Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 28:797ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Λόγος εἰς τὸ θαῦμα τὸ γεγονὸς ἐν Βηρυτῷ, περὶ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν. Ἄρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ ἴδετε τὸ καινὸν καὶ παράδοξον θαῦμα, ὅπερ γέγονε νῦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. Ἐμβλέψατε εἰς τὴν ἄπειρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, δότε αὐτῷ δόξαν, κατανοήσατε τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν καὶ τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ’ εὐφροσύνης ἀναλάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ἐν γὰρ τῷ παραδόξῳ τούτῳ θαύματι, ὃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξέστησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ὄντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τὸ τετολμημένον, ἐταράχθησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ὄντως ἐξέστησαν πᾶσαι ἄβυσσοι, ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες ἐταράχθησαν, ὑπὸ τῷ οἰκονομηθέντι ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ἀκούσατε, καὶ ἔκστητε, γενεαὶ τῶν γενεῶν, ᾧ γέγονεν παράδοξον θαῦμα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις. Πόλις ἐστὶ Βηρυτὸς καλουμένη, τελοῦσα δὲ ὑπὸ Ἀντιόχειαν. Ἐν αὐτῇ τῇ πόλει πλήθη πολλὰ ἦν τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν Χριστιανός τις λαβὼν κελλίον κατέμενεν.
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ καὶ Θεοῦ ἡμῶν. - Πόετε τὸ καινὸν καὶ παράδοξον θαῦμα, ὅπερ γέγονε νῦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. Ἐμβλέψατε (9) εἰς τὴν ἄπει- ρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, δότε αὐτῷ δόξαν, κατανοή- σατε τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν καὶ τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀνα- λάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ἐν γὰρ τῷ παραδόξῳ τούτῳ θαύματι, ὃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξέστησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώ- των. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τὸ τετολμημένον, ἐταράχθησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ον τως ἐξέστησαν πᾶσαι ἄβυσσος, ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες ἐταράχθησαν, ὑπὸ τῷ οἰκο νομηθέντι ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ἀκούσατε, καὶ ἔκστητε, γενεαὶ τῶν γενεῶν, ᾧ γέγονεν παράδοξον θαῦμα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύ- Β ταις. Αντιόχειαν. Ἐν αὐτῇ τῇ πόλει πλήθη πολλὰ ἦν τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν Χρι στιανός τις λαβὼν κελλίον κατέμενεν. Εποίησε δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁλόστατον, ἐξωγραφημένην ἐν ὡραιότητι πολλῇ. Χρόνου δὲ διελ- θόντος, ἠθέλησεν ἀναχωρῆσαι ὁ Χριστιανὸς ἐκ τοῦ αὐτοῦ κελλίου. Ἐπεζήτησεν οὖν ἕτερον κελλίον μετ ζον, ὡς χρείαν ἔχων αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ πλησιάζειν αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εὑρὼν δὲ οίκημα ἕτερον, μετα ἦρεν ἐκεῖθεν, λαβὼν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. Κατ' οικονομίαν· δὲ τοῦ Θεοῦ, τοῦ θέλοντος πάντα ἄνθρωπον σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας έλε θεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ πᾶσι τοῖς πιστεύο ουσιν αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ. Λαβὼν δὲ ὁ Χριστιανὸς ἅπα σαν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὡς προλέλεκται, κατελείφθη ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνη, λησμονήσας αὐτὴν ἐν τῷ κελλίῳ. οἰκεῖν ἐν αὐτῷ, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ, εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον κατέμενε, μή θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵσταται ἐκεῖ, οὐδὲ κατενόησε τὸν τότ πον ἐκεῖνον. Μια δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν Εβραίον, νος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. περὶ τοῦ γενομένου θαύματος εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Κυ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ. Ἀναγινώσκεται δὲ τῇ Κυριακῇ τῆς ὀρο Οδοξίας. Διήγησις περὶ τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βηρυτῷ τῇ πόλει, ὑπὸ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κῦ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ, καὶ περὶ ἐλεημοσύνης τῶν θαυμάτων τοῦ Θεοῦ, καὶ ἴδετε τὸ ἔργον, ὁ ὁ Κύ ριος εἰργάσατο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν· συγκλίνατο, τὸ οὖς ὑμῶν, καὶ μετ᾿ εὐφρο DE MIRACULO BERYTI EDITO. S. P. N. ATHANASII Sermo de miraculo Beryti edito, circa pretiosam et venerandam imaginem Domini et Dei nostri. - Colb. 4457, Colb. 5110, C stupendumque miraculum, quod nuper diebus con- tigit nostris. Respicite immensam Dei bonitatem, date ipsi gloriam, perpendite ineffabilem ejus erga homi- nes amorem magnitudinemque providentiæ illius : cum lætitia lamentum assumite. Nihil in Deo mira- bile; sed in stupendo hujusmodi miraculo, quod editum est in illis diebus, omnia hominum corda stupore perculsa sunt. Obstupuit vere cœlum ob patratum facinus, turbata sunt omnia hominum corda; obstupuere abyssi omnes, sol obtenebratus est, luna et stellæ conturbatæ sunt, ob rem Domini providentia gestam : audite, omnes calorum virtu- tes, ac stupete, generationes generationum, ob in- gens miraculum, his diebus editum. in qua ingens erat Judæorum multitudo. Christia- nus porro quidam accepta prope synagogam eorum cellula, illic commorabatur. Fecit autem imaginem Domini integram, pulcherrime depictam. Elapso quodam tempore, voluit Christianus secedere ex ista cellula, majoremque requisivit cellulam, qua scilicet opus habebat, ita ut etiam Judæis esset vi- cinus. Invento domicilio altero, inde commigravit, suis omnibus acceptis bonis. Quod ex Dei dispen- satione factum est, qui vult omnem hominem sal- vum fieri, et ad agnitionem veritatis venire, osten- ditque mirabilia sua omnibus in ipsum credentibus in veritate. Acceptis Christianus omnibus ad se pertinentibus, uti supra dictum est, relicta est imago Domini nostri Jesu Christi sola, eamque homo ille oblitus in cellula est. domicilium, ubi erat imago universorum regis Christi, cum eo res omnes suas asportasset, ibi commorabatur: nec advertit imaginem Domini, quæ illic stabat, neque lustravit eum locum. Qua- dam porro die cum Hebræum invitasset, ut secum (8) Λόγος εἰς τὸ θαῦμα τὸ γεγονὸς ἐν Βηρυτῷ, περὶ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου 1. Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ Δ 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη, τελοῦσα δὲ ὑπὸ 3. Ἰουδαῖος δέ τις λαβὼν τὸ κελλίον αὐτοῦ τοῦ (8) Colbert. 833, Λόγος περὶ τῆς ἐν Βηρυτῷ εἰκόν 1. Erigite oculos mentis vestra, ac videte novum 2. Urbs est, Berytus nomine, Antiochiæ vectigalis, 3. Judæus autem quidam accepta ista cellula in (9) Colbert. 4, Εγκύψατε εἰς τὸ ἄπειρον πέλαγος
Ἐποίησε δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁλόστατον, ἐζωγραφημένην ἐν ὡραιότητι πολλῇ. Χρόνου δὲ διελθόντος, ἠθέλησεν ἀναχωρῆσαι ὁ Χριστιανὸς ἐκ τοῦ αὐτοῦ κελλίου. Ἐπεζήτησεν οὖν ἕτερον κελλίον μεῖζον, ὡς χρείαν ἔχων αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ πλησιάζειν αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εὑρὼν δὲ οἴκημα ἕτερον, μετῆρεν ἐκεῖθεν, λαβὼν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. Κατ’ οἰκονομίαν δὲ τοῦ Θεοῦ, τοῦ θέλοντος πάντα ἄνθρωπον σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ. Λαβὼν δὲ ὁ Χριστιανὸς ἅπασαν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὡς προλέλεκται, κατελείφθη ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνη, λησμονήσας αὐτὴν ἐν τῷ κελλίῳ. Ἰουδαῖος δέ τις λαβὼν τὸ κελλίον αὐτοῦ τοῦ οἰκεῖν ἐν αὐτῷ, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ, εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον κατέμενε, μὴ θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵσταται ἐκεῖ, οὐδὲ κατενόησε τὸν τόπον ἐκεῖνον. Μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν Ἑβραῖον, ἵνα φάγῃ μετ’ αὐτοῦ·
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ καὶ Θεοῦ ἡμῶν. - Πόετε τὸ καινὸν καὶ παράδοξον θαῦμα, ὅπερ γέγονε νῦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. Ἐμβλέψατε (9) εἰς τὴν ἄπει- ρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, δότε αὐτῷ δόξαν, κατανοή- σατε τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν καὶ τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀνα- λάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ἐν γὰρ τῷ παραδόξῳ τούτῳ θαύματι, ὃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξέστησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώ- των. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τὸ τετολμημένον, ἐταράχθησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ον τως ἐξέστησαν πᾶσαι ἄβυσσος, ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες ἐταράχθησαν, ὑπὸ τῷ οἰκο νομηθέντι ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ἀκούσατε, καὶ ἔκστητε, γενεαὶ τῶν γενεῶν, ᾧ γέγονεν παράδοξον θαῦμα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύ- Β ταις. Αντιόχειαν. Ἐν αὐτῇ τῇ πόλει πλήθη πολλὰ ἦν τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν Χρι στιανός τις λαβὼν κελλίον κατέμενεν. Εποίησε δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁλόστατον, ἐξωγραφημένην ἐν ὡραιότητι πολλῇ. Χρόνου δὲ διελ- θόντος, ἠθέλησεν ἀναχωρῆσαι ὁ Χριστιανὸς ἐκ τοῦ αὐτοῦ κελλίου. Ἐπεζήτησεν οὖν ἕτερον κελλίον μετ ζον, ὡς χρείαν ἔχων αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ πλησιάζειν αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εὑρὼν δὲ οίκημα ἕτερον, μετα ἦρεν ἐκεῖθεν, λαβὼν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. Κατ' οικονομίαν· δὲ τοῦ Θεοῦ, τοῦ θέλοντος πάντα ἄνθρωπον σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας έλε θεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ πᾶσι τοῖς πιστεύο ουσιν αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ. Λαβὼν δὲ ὁ Χριστιανὸς ἅπα σαν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὡς προλέλεκται, κατελείφθη ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνη, λησμονήσας αὐτὴν ἐν τῷ κελλίῳ. οἰκεῖν ἐν αὐτῷ, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ, εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον κατέμενε, μή θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵσταται ἐκεῖ, οὐδὲ κατενόησε τὸν τότ πον ἐκεῖνον. Μια δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν Εβραίον, νος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. περὶ τοῦ γενομένου θαύματος εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Κυ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ. Ἀναγινώσκεται δὲ τῇ Κυριακῇ τῆς ὀρο Οδοξίας. Διήγησις περὶ τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βηρυτῷ τῇ πόλει, ὑπὸ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κῦ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ, καὶ περὶ ἐλεημοσύνης τῶν θαυμάτων τοῦ Θεοῦ, καὶ ἴδετε τὸ ἔργον, ὁ ὁ Κύ ριος εἰργάσατο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν· συγκλίνατο, τὸ οὖς ὑμῶν, καὶ μετ᾿ εὐφρο DE MIRACULO BERYTI EDITO. S. P. N. ATHANASII Sermo de miraculo Beryti edito, circa pretiosam et venerandam imaginem Domini et Dei nostri. - Colb. 4457, Colb. 5110, C stupendumque miraculum, quod nuper diebus con- tigit nostris. Respicite immensam Dei bonitatem, date ipsi gloriam, perpendite ineffabilem ejus erga homi- nes amorem magnitudinemque providentiæ illius : cum lætitia lamentum assumite. Nihil in Deo mira- bile; sed in stupendo hujusmodi miraculo, quod editum est in illis diebus, omnia hominum corda stupore perculsa sunt. Obstupuit vere cœlum ob patratum facinus, turbata sunt omnia hominum corda; obstupuere abyssi omnes, sol obtenebratus est, luna et stellæ conturbatæ sunt, ob rem Domini providentia gestam : audite, omnes calorum virtu- tes, ac stupete, generationes generationum, ob in- gens miraculum, his diebus editum. in qua ingens erat Judæorum multitudo. Christia- nus porro quidam accepta prope synagogam eorum cellula, illic commorabatur. Fecit autem imaginem Domini integram, pulcherrime depictam. Elapso quodam tempore, voluit Christianus secedere ex ista cellula, majoremque requisivit cellulam, qua scilicet opus habebat, ita ut etiam Judæis esset vi- cinus. Invento domicilio altero, inde commigravit, suis omnibus acceptis bonis. Quod ex Dei dispen- satione factum est, qui vult omnem hominem sal- vum fieri, et ad agnitionem veritatis venire, osten- ditque mirabilia sua omnibus in ipsum credentibus in veritate. Acceptis Christianus omnibus ad se pertinentibus, uti supra dictum est, relicta est imago Domini nostri Jesu Christi sola, eamque homo ille oblitus in cellula est. domicilium, ubi erat imago universorum regis Christi, cum eo res omnes suas asportasset, ibi commorabatur: nec advertit imaginem Domini, quæ illic stabat, neque lustravit eum locum. Qua- dam porro die cum Hebræum invitasset, ut secum (8) Λόγος εἰς τὸ θαῦμα τὸ γεγονὸς ἐν Βηρυτῷ, περὶ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου 1. Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ Δ 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη, τελοῦσα δὲ ὑπὸ 3. Ἰουδαῖος δέ τις λαβὼν τὸ κελλίον αὐτοῦ τοῦ (8) Colbert. 833, Λόγος περὶ τῆς ἐν Βηρυτῷ εἰκόν 1. Erigite oculos mentis vestra, ac videte novum 2. Urbs est, Berytus nomine, Antiochiæ vectigalis, 3. Judæus autem quidam accepta ista cellula in (9) Colbert. 4, Εγκύψατε εἰς τὸ ἄπειρον πέλαγος
PG 28:798ἐν δὲ τῷ ἀριστᾷν αὐτοὺς, ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ Ἰουδαῖος ὁ κεκλημένος, εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ λέγει τῷ καλέσαντι αὐτὸν Ἰουδαίῳ· Σὺ, Ἰουδαῖος ὢν, πῶς τὴν εἰκόνα τούτου ἔχεις; ὕβρεις τε παμπόλλας καὶ ἀθεμίτους ἐκ τοῦ μιαροῦ αὐτοῦ στόματος εἰπόντος κατὰ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Δεσπότου, ἃς οὐκ ἔξεστιν οὐδὲ εἰς διάνοιαν ἀνθρώπων ἐλθεῖν· μὴ γένοιτο ὑποδεικνύων δὲ τὴν εἰκόνα τὸν καλέσαντα Ἑβραῖον ὁ κληθεὶς, ἤρξατο ὁ Ἑβραῖος ὀμνύειν κατὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς πίστεως, ὅτι Μέχρι τῆς ὥρας ταύτης οὐκ ἐθεασάμην τὴν εἰκόνα ταύτην. Ὁ δὲ Ἑβραῖος ὁ κληθεὶς ἐσιώπησεν. Ἀναστὰς δὲ ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς πρώτους αὐτῶν ἱερεῖς καὶ νομοδιδασκάλους, καὶ λέγει αὐτοῖς, ὅτι Ὁ δεῖνα ὁ Ἑβραῖος εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, κἀγὼ οἰκείοις ὀφθαλμοῖς ἐθεασάμην αὐτήν. Οἱ δὲ ἀκούσαντες εἶπον· Πῶς δύνασαι τοῦτο ἀποδεῖξαι; Λέγει πρὸς αὐτούς· Ἀκολουθήσατέ μοι, κἀγὼ ὑμῖν ὑποδείξω αὐτήν. Συνεβουλεύσαντο δὲ, ἵνα πάντες πρωὶ̈ παραγενόμενοι καταλάβωσιν τὸ κελλίον, ἐν ᾧ ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου.
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ καὶ Θεοῦ ἡμῶν. - Πόετε τὸ καινὸν καὶ παράδοξον θαῦμα, ὅπερ γέγονε νῦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. Ἐμβλέψατε (9) εἰς τὴν ἄπει- ρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, δότε αὐτῷ δόξαν, κατανοή- σατε τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν καὶ τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀνα- λάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ἐν γὰρ τῷ παραδόξῳ τούτῳ θαύματι, ὃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξέστησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώ- των. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τὸ τετολμημένον, ἐταράχθησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ον τως ἐξέστησαν πᾶσαι ἄβυσσος, ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες ἐταράχθησαν, ὑπὸ τῷ οἰκο νομηθέντι ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ἀκούσατε, καὶ ἔκστητε, γενεαὶ τῶν γενεῶν, ᾧ γέγονεν παράδοξον θαῦμα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύ- Β ταις. Αντιόχειαν. Ἐν αὐτῇ τῇ πόλει πλήθη πολλὰ ἦν τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν Χρι στιανός τις λαβὼν κελλίον κατέμενεν. Εποίησε δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁλόστατον, ἐξωγραφημένην ἐν ὡραιότητι πολλῇ. Χρόνου δὲ διελ- θόντος, ἠθέλησεν ἀναχωρῆσαι ὁ Χριστιανὸς ἐκ τοῦ αὐτοῦ κελλίου. Ἐπεζήτησεν οὖν ἕτερον κελλίον μετ ζον, ὡς χρείαν ἔχων αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ πλησιάζειν αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εὑρὼν δὲ οίκημα ἕτερον, μετα ἦρεν ἐκεῖθεν, λαβὼν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. Κατ' οικονομίαν· δὲ τοῦ Θεοῦ, τοῦ θέλοντος πάντα ἄνθρωπον σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας έλε θεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ πᾶσι τοῖς πιστεύο ουσιν αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ. Λαβὼν δὲ ὁ Χριστιανὸς ἅπα σαν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὡς προλέλεκται, κατελείφθη ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνη, λησμονήσας αὐτὴν ἐν τῷ κελλίῳ. οἰκεῖν ἐν αὐτῷ, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ, εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον κατέμενε, μή θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵσταται ἐκεῖ, οὐδὲ κατενόησε τὸν τότ πον ἐκεῖνον. Μια δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν Εβραίον, νος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. περὶ τοῦ γενομένου θαύματος εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Κυ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ. Ἀναγινώσκεται δὲ τῇ Κυριακῇ τῆς ὀρο Οδοξίας. Διήγησις περὶ τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βηρυτῷ τῇ πόλει, ὑπὸ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κῦ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ, καὶ περὶ ἐλεημοσύνης τῶν θαυμάτων τοῦ Θεοῦ, καὶ ἴδετε τὸ ἔργον, ὁ ὁ Κύ ριος εἰργάσατο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν· συγκλίνατο, τὸ οὖς ὑμῶν, καὶ μετ᾿ εὐφρο DE MIRACULO BERYTI EDITO. S. P. N. ATHANASII Sermo de miraculo Beryti edito, circa pretiosam et venerandam imaginem Domini et Dei nostri. - Colb. 4457, Colb. 5110, C stupendumque miraculum, quod nuper diebus con- tigit nostris. Respicite immensam Dei bonitatem, date ipsi gloriam, perpendite ineffabilem ejus erga homi- nes amorem magnitudinemque providentiæ illius : cum lætitia lamentum assumite. Nihil in Deo mira- bile; sed in stupendo hujusmodi miraculo, quod editum est in illis diebus, omnia hominum corda stupore perculsa sunt. Obstupuit vere cœlum ob patratum facinus, turbata sunt omnia hominum corda; obstupuere abyssi omnes, sol obtenebratus est, luna et stellæ conturbatæ sunt, ob rem Domini providentia gestam : audite, omnes calorum virtu- tes, ac stupete, generationes generationum, ob in- gens miraculum, his diebus editum. in qua ingens erat Judæorum multitudo. Christia- nus porro quidam accepta prope synagogam eorum cellula, illic commorabatur. Fecit autem imaginem Domini integram, pulcherrime depictam. Elapso quodam tempore, voluit Christianus secedere ex ista cellula, majoremque requisivit cellulam, qua scilicet opus habebat, ita ut etiam Judæis esset vi- cinus. Invento domicilio altero, inde commigravit, suis omnibus acceptis bonis. Quod ex Dei dispen- satione factum est, qui vult omnem hominem sal- vum fieri, et ad agnitionem veritatis venire, osten- ditque mirabilia sua omnibus in ipsum credentibus in veritate. Acceptis Christianus omnibus ad se pertinentibus, uti supra dictum est, relicta est imago Domini nostri Jesu Christi sola, eamque homo ille oblitus in cellula est. domicilium, ubi erat imago universorum regis Christi, cum eo res omnes suas asportasset, ibi commorabatur: nec advertit imaginem Domini, quæ illic stabat, neque lustravit eum locum. Qua- dam porro die cum Hebræum invitasset, ut secum (8) Λόγος εἰς τὸ θαῦμα τὸ γεγονὸς ἐν Βηρυτῷ, περὶ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου 1. Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ Δ 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη, τελοῦσα δὲ ὑπὸ 3. Ἰουδαῖος δέ τις λαβὼν τὸ κελλίον αὐτοῦ τοῦ (8) Colbert. 833, Λόγος περὶ τῆς ἐν Βηρυτῷ εἰκόν 1. Erigite oculos mentis vestra, ac videte novum 2. Urbs est, Berytus nomine, Antiochiæ vectigalis, 3. Judæus autem quidam accepta ista cellula in (9) Colbert. 4, Εγκύψατε εἰς τὸ ἄπειρον πέλαγος
Πρωί̈ας δὲ γενομένης, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι αὐτῶν, καὶ παραλαβόντες τὸν Ἰουδαῖον, ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἑβραίου, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου. Παραγενόμενοι δὲ ἐν τῇ οἰκίᾳ, εἰσπηδήσαντες ἔσωθεν τῆς οἰκίας οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ πᾶς ὁ ὄχλος, ὁρῶσι τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου. Τότε θυμοῦ πλησθέντες, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν οἰκοῦντα ἐκεῖσε ἐξελάσαντες ἀποσυνάγωγον ἐποίησαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταγαγόντες, εἶπον ἐν ἑαυτοῖς, ὅτι Καθὼς οἱ πατέρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτῷ, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐμπαίζωμεν αὐτῷ. Τότε ἤρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόσωπον εἷς καθεὶς, οἱ πάντες αὐτῶν ἐῤῥάπιζον τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου λέγοντες· Ὅσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα ποιήσωμεν τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Λέγουσιν, ὅτι Ἠκούσαμεν, πολλοὺς ἐμπαιγμοὺς ἐποίησαν αὐτῷ· καὶ ἡμεῖς πάντα ποιήσωμεν. Ἐμπαιγμοὺς οὖν ἀπείρους ἐνέπαιξαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ἅπερ οὐδὲ λέγειν ἡμῖν τετόλμηται. Εἶτα λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἥλωσαν αὐτοῦ τὰς χεῖρας, τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν.
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ καὶ Θεοῦ ἡμῶν. - Πόετε τὸ καινὸν καὶ παράδοξον θαῦμα, ὅπερ γέγονε νῦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. Ἐμβλέψατε (9) εἰς τὴν ἄπει- ρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, δότε αὐτῷ δόξαν, κατανοή- σατε τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν καὶ τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀνα- λάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ἐν γὰρ τῷ παραδόξῳ τούτῳ θαύματι, ὃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξέστησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώ- των. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τὸ τετολμημένον, ἐταράχθησαν πᾶσαι αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. Ον τως ἐξέστησαν πᾶσαι ἄβυσσος, ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες ἐταράχθησαν, ὑπὸ τῷ οἰκο νομηθέντι ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ἀκούσατε, καὶ ἔκστητε, γενεαὶ τῶν γενεῶν, ᾧ γέγονεν παράδοξον θαῦμα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύ- Β ταις. Αντιόχειαν. Ἐν αὐτῇ τῇ πόλει πλήθη πολλὰ ἦν τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν Χρι στιανός τις λαβὼν κελλίον κατέμενεν. Εποίησε δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁλόστατον, ἐξωγραφημένην ἐν ὡραιότητι πολλῇ. Χρόνου δὲ διελ- θόντος, ἠθέλησεν ἀναχωρῆσαι ὁ Χριστιανὸς ἐκ τοῦ αὐτοῦ κελλίου. Ἐπεζήτησεν οὖν ἕτερον κελλίον μετ ζον, ὡς χρείαν ἔχων αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ πλησιάζειν αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εὑρὼν δὲ οίκημα ἕτερον, μετα ἦρεν ἐκεῖθεν, λαβὼν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. Κατ' οικονομίαν· δὲ τοῦ Θεοῦ, τοῦ θέλοντος πάντα ἄνθρωπον σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας έλε θεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ πᾶσι τοῖς πιστεύο ουσιν αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ. Λαβὼν δὲ ὁ Χριστιανὸς ἅπα σαν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὡς προλέλεκται, κατελείφθη ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνη, λησμονήσας αὐτὴν ἐν τῷ κελλίῳ. οἰκεῖν ἐν αὐτῷ, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ, εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον κατέμενε, μή θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵσταται ἐκεῖ, οὐδὲ κατενόησε τὸν τότ πον ἐκεῖνον. Μια δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν Εβραίον, νος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. περὶ τοῦ γενομένου θαύματος εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Κυ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ. Ἀναγινώσκεται δὲ τῇ Κυριακῇ τῆς ὀρο Οδοξίας. Διήγησις περὶ τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βηρυτῷ τῇ πόλει, ὑπὸ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κῦ ἡμῶν Ἰῦ Χῦ, καὶ περὶ ἐλεημοσύνης τῶν θαυμάτων τοῦ Θεοῦ, καὶ ἴδετε τὸ ἔργον, ὁ ὁ Κύ ριος εἰργάσατο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν· συγκλίνατο, τὸ οὖς ὑμῶν, καὶ μετ᾿ εὐφρο DE MIRACULO BERYTI EDITO. S. P. N. ATHANASII Sermo de miraculo Beryti edito, circa pretiosam et venerandam imaginem Domini et Dei nostri. - Colb. 4457, Colb. 5110, C stupendumque miraculum, quod nuper diebus con- tigit nostris. Respicite immensam Dei bonitatem, date ipsi gloriam, perpendite ineffabilem ejus erga homi- nes amorem magnitudinemque providentiæ illius : cum lætitia lamentum assumite. Nihil in Deo mira- bile; sed in stupendo hujusmodi miraculo, quod editum est in illis diebus, omnia hominum corda stupore perculsa sunt. Obstupuit vere cœlum ob patratum facinus, turbata sunt omnia hominum corda; obstupuere abyssi omnes, sol obtenebratus est, luna et stellæ conturbatæ sunt, ob rem Domini providentia gestam : audite, omnes calorum virtu- tes, ac stupete, generationes generationum, ob in- gens miraculum, his diebus editum. in qua ingens erat Judæorum multitudo. Christia- nus porro quidam accepta prope synagogam eorum cellula, illic commorabatur. Fecit autem imaginem Domini integram, pulcherrime depictam. Elapso quodam tempore, voluit Christianus secedere ex ista cellula, majoremque requisivit cellulam, qua scilicet opus habebat, ita ut etiam Judæis esset vi- cinus. Invento domicilio altero, inde commigravit, suis omnibus acceptis bonis. Quod ex Dei dispen- satione factum est, qui vult omnem hominem sal- vum fieri, et ad agnitionem veritatis venire, osten- ditque mirabilia sua omnibus in ipsum credentibus in veritate. Acceptis Christianus omnibus ad se pertinentibus, uti supra dictum est, relicta est imago Domini nostri Jesu Christi sola, eamque homo ille oblitus in cellula est. domicilium, ubi erat imago universorum regis Christi, cum eo res omnes suas asportasset, ibi commorabatur: nec advertit imaginem Domini, quæ illic stabat, neque lustravit eum locum. Qua- dam porro die cum Hebræum invitasset, ut secum (8) Λόγος εἰς τὸ θαῦμα τὸ γεγονὸς ἐν Βηρυτῷ, περὶ τῆς τιμίας καὶ σεβασμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου 1. Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ Δ 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη, τελοῦσα δὲ ὑπὸ 3. Ἰουδαῖος δέ τις λαβὼν τὸ κελλίον αὐτοῦ τοῦ (8) Colbert. 833, Λόγος περὶ τῆς ἐν Βηρυτῷ εἰκόν 1. Erigite oculos mentis vestra, ac videte novum 2. Urbs est, Berytus nomine, Antiochiæ vectigalis, 3. Judæus autem quidam accepta ista cellula in (9) Colbert. 4, Εγκύψατε εἰς τὸ ἄπειρον πέλαγος
PG 28:800Τότε ποιήσαντες ἥλους προσήλωσαν τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας τοῦ Κυρίου. Πάλιν λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ὄξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐτὸν μετὰ σπόγγου· ποιήσωμεν οὕτω καὶ ἡμεῖς. Καὶ ἐποίησαν ὡσαύτως, ἐπιθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου τῆς εἰκόνος σπόγγον μετὰ ὄξους πεπληρωμένον. Λέγουσι πάλιν· Ἐμάθομεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόντες κάλαμον, ἔτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Λέγουσι πάλιν· Ἀκριβέστερον οἴδαμεν, ὅτι λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἤνοιξαν· μὴ ἓν παραλείψωμεν, ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσωμεν. Καὶ τοῦτο ποιήσαντες, ἐνεχθῆναι λόγχην προετρέψαντο, καὶ ἐνεχθείσης τῆς λόγχης, ἄραντες αὐτὴν ἐκέντησαν κατὰ τῆς πλευρᾶς τῆς εἰκόνος τοῦ Σωτῆρος. Παρευθὺ δὲ ἐξέβλυσεν αἷμα καὶ ὕδωρ εἰς πλῆθος πολύ. Τούτου δὲ τοῦ παραδόξου θαύματος γενομένου, ἔκπληξις ἔλαβεν ἅπαντας τοὺς βλέποντας τὰς δυναστείας τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ παράδοξα θαυμάσια. Ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου, καὶ ἀπέραντος ἡ ἀγαθότης καὶ τὸ πολὺ ἔλεός σου, Δέσποτα Τίς λαλήσει τὰς δυναστείας σου, Κύριε;
ἵνα φάγῃ μετ' αὐτοῦ· ἐν δὲ τῷ ἀριστᾷν αὐτοὺς, ἐπ άρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ Ἰουδαῖος ὁ κεκλημένος, εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ λέγει τῷ καλέσαντι αὐτὸν Ἰουδαίῳ· Σὺ, Ἰουδαῖος ὤν, πῶς τὴν εἰκόνα τούτου ἔχεις; ὕβρεις τε παμπόλα λας καὶ ἀθεμίτους ἐκ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ στόματος είν πόντος κατὰ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Δεσπότου, ἃς οὐκ ἔξεστιν οὐδὲ εἰς διάνοιαν ἀνθρώπων ἐλθεῖν· μὴ γένοιτο ! ὑποδεικνύων δὲ τὴν εἰκόνα τὸν καλέσαντα Ἑβραῖον ὁ κληθείς, ήρξατο ὁ Ἑβραῖος ομνύειν κατὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς πίστεως, ὅτι Μέχρι τῆς ὥρας ταύτης οὐκ ἐθεασάμην τὴν εἰκόνα ταύτην. Ὁ δὲ Ἑβραῖος ὁ κληθεὶς ἐσιώπησεν. ᾿Αναστὰς δὲ ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς πρώτους αὐτῶν ἱερεῖς καὶ νομοδιδα- σκάλους, καὶ λέγει αὐτοῖς, ὅτι Ο δεῖνα ὁ Ἑβραῖος εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, κἀγὼ οἰκείοις ὀφθαλμοῖς ἐθεασάμην αὐτήν. Οἱ δὲ ἀκούσαν τες εἶπον· Πῶς δύνασαι τοῦτο ἀποδεῖξαι ; Λέγει πρὸς αὐτούς· Ακολουθήσατέ μοι, κἀγὼ ὑμῖν ὑποδείξω αὐτήν. Συνεβουλεύσαντο δὲ, ἵνα πάντες πρωί παρα- γενόμενοι καταλάβωσιν τὸ κελλίον, ἐν ᾧ ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου. καὶ οἱ πρεσβύτεροι αὐτῶν, καὶ παραλαβόντες τὸν Ἰουδαῖον, ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἑβραίου, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου. Παραγενόμενοι δὲ ἐν τῇ οι κίᾳ, εἰσπηδήσαντες ἔσωθεν τῆς οἰκίας οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ πᾶς ὁ ὄχλος, ὁρῶσι τὴν εἰ- κόνα τοῦ Κυρίου. Τότε θυμοῦ πλησθέντες, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν οἰκοῦντα ἐκεῖσε ἐξελάσαντες ἀποσυν άγωγον ἐποίησαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταγαγόντες, εἶπον ἐν ἑαυτοῖς, ὅτι Καθὼς οἱ πατέρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτῷ, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐμπαίζωμεν αὐτῷ. Τότε ήρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόσωπον εἷς καθεὶς, οι πάντες αὐτῶν ἐρ βάπιζον τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου λέγοντες· Οσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα ποιήσωμεν τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Λέγουσιν, ὅτι Ἠκούσαμεν, πολλοὺς ἐμπαιγμούς ἐποίησαν αὐτῷ· καὶ ἡμεῖς πάντα ποιήσωμεν. Εμ- παιγμοὺς οὖν ἀπείρους ἐνέπαιξαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ἅπερ οὐδὲ λέγειν ἡμῖν τετόλμηται. Εἶτα λέ- γουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἤλωσαν αὐτοῦ τὰς χεῖρας, τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Τότε ποιήσαντες ἤλους προσήλωσαν τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας τοῦ Κυρίου. τὴν πλήσαντες σπόγγον, προσέθηκαν τῷ στόματι τῆς Πάλιν λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐτὸν μετὰ σπόγγου· ποιήσωμεν οὕτω καὶ ἡμεῖς. Καὶ ἐποίησαν ὡσαύτως (10), ἐπιθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου τῆς εἰκόνος σπόγγον μετὰ ὄξους πεπληρωμένον. Λέγουσι πάλιν· Ἐμάθομεν, ὅτι και λάμῳ ἔτυψαν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόντες κάλαμον, έτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Λέγουσι πάλιν· 'Ακριβέστερον οίδα- μεν, ὅτι λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἄνοιξαν· μὴ ἐν παραλείψωμεν, ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσωμεν. Καὶ τοῦτο ποιήσαντες, ἐνεχθῆναι λόγχην προετρέψαντο, ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου. Καὶ ἐφάνη ἀπογενομένη τῆς χολῆς καὶ τοῦ ὄξος ἡ ἁγία εἰκών. S. ATHANASIUS. DUBIA. - sumeret cibum; dum pranderent, elevatis Judæus A qui invitatus fuerat oculis, vidit imaginem Domini nostri Jesu Christi, dixitque Judæo qui se advoca- rat : Tu Judæus cum sis, quare hujus imaginem apud te servas? plurimasque ac nefandas contume- lias profano turpique ore suo protulit contra vene- randam imaginem Domini, quas ne in mentem qui- dem hominum venire licet; absit! ostenditque ima- ginem Hebræo qui se invitarat. Tum cœpit Hebræus ille jurare per Judaicam fidem, se nondum ad eam usque boram hanc vidisse imaginem. Hebræeus porro qui vocatus fuerat, siluit. Surgensque Judzos adiit qui primarii sacerdotes et legis doctores erant; quibus dixit: Hebræus ille imaginem Nazaræi ha- bet domi, quam ego oculis conspexi meis. Qui his auditis responderunt: Quomodo id potes compro- bare Tum ille : Me sequimini, et ostendam vobis illam. Consilium porro iniere, ut omnes proxima die mane cellulam adirent, in qua erat imago Do- mini B C principes sacerdotum et seniores, et Judæo secum assunipto, domum petiere Hebræi, ubi erat imago Domini. Cum eo advenissent, in domum irrumpen tes sacerdotum principes et seniores, universaque turba, vident imaginem Donini. Tum furore repleti, Judæum illic habitantem domo pulsum synagoga ejecerunt. Imaginem autem Domini nostri Jesu Christi cum demisissent, secum ita locuti sunt: Quemadmodum patres nostri illuserunt ipsi, ita et nos illudamus. Tum cœpere conspuere in faciem imaginis Domini, atque ordine singuli alapis vul- tum ejus cæciderunt, ac percusserunt omnes dicen- do Quæcunque patres nostri fecerunt, ea nos in ejus imaginem perpetremus. Audivimus, aiunt, multa in eum ludibria contulisse, et nos omnia conferamus. Infinita igitur ludibria in Domini ima- ginem contulere, quæ ne proferre quidem nos au- deamus. Ilic aiunt : Audivimus patres nostros clavis manus ejus confixisse, id et nos eliciamus. Confe. ctis ergo clavis, manus pedesque Domini confixere. Rursum inquiunt : Audivimus aceto et felle eum cum spongia potavisse : id nos quoque faciamus. D Illud itaque fecerunt similiter, posita ad os imaginis Domini spongia aceto plena. Aiunt iterum : Com- perimus eos arundine percussisse caput ejus; id- ipsum nos agamus, arreptaque arundine caput ejus percusserunt. Dicunt iterum : Accurate novimus, eos lancea latus ejus aperuisse: ne minimum quidem prætermnittamus ; sed potius iis adjiciamus. His per- actis, lanceam postularunt, qua allata, vibrantes illam, confodere latus imaginis Salvatoris, confe- stimque sanguis et aqua magna copia emanavit. Quo inexspectato edito miraculo, stupore perculsi 4. Πρωΐας δὲ γενομένης, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς 4. Ineunte luce sequentis diei, congregati sunt (10) Colbertin. 1, και προσαγαγόντες όξος καὶ χου
ἀκουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις σου, φιλάνθρωπε, ὁ μὴ βουλόμενος τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῇν αὐτόν; Χριστὲ, δόξα σοι. Τίς ὡς σὺ, Δέσποτα; Τίς πλὴν σοῦ ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια; Ὢ τοῦ θαύματος Ὢ τῆς τοῦ Σωτῆρος μεγαλειότητος Ἔφριξαν καὶ νῦν αἱ ἄνω δυνάμεις ἐπὶ τούτῳ. Ὢ πόση μακροθυμία ὢ πόσον ἔλεος πρώην γὰρ δι’ ἡμᾶς καὶ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, ἐσταυρώθη ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκὶ, ἀπαθὴς ὢν αὐτὸς τῇ θεότητι· νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, εἰς στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πεπιστευκότων. Ἀλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνῳ τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐλογητῷ Θεῷ ἡμῶν σὺν τῷ παναχράντῳ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστῷ, καὶ τῷ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. Ἀκούσατε ὑμεῖς, ἀδελφοὶ, μετὰ φόβου Θεοῦ καὶ χαρᾶς καὶ τὰ λοιπὰ ἅπερ ᾠκονομήθη ὑπὸ τοῦ Κυρίου.
ἵνα φάγῃ μετ' αὐτοῦ· ἐν δὲ τῷ ἀριστᾷν αὐτοὺς, ἐπ άρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ Ἰουδαῖος ὁ κεκλημένος, εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ λέγει τῷ καλέσαντι αὐτὸν Ἰουδαίῳ· Σὺ, Ἰουδαῖος ὤν, πῶς τὴν εἰκόνα τούτου ἔχεις; ὕβρεις τε παμπόλα λας καὶ ἀθεμίτους ἐκ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ στόματος είν πόντος κατὰ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Δεσπότου, ἃς οὐκ ἔξεστιν οὐδὲ εἰς διάνοιαν ἀνθρώπων ἐλθεῖν· μὴ γένοιτο ! ὑποδεικνύων δὲ τὴν εἰκόνα τὸν καλέσαντα Ἑβραῖον ὁ κληθείς, ήρξατο ὁ Ἑβραῖος ομνύειν κατὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς πίστεως, ὅτι Μέχρι τῆς ὥρας ταύτης οὐκ ἐθεασάμην τὴν εἰκόνα ταύτην. Ὁ δὲ Ἑβραῖος ὁ κληθεὶς ἐσιώπησεν. ᾿Αναστὰς δὲ ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς πρώτους αὐτῶν ἱερεῖς καὶ νομοδιδα- σκάλους, καὶ λέγει αὐτοῖς, ὅτι Ο δεῖνα ὁ Ἑβραῖος εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, κἀγὼ οἰκείοις ὀφθαλμοῖς ἐθεασάμην αὐτήν. Οἱ δὲ ἀκούσαν τες εἶπον· Πῶς δύνασαι τοῦτο ἀποδεῖξαι ; Λέγει πρὸς αὐτούς· Ακολουθήσατέ μοι, κἀγὼ ὑμῖν ὑποδείξω αὐτήν. Συνεβουλεύσαντο δὲ, ἵνα πάντες πρωί παρα- γενόμενοι καταλάβωσιν τὸ κελλίον, ἐν ᾧ ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου. καὶ οἱ πρεσβύτεροι αὐτῶν, καὶ παραλαβόντες τὸν Ἰουδαῖον, ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἑβραίου, ἔνθα ἦν ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου. Παραγενόμενοι δὲ ἐν τῇ οι κίᾳ, εἰσπηδήσαντες ἔσωθεν τῆς οἰκίας οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ πᾶς ὁ ὄχλος, ὁρῶσι τὴν εἰ- κόνα τοῦ Κυρίου. Τότε θυμοῦ πλησθέντες, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν οἰκοῦντα ἐκεῖσε ἐξελάσαντες ἀποσυν άγωγον ἐποίησαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταγαγόντες, εἶπον ἐν ἑαυτοῖς, ὅτι Καθὼς οἱ πατέρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτῷ, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐμπαίζωμεν αὐτῷ. Τότε ήρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόσωπον εἷς καθεὶς, οι πάντες αὐτῶν ἐρ βάπιζον τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου λέγοντες· Οσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα ποιήσωμεν τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Λέγουσιν, ὅτι Ἠκούσαμεν, πολλοὺς ἐμπαιγμούς ἐποίησαν αὐτῷ· καὶ ἡμεῖς πάντα ποιήσωμεν. Εμ- παιγμοὺς οὖν ἀπείρους ἐνέπαιξαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ἅπερ οὐδὲ λέγειν ἡμῖν τετόλμηται. Εἶτα λέ- γουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἤλωσαν αὐτοῦ τὰς χεῖρας, τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Τότε ποιήσαντες ἤλους προσήλωσαν τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας τοῦ Κυρίου. τὴν πλήσαντες σπόγγον, προσέθηκαν τῷ στόματι τῆς Πάλιν λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐτὸν μετὰ σπόγγου· ποιήσωμεν οὕτω καὶ ἡμεῖς. Καὶ ἐποίησαν ὡσαύτως (10), ἐπιθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου τῆς εἰκόνος σπόγγον μετὰ ὄξους πεπληρωμένον. Λέγουσι πάλιν· Ἐμάθομεν, ὅτι και λάμῳ ἔτυψαν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόντες κάλαμον, έτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Λέγουσι πάλιν· 'Ακριβέστερον οίδα- μεν, ὅτι λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἄνοιξαν· μὴ ἐν παραλείψωμεν, ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσωμεν. Καὶ τοῦτο ποιήσαντες, ἐνεχθῆναι λόγχην προετρέψαντο, ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου. Καὶ ἐφάνη ἀπογενομένη τῆς χολῆς καὶ τοῦ ὄξος ἡ ἁγία εἰκών. S. ATHANASIUS. DUBIA. - sumeret cibum; dum pranderent, elevatis Judæus A qui invitatus fuerat oculis, vidit imaginem Domini nostri Jesu Christi, dixitque Judæo qui se advoca- rat : Tu Judæus cum sis, quare hujus imaginem apud te servas? plurimasque ac nefandas contume- lias profano turpique ore suo protulit contra vene- randam imaginem Domini, quas ne in mentem qui- dem hominum venire licet; absit! ostenditque ima- ginem Hebræo qui se invitarat. Tum cœpit Hebræus ille jurare per Judaicam fidem, se nondum ad eam usque boram hanc vidisse imaginem. Hebræeus porro qui vocatus fuerat, siluit. Surgensque Judzos adiit qui primarii sacerdotes et legis doctores erant; quibus dixit: Hebræus ille imaginem Nazaræi ha- bet domi, quam ego oculis conspexi meis. Qui his auditis responderunt: Quomodo id potes compro- bare Tum ille : Me sequimini, et ostendam vobis illam. Consilium porro iniere, ut omnes proxima die mane cellulam adirent, in qua erat imago Do- mini B C principes sacerdotum et seniores, et Judæo secum assunipto, domum petiere Hebræi, ubi erat imago Domini. Cum eo advenissent, in domum irrumpen tes sacerdotum principes et seniores, universaque turba, vident imaginem Donini. Tum furore repleti, Judæum illic habitantem domo pulsum synagoga ejecerunt. Imaginem autem Domini nostri Jesu Christi cum demisissent, secum ita locuti sunt: Quemadmodum patres nostri illuserunt ipsi, ita et nos illudamus. Tum cœpere conspuere in faciem imaginis Domini, atque ordine singuli alapis vul- tum ejus cæciderunt, ac percusserunt omnes dicen- do Quæcunque patres nostri fecerunt, ea nos in ejus imaginem perpetremus. Audivimus, aiunt, multa in eum ludibria contulisse, et nos omnia conferamus. Infinita igitur ludibria in Domini ima- ginem contulere, quæ ne proferre quidem nos au- deamus. Ilic aiunt : Audivimus patres nostros clavis manus ejus confixisse, id et nos eliciamus. Confe. ctis ergo clavis, manus pedesque Domini confixere. Rursum inquiunt : Audivimus aceto et felle eum cum spongia potavisse : id nos quoque faciamus. D Illud itaque fecerunt similiter, posita ad os imaginis Domini spongia aceto plena. Aiunt iterum : Com- perimus eos arundine percussisse caput ejus; id- ipsum nos agamus, arreptaque arundine caput ejus percusserunt. Dicunt iterum : Accurate novimus, eos lancea latus ejus aperuisse: ne minimum quidem prætermnittamus ; sed potius iis adjiciamus. His per- actis, lanceam postularunt, qua allata, vibrantes illam, confodere latus imaginis Salvatoris, confe- stimque sanguis et aqua magna copia emanavit. Quo inexspectato edito miraculo, stupore perculsi 4. Πρωΐας δὲ γενομένης, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς 4. Ineunte luce sequentis diei, congregati sunt (10) Colbertin. 1, και προσαγαγόντες όξος καὶ χου
PG 28:801Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς ἁγίας καὶ τιμίας εἰκόνος, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, συνήχθη πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· Ἐπειδὴ θρυλοῦσιν οἱ σεβόμενοι αὐτὸν, ὅτι ἰάσεις πολλὰς ποιεῖ, λάβωμεν τούτου τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν αὐτὸ εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Καὶ προςενέγκαντες τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν, ἐμπαίζοντες ἔπλησαν τὴν βῆσσαν, ἔνθα ἐξίει τὸ ὕδωρ· καὶ συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρὸ πάντων παράλυτον· ὃν ᾔδεσαν ὄντα ἐκ γενετῆς. Προσφέροντες δὲ τὸν παράλυτον ἔχρισαν αὐτόν· καὶ εὐθέως συνεσφίγχθη καὶ ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος. Παραχρῆμα δὲ μεγάλη ταραχὴ ἐγένετο κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν, πάντων ἐρχομένων, διὰ τὰς ἀπείρους ἰάσεις καὶ θαυματουργίας. Ἐκινήθη δὲ πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, καὶ προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν, παραλύτους, κυλλοὺς, ξηροὺς, χωλοὺς, καὶ τυφλοὺς, καὶ δαιμονιῶντας, καὶ ἑτέρους ἔχοντας παντοίας νόσους·
καὶ ἐνεχθείσης τῆς λόγχης, ἄραντες αὐτὴν ἐκέντησαν κατὰ τῆς πλευρᾶς τῆς εἰκόνος τοῦ Σωτῆρος. Παρ- εὐθὺ δὲ ἐξέβλυσεν αἷμα καὶ ὕδωρ εἰς πλῆθος πολύ. Τούτου δὲ τοῦ παραδόξου θαύματος γενομένου, έκπληξις ἔλαβεν ἅπαντας τοὺς βλέποντας τὰς δυναστείας τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ παράδοξα θαυμάσια. σου, καὶ ἀπέραντος ἡ ἀγαθότης καὶ τὸ πολὺ ἔλεός σου, Δέσποτα! Τις λαλήσει τὰς δυναστείας του, Κύ- ριε; ἀκουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις σου, φιλ άνθρωπε, ὁ μὴ βουλόμενος τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρ τωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῆν αὐτόν; Χριστέ, δόξα σοι. Τίς ὡς σὺ, Δέσποτα; Τίς πλὴν τοῦ ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια; Ὢ τοῦ θαύματος ! "Ω τῆς τοῦ Σωτῆρος μεγαλειότητος ! Ἔφριξαν καὶ νῦν αἱ ἄνω δυνάμεις ἐπὶ τούτῳ. Ὢ πόση μακροθυμία! ὢ πόσον ἔλεος! πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ τὴν ἡμετέραν σωτη- μίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, Β ἐσταυρώθη ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκὶ, ἀπαθὴς ὢν αὐτὸς τῇ θεότητι· νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, εἰς στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πεπιστευκότων. Ἀλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνῳ τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐλογητῷ Θεῷ ἡμῶν σὺν τῷ παναχράντῳ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ αὐτοῦ Ἰη- σοῦ Χριστῷ, καὶ τῷ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Ο ο νί- χαρᾶς καὶ τὰ λοιπὰ ἅπερ ᾠκονομήθη ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθήναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς ἁγίας καὶ τιμίας εἰκόνος, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, συνήχθη πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, λέ- γοντες πρὸς ἀλλήλους· Ἐπειδὴ θρυλοῦσιν οἱ σεβό μενοι αὐτὸν, ὅτι ἰάσεις πολλὰς ποιεί, λάβωμεν τούτου τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν αὐτὸ εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Καὶ προσ- ενέγκαντες τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν, ἐμπαί. ζοντες ἔπλησαν τὴν βήσσαν, ἔνθα ἐξίει τὸ ὕδωρ· καὶ συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρὸ πάντων παράλυτον· ἐν ᾔδεσαν ὄντα ἐκ γενετής. Προσφέρον- τις δὲ τὸν παράλυτον ἔχρισαν αὐτόν· καὶ εὐθέως συν- εσφίγχθη καὶ ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος. Παρα- χρῆμα δὲ μεγάλη ταραχὴ ἐγένετο κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν, πάντων έρχομένων, διὰ τὰς ἀπείρους ἰάσεις καὶ θαυματουργίας. Ἐκινήθη δὲ πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, καὶ προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν, πα- ραλύτους, κυλλούς, ξηρούς, χωλούς, καὶ τυφλούς, καὶ δαιμονιῶντας, καὶ ἑτέρους ἔχοντας παντοίας νόσους· καὶ πάντες, χριόμενοι ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδα τος τῆς πλευρᾶς τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, τὰ σώματα αὐτῶν ὑγιῆ ἐγένοντο. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων ἐπίστευ σαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν ἀλη θινὸν Θεὸν ἡμῶν, κράζοντες καὶ λέγοντες· Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν· μεγάλη ἡ πίστις τῶν Χριστια- τῶν. Δόξα σοι, Χριστέ, ἐν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύ ρωσαν, ὁ καὶ δι' ἡμῶν σταυρωθεὶς ἐν τῇ ἀχράντῳ καὶ τιμίᾳ εἰκόνι σου. Δόξα σοι, Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ • DE MIRACULO BERYTI EDITO. A sunt quotquot virtutes Dei conspiciebant et incre- · dibilia miracula. quam immensa bonitas, quam magna misericordia tua, Domine! Quis loquetur potentias tuas, Do mine? quis auditas faciet omnes laudes tuas, homi- num amantissime, qui non vis mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat? Christe, tibi gloria. Quis similis tibi, Domine? Quis præter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum ! O Salvatoris magnificentiam! Horruere jam hac in re superna potestates. quanta longanimitas! quanta miseri- cordia! olim nostrum gratia et propter nostram sa- lutem incarnatus, qui carnis expers erat, ex Virgine Maria, in eadem carne crucifixus fuit, cum secum- dum deitatem impassibilis esset : nunc vero rursum in imagine crucifixus es, Domine, ad convictio- nem impiorum omniumque infidelium, et ad confir- mationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, et bene- dicto Deo nostro, una cum immaculato Patre, et Filio ejus Jesu Christo, ac bono vivificoque Spi ritu, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. cætera quæ a Domino dispensata sunt. Cum enim la- tus sanctæ ac venerandæ imaginis lancea perfo- ratus esset, emanaretque aqua et sanguis, coacta est C tota Judaeorum turba, dicebantque mutuo : Quando- quidem aiunt ejus cultores, eum multas curare infir- mitates, sumamus sanguinem ejus et aquam, defe- ramusque in synagogam, ac congregemus omnes qui laborant ægritudine; unganus eos illo, et deamus num vera sint quæ vulgo dicuntur. Admo- taque lateri Domini amphora, illudendo amphoram implevere illa quæ manebat aqua : congregatisque omnibus qui male haberent, primum omnium pa- ralyticum, quem a nativitate paralyticum esse scie- bant, adductum unxerunt : qui statim consolidatus fuit, sanusque factus est homo. Confestim autem in- gens tumultus per totam urbem exortus est, omni- bus eum in locum ingredientibus, ob multas illas morborum curationes et miracula. Judæorum porro frequens populus commotus, adducebant infirmos suos, paralyticos, mancos, aridos, claudos, cacos, dæmoniacos, aliosque variis ægritudinibus labo- rantes; qui omnes inuncti sacro sanguine et aqua lateris venerandæ imaginis Domini sani corpore evaserunt. ()mnes porro principes sacerdotum et seniores populusque Judæorum crediderunt in Do- minum nostrum Jesum Christum, verum Deum no. strum, clamantes et dicentes: Magnus Deus Chri- stianorum magna fides Christianorum. Glor a tibi, Christe, quem patres nostri crucifixerunt, qui a nobis quoque crucifixus es in immaculata et ve- · neranda imagine tua. Gloria tibi, Jesu Christe Fili Dei, qui magna facis mirabilia. In te credimus, et D 5. Ως ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης 5. Quam investigabilia sunt judicia justitia tua, 6. Audite, vos fratres, cum timore Dei et gaudio, 6. Ακούσατε ὑμεῖς, ἀδελφοί, μετὰ φόβου Θεοῦ καὶ
καὶ πάντες, χριόμενοι ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος τῆς πλευρᾶς τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, τὰ σώματα αὐτῶν ὑγιῆ ἐγένοντο. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἡμῶν, κράζοντες καὶ λέγοντες· Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν· μεγάλη ἡ πίστις τῶν Χριστιανῶν. Δόξα σοι, Χριστὲ, ὃν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρωσαν, ὁ καὶ δι’ ἡμῶν σταυρωθεὶς ἐν τῇ ἀχράντῳ καὶ τιμίᾳ εἰκόνι σου. Δόξα σοι, Ἰησοῦ Χριστὲ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν, εἰς Πατέρα, Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον καὶ ἀχώριστον. Ἵλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς, ὡς ἐδέξω τοῦ λῃστοῦ ἐπὶ τοῦ ἁγίου σου σταυροῦ τὴν μετάνοιαν. Συγκαταρίθμησον ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους τοὺς προσελθόντας σοι τοῖς μετὰ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν, καὶ ἡμᾶς συγκαταρίθμησον καὶ φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἡμῶν, τοὺς ἐσκοτισμένους, οὓς ὁ πονηρὸς ἐσκότισε διάβολος· ἵνα, φωτισθέντες διὰ τοῦ ἁγίου σου βαπτίσματος, καταξιωθῶμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπουρανίου σου στρατιᾶς.
καὶ ἐνεχθείσης τῆς λόγχης, ἄραντες αὐτὴν ἐκέντησαν κατὰ τῆς πλευρᾶς τῆς εἰκόνος τοῦ Σωτῆρος. Παρ- εὐθὺ δὲ ἐξέβλυσεν αἷμα καὶ ὕδωρ εἰς πλῆθος πολύ. Τούτου δὲ τοῦ παραδόξου θαύματος γενομένου, έκπληξις ἔλαβεν ἅπαντας τοὺς βλέποντας τὰς δυναστείας τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ παράδοξα θαυμάσια. σου, καὶ ἀπέραντος ἡ ἀγαθότης καὶ τὸ πολὺ ἔλεός σου, Δέσποτα! Τις λαλήσει τὰς δυναστείας του, Κύ- ριε; ἀκουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις σου, φιλ άνθρωπε, ὁ μὴ βουλόμενος τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρ τωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῆν αὐτόν; Χριστέ, δόξα σοι. Τίς ὡς σὺ, Δέσποτα; Τίς πλὴν τοῦ ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια; Ὢ τοῦ θαύματος ! "Ω τῆς τοῦ Σωτῆρος μεγαλειότητος ! Ἔφριξαν καὶ νῦν αἱ ἄνω δυνάμεις ἐπὶ τούτῳ. Ὢ πόση μακροθυμία! ὢ πόσον ἔλεος! πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ τὴν ἡμετέραν σωτη- μίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, Β ἐσταυρώθη ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκὶ, ἀπαθὴς ὢν αὐτὸς τῇ θεότητι· νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, εἰς στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πεπιστευκότων. Ἀλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνῳ τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐλογητῷ Θεῷ ἡμῶν σὺν τῷ παναχράντῳ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ αὐτοῦ Ἰη- σοῦ Χριστῷ, καὶ τῷ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Ο ο νί- χαρᾶς καὶ τὰ λοιπὰ ἅπερ ᾠκονομήθη ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθήναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς ἁγίας καὶ τιμίας εἰκόνος, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, συνήχθη πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, λέ- γοντες πρὸς ἀλλήλους· Ἐπειδὴ θρυλοῦσιν οἱ σεβό μενοι αὐτὸν, ὅτι ἰάσεις πολλὰς ποιεί, λάβωμεν τούτου τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν αὐτὸ εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Καὶ προσ- ενέγκαντες τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν, ἐμπαί. ζοντες ἔπλησαν τὴν βήσσαν, ἔνθα ἐξίει τὸ ὕδωρ· καὶ συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρὸ πάντων παράλυτον· ἐν ᾔδεσαν ὄντα ἐκ γενετής. Προσφέρον- τις δὲ τὸν παράλυτον ἔχρισαν αὐτόν· καὶ εὐθέως συν- εσφίγχθη καὶ ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος. Παρα- χρῆμα δὲ μεγάλη ταραχὴ ἐγένετο κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν, πάντων έρχομένων, διὰ τὰς ἀπείρους ἰάσεις καὶ θαυματουργίας. Ἐκινήθη δὲ πᾶν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων, καὶ προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν, πα- ραλύτους, κυλλούς, ξηρούς, χωλούς, καὶ τυφλούς, καὶ δαιμονιῶντας, καὶ ἑτέρους ἔχοντας παντοίας νόσους· καὶ πάντες, χριόμενοι ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδα τος τῆς πλευρᾶς τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, τὰ σώματα αὐτῶν ὑγιῆ ἐγένοντο. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων ἐπίστευ σαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν ἀλη θινὸν Θεὸν ἡμῶν, κράζοντες καὶ λέγοντες· Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν· μεγάλη ἡ πίστις τῶν Χριστια- τῶν. Δόξα σοι, Χριστέ, ἐν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύ ρωσαν, ὁ καὶ δι' ἡμῶν σταυρωθεὶς ἐν τῇ ἀχράντῳ καὶ τιμίᾳ εἰκόνι σου. Δόξα σοι, Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ • DE MIRACULO BERYTI EDITO. A sunt quotquot virtutes Dei conspiciebant et incre- · dibilia miracula. quam immensa bonitas, quam magna misericordia tua, Domine! Quis loquetur potentias tuas, Do mine? quis auditas faciet omnes laudes tuas, homi- num amantissime, qui non vis mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat? Christe, tibi gloria. Quis similis tibi, Domine? Quis præter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum ! O Salvatoris magnificentiam! Horruere jam hac in re superna potestates. quanta longanimitas! quanta miseri- cordia! olim nostrum gratia et propter nostram sa- lutem incarnatus, qui carnis expers erat, ex Virgine Maria, in eadem carne crucifixus fuit, cum secum- dum deitatem impassibilis esset : nunc vero rursum in imagine crucifixus es, Domine, ad convictio- nem impiorum omniumque infidelium, et ad confir- mationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, et bene- dicto Deo nostro, una cum immaculato Patre, et Filio ejus Jesu Christo, ac bono vivificoque Spi ritu, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. cætera quæ a Domino dispensata sunt. Cum enim la- tus sanctæ ac venerandæ imaginis lancea perfo- ratus esset, emanaretque aqua et sanguis, coacta est C tota Judaeorum turba, dicebantque mutuo : Quando- quidem aiunt ejus cultores, eum multas curare infir- mitates, sumamus sanguinem ejus et aquam, defe- ramusque in synagogam, ac congregemus omnes qui laborant ægritudine; unganus eos illo, et deamus num vera sint quæ vulgo dicuntur. Admo- taque lateri Domini amphora, illudendo amphoram implevere illa quæ manebat aqua : congregatisque omnibus qui male haberent, primum omnium pa- ralyticum, quem a nativitate paralyticum esse scie- bant, adductum unxerunt : qui statim consolidatus fuit, sanusque factus est homo. Confestim autem in- gens tumultus per totam urbem exortus est, omni- bus eum in locum ingredientibus, ob multas illas morborum curationes et miracula. Judæorum porro frequens populus commotus, adducebant infirmos suos, paralyticos, mancos, aridos, claudos, cacos, dæmoniacos, aliosque variis ægritudinibus labo- rantes; qui omnes inuncti sacro sanguine et aqua lateris venerandæ imaginis Domini sani corpore evaserunt. ()mnes porro principes sacerdotum et seniores populusque Judæorum crediderunt in Do- minum nostrum Jesum Christum, verum Deum no. strum, clamantes et dicentes: Magnus Deus Chri- stianorum magna fides Christianorum. Glor a tibi, Christe, quem patres nostri crucifixerunt, qui a nobis quoque crucifixus es in immaculata et ve- · neranda imagine tua. Gloria tibi, Jesu Christe Fili Dei, qui magna facis mirabilia. In te credimus, et D 5. Ως ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης 5. Quam investigabilia sunt judicia justitia tua, 6. Audite, vos fratres, cum timore Dei et gaudio, 6. Ακούσατε ὑμεῖς, ἀδελφοί, μετὰ φόβου Θεοῦ καὶ
PG 28:803Ταῦτα δὲ ἔκραζον λέγοντες, καὶ κηρύττοντες μεγαλοφώνως τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ. Ἐξῆλθε δὲ ἡ φήμη αὕτη εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περὶ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ παμβασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ πάντες ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν· καὶ ἰῶντο πάντες τῇ Θεοῦ ἀγαθότητι. Μετὰ δὲ ταῦτα προσῆλθον τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπισκόπῳ τῆς ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας ἅπαντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, προστρέχοντες καὶ λέγοντες· Καταρίθμησον ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ, βάπτισον ἡμᾶς καὶ ποίησον Χριστιανούς. Ἔκραζον δὲ ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις λέγοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατὴρ, εἷς Υἱὸς ὁ μονογενὴς, εἷς Κύριος· αὐτὸν Θεὸν ὁμολογοῦμεν, καὶ οἴδαμεν καὶ γινώσκομεν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, αὐτὸν ἡμεῖς πιστεύομεν, τὸν σταυρωθέντα ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ· καὶ ἀναληφθέντα ἐν δόξῃ ἐνώπιον τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός.
Α τοῦ Θεοῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν, δεν τῶν ἁγίων, τῆς τε πανυμνήτου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, του προδρόμου τι καὶ Βαπτι εἰς Πατέρα, Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοού στον καὶ ἀχώριστον. Ιλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς, ὡς ἐδέξω τοῦ λῃστοῦ ἐπὶ τοῦ ἁγίου σου σταυ ροῦ τὴν μετάνοιαν. Συγκαταρίθμησον ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους τοὺς προσελθόντας σοι τοῖς μετὰ τὴν ἐνδε κάτην ὥραν, καὶ ἡμᾶς συγκαταριθμησον καὶ φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἡμῶν, τοὺς ἐσκοτισμέ νους, οὓς ὁ πονηρὸς ἑσκότισε διάβολος· ἵνα, φω τισθέντες διὰ τοῦ ἁγίου σου βαπτίσματος, καταξιω- θώμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπουρανίου σου στρατιᾶς. Ταῦτα δὲ ἔκραζον λέγοντες, καὶ κηρύττοντες μεγαλοφώνω; τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ. Ἐξῆλθε δὲ ἡ φήμη αὕτη εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περὶ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ παμβασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ πάντες Β ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν· καὶ ἰῶντο πάντες τῇ Θεοῦ ἀγαθότητι. σκόπῳ τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἅπαντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, προστρέχοντες καὶ λέγοντες· Κατ- αρίθμησον ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολική Εκκλησία, βάπτισον ἡμᾶς καὶ ποίησον Χριστιανούς. Εκραζον δὲ ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις λέγοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ, εἷς Υἱὸς ὁ μονογενής, εἷς Κύριος· αὐτὸν Θεὸν ὁμολογοῦμεν, καὶ οἴδαμεν καὶ γινώσκου μεν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, αὐτὸν ἡμεῖς πιστεύομεν, τὸν σταυρωθέντα ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ· καὶ ἀναληφθέντα ἐν δόξῃ ἐνώπιον τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξά σαντες τὸν Θεὸν, τὴν ἁγίαν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκό- πῳ τῆς ἐκεῖσε πόλεως ἐπιδείξαντες, καὶ ἀπαγγεί λαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν εἰκόνα, το τε αἷμα καὶ ὕδωρ ἐπιδείξαντες, καὶ πῶς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος· ὅμως πρὸς βεβαίωσιν πάντων λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος, καὶ πολλοὺς ἀσθενεῖς προσενέγκαντες, καὶ ἀλείφων αὐτοὺς, ὑγιεῖς ἀπέλυσε. Τούτων τῶν ἀπείρων θαυμάτων γεγονότων, οὕτως ἅπαντες καθ ικέτευον τὸν ἐπίσκοπον τυχεῖν τοῦ ἁγίου βαπτίσμα τος, καὶ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων καὶ ἀθανάτων μυστηρίων τοῦ τιμίου σώματος καὶ αἵματος. Τότε ὁ Επίσκοπος παραλαβὼν αὐτοὺς, καὶ συγκαλέσας ἅπαντα τὸν κλῆρον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη- σίας, ἐπὶ πολλάς τε ἡμέρας κατηχήσας, ἐβάπτισεν αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰου- δαίων ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐποίησε. Παρα καλεσάντων δὲ αὐτῶν τὸν ἁγιώτατον ἐπίσκοπον, καὶ τὰς λοιπὰς συναγωγάς, ναούς Θεοῦ, καὶ μαρτύρια τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαρτύρων ἀφιερώσαι [ἀφιερώσι, εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ καύχημα τῆς ὀρθοδόξου πίσ στεως (11). Κατέστησε δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, υποδιακόνους, καὶ ἀναγνώστας. Καὶ στου Ιωάννου, καὶ τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφή μων ἀποστόλων. S. ATHANASIUS. DUBIA. - in Patrem, Filium, et Spiritum sanctum, Trinita- tem consubstantialem et indivisibilem. Propitius esto nobis, nosque recipe; sicut in sancta cruce tua positus recepisti latronem ad poenitentiam. Nos annumera licet indignos et tibi hactenus inimicos, iis qui post undecimam horam venerunt; iis, in- quam, nos annumera et illumina oculos cordis no- stri, obscuratos, quos scilicet tenebris offudit ma- lignus diabolus ; ut illuminati per sanctum baptisma, cocelesti tuo exercitui adjungi mereamur. Hæc illi cum clamore proferebant, allaque voce prædica- bant mirabilia Dei. Pervasit autem orbem totum hujusce rei fama de veneranda nempe imagine re- gis nostri Jesu Christi. Omnes ob Oriente et Occi- dente offerebant infirmos suos, qui omnes Dei cle- mentia curabantur. sacratissimæ Ecclesiæ sanctissimum episcopum, accurrentesque dicebant: Nos annumerato sanctæ eatholicæ et apostolicæ Ecclesiæ, nos baptizato et Christianos facito. Sic omnes unanimiter clamabant a minore ad maximum, una cum mulieribus et pueris, dicebantque : Unus Deus Pater, unus Filius unigenitus, unus Dominus: ipsum Deum confite- mur, agnoscimusque : illum scimus esse Deum : eum nos credimus crucifixum sub Pontio Pilato, resurrexisse die tertia, assumptumque fuisse cum gloria, in conspectu sanctorum discipulorum suo- rum, et sedere ad dexteram Dei et Patris. Multis itaque laudibus Deum celebrarunt, exhibita sancta imagine ejusce urbis archiepiscopo, cui ea narra- runt quæ contra sanctam imaginem perpetrarant, et ostenderunt sanguinem et aquam, dixeruntque, qua ratione e latere Salvatoris exiisset. Ad horum tamen omnium confirmationem, accepit episcopus cx sanguine et aqua, multosque oblatos infirmos unxit sanosque dimisit. His innumeris perpetratis miraculis, episcopum rogarunt omnes, ut sibi bap- tismus conferretur, ac liceret communicare imma- culatis et immortalibus mysteriis corporis et san- guinis. Tum episcopus illis admissis, advocato tolo clero sanctissimæ Dei Ecclesiæ, postquam multis eos diebus instituisset, baptizavit illos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, synagogamque Ju- dæorum in ecclesiam Salvatoris nostri convertit. Ro- gantibus porro illis sanctissimum episcopum, reli- quas ipsorum synagogas in Dei templa et in martyria sanctorum suorum martyrum consecravit, ad Dei glo- riam et exaltationem orthodoxæ fidei. Constituit au - tem ex illis presbyteros et [diaconos, sub fiaconos et lectores. Atque ita ingens fuit lætitia in cœlo et in terra, ob stupendum miraculum venerandæ et sacræ imaginis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, in ista urbe cum non modo corporeæ curarentur in- C D 7. Post hæc autem adiit tota turba Judæorum (11) Colbertin. unus sic habet, μαρτύρια πεποίη 1. Μετὰ δὲ ταῦτα προσῆλθον τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπι
Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξάσαντες τὸν Θεὸν, τὴν ἁγίαν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς ἐκεῖσε πόλεως ἐπιδείξαντες, καὶ ἀπαγγείλαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν εἰκόνα, τό τε αἷμα καὶ ὕδωρ ἐπιδείξαντες, καὶ πῶς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος· ὅμως πρὸς βεβαίωσιν πάντων λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος, καὶ πολλοὺς ἀσθενεῖς προσενέγκαντες, καὶ ἀλείφων αὐτοὺς, ὑγιεῖς ἀπέλυσε. Τούτων τῶν ἀπείρων θαυμάτων γεγονότων, οὕτως ἅπαντες καθικέτευον τὸν ἐπίσκοπον τυχεῖν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, καὶ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων καὶ ἀθανάτων μυστηρίων τοῦ τιμίου σώματος καὶ αἵματος. Τότε ὁ ἐπίσκοπος παραλαβὼν αὐτοὺς, καὶ συγκαλέσας ἅπαντα τὸν κλῆρον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ἐπὶ πολλάς τε ἡμέρας κατηχήσας, ἐβάπτισεν αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐποίησε. Παρακαλεσάντων δὲ αὐτῶν τὸν ἁγιώτατον ἐπίσκοπον, καὶ τὰς λοιπὰς συναγωγὰς, ναοὺς Θεοῦ, καὶ μαρτύρια τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαρτύρων ἀφιερῶσαι [ἀφιερῶσι], εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ καύχημα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως.
Α τοῦ Θεοῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν, δεν τῶν ἁγίων, τῆς τε πανυμνήτου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, του προδρόμου τι καὶ Βαπτι εἰς Πατέρα, Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοού στον καὶ ἀχώριστον. Ιλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς, ὡς ἐδέξω τοῦ λῃστοῦ ἐπὶ τοῦ ἁγίου σου σταυ ροῦ τὴν μετάνοιαν. Συγκαταρίθμησον ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους τοὺς προσελθόντας σοι τοῖς μετὰ τὴν ἐνδε κάτην ὥραν, καὶ ἡμᾶς συγκαταριθμησον καὶ φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἡμῶν, τοὺς ἐσκοτισμέ νους, οὓς ὁ πονηρὸς ἑσκότισε διάβολος· ἵνα, φω τισθέντες διὰ τοῦ ἁγίου σου βαπτίσματος, καταξιω- θώμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπουρανίου σου στρατιᾶς. Ταῦτα δὲ ἔκραζον λέγοντες, καὶ κηρύττοντες μεγαλοφώνω; τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ. Ἐξῆλθε δὲ ἡ φήμη αὕτη εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περὶ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ παμβασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ πάντες Β ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν· καὶ ἰῶντο πάντες τῇ Θεοῦ ἀγαθότητι. σκόπῳ τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἅπαντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, προστρέχοντες καὶ λέγοντες· Κατ- αρίθμησον ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολική Εκκλησία, βάπτισον ἡμᾶς καὶ ποίησον Χριστιανούς. Εκραζον δὲ ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις λέγοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ, εἷς Υἱὸς ὁ μονογενής, εἷς Κύριος· αὐτὸν Θεὸν ὁμολογοῦμεν, καὶ οἴδαμεν καὶ γινώσκου μεν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, αὐτὸν ἡμεῖς πιστεύομεν, τὸν σταυρωθέντα ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ· καὶ ἀναληφθέντα ἐν δόξῃ ἐνώπιον τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξά σαντες τὸν Θεὸν, τὴν ἁγίαν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκό- πῳ τῆς ἐκεῖσε πόλεως ἐπιδείξαντες, καὶ ἀπαγγεί λαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν εἰκόνα, το τε αἷμα καὶ ὕδωρ ἐπιδείξαντες, καὶ πῶς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος· ὅμως πρὸς βεβαίωσιν πάντων λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος, καὶ πολλοὺς ἀσθενεῖς προσενέγκαντες, καὶ ἀλείφων αὐτοὺς, ὑγιεῖς ἀπέλυσε. Τούτων τῶν ἀπείρων θαυμάτων γεγονότων, οὕτως ἅπαντες καθ ικέτευον τὸν ἐπίσκοπον τυχεῖν τοῦ ἁγίου βαπτίσμα τος, καὶ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων καὶ ἀθανάτων μυστηρίων τοῦ τιμίου σώματος καὶ αἵματος. Τότε ὁ Επίσκοπος παραλαβὼν αὐτοὺς, καὶ συγκαλέσας ἅπαντα τὸν κλῆρον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη- σίας, ἐπὶ πολλάς τε ἡμέρας κατηχήσας, ἐβάπτισεν αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰου- δαίων ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐποίησε. Παρα καλεσάντων δὲ αὐτῶν τὸν ἁγιώτατον ἐπίσκοπον, καὶ τὰς λοιπὰς συναγωγάς, ναούς Θεοῦ, καὶ μαρτύρια τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαρτύρων ἀφιερώσαι [ἀφιερώσι, εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ καύχημα τῆς ὀρθοδόξου πίσ στεως (11). Κατέστησε δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, υποδιακόνους, καὶ ἀναγνώστας. Καὶ στου Ιωάννου, καὶ τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφή μων ἀποστόλων. S. ATHANASIUS. DUBIA. - in Patrem, Filium, et Spiritum sanctum, Trinita- tem consubstantialem et indivisibilem. Propitius esto nobis, nosque recipe; sicut in sancta cruce tua positus recepisti latronem ad poenitentiam. Nos annumera licet indignos et tibi hactenus inimicos, iis qui post undecimam horam venerunt; iis, in- quam, nos annumera et illumina oculos cordis no- stri, obscuratos, quos scilicet tenebris offudit ma- lignus diabolus ; ut illuminati per sanctum baptisma, cocelesti tuo exercitui adjungi mereamur. Hæc illi cum clamore proferebant, allaque voce prædica- bant mirabilia Dei. Pervasit autem orbem totum hujusce rei fama de veneranda nempe imagine re- gis nostri Jesu Christi. Omnes ob Oriente et Occi- dente offerebant infirmos suos, qui omnes Dei cle- mentia curabantur. sacratissimæ Ecclesiæ sanctissimum episcopum, accurrentesque dicebant: Nos annumerato sanctæ eatholicæ et apostolicæ Ecclesiæ, nos baptizato et Christianos facito. Sic omnes unanimiter clamabant a minore ad maximum, una cum mulieribus et pueris, dicebantque : Unus Deus Pater, unus Filius unigenitus, unus Dominus: ipsum Deum confite- mur, agnoscimusque : illum scimus esse Deum : eum nos credimus crucifixum sub Pontio Pilato, resurrexisse die tertia, assumptumque fuisse cum gloria, in conspectu sanctorum discipulorum suo- rum, et sedere ad dexteram Dei et Patris. Multis itaque laudibus Deum celebrarunt, exhibita sancta imagine ejusce urbis archiepiscopo, cui ea narra- runt quæ contra sanctam imaginem perpetrarant, et ostenderunt sanguinem et aquam, dixeruntque, qua ratione e latere Salvatoris exiisset. Ad horum tamen omnium confirmationem, accepit episcopus cx sanguine et aqua, multosque oblatos infirmos unxit sanosque dimisit. His innumeris perpetratis miraculis, episcopum rogarunt omnes, ut sibi bap- tismus conferretur, ac liceret communicare imma- culatis et immortalibus mysteriis corporis et san- guinis. Tum episcopus illis admissis, advocato tolo clero sanctissimæ Dei Ecclesiæ, postquam multis eos diebus instituisset, baptizavit illos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, synagogamque Ju- dæorum in ecclesiam Salvatoris nostri convertit. Ro- gantibus porro illis sanctissimum episcopum, reli- quas ipsorum synagogas in Dei templa et in martyria sanctorum suorum martyrum consecravit, ad Dei glo- riam et exaltationem orthodoxæ fidei. Constituit au - tem ex illis presbyteros et [diaconos, sub fiaconos et lectores. Atque ita ingens fuit lætitia in cœlo et in terra, ob stupendum miraculum venerandæ et sacræ imaginis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, in ista urbe cum non modo corporeæ curarentur in- C D 7. Post hæc autem adiit tota turba Judæorum (11) Colbertin. unus sic habet, μαρτύρια πεποίη 1. Μετὰ δὲ ταῦτα προσῆλθον τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπι
PG 28:804Κατέστησε δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, ὑποδιακόνους, καὶ ἀναγνώστας. Καὶ οὕτω μεγάλη χαρὰ ἐγένετο ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ ἐπὶ τῷ παραδόξῳ θαύματι τῆς τιμίας καὶ ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῇ πόλει ταύτῃ· οὐ μόνον σωμάτων πάθη ἰωμένων, ἀλλὰ καὶ ψυχῶν ἐπιστρεψάντων εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ταῦτα ἐσπούδασα δηλῶσαι τῇ ὑμετέρᾳ θεοφιλίᾳ, ὦ προσφιλέστατοι ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι, εἰς ὠφέλειαν καὶ ἀκοὴν τῶν ἐντυγχανόντων, τοῦ στηριχθῆναι τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, τοῦ ἐπὶ τῇ πτώσει ἡμῶν χαίροντος, καὶ στερεωθῶμεν ἐπὶ τῇ στερεᾷ πίστει τῆς ὁμολογίας τοῦ Χριστοῦ. Δῶμεν οὖν δόξαν μετ’ εὐφροσύνης ἐν κατανύξει καρδίας, καὶ εὐχαριστίας, εὐχαριστοῦντες αὐτῷ ἐκ καθαρᾶς πίστεως, τοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπιγνώσεως αὐτοῦ· ὅτι αὐτῷ πρέπει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, δόξα καὶ ἡ προσκύνησις, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Α τοῦ Θεοῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν, δεν τῶν ἁγίων, τῆς τε πανυμνήτου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, του προδρόμου τι καὶ Βαπτι εἰς Πατέρα, Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοού στον καὶ ἀχώριστον. Ιλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς, ὡς ἐδέξω τοῦ λῃστοῦ ἐπὶ τοῦ ἁγίου σου σταυ ροῦ τὴν μετάνοιαν. Συγκαταρίθμησον ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους τοὺς προσελθόντας σοι τοῖς μετὰ τὴν ἐνδε κάτην ὥραν, καὶ ἡμᾶς συγκαταριθμησον καὶ φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἡμῶν, τοὺς ἐσκοτισμέ νους, οὓς ὁ πονηρὸς ἑσκότισε διάβολος· ἵνα, φω τισθέντες διὰ τοῦ ἁγίου σου βαπτίσματος, καταξιω- θώμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπουρανίου σου στρατιᾶς. Ταῦτα δὲ ἔκραζον λέγοντες, καὶ κηρύττοντες μεγαλοφώνω; τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ. Ἐξῆλθε δὲ ἡ φήμη αὕτη εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περὶ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ παμβασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ πάντες Β ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν· καὶ ἰῶντο πάντες τῇ Θεοῦ ἀγαθότητι. σκόπῳ τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἅπαντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, προστρέχοντες καὶ λέγοντες· Κατ- αρίθμησον ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολική Εκκλησία, βάπτισον ἡμᾶς καὶ ποίησον Χριστιανούς. Εκραζον δὲ ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις λέγοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ, εἷς Υἱὸς ὁ μονογενής, εἷς Κύριος· αὐτὸν Θεὸν ὁμολογοῦμεν, καὶ οἴδαμεν καὶ γινώσκου μεν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, αὐτὸν ἡμεῖς πιστεύομεν, τὸν σταυρωθέντα ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ· καὶ ἀναληφθέντα ἐν δόξῃ ἐνώπιον τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξά σαντες τὸν Θεὸν, τὴν ἁγίαν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκό- πῳ τῆς ἐκεῖσε πόλεως ἐπιδείξαντες, καὶ ἀπαγγεί λαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν εἰκόνα, το τε αἷμα καὶ ὕδωρ ἐπιδείξαντες, καὶ πῶς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος· ὅμως πρὸς βεβαίωσιν πάντων λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος, καὶ πολλοὺς ἀσθενεῖς προσενέγκαντες, καὶ ἀλείφων αὐτοὺς, ὑγιεῖς ἀπέλυσε. Τούτων τῶν ἀπείρων θαυμάτων γεγονότων, οὕτως ἅπαντες καθ ικέτευον τὸν ἐπίσκοπον τυχεῖν τοῦ ἁγίου βαπτίσμα τος, καὶ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων καὶ ἀθανάτων μυστηρίων τοῦ τιμίου σώματος καὶ αἵματος. Τότε ὁ Επίσκοπος παραλαβὼν αὐτοὺς, καὶ συγκαλέσας ἅπαντα τὸν κλῆρον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη- σίας, ἐπὶ πολλάς τε ἡμέρας κατηχήσας, ἐβάπτισεν αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰου- δαίων ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐποίησε. Παρα καλεσάντων δὲ αὐτῶν τὸν ἁγιώτατον ἐπίσκοπον, καὶ τὰς λοιπὰς συναγωγάς, ναούς Θεοῦ, καὶ μαρτύρια τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαρτύρων ἀφιερώσαι [ἀφιερώσι, εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ καύχημα τῆς ὀρθοδόξου πίσ στεως (11). Κατέστησε δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, υποδιακόνους, καὶ ἀναγνώστας. Καὶ στου Ιωάννου, καὶ τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφή μων ἀποστόλων. S. ATHANASIUS. DUBIA. - in Patrem, Filium, et Spiritum sanctum, Trinita- tem consubstantialem et indivisibilem. Propitius esto nobis, nosque recipe; sicut in sancta cruce tua positus recepisti latronem ad poenitentiam. Nos annumera licet indignos et tibi hactenus inimicos, iis qui post undecimam horam venerunt; iis, in- quam, nos annumera et illumina oculos cordis no- stri, obscuratos, quos scilicet tenebris offudit ma- lignus diabolus ; ut illuminati per sanctum baptisma, cocelesti tuo exercitui adjungi mereamur. Hæc illi cum clamore proferebant, allaque voce prædica- bant mirabilia Dei. Pervasit autem orbem totum hujusce rei fama de veneranda nempe imagine re- gis nostri Jesu Christi. Omnes ob Oriente et Occi- dente offerebant infirmos suos, qui omnes Dei cle- mentia curabantur. sacratissimæ Ecclesiæ sanctissimum episcopum, accurrentesque dicebant: Nos annumerato sanctæ eatholicæ et apostolicæ Ecclesiæ, nos baptizato et Christianos facito. Sic omnes unanimiter clamabant a minore ad maximum, una cum mulieribus et pueris, dicebantque : Unus Deus Pater, unus Filius unigenitus, unus Dominus: ipsum Deum confite- mur, agnoscimusque : illum scimus esse Deum : eum nos credimus crucifixum sub Pontio Pilato, resurrexisse die tertia, assumptumque fuisse cum gloria, in conspectu sanctorum discipulorum suo- rum, et sedere ad dexteram Dei et Patris. Multis itaque laudibus Deum celebrarunt, exhibita sancta imagine ejusce urbis archiepiscopo, cui ea narra- runt quæ contra sanctam imaginem perpetrarant, et ostenderunt sanguinem et aquam, dixeruntque, qua ratione e latere Salvatoris exiisset. Ad horum tamen omnium confirmationem, accepit episcopus cx sanguine et aqua, multosque oblatos infirmos unxit sanosque dimisit. His innumeris perpetratis miraculis, episcopum rogarunt omnes, ut sibi bap- tismus conferretur, ac liceret communicare imma- culatis et immortalibus mysteriis corporis et san- guinis. Tum episcopus illis admissis, advocato tolo clero sanctissimæ Dei Ecclesiæ, postquam multis eos diebus instituisset, baptizavit illos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, synagogamque Ju- dæorum in ecclesiam Salvatoris nostri convertit. Ro- gantibus porro illis sanctissimum episcopum, reli- quas ipsorum synagogas in Dei templa et in martyria sanctorum suorum martyrum consecravit, ad Dei glo- riam et exaltationem orthodoxæ fidei. Constituit au - tem ex illis presbyteros et [diaconos, sub fiaconos et lectores. Atque ita ingens fuit lætitia in cœlo et in terra, ob stupendum miraculum venerandæ et sacræ imaginis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, in ista urbe cum non modo corporeæ curarentur in- C D 7. Post hæc autem adiit tota turba Judæorum (11) Colbertin. unus sic habet, μαρτύρια πεποίη 1. Μετὰ δὲ ταῦτα προσῆλθον τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπι
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βερυτῷ τῇ πόλει. Ἄρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ὑμῶν, καὶ ἴδετε τὸ καινὸν θέαμα τοῦτο, ὅπερ γέγονε νῦν. Ἐμβλέψατε εἰς τὸ ἄπειρον θαῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ δότε αὐτῷ δόξαν τῷ Θεῷ, κατανοήσατε εἰς τὴν ἄφατον αὐτοῦ φιλανθρωπίαν, τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας, καὶ θρῆνον μετ’ εὐφροσύνης ἀναλάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ὁ γὰρ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐφ’ ἡμῶν, ἐκστήσεται πᾶσα καρδία τῶν ἀκουόντων. Ὄντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τῷ τετολμημένῳ τούτῳ τῷ θεάματι· ἐταράχθη πάλιν ἄβυσσος, καὶ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ ἡ σελήνη ὁμοίως ἐπὶ τῷ γεγονότι. Ἀλλὰ πάλιν ηὐφράνθησαν ἐπὶ τῇ οἰκονομίᾳ τῇ γενομένῃ ὑπὸ Κυρίου πᾶσαι τῶν οὐρανῶν δυνάμεις. Ἀκούσατε οὖν, ἀδελφοὶ, καὶ ἔκστητε, ᾧ γέγονε ταῖς ἡμέραις ἡμῶν συνιέντες συνίετε, καὶ τὸ οὖς ὑμῶν κλίνατε τῆς καρδίας, καὶ ἀκούσατε. Πόλις ἐστὶ Βηρυτὸς καλουμένη ἐν μεθορίοις Τύρου καὶ Σιδῶνος, τελοῦσα δὲ Ἀντιοχείας. Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ πόλει τῇ Βηρυτῷ πλήθη πολλά εἰσι τῶν Ἰουδαίων.
Α τοῦ Θεοῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν, δεν τῶν ἁγίων, τῆς τε πανυμνήτου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, του προδρόμου τι καὶ Βαπτι εἰς Πατέρα, Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοού στον καὶ ἀχώριστον. Ιλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς, ὡς ἐδέξω τοῦ λῃστοῦ ἐπὶ τοῦ ἁγίου σου σταυ ροῦ τὴν μετάνοιαν. Συγκαταρίθμησον ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους τοὺς προσελθόντας σοι τοῖς μετὰ τὴν ἐνδε κάτην ὥραν, καὶ ἡμᾶς συγκαταριθμησον καὶ φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἡμῶν, τοὺς ἐσκοτισμέ νους, οὓς ὁ πονηρὸς ἑσκότισε διάβολος· ἵνα, φω τισθέντες διὰ τοῦ ἁγίου σου βαπτίσματος, καταξιω- θώμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπουρανίου σου στρατιᾶς. Ταῦτα δὲ ἔκραζον λέγοντες, καὶ κηρύττοντες μεγαλοφώνω; τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ. Ἐξῆλθε δὲ ἡ φήμη αὕτη εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περὶ τῆς τιμίας εἰκόνος τοῦ παμβασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ πάντες Β ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν προσέφερον τοὺς ἀσθενεῖς αὐτῶν· καὶ ἰῶντο πάντες τῇ Θεοῦ ἀγαθότητι. σκόπῳ τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἅπαντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, προστρέχοντες καὶ λέγοντες· Κατ- αρίθμησον ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολική Εκκλησία, βάπτισον ἡμᾶς καὶ ποίησον Χριστιανούς. Εκραζον δὲ ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις λέγοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ, εἷς Υἱὸς ὁ μονογενής, εἷς Κύριος· αὐτὸν Θεὸν ὁμολογοῦμεν, καὶ οἴδαμεν καὶ γινώσκου μεν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, αὐτὸν ἡμεῖς πιστεύομεν, τὸν σταυρωθέντα ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ· καὶ ἀναληφθέντα ἐν δόξῃ ἐνώπιον τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξά σαντες τὸν Θεὸν, τὴν ἁγίαν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκό- πῳ τῆς ἐκεῖσε πόλεως ἐπιδείξαντες, καὶ ἀπαγγεί λαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν εἰκόνα, το τε αἷμα καὶ ὕδωρ ἐπιδείξαντες, καὶ πῶς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος· ὅμως πρὸς βεβαίωσιν πάντων λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ἁγίου αἵματος καὶ ὕδατος, καὶ πολλοὺς ἀσθενεῖς προσενέγκαντες, καὶ ἀλείφων αὐτοὺς, ὑγιεῖς ἀπέλυσε. Τούτων τῶν ἀπείρων θαυμάτων γεγονότων, οὕτως ἅπαντες καθ ικέτευον τὸν ἐπίσκοπον τυχεῖν τοῦ ἁγίου βαπτίσμα τος, καὶ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων καὶ ἀθανάτων μυστηρίων τοῦ τιμίου σώματος καὶ αἵματος. Τότε ὁ Επίσκοπος παραλαβὼν αὐτοὺς, καὶ συγκαλέσας ἅπαντα τὸν κλῆρον τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη- σίας, ἐπὶ πολλάς τε ἡμέρας κατηχήσας, ἐβάπτισεν αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰου- δαίων ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐποίησε. Παρα καλεσάντων δὲ αὐτῶν τὸν ἁγιώτατον ἐπίσκοπον, καὶ τὰς λοιπὰς συναγωγάς, ναούς Θεοῦ, καὶ μαρτύρια τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαρτύρων ἀφιερώσαι [ἀφιερώσι, εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ καύχημα τῆς ὀρθοδόξου πίσ στεως (11). Κατέστησε δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, υποδιακόνους, καὶ ἀναγνώστας. Καὶ στου Ιωάννου, καὶ τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφή μων ἀποστόλων. S. ATHANASIUS. DUBIA. - in Patrem, Filium, et Spiritum sanctum, Trinita- tem consubstantialem et indivisibilem. Propitius esto nobis, nosque recipe; sicut in sancta cruce tua positus recepisti latronem ad poenitentiam. Nos annumera licet indignos et tibi hactenus inimicos, iis qui post undecimam horam venerunt; iis, in- quam, nos annumera et illumina oculos cordis no- stri, obscuratos, quos scilicet tenebris offudit ma- lignus diabolus ; ut illuminati per sanctum baptisma, cocelesti tuo exercitui adjungi mereamur. Hæc illi cum clamore proferebant, allaque voce prædica- bant mirabilia Dei. Pervasit autem orbem totum hujusce rei fama de veneranda nempe imagine re- gis nostri Jesu Christi. Omnes ob Oriente et Occi- dente offerebant infirmos suos, qui omnes Dei cle- mentia curabantur. sacratissimæ Ecclesiæ sanctissimum episcopum, accurrentesque dicebant: Nos annumerato sanctæ eatholicæ et apostolicæ Ecclesiæ, nos baptizato et Christianos facito. Sic omnes unanimiter clamabant a minore ad maximum, una cum mulieribus et pueris, dicebantque : Unus Deus Pater, unus Filius unigenitus, unus Dominus: ipsum Deum confite- mur, agnoscimusque : illum scimus esse Deum : eum nos credimus crucifixum sub Pontio Pilato, resurrexisse die tertia, assumptumque fuisse cum gloria, in conspectu sanctorum discipulorum suo- rum, et sedere ad dexteram Dei et Patris. Multis itaque laudibus Deum celebrarunt, exhibita sancta imagine ejusce urbis archiepiscopo, cui ea narra- runt quæ contra sanctam imaginem perpetrarant, et ostenderunt sanguinem et aquam, dixeruntque, qua ratione e latere Salvatoris exiisset. Ad horum tamen omnium confirmationem, accepit episcopus cx sanguine et aqua, multosque oblatos infirmos unxit sanosque dimisit. His innumeris perpetratis miraculis, episcopum rogarunt omnes, ut sibi bap- tismus conferretur, ac liceret communicare imma- culatis et immortalibus mysteriis corporis et san- guinis. Tum episcopus illis admissis, advocato tolo clero sanctissimæ Dei Ecclesiæ, postquam multis eos diebus instituisset, baptizavit illos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, synagogamque Ju- dæorum in ecclesiam Salvatoris nostri convertit. Ro- gantibus porro illis sanctissimum episcopum, reli- quas ipsorum synagogas in Dei templa et in martyria sanctorum suorum martyrum consecravit, ad Dei glo- riam et exaltationem orthodoxæ fidei. Constituit au - tem ex illis presbyteros et [diaconos, sub fiaconos et lectores. Atque ita ingens fuit lætitia in cœlo et in terra, ob stupendum miraculum venerandæ et sacræ imaginis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, in ista urbe cum non modo corporeæ curarentur in- C D 7. Post hæc autem adiit tota turba Judæorum (11) Colbertin. unus sic habet, μαρτύρια πεποίη 1. Μετὰ δὲ ταῦτα προσῆλθον τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπι
PG 28:806Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν, μεγάλης οὔσης σφόδρα, Χριστιανὸς ἔλαβε κελλίον ἐν οἰκίῳ παρά τινος· ἐν ᾧ κατοικῶν ἄντικρυς τοῦ ἀκουβίτου αὐτῶν, ἐποίησεν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, σεμνῶς ἐζωγραφημένην, ὁλόστατον ἔχουσαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Χρόνου δὲ ὀλίγου διελθόντος, ἐπεζήτησε οἶκον μείζονα ὁ Χριστιανὸς ὡς χρῄζων. Τοῦτο δὲ ἡ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ᾠκονόμησε χάρις, ὥς γε ἐγὼ πείθομαι, τοῦ θέλοντος πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν εἰς ἔλεγχον τῶν ἀσεβῶν, στηριγμὸν δὲ τῶν πιστῶν. Ἐζήτει οὖν ὁ Χριστιανὸς, ὡς ἔφην, μείζονα οἶκον, καὶ εὑρών τι ἀπὸ τῆς πόλεως, μετῆρεν ἐκεῖσε, καὶ μετὰ χαρᾶς πάντα τὰ αὐτοῦ, καὶ καταλείπων ἐξ οἰκονομίας Θεοῦ, τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἀφῆκε, καθὰ ἔφην. Ἰουδαῖος δέ τις ἔλαβεν ἐνοικίῳ τὸν οἶκον ἐκεῖνον, ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ αὐτοῦ κατέμενεν ἐν οἴκῳ, μὴ θεωρήσας τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵστατο ἐκεῖ. Οὐδὲ γὰρ ἐνόησε τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἀλλ’ εἰσελθὼν κατέμενεν.
οὕτω μεγάλη χαρὰ ἐγένετο ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ ἐπὶ τῷ παραδόξω θαύματι τῆς τιμίας καὶ ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῇ πόλει ταύτῃ· οὐ μόνον σωμάτων πάθη ἰωμένων, ἀλλὰ καὶ ψυχῶν ἐπιστρεψάντων εἰς ζωὴν αἰώνιον. λία, ὦ προσφιλέστατοι ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι, εἰς ὠφέλειαν καὶ ἀκοὴν τῶν ἐντυγχανόντων, τοῦ στηριχ θῆναι τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, τοῦ ἐπὶ τῇ πτώσει ἡμῶν χαίροντος, καὶ στερεωθῶμεν ἐπὶ τῇ στερες πίστει τῆς ὁμολογίας τοῦ Χριστοῦ. Δῶμεν οὖν δόξαν μετ᾿ εὐφροσύνης ἐν κατανύξει καρδίας, καὶ εὐχαριστίας, εὐχαριστοῦντες αὐτῷ ἐκ καθαρᾶς πίστεως, τοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπιγνώσεως αὐτοῦ· ὅτι αὐτῷ πρέπει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, δόξα καὶ ἡ προσκύνησις, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βερντῷ τῇ πόλει ὑμῶν, καὶ ἴδετε τὸ καινὸν θέαμα τοῦτο, ὅπερ γέγονε νῦν. Ἐμβλέψατε εἰς τὸ ἄπειρον θαῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ δότε αὐτῷ δόξαν τῷ Θεῷ, κατανοήσατε εἰς τὴν ἄφα τον αὐτοῦ φιλανθρωπίαν, τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκο νομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀναλάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ο γὰρ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐφ' ἡμῶν, ἐκστήσεται πᾶσα καρδία τῶν ἀκουόντων. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τῷ τετολμημένῳ τούτῳ τῷ θεάματι· ἐταράχθη πάλιν ἄβυσσος, καὶ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ ἡ σελήνη ὁμοίως ἐπὶ τῷ γεγονότι. ᾿Αλλὰ πάλιν ηὐφράνθησαν ἐπὶ τῇ οἰ κονομίᾳ τῇ γενομένῃ ὑπὸ Κυρίου πᾶσαι τῶν οὐ ρανῶν δυνάμεις. Ακούσατε οὖν, ἀδελφοὶ, καὶ ἔχε στητε, ᾧ γέγονε ταῖς ἡμέραις ἡμῶν συνιέντες συνίετε, καὶ τὸ οὖς ὑμῶν κλίνατε τῆς καρδίας, καὶ ἀκούσατε. Τύρου καὶ Σιδῶνος, τελοῦσα δὲ ᾿Αντιοχείας. Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ πόλει τῇ Βηρυτῷ πλήθη πολλά εἰσι τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν, μεγάλης οὔσης σφόδρα, Χριστιανὸς ἔλαβε κελλίον ἐν οἰκίῳ παρά τινος· ἐν ᾧ κατοικῶν ἄντικρυς τοῦ ἀκουβίτου (13) αὐτῶν, ἐποίησεν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, σεμνῶς ἐζωγραφημένην (14), ὁλόστατον ἔχουσαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν μὲν ἦν ἐξωγραφημένη. DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. A firmitates, sed etiam aniniæ converterentur ad vi- tam æternam. B ctissimi charissimique fratres, ad utilitatem et in- stitutionem lectorum, ut animæ vestræ firmentur adversus malignum illum, qui de nostra gaudet ruina, et fulciamur solida petra confessionis Chri- sti. Demus ergo gloriam cum latitia, in compun- ctione cordis, cum gratiarum actione ex pura fide : quo mandata et justificationes ejus observemus, ac in ejus cognitione perseveremus : quia ipsum decet gloria et imperium in Christo Jesu Domino nostro, cui cum Patre, una cum sancto Spiritu, gloria et adoratio, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. S. P. N. ATHANASII De imagine Domini nostri Jesu Christi, et de miraculo edito in urbe Beryto. hoc spectaculum, quod factum est. Respicite in- mensum Dei miraculum, et date gloriam Deo, ejus ineffabilem spectantes clementiam erga homines, et magnam ejus providentiam : lamentum cum læ- titia assumite. Nihil in Deo mirabile: Deus enim noster est. Ac quotquot rem istam apud nos ge- stam audituri sunt corde attoniti erunt. Revera ob- stupuit coelum ad hoc tanti facinoris spectaculum : turbata rursum est abyssus, sol obscuratus est, necnon astra et luna similiter ob ejusmodi facinus. At rursum lætatæ sunt ob illam Domini providen- tiam virtutes cœlorum. Audite ergo, fratres, et ob- stupescite, intelligentia comprehendite quod gestum est in diebus nostris, aurem cordis vestri inclinate, D et audite. clinium ubi sterrebantur lecti pro cœna et prandio. Sidonis, Antiochiæ vectigalis; in qua urbe Berylo magna multitudo exstat Judæorum. Prope autem synagoganı eorum, quæ adinodum ampla est, Chri- stianus a quodam cellulam accepit in domo ejus : cum autem ibi moraretur e regione accubitus eo- rum, imaginem fecit Domini nostri Jesu Christi pulchre elaboratam, quæ staturam Domini nostri Jesu Christi totam representabat. Modico elapso 8. Ταῦτα ἐσπούδασα δηλῶσαι τῇ ὑμετέρᾳ θεοφι 8. Hæc vestræ religioni significanda duxi, dile- 1. Erigite oculos mentis vestræ, ac videte novum 1. (12) "Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας C 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη ἐν μεθορίοις (12) Ex ms. Palatino vetustissimo. (15) Ακούβιτων. Ιd est, στρωμναὶ μεγάλαι. Tri- 2. Urbs est Berytus nomine in confinio Tyri et (14) ln Concil. Nic. ut, p. 218, legitur, ἐν σανίσι
Ἐν μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν ὁ αὐτὸς Ἰουδαῖος σύνεθνον αὐτοῦ ἐπὶ ἄριστον. Καὶ ἐν τῷ ἀριστᾷν αὐτοὺς, ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ κληθεὶς Ἰουδαῖος εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ ἐσταυρωμένου, ἐκεῖ ὕβρεις παμπόλλας καὶ ἀθεμίτους, ἀφ’ ἧς ὥρας εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, κατ’ αὐτῆς εἶπε, ἃς οὐ τολμῶ, μὴ γένοιτο γράψαι, ἅσπερ εἶπεν κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ὁ παράνομος Ἰουδαῖος, ἰδὼν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου. Ἐπληροφόρησε δὲ αὐτὸς τὸν κληθέντα Ἰουδαῖον λέγων, ὅτι Μέχρι τοῦ παρόντος οὐκ εἶδον τὴν εἰκόνα ταύτην. Καὶ ἐσιώπησεν ὁ κληθείς. Ἀπελθὼν δὲ πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς, διαβάλλει τὸν Ἰουδαῖον τὸν ἐκ τῷ οἴκῳ λέγων, ὅτι Ὁ δεῖνα εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐπλήσθησαν θυμοῦ μεγάλου, καὶ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡσύχασαν. Πρωί̈ας δὲ ἤδη γενομένης, παραλαμβάνουσιν οἱ ἀρχιερεῖς αὐτὸν τὸν διαβάλλοντα τὸν Ἰουδαῖον καὶ ὄχλον πολλὸν ἔθνους αὐτῶν, καὶ ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἰουδαίου, ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Γενόμενοι ἐπὶ τοῦ τόπου, εἰσεπήδησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι σὺν τῷ καταμηνύσαντι, καὶ ὁρῶσι τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἱσταμένην, ὑποδείξαντος ἐκείνου.
οὕτω μεγάλη χαρὰ ἐγένετο ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ ἐπὶ τῷ παραδόξω θαύματι τῆς τιμίας καὶ ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῇ πόλει ταύτῃ· οὐ μόνον σωμάτων πάθη ἰωμένων, ἀλλὰ καὶ ψυχῶν ἐπιστρεψάντων εἰς ζωὴν αἰώνιον. λία, ὦ προσφιλέστατοι ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι, εἰς ὠφέλειαν καὶ ἀκοὴν τῶν ἐντυγχανόντων, τοῦ στηριχ θῆναι τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, τοῦ ἐπὶ τῇ πτώσει ἡμῶν χαίροντος, καὶ στερεωθῶμεν ἐπὶ τῇ στερες πίστει τῆς ὁμολογίας τοῦ Χριστοῦ. Δῶμεν οὖν δόξαν μετ᾿ εὐφροσύνης ἐν κατανύξει καρδίας, καὶ εὐχαριστίας, εὐχαριστοῦντες αὐτῷ ἐκ καθαρᾶς πίστεως, τοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπιγνώσεως αὐτοῦ· ὅτι αὐτῷ πρέπει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, δόξα καὶ ἡ προσκύνησις, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ γενομένου θαύματος ἐν Βερντῷ τῇ πόλει ὑμῶν, καὶ ἴδετε τὸ καινὸν θέαμα τοῦτο, ὅπερ γέγονε νῦν. Ἐμβλέψατε εἰς τὸ ἄπειρον θαῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ δότε αὐτῷ δόξαν τῷ Θεῷ, κατανοήσατε εἰς τὴν ἄφα τον αὐτοῦ φιλανθρωπίαν, τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ οἰκο νομίας, καὶ θρῆνον μετ' εὐφροσύνης ἀναλάβετε. Ἐπὶ μὲν Θεοῦ οὐδὲν ξένον. Ο γὰρ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐφ' ἡμῶν, ἐκστήσεται πᾶσα καρδία τῶν ἀκουόντων. Οντως ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τῷ τετολμημένῳ τούτῳ τῷ θεάματι· ἐταράχθη πάλιν ἄβυσσος, καὶ ἥλιος ἐσκοτίσθη, καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ ἡ σελήνη ὁμοίως ἐπὶ τῷ γεγονότι. ᾿Αλλὰ πάλιν ηὐφράνθησαν ἐπὶ τῇ οἰ κονομίᾳ τῇ γενομένῃ ὑπὸ Κυρίου πᾶσαι τῶν οὐ ρανῶν δυνάμεις. Ακούσατε οὖν, ἀδελφοὶ, καὶ ἔχε στητε, ᾧ γέγονε ταῖς ἡμέραις ἡμῶν συνιέντες συνίετε, καὶ τὸ οὖς ὑμῶν κλίνατε τῆς καρδίας, καὶ ἀκούσατε. Τύρου καὶ Σιδῶνος, τελοῦσα δὲ ᾿Αντιοχείας. Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ πόλει τῇ Βηρυτῷ πλήθη πολλά εἰσι τῶν Ἰουδαίων. Πλησίον δὲ τῆς συναγωγῆς αὐτῶν, μεγάλης οὔσης σφόδρα, Χριστιανὸς ἔλαβε κελλίον ἐν οἰκίῳ παρά τινος· ἐν ᾧ κατοικῶν ἄντικρυς τοῦ ἀκουβίτου (13) αὐτῶν, ἐποίησεν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, σεμνῶς ἐζωγραφημένην (14), ὁλόστατον ἔχουσαν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν μὲν ἦν ἐξωγραφημένη. DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. A firmitates, sed etiam aniniæ converterentur ad vi- tam æternam. B ctissimi charissimique fratres, ad utilitatem et in- stitutionem lectorum, ut animæ vestræ firmentur adversus malignum illum, qui de nostra gaudet ruina, et fulciamur solida petra confessionis Chri- sti. Demus ergo gloriam cum latitia, in compun- ctione cordis, cum gratiarum actione ex pura fide : quo mandata et justificationes ejus observemus, ac in ejus cognitione perseveremus : quia ipsum decet gloria et imperium in Christo Jesu Domino nostro, cui cum Patre, una cum sancto Spiritu, gloria et adoratio, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. S. P. N. ATHANASII De imagine Domini nostri Jesu Christi, et de miraculo edito in urbe Beryto. hoc spectaculum, quod factum est. Respicite in- mensum Dei miraculum, et date gloriam Deo, ejus ineffabilem spectantes clementiam erga homines, et magnam ejus providentiam : lamentum cum læ- titia assumite. Nihil in Deo mirabile: Deus enim noster est. Ac quotquot rem istam apud nos ge- stam audituri sunt corde attoniti erunt. Revera ob- stupuit coelum ad hoc tanti facinoris spectaculum : turbata rursum est abyssus, sol obscuratus est, necnon astra et luna similiter ob ejusmodi facinus. At rursum lætatæ sunt ob illam Domini providen- tiam virtutes cœlorum. Audite ergo, fratres, et ob- stupescite, intelligentia comprehendite quod gestum est in diebus nostris, aurem cordis vestri inclinate, D et audite. clinium ubi sterrebantur lecti pro cœna et prandio. Sidonis, Antiochiæ vectigalis; in qua urbe Berylo magna multitudo exstat Judæorum. Prope autem synagoganı eorum, quæ adinodum ampla est, Chri- stianus a quodam cellulam accepit in domo ejus : cum autem ibi moraretur e regione accubitus eo- rum, imaginem fecit Domini nostri Jesu Christi pulchre elaboratam, quæ staturam Domini nostri Jesu Christi totam representabat. Modico elapso 8. Ταῦτα ἐσπούδασα δηλῶσαι τῇ ὑμετέρᾳ θεοφι 8. Hæc vestræ religioni significanda duxi, dile- 1. Erigite oculos mentis vestræ, ac videte novum 1. (12) "Αρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας C 2. Πόλις ἐστὶ Βηρυτός καλουμένη ἐν μεθορίοις (12) Ex ms. Palatino vetustissimo. (15) Ακούβιτων. Ιd est, στρωμναὶ μεγάλαι. Tri- 2. Urbs est Berytus nomine in confinio Tyri et (14) ln Concil. Nic. ut, p. 218, legitur, ἐν σανίσι
PG 28:807Τότε θυμωθέντες σφόδρα, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οἴκῳ ἀποσυνάγωγον ποιήσαντες ἤλασαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταναγόντες ἔφησαν, ὅτι Καθὼς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτὸν τότε τὸν τοιοῦτον. Τότε ἤρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τῆς ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόςωπον ἔνθεν καὶ ἔνθεν. Καὶ ταύτην ῥαπίζοντες, ἔλεγον· Ὅσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα ποιήσωμεν καὶ ἡμεῖς τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Καὶ λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἐνέπαιξαν αὐτῷ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸ ποιήσωμεν. Ἐμπαιγμοῖς οὖν ἀπείροις ἐνέπαιξαν τῇ εἰκόνι τοῦ Θεοῦ. Ἀπορῶ δὲ λέγειν ὑμῖν ὃ τότε τετόλμηται. Εἶτα λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἥλωσαν αὐτοῦ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας· τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Τότε καὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας τῆς τοῦ Κυρίου εἰκόνος ἔπηξαν ἥλους. Πάλιν λέγουσι μεμηνότες· Ἠκούσαμεν, ὅτι ὄξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐτὸν μετὰ σπόγγου· ποιήσωμεν αὐτὸ καὶ ἡμεῖς· καὶ ἐποίησαν προσθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου σπόγγον ὄξου πεπληρωμένον. Πάλιν λέγουσι· Μεμαθήκαμεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν οἱ πατέρες ἡμῶν·
Α Μιτάτον. Ἰησοῦ Χριστοῦ. Χρόνου δὲ ὀλίγου διελθόντος, ἐπε εζήτησε οἶκον μείζονα (15) ὁ Χριστιανὸς ὡς χρήζων. Τοῦτο δὲ ἡ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ᾠκονό- μησε χάρις, ὥς γε ἐγὼ πείθομαι, τοῦ θέλοντος πάντ τας ἀνθρώπους σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν εἰς ἔλεγχον τῶν ἀσεβῶν, στηριγμὸν δὲ τῶν πιστῶν. Ἐζήτει οὖν ὁ Χριστιανός, ὡς ἔφην, μείζονα οἶκον, καὶ εὑρών τι ἀπὸ τῆς πόλεως, μετῆρεν ἐκεῖτε, καὶ μετὰ χαρᾶς πάντα τὰ αὐτοῦ, καὶ καταλείπων ἐξ οἰκονομίας Θεοῦ, τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἀφῆκε, καθὰ ἔφην. ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ αὐτοῦ κατέμενεν ἐν οἴκῳ, μὴ θεωρήσας τὴν εἰκό- να τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵστατο ἐκεῖ. Οὐδὲ γὰρ ἐνόησε τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἀλλ᾽ εἰσελθὼν κατέμενεν. Ἐν μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν ὁ αὐτὸς Ἰουδαῖος σύνεθνον αὐτ τοῦ ἐπὶ ἄριστον. Καὶ ἐν τῷ ἀριστἂν αὐτοὺς, ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ κληθεὶς Ἰουδαῖος εἰς τὴν εἰ κόνα τοῦ ἐσταυρωμένου, ἐκεῖ ὕβρεις παμπόλλας καὶ ἀθεμίτους, ἀφ᾿ ἧς ὥρας εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, κατ' αὐτῆς εἶπε, ὃς οὐ τολμῶ, μὴ γένοιτο ! γράψαι, ὥσπερ εἶπεν κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ὁ παράνομος Ἰουδαῖος, ἰδὼν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου. Επληροφό ρησε δὲ αὐτὸς τὸν κληθέντα Ἰουδαῖον λέγων, ὅτι Μέ- χρι τοῦ παρόντος οὐκ εἶδον τὴν εἰκόνα ταύτην Κα! ἐσιώπησεν ὁ κληθείς. Απελθὼν δὲ πρὸς τοὺς ἀρχιε ρεῖς, διαβάλλει τὸν Ἰουδαῖον τὸν ἐκ τῷ οἴκῳ λέγων, ὅτι Ο δεῖνα εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐπλήσθησαν θυμοῦ μεγάλου, καὶ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡσύχασαν. ἀρχιερεῖς αὐτὸν τὸν διαβάλλοντα τὸν Ἰουδαῖον καὶ ὄχλον πολλὸν ἔθνους αὐτῶν, καὶ ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἰουδαίου, ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Γενόμενοι ἐπὶ τοῦ τόπου, εἰσεπήδησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι σὺν τῷ καταμηνύσαντι, καὶ ὁρῶσι τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου Ισταμένην, ὑποδείξαντος ἐκεί νου. Τότε θυμωθέντες σφόδρα, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οἴκῳ ἀποσυνάγωγον ποιήσαν τες ἤλασαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταναγόντες ἔφησαν, ὅτι Καθὼς καὶ οἱ πατέ- ρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτὸν * τότε τὸν τοιοῦτον. Τότε ήρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τῆς ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόσ- ωπον ἔνθεν καὶ ἔνθεν (16). Καὶ ταύτην ῥαπίζοντες, Έλεγον· Οσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα που ήσωμεν καὶ ἡμεῖς τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Καὶ λέγουσιν· Ηκούσαμεν, ὅτι ἐνέπαιξαν αὐτῷ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸ ποιήσωμεν. Εμπαιγμοῖς οὖν ἀπείροις ἐνέπαιξαν τῇ εἰκόνι τοῦ Θεοῦ. Ἀπορῶ δὲ λέγειν ὑμῖν ὅ τότε τετόλ μηται. Εἶτα λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἤλωσαν αὐτ τοῦ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας· τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποι ήσωμεν. Τότε καὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας τῆς τοῦ Κυρίου εἰκόνος ἔπηξαν ήλους. Πάλιν λέγουσι μεμη S. ATHANASIUS. tempore, Christianus ille majus sibi domicilium perquisivit, quo opus habebat : quod Domini no- stri gratia dispensatum est, ut opinor, qui scilicet vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, ostenditque mirabilia sua iis qui credunt in eum, ad confutationem impiorum et fide- lium confirmationem. Inquirebat igitur Christianus ille, uti supra dixi, ampliorem domum; et cum in- venisset in urbe, istinc omnia sua cum gaudio asportavit, relicta ex Dei providentia Domini ima- gine, ut jam dixi. 3. Judæus porro quidam accepit in domi- cilium domum illam, in qua stabat imago Domini : cumque omnia sua isthuc intulisset, in ea domo morabatur, non advertens imaginem Domini ibi stare. Neque enim de loco illo cogitarat, sed in- gressus domum in ea manebat. Quadam vero die in- vitavit Judæus ille contribulem quemdam suum ad prandium. Duin pranderent autem, elatis Judæus ad prandium invitatus oculis ad imaginem crucifixi, multas ex quo advertit illam et nefandas intulit illi contumelias, quas non ausim scribere, absit a me! quas tamen ille sceleratus Judæus contra Sal- vatorem nostrum protulit, videns illam Domini imaginem. Judæus autem qui invitarat, affirmabat, aliique Judæo dicebat, se nondum illam vidisse imaginem. Siluitque is qui fuerat invitatus: absce- dens autem adiit sacerdotes, Judæumque illum accusavit his verbis: Homo ille habet domi ima- ginem Nazaræi ; qui, his auditis, magno furore repie- ti sunt, co tamen vespere quieverunt. B C cipes sacerdotum Judæo qui alium accusarat, cum magna populi sui frequentia, domum concedunt Judæi, in qua stabat imago Domini: cum pervenis- sent ad locum, insiliere principes sacerdotum et se- niores cum eo qui rem indicarat, illoque common- strante imaginem Domini stantem viderunt. Tum furore magno repleti, Judæum in domo illa com- morantem synagoga ejecerunt. Imaginem autem Domini nostri Jesu Christi cum demisissent, secum ita locuti sunt: Quemadmodum patres nostri illu- serunt ipsi (ita et nos ei illudamus). Tum capere conspuere in faciem imaginis Domini, colaphis D eam in faciem hinc et inde cæciderunt. Dum- que cæderent aiebant: Quæcunque patres nostri fecere, omnia uos contra ejus imaginem faciamus. Audivimus, aiunt, ludibria in eum contulisse, idip- sum nos agamus. Infinita igitur ludibria in Dei imaginem contulere. Vereor vobis ea loqui, quæ tum illi sunt ausi. Aiunt deinde: Audivimus (pa- tres nostros) clavis manus et pedes ejus confixisse, id et nos faciamus. Tum pedes manusque Domini- cæ imaginis confixere clavis. Iterum aiunt furore correpti Audivimus eos aceto et felle cum spon- De voce, Vide in Onomastico. - DUBIA. male. 4. Ineunte luce sequente, assumpto secum prin- (45) In Concil. Nic., επεζήτησε μιτάτον μείζον. 5. Ἰουδαῖος δέ τις ἔλαβεν ἐνοικίῳ τὸν οἶκον ἐκεῖνον, 4. Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης, παραλαμβάνουσιν οἱ (46) Ita Colbert. 1. Editi, ἔνθεον, καὶ ἔνθεον,
τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόντες κάλαμον ἔτυπτον τὴν κεφαλὴν τῆς εἰκόνος. Τέλος λοιπὸν λέγουσιν, ὡς Ἀκριβῶς μανθάνομεν, ὅτι τὴν πλευρὰν αὐτοῦ λόγχῃ ἤνοιξαν· μηδὲν παραλείψωμεν, ἀλλὰ προσθῶμεν καὶ τοῦτο. Ποιήσαντες ἐνεχθῆναι λόγχην, ἐπέστρεψάν τινι αὐτῶν ἆραι τὴν λόγχην· καὶ ἀρὼν κατὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, εὐθέως οὖν ἀνέβλυσε πλῆθος αἵματος καὶ ὕδατος ἐξ αὐτῆς. Χριστὲ, δόξα σοι· ἀκατάληπτε, δόξα σοι. Τίς ὡς σὺ, Δέσποτα; Τίς πλὴν σοῦ, Θεὸς, ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια; Ὢ τοῦ θαύματος τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μεγαλειότητος ἔφριξαν ἀληθῶς αἱ ἄνω ἅγιαι δυνάμεις καὶ ἐπὶ τοῦτο. Πόσος εἶ, Δέσποτα, εἰς φιλανθρωπίαν Ὁπόσος σὺ ἐν ἐλέει Πρώην γὰρ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, ἐσταυρώθης ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκὶ, ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν τῇ θεότητι. Νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι σου ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πιστευόντων. Ἀλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνῳ τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐλογητῷ Θεῷ ἡμῶν Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Ἀμήν.
Α Μιτάτον. Ἰησοῦ Χριστοῦ. Χρόνου δὲ ὀλίγου διελθόντος, ἐπε εζήτησε οἶκον μείζονα (15) ὁ Χριστιανὸς ὡς χρήζων. Τοῦτο δὲ ἡ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ᾠκονό- μησε χάρις, ὥς γε ἐγὼ πείθομαι, τοῦ θέλοντος πάντ τας ἀνθρώπους σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν, δεικνύων τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν εἰς ἔλεγχον τῶν ἀσεβῶν, στηριγμὸν δὲ τῶν πιστῶν. Ἐζήτει οὖν ὁ Χριστιανός, ὡς ἔφην, μείζονα οἶκον, καὶ εὑρών τι ἀπὸ τῆς πόλεως, μετῆρεν ἐκεῖτε, καὶ μετὰ χαρᾶς πάντα τὰ αὐτοῦ, καὶ καταλείπων ἐξ οἰκονομίας Θεοῦ, τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἀφῆκε, καθὰ ἔφην. ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Εἰσαγαγὼν δὲ πάντα τὰ αὐτοῦ κατέμενεν ἐν οἴκῳ, μὴ θεωρήσας τὴν εἰκό- να τοῦ Κυρίου, ὅτι ἵστατο ἐκεῖ. Οὐδὲ γὰρ ἐνόησε τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἀλλ᾽ εἰσελθὼν κατέμενεν. Ἐν μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκάλεσεν ὁ αὐτὸς Ἰουδαῖος σύνεθνον αὐτ τοῦ ἐπὶ ἄριστον. Καὶ ἐν τῷ ἀριστἂν αὐτοὺς, ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὁ κληθεὶς Ἰουδαῖος εἰς τὴν εἰ κόνα τοῦ ἐσταυρωμένου, ἐκεῖ ὕβρεις παμπόλλας καὶ ἀθεμίτους, ἀφ᾿ ἧς ὥρας εἶδε τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, κατ' αὐτῆς εἶπε, ὃς οὐ τολμῶ, μὴ γένοιτο ! γράψαι, ὥσπερ εἶπεν κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ὁ παράνομος Ἰουδαῖος, ἰδὼν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου. Επληροφό ρησε δὲ αὐτὸς τὸν κληθέντα Ἰουδαῖον λέγων, ὅτι Μέ- χρι τοῦ παρόντος οὐκ εἶδον τὴν εἰκόνα ταύτην Κα! ἐσιώπησεν ὁ κληθείς. Απελθὼν δὲ πρὸς τοὺς ἀρχιε ρεῖς, διαβάλλει τὸν Ἰουδαῖον τὸν ἐκ τῷ οἴκῳ λέγων, ὅτι Ο δεῖνα εἰκόνα ἔχει τοῦ Ναζωραίου ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐπλήσθησαν θυμοῦ μεγάλου, καὶ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡσύχασαν. ἀρχιερεῖς αὐτὸν τὸν διαβάλλοντα τὸν Ἰουδαῖον καὶ ὄχλον πολλὸν ἔθνους αὐτῶν, καὶ ἀπέρχονται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ἰουδαίου, ἔνθα ἡ εἰκὼν τοῦ Κυρίου ἵστατο. Γενόμενοι ἐπὶ τοῦ τόπου, εἰσεπήδησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι σὺν τῷ καταμηνύσαντι, καὶ ὁρῶσι τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου Ισταμένην, ὑποδείξαντος ἐκεί νου. Τότε θυμωθέντες σφόδρα, τὸν μὲν Ἰουδαῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οἴκῳ ἀποσυνάγωγον ποιήσαν τες ἤλασαν· τὴν δὲ εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καταναγόντες ἔφησαν, ὅτι Καθὼς καὶ οἱ πατέ- ρες ἡμῶν ἐνέπαιξαν αὐτὸν * τότε τὸν τοιοῦτον. Τότε ήρξαντο ἐμπτύειν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τῆς ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐῤῥάπισαν αὐτὴν κατὰ πρόσ- ωπον ἔνθεν καὶ ἔνθεν (16). Καὶ ταύτην ῥαπίζοντες, Έλεγον· Οσα ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡμῶν, πάντα που ήσωμεν καὶ ἡμεῖς τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. Καὶ λέγουσιν· Ηκούσαμεν, ὅτι ἐνέπαιξαν αὐτῷ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸ ποιήσωμεν. Εμπαιγμοῖς οὖν ἀπείροις ἐνέπαιξαν τῇ εἰκόνι τοῦ Θεοῦ. Ἀπορῶ δὲ λέγειν ὑμῖν ὅ τότε τετόλ μηται. Εἶτα λέγουσιν· Ἠκούσαμεν, ὅτι ἤλωσαν αὐτ τοῦ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας· τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποι ήσωμεν. Τότε καὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας τῆς τοῦ Κυρίου εἰκόνος ἔπηξαν ήλους. Πάλιν λέγουσι μεμη S. ATHANASIUS. tempore, Christianus ille majus sibi domicilium perquisivit, quo opus habebat : quod Domini no- stri gratia dispensatum est, ut opinor, qui scilicet vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, ostenditque mirabilia sua iis qui credunt in eum, ad confutationem impiorum et fide- lium confirmationem. Inquirebat igitur Christianus ille, uti supra dixi, ampliorem domum; et cum in- venisset in urbe, istinc omnia sua cum gaudio asportavit, relicta ex Dei providentia Domini ima- gine, ut jam dixi. 3. Judæus porro quidam accepit in domi- cilium domum illam, in qua stabat imago Domini : cumque omnia sua isthuc intulisset, in ea domo morabatur, non advertens imaginem Domini ibi stare. Neque enim de loco illo cogitarat, sed in- gressus domum in ea manebat. Quadam vero die in- vitavit Judæus ille contribulem quemdam suum ad prandium. Duin pranderent autem, elatis Judæus ad prandium invitatus oculis ad imaginem crucifixi, multas ex quo advertit illam et nefandas intulit illi contumelias, quas non ausim scribere, absit a me! quas tamen ille sceleratus Judæus contra Sal- vatorem nostrum protulit, videns illam Domini imaginem. Judæus autem qui invitarat, affirmabat, aliique Judæo dicebat, se nondum illam vidisse imaginem. Siluitque is qui fuerat invitatus: absce- dens autem adiit sacerdotes, Judæumque illum accusavit his verbis: Homo ille habet domi ima- ginem Nazaræi ; qui, his auditis, magno furore repie- ti sunt, co tamen vespere quieverunt. B C cipes sacerdotum Judæo qui alium accusarat, cum magna populi sui frequentia, domum concedunt Judæi, in qua stabat imago Domini: cum pervenis- sent ad locum, insiliere principes sacerdotum et se- niores cum eo qui rem indicarat, illoque common- strante imaginem Domini stantem viderunt. Tum furore magno repleti, Judæum in domo illa com- morantem synagoga ejecerunt. Imaginem autem Domini nostri Jesu Christi cum demisissent, secum ita locuti sunt: Quemadmodum patres nostri illu- serunt ipsi (ita et nos ei illudamus). Tum capere conspuere in faciem imaginis Domini, colaphis D eam in faciem hinc et inde cæciderunt. Dum- que cæderent aiebant: Quæcunque patres nostri fecere, omnia uos contra ejus imaginem faciamus. Audivimus, aiunt, ludibria in eum contulisse, idip- sum nos agamus. Infinita igitur ludibria in Dei imaginem contulere. Vereor vobis ea loqui, quæ tum illi sunt ausi. Aiunt deinde: Audivimus (pa- tres nostros) clavis manus et pedes ejus confixisse, id et nos faciamus. Tum pedes manusque Domini- cæ imaginis confixere clavis. Iterum aiunt furore correpti Audivimus eos aceto et felle cum spon- De voce, Vide in Onomastico. - DUBIA. male. 4. Ineunte luce sequente, assumpto secum prin- (45) In Concil. Nic., επεζήτησε μιτάτον μείζον. 5. Ἰουδαῖος δέ τις ἔλαβεν ἐνοικίῳ τὸν οἶκον ἐκεῖνον, 4. Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης, παραλαμβάνουσιν οἱ (46) Ita Colbert. 1. Editi, ἔνθεον, καὶ ἔνθεον,
PG 28:809Ὑμεῖς δὲ, τέκνα, ἀκούσατε τὰ λοιπὰ, ἅπερ ᾠκονόμησεν ἡ αὐτοῦ ἀγαθότης. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ὡς ἑτέρως εἴρηται, λέγουσιν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ· Ἐπειδὴ θρυλοῦσιν αὐτὸν οἱ σεβόμενοι ὅτι καὶ ἰάσεις πολλὰς ἐποίησε, λάβωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Τότε προσήνεγκαν τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν κατὰ τὸν τόπον τῆς σφαγῆς τῆς λόγχης, ὅθεν ἐξίει τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπλησαν τὴν βῆσσαν. Καὶ ἀπαγαγόντες, ἐμπαίζοντες, ἵνα, ὡς ἐνόμιζον, ὑβρίσωσιν ἐπὶ πάντων, συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρῶτον πάντων παράλυτον, ὃν ἐκ γενετῆς ᾔδεσαν αὐτὸν, καὶ προσαγαγόντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ αὖθις ἀνεπήδησε, καὶ ἥλατο ὑγιανθεὶς καθόλου ὁ ἄνθρωπος. Εἶτα ἤγαγον τυφλοὺς, κἀκεῖνοι ὁμοίως χρισθέντες ἀνέβλεψαν, δαιμονιῶντες ἀναρίθμητοι παραυτίκα ἐκαθαρίσθησαν. Ταραχὴ γέγονε μεγάλη κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν, πάντων ἐπιτρεχόντων διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα.
νίτες· Ἀκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐ- τὸν μετὰ σπόγγου ποιήσωμεν αὐτὸ καὶ ἡμεῖς· καὶ ἐποίησαν προσθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου σπόγ γον όξου πεπληρωμένον. Πάλιν λέγουσι· Μεμαθήκα- μεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν οἱ πατέ ρες ἡμῶν· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόν- τις κάλαμον ἔτυπτον τὴν κεφαλὴν τῆς εἰκόνος. Τέλος λεεπὸν λέγουσιν, ὡς ᾿Ακριβώς μανθάνομεν, ὅτι τὴν πλευρὰν αὐτοῦ λόγχῃ ἄνοιξαν· μηδὲν παραλείψωμεν, ἀλλὰ προσθῶμεν καὶ τοῦτο. Ποιήσαντες ἐνεχθῆναι λόγχην, ἐπέστρεψάν τινι αὐτῶν ἆραι τὴν λόγχην· καὶ ἀρὼν κατὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, εὐθέως οὖν ἀν- έβλυσε πλῆθος αἵματος καὶ ὕδατος ἐξ αὐτῆς. συ, Δέσποτα ; Τίς πλὴν σου, Θεός, ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια ; Ὢ τοῦ θαύματος τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μεγαλειότητος ! ἔφριξαν ἀληθῶς αἱ ἄνω ἅγιαι δυνά- μεις καὶ ἐπὶ τοῦτο. Πόσος εἶ, Δέσποτα, εἰς φιλανθρω πίαν! ὑπόσος σὺ ἐν ἐλέει ! Πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, εσταυρώθης ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκί, ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν τῇ θεότητι. Νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι σου ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πιστευόντων. ᾿Αλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνο τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐ λογητῷ Θεῷ ἡμῶν Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Αμήν. ϋ. Ὑμεῖς δὲ, τέκνα, ἀκούσατε τὰ λοιπὰ, ἅπερ ᾠκονό- μησεν ἡ αὐτοῦ ἀγαθότης. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ὡς ἑτέρως εἴρηται, λέγουσιν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ · Ἐπειδὴ θρυλουσιν αὐτὸν οἱ σεβόμενοι ὅτι καὶ ἰάσεις πολ λὰς ἐποίησε, λάβωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Τότε προσήνεγκαν τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν κατὰ τὸν τόπον τῆς σφαγής της λόγχης, ὅθεν ἐξίει τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπλησαν τὴν βῆσσαν. Καὶ ἀπαγαγόν τες, ἐμπαίζοντες, ἵνα, ὡς ἐνόμιζον, ὑβρίσωσιν ἐπὶ πάντων, συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρῶ- τον πάντων παράλυτον, ὃν ἐκ γενετής ᾔδεσαν αὐτὸν, καὶ προσαγαγόντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ αὖθις ἀνεπή- δησε, καὶ ἤλατο ὑγιανθεὶς καθόλου ὁ ἄνθρωπος. Εἶτα ἤγαγον τυφλούς, κἀκεῖνοι ὁμοίως χρισθέντες ἀνέβλε ψαν, δαιμονιώντες ἀναρίθμητοι παραυτίκα ἐκαθαρί σθησαν. Ταραχή γέγονε μεγάλη κατὰ πᾶσαν τὴν πό λιν, πάντων ἐπιτρεχόντων διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα. Ἐκινήθησαν πάντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, τῶν οἰ κούντων τὴν πόλιν, ὡς μήτε την συναγωγὴν αὐτῶν, καίτοι μεγίστην οὖσαν, χωρεῖν, μήτε τὸν τόπον, τοῦ πλήθους τοῦ ἀπείρου λαοῦ συνδραμόντος διὰ τὰ ἄπει ρα θαύματα. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ οἱ πρεσβύ τεροι, καὶ ὁ λαὸς, καὶ τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, ἀν- δρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, κράζοντες καὶ λέγον τες· Δόξα σοι, Χριστέ, ἂν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρω‐ ο DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. et fecerunt, apposita ori Domini spongia aceto ple na. Rursum inquiunt: Didicimus patres nostros arundine percussisse caput ejus; idipsum nos aga- mus. Arreptaque arundine percutiebant caput ima- ginis. Denium aiunt: Accurate didicimus eos lan- cea latus ejus aperuisse, nihil omittamus, sed illud quoque adjiciamus. Lanceamque adferri curarunt, ac jussere cuidam e suis ut lanceam vibraret: qua vibrata in imaginem Domini, statim ex illa mana- vit sanguinis et aquæ copia. A gia potasse illum : id nos quoque faciamus ; quod PATROL. GR. XXVIII. es, gloria tibi. Quis tibi similis, Domine? Quis præ- Bter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum magnificentiæ Salvatoris nostri! Horruere plane hac in re sanctæ supernæ virtutes. Quantus es, Domine, clementia erga bomines! Quantus miseri- cordia! Olim propter nos et propter nostram salu- tem, incarnatus ex Virgine Maria, tu carnis expers qui eras, in illa carne crucifixus es, impatibilis cum sis in deitate. Nunc autem in tua imagine crucifixus es, Domine, ad confutationem impio- rum, omniumque infidelium, et ad confirmationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, cum lene- dicto Deo nostro Patre et sancto Spiritu. Amen. nitas dispensavit. Postquam enim latus imaginis C Domini lancea perforatus esset, cum efflueret san- guis et aqua, ut alibi dictum est, aiunt principes sacerdotum et seniores populi : Quandoqui- dem cultores ejus jactitant eum multas curavisse infirmitates, accipiamus ejus sanguinem et aquam, deferamus in synagogam, ac eogamus omnes e po- pulo qui #gritudine laborant, eoque illos wrga- mus, videamusque an vera sint quæ vulgo ferun- tur. Tum admota lateri Domini amphora ad lo- cum ubi vulnus erat lancea inflictum, unde proflue⚫ bat sanguis et aqua, impleverunt amphoram. Abducentesque ac illudentes, quo nullam non, ut sibi videbatur, contumeliam adhiberent, coegerunt omnes qui male habebant, primumque omnium paralyticum, quem ex nativitate ita se habere no- rant, adductumque unxerunt: qui statim exsiliit et exsultavit, omnino sanus. Deinde cæcos adduxe- runt, qui similiter inuncti viderunt, dæmoniaci innumeri confestim purgati sunt. Tumultus mia- gnus per totam urbem exortus est, omnibus ob in- finita mirabilia accurrentibus. Commota est omnis Judæorum turba quæ habitabat in ista urbe, ita ut ne synagoga quidem eorum, maxima licet esset, apere posset, neque locus esset immensæ multi- udini populi ob infinita miracula concurrentis. Omnes porro principes sacerdotum, seniores, po- pulus, et turba | Judæorum, virorum, inulierum ct puerorum crediderunt in Dominum nostrum Jesum Christum, clamantes ac dicentes : Gloria D 5. Χριστέ, δόξα σοι· ἀκατάληπτε, δόξα σοι. Τίς ὡς 5. Gloria tibi, Christe : quui incomprehensibilis 6. Vos autem, filii, audite cætera, quæ ejus bo-
Ἐκινήθησαν πάντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, τῶν οἰκούντων τὴν πόλιν, ὡς μήτε τὴν συναγωγὴν αὐτῶν, καίτοι μεγίστην οὖσαν, χωρεῖν, μήτε τὸν τόπον, τοῦ πλήθους τοῦ ἀπείρου λαοῦ συνδραμόντος διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ οἱ πρεσβύτεροι, καὶ ὁ λαὸς, καὶ τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, κράζοντες καὶ λέγοντες· Δόξα σοι, Χριστὲ, ὃν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρωσαν, καὶ ἀφ’ ἡμῶν νῦν σταυρωθεὶς ἐπὶ τῇ εἰκόνι σου. Δόξα σοι, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ τοσαῦτα ποιήσας θαυμάσια. Σοὶ πιστεύομεν· ἵλεως ἡμῖν γενοῦ, καὶ δέξαι ἡμᾶς. Ταῦτα ἐβόων ἅπαντες πενθοῦντες· καὶ αἱ βοαὶ αὐτῶν ἀνεπέμποντο, ἀρχιερέων χριόντων, καὶ πάντων θεραπευομένων καὶ ζωοποιουμένων. Μετὰ δὲ τὸ πάντας ἰαθῆναι, αὖθις πρὸς ἐπίσκοπον τῆς ἐκεῖσε Ἐκκλησίας, ἤδη μεμαθηκόντα τὰ γενόμενα, τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων κατέδραμον, κράζοντες· Εἷς Θεὸς ὁ Πατὴρ, εἷς Υἱὸς αὐτοῦ μονογενὴς, εἷς Χριστὸς ὃν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρωσαν· αὐτὸν Θεὸν οἴδαμεν, τούτῳ ἡμεῖς πιστεύομεν.
νίτες· Ἀκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐ- τὸν μετὰ σπόγγου ποιήσωμεν αὐτὸ καὶ ἡμεῖς· καὶ ἐποίησαν προσθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου σπόγ γον όξου πεπληρωμένον. Πάλιν λέγουσι· Μεμαθήκα- μεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν οἱ πατέ ρες ἡμῶν· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόν- τις κάλαμον ἔτυπτον τὴν κεφαλὴν τῆς εἰκόνος. Τέλος λεεπὸν λέγουσιν, ὡς ᾿Ακριβώς μανθάνομεν, ὅτι τὴν πλευρὰν αὐτοῦ λόγχῃ ἄνοιξαν· μηδὲν παραλείψωμεν, ἀλλὰ προσθῶμεν καὶ τοῦτο. Ποιήσαντες ἐνεχθῆναι λόγχην, ἐπέστρεψάν τινι αὐτῶν ἆραι τὴν λόγχην· καὶ ἀρὼν κατὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, εὐθέως οὖν ἀν- έβλυσε πλῆθος αἵματος καὶ ὕδατος ἐξ αὐτῆς. συ, Δέσποτα ; Τίς πλὴν σου, Θεός, ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια ; Ὢ τοῦ θαύματος τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μεγαλειότητος ! ἔφριξαν ἀληθῶς αἱ ἄνω ἅγιαι δυνά- μεις καὶ ἐπὶ τοῦτο. Πόσος εἶ, Δέσποτα, εἰς φιλανθρω πίαν! ὑπόσος σὺ ἐν ἐλέει ! Πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, εσταυρώθης ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκί, ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν τῇ θεότητι. Νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι σου ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πιστευόντων. ᾿Αλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνο τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐ λογητῷ Θεῷ ἡμῶν Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Αμήν. ϋ. Ὑμεῖς δὲ, τέκνα, ἀκούσατε τὰ λοιπὰ, ἅπερ ᾠκονό- μησεν ἡ αὐτοῦ ἀγαθότης. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ὡς ἑτέρως εἴρηται, λέγουσιν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ · Ἐπειδὴ θρυλουσιν αὐτὸν οἱ σεβόμενοι ὅτι καὶ ἰάσεις πολ λὰς ἐποίησε, λάβωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Τότε προσήνεγκαν τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν κατὰ τὸν τόπον τῆς σφαγής της λόγχης, ὅθεν ἐξίει τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπλησαν τὴν βῆσσαν. Καὶ ἀπαγαγόν τες, ἐμπαίζοντες, ἵνα, ὡς ἐνόμιζον, ὑβρίσωσιν ἐπὶ πάντων, συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρῶ- τον πάντων παράλυτον, ὃν ἐκ γενετής ᾔδεσαν αὐτὸν, καὶ προσαγαγόντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ αὖθις ἀνεπή- δησε, καὶ ἤλατο ὑγιανθεὶς καθόλου ὁ ἄνθρωπος. Εἶτα ἤγαγον τυφλούς, κἀκεῖνοι ὁμοίως χρισθέντες ἀνέβλε ψαν, δαιμονιώντες ἀναρίθμητοι παραυτίκα ἐκαθαρί σθησαν. Ταραχή γέγονε μεγάλη κατὰ πᾶσαν τὴν πό λιν, πάντων ἐπιτρεχόντων διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα. Ἐκινήθησαν πάντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, τῶν οἰ κούντων τὴν πόλιν, ὡς μήτε την συναγωγὴν αὐτῶν, καίτοι μεγίστην οὖσαν, χωρεῖν, μήτε τὸν τόπον, τοῦ πλήθους τοῦ ἀπείρου λαοῦ συνδραμόντος διὰ τὰ ἄπει ρα θαύματα. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ οἱ πρεσβύ τεροι, καὶ ὁ λαὸς, καὶ τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, ἀν- δρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, κράζοντες καὶ λέγον τες· Δόξα σοι, Χριστέ, ἂν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρω‐ ο DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. et fecerunt, apposita ori Domini spongia aceto ple na. Rursum inquiunt: Didicimus patres nostros arundine percussisse caput ejus; idipsum nos aga- mus. Arreptaque arundine percutiebant caput ima- ginis. Denium aiunt: Accurate didicimus eos lan- cea latus ejus aperuisse, nihil omittamus, sed illud quoque adjiciamus. Lanceamque adferri curarunt, ac jussere cuidam e suis ut lanceam vibraret: qua vibrata in imaginem Domini, statim ex illa mana- vit sanguinis et aquæ copia. A gia potasse illum : id nos quoque faciamus ; quod PATROL. GR. XXVIII. es, gloria tibi. Quis tibi similis, Domine? Quis præ- Bter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum magnificentiæ Salvatoris nostri! Horruere plane hac in re sanctæ supernæ virtutes. Quantus es, Domine, clementia erga bomines! Quantus miseri- cordia! Olim propter nos et propter nostram salu- tem, incarnatus ex Virgine Maria, tu carnis expers qui eras, in illa carne crucifixus es, impatibilis cum sis in deitate. Nunc autem in tua imagine crucifixus es, Domine, ad confutationem impio- rum, omniumque infidelium, et ad confirmationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, cum lene- dicto Deo nostro Patre et sancto Spiritu. Amen. nitas dispensavit. Postquam enim latus imaginis C Domini lancea perforatus esset, cum efflueret san- guis et aqua, ut alibi dictum est, aiunt principes sacerdotum et seniores populi : Quandoqui- dem cultores ejus jactitant eum multas curavisse infirmitates, accipiamus ejus sanguinem et aquam, deferamus in synagogam, ac eogamus omnes e po- pulo qui #gritudine laborant, eoque illos wrga- mus, videamusque an vera sint quæ vulgo ferun- tur. Tum admota lateri Domini amphora ad lo- cum ubi vulnus erat lancea inflictum, unde proflue⚫ bat sanguis et aqua, impleverunt amphoram. Abducentesque ac illudentes, quo nullam non, ut sibi videbatur, contumeliam adhiberent, coegerunt omnes qui male habebant, primumque omnium paralyticum, quem ex nativitate ita se habere no- rant, adductumque unxerunt: qui statim exsiliit et exsultavit, omnino sanus. Deinde cæcos adduxe- runt, qui similiter inuncti viderunt, dæmoniaci innumeri confestim purgati sunt. Tumultus mia- gnus per totam urbem exortus est, omnibus ob in- finita mirabilia accurrentibus. Commota est omnis Judæorum turba quæ habitabat in ista urbe, ita ut ne synagoga quidem eorum, maxima licet esset, apere posset, neque locus esset immensæ multi- udini populi ob infinita miracula concurrentis. Omnes porro principes sacerdotum, seniores, po- pulus, et turba | Judæorum, virorum, inulierum ct puerorum crediderunt in Dominum nostrum Jesum Christum, clamantes ac dicentes : Gloria D 5. Χριστέ, δόξα σοι· ἀκατάληπτε, δόξα σοι. Τίς ὡς 5. Gloria tibi, Christe : quui incomprehensibilis 6. Vos autem, filii, audite cætera, quæ ejus bo-
PG 28:810Πολλαῖς οὖν εὐφημίαις δοξάσαντες τὸν Θεὸν, τήν τε εἰκόνα τῷ ἀρχιεπισκόπῳ δείξαντες, καὶ ἀπαγγείλαντες ἃ ἐποίησαν τὴν τοῦ Χριστοῦ εἰκόνα, τό τε αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ ἐμήνυον, καὶ τὸ πῶς ἐξελήλυθεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς εἰκόνος, τῶν τε ἀπείρων θαυμάτων τὰ γεγονότα. Οὕτως ἅπαντα τὰ πλήθη τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀξιωθῆναι ἱκέτευον. Οὓς λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἅμα τῷ ἐκεῖσε κλήρῳ πάντας ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐβάπτισε. Τὴν δὲ συναγωγὴν ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀφιέρωσεν, ἐκείνων παρακαλεσάντων· τὰς δὲ λοιπὰς συναγωγὰς αὐτῶν μαρτύρια πεποίηκε. Καὶ ἐκ τούτου χαρὰ μεγάλη γέγονεν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ, οὐ μόνον σωμάτων ἰαθέντων, ἀλλὰ καὶ τοσούτων ψυχῶν ἐκ νεκρῶν εἰς ζωὴν ἐπανελθόντων. Ταῦτα γνοὺς ἐγὼ, ἐσπούδασα δηλῶσαι ὑμῖν, προσφιλέστατοι ἀδελφοὶ, εἰς ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν ὑμῶν· ἵνα, γνόντες καὶ ἐπὶ τούτῳ τοῦ ἡμετέρου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν δύναμιν, πλέον τῇ εἰς αὐτὸν στερεωθῆτε πίστει, καὶ ἀγαλλιασθῆτε ἐπὶ τοῖς μεγάλοις αὐτοῦ θαύμασι τοῖς νῦν γεγενημένοις.
νίτες· Ἀκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐ- τὸν μετὰ σπόγγου ποιήσωμεν αὐτὸ καὶ ἡμεῖς· καὶ ἐποίησαν προσθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου σπόγ γον όξου πεπληρωμένον. Πάλιν λέγουσι· Μεμαθήκα- μεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν οἱ πατέ ρες ἡμῶν· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόν- τις κάλαμον ἔτυπτον τὴν κεφαλὴν τῆς εἰκόνος. Τέλος λεεπὸν λέγουσιν, ὡς ᾿Ακριβώς μανθάνομεν, ὅτι τὴν πλευρὰν αὐτοῦ λόγχῃ ἄνοιξαν· μηδὲν παραλείψωμεν, ἀλλὰ προσθῶμεν καὶ τοῦτο. Ποιήσαντες ἐνεχθῆναι λόγχην, ἐπέστρεψάν τινι αὐτῶν ἆραι τὴν λόγχην· καὶ ἀρὼν κατὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, εὐθέως οὖν ἀν- έβλυσε πλῆθος αἵματος καὶ ὕδατος ἐξ αὐτῆς. συ, Δέσποτα ; Τίς πλὴν σου, Θεός, ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια ; Ὢ τοῦ θαύματος τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μεγαλειότητος ! ἔφριξαν ἀληθῶς αἱ ἄνω ἅγιαι δυνά- μεις καὶ ἐπὶ τοῦτο. Πόσος εἶ, Δέσποτα, εἰς φιλανθρω πίαν! ὑπόσος σὺ ἐν ἐλέει ! Πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, εσταυρώθης ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκί, ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν τῇ θεότητι. Νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι σου ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πιστευόντων. ᾿Αλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνο τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐ λογητῷ Θεῷ ἡμῶν Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Αμήν. ϋ. Ὑμεῖς δὲ, τέκνα, ἀκούσατε τὰ λοιπὰ, ἅπερ ᾠκονό- μησεν ἡ αὐτοῦ ἀγαθότης. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ὡς ἑτέρως εἴρηται, λέγουσιν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ · Ἐπειδὴ θρυλουσιν αὐτὸν οἱ σεβόμενοι ὅτι καὶ ἰάσεις πολ λὰς ἐποίησε, λάβωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Τότε προσήνεγκαν τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν κατὰ τὸν τόπον τῆς σφαγής της λόγχης, ὅθεν ἐξίει τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπλησαν τὴν βῆσσαν. Καὶ ἀπαγαγόν τες, ἐμπαίζοντες, ἵνα, ὡς ἐνόμιζον, ὑβρίσωσιν ἐπὶ πάντων, συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρῶ- τον πάντων παράλυτον, ὃν ἐκ γενετής ᾔδεσαν αὐτὸν, καὶ προσαγαγόντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ αὖθις ἀνεπή- δησε, καὶ ἤλατο ὑγιανθεὶς καθόλου ὁ ἄνθρωπος. Εἶτα ἤγαγον τυφλούς, κἀκεῖνοι ὁμοίως χρισθέντες ἀνέβλε ψαν, δαιμονιώντες ἀναρίθμητοι παραυτίκα ἐκαθαρί σθησαν. Ταραχή γέγονε μεγάλη κατὰ πᾶσαν τὴν πό λιν, πάντων ἐπιτρεχόντων διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα. Ἐκινήθησαν πάντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, τῶν οἰ κούντων τὴν πόλιν, ὡς μήτε την συναγωγὴν αὐτῶν, καίτοι μεγίστην οὖσαν, χωρεῖν, μήτε τὸν τόπον, τοῦ πλήθους τοῦ ἀπείρου λαοῦ συνδραμόντος διὰ τὰ ἄπει ρα θαύματα. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ οἱ πρεσβύ τεροι, καὶ ὁ λαὸς, καὶ τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, ἀν- δρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, κράζοντες καὶ λέγον τες· Δόξα σοι, Χριστέ, ἂν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρω‐ ο DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. et fecerunt, apposita ori Domini spongia aceto ple na. Rursum inquiunt: Didicimus patres nostros arundine percussisse caput ejus; idipsum nos aga- mus. Arreptaque arundine percutiebant caput ima- ginis. Denium aiunt: Accurate didicimus eos lan- cea latus ejus aperuisse, nihil omittamus, sed illud quoque adjiciamus. Lanceamque adferri curarunt, ac jussere cuidam e suis ut lanceam vibraret: qua vibrata in imaginem Domini, statim ex illa mana- vit sanguinis et aquæ copia. A gia potasse illum : id nos quoque faciamus ; quod PATROL. GR. XXVIII. es, gloria tibi. Quis tibi similis, Domine? Quis præ- Bter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum magnificentiæ Salvatoris nostri! Horruere plane hac in re sanctæ supernæ virtutes. Quantus es, Domine, clementia erga bomines! Quantus miseri- cordia! Olim propter nos et propter nostram salu- tem, incarnatus ex Virgine Maria, tu carnis expers qui eras, in illa carne crucifixus es, impatibilis cum sis in deitate. Nunc autem in tua imagine crucifixus es, Domine, ad confutationem impio- rum, omniumque infidelium, et ad confirmationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, cum lene- dicto Deo nostro Patre et sancto Spiritu. Amen. nitas dispensavit. Postquam enim latus imaginis C Domini lancea perforatus esset, cum efflueret san- guis et aqua, ut alibi dictum est, aiunt principes sacerdotum et seniores populi : Quandoqui- dem cultores ejus jactitant eum multas curavisse infirmitates, accipiamus ejus sanguinem et aquam, deferamus in synagogam, ac eogamus omnes e po- pulo qui #gritudine laborant, eoque illos wrga- mus, videamusque an vera sint quæ vulgo ferun- tur. Tum admota lateri Domini amphora ad lo- cum ubi vulnus erat lancea inflictum, unde proflue⚫ bat sanguis et aqua, impleverunt amphoram. Abducentesque ac illudentes, quo nullam non, ut sibi videbatur, contumeliam adhiberent, coegerunt omnes qui male habebant, primumque omnium paralyticum, quem ex nativitate ita se habere no- rant, adductumque unxerunt: qui statim exsiliit et exsultavit, omnino sanus. Deinde cæcos adduxe- runt, qui similiter inuncti viderunt, dæmoniaci innumeri confestim purgati sunt. Tumultus mia- gnus per totam urbem exortus est, omnibus ob in- finita mirabilia accurrentibus. Commota est omnis Judæorum turba quæ habitabat in ista urbe, ita ut ne synagoga quidem eorum, maxima licet esset, apere posset, neque locus esset immensæ multi- udini populi ob infinita miracula concurrentis. Omnes porro principes sacerdotum, seniores, po- pulus, et turba | Judæorum, virorum, inulierum ct puerorum crediderunt in Dominum nostrum Jesum Christum, clamantes ac dicentes : Gloria D 5. Χριστέ, δόξα σοι· ἀκατάληπτε, δόξα σοι. Τίς ὡς 5. Gloria tibi, Christe : quui incomprehensibilis 6. Vos autem, filii, audite cætera, quæ ejus bo-
Δότε οὖν αὐτῷ δόξαν μετ’ εὐφροσύνης, καὶ κατάνυξιν καρδίας, καὶ θρήνῳ χαίροντες, καὶ εὐχαριστοῦντες ἐπὶ τῇ αὐτοῦ μεγαλειότητι, ὅτι τῆς αὐτοῦ πίστεως ἡμᾶς ἠξίωσε, καὶ τῆς αὐτοῦ ἐπιγνώσεως. Ναὶ, τέκνα μου ἀγαπητὰ, γνῶμεν καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος τοῦ ἀπεράντου ἡμῶν Θεοῦ καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν δύναμιν. Καὶ δοξάσωμεν τὴν αὐτοῦ ἀγαθότητα, τοῦ ἀληθινοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Αὐτῷ γὰρ πρέπει τιμὴ, κράτος, μεγαλοσύνη καὶ μεγαλοπρέπεια, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
νίτες· Ἀκούσαμεν, ὅτι ὅξος καὶ χολὴν ἐπότισαν αὐ- τὸν μετὰ σπόγγου ποιήσωμεν αὐτὸ καὶ ἡμεῖς· καὶ ἐποίησαν προσθέντες εἰς τὸ στόμα τοῦ Κυρίου σπόγ γον όξου πεπληρωμένον. Πάλιν λέγουσι· Μεμαθήκα- μεν, ὅτι καλάμῳ ἔτυψαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν οἱ πατέ ρες ἡμῶν· τὸ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ποιήσωμεν. Καὶ λαβόν- τις κάλαμον ἔτυπτον τὴν κεφαλὴν τῆς εἰκόνος. Τέλος λεεπὸν λέγουσιν, ὡς ᾿Ακριβώς μανθάνομεν, ὅτι τὴν πλευρὰν αὐτοῦ λόγχῃ ἄνοιξαν· μηδὲν παραλείψωμεν, ἀλλὰ προσθῶμεν καὶ τοῦτο. Ποιήσαντες ἐνεχθῆναι λόγχην, ἐπέστρεψάν τινι αὐτῶν ἆραι τὴν λόγχην· καὶ ἀρὼν κατὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, εὐθέως οὖν ἀν- έβλυσε πλῆθος αἵματος καὶ ὕδατος ἐξ αὐτῆς. συ, Δέσποτα ; Τίς πλὴν σου, Θεός, ποιῶν φοβερὰ καὶ ἐξαίσια ; Ὢ τοῦ θαύματος τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μεγαλειότητος ! ἔφριξαν ἀληθῶς αἱ ἄνω ἅγιαι δυνά- μεις καὶ ἐπὶ τοῦτο. Πόσος εἶ, Δέσποτα, εἰς φιλανθρω πίαν! ὑπόσος σὺ ἐν ἐλέει ! Πρώην γὰρ δι' ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθεὶς ὁ ἄσαρκος ἐκ Παρθένου Μαρίας, εσταυρώθης ἐν ἐκείνῃ τῇ σαρκί, ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν τῇ θεότητι. Νῦν δὲ πάλιν ἐν τῇ εἰκόνι σου ἐσταυρώθης, ὦ Δέσποτα, εἰς ἔλεγχον μὲν τῶν ἀσεβῶν καὶ πάντων τῶν ἀπίστων, στηριγμὸν δὲ τῶν ἐν ἀληθείᾳ εἰς σὲ πιστευόντων. ᾿Αλλὰ δόξα σοι, Δέσποτα, τῷ μόνο τὰ πάντα δυναμένῳ, ἅμα τῷ εὐ λογητῷ Θεῷ ἡμῶν Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Αμήν. ϋ. Ὑμεῖς δὲ, τέκνα, ἀκούσατε τὰ λοιπὰ, ἅπερ ᾠκονό- μησεν ἡ αὐτοῦ ἀγαθότης. Μετὰ γὰρ τὸ κρουσθῆναι τῇ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τῆς εἰκόνος τοῦ Κυρίου, καὶ ἀναβλύσαι τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ὡς ἑτέρως εἴρηται, λέγουσιν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ · Ἐπειδὴ θρυλουσιν αὐτὸν οἱ σεβόμενοι ὅτι καὶ ἰάσεις πολ λὰς ἐποίησε, λάβωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἀγάγωμεν εἰς τὴν συναγωγὴν, καὶ συνάξωμεν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ χρίσωμεν αὐτοὺς ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἴδωμεν εἰ ἀληθῆ εἰσι τὰ λεγόμενα. Τότε προσήνεγκαν τῇ πλευρᾷ τοῦ Κυρίου βῆσσαν κατὰ τὸν τόπον τῆς σφαγής της λόγχης, ὅθεν ἐξίει τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπλησαν τὴν βῆσσαν. Καὶ ἀπαγαγόν τες, ἐμπαίζοντες, ἵνα, ὡς ἐνόμιζον, ὑβρίσωσιν ἐπὶ πάντων, συνῆξαν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, πρῶ- τον πάντων παράλυτον, ὃν ἐκ γενετής ᾔδεσαν αὐτὸν, καὶ προσαγαγόντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ αὖθις ἀνεπή- δησε, καὶ ἤλατο ὑγιανθεὶς καθόλου ὁ ἄνθρωπος. Εἶτα ἤγαγον τυφλούς, κἀκεῖνοι ὁμοίως χρισθέντες ἀνέβλε ψαν, δαιμονιώντες ἀναρίθμητοι παραυτίκα ἐκαθαρί σθησαν. Ταραχή γέγονε μεγάλη κατὰ πᾶσαν τὴν πό λιν, πάντων ἐπιτρεχόντων διὰ τὰ ἄπειρα θαύματα. Ἐκινήθησαν πάντα τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, τῶν οἰ κούντων τὴν πόλιν, ὡς μήτε την συναγωγὴν αὐτῶν, καίτοι μεγίστην οὖσαν, χωρεῖν, μήτε τὸν τόπον, τοῦ πλήθους τοῦ ἀπείρου λαοῦ συνδραμόντος διὰ τὰ ἄπει ρα θαύματα. Πάντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ οἱ πρεσβύ τεροι, καὶ ὁ λαὸς, καὶ τὰ πλήθη τῶν Ἰουδαίων, ἀν- δρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, κράζοντες καὶ λέγον τες· Δόξα σοι, Χριστέ, ἂν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐσταύρω‐ ο DE PASS. IMAGINIS D. N. JESU CHRISTI. et fecerunt, apposita ori Domini spongia aceto ple na. Rursum inquiunt: Didicimus patres nostros arundine percussisse caput ejus; idipsum nos aga- mus. Arreptaque arundine percutiebant caput ima- ginis. Denium aiunt: Accurate didicimus eos lan- cea latus ejus aperuisse, nihil omittamus, sed illud quoque adjiciamus. Lanceamque adferri curarunt, ac jussere cuidam e suis ut lanceam vibraret: qua vibrata in imaginem Domini, statim ex illa mana- vit sanguinis et aquæ copia. A gia potasse illum : id nos quoque faciamus ; quod PATROL. GR. XXVIII. es, gloria tibi. Quis tibi similis, Domine? Quis præ- Bter te faciens terribilia et prodigia? O miraculum magnificentiæ Salvatoris nostri! Horruere plane hac in re sanctæ supernæ virtutes. Quantus es, Domine, clementia erga bomines! Quantus miseri- cordia! Olim propter nos et propter nostram salu- tem, incarnatus ex Virgine Maria, tu carnis expers qui eras, in illa carne crucifixus es, impatibilis cum sis in deitate. Nunc autem in tua imagine crucifixus es, Domine, ad confutationem impio- rum, omniumque infidelium, et ad confirmationem eorum qui in veritate in te credunt. Sed gloria tibi, Domine, qui solus omnia potes, cum lene- dicto Deo nostro Patre et sancto Spiritu. Amen. nitas dispensavit. Postquam enim latus imaginis C Domini lancea perforatus esset, cum efflueret san- guis et aqua, ut alibi dictum est, aiunt principes sacerdotum et seniores populi : Quandoqui- dem cultores ejus jactitant eum multas curavisse infirmitates, accipiamus ejus sanguinem et aquam, deferamus in synagogam, ac eogamus omnes e po- pulo qui #gritudine laborant, eoque illos wrga- mus, videamusque an vera sint quæ vulgo ferun- tur. Tum admota lateri Domini amphora ad lo- cum ubi vulnus erat lancea inflictum, unde proflue⚫ bat sanguis et aqua, impleverunt amphoram. Abducentesque ac illudentes, quo nullam non, ut sibi videbatur, contumeliam adhiberent, coegerunt omnes qui male habebant, primumque omnium paralyticum, quem ex nativitate ita se habere no- rant, adductumque unxerunt: qui statim exsiliit et exsultavit, omnino sanus. Deinde cæcos adduxe- runt, qui similiter inuncti viderunt, dæmoniaci innumeri confestim purgati sunt. Tumultus mia- gnus per totam urbem exortus est, omnibus ob in- finita mirabilia accurrentibus. Commota est omnis Judæorum turba quæ habitabat in ista urbe, ita ut ne synagoga quidem eorum, maxima licet esset, apere posset, neque locus esset immensæ multi- udini populi ob infinita miracula concurrentis. Omnes porro principes sacerdotum, seniores, po- pulus, et turba | Judæorum, virorum, inulierum ct puerorum crediderunt in Dominum nostrum Jesum Christum, clamantes ac dicentes : Gloria D 5. Χριστέ, δόξα σοι· ἀκατάληπτε, δόξα σοι. Τίς ὡς 5. Gloria tibi, Christe : quui incomprehensibilis 6. Vos autem, filii, audite cætera, quæ ejus bo-
Continue reading PG 28: Sermo contra Latinos Sp. →≣ entire volume