα φοινίκων. Πάρεστι διὰ τούτων νοεῖν (20), καὶ πάλιν ἡμῖν ἐν Χριστῷ τὰς ἐν παραδείσῳ τρυφὰς ἀπονέμει Θεός. Φυτῶν δὲ τῶν ἀειθαλῶν οἱ κλάδοι, τὸ διηνεκές τῆς χάριτος καὶ τὸ ἀμάραντον τῆς ἐλπίδος ἐφ᾽ ἑαυτοῖς σημαίνουσι. ΚΕΦ. ΚΖ'. Στίχ. ιε'. Ἐὰν δὲ ὁ ἁγιάσας αὐτὴν λυτρῶται τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, προσθήσει ἐπ' αὐτὸ τὸ ἐπίπεμ- πτον τοῦ ἀργυρίου τῆς τιμῆς, καὶ ἔσται αὐτῷ. Εἰ δὲ μὴ τιμὴν οἰκίας, ἢ ἀγροῦ τις, ἀλλ᾿ αὐτὰ ἁγιάσαι Θεῷ, την τιμὴν καθήσει μετὰ τοῦ πέμπτου λυτρούμενος αὐτὰ, καὶ καθέξει τὰς κτήσεις· ἑτέροις δὲ οὐκ ἀποδώσεται. ᾿Αλλὰ κἂν ἀποδῶται, μέχρι τοῦ Ἰωβηλαίου καθέξει ὁ πριάμενος, καὶ μετὰ τοῦτον ἔσται Θεοῦ. Στίχ. ις'. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ. Τὸν δὲ ἐξ ἀγορασίας ἀγρὸν ἀγοράσας, οὐκ ἀνα- κτήσεται τοῦτον ἑαυτῷ· ἀλλὰ πρὸς λόγον. ἀποδοὺς τὸν καρπὸν τῷ Θεῷ, ἐν τῷ Ἰωὴλ ἀποκαταστήσεται τὸν ἀγρὸν τῷ πεπρακότι. 1838: Ωριγένους εἰς Λευιτικόν. Καί γε τοὺς περὶ λέπρας νόμους ὑπολαμβάνω είδη SUPPLEMENTUM AD ORIGENTS EXEGETICA. riam, quippe quae non suscepto semine peperit ma- sculum, ne putetur immunda fuisse propterea quod Salvatorem ediderit, hoc totum dixisse. Poterat nihilominus etiam non præposito, Si semen susce- perit, reputari non immunda fuisse Maria : non enim simpliciter mulier erat, sed virgo. CAP. XIII. V. 45. Et leprosus, in quo est tactus (15), vestimenta illius erunt dissoluta et caput ejus detectum. Utquid leprosi detectum jubet esse caput, et ve- stimenta dissoluta ? Ut innotesceret, nec participa- rent immunditiei qui ad eum accessissent. Sic Apo- stolus de peccantibus : Seredile ab omni fratre in- ordinate incedente, et non secundum traditionem quam accepistis a nobis" ; et : Si quis frater nominatus (16), vel fornicator, vel avarus, vel idololatra, vel vinolen- tus, vel conviciator, vel rapax : cum hoc non come- dere . CAP. XXIII. V. 2. Hæc sunt festa Domini. Omnis latus dies, in quo præceptum est, ut lan- quam in die sancto talia quædam fiant, præ cæteris diebus distincta, festum nuncupatur. Non tamen omne festum est solemnitas: sed tunc demum, ut nomen per se sonat, quando undique in unum co- eunt. Itaque solennitas et ipsa est festum ; non ta- men festum, solemnitas. Puta, Sabbata et Calendæ, festa sunt; Azyma vero, et dies Pentecostes, et Ta- bernaculorum, non modo festa sunt, sed etiam so- C lemnitates. V. 40. Et rami palmarum. Hinc licet intelligere, quod iterum quoque nobis in Christo paradisi voluptates largitur Deus. Plan- tarum ergo semper virentium rami, perennitatem ejus gratiæ, spemque immarcescibilem in se ipsis significant. CAP. XXVII. V. 15. Quod si qui sanctificavit eam, redimet domum suam, cdjiciet ad hoc quintam partem argenti pre- ti, et cedet illi. Quod si non pretium domus vel agri quis, sed eas ipsas res sanctificarit Deo, pretium solvet cum quinta parte dum redimit eas, et retinebit sibi pos- sessiones illaa : sed aliis non vendet. Ac si vendide- D rit, usque ad Jubilæum retinebit eas emptor, de- inceps cedent Deo. V. 16. Quod si de agro. Qui ex emptione agrum emit, non retinebit hunc sibi; sed inito calculo reddet fructum Deo; et in Jubilæo restituet agrum venditori. • II Thess. 11, 6. Cor. v, 11. gnificat. tun sequens quod sub Origenis nomine edidit card. Angelo Mai in Classici Auctores, t. X, Rome (15) Hebr. naghah, et tangere et plaga afficere si- (16) Hoc est, diffamatus, infamis. (17) Cod. al., σπερματίσθαι. (18) Ad hunc locum referendum videtur fragmen- (19) Αl. προστ. et mox εξαίρεται. (23) Deest ὡς vel ὅτι.

τος εἶναι, γεγεννηκυῖα τὸν Σωτῆρα, είρηκεν ὅλον τοῦτο. Ἐδύνατο δὲ καὶ μὴ προκειμένου του, Ἐὰν σπερματισθῇ, νοεῖσθαι μὴ οὖσα ἀκάθαρτος ἡ Μα ρία· οὐ γὰρ ἁπλῶς γυνή, ἀλλὰ παρθένος, Α ματίσθαι (17) τεκοῦσα ἄρσεν, μὴ νομισθῇ ἀκάθαρ Β ΚΕΦ. ΙΓ'. Στίχ. με'. Καὶ ὁ λεπρὸς, ἐν ᾧ ἐστιν ἀφὴ, τὰ ἱμάτ τια αὐτοῦ ἔσται παραλελυμένα, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκάλυπτος. Διατί τοῦ λεπροῦ ἀκάλυπτον εἶναι κελεύει τὴν κε- φαλήν, καὶ τὰ ἱμάτια παραλελυμένα ; "Ινα γνωριστός ᾖ, καὶ μὴ μεταλαγχάνωσι τῆς ἀκαθαρσίας οἱ προσ πελάζοντες. Οὕτως ὁ ᾿Απόστολος περὶ τῶν ἁμαρ τανόντων ἔφη· Στέλλεσθε ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελ- φοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβετε παρ' ἡμῶν· καὶ Ἐάν τις ἀδελφὸς ἀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέ κτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ· τῷ τοιούτῳ μὴ συνεσθίειν (18). ΚΕΦ. ΚΓ'. Στίχ. β'. Αὗται αἱ ἑορταὶ Κυρίου. Πᾶσα ἱλαρὰ ἡμέρα, ἐν ᾗ προτέτακται (19), ὡς ἐν ἁγίᾳ τάδε τινὰ ποιεῖν παρὰ τὰς λοιπὰς ἐξαίρετα, ἑορτὴ καλεῖται. Οὐ πᾶσα δέ ἐστι πανήγυρις· ἀλλὰ κατὰ τοὔνομα, ὅτε ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναθροίζονται παν- ταχόθεν. Ὥστε ἡ μὲν πανήγυρίς ἐστι καὶ ἑορτή - οὐκέτι δὲ ἑορτὴ, καὶ πανήγυρις· οἷον· Σάββατα καὶ Νουμηνίαι, ἑορταί εἰσιν· "Αζυμα δὲ, καὶ ἡμέραι τῶν Ἑβδομάδων, καὶ Σκηνοπηγίαι οὐ μόνον ἑορταῖ, ἀλλὰ καὶ πανηγύρεις. Στίχ. μ'. Καὶ κάλλυντρα φοινίκων. Πάρεστι διὰ τούτων νοεῖν (20), καὶ πάλιν ἡμῖν ἐν Χριστῷ τὰς ἐν παραδείσῳ τρυφὰς ἀπονέμει Θεός. Φυτῶν δὲ τῶν ἀειθαλῶν οἱ κλάδοι, τὸ διηνεκές τῆς χάριτος καὶ τὸ ἀμάραντον τῆς ἐλπίδος ἐφ᾽ ἑαυτοῖς σημαίνουσι. ΚΕΦ. ΚΖ'. Στίχ. ιε'. Ἐὰν δὲ ὁ ἁγιάσας αὐτὴν λυτρῶται τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, προσθήσει ἐπ' αὐτὸ τὸ ἐπίπεμ- πτον τοῦ ἀργυρίου τῆς τιμῆς, καὶ ἔσται αὐτῷ. Εἰ δὲ μὴ τιμὴν οἰκίας, ἢ ἀγροῦ τις, ἀλλ᾿ αὐτὰ ἁγιάσαι Θεῷ, την τιμὴν καθήσει μετὰ τοῦ πέμπτου λυτρούμενος αὐτὰ, καὶ καθέξει τὰς κτήσεις· ἑτέροις δὲ οὐκ ἀποδώσεται. ᾿Αλλὰ κἂν ἀποδῶται, μέχρι τοῦ Ἰωβηλαίου καθέξει ὁ πριάμενος, καὶ μετὰ τοῦτον ἔσται Θεοῦ. Στίχ. ις'. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ. Τὸν δὲ ἐξ ἀγορασίας ἀγρὸν ἀγοράσας, οὐκ ἀνα- κτήσεται τοῦτον ἑαυτῷ· ἀλλὰ πρὸς λόγον. ἀποδοὺς τὸν καρπὸν τῷ Θεῷ, ἐν τῷ Ἰωὴλ ἀποκαταστήσεται τὸν ἀγρὸν τῷ πεπρακότι. 1838: Ωριγένους εἰς Λευιτικόν. Καί γε τοὺς περὶ λέπρας νόμους ὑπολαμβάνω είδη SUPPLEMENTUM AD ORIGENTS EXEGETICA. riam, quippe quae non suscepto semine peperit ma- sculum, ne putetur immunda fuisse propterea quod Salvatorem ediderit, hoc totum dixisse. Poterat nihilominus etiam non præposito, Si semen susce- perit, reputari non immunda fuisse Maria : non enim simpliciter mulier erat, sed virgo. CAP. XIII. V. 45. Et leprosus, in quo est tactus (15), vestimenta illius erunt dissoluta et caput ejus detectum. Utquid leprosi detectum jubet esse caput, et ve- stimenta dissoluta ? Ut innotesceret, nec participa- rent immunditiei qui ad eum accessissent. Sic Apo- stolus de peccantibus : Seredile ab omni fratre in- ordinate incedente, et non secundum traditionem quam accepistis a nobis" ; et : Si quis frater nominatus (16), vel fornicator, vel avarus, vel idololatra, vel vinolen- tus, vel conviciator, vel rapax : cum hoc non come- dere . CAP. XXIII. V. 2. Hæc sunt festa Domini. Omnis latus dies, in quo præceptum est, ut lan- quam in die sancto talia quædam fiant, præ cæteris diebus distincta, festum nuncupatur. Non tamen omne festum est solemnitas: sed tunc demum, ut nomen per se sonat, quando undique in unum co- eunt. Itaque solennitas et ipsa est festum ; non ta- men festum, solemnitas. Puta, Sabbata et Calendæ, festa sunt; Azyma vero, et dies Pentecostes, et Ta- bernaculorum, non modo festa sunt, sed etiam so- C lemnitates. V. 40. Et rami palmarum. Hinc licet intelligere, quod iterum quoque nobis in Christo paradisi voluptates largitur Deus. Plan- tarum ergo semper virentium rami, perennitatem ejus gratiæ, spemque immarcescibilem in se ipsis significant. CAP. XXVII. V. 15. Quod si qui sanctificavit eam, redimet domum suam, cdjiciet ad hoc quintam partem argenti pre- ti, et cedet illi. Quod si non pretium domus vel agri quis, sed eas ipsas res sanctificarit Deo, pretium solvet cum quinta parte dum redimit eas, et retinebit sibi pos- sessiones illaa : sed aliis non vendet. Ac si vendide- D rit, usque ad Jubilæum retinebit eas emptor, de- inceps cedent Deo. V. 16. Quod si de agro. Qui ex emptione agrum emit, non retinebit hunc sibi; sed inito calculo reddet fructum Deo; et in Jubilæo restituet agrum venditori. • II Thess. 11, 6. Cor. v, 11. gnificat. tun sequens quod sub Origenis nomine edidit card. Angelo Mai in Classici Auctores, t. X, Rome (15) Hebr. naghah, et tangere et plaga afficere si- (16) Hoc est, diffamatus, infamis. (17) Cod. al., σπερματίσθαι. (18) Ad hunc locum referendum videtur fragmen- (19) Αl. προστ. et mox εξαίρεται. (23) Deest ὡς vel ὅτι.