ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ γονέων γλύκασμα, γνήσιον, ποθητόν (59), παντὸς χρυσίου τιμιώτερον. Οὐκ ἔστιν ἐν τῷ παρόντι βίῳ γονεῦσιν ἀντισταθμιζόμενον κτῆμα. Χρυσός πολλάκις ἀπόλλυται· γονέων δὲ φίλτρον οὐ μαραίνεται. "Αρ- γυρος πολλάκις ἱοῦται· τῶν δὲ γεννησάντων αἱ ὠδῖ νες οὐ μειοῦνται. Μαργαρίται πολλάκις διαφθείρον- ται· γονέων δὲ δάκρυα τῷ Κυρίῳ παρίστανται. Διὸ καὶ τῶν γονέων τὸ τίμιον ἡ θεία Γραφή γνωρίζουσα, παραινεῖ τοῖς τέκνοις βοῶσα· ι Ο κακολογῶν πα- τέρα ή μητέρα, θανάτῳ τελευτάτω. › Εστι δὲ πάν τως εἰπεῖν τινα· Καὶ εἰ περισπούδαστόν ἐστι τὸ τῶν γονέων γλύκασμα, τίνος ένεκεν ὁ Δαβὶδ τοὺς γονεῖς διαβάλλων ἔλεγεν· . Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετο με ; » Τι λέγεις, ὦ φίλε, πρὸς τὰ παρόντα ; Παντός κτίσματος τιμιώτερον τὸ τῶν γονέων γλύκασμα· μὴ γὰρ ὡς πρὸς τὸν δημιουργὸν τῶν ἁπάντων Θεόν· οὐκ ἔστι κτίσμα κτίστῃ συγκριθήναι δυνάμενον. Εἰ μὲν ἦν ὁ Δαβὶδ εἰρηκώς· « Ο πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με. » ἀντελάβετο δέ μου ὁ δεῖνα, ὁ γεί των, ἢ ὁ συγγενής, ἢ ὁ φίλος, ὡς ὑπεναντίον διε- βεβαίου (60)· εἰ δὲ καὶ τῶν γονέων τὸν Κύριον εὐ- σπλαγχνότερον ἀπεφήνατο, καὶ τοὺς γονεῖς οὐκ ἐν βρισε, καὶ τὸν Θεὸν ἐδόξασεν. Β βάς, λέγων· « Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέ. λιπόν με· ὁ δὲ Κύριος ἀντελάβετό (61) με ; ; Ιστε πάντες σαφῶς, ὅσα τε φιλόλογοι, πῶς ὁ τῶν ἀπάν- των Θεός βουλόμενος τὸν Σαούλ, ὡς φαῦλον, τῆς βα σιλείας διαδέξασθαι, καὶ τὸν Δαβίδ, ὡς φίλον, εἰς τὴν βεβαιοῦτο. μου HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. IN HOMILIAM DE CÆCO NATO ADMONITIO. Non est quod in hujusce homiliæ volɛia commonstranda diu immoremur, cum orationis genus, voces cateraque omnia scriptorem prodant Athanasio, longe imparem. Et vero non ex vocibus et stylo tantum spuria illa deprehenditur : cum multa complectatur inepta, et sagaci quovis homine, ne dicam Athanasio, indigna; ut est illud de Samuele propheta commentum, et similia, quæ lectori primo aspectu occurrent observanda. S. P. N. ATHANASII IN CÆCUM A NATIVITATE HOMILIA. C Exod. xxi, 17. • Psal. xxvi, 10. PATROL. GR. XXVIII. ille, germanus, desiderabilis, quovis auro pretio- sior, parentum amor. Nullæ sunt in hac vita facul- tates parentibus comparandæ. Aurum sæpe perit, parentum: autem amor non exstinguitur. Argentum plerumque rubiginem contrabit, parentum autem erga prolem affectus non minuitur. Margaritæ non raro corrumpuntur, parentum vero lacrymæ coram Deo sistuntur. Quamobrem divina Scriptura, indi- cans quantus sit honor erga parentes habendus, sic monet filios, exclamans : • Qui maledicit patri vel matri, morte moriatur 68. Sed fortasse dixerit quispiamg: Si tanta cura colendus est dulcis ille erga parentes affectus, quid causæ est quod David parentes accusans dixerit : « Pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem as- sumpsit me “ ?, Quid ad hæc ais, dilecte? Omni creatura pretiosior esse debet dulcis ille erga paren- tes affectus, nec tamen cum Deo omnium opifice comparandus : nulla quippe est creatura quæ cum Creatore conferri possit. Si David postquam dixit : • Pater meus et mater mea dereliquerunt me, » ad- jecisset, Ille quidam vicinus, aut cognatus, aut amni- cus suscepit me; id quasi ex adverso affirmasset. Quod si magis quam parentes misericordem Deura pronuntiavit, parentibus injuriam non fecit, et Deo gloriam dedit. apponit dicens: Pater meus et mater mea dere- liquerunt me, Dominus autem assumpsit me?, Gnari omnes estis, utpote lectionis studiosi, quo pacto omnium Deus cum vellet Saulem, utpote im- probum hominem regno abdicare, et Davidem, ut et ita semper. Editi, (58) ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ ΤΥΦΛΟΝ 1. Πολυσπουδαστόν ἐστι πᾶσιν ἀνθρώποις τὸ τῶν Α 2. Τίνος δὲ χάριν ὁ Δαβὶδ προσηκατο τὰς συλλα (58) Reg. 1, όμιλία. Reg. 2, cum editis, λόγος. (59) Ita mss. Editi vero, ποθηρόν. (60) Ita Reg. 2. Editi auten, ὡς ὑπ' ἐναντίων διε- 4. Summa cura hominibus colendus est dulcis 2. Quidl caus est autem, quod David syllabus (61) Reg. 2, solus, προσελάβετο. Item ibid., με,

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ γονέων γλύκασμα, γνήσιον, ποθητόν (59), παντὸς χρυσίου τιμιώτερον. Οὐκ ἔστιν ἐν τῷ παρόντι βίῳ γονεῦσιν ἀντισταθμιζόμενον κτῆμα. Χρυσός πολλάκις ἀπόλλυται· γονέων δὲ φίλτρον οὐ μαραίνεται. "Αρ- γυρος πολλάκις ἱοῦται· τῶν δὲ γεννησάντων αἱ ὠδῖ νες οὐ μειοῦνται. Μαργαρίται πολλάκις διαφθείρον- ται· γονέων δὲ δάκρυα τῷ Κυρίῳ παρίστανται. Διὸ καὶ τῶν γονέων τὸ τίμιον ἡ θεία Γραφή γνωρίζουσα, παραινεῖ τοῖς τέκνοις βοῶσα· ι Ο κακολογῶν πα- τέρα ή μητέρα, θανάτῳ τελευτάτω. › Εστι δὲ πάν τως εἰπεῖν τινα· Καὶ εἰ περισπούδαστόν ἐστι τὸ τῶν γονέων γλύκασμα, τίνος ένεκεν ὁ Δαβὶδ τοὺς γονεῖς διαβάλλων ἔλεγεν· . Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετο με ; » Τι λέγεις, ὦ φίλε, πρὸς τὰ παρόντα ; Παντός κτίσματος τιμιώτερον τὸ τῶν γονέων γλύκασμα· μὴ γὰρ ὡς πρὸς τὸν δημιουργὸν τῶν ἁπάντων Θεόν· οὐκ ἔστι κτίσμα κτίστῃ συγκριθήναι δυνάμενον. Εἰ μὲν ἦν ὁ Δαβὶδ εἰρηκώς· « Ο πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με. » ἀντελάβετο δέ μου ὁ δεῖνα, ὁ γεί των, ἢ ὁ συγγενής, ἢ ὁ φίλος, ὡς ὑπεναντίον διε- βεβαίου (60)· εἰ δὲ καὶ τῶν γονέων τὸν Κύριον εὐ- σπλαγχνότερον ἀπεφήνατο, καὶ τοὺς γονεῖς οὐκ ἐν βρισε, καὶ τὸν Θεὸν ἐδόξασεν. Β βάς, λέγων· « Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέ. λιπόν με· ὁ δὲ Κύριος ἀντελάβετό (61) με ; ; Ιστε πάντες σαφῶς, ὅσα τε φιλόλογοι, πῶς ὁ τῶν ἀπάν- των Θεός βουλόμενος τὸν Σαούλ, ὡς φαῦλον, τῆς βα σιλείας διαδέξασθαι, καὶ τὸν Δαβίδ, ὡς φίλον, εἰς τὴν βεβαιοῦτο. μου HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. IN HOMILIAM DE CÆCO NATO ADMONITIO. Non est quod in hujusce homiliæ volɛia commonstranda diu immoremur, cum orationis genus, voces cateraque omnia scriptorem prodant Athanasio, longe imparem. Et vero non ex vocibus et stylo tantum spuria illa deprehenditur : cum multa complectatur inepta, et sagaci quovis homine, ne dicam Athanasio, indigna; ut est illud de Samuele propheta commentum, et similia, quæ lectori primo aspectu occurrent observanda. S. P. N. ATHANASII IN CÆCUM A NATIVITATE HOMILIA. C Exod. xxi, 17. • Psal. xxvi, 10. PATROL. GR. XXVIII. ille, germanus, desiderabilis, quovis auro pretio- sior, parentum amor. Nullæ sunt in hac vita facul- tates parentibus comparandæ. Aurum sæpe perit, parentum: autem amor non exstinguitur. Argentum plerumque rubiginem contrabit, parentum autem erga prolem affectus non minuitur. Margaritæ non raro corrumpuntur, parentum vero lacrymæ coram Deo sistuntur. Quamobrem divina Scriptura, indi- cans quantus sit honor erga parentes habendus, sic monet filios, exclamans : • Qui maledicit patri vel matri, morte moriatur 68. Sed fortasse dixerit quispiamg: Si tanta cura colendus est dulcis ille erga parentes affectus, quid causæ est quod David parentes accusans dixerit : « Pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem as- sumpsit me “ ?, Quid ad hæc ais, dilecte? Omni creatura pretiosior esse debet dulcis ille erga paren- tes affectus, nec tamen cum Deo omnium opifice comparandus : nulla quippe est creatura quæ cum Creatore conferri possit. Si David postquam dixit : • Pater meus et mater mea dereliquerunt me, » ad- jecisset, Ille quidam vicinus, aut cognatus, aut amni- cus suscepit me; id quasi ex adverso affirmasset. Quod si magis quam parentes misericordem Deura pronuntiavit, parentibus injuriam non fecit, et Deo gloriam dedit. apponit dicens: Pater meus et mater mea dere- liquerunt me, Dominus autem assumpsit me?, Gnari omnes estis, utpote lectionis studiosi, quo pacto omnium Deus cum vellet Saulem, utpote im- probum hominem regno abdicare, et Davidem, ut et ita semper. Editi, (58) ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ ΤΥΦΛΟΝ 1. Πολυσπουδαστόν ἐστι πᾶσιν ἀνθρώποις τὸ τῶν Α 2. Τίνος δὲ χάριν ὁ Δαβὶδ προσηκατο τὰς συλλα (58) Reg. 1, όμιλία. Reg. 2, cum editis, λόγος. (59) Ita mss. Editi vero, ποθηρόν. (60) Ita Reg. 2. Editi auten, ὡς ὑπ' ἐναντίων διε- 4. Summa cura hominibus colendus est dulcis 2. Quidl caus est autem, quod David syllabus (61) Reg. 2, solus, προσελάβετο. Item ibid., με,

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ γονέων γλύκασμα, γνήσιον, ποθητόν (59), παντὸς χρυσίου τιμιώτερον. Οὐκ ἔστιν ἐν τῷ παρόντι βίῳ γονεῦσιν ἀντισταθμιζόμενον κτῆμα. Χρυσός πολλάκις ἀπόλλυται· γονέων δὲ φίλτρον οὐ μαραίνεται. "Αρ- γυρος πολλάκις ἱοῦται· τῶν δὲ γεννησάντων αἱ ὠδῖ νες οὐ μειοῦνται. Μαργαρίται πολλάκις διαφθείρον- ται· γονέων δὲ δάκρυα τῷ Κυρίῳ παρίστανται. Διὸ καὶ τῶν γονέων τὸ τίμιον ἡ θεία Γραφή γνωρίζουσα, παραινεῖ τοῖς τέκνοις βοῶσα· ι Ο κακολογῶν πα- τέρα ή μητέρα, θανάτῳ τελευτάτω. › Εστι δὲ πάν τως εἰπεῖν τινα· Καὶ εἰ περισπούδαστόν ἐστι τὸ τῶν γονέων γλύκασμα, τίνος ένεκεν ὁ Δαβὶδ τοὺς γονεῖς διαβάλλων ἔλεγεν· . Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετο με ; » Τι λέγεις, ὦ φίλε, πρὸς τὰ παρόντα ; Παντός κτίσματος τιμιώτερον τὸ τῶν γονέων γλύκασμα· μὴ γὰρ ὡς πρὸς τὸν δημιουργὸν τῶν ἁπάντων Θεόν· οὐκ ἔστι κτίσμα κτίστῃ συγκριθήναι δυνάμενον. Εἰ μὲν ἦν ὁ Δαβὶδ εἰρηκώς· « Ο πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με. » ἀντελάβετο δέ μου ὁ δεῖνα, ὁ γεί των, ἢ ὁ συγγενής, ἢ ὁ φίλος, ὡς ὑπεναντίον διε- βεβαίου (60)· εἰ δὲ καὶ τῶν γονέων τὸν Κύριον εὐ- σπλαγχνότερον ἀπεφήνατο, καὶ τοὺς γονεῖς οὐκ ἐν βρισε, καὶ τὸν Θεὸν ἐδόξασεν. Β βάς, λέγων· « Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέ. λιπόν με· ὁ δὲ Κύριος ἀντελάβετό (61) με ; ; Ιστε πάντες σαφῶς, ὅσα τε φιλόλογοι, πῶς ὁ τῶν ἀπάν- των Θεός βουλόμενος τὸν Σαούλ, ὡς φαῦλον, τῆς βα σιλείας διαδέξασθαι, καὶ τὸν Δαβίδ, ὡς φίλον, εἰς τὴν βεβαιοῦτο. μου HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. IN HOMILIAM DE CÆCO NATO ADMONITIO. Non est quod in hujusce homiliæ volɛia commonstranda diu immoremur, cum orationis genus, voces cateraque omnia scriptorem prodant Athanasio, longe imparem. Et vero non ex vocibus et stylo tantum spuria illa deprehenditur : cum multa complectatur inepta, et sagaci quovis homine, ne dicam Athanasio, indigna; ut est illud de Samuele propheta commentum, et similia, quæ lectori primo aspectu occurrent observanda. S. P. N. ATHANASII IN CÆCUM A NATIVITATE HOMILIA. C Exod. xxi, 17. • Psal. xxvi, 10. PATROL. GR. XXVIII. ille, germanus, desiderabilis, quovis auro pretio- sior, parentum amor. Nullæ sunt in hac vita facul- tates parentibus comparandæ. Aurum sæpe perit, parentum: autem amor non exstinguitur. Argentum plerumque rubiginem contrabit, parentum autem erga prolem affectus non minuitur. Margaritæ non raro corrumpuntur, parentum vero lacrymæ coram Deo sistuntur. Quamobrem divina Scriptura, indi- cans quantus sit honor erga parentes habendus, sic monet filios, exclamans : • Qui maledicit patri vel matri, morte moriatur 68. Sed fortasse dixerit quispiamg: Si tanta cura colendus est dulcis ille erga parentes affectus, quid causæ est quod David parentes accusans dixerit : « Pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem as- sumpsit me “ ?, Quid ad hæc ais, dilecte? Omni creatura pretiosior esse debet dulcis ille erga paren- tes affectus, nec tamen cum Deo omnium opifice comparandus : nulla quippe est creatura quæ cum Creatore conferri possit. Si David postquam dixit : • Pater meus et mater mea dereliquerunt me, » ad- jecisset, Ille quidam vicinus, aut cognatus, aut amni- cus suscepit me; id quasi ex adverso affirmasset. Quod si magis quam parentes misericordem Deura pronuntiavit, parentibus injuriam non fecit, et Deo gloriam dedit. apponit dicens: Pater meus et mater mea dere- liquerunt me, Dominus autem assumpsit me?, Gnari omnes estis, utpote lectionis studiosi, quo pacto omnium Deus cum vellet Saulem, utpote im- probum hominem regno abdicare, et Davidem, ut et ita semper. Editi, (58) ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ ΤΥΦΛΟΝ 1. Πολυσπουδαστόν ἐστι πᾶσιν ἀνθρώποις τὸ τῶν Α 2. Τίνος δὲ χάριν ὁ Δαβὶδ προσηκατο τὰς συλλα (58) Reg. 1, όμιλία. Reg. 2, cum editis, λόγος. (59) Ita mss. Editi vero, ποθηρόν. (60) Ita Reg. 2. Editi auten, ὡς ὑπ' ἐναντίων διε- 4. Summa cura hominibus colendus est dulcis 2. Quidl caus est autem, quod David syllabus (61) Reg. 2, solus, προσελάβετο. Item ibid., με,

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ γονέων γλύκασμα, γνήσιον, ποθητόν (59), παντὸς χρυσίου τιμιώτερον. Οὐκ ἔστιν ἐν τῷ παρόντι βίῳ γονεῦσιν ἀντισταθμιζόμενον κτῆμα. Χρυσός πολλάκις ἀπόλλυται· γονέων δὲ φίλτρον οὐ μαραίνεται. "Αρ- γυρος πολλάκις ἱοῦται· τῶν δὲ γεννησάντων αἱ ὠδῖ νες οὐ μειοῦνται. Μαργαρίται πολλάκις διαφθείρον- ται· γονέων δὲ δάκρυα τῷ Κυρίῳ παρίστανται. Διὸ καὶ τῶν γονέων τὸ τίμιον ἡ θεία Γραφή γνωρίζουσα, παραινεῖ τοῖς τέκνοις βοῶσα· ι Ο κακολογῶν πα- τέρα ή μητέρα, θανάτῳ τελευτάτω. › Εστι δὲ πάν τως εἰπεῖν τινα· Καὶ εἰ περισπούδαστόν ἐστι τὸ τῶν γονέων γλύκασμα, τίνος ένεκεν ὁ Δαβὶδ τοὺς γονεῖς διαβάλλων ἔλεγεν· . Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετο με ; » Τι λέγεις, ὦ φίλε, πρὸς τὰ παρόντα ; Παντός κτίσματος τιμιώτερον τὸ τῶν γονέων γλύκασμα· μὴ γὰρ ὡς πρὸς τὸν δημιουργὸν τῶν ἁπάντων Θεόν· οὐκ ἔστι κτίσμα κτίστῃ συγκριθήναι δυνάμενον. Εἰ μὲν ἦν ὁ Δαβὶδ εἰρηκώς· « Ο πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με. » ἀντελάβετο δέ μου ὁ δεῖνα, ὁ γεί των, ἢ ὁ συγγενής, ἢ ὁ φίλος, ὡς ὑπεναντίον διε- βεβαίου (60)· εἰ δὲ καὶ τῶν γονέων τὸν Κύριον εὐ- σπλαγχνότερον ἀπεφήνατο, καὶ τοὺς γονεῖς οὐκ ἐν βρισε, καὶ τὸν Θεὸν ἐδόξασεν. Β βάς, λέγων· « Ο Πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέ. λιπόν με· ὁ δὲ Κύριος ἀντελάβετό (61) με ; ; Ιστε πάντες σαφῶς, ὅσα τε φιλόλογοι, πῶς ὁ τῶν ἀπάν- των Θεός βουλόμενος τὸν Σαούλ, ὡς φαῦλον, τῆς βα σιλείας διαδέξασθαι, καὶ τὸν Δαβίδ, ὡς φίλον, εἰς τὴν βεβαιοῦτο. μου HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. IN HOMILIAM DE CÆCO NATO ADMONITIO. Non est quod in hujusce homiliæ volɛia commonstranda diu immoremur, cum orationis genus, voces cateraque omnia scriptorem prodant Athanasio, longe imparem. Et vero non ex vocibus et stylo tantum spuria illa deprehenditur : cum multa complectatur inepta, et sagaci quovis homine, ne dicam Athanasio, indigna; ut est illud de Samuele propheta commentum, et similia, quæ lectori primo aspectu occurrent observanda. S. P. N. ATHANASII IN CÆCUM A NATIVITATE HOMILIA. C Exod. xxi, 17. • Psal. xxvi, 10. PATROL. GR. XXVIII. ille, germanus, desiderabilis, quovis auro pretio- sior, parentum amor. Nullæ sunt in hac vita facul- tates parentibus comparandæ. Aurum sæpe perit, parentum: autem amor non exstinguitur. Argentum plerumque rubiginem contrabit, parentum autem erga prolem affectus non minuitur. Margaritæ non raro corrumpuntur, parentum vero lacrymæ coram Deo sistuntur. Quamobrem divina Scriptura, indi- cans quantus sit honor erga parentes habendus, sic monet filios, exclamans : • Qui maledicit patri vel matri, morte moriatur 68. Sed fortasse dixerit quispiamg: Si tanta cura colendus est dulcis ille erga parentes affectus, quid causæ est quod David parentes accusans dixerit : « Pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem as- sumpsit me “ ?, Quid ad hæc ais, dilecte? Omni creatura pretiosior esse debet dulcis ille erga paren- tes affectus, nec tamen cum Deo omnium opifice comparandus : nulla quippe est creatura quæ cum Creatore conferri possit. Si David postquam dixit : • Pater meus et mater mea dereliquerunt me, » ad- jecisset, Ille quidam vicinus, aut cognatus, aut amni- cus suscepit me; id quasi ex adverso affirmasset. Quod si magis quam parentes misericordem Deura pronuntiavit, parentibus injuriam non fecit, et Deo gloriam dedit. apponit dicens: Pater meus et mater mea dere- liquerunt me, Dominus autem assumpsit me?, Gnari omnes estis, utpote lectionis studiosi, quo pacto omnium Deus cum vellet Saulem, utpote im- probum hominem regno abdicare, et Davidem, ut et ita semper. Editi, (58) ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ ΤΥΦΛΟΝ 1. Πολυσπουδαστόν ἐστι πᾶσιν ἀνθρώποις τὸ τῶν Α 2. Τίνος δὲ χάριν ὁ Δαβὶδ προσηκατο τὰς συλλα (58) Reg. 1, όμιλία. Reg. 2, cum editis, λόγος. (59) Ita mss. Editi vero, ποθηρόν. (60) Ita Reg. 2. Editi auten, ὡς ὑπ' ἐναντίων διε- 4. Summa cura hominibus colendus est dulcis 2. Quidl caus est autem, quod David syllabus (61) Reg. 2, solus, προσελάβετο. Item ibid., με,

Α βασιλείαν προσήκασθαι (62), ἀποστέλλει τὴν ἑαυτοῦ διάκονον Σαμουὴλ εἰς τὸν οἶκον τῶν γονέων τοῦ Δα- βὶδ (65), ἐπιφερόμενον τὸ κέρας τῆς χειροτονίας, λέ- γων πρὸς τὸν Σαμουὴλ ὁ Κύριος· Πορευθεὶς εἰς τὸν οἶκον Ἰεσσαὶ, χρισόν μοι ἕνα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς βα σιλέα. 'Ο δὲ Σαμουὴλ ὡς εἰς διακονίαν στελλόμενο, αντερήσατο (64) πρὸς τὸν Κύριον, λέγων· Καὶ τίνα προχειρίσομαι ; Λέγε μοι τὸ ὄνομα, Δέσποτα, ἵνα σπουδαιότερον πρὸς τὸ δοκοῦν σοι διαβήσωμαι. Ο δὲ Κύριος πρὸς τὸν Σαμουήλ· Οὐ θέλω σε γινώσκειν τὸν προχειριζόμενον, ἵνα μὴ ὡς προσωπολήπτης δια βληθῇς. Ἔχεις τὸ κέρας τῆς χειροτονίας, ὅπου δ᾽ ἂν ἐπινεύσει τὸ κέρας, καὶ τὸ ἔλαιον λιμνάσει, ἐκεῖνόν μοι προχείρισον (65) εἰς βασιλέα. Κατέχων τὸ κέρας, ἀπροσωπόληπτον διαιτητήν, μηδαμῶς δυσχέραινε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ Σαμουήλ, καὶ ὡς παρὰ Θεοῦ τὴν γνῶσιν δεξάμενος, εὐθέως ἀναμφιβόλῳ ποδι κατέδρα μεν ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Ἰεσσαὶ, λέγων πρὸς αὐτόν· Απέστειλέ με ὁ Κύριος προχειρίσασθαι ἕνα τῶν υἱῶν σου εἰς βασιλέα. Εὐθέως δὲ ὁ Ἰεσσαὶ καὶ ἡ τού του γαμετὴ τὸν πρῶτον υἱὸν προεβίβασαν, ὡς τὴν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων βαστάζοντα, καὶ ἐν τοῖς τέκνοις τὴν εὐταξίαν φυλάττοντα. Ὁ δὲ Σαμουήλ, εὐθέως τὴν χεῖρα ὑψώσας, καὶ πρὸς τὴν χειροτονίαν σχηματισθείς, καὶ τὸ κέρας ἐπινεύσας, ἀπέλυσε τὸν πρῶτον ἀχειροτόνητον, θείῳ νεύματι τοῦ ἐλαίου στάξαι μὴ βουληθέντος. ὡς δὲ ἕνα ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ παρήγαγεν αὐτῷ ἐκτὸς τοῦ Δαβίδ, ὑπέστρε μαν οἱ πάντες λιτα (66) καὶ ἀχειροτόνητοι. Α Μοχ χειροτονήσεως. μαι. Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ, λέγων· Τί πεποίηκας, ἄνθρωπε; ἐσφάλης, καὶ οὐκ οἶδας. Η ἐσφάλης, παίξαί με παρέδραμες. Παρὰ θύρας εἰσήλυθες· ἀλ λαχοῦ ἀπεστάλης, καὶ ὧδε τὸ κέρας εγύμνωσας· μάτ την ἡμᾶς ἐχαροποίησας, θρυλλήσας, καὶ τὴν ἐπαγ γελίαν μὴ πληρώσας. Ο δὲ Σαμουήλ πρὸς τὸν Ιεσ- σαί· Τί καταπλήττεις (17), πρεσβύτα; καταψηφίζη τοῦ ἀποστείλαντός με. Ἔστι προφήτην πλανηθήναι ποτε ; Εἰ μὲν οἰκείᾳ γνώμῃ παρεγενόμην, καλῶς δι στάζεις· εἰ δὲ ὁ τῶν καρδιῶν γνώστης ἀπέστειλέ με, τί ἀνανεύεις; Ὁ δὲ Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ. Και ἐν τίνι λοιπὸν ἐπινεύσω; Παρήγαγόν σοι πᾶσαν τῶν τέκνων μου τὴν καλλονὴν, καὶ οὐδαμοῦ τῆς ἐπαγγε λίας τὸ γνώρισμα. Μὴ μᾶλλον οὐκ ἔγνως τὸν ἀποστεί λαντά σε ; Μὴ ἄρα ἀλλαχοῦ ἀπεστάλης; Μήτιγε (68) έμὲ τὸν πρεσβύτην κατέδραμες χειροτονῆσαι ; Ὁ δὲ Σαμουήλ πρὸς τὸν Ἰεσσαί· Τί με καταπλήττεις, πρεσβῦτα ; Οὐκ ἔχεις ἄλλον υἱόν; εἰ μὲν οὐκ ἔχεις, ἐσφάλην· εἰ δὲ ἔχεις, οὐκ ἐπλανήθην. Ο δὲ Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ· Εχω μὲν καὶ ἄλλον υἱὸν, ἀλλ' ὅμως μικρόν, εὐτελῆ, μὴ ποιοῦντα βασιλέα. Αἰσχύ νομαι καὶ προβιβάσαι αὐτόν. Ο δὲ Σαμουὴλ πρὸς αὐ τόν· Παραδιατάττῃ τῷ Κτίσαντι; αἰσχύνῃ προβιβά σαι τοῦτον; Τί γάρ; Πολυσαρκίαν χρίζει ὁ Θεός ; S. ATHANASIUS. SPURIA. - dilectum sibi, regnum adire, ministrum suum ni- serit Samuelem ad domum parentum David, cornu ferentem ordinationis, dixeritque Samueli Domi- nus 68: Perge ad domum Jessæ, et unge mihi unum ex filiis ejus in regem. Samuel autem ad ministerium missus, respondit bomino : Ecquem ordinabo? Indica nomen, Domine, ut diligentius ad jussa tua prope. rem. Tum Dominus ad Samuelem: Nolo scias quem constituerim, ne quasi personam acceperis, accu- sere. Habes cornu ordinationis, in quem inclinabi- tur cornu, et oleum emanabit, illum mihi constitue regen. Cum cornu teneas quod nullam personarum acceptionem facturum est, ne moleste feras. His auditis Samuel, quasi a Deo accepta cognitione, statim, haud dubio pede, accurrit ad domum Jessæ, quem sic alloquitur : Misit me Dominus ordinatum ex filiis tuis unum in regem. Confestim Jesse et uxor ejus filium suum producere natu primum, ut qui primogenitorum benedictionem gestaret, et ut inter liberos suos rectum ordinem servaret. Samuel autem elevans statim manum, ac sese ad ordina- tionem componens, inclinatoque cornu, prio- rem absque ordinatione dimisit, oleo, ex Dei nulu, effuere nolente. Cum autem illi cunctos filios suos præter Davidem adduxisset, abscesserunt om- nes vacui nec ordinati. B A gressus est, his verbis : Quid fecisti, o homo ? hal- G lucinatus es, nec te hallucinatum intelligis. Aut dleceptus es, aut me illusurus huc properasti. januæ ingressu aberrasti : alio missus, bie cornu protulisti : nos vano gaudio repleristi : pollicitus es, nec promissa complevisti. Tum Samuel ad Jesse : Quid ine incusas, o senex? damnas eum qui me mi. sit. An potest unquam errare propheta ? Si proprio consilio buc accessissem, jure dubitares. At si cor- dium scrutator me misit, quid renuis? Jesse vero ad Samuelem: In quo demum annuam? Adduxi ad te omnem liberorum meorum florem, et nusquam promissi tui indicium comparet. An non potius ig- noras eum qui te misit? An non alio missus es? Nunquid ut me senem constitueres regem huc pro- perasti ? Tum Samuel ad Jesse : Quid me increpas, o senex, an non alium habes filium? Si non habes, hallucinatus sum; sin habes, nequaquam erravi. Re- ponit Jesse ad Samuelem: Alius quidem mihi sul- perest filius; sed parvus, despicabilis, neque aptus regno, quein producere pudeat. Tum Samuel ad illum : Vin' tu innutare præceptum Creatoris ? pu- det te illum producere? Quid enim ? An mul- tam carnis molem ungit Deus ? Adduc itaque illum ; Reg. xv, 1-15. Reg. et 2. D " 3. lis porro vacuis regressis, Samuelem Jesse ag- (62) Ita Reg. 2. Editi vero, πορήσασθαι. (63) Reg. 2, διάκονον εἰς τὸν οἶκον τοῦ Ἰεσσαί. (64) Reg. 2, άντεπίσατο, Μox idem, προχειρίσο 3. Υποστρεψάντων δὲ τούτων λιτῶν, ἀντέβαλλεν ὁ (65) Reg. 1. προχείρησαι. Reg. 2, προχειρίσαι. (66) Λιτοί deest in Reg. 2. (67) Reg. 1, 2, τί λέγεις ; 168) Ita Reg. 1, 2. Editi vero, μή τοίνε

Α βασιλείαν προσήκασθαι (62), ἀποστέλλει τὴν ἑαυτοῦ διάκονον Σαμουὴλ εἰς τὸν οἶκον τῶν γονέων τοῦ Δα- βὶδ (65), ἐπιφερόμενον τὸ κέρας τῆς χειροτονίας, λέ- γων πρὸς τὸν Σαμουὴλ ὁ Κύριος· Πορευθεὶς εἰς τὸν οἶκον Ἰεσσαὶ, χρισόν μοι ἕνα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς βα σιλέα. 'Ο δὲ Σαμουὴλ ὡς εἰς διακονίαν στελλόμενο, αντερήσατο (64) πρὸς τὸν Κύριον, λέγων· Καὶ τίνα προχειρίσομαι ; Λέγε μοι τὸ ὄνομα, Δέσποτα, ἵνα σπουδαιότερον πρὸς τὸ δοκοῦν σοι διαβήσωμαι. Ο δὲ Κύριος πρὸς τὸν Σαμουήλ· Οὐ θέλω σε γινώσκειν τὸν προχειριζόμενον, ἵνα μὴ ὡς προσωπολήπτης δια βληθῇς. Ἔχεις τὸ κέρας τῆς χειροτονίας, ὅπου δ᾽ ἂν ἐπινεύσει τὸ κέρας, καὶ τὸ ἔλαιον λιμνάσει, ἐκεῖνόν μοι προχείρισον (65) εἰς βασιλέα. Κατέχων τὸ κέρας, ἀπροσωπόληπτον διαιτητήν, μηδαμῶς δυσχέραινε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ Σαμουήλ, καὶ ὡς παρὰ Θεοῦ τὴν γνῶσιν δεξάμενος, εὐθέως ἀναμφιβόλῳ ποδι κατέδρα μεν ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Ἰεσσαὶ, λέγων πρὸς αὐτόν· Απέστειλέ με ὁ Κύριος προχειρίσασθαι ἕνα τῶν υἱῶν σου εἰς βασιλέα. Εὐθέως δὲ ὁ Ἰεσσαὶ καὶ ἡ τού του γαμετὴ τὸν πρῶτον υἱὸν προεβίβασαν, ὡς τὴν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων βαστάζοντα, καὶ ἐν τοῖς τέκνοις τὴν εὐταξίαν φυλάττοντα. Ὁ δὲ Σαμουήλ, εὐθέως τὴν χεῖρα ὑψώσας, καὶ πρὸς τὴν χειροτονίαν σχηματισθείς, καὶ τὸ κέρας ἐπινεύσας, ἀπέλυσε τὸν πρῶτον ἀχειροτόνητον, θείῳ νεύματι τοῦ ἐλαίου στάξαι μὴ βουληθέντος. ὡς δὲ ἕνα ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ παρήγαγεν αὐτῷ ἐκτὸς τοῦ Δαβίδ, ὑπέστρε μαν οἱ πάντες λιτα (66) καὶ ἀχειροτόνητοι. Α Μοχ χειροτονήσεως. μαι. Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ, λέγων· Τί πεποίηκας, ἄνθρωπε; ἐσφάλης, καὶ οὐκ οἶδας. Η ἐσφάλης, παίξαί με παρέδραμες. Παρὰ θύρας εἰσήλυθες· ἀλ λαχοῦ ἀπεστάλης, καὶ ὧδε τὸ κέρας εγύμνωσας· μάτ την ἡμᾶς ἐχαροποίησας, θρυλλήσας, καὶ τὴν ἐπαγ γελίαν μὴ πληρώσας. Ο δὲ Σαμουήλ πρὸς τὸν Ιεσ- σαί· Τί καταπλήττεις (17), πρεσβύτα; καταψηφίζη τοῦ ἀποστείλαντός με. Ἔστι προφήτην πλανηθήναι ποτε ; Εἰ μὲν οἰκείᾳ γνώμῃ παρεγενόμην, καλῶς δι στάζεις· εἰ δὲ ὁ τῶν καρδιῶν γνώστης ἀπέστειλέ με, τί ἀνανεύεις; Ὁ δὲ Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ. Και ἐν τίνι λοιπὸν ἐπινεύσω; Παρήγαγόν σοι πᾶσαν τῶν τέκνων μου τὴν καλλονὴν, καὶ οὐδαμοῦ τῆς ἐπαγγε λίας τὸ γνώρισμα. Μὴ μᾶλλον οὐκ ἔγνως τὸν ἀποστεί λαντά σε ; Μὴ ἄρα ἀλλαχοῦ ἀπεστάλης; Μήτιγε (68) έμὲ τὸν πρεσβύτην κατέδραμες χειροτονῆσαι ; Ὁ δὲ Σαμουήλ πρὸς τὸν Ἰεσσαί· Τί με καταπλήττεις, πρεσβῦτα ; Οὐκ ἔχεις ἄλλον υἱόν; εἰ μὲν οὐκ ἔχεις, ἐσφάλην· εἰ δὲ ἔχεις, οὐκ ἐπλανήθην. Ο δὲ Ἰεσσαὶ πρὸς τὸν Σαμουήλ· Εχω μὲν καὶ ἄλλον υἱὸν, ἀλλ' ὅμως μικρόν, εὐτελῆ, μὴ ποιοῦντα βασιλέα. Αἰσχύ νομαι καὶ προβιβάσαι αὐτόν. Ο δὲ Σαμουὴλ πρὸς αὐ τόν· Παραδιατάττῃ τῷ Κτίσαντι; αἰσχύνῃ προβιβά σαι τοῦτον; Τί γάρ; Πολυσαρκίαν χρίζει ὁ Θεός ; S. ATHANASIUS. SPURIA. - dilectum sibi, regnum adire, ministrum suum ni- serit Samuelem ad domum parentum David, cornu ferentem ordinationis, dixeritque Samueli Domi- nus 68: Perge ad domum Jessæ, et unge mihi unum ex filiis ejus in regem. Samuel autem ad ministerium missus, respondit bomino : Ecquem ordinabo? Indica nomen, Domine, ut diligentius ad jussa tua prope. rem. Tum Dominus ad Samuelem: Nolo scias quem constituerim, ne quasi personam acceperis, accu- sere. Habes cornu ordinationis, in quem inclinabi- tur cornu, et oleum emanabit, illum mihi constitue regen. Cum cornu teneas quod nullam personarum acceptionem facturum est, ne moleste feras. His auditis Samuel, quasi a Deo accepta cognitione, statim, haud dubio pede, accurrit ad domum Jessæ, quem sic alloquitur : Misit me Dominus ordinatum ex filiis tuis unum in regem. Confestim Jesse et uxor ejus filium suum producere natu primum, ut qui primogenitorum benedictionem gestaret, et ut inter liberos suos rectum ordinem servaret. Samuel autem elevans statim manum, ac sese ad ordina- tionem componens, inclinatoque cornu, prio- rem absque ordinatione dimisit, oleo, ex Dei nulu, effuere nolente. Cum autem illi cunctos filios suos præter Davidem adduxisset, abscesserunt om- nes vacui nec ordinati. B A gressus est, his verbis : Quid fecisti, o homo ? hal- G lucinatus es, nec te hallucinatum intelligis. Aut dleceptus es, aut me illusurus huc properasti. januæ ingressu aberrasti : alio missus, bie cornu protulisti : nos vano gaudio repleristi : pollicitus es, nec promissa complevisti. Tum Samuel ad Jesse : Quid ine incusas, o senex? damnas eum qui me mi. sit. An potest unquam errare propheta ? Si proprio consilio buc accessissem, jure dubitares. At si cor- dium scrutator me misit, quid renuis? Jesse vero ad Samuelem: In quo demum annuam? Adduxi ad te omnem liberorum meorum florem, et nusquam promissi tui indicium comparet. An non potius ig- noras eum qui te misit? An non alio missus es? Nunquid ut me senem constitueres regem huc pro- perasti ? Tum Samuel ad Jesse : Quid me increpas, o senex, an non alium habes filium? Si non habes, hallucinatus sum; sin habes, nequaquam erravi. Re- ponit Jesse ad Samuelem: Alius quidem mihi sul- perest filius; sed parvus, despicabilis, neque aptus regno, quein producere pudeat. Tum Samuel ad illum : Vin' tu innutare præceptum Creatoris ? pu- det te illum producere? Quid enim ? An mul- tam carnis molem ungit Deus ? Adduc itaque illum ; Reg. xv, 1-15. Reg. et 2. D " 3. lis porro vacuis regressis, Samuelem Jesse ag- (62) Ita Reg. 2. Editi vero, πορήσασθαι. (63) Reg. 2, διάκονον εἰς τὸν οἶκον τοῦ Ἰεσσαί. (64) Reg. 2, άντεπίσατο, Μox idem, προχειρίσο 3. Υποστρεψάντων δὲ τούτων λιτῶν, ἀντέβαλλεν ὁ (65) Reg. 1. προχείρησαι. Reg. 2, προχειρίσαι. (66) Λιτοί deest in Reg. 2. (67) Reg. 1, 2, τί λέγεις ; 168) Ita Reg. 1, 2. Editi vero, μή τοίνε

Προχείρισαι οὖν τοῦτον· λιμνάσει πάντως τὸ ἔλαιον, ἐπινεύσει, οἶδα, τὸ κέρας. Εὐφραινέσθω σου ὁ οἶκος. Τί γάρ ; Ὅτι μικρός ἐστιν, οὐ ποιεῖ βασιλέα; Περί μεινον μικρόν, καὶ ὄψῃ· πῶς οὗτος ὁ μικρὸς τὸν γιγανταῖον πύργον, τὸν Γολιάθ λέγω δή, καταστρέ ψει. Τοιγαροῦν ταύτην τῶν γονέων τὴν λοιδορίαν ὁ Δαβὶδ κατανοήσας, καὶ τὴν τοῦ Κυρίου παράδοξον εὐεργεσίαν θεία Γραφή παραδιδούς, ἐβόα· ο Ο πα τήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύ- ριος προσελάβετό με. στον φωνὴν, εὐκαίρως καὶ ὁ ἐκ γενετής τυφλὸς ἀνα- βλέψας, ἐρεῖ μεγαλοφώνως καὶ αὐτός· . Ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετό με. » Ιστε πάντες σαφῶς, πῶς καὶ οὗτος ὑπὸ μὲν τῶν γονέων διεπτύσθη, ὑπὸ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐκ Β ἐγκατελείφθη. Οπως δὲ τὸ χρέως ἀποδωσώμεθα, καὶ μικρὸν ἀναψύξωμεν, ἵνα καὶ πάλιν πιστευθῶμεν ὀφει- λήματα· φέρε τοίνυν ἐπὶ τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν εὐκαίρως παραγάγωμεν. "Ηκουες, ἀγαπητέ, τῇ προ- τέρα τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου βοῶντος· « Καὶ παρ άγων, φησίν, ὁ Ἰησοῦς, εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς καθήμενον· καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες· Ραβδί, τίς ήμαρτεν, ού- τος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλός γεννηθῇ; » Ο δὲ Κύριος πρὸς αὐτούς· « Οὐδὲ οὗτος ἥμαρτεν, οὐδὲ οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ταῦτα εἰπὼν ὁ Κύριος, έπτυσε χαμαί, καὶ ἐποίησε πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ἐπέχρισε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ. » Καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὸν Σιλωάμ· καὶ ἀπελθὼν ἐνίψατο· καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψε· καὶ ἀναβλέψας ἐπίστευσε τῷ ἀποστεί λαντι. Ακουε συνετῶς. Ἐπηρώτησαν τὸν Κύριον οἱ μαθηταί, λέγοντες· ο Διδάσκαλε, τίς ήμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ; » Δικαία τῶν ἀποστόλων ἡ ἐπερώτησις, ἔνθεν δείκνυται, ὅτι ὡς Θεῷ τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ προσίεσαν (69). Τίς γὰρ οἶδε τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων, εἰ μὴ ὁ τῶν καρδιῶν Ιχνηλάτης; Διὸ καὶ ὁ Κύριος οὐκ ἀνένευσε πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ παραυτὰ ἐποίει τὴν ἀπόκρισιν, ἐν ταυτῷ καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν ἐπερώτησιν πληροφο- ρῶν, καὶ τὴν αὐτοῦ θεοπιστίαν βεβαιών. Αποκριθεὶς γὰρ (70) ὁ Κύριος εἶπεν· « Οὔτε οὗτος ήμαρτεν, οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ·, τουτέστιν ἡ παροῦσα τούτου τύφλωσις οὐκ ἔστιν ἁμαρτιῶν πρόσκομμα, ἀλλὰ φύσεως σφάλμα. Ωσπερ γὰρ φυτὸν πρὸ τοῦ τῆς γῆς ἐκκύψαι, ἐν τῇ ῥίζῃ πολλάκις ἀπὸ περιστάσεως αερίου τὴν βλάβην δέχεται, οὕτω καὶ οὗτος ὁ ἐκ γενετής τυφλὸς, ἐν τῇ νηδύϊ τὴν πήρωσιν ἐδέξατο· ἢ τοῦ μητρώου κόλπου ἀνευθέτου ὑπάρχοντος, ἢ τοῦ πατρῴου σπόρου κακο- χύμου καταβληθέντος. Ὁ δὲ τὴν σφαλεῖσαν φύσιν διορ θώσασθαι δυνάμενος οὐδὲν ἕτερον ἢ τῶν φύσεων δη μιουργός εὑρεθήσεται. Διὸ καὶ ὁ Κύριος ἀπεφήνατο ερώτησιν επερώτησιν. παραυτά. παρ' αὐτήν. HOMILIA IN CECUM A NATIVITATE. A efluet sane oleum, inclinabit se, ut probe novi, cornu. Lætetur domus tua. Quid enim? An quia parvus est, non est aptus regno? Tantillum exspe- cta, et videbis quo pacto ille parvulus gigantinam turrem, Goliath scilicet, prosternet. Hanc ergo pa- rentum contumeliain secum reputans David, et ad- mirandam Domini benignitatem sacris litteris con- signans exclamabat: Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me > G D calorum poena, sed naturæ defectus. Sicut enim rum actione plenam, opportune item cæcus ille a nativitate, visu recepto, magna et ipse voce dicet : ‹ Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus auten assumpsit me. » Probe nostis om- nes, quod hic quoque et a parentibus rejectus fue rit, et a Deo non fuerit derelictus. Sed ut debituri persolvamus, paululumque recreemur, ut rursum nobis debita concredantur : age, ad cæcum a nati- vitate opportune accedamus. Audisti, dilecte, (Domi- nica [71]) præcedente Joannem evangelistam cla- mantem : c Et præteriens, inquit, « Jesus, vidit hominem cæcum a nativitate sedentem. Et inter- rogaverunt eum discípuli ejus : Rabbi, quis peccavit, hic aut parentes ejus, ut cæcus nasce- retur? » Quibus Dominus : • Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. Hæc cum dixisset Dominus, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit super oculos cæci "., Et misit eum ad Siloam : eumque abiisset, lavil : lotus vidit, visuque recepto credidit C in eum qui misisset. Hæc prudenter audi. Interro- gabant Dominum discipuli dicentes : ‹ Magister, quis peccavit, hic aut parentes ejus, ut cæcus na- sceretur? » Aqua erat apostolorum interrogatio, ut inde liquet, quod ad Dominum Jesum, velut Deum, accesserint. Quis novit enim secreta homi- num, nisi scrutator cordium? Quocirca nec Domi- nus interrogationem abjecit; sed statim respondit, eadem opera et apostolorum interrogationi faciens satis, et deitatis suæ fidem confirmans. Respondens enim Jesus dixit : • Neque hic peccavit, neque parentes ejus : sed ut manifestentur opera Dei in illo ; » id est : isthæc ejus cæcitas, non est pec "Psal. xxvi, 10., " Joan. ix, 1-3, 6. 2, pro Ibid. Reg. 1, 2, quos sequimur, Editi, planta, antequam e terra pullulet, in radice ple- rumque ex ambientis aeris affectione damnum ac- cipit ; ita et bic a nativitate cæcus, vitium ejus- modi in utero contraxit ; sive quod maternus sinus baud recte compositus esset, sive quod paternum semen emissum, vitiosum esset. Qui porro erran- tem naturam potest corrigere, nihil sane aliud quam naturarum creator deprehendetur. Quare hæo Dominus pronuntiavit : • Neque hic peccavit, ne 4. Ταύτην τοίνυν τὴν τοῦ προφήτου Δαβίδ εὐχάρι- 4. Ilanc itaque prophetæ David vocem gratia- (69) Ita Reg. 2. Editi vero, προσήσαν. Infra Reg. (70) Ita Reg. 2. Editi autem, Αποκριθεὶς δέο (71) Sic Holsteinius.

Προχείρισαι οὖν τοῦτον· λιμνάσει πάντως τὸ ἔλαιον, ἐπινεύσει, οἶδα, τὸ κέρας. Εὐφραινέσθω σου ὁ οἶκος. Τί γάρ ; Ὅτι μικρός ἐστιν, οὐ ποιεῖ βασιλέα; Περί μεινον μικρόν, καὶ ὄψῃ· πῶς οὗτος ὁ μικρὸς τὸν γιγανταῖον πύργον, τὸν Γολιάθ λέγω δή, καταστρέ ψει. Τοιγαροῦν ταύτην τῶν γονέων τὴν λοιδορίαν ὁ Δαβὶδ κατανοήσας, καὶ τὴν τοῦ Κυρίου παράδοξον εὐεργεσίαν θεία Γραφή παραδιδούς, ἐβόα· ο Ο πα τήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύ- ριος προσελάβετό με. στον φωνὴν, εὐκαίρως καὶ ὁ ἐκ γενετής τυφλὸς ἀνα- βλέψας, ἐρεῖ μεγαλοφώνως καὶ αὐτός· . Ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου εγκατέλιπόν με· ὁ δὲ Κύριος προσελάβετό με. » Ιστε πάντες σαφῶς, πῶς καὶ οὗτος ὑπὸ μὲν τῶν γονέων διεπτύσθη, ὑπὸ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐκ Β ἐγκατελείφθη. Οπως δὲ τὸ χρέως ἀποδωσώμεθα, καὶ μικρὸν ἀναψύξωμεν, ἵνα καὶ πάλιν πιστευθῶμεν ὀφει- λήματα· φέρε τοίνυν ἐπὶ τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν εὐκαίρως παραγάγωμεν. "Ηκουες, ἀγαπητέ, τῇ προ- τέρα τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου βοῶντος· « Καὶ παρ άγων, φησίν, ὁ Ἰησοῦς, εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς καθήμενον· καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες· Ραβδί, τίς ήμαρτεν, ού- τος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλός γεννηθῇ; » Ο δὲ Κύριος πρὸς αὐτούς· « Οὐδὲ οὗτος ἥμαρτεν, οὐδὲ οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ταῦτα εἰπὼν ὁ Κύριος, έπτυσε χαμαί, καὶ ἐποίησε πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ἐπέχρισε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ. » Καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὸν Σιλωάμ· καὶ ἀπελθὼν ἐνίψατο· καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψε· καὶ ἀναβλέψας ἐπίστευσε τῷ ἀποστεί λαντι. Ακουε συνετῶς. Ἐπηρώτησαν τὸν Κύριον οἱ μαθηταί, λέγοντες· ο Διδάσκαλε, τίς ήμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ; » Δικαία τῶν ἀποστόλων ἡ ἐπερώτησις, ἔνθεν δείκνυται, ὅτι ὡς Θεῷ τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ προσίεσαν (69). Τίς γὰρ οἶδε τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων, εἰ μὴ ὁ τῶν καρδιῶν Ιχνηλάτης; Διὸ καὶ ὁ Κύριος οὐκ ἀνένευσε πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ παραυτὰ ἐποίει τὴν ἀπόκρισιν, ἐν ταυτῷ καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν ἐπερώτησιν πληροφο- ρῶν, καὶ τὴν αὐτοῦ θεοπιστίαν βεβαιών. Αποκριθεὶς γὰρ (70) ὁ Κύριος εἶπεν· « Οὔτε οὗτος ήμαρτεν, οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ·, τουτέστιν ἡ παροῦσα τούτου τύφλωσις οὐκ ἔστιν ἁμαρτιῶν πρόσκομμα, ἀλλὰ φύσεως σφάλμα. Ωσπερ γὰρ φυτὸν πρὸ τοῦ τῆς γῆς ἐκκύψαι, ἐν τῇ ῥίζῃ πολλάκις ἀπὸ περιστάσεως αερίου τὴν βλάβην δέχεται, οὕτω καὶ οὗτος ὁ ἐκ γενετής τυφλὸς, ἐν τῇ νηδύϊ τὴν πήρωσιν ἐδέξατο· ἢ τοῦ μητρώου κόλπου ἀνευθέτου ὑπάρχοντος, ἢ τοῦ πατρῴου σπόρου κακο- χύμου καταβληθέντος. Ὁ δὲ τὴν σφαλεῖσαν φύσιν διορ θώσασθαι δυνάμενος οὐδὲν ἕτερον ἢ τῶν φύσεων δη μιουργός εὑρεθήσεται. Διὸ καὶ ὁ Κύριος ἀπεφήνατο ερώτησιν επερώτησιν. παραυτά. παρ' αὐτήν. HOMILIA IN CECUM A NATIVITATE. A efluet sane oleum, inclinabit se, ut probe novi, cornu. Lætetur domus tua. Quid enim? An quia parvus est, non est aptus regno? Tantillum exspe- cta, et videbis quo pacto ille parvulus gigantinam turrem, Goliath scilicet, prosternet. Hanc ergo pa- rentum contumeliain secum reputans David, et ad- mirandam Domini benignitatem sacris litteris con- signans exclamabat: Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me > G D calorum poena, sed naturæ defectus. Sicut enim rum actione plenam, opportune item cæcus ille a nativitate, visu recepto, magna et ipse voce dicet : ‹ Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus auten assumpsit me. » Probe nostis om- nes, quod hic quoque et a parentibus rejectus fue rit, et a Deo non fuerit derelictus. Sed ut debituri persolvamus, paululumque recreemur, ut rursum nobis debita concredantur : age, ad cæcum a nati- vitate opportune accedamus. Audisti, dilecte, (Domi- nica [71]) præcedente Joannem evangelistam cla- mantem : c Et præteriens, inquit, « Jesus, vidit hominem cæcum a nativitate sedentem. Et inter- rogaverunt eum discípuli ejus : Rabbi, quis peccavit, hic aut parentes ejus, ut cæcus nasce- retur? » Quibus Dominus : • Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. Hæc cum dixisset Dominus, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit super oculos cæci "., Et misit eum ad Siloam : eumque abiisset, lavil : lotus vidit, visuque recepto credidit C in eum qui misisset. Hæc prudenter audi. Interro- gabant Dominum discipuli dicentes : ‹ Magister, quis peccavit, hic aut parentes ejus, ut cæcus na- sceretur? » Aqua erat apostolorum interrogatio, ut inde liquet, quod ad Dominum Jesum, velut Deum, accesserint. Quis novit enim secreta homi- num, nisi scrutator cordium? Quocirca nec Domi- nus interrogationem abjecit; sed statim respondit, eadem opera et apostolorum interrogationi faciens satis, et deitatis suæ fidem confirmans. Respondens enim Jesus dixit : • Neque hic peccavit, neque parentes ejus : sed ut manifestentur opera Dei in illo ; » id est : isthæc ejus cæcitas, non est pec "Psal. xxvi, 10., " Joan. ix, 1-3, 6. 2, pro Ibid. Reg. 1, 2, quos sequimur, Editi, planta, antequam e terra pullulet, in radice ple- rumque ex ambientis aeris affectione damnum ac- cipit ; ita et bic a nativitate cæcus, vitium ejus- modi in utero contraxit ; sive quod maternus sinus baud recte compositus esset, sive quod paternum semen emissum, vitiosum esset. Qui porro erran- tem naturam potest corrigere, nihil sane aliud quam naturarum creator deprehendetur. Quare hæo Dominus pronuntiavit : • Neque hic peccavit, ne 4. Ταύτην τοίνυν τὴν τοῦ προφήτου Δαβίδ εὐχάρι- 4. Ilanc itaque prophetæ David vocem gratia- (69) Ita Reg. 2. Editi vero, προσήσαν. Infra Reg. (70) Ita Reg. 2. Editi autem, Αποκριθεὶς δέο (71) Sic Holsteinius.

Α λέγων· « Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν, οὔτε οἱ γονεῖς αὐτου, Β καὶ ὅτι τούτου χάριν ὁ Κύριος έχρισε πηλῷ τοὺς ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ καὶ τὸν ᾿Αδάμ χοοπλαστήσας. ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Καὶ ταῦτα εἰπὼν εὐθέως διὰ τοῦ ἔργου γνωρίζει, ὅτι αὐτ τῆς ἐστιν ὁ τῶν φύσεων δημιουργός, καὶ ὅτι περὶ αὐ τοῦ ἔλεγεν· ι ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ· τουτέστιν, ἵνα γνωρισθῶ δι' αὐτοῦ, ὅτι οὐκ εἰμὶ λιτὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ Θεὸς κραταιός. Ηδύνατο γὰρ ὁ Κύριος τῷ ῥήματι μόνῳ τὸν τυφλὸν ἰάσασθαι, ὁ λόγῳ τοὺς οὐρανοὺς στερεώσας, κατὰ τὸ φάσκον θεῖον ῥητόν· « Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώ θησαν· ο Αδύνατο οὖν λόγῳ καὶ τοῦτον τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν θεραπεῦσαι. Ἀλλ᾿ οὐ ποιεῖ τοῦτο, πηλὸν δὲ ἐπιχρίει τοῖς ὀφθαλμοῖς (72) αὐτοῦ, ἵνα πᾶσι φανε- ρὸν καταστήσῃ, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ καὶ τοῦ ᾿Αδάμ κε- ραμεύς, καὶ διὰ τοῦ ὁμοίου τὸ ὅμοιον ἀποπληρῶν (75 Οὐ ξενίζει τὴν περιοδίαν, ἵνα μὴ διασκεδάσῃ τὴν θαυ ματουργίαν· πηλὸν ἐπὶ πηλὸν ἐπιχρίει, διὰ τοῦ ὁμοίου τὸ ὅμοιον ἀναπληρῶν. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα, ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ, ἵνα πᾶσι φανερὸν καταστήσῃ 5. λωάμ ; Μὴ καὶ τὸν Ἀδὰμ εἰς τὸν Σιλωάμ ἐχάλασεν ; Ακουε συνετώς. Ὅτε τὸν Ἀδὰμ ὁ Κύριος ἐπηλό πλασε (74), τότε οὐδεὶς τῶν ἀντιλεγόντων Ἰουδαίων παρῆν· ἐπεὶ οὖν οὐδεὶς ἦν ἀντιλέγων, τότε μὲν ὁ Κύ ριος εὐσυσταλτικώτερον τὸν λογικὸν ἀνδριάντα και τασκευάζει· νυνὶ δὲ ὡς πολλῶν ὄντων τῶν ἀντιλες γόντων, πλατύνει την περιοδίαν, ἵνα κρατύνῃ τὴν έξουσίαν, ὅπως καὶ ἄκοντας τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπι- νεῦσαι τῷ θαύματι παρασκευάσῃ. Τούτου οὖν χάριν ἀπέστειλε τὸν πηλοφόρον εἰς τὸν Σιλωάμ νίψασθαι, οὐχ ὅτι τοῦ Σιλωάμ ἔχρηζεν ὁ τοῦ Σιλωάμ δεσπότης" ἀλλ' ὅπως, τοῦ τυφλοῦ τρέχοντος, οἱ βλέποντες ἀκρ λουθήσωσι καὶ γενήσηται ὁ μὴ βλέπων τῶν βλεπόν των ὁδηγὸς, αὐτοὶ δὲ οἱ καταδραμόντες μάρτυρες γενήσωνται τοῦ θαύματος. Οταν γὰρ καὶ τοῦτο ἐποίησεν ὁ Κύριος, καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὴν Σ.- λωάμ, ἄπειρα πλήθη κατέδραμον μαρτυροῦντα τῷ θαύματι. Καὶ ἔτι ἐνήχουν οἱ τῶν Φαρισαίων παῖδες που λυπραγμονοῦντες, καὶ φαντασίαν τὴν θαυματουργίαν βοῶντες. Τί ἔμελλον ποιεῖν, εἰ μὴ ἐπλάτυνε τὴν θαυ ματουργίαν; "Αλλως δὲ πάλιν, εἰ βουληθῇς τὸν Σε λωάμ εἰς τύπον λαβεῖν τῆς τοῦ βαπτίσματος κολυμ βήθρας, οὐκ ἂν ἁμάρτοις· ἐπειδὴ ἐν ἐκείνῃ πάντες ἀπονίπτονται τὸ σκότος τῆς ἀγνωσίας, καὶ λαμβά- νουσι τὸ φῶς τῆς εὐσεβείας. τύτητα οι πλείους τῶν Ἰουδαίων ἀντέλεγον τῷ θαύ ματι, ἤκουες τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· « Οἱ δὲ γεί τονες, καὶ οἱ ἰδόντες αὐτὸν πρὸ τούτου, ὅτι προσαίτης ἦν, ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ προταιτῶν, ὁ ἐκ γενε τῆς τυφλός ; "Αλλοι ἔλεγον· Ουτός ἐστιν. "Ετεροι δὲ ἔλεγον· Οὐκ ἔστιν ουτος, ἀλλ᾽ ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. Ὁ δὲ ἀναβλέψας ἔλεγεν ότι, Ἐγώ εἰμι, ὃν λέγετε. πλήρου. S. ATHANASIUS. SPURIA. - que parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. » Hisque prolatis, confestim ipso opere, sese ostendit esse naturarum creatorem, ac de se ipso dixisse: ‹ ut manifestentur opera Dei in illo; › id est, ut per illum exploratum sit me, non merum hominem, sed Deum fortem esse. Poterat enim Dominus solo verbo cæcum curare, qui verbo coclos firmaverat, juxta divinum illud dictum : Verbo Domini cæli firmati sunt ; • poterat ita- que verbo hunc a nativitate cæcum curare. Id ta- men minime facit, sed luto oculos ungit illius; ut palam faceret omnibus, esse se illum Adami figulum, qui simile simili resarciret. Non inno- vat curationis seriem, ne miraculum dissiparet : lutum luto inungit : ac simile simili resarcit. Posset autem quis dicere, ideo Dominum caci oculos inunxisse luto, ut palam omnibus faceret, se ipsum esse qui Adamum ex luto efformasset. Quid porro causæ est quod eum miserit in Siloam? An etiam Adamum in Siloam demisit? Attente audi. Quando Adamum Dominus ex luto formabat, repugnantium Judæorum aderat nemo : cum nemo itaque adesset qui contradiceret, minore apparatu rationabilem hanc statuam perfecit. Nunc vero cum inulti contradicant, longa circuitione utitur, ut potestatem affirmet suam; ut vel invitos contradicentes ad miraculi assensum pertraheret. Hujus rei gratia luto inunctum illum misit in Si- C loam, ut sese ablueret : non quod Siloa egeret, Siloæ Dominus; sed ut currente cæco, qui viderent sequerentur, esselque qui non videbat, videntium dux : ipsi autem qui accurrissent, testes forent miraculi. Nam, cum illud Dominus faceret, mitte- relque hominem in Siloam, accurrebant ingentes turbæ, miraculo testimonium perhibentes. Sed ad- huc susurrabant Pharisæi, curiose rem investi- gantes, ac phantasiam esse miraculum illud excla- mabant. Quid facturi erant, nisi longiore circuitu miraculum designasset? Quod si alia ratione volueris Siloam in figuram accipere piscinæ baptismalis, nequaquam a vero aberraveris, quandoquidem in ilta universi ignorantiæ tenebris lavantur, lumenque piæ religionis accipiunt. Judæorum plerique miraculo contradixerint, id zudisti ex evangelistæ verbis: Itaque vicini, et qui viderant eum prius quia mendicus erat, dice- bant : Nonne hic est qui mendicabat, cæcus a nativitate? Alii dicebant, Quia hic est : alii au- ter : Nequaquam, sed similis est ei. ille vero qui visum receperat, dicebat : Quia ego sum, quem Psal. XXXII, €. D 6. Quod autem post tantam miraculi moram (72) Reg. 2, επέχρισεν τοὺς ὀφθαλμούς. (73) Ita Reg. 2. Editi vero, διά τοῦ τὸ ὅμοιον ἀνε - 5. Τίνος δὲ ἕνεκεν ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὸν Σο 6. Καὶ ὅτι μετὰ τὴν τοσαύτην τοῦ θαύματος πλα (74) Ita Reg. 2. Editi vero, επηλοπλάσθη.

Α λέγων· « Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν, οὔτε οἱ γονεῖς αὐτου, Β καὶ ὅτι τούτου χάριν ὁ Κύριος έχρισε πηλῷ τοὺς ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ καὶ τὸν ᾿Αδάμ χοοπλαστήσας. ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Καὶ ταῦτα εἰπὼν εὐθέως διὰ τοῦ ἔργου γνωρίζει, ὅτι αὐτ τῆς ἐστιν ὁ τῶν φύσεων δημιουργός, καὶ ὅτι περὶ αὐ τοῦ ἔλεγεν· ι ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ· τουτέστιν, ἵνα γνωρισθῶ δι' αὐτοῦ, ὅτι οὐκ εἰμὶ λιτὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ Θεὸς κραταιός. Ηδύνατο γὰρ ὁ Κύριος τῷ ῥήματι μόνῳ τὸν τυφλὸν ἰάσασθαι, ὁ λόγῳ τοὺς οὐρανοὺς στερεώσας, κατὰ τὸ φάσκον θεῖον ῥητόν· « Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώ θησαν· ο Αδύνατο οὖν λόγῳ καὶ τοῦτον τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν θεραπεῦσαι. Ἀλλ᾿ οὐ ποιεῖ τοῦτο, πηλὸν δὲ ἐπιχρίει τοῖς ὀφθαλμοῖς (72) αὐτοῦ, ἵνα πᾶσι φανε- ρὸν καταστήσῃ, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ καὶ τοῦ ᾿Αδάμ κε- ραμεύς, καὶ διὰ τοῦ ὁμοίου τὸ ὅμοιον ἀποπληρῶν (75 Οὐ ξενίζει τὴν περιοδίαν, ἵνα μὴ διασκεδάσῃ τὴν θαυ ματουργίαν· πηλὸν ἐπὶ πηλὸν ἐπιχρίει, διὰ τοῦ ὁμοίου τὸ ὅμοιον ἀναπληρῶν. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα, ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ, ἵνα πᾶσι φανερὸν καταστήσῃ 5. λωάμ ; Μὴ καὶ τὸν Ἀδὰμ εἰς τὸν Σιλωάμ ἐχάλασεν ; Ακουε συνετώς. Ὅτε τὸν Ἀδὰμ ὁ Κύριος ἐπηλό πλασε (74), τότε οὐδεὶς τῶν ἀντιλεγόντων Ἰουδαίων παρῆν· ἐπεὶ οὖν οὐδεὶς ἦν ἀντιλέγων, τότε μὲν ὁ Κύ ριος εὐσυσταλτικώτερον τὸν λογικὸν ἀνδριάντα και τασκευάζει· νυνὶ δὲ ὡς πολλῶν ὄντων τῶν ἀντιλες γόντων, πλατύνει την περιοδίαν, ἵνα κρατύνῃ τὴν έξουσίαν, ὅπως καὶ ἄκοντας τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπι- νεῦσαι τῷ θαύματι παρασκευάσῃ. Τούτου οὖν χάριν ἀπέστειλε τὸν πηλοφόρον εἰς τὸν Σιλωάμ νίψασθαι, οὐχ ὅτι τοῦ Σιλωάμ ἔχρηζεν ὁ τοῦ Σιλωάμ δεσπότης" ἀλλ' ὅπως, τοῦ τυφλοῦ τρέχοντος, οἱ βλέποντες ἀκρ λουθήσωσι καὶ γενήσηται ὁ μὴ βλέπων τῶν βλεπόν των ὁδηγὸς, αὐτοὶ δὲ οἱ καταδραμόντες μάρτυρες γενήσωνται τοῦ θαύματος. Οταν γὰρ καὶ τοῦτο ἐποίησεν ὁ Κύριος, καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὴν Σ.- λωάμ, ἄπειρα πλήθη κατέδραμον μαρτυροῦντα τῷ θαύματι. Καὶ ἔτι ἐνήχουν οἱ τῶν Φαρισαίων παῖδες που λυπραγμονοῦντες, καὶ φαντασίαν τὴν θαυματουργίαν βοῶντες. Τί ἔμελλον ποιεῖν, εἰ μὴ ἐπλάτυνε τὴν θαυ ματουργίαν; "Αλλως δὲ πάλιν, εἰ βουληθῇς τὸν Σε λωάμ εἰς τύπον λαβεῖν τῆς τοῦ βαπτίσματος κολυμ βήθρας, οὐκ ἂν ἁμάρτοις· ἐπειδὴ ἐν ἐκείνῃ πάντες ἀπονίπτονται τὸ σκότος τῆς ἀγνωσίας, καὶ λαμβά- νουσι τὸ φῶς τῆς εὐσεβείας. τύτητα οι πλείους τῶν Ἰουδαίων ἀντέλεγον τῷ θαύ ματι, ἤκουες τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· « Οἱ δὲ γεί τονες, καὶ οἱ ἰδόντες αὐτὸν πρὸ τούτου, ὅτι προσαίτης ἦν, ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ προταιτῶν, ὁ ἐκ γενε τῆς τυφλός ; "Αλλοι ἔλεγον· Ουτός ἐστιν. "Ετεροι δὲ ἔλεγον· Οὐκ ἔστιν ουτος, ἀλλ᾽ ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. Ὁ δὲ ἀναβλέψας ἔλεγεν ότι, Ἐγώ εἰμι, ὃν λέγετε. πλήρου. S. ATHANASIUS. SPURIA. - que parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. » Hisque prolatis, confestim ipso opere, sese ostendit esse naturarum creatorem, ac de se ipso dixisse: ‹ ut manifestentur opera Dei in illo; › id est, ut per illum exploratum sit me, non merum hominem, sed Deum fortem esse. Poterat enim Dominus solo verbo cæcum curare, qui verbo coclos firmaverat, juxta divinum illud dictum : Verbo Domini cæli firmati sunt ; • poterat ita- que verbo hunc a nativitate cæcum curare. Id ta- men minime facit, sed luto oculos ungit illius; ut palam faceret omnibus, esse se illum Adami figulum, qui simile simili resarciret. Non inno- vat curationis seriem, ne miraculum dissiparet : lutum luto inungit : ac simile simili resarcit. Posset autem quis dicere, ideo Dominum caci oculos inunxisse luto, ut palam omnibus faceret, se ipsum esse qui Adamum ex luto efformasset. Quid porro causæ est quod eum miserit in Siloam? An etiam Adamum in Siloam demisit? Attente audi. Quando Adamum Dominus ex luto formabat, repugnantium Judæorum aderat nemo : cum nemo itaque adesset qui contradiceret, minore apparatu rationabilem hanc statuam perfecit. Nunc vero cum inulti contradicant, longa circuitione utitur, ut potestatem affirmet suam; ut vel invitos contradicentes ad miraculi assensum pertraheret. Hujus rei gratia luto inunctum illum misit in Si- C loam, ut sese ablueret : non quod Siloa egeret, Siloæ Dominus; sed ut currente cæco, qui viderent sequerentur, esselque qui non videbat, videntium dux : ipsi autem qui accurrissent, testes forent miraculi. Nam, cum illud Dominus faceret, mitte- relque hominem in Siloam, accurrebant ingentes turbæ, miraculo testimonium perhibentes. Sed ad- huc susurrabant Pharisæi, curiose rem investi- gantes, ac phantasiam esse miraculum illud excla- mabant. Quid facturi erant, nisi longiore circuitu miraculum designasset? Quod si alia ratione volueris Siloam in figuram accipere piscinæ baptismalis, nequaquam a vero aberraveris, quandoquidem in ilta universi ignorantiæ tenebris lavantur, lumenque piæ religionis accipiunt. Judæorum plerique miraculo contradixerint, id zudisti ex evangelistæ verbis: Itaque vicini, et qui viderant eum prius quia mendicus erat, dice- bant : Nonne hic est qui mendicabat, cæcus a nativitate? Alii dicebant, Quia hic est : alii au- ter : Nequaquam, sed similis est ei. ille vero qui visum receperat, dicebat : Quia ego sum, quem Psal. XXXII, €. D 6. Quod autem post tantam miraculi moram (72) Reg. 2, επέχρισεν τοὺς ὀφθαλμούς. (73) Ita Reg. 2. Editi vero, διά τοῦ τὸ ὅμοιον ἀνε - 5. Τίνος δὲ ἕνεκεν ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὸν Σο 6. Καὶ ὅτι μετὰ τὴν τοσαύτην τοῦ θαύματος πλα (74) Ita Reg. 2. Editi vero, επηλοπλάσθη.

Εἶδες τύφλωσιν ἀναβλέψεως πρόξενον; Ο τυφλός ἀνέβλεψε καὶ οἱ βλέποντες ἐτυφλώθησαν τῇ κακίᾳ. Κεὶ γὰρ ἡ κακία τυφλή (75). Διὸ καὶ Ἰουδαίων παῖδες ἀπὸ κακίας ἐπήχουν τὸν ἐκ γενετής τυφλόν, λέ- γοντες πρὸς αὐτόν· Λέγε ἡμῖν, ἄνθρωπε, τίνος χά- ριν συγκροτεῖς ἡμῖν τὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος, καὶ ὡς Θεὸν αὐτὸν θέλεις διαφημίζεσθαι; Οὐκ εἶ σὺ ὁ ἐκ γενετής τυφλές· γνωρίζομεν ἡμεῖς ἐκεῖνον· πολλο στὸν αὐτῷ τὰ πρὸς τὰς χρείας ἐχορηγήσαμεν. Πῶς οὖν θρυλλεῖς σύ, καὶ λέγεις, ὅτι Αὐτὸς ἀνέῳξέ μου τοὺς ὀφθαλμούς; Εἰ χρημάτων δέῃ, καὶ τούτων χά- ριν ψευδολογεῖς, ὅσον βούλει κομίζου (76) · μόνον τῆς ἀληθείας μὴ ἀπέχου. Πάντα οὖν ἐποίουν, ἵνα πως διασκεδάσωσι τὸ θαῦμα. Ὁ δὲ ἀναβλέψας πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας Ἰουδαίους ἔφασκε· Τί με συκοφαν τείτε; Τί μου τὸ ψυχικὸν βλέμμα τυφλώσαι προαι- Β ρεῖσθε; 'Ανέβλεψα, οὐ τυφλοῦμαι· μάτην μοι και νιορτόν βλασφημίας προσρίπτετε (77). "Αλλος ἐφιλαν θρωπεύσατο, καὶ ὑμεῖς ἀντιβάλλετε. Οὐ προσκυνεῖτε, ἀλλὰ λοιδορεῖτε. Καλῶς δὲ αὐτὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος προσαγορεύετε· μετημφίασε γὰρ τῶν ἐμῶν ὀφθαλ μῶν τὰς θυρίδας. Μικρόν μοι συγχωρήσατε, εἰ μετ' ὀλίγον ὑμῖν διαλέγομαι. Συγχωρήσατέ μοι πρῶτον και τανοῆσαι τοῦ οὐρανοῦ τὸ κάλλος, τοῦ ἡλίου τὸ κέν τρον, τῆς σελήνης τὸ φάος, τῆς ἡμέρας τὸν ὅρον, τῆς νυκτὸς τὸ μέτρον, τῶν ἀστέρων τὴν χορείαν, τῶν νερῶν τὴν διαδρομήν, τῆς γῆς τὴν εὐθύτητα, τῆς θαλάσσης τὸ κύτος, τῶν πλοίων τὴν ἄτριβον (78) διά- βασιν, τῶν ἀνωμάλων τὴν περιοχὴν, τῶν ὀρέων τὰ κυρτώματα, τῶν ποταμῶν τὰ ῥεύματα, τῶν πηγών – τὰ νάματα, τῶν φρεάτων τὰ ἀντλήματα, τῶν κτηνῶν & τὰ σκιρτήματα, τῶν θηρίων τὰ ποικίλματα, τῶν ὀρνέων τὰ σχιζόπτερα, τῶν ἰχθύων τὰ ἰδιώματα, τῶν δένδρων τὰ ὑψώματα, τῶν καρπῶν τὰ γλυκάσματα. Συγχωρήσατέ μοι πρῶτον ταῦτα καὶ παραπλήσια τούτων θεάσασθαι, καὶ εἶθ' οὕτως ὑμῖν διαλέγομαι, πῶς ἀνέβλεψα. Πάλαι μὲν ἐγεννήθην, νυνὶ δὲ πρῶτον εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον τῷ μέρει τῆς ὄψεως. Ἤκουσα τοῦ προφήτου βοῶντος· Ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖ- ται. · Ἐγὼ ἐκ τῶν κτισμάτων, ὑμεῖς ἐκ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν ἀναλόγως τὸν δημιουργὸν θεωρήσατε. Τί μοι χρημάτων περιουσίαν ἐπαγγέλλεσθε; Οὐ πιπρά- σκω τὸ δῶρον, οὐ καπηλεύω τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν τὴν ἀνάβλεψιν. Αμεινον εὐγνωμόνως προσαιτεῖν, ἢ κα- κοτρόπως πλουτεῖν. Τὸ λοιπὸν οὐκέτι προσαιτῷ· ἔλαβον γὰρ τὸν παράπτοντά μοι πρὸς ἐργασίαν λύ χνον τοῦ σώματος. Οὐκέτι οὖν προσαιτῶ, ἀλλὰ γεωργῶν οὐκέτι χάριν αἰτῶ, ἀλλὰ μισθὸν ἀπαιτῶ· οὐκέτι ῥάβδω τὴν γῆν ψηλαφῶ, ἀλλὰ τὴν ἄμπελον δρεπάνω κλαδεύω· οὐκέτι ἀργύρια συνάγω, ἀλλὰ δράγματα θερίζω· οὐκ ἐτι τὴν πήραν περισφίγγω, ἀλλ᾽ ἅμαξαν ἔλκω· οὐκα έτι ἄρτων κλάσματα λαμβάνω, ἀλλὰ σἶτον κομίζω· οὐκέτι στένων βοῶ· Δῶτε τῷ τὸ φῶς μὴ ἔχοντι, ἀλλὰ η κυρτώματα. κυρτήματα. HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. A dicitis ", Viden' cæcitatem restituti visus con. ciliatricem ? Cæcus visum recepit, et qui videbant, malitia sua excæcati sunt. Semper enim cæca est malitia. Quare Judæi malitia ducti cæci nati au- ribus personabant his verbis : Dic nobis, o homo, quare jactitas nobis fabri filium illum, eumque ut Deum vis proclamare? Nequaquam tu es ille cæcus a nativitate; novimus illum, ac sæpenumero ipsi necessaria suppeditavimus. Quare lu jactitas ac di- cis : Ipse aperuit meus oculos? Si pecunia eges, ejusque causa mentiris, quantum volueris accipe : solum ne a veritate recedas. Nihil itaque nou agebant miraculum ut dissiparent. Qui autem visum receperat, contradicentibus Judæis reponit : Eur me calumniamini? Cur visum animæ meæ excæcare studetis? Visum recepi, non cæcutio. C Frustra me blasphemiæ pulvere conspergitis. Alius me beneficio affecit, et vos repugnatis. Non ado- ratis, sed probris insectamini. Probe autem fabri filium vocatis illum ; nam oculorum meorum fene- stras commutavit. Veniam mihi præbetote si non- nisi paulo post vobiscum colloquar. Sinite me primum considerare cœli pulchritudinem, solis orbem, lunae fulgorem, diei terminum, noctis mensuram, stellarum choream, nubium decursum, terra planitiem, maris latitudinem, navium trans- itum nullo vestigio relicto, convallium ambitum, montium rotunditatem, fluviorum alveos, fon- tium scaturigines, puteorum haustus, pecudum saltus, ferarum varietates, avium multifidas alas, piscium proprietates, arborum proceritatem, fru- ctuum suavitatem. Sinite me hæc primum et his similia contemplari, atque exinde narrabo qua ratione visum recepi. Jain olim natus sum, sed quod visum spectat modo primum ingressus sum in mundum. Audivi prophetam clamantem : ‹ A magnitudine et specie creaturarum, quadam ratione creatur eorum conspicitur 70. . Ex creaturis ego, vos ex meis oculis quadam proportione ac ratione creatorem contemplamini. Quid mihi pe- cuniarum vim pollicemini? Nequaquam donum vendo, visum oculis datum meis non cauponor. At prastat cum grato animo mendicare, quam scele ribus ditescere. Non ulterius mendicabo ; nactus sum enim qui mili ad laborem lucernam corporis accenderet. Non ulterius mendicabo, sed agros colam. Non amplius gratis petam, sed merce- dem repetam. Non amplius baculo terram tentabo, sed vineam falcula putabo. Non ulterius num- mulos cogam, sed manipulos colligam. Non ultra peram constringam, sed currum traham. Non ultra frusta panis accipiam, sed frumentum de- feram. Non amplius cum gemitu exclamabo : Date ei qui lumine non fruitur; sed magna voce * Joan. 1x, 8, 9. * Sap. XIII, 3. miss. Editi, (75) Reg. 2, τυφλοί. (76) Reg. 1, 2, κομίζου χρήμα. (77) Reg. 2, προσαντιλέγετε. (78) Ita Reg. t, 2. Editi vero, arp:67. Mox iidem

Εἶδες τύφλωσιν ἀναβλέψεως πρόξενον; Ο τυφλός ἀνέβλεψε καὶ οἱ βλέποντες ἐτυφλώθησαν τῇ κακίᾳ. Κεὶ γὰρ ἡ κακία τυφλή (75). Διὸ καὶ Ἰουδαίων παῖδες ἀπὸ κακίας ἐπήχουν τὸν ἐκ γενετής τυφλόν, λέ- γοντες πρὸς αὐτόν· Λέγε ἡμῖν, ἄνθρωπε, τίνος χά- ριν συγκροτεῖς ἡμῖν τὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος, καὶ ὡς Θεὸν αὐτὸν θέλεις διαφημίζεσθαι; Οὐκ εἶ σὺ ὁ ἐκ γενετής τυφλές· γνωρίζομεν ἡμεῖς ἐκεῖνον· πολλο στὸν αὐτῷ τὰ πρὸς τὰς χρείας ἐχορηγήσαμεν. Πῶς οὖν θρυλλεῖς σύ, καὶ λέγεις, ὅτι Αὐτὸς ἀνέῳξέ μου τοὺς ὀφθαλμούς; Εἰ χρημάτων δέῃ, καὶ τούτων χά- ριν ψευδολογεῖς, ὅσον βούλει κομίζου (76) · μόνον τῆς ἀληθείας μὴ ἀπέχου. Πάντα οὖν ἐποίουν, ἵνα πως διασκεδάσωσι τὸ θαῦμα. Ὁ δὲ ἀναβλέψας πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας Ἰουδαίους ἔφασκε· Τί με συκοφαν τείτε; Τί μου τὸ ψυχικὸν βλέμμα τυφλώσαι προαι- Β ρεῖσθε; 'Ανέβλεψα, οὐ τυφλοῦμαι· μάτην μοι και νιορτόν βλασφημίας προσρίπτετε (77). "Αλλος ἐφιλαν θρωπεύσατο, καὶ ὑμεῖς ἀντιβάλλετε. Οὐ προσκυνεῖτε, ἀλλὰ λοιδορεῖτε. Καλῶς δὲ αὐτὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος προσαγορεύετε· μετημφίασε γὰρ τῶν ἐμῶν ὀφθαλ μῶν τὰς θυρίδας. Μικρόν μοι συγχωρήσατε, εἰ μετ' ὀλίγον ὑμῖν διαλέγομαι. Συγχωρήσατέ μοι πρῶτον και τανοῆσαι τοῦ οὐρανοῦ τὸ κάλλος, τοῦ ἡλίου τὸ κέν τρον, τῆς σελήνης τὸ φάος, τῆς ἡμέρας τὸν ὅρον, τῆς νυκτὸς τὸ μέτρον, τῶν ἀστέρων τὴν χορείαν, τῶν νερῶν τὴν διαδρομήν, τῆς γῆς τὴν εὐθύτητα, τῆς θαλάσσης τὸ κύτος, τῶν πλοίων τὴν ἄτριβον (78) διά- βασιν, τῶν ἀνωμάλων τὴν περιοχὴν, τῶν ὀρέων τὰ κυρτώματα, τῶν ποταμῶν τὰ ῥεύματα, τῶν πηγών – τὰ νάματα, τῶν φρεάτων τὰ ἀντλήματα, τῶν κτηνῶν & τὰ σκιρτήματα, τῶν θηρίων τὰ ποικίλματα, τῶν ὀρνέων τὰ σχιζόπτερα, τῶν ἰχθύων τὰ ἰδιώματα, τῶν δένδρων τὰ ὑψώματα, τῶν καρπῶν τὰ γλυκάσματα. Συγχωρήσατέ μοι πρῶτον ταῦτα καὶ παραπλήσια τούτων θεάσασθαι, καὶ εἶθ' οὕτως ὑμῖν διαλέγομαι, πῶς ἀνέβλεψα. Πάλαι μὲν ἐγεννήθην, νυνὶ δὲ πρῶτον εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον τῷ μέρει τῆς ὄψεως. Ἤκουσα τοῦ προφήτου βοῶντος· Ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖ- ται. · Ἐγὼ ἐκ τῶν κτισμάτων, ὑμεῖς ἐκ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν ἀναλόγως τὸν δημιουργὸν θεωρήσατε. Τί μοι χρημάτων περιουσίαν ἐπαγγέλλεσθε; Οὐ πιπρά- σκω τὸ δῶρον, οὐ καπηλεύω τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν τὴν ἀνάβλεψιν. Αμεινον εὐγνωμόνως προσαιτεῖν, ἢ κα- κοτρόπως πλουτεῖν. Τὸ λοιπὸν οὐκέτι προσαιτῷ· ἔλαβον γὰρ τὸν παράπτοντά μοι πρὸς ἐργασίαν λύ χνον τοῦ σώματος. Οὐκέτι οὖν προσαιτῶ, ἀλλὰ γεωργῶν οὐκέτι χάριν αἰτῶ, ἀλλὰ μισθὸν ἀπαιτῶ· οὐκέτι ῥάβδω τὴν γῆν ψηλαφῶ, ἀλλὰ τὴν ἄμπελον δρεπάνω κλαδεύω· οὐκέτι ἀργύρια συνάγω, ἀλλὰ δράγματα θερίζω· οὐκ ἐτι τὴν πήραν περισφίγγω, ἀλλ᾽ ἅμαξαν ἔλκω· οὐκα έτι ἄρτων κλάσματα λαμβάνω, ἀλλὰ σἶτον κομίζω· οὐκέτι στένων βοῶ· Δῶτε τῷ τὸ φῶς μὴ ἔχοντι, ἀλλὰ η κυρτώματα. κυρτήματα. HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. A dicitis ", Viden' cæcitatem restituti visus con. ciliatricem ? Cæcus visum recepit, et qui videbant, malitia sua excæcati sunt. Semper enim cæca est malitia. Quare Judæi malitia ducti cæci nati au- ribus personabant his verbis : Dic nobis, o homo, quare jactitas nobis fabri filium illum, eumque ut Deum vis proclamare? Nequaquam tu es ille cæcus a nativitate; novimus illum, ac sæpenumero ipsi necessaria suppeditavimus. Quare lu jactitas ac di- cis : Ipse aperuit meus oculos? Si pecunia eges, ejusque causa mentiris, quantum volueris accipe : solum ne a veritate recedas. Nihil itaque nou agebant miraculum ut dissiparent. Qui autem visum receperat, contradicentibus Judæis reponit : Eur me calumniamini? Cur visum animæ meæ excæcare studetis? Visum recepi, non cæcutio. C Frustra me blasphemiæ pulvere conspergitis. Alius me beneficio affecit, et vos repugnatis. Non ado- ratis, sed probris insectamini. Probe autem fabri filium vocatis illum ; nam oculorum meorum fene- stras commutavit. Veniam mihi præbetote si non- nisi paulo post vobiscum colloquar. Sinite me primum considerare cœli pulchritudinem, solis orbem, lunae fulgorem, diei terminum, noctis mensuram, stellarum choream, nubium decursum, terra planitiem, maris latitudinem, navium trans- itum nullo vestigio relicto, convallium ambitum, montium rotunditatem, fluviorum alveos, fon- tium scaturigines, puteorum haustus, pecudum saltus, ferarum varietates, avium multifidas alas, piscium proprietates, arborum proceritatem, fru- ctuum suavitatem. Sinite me hæc primum et his similia contemplari, atque exinde narrabo qua ratione visum recepi. Jain olim natus sum, sed quod visum spectat modo primum ingressus sum in mundum. Audivi prophetam clamantem : ‹ A magnitudine et specie creaturarum, quadam ratione creatur eorum conspicitur 70. . Ex creaturis ego, vos ex meis oculis quadam proportione ac ratione creatorem contemplamini. Quid mihi pe- cuniarum vim pollicemini? Nequaquam donum vendo, visum oculis datum meis non cauponor. At prastat cum grato animo mendicare, quam scele ribus ditescere. Non ulterius mendicabo ; nactus sum enim qui mili ad laborem lucernam corporis accenderet. Non ulterius mendicabo, sed agros colam. Non amplius gratis petam, sed merce- dem repetam. Non amplius baculo terram tentabo, sed vineam falcula putabo. Non ulterius num- mulos cogam, sed manipulos colligam. Non ultra peram constringam, sed currum traham. Non ultra frusta panis accipiam, sed frumentum de- feram. Non amplius cum gemitu exclamabo : Date ei qui lumine non fruitur; sed magna voce * Joan. 1x, 8, 9. * Sap. XIII, 3. miss. Editi, (75) Reg. 2, τυφλοί. (76) Reg. 1, 2, κομίζου χρήμα. (77) Reg. 2, προσαντιλέγετε. (78) Ita Reg. t, 2. Editi vero, arp:67. Mox iidem

μεγαλοφώνως κράζω· ο Κύριος φωτισμός μου καὶ Β η σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; εἶδον αὐτὸν μὴ μόνον ἰαθέντα, ἀλλὰ καὶ συνηγο ροῦντα τῷ θαύματι, προσῄεσαν ἔτι ἐπερωτῶντες αὐτ τόν· Πῶς ἀνέβλεψας; Τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος ὁ ἄν θρωπος, ὅτι ἐπιμένεις τῷ πράγματι; Ὁ δὲ ἀναβλέ- ψας πρὸς τοὺς τυφλωθέντας ἔφη· Πῶς ἀνέβλεψα ; Ἐπὶ Θεοῦ λέγετε, πῶς τῆς φύσεως ἀκολουθία γίνε ται; Εἰ τὸ πῶς ἐρωτᾶτε, ἀντερωτήσω ὑμᾶς κἀγώ· Πῶς τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετέβαλεν, ἀκολουθίαν ἢ θαν ματουργίαν μηνύσας ; Πῶς τὸν Λάζαρον ἐκ τοῦ τάφου ἐκάλεσε, φυσικῶς ἡ θεοπρεπῶς; Πῶς τὸν λεπρὸν τοῦ πάθους ἀπέλυσε, περιοδεύσας, ἢ θελήσας; Πῶς τὴν αἱμοῤῥοοῦσαν γυναῖκα, ναυαγοῦσαν ἐκ τῆς τῶν αἱμάτων φορᾶς, τοῦ κλύδωνος διέσωσε; Τὸ πάθος ερευνήσας, ἢ τὴν πίστιν κατανοήσας; Οἱ δὲ ἀντιλέ γοντες Ἰουδαῖοι, ὡς εἶδον αὐτὸν ἐπιμένοντα, δριμύ τερον κατεσχηκότες, εἷλκον αὐτὸν μετὰ βίας ἐπὶ τὸ Φαρισαϊκὸν κριτήριον, λέγοντες πρὸς αὐτόν· Νυνί σου τὰς σάρκας καταξανθῆναι παρασκευάσομεν, ἵνα δου λείαν, καὶ μὴ διδασκαλίαν μετέρχῃ. Οὐ σιωπᾷς, ἀλλὰ δημηγορεῖς, καὶ ὡς Θεὸν αὐτὸν θέλεις φημίζεσθαι (79), ἐκεῖνον τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσήφ; Από συμβεβηκότος τις νὸς ἀνέβλεψας, καὶ προσφωνεῖς ἡμῖν, ὡς ἐκ γενετῆς τυφλὸς ἐτέχθης, καὶ ἐπάγεις ἡμῖν ἐκεῖνον τὸν τοῦ τέκτονος υἱόν ; Οὐ σιωπᾶς, ἀλλὰ μεγάλα βοᾷς; Ὁ δὲ ἀναβλέψας πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας ἔλεγεν· Εἰ οὐ θέ λετέ με βοᾷν, τί ἐπερωτάτε με συχνῶς; Ὑμεῖς ἑαυτοὺς θρυλλεῖτε, καμοὶ τὸ ἔγκλημα προσάπτετε. "Ως φατε, εἰ ἐκ συμβεβηκότος τινὸς ἀνέβλεψα, τί μου τοὺς γονεῖς παρεστήσατε; Μάτην θορυβείσθε· οὐ δύο νασθε κρύψαι τὸ θαῦμα· κἂν γὰρ ἐγὼ σιωπήσω, οι ὀφθαλμοί μου βοῶσιν. "Ανθρωπός τις λεγόμενος Ίη- σοῦς, οὗ καὶ τὸ ὄνομα ἴασις, πηλὸν ἐπέχρισέ μου τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ εἶπέ μοι· ο Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. ο Καὶ ἀπελθὼν ἐνιψά μην (80)· νιψάμενος, τὸν μὲν πηλὸν ἀπεθέμην, τὸ δὲ φῶς ἐδεξάμην. θους ἀπείρου συναθροιζομένου· σάββατον γὰρ ἦν, ὅτε τὸ θαῦμα τοῦτο πεποίηκεν ὁ Ἰησοῦς· ἐπηρώτων αὐτὸν τὰ αὐτὰ τοῖς Ἰουδαίοις λέγοντες· Οἶδας, ἄνε θρωπε. ποίῳ τόπῳ παρέστηκας, καὶ ὅτι ἀσυγχώρητον τὸ παρὸν κριτήριον τυγχάνει, καὶ ὡς οὐκ ἔστιν ἐν ταῦθα πλάνην (81) διαλαθεῖν ποτε. Λέγε ἡμῖν μετὰ πάσης ἀκριβείας· Πῶς ἀνέβλεψας; Τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος, ὃν λέγεις; Ὁ δὲ, ἀναβλέψας πρὸς τὸ Φαρισαϊκὸν κριτήριον, ἀπεκρίνατο· Πῶς ἀνέβλεψα, πάλιν περιεργάζεσθε; πάλιν ὡς κατάδικον εὐθύνετε, λέγοντές μοι· Πῶς ἀνέβλεψας; Ἐὰν ὑμῖν εἴπω, πάλιν θορυβείσθε. Τὸ πῶς ἀνέβλεψα, ἐγὼ ὑμῖν ἐρῶ. Την μὲν αἰτίαν τῆς περιοδίας λέγω, τὴν δὲ ἐξουσίαν τῆς θαυματουργίας, οὐκ ἔχω λέγειν· ι Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν S. ATHANASIUS. SPURIA. - clamabo : e Dominus illuminatio mea et salus nea, A quem linebo 7?, illum non modo sanatum esse, sed miraculum quo- que defendere, accedunt iterum sciscitantes : Quo- modo visum accepisti? Quid fecit tibi homo ille, quod tam firmiter eam rem asseris ? Tum is qui visum receperat ad excæcatos illos: Quomodo vi- sum accepi ? Deone dicitis, quomodo illud con- sequenter al naturæ ordinem factum est? Si quæ- ritis, quomodo; vicissim vos ego interrogabo : Quomodo in vinum aquam commutavit? An nalu- ra ordinem, aut miraculum ut exhiberet? Quomo- do Lazarum ex sepulcro evocavit ? naturali an di- vino modo? Quomodo leprosum morbo liberavit? circuitione quadam, an voluntate ? Quomodo san- guinis luxu laborautem mulierem, quæ sanguinis profluvio quasi naufragium fecerat, ex ea tempe- state eripuit? Perquirendone morbi rationem, an conspecta ejus fide? Tum contradicentes illi Ju- dæi, ut viderunt eum in proposito perseverantem, acriter comprehensum vi pertrahunt ad Pharisai- cum tribunal, dicebantque illi : Jam carnes lanci- nari luas curabimus, ut servi, non doctoris, munus exsequare. Non laces, sed concionem habes, atque ut Deum illum vis proclamare filium Josephi? Casu quodam visum recepisti, effutisque nobis te a nativitate cæcum esse, atque adducis nobis is- tum fabri filium? Non taces: sed magna voce cla- mas? Qui porro visum receperat reponit ad con- tradicentes : Si me clamare non vultis, quid tam frequenter sciscitamini? Vosmetipsos diffamatis et nibi culpam ascribitis. Si, ut dicitis, casu quodam visum accepi, cur parentes meos accivistis? Fru- stra turbas datis : non potestis obtegere miracu- lumn : etsi siluerin ego, clamant oculi nei. Homo quidam Jesus nomine, cujus nomen est curatio, luto unsit oculos meos, et dixit mihi : « Vade, lava in piscina Silvam 1. » Abiensque lavi, lotus lutum deposui, sed visum recepi. " G acta turba : Sabbatum enim erat, cum hoc mira- culum feeit Jesus; interrogabant eum eadem quæ Judæi dicentes : Nosti, o homo, quo astes in loco, et indeprecabile hoc tribunal esse, neque fraudem hic unquam latere posse. Dic nobis omni accura- tione : Quomodo visum accepisti ? Quid tibi fecit homo ille quem dicis? Tum ille qui visum accepe rat ad Pharisaicum tribunal respondit: Quonio- do visum receperim, rursum curiose inquiritis ? Rursus ut reum me examinatis, dicentes : Quomodo visum recepisti ? si dicam vobis, iterum tumultum excitabitis. Dicam vobis quomodo visum recepe- · rim. Causam quidem curationis dicam, sed pole- statem edendi miracula dicere nequeo : ‹ Quis enim 11. Psal. XXVI, 1. 7s Joan. 15, . 7. His auditis contradicentes Judai, ut vident 8. His auditis Pharisaici judices, ingentique com (79) Sic Reg. 2. Editi vero, ψηφίζεσθαι. (80) Ita Reg. 1. 2. Editi vero, νιψάμενος. 7. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ἀντιλέγοντες Ἰουδαῖοι, ὡς 8. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, καὶ πλή- (81) Reg. 1, πλάνον. Reg. 2, πλάνῃ.

μεγαλοφώνως κράζω· ο Κύριος φωτισμός μου καὶ Β η σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; εἶδον αὐτὸν μὴ μόνον ἰαθέντα, ἀλλὰ καὶ συνηγο ροῦντα τῷ θαύματι, προσῄεσαν ἔτι ἐπερωτῶντες αὐτ τόν· Πῶς ἀνέβλεψας; Τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος ὁ ἄν θρωπος, ὅτι ἐπιμένεις τῷ πράγματι; Ὁ δὲ ἀναβλέ- ψας πρὸς τοὺς τυφλωθέντας ἔφη· Πῶς ἀνέβλεψα ; Ἐπὶ Θεοῦ λέγετε, πῶς τῆς φύσεως ἀκολουθία γίνε ται; Εἰ τὸ πῶς ἐρωτᾶτε, ἀντερωτήσω ὑμᾶς κἀγώ· Πῶς τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετέβαλεν, ἀκολουθίαν ἢ θαν ματουργίαν μηνύσας ; Πῶς τὸν Λάζαρον ἐκ τοῦ τάφου ἐκάλεσε, φυσικῶς ἡ θεοπρεπῶς; Πῶς τὸν λεπρὸν τοῦ πάθους ἀπέλυσε, περιοδεύσας, ἢ θελήσας; Πῶς τὴν αἱμοῤῥοοῦσαν γυναῖκα, ναυαγοῦσαν ἐκ τῆς τῶν αἱμάτων φορᾶς, τοῦ κλύδωνος διέσωσε; Τὸ πάθος ερευνήσας, ἢ τὴν πίστιν κατανοήσας; Οἱ δὲ ἀντιλέ γοντες Ἰουδαῖοι, ὡς εἶδον αὐτὸν ἐπιμένοντα, δριμύ τερον κατεσχηκότες, εἷλκον αὐτὸν μετὰ βίας ἐπὶ τὸ Φαρισαϊκὸν κριτήριον, λέγοντες πρὸς αὐτόν· Νυνί σου τὰς σάρκας καταξανθῆναι παρασκευάσομεν, ἵνα δου λείαν, καὶ μὴ διδασκαλίαν μετέρχῃ. Οὐ σιωπᾷς, ἀλλὰ δημηγορεῖς, καὶ ὡς Θεὸν αὐτὸν θέλεις φημίζεσθαι (79), ἐκεῖνον τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσήφ; Από συμβεβηκότος τις νὸς ἀνέβλεψας, καὶ προσφωνεῖς ἡμῖν, ὡς ἐκ γενετῆς τυφλὸς ἐτέχθης, καὶ ἐπάγεις ἡμῖν ἐκεῖνον τὸν τοῦ τέκτονος υἱόν ; Οὐ σιωπᾶς, ἀλλὰ μεγάλα βοᾷς; Ὁ δὲ ἀναβλέψας πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας ἔλεγεν· Εἰ οὐ θέ λετέ με βοᾷν, τί ἐπερωτάτε με συχνῶς; Ὑμεῖς ἑαυτοὺς θρυλλεῖτε, καμοὶ τὸ ἔγκλημα προσάπτετε. "Ως φατε, εἰ ἐκ συμβεβηκότος τινὸς ἀνέβλεψα, τί μου τοὺς γονεῖς παρεστήσατε; Μάτην θορυβείσθε· οὐ δύο νασθε κρύψαι τὸ θαῦμα· κἂν γὰρ ἐγὼ σιωπήσω, οι ὀφθαλμοί μου βοῶσιν. "Ανθρωπός τις λεγόμενος Ίη- σοῦς, οὗ καὶ τὸ ὄνομα ἴασις, πηλὸν ἐπέχρισέ μου τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ εἶπέ μοι· ο Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. ο Καὶ ἀπελθὼν ἐνιψά μην (80)· νιψάμενος, τὸν μὲν πηλὸν ἀπεθέμην, τὸ δὲ φῶς ἐδεξάμην. θους ἀπείρου συναθροιζομένου· σάββατον γὰρ ἦν, ὅτε τὸ θαῦμα τοῦτο πεποίηκεν ὁ Ἰησοῦς· ἐπηρώτων αὐτὸν τὰ αὐτὰ τοῖς Ἰουδαίοις λέγοντες· Οἶδας, ἄνε θρωπε. ποίῳ τόπῳ παρέστηκας, καὶ ὅτι ἀσυγχώρητον τὸ παρὸν κριτήριον τυγχάνει, καὶ ὡς οὐκ ἔστιν ἐν ταῦθα πλάνην (81) διαλαθεῖν ποτε. Λέγε ἡμῖν μετὰ πάσης ἀκριβείας· Πῶς ἀνέβλεψας; Τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος, ὃν λέγεις; Ὁ δὲ, ἀναβλέψας πρὸς τὸ Φαρισαϊκὸν κριτήριον, ἀπεκρίνατο· Πῶς ἀνέβλεψα, πάλιν περιεργάζεσθε; πάλιν ὡς κατάδικον εὐθύνετε, λέγοντές μοι· Πῶς ἀνέβλεψας; Ἐὰν ὑμῖν εἴπω, πάλιν θορυβείσθε. Τὸ πῶς ἀνέβλεψα, ἐγὼ ὑμῖν ἐρῶ. Την μὲν αἰτίαν τῆς περιοδίας λέγω, τὴν δὲ ἐξουσίαν τῆς θαυματουργίας, οὐκ ἔχω λέγειν· ι Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν S. ATHANASIUS. SPURIA. - clamabo : e Dominus illuminatio mea et salus nea, A quem linebo 7?, illum non modo sanatum esse, sed miraculum quo- que defendere, accedunt iterum sciscitantes : Quo- modo visum accepisti? Quid fecit tibi homo ille, quod tam firmiter eam rem asseris ? Tum is qui visum receperat ad excæcatos illos: Quomodo vi- sum accepi ? Deone dicitis, quomodo illud con- sequenter al naturæ ordinem factum est? Si quæ- ritis, quomodo; vicissim vos ego interrogabo : Quomodo in vinum aquam commutavit? An nalu- ra ordinem, aut miraculum ut exhiberet? Quomo- do Lazarum ex sepulcro evocavit ? naturali an di- vino modo? Quomodo leprosum morbo liberavit? circuitione quadam, an voluntate ? Quomodo san- guinis luxu laborautem mulierem, quæ sanguinis profluvio quasi naufragium fecerat, ex ea tempe- state eripuit? Perquirendone morbi rationem, an conspecta ejus fide? Tum contradicentes illi Ju- dæi, ut viderunt eum in proposito perseverantem, acriter comprehensum vi pertrahunt ad Pharisai- cum tribunal, dicebantque illi : Jam carnes lanci- nari luas curabimus, ut servi, non doctoris, munus exsequare. Non laces, sed concionem habes, atque ut Deum illum vis proclamare filium Josephi? Casu quodam visum recepisti, effutisque nobis te a nativitate cæcum esse, atque adducis nobis is- tum fabri filium? Non taces: sed magna voce cla- mas? Qui porro visum receperat reponit ad con- tradicentes : Si me clamare non vultis, quid tam frequenter sciscitamini? Vosmetipsos diffamatis et nibi culpam ascribitis. Si, ut dicitis, casu quodam visum accepi, cur parentes meos accivistis? Fru- stra turbas datis : non potestis obtegere miracu- lumn : etsi siluerin ego, clamant oculi nei. Homo quidam Jesus nomine, cujus nomen est curatio, luto unsit oculos meos, et dixit mihi : « Vade, lava in piscina Silvam 1. » Abiensque lavi, lotus lutum deposui, sed visum recepi. " G acta turba : Sabbatum enim erat, cum hoc mira- culum feeit Jesus; interrogabant eum eadem quæ Judæi dicentes : Nosti, o homo, quo astes in loco, et indeprecabile hoc tribunal esse, neque fraudem hic unquam latere posse. Dic nobis omni accura- tione : Quomodo visum accepisti ? Quid tibi fecit homo ille quem dicis? Tum ille qui visum accepe rat ad Pharisaicum tribunal respondit: Quonio- do visum receperim, rursum curiose inquiritis ? Rursus ut reum me examinatis, dicentes : Quomodo visum recepisti ? si dicam vobis, iterum tumultum excitabitis. Dicam vobis quomodo visum recepe- · rim. Causam quidem curationis dicam, sed pole- statem edendi miracula dicere nequeo : ‹ Quis enim 11. Psal. XXVI, 1. 7s Joan. 15, . 7. His auditis contradicentes Judai, ut vident 8. His auditis Pharisaici judices, ingentique com (79) Sic Reg. 2. Editi vero, ψηφίζεσθαι. (80) Ita Reg. 1. 2. Editi vero, νιψάμενος. 7. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ἀντιλέγοντες Ἰουδαῖοι, ὡς 8. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, καὶ πλή- (81) Reg. 1, πλάνον. Reg. 2, πλάνῃ.

Κυρίου ; ἢ τίς ξύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; ἢ τίς προ- Α ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ οὐκ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ;» ΕΙ θέλετε μαθεῖν τὴν περιοδίαν, αὕτη ἐστὶν, ἣν ήδη προείπον· ο Πηλὸν ἐποίησε, καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμούς· καὶ εἶπέ μοι· Υπαγε νίψαι εἰς τὴν κοι λυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. Απῆλθον δὲ, καὶ ἐνιψάμην, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψα, οὐ τοῦ ὕδατος ἐνεργήσαντος, ἀλλὰ τοῦ πτύσματος παραδοξοποιήσαντος (82). Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, ὡς εἶδον αὐτὸν ὅτι ἐπιμένοντα τοῖς αὐτοῖς, τοῦτον ἀπωσάμενοι, τοὺς γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἐφώνησαν, καὶ ἐπυνθάνοντο παρ' αὐτῶν λέγοντες· . Εἴπατε ἡμῖν· οὗτός ἐστιν ὁ Τὰς ὑμῶν, ὃν λέγεται, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; Πως οὖν ἄρτι βλέπει ; » Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἀνταποκριθέντες πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, εἶπον τὰ τῆς μακαρίας Σουσάννης· Στενὰ ἡμῖν πάντοθεν. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι Υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, οὐκ ἐκφευξόμεθα τὰς χεῖρας ὑμῶν· τοῦτο γὰρ ἐπηγγείλασθε· ἐὰν δὲ εἴπω μεν, ὅτι οὐκ ἔστιν υἱὸς ἡμῶν, αἰωνίαν κόλασιν ὑπο- στησόμεθα· τοῦτο γὰρ ἀπόκειται τοῖς τὴν ἀλήθειαν κρύπτουσι. Διό, τὴν αἰωνίαν μᾶλλον κόλασιν προτι- μήσαντες, τοσοῦτον ἐροῦμεν, ὅσον καὶ ἐν τοῖς παροῦσι ζημίαν οὐχ ὑπομείνωμεν· « Οὗτος ὁ παῖς, ὦ ἄρχον τες, ὅτι μὲν υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, ἴσμεν, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη οὐκ ἀγνοοῦμεν· τὸ δὲ πῶς ἀνέβλεψεν, οὐκ οἴδαμεν· ἡ τίς ήνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν. Ηλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς λαλήσει περὶ ἑαυτοῦ. πορούμενοι· ἐπέφερεν γὰρ αὐτοῖς οὐ τὴν τυχοῦσαν αἰσχύνην τὸ ὅλως ὁμολογεῖσθαι, ὅτι υἱὸς αὐτῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· ὡς οὖν εἶδον οἱ Φαρισαῖκοι κριταὶ ἐπιμένοντας τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, καὶ λέ- γοντας, ὅτι Οὗτος ὁ υἱὸς ἡμῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ἐπὶ τούτῳ δακνόμενοι, ἐπειδὴ ὡμολογείτο ἡ ἀλήθεια, τινὰς τῶν ἀπατεώνων ἐκ τῶν ὄπισθεν ἀπέστειλαν πρὸς τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, περιηχούν τας αὐτῶν τὰς ἀκοὰς, καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ λέγοντας. Αρνήσασθε τὸ τέκνον ὑμῶν, καὶ μὴ ὁμολογήσητε, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ὅπως ἕξητε τοὺς ἄρχοντας φί λους, καὶ πολλῶν δωρεῶν ἀξιωθήσεσθε. Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅσα τε γονεῖς, δακρύοντες ἀπεκρί- ναντο πρὸς τοὺς τὰ μάταια συμβουλεύοντας· Τι λέ γετε, ὦ ἄνθρωποι; Τί ἡμᾶς ὑποσύρετε ; ἀρνησώμεθα τὸ ἴδιον ἡμῶν τέκνον; Θηρίων ἡμᾶς ὡμοτέρους θέ- λετε εἶναι. Δράχων τὰ ἴδια τέκνα περιπτύσσεται, καὶ ἡμεῖς τὸ ἴδιον τέκνον ἀρνησώμεθα; μὴ γὰρ ἐπεί- θησε τοῖς γονεῦσί ποτε· ἀλλὰ καὶ τυφλὸς ὢν διέτρε- φεν ἡμᾶς, καὶ ἀναβλέψας πολλῷ μᾶλλον γηροκομήσει ἡμᾶς. Αρκείσθω οὖν ὑμῖν· ἔστω, ὅτι οὐ θέλομεν δι' ὑμᾶς κηρύττειν τὸν περιοδεύσαντα τὸ ἡμέτερον τέτ ανον, οὔτε εἰπεῖν μετὰ παῤῥησίας, τίς ἐστιν οὗτος. Εστι δὲ εἰπεῖν τινα πάντως· Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ γνῶ- 5:5, ὅτι διὰ τὴν Φαρισαϊκὸν φόβον ἔκρυψαν οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος τὸ κηρύξαι τὸν Δεσπότην Χριστὸν HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. cognovit sensum Domini? aut: quis consiliarius B. c D Rom. s1, 54, 55. * Joan, 1x, 11. ibid. 19. · ejus fuit? aut quis prior dedit illi et non retribue- tur ei ? » Si discere vultis curationis serien, ea est quam modo dixi: ‹ Lutum fecit, et unxit oeu los mneos ; et dixit mibi : Vade ad natatoria Siloæ et lava: abii autem et lavi, et continuo visum recepi ”, › non aquæ vi, sed sputi miraculo. Ilæc cum audissent Pharisaici judices, ut viderunt eum adhuc in dictis suis perseverantem, abjecto illo, parentes ejus cui visus redditus fuerat advo carunt, et percontabantur ex iis : Dicile nobis : hiccine filius vester est, quem vos dicitis, quia că- cus natus est ? Quomodo ergo nunc videt * ? » Pa- rentes porro ejus qui visum receperat, sciscitanti- bus respondentes, verbis usi sunt beatæ Susannæ”; Angustiæ nobis undique; si dixerimus : filius no- ster est, non effugiemus manus vestras: id jam enim comminati estis; sin dixerimus, non est filius no- ster, pœnam luemus æternam, quæ veritatem occul- tantibus reposita est. Quare pœnam cum præople- mus æternam, tantum respondebimus, quantum sa- tis erit ut impræsentiarum pœnain effugiamus : • Scimus, o principes, quia hic est filius no- ster, et quia cæcus natus est non ignoramus; quo- modo autem nunc videat, nescimus: aut quis ejus aperuit oculos, nos nescimus. Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquctur F., . modicum enim illis pudorem attulerat, quod vel confessi essent, ipsum filium esse suum, alque cœæ- cum natum fuisse: cum viderent itaque Pharisaici judices perseverare ceci parentes, ac dicere, Filius noster est, ac cæcus natus: co discruciati quod veritas.in confesso esset, impostores quosdam clien- tes suos miserunt ad parentes cæci, qui eorum auribus insusurrarent, atque clam dicerent : Ab. negate flium vestrum, nec fateanini cæcum esse natum, ut vobis principes sint amici; atque mul. tis donemini muneribus. Parentes autem ejus qui visunt receperat, utpote parentes, cum lacrymis responderunt vanis illis consiliatoribus : Quis di- citis, o homines? Quid nos subornatis? propriunr- ne filium abnegabimus? Feris nos crudeliores esse vultis. Draco prolen suam complectitur, mosque proprium negabimus filium? Nunquam parentibus immorigerus fuit ; sed cæcus cum esset nos aluit; postquam visum recepit, multo magis scue- ctutem fovebit nostram. Satis itaque sit vobis, quod vestrum gratia nolimus eum prædicare qui filium nostrum curavit, neque cum fiducia dicere, quis- nam ille sit. Erit fortasse quispiam qui dicat : Un- de nobis liquet, metu Pharisæorum parentes ejus qui visum receperat, non ausos fuisse coram omni- bus Dominum Christum prædicare? Unde hoc comr 9. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, καὶ σφόδρα δια- (82) Reg. 2, παραδόξως ποιήσαντος.. 9. His Pharisæi auditis, ac multum anxii: laud 76. Dan. xull, 22. 77 Joan. 13, 20, 21.

Κυρίου ; ἢ τίς ξύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; ἢ τίς προ- Α ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ οὐκ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ;» ΕΙ θέλετε μαθεῖν τὴν περιοδίαν, αὕτη ἐστὶν, ἣν ήδη προείπον· ο Πηλὸν ἐποίησε, καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμούς· καὶ εἶπέ μοι· Υπαγε νίψαι εἰς τὴν κοι λυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. Απῆλθον δὲ, καὶ ἐνιψάμην, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψα, οὐ τοῦ ὕδατος ἐνεργήσαντος, ἀλλὰ τοῦ πτύσματος παραδοξοποιήσαντος (82). Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, ὡς εἶδον αὐτὸν ὅτι ἐπιμένοντα τοῖς αὐτοῖς, τοῦτον ἀπωσάμενοι, τοὺς γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἐφώνησαν, καὶ ἐπυνθάνοντο παρ' αὐτῶν λέγοντες· . Εἴπατε ἡμῖν· οὗτός ἐστιν ὁ Τὰς ὑμῶν, ὃν λέγεται, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; Πως οὖν ἄρτι βλέπει ; » Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἀνταποκριθέντες πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, εἶπον τὰ τῆς μακαρίας Σουσάννης· Στενὰ ἡμῖν πάντοθεν. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι Υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, οὐκ ἐκφευξόμεθα τὰς χεῖρας ὑμῶν· τοῦτο γὰρ ἐπηγγείλασθε· ἐὰν δὲ εἴπω μεν, ὅτι οὐκ ἔστιν υἱὸς ἡμῶν, αἰωνίαν κόλασιν ὑπο- στησόμεθα· τοῦτο γὰρ ἀπόκειται τοῖς τὴν ἀλήθειαν κρύπτουσι. Διό, τὴν αἰωνίαν μᾶλλον κόλασιν προτι- μήσαντες, τοσοῦτον ἐροῦμεν, ὅσον καὶ ἐν τοῖς παροῦσι ζημίαν οὐχ ὑπομείνωμεν· « Οὗτος ὁ παῖς, ὦ ἄρχον τες, ὅτι μὲν υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, ἴσμεν, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη οὐκ ἀγνοοῦμεν· τὸ δὲ πῶς ἀνέβλεψεν, οὐκ οἴδαμεν· ἡ τίς ήνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν. Ηλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς λαλήσει περὶ ἑαυτοῦ. πορούμενοι· ἐπέφερεν γὰρ αὐτοῖς οὐ τὴν τυχοῦσαν αἰσχύνην τὸ ὅλως ὁμολογεῖσθαι, ὅτι υἱὸς αὐτῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· ὡς οὖν εἶδον οἱ Φαρισαῖκοι κριταὶ ἐπιμένοντας τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, καὶ λέ- γοντας, ὅτι Οὗτος ὁ υἱὸς ἡμῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ἐπὶ τούτῳ δακνόμενοι, ἐπειδὴ ὡμολογείτο ἡ ἀλήθεια, τινὰς τῶν ἀπατεώνων ἐκ τῶν ὄπισθεν ἀπέστειλαν πρὸς τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, περιηχούν τας αὐτῶν τὰς ἀκοὰς, καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ λέγοντας. Αρνήσασθε τὸ τέκνον ὑμῶν, καὶ μὴ ὁμολογήσητε, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ὅπως ἕξητε τοὺς ἄρχοντας φί λους, καὶ πολλῶν δωρεῶν ἀξιωθήσεσθε. Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅσα τε γονεῖς, δακρύοντες ἀπεκρί- ναντο πρὸς τοὺς τὰ μάταια συμβουλεύοντας· Τι λέ γετε, ὦ ἄνθρωποι; Τί ἡμᾶς ὑποσύρετε ; ἀρνησώμεθα τὸ ἴδιον ἡμῶν τέκνον; Θηρίων ἡμᾶς ὡμοτέρους θέ- λετε εἶναι. Δράχων τὰ ἴδια τέκνα περιπτύσσεται, καὶ ἡμεῖς τὸ ἴδιον τέκνον ἀρνησώμεθα; μὴ γὰρ ἐπεί- θησε τοῖς γονεῦσί ποτε· ἀλλὰ καὶ τυφλὸς ὢν διέτρε- φεν ἡμᾶς, καὶ ἀναβλέψας πολλῷ μᾶλλον γηροκομήσει ἡμᾶς. Αρκείσθω οὖν ὑμῖν· ἔστω, ὅτι οὐ θέλομεν δι' ὑμᾶς κηρύττειν τὸν περιοδεύσαντα τὸ ἡμέτερον τέτ ανον, οὔτε εἰπεῖν μετὰ παῤῥησίας, τίς ἐστιν οὗτος. Εστι δὲ εἰπεῖν τινα πάντως· Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ γνῶ- 5:5, ὅτι διὰ τὴν Φαρισαϊκὸν φόβον ἔκρυψαν οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος τὸ κηρύξαι τὸν Δεσπότην Χριστὸν HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. cognovit sensum Domini? aut: quis consiliarius B. c D Rom. s1, 54, 55. * Joan, 1x, 11. ibid. 19. · ejus fuit? aut quis prior dedit illi et non retribue- tur ei ? » Si discere vultis curationis serien, ea est quam modo dixi: ‹ Lutum fecit, et unxit oeu los mneos ; et dixit mibi : Vade ad natatoria Siloæ et lava: abii autem et lavi, et continuo visum recepi ”, › non aquæ vi, sed sputi miraculo. Ilæc cum audissent Pharisaici judices, ut viderunt eum adhuc in dictis suis perseverantem, abjecto illo, parentes ejus cui visus redditus fuerat advo carunt, et percontabantur ex iis : Dicile nobis : hiccine filius vester est, quem vos dicitis, quia că- cus natus est ? Quomodo ergo nunc videt * ? » Pa- rentes porro ejus qui visum receperat, sciscitanti- bus respondentes, verbis usi sunt beatæ Susannæ”; Angustiæ nobis undique; si dixerimus : filius no- ster est, non effugiemus manus vestras: id jam enim comminati estis; sin dixerimus, non est filius no- ster, pœnam luemus æternam, quæ veritatem occul- tantibus reposita est. Quare pœnam cum præople- mus æternam, tantum respondebimus, quantum sa- tis erit ut impræsentiarum pœnain effugiamus : • Scimus, o principes, quia hic est filius no- ster, et quia cæcus natus est non ignoramus; quo- modo autem nunc videat, nescimus: aut quis ejus aperuit oculos, nos nescimus. Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquctur F., . modicum enim illis pudorem attulerat, quod vel confessi essent, ipsum filium esse suum, alque cœæ- cum natum fuisse: cum viderent itaque Pharisaici judices perseverare ceci parentes, ac dicere, Filius noster est, ac cæcus natus: co discruciati quod veritas.in confesso esset, impostores quosdam clien- tes suos miserunt ad parentes cæci, qui eorum auribus insusurrarent, atque clam dicerent : Ab. negate flium vestrum, nec fateanini cæcum esse natum, ut vobis principes sint amici; atque mul. tis donemini muneribus. Parentes autem ejus qui visunt receperat, utpote parentes, cum lacrymis responderunt vanis illis consiliatoribus : Quis di- citis, o homines? Quid nos subornatis? propriunr- ne filium abnegabimus? Feris nos crudeliores esse vultis. Draco prolen suam complectitur, mosque proprium negabimus filium? Nunquam parentibus immorigerus fuit ; sed cæcus cum esset nos aluit; postquam visum recepit, multo magis scue- ctutem fovebit nostram. Satis itaque sit vobis, quod vestrum gratia nolimus eum prædicare qui filium nostrum curavit, neque cum fiducia dicere, quis- nam ille sit. Erit fortasse quispiam qui dicat : Un- de nobis liquet, metu Pharisæorum parentes ejus qui visum receperat, non ausos fuisse coram omni- bus Dominum Christum prædicare? Unde hoc comr 9. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, καὶ σφόδρα δια- (82) Reg. 2, παραδόξως ποιήσαντος.. 9. His Pharisæi auditis, ac multum anxii: laud 76. Dan. xull, 22. 77 Joan. 13, 20, 21.

Κυρίου ; ἢ τίς ξύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; ἢ τίς προ- Α ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ οὐκ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ;» ΕΙ θέλετε μαθεῖν τὴν περιοδίαν, αὕτη ἐστὶν, ἣν ήδη προείπον· ο Πηλὸν ἐποίησε, καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμούς· καὶ εἶπέ μοι· Υπαγε νίψαι εἰς τὴν κοι λυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. Απῆλθον δὲ, καὶ ἐνιψάμην, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψα, οὐ τοῦ ὕδατος ἐνεργήσαντος, ἀλλὰ τοῦ πτύσματος παραδοξοποιήσαντος (82). Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, ὡς εἶδον αὐτὸν ὅτι ἐπιμένοντα τοῖς αὐτοῖς, τοῦτον ἀπωσάμενοι, τοὺς γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἐφώνησαν, καὶ ἐπυνθάνοντο παρ' αὐτῶν λέγοντες· . Εἴπατε ἡμῖν· οὗτός ἐστιν ὁ Τὰς ὑμῶν, ὃν λέγεται, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; Πως οὖν ἄρτι βλέπει ; » Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἀνταποκριθέντες πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, εἶπον τὰ τῆς μακαρίας Σουσάννης· Στενὰ ἡμῖν πάντοθεν. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι Υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, οὐκ ἐκφευξόμεθα τὰς χεῖρας ὑμῶν· τοῦτο γὰρ ἐπηγγείλασθε· ἐὰν δὲ εἴπω μεν, ὅτι οὐκ ἔστιν υἱὸς ἡμῶν, αἰωνίαν κόλασιν ὑπο- στησόμεθα· τοῦτο γὰρ ἀπόκειται τοῖς τὴν ἀλήθειαν κρύπτουσι. Διό, τὴν αἰωνίαν μᾶλλον κόλασιν προτι- μήσαντες, τοσοῦτον ἐροῦμεν, ὅσον καὶ ἐν τοῖς παροῦσι ζημίαν οὐχ ὑπομείνωμεν· « Οὗτος ὁ παῖς, ὦ ἄρχον τες, ὅτι μὲν υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, ἴσμεν, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη οὐκ ἀγνοοῦμεν· τὸ δὲ πῶς ἀνέβλεψεν, οὐκ οἴδαμεν· ἡ τίς ήνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν. Ηλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς λαλήσει περὶ ἑαυτοῦ. πορούμενοι· ἐπέφερεν γὰρ αὐτοῖς οὐ τὴν τυχοῦσαν αἰσχύνην τὸ ὅλως ὁμολογεῖσθαι, ὅτι υἱὸς αὐτῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· ὡς οὖν εἶδον οἱ Φαρισαῖκοι κριταὶ ἐπιμένοντας τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, καὶ λέ- γοντας, ὅτι Οὗτος ὁ υἱὸς ἡμῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ἐπὶ τούτῳ δακνόμενοι, ἐπειδὴ ὡμολογείτο ἡ ἀλήθεια, τινὰς τῶν ἀπατεώνων ἐκ τῶν ὄπισθεν ἀπέστειλαν πρὸς τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, περιηχούν τας αὐτῶν τὰς ἀκοὰς, καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ λέγοντας. Αρνήσασθε τὸ τέκνον ὑμῶν, καὶ μὴ ὁμολογήσητε, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ὅπως ἕξητε τοὺς ἄρχοντας φί λους, καὶ πολλῶν δωρεῶν ἀξιωθήσεσθε. Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅσα τε γονεῖς, δακρύοντες ἀπεκρί- ναντο πρὸς τοὺς τὰ μάταια συμβουλεύοντας· Τι λέ γετε, ὦ ἄνθρωποι; Τί ἡμᾶς ὑποσύρετε ; ἀρνησώμεθα τὸ ἴδιον ἡμῶν τέκνον; Θηρίων ἡμᾶς ὡμοτέρους θέ- λετε εἶναι. Δράχων τὰ ἴδια τέκνα περιπτύσσεται, καὶ ἡμεῖς τὸ ἴδιον τέκνον ἀρνησώμεθα; μὴ γὰρ ἐπεί- θησε τοῖς γονεῦσί ποτε· ἀλλὰ καὶ τυφλὸς ὢν διέτρε- φεν ἡμᾶς, καὶ ἀναβλέψας πολλῷ μᾶλλον γηροκομήσει ἡμᾶς. Αρκείσθω οὖν ὑμῖν· ἔστω, ὅτι οὐ θέλομεν δι' ὑμᾶς κηρύττειν τὸν περιοδεύσαντα τὸ ἡμέτερον τέτ ανον, οὔτε εἰπεῖν μετὰ παῤῥησίας, τίς ἐστιν οὗτος. Εστι δὲ εἰπεῖν τινα πάντως· Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ γνῶ- 5:5, ὅτι διὰ τὴν Φαρισαϊκὸν φόβον ἔκρυψαν οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος τὸ κηρύξαι τὸν Δεσπότην Χριστὸν HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. cognovit sensum Domini? aut: quis consiliarius B. c D Rom. s1, 54, 55. * Joan, 1x, 11. ibid. 19. · ejus fuit? aut quis prior dedit illi et non retribue- tur ei ? » Si discere vultis curationis serien, ea est quam modo dixi: ‹ Lutum fecit, et unxit oeu los mneos ; et dixit mibi : Vade ad natatoria Siloæ et lava: abii autem et lavi, et continuo visum recepi ”, › non aquæ vi, sed sputi miraculo. Ilæc cum audissent Pharisaici judices, ut viderunt eum adhuc in dictis suis perseverantem, abjecto illo, parentes ejus cui visus redditus fuerat advo carunt, et percontabantur ex iis : Dicile nobis : hiccine filius vester est, quem vos dicitis, quia că- cus natus est ? Quomodo ergo nunc videt * ? » Pa- rentes porro ejus qui visum receperat, sciscitanti- bus respondentes, verbis usi sunt beatæ Susannæ”; Angustiæ nobis undique; si dixerimus : filius no- ster est, non effugiemus manus vestras: id jam enim comminati estis; sin dixerimus, non est filius no- ster, pœnam luemus æternam, quæ veritatem occul- tantibus reposita est. Quare pœnam cum præople- mus æternam, tantum respondebimus, quantum sa- tis erit ut impræsentiarum pœnain effugiamus : • Scimus, o principes, quia hic est filius no- ster, et quia cæcus natus est non ignoramus; quo- modo autem nunc videat, nescimus: aut quis ejus aperuit oculos, nos nescimus. Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquctur F., . modicum enim illis pudorem attulerat, quod vel confessi essent, ipsum filium esse suum, alque cœæ- cum natum fuisse: cum viderent itaque Pharisaici judices perseverare ceci parentes, ac dicere, Filius noster est, ac cæcus natus: co discruciati quod veritas.in confesso esset, impostores quosdam clien- tes suos miserunt ad parentes cæci, qui eorum auribus insusurrarent, atque clam dicerent : Ab. negate flium vestrum, nec fateanini cæcum esse natum, ut vobis principes sint amici; atque mul. tis donemini muneribus. Parentes autem ejus qui visunt receperat, utpote parentes, cum lacrymis responderunt vanis illis consiliatoribus : Quis di- citis, o homines? Quid nos subornatis? propriunr- ne filium abnegabimus? Feris nos crudeliores esse vultis. Draco prolen suam complectitur, mosque proprium negabimus filium? Nunquam parentibus immorigerus fuit ; sed cæcus cum esset nos aluit; postquam visum recepit, multo magis scue- ctutem fovebit nostram. Satis itaque sit vobis, quod vestrum gratia nolimus eum prædicare qui filium nostrum curavit, neque cum fiducia dicere, quis- nam ille sit. Erit fortasse quispiam qui dicat : Un- de nobis liquet, metu Pharisæorum parentes ejus qui visum receperat, non ausos fuisse coram omni- bus Dominum Christum prædicare? Unde hoc comr 9. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, καὶ σφόδρα δια- (82) Reg. 2, παραδόξως ποιήσαντος.. 9. His Pharisæi auditis, ac multum anxii: laud 76. Dan. xull, 22. 77 Joan. 13, 20, 21.

Κυρίου ; ἢ τίς ξύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; ἢ τίς προ- Α ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ οὐκ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ;» ΕΙ θέλετε μαθεῖν τὴν περιοδίαν, αὕτη ἐστὶν, ἣν ήδη προείπον· ο Πηλὸν ἐποίησε, καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμούς· καὶ εἶπέ μοι· Υπαγε νίψαι εἰς τὴν κοι λυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ. Απῆλθον δὲ, καὶ ἐνιψάμην, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψα, οὐ τοῦ ὕδατος ἐνεργήσαντος, ἀλλὰ τοῦ πτύσματος παραδοξοποιήσαντος (82). Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί, ὡς εἶδον αὐτὸν ὅτι ἐπιμένοντα τοῖς αὐτοῖς, τοῦτον ἀπωσάμενοι, τοὺς γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἐφώνησαν, καὶ ἐπυνθάνοντο παρ' αὐτῶν λέγοντες· . Εἴπατε ἡμῖν· οὗτός ἐστιν ὁ Τὰς ὑμῶν, ὃν λέγεται, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; Πως οὖν ἄρτι βλέπει ; » Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος ἀνταποκριθέντες πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, εἶπον τὰ τῆς μακαρίας Σουσάννης· Στενὰ ἡμῖν πάντοθεν. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι Υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, οὐκ ἐκφευξόμεθα τὰς χεῖρας ὑμῶν· τοῦτο γὰρ ἐπηγγείλασθε· ἐὰν δὲ εἴπω μεν, ὅτι οὐκ ἔστιν υἱὸς ἡμῶν, αἰωνίαν κόλασιν ὑπο- στησόμεθα· τοῦτο γὰρ ἀπόκειται τοῖς τὴν ἀλήθειαν κρύπτουσι. Διό, τὴν αἰωνίαν μᾶλλον κόλασιν προτι- μήσαντες, τοσοῦτον ἐροῦμεν, ὅσον καὶ ἐν τοῖς παροῦσι ζημίαν οὐχ ὑπομείνωμεν· « Οὗτος ὁ παῖς, ὦ ἄρχον τες, ὅτι μὲν υἱὸς ἡμῶν ἐστιν, ἴσμεν, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη οὐκ ἀγνοοῦμεν· τὸ δὲ πῶς ἀνέβλεψεν, οὐκ οἴδαμεν· ἡ τίς ήνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν. Ηλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς λαλήσει περὶ ἑαυτοῦ. πορούμενοι· ἐπέφερεν γὰρ αὐτοῖς οὐ τὴν τυχοῦσαν αἰσχύνην τὸ ὅλως ὁμολογεῖσθαι, ὅτι υἱὸς αὐτῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· ὡς οὖν εἶδον οἱ Φαρισαῖκοι κριταὶ ἐπιμένοντας τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, καὶ λέ- γοντας, ὅτι Οὗτος ὁ υἱὸς ἡμῶν ἐστι, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ἐπὶ τούτῳ δακνόμενοι, ἐπειδὴ ὡμολογείτο ἡ ἀλήθεια, τινὰς τῶν ἀπατεώνων ἐκ τῶν ὄπισθεν ἀπέστειλαν πρὸς τοὺς γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, περιηχούν τας αὐτῶν τὰς ἀκοὰς, καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ λέγοντας. Αρνήσασθε τὸ τέκνον ὑμῶν, καὶ μὴ ὁμολογήσητε, ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη, ὅπως ἕξητε τοὺς ἄρχοντας φί λους, καὶ πολλῶν δωρεῶν ἀξιωθήσεσθε. Οἱ δὲ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅσα τε γονεῖς, δακρύοντες ἀπεκρί- ναντο πρὸς τοὺς τὰ μάταια συμβουλεύοντας· Τι λέ γετε, ὦ ἄνθρωποι; Τί ἡμᾶς ὑποσύρετε ; ἀρνησώμεθα τὸ ἴδιον ἡμῶν τέκνον; Θηρίων ἡμᾶς ὡμοτέρους θέ- λετε εἶναι. Δράχων τὰ ἴδια τέκνα περιπτύσσεται, καὶ ἡμεῖς τὸ ἴδιον τέκνον ἀρνησώμεθα; μὴ γὰρ ἐπεί- θησε τοῖς γονεῦσί ποτε· ἀλλὰ καὶ τυφλὸς ὢν διέτρε- φεν ἡμᾶς, καὶ ἀναβλέψας πολλῷ μᾶλλον γηροκομήσει ἡμᾶς. Αρκείσθω οὖν ὑμῖν· ἔστω, ὅτι οὐ θέλομεν δι' ὑμᾶς κηρύττειν τὸν περιοδεύσαντα τὸ ἡμέτερον τέτ ανον, οὔτε εἰπεῖν μετὰ παῤῥησίας, τίς ἐστιν οὗτος. Εστι δὲ εἰπεῖν τινα πάντως· Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ γνῶ- 5:5, ὅτι διὰ τὴν Φαρισαϊκὸν φόβον ἔκρυψαν οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος τὸ κηρύξαι τὸν Δεσπότην Χριστὸν HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. cognovit sensum Domini? aut: quis consiliarius B. c D Rom. s1, 54, 55. * Joan, 1x, 11. ibid. 19. · ejus fuit? aut quis prior dedit illi et non retribue- tur ei ? » Si discere vultis curationis serien, ea est quam modo dixi: ‹ Lutum fecit, et unxit oeu los mneos ; et dixit mibi : Vade ad natatoria Siloæ et lava: abii autem et lavi, et continuo visum recepi ”, › non aquæ vi, sed sputi miraculo. Ilæc cum audissent Pharisaici judices, ut viderunt eum adhuc in dictis suis perseverantem, abjecto illo, parentes ejus cui visus redditus fuerat advo carunt, et percontabantur ex iis : Dicile nobis : hiccine filius vester est, quem vos dicitis, quia că- cus natus est ? Quomodo ergo nunc videt * ? » Pa- rentes porro ejus qui visum receperat, sciscitanti- bus respondentes, verbis usi sunt beatæ Susannæ”; Angustiæ nobis undique; si dixerimus : filius no- ster est, non effugiemus manus vestras: id jam enim comminati estis; sin dixerimus, non est filius no- ster, pœnam luemus æternam, quæ veritatem occul- tantibus reposita est. Quare pœnam cum præople- mus æternam, tantum respondebimus, quantum sa- tis erit ut impræsentiarum pœnain effugiamus : • Scimus, o principes, quia hic est filius no- ster, et quia cæcus natus est non ignoramus; quo- modo autem nunc videat, nescimus: aut quis ejus aperuit oculos, nos nescimus. Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquctur F., . modicum enim illis pudorem attulerat, quod vel confessi essent, ipsum filium esse suum, alque cœæ- cum natum fuisse: cum viderent itaque Pharisaici judices perseverare ceci parentes, ac dicere, Filius noster est, ac cæcus natus: co discruciati quod veritas.in confesso esset, impostores quosdam clien- tes suos miserunt ad parentes cæci, qui eorum auribus insusurrarent, atque clam dicerent : Ab. negate flium vestrum, nec fateanini cæcum esse natum, ut vobis principes sint amici; atque mul. tis donemini muneribus. Parentes autem ejus qui visunt receperat, utpote parentes, cum lacrymis responderunt vanis illis consiliatoribus : Quis di- citis, o homines? Quid nos subornatis? propriunr- ne filium abnegabimus? Feris nos crudeliores esse vultis. Draco prolen suam complectitur, mosque proprium negabimus filium? Nunquam parentibus immorigerus fuit ; sed cæcus cum esset nos aluit; postquam visum recepit, multo magis scue- ctutem fovebit nostram. Satis itaque sit vobis, quod vestrum gratia nolimus eum prædicare qui filium nostrum curavit, neque cum fiducia dicere, quis- nam ille sit. Erit fortasse quispiam qui dicat : Un- de nobis liquet, metu Pharisæorum parentes ejus qui visum receperat, non ausos fuisse coram omni- bus Dominum Christum prædicare? Unde hoc comr 9. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, καὶ σφόδρα δια- (82) Reg. 2, παραδόξως ποιήσαντος.. 9. His Pharisæi auditis, ac multum anxii: laud 76. Dan. xull, 22. 77 Joan. 13, 20, 21.

εὐαγγελιστής Ιωάννης ἀπεμνημόνευσε, λέγων· ἐπὶ πάντων; Πόθεν οὖν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις, αὐτὸς ὁ Ταῦτα δὲ ἔλεγον οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους. Ηδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι, ἵνα, ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ Χριστόν, ἀπο συνάγωγος γένηται. . Εἶδες Φαρισαϊκὴν πονηρίαν. Δέον αὐτοὺς ὁμολογεῖν τὸν Κύριον, προσπίπτειν τε, καὶ προσκυνεῖν τὸν Κτίστην, ἔτι δὲ καὶ τῶν παθῶν τὴν λύσιν ἐπιζητεῖν· ἐκεῖνοι δὲ οὐ μόνον οὐχ ὡμολόγησαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὁμολογοῦντας ἐμάστιζον. Διὸ καὶ ὁ Κύριος κατακρίνων αὐτοὺς ἔλεγεν· « Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ οὔτε ὑμεῖς εἰσέρχεσθε, οὔτε δὲ τοὺς βουλομένους εἰσελθεῖν συγ χωρεῖτε. » γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος μηδὲν πρὸς τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἀποκρινομένους, τούτους ἀπωσάμενοι δι' ἑτέρας θύ ρας, καὶ ἐκ δευτέρου προφωνήσαντες τὸν ἀναβλέψαντα παῖδα· οὐκ ἦν γὰρ παρὼν ὁ παῖς, ὅτε τὴν πεῦσιν προσήγον οἱ Φαρισαῖοι τοῖς γονεῦσιν αὐτοῦ· πιθανο λογοῦντες (83) ἐπηρώτων πάλιν τὸν ἀναβλέψαντα, λέγοντες αὐτῷ· Κἂν νῦν ὁμολογεῖς τὴν ἀλήθειαν, καὶ πᾶσι φανερὸν καθιστᾷς, ὅτι οὐκ εἶ σὺ ὁ ἐκ γε- νετής τυφλός - ἤδη γὰρ παρὼν ἔφης γονέων ἐκείνων εἶναι, καὶ ἰδοὺ ἀκηκόαμεν παρ' αὐτῶν, ὅτι οὐκ εἶ αὐτῶν υἱὸς, οὐδὲ ἔσχον ἐκ γενετής τυφλὸν τέχνον. Πῶς οὖν σὺ ἐπιτρίβῃ λέγων, ὅτι "Ανθρωπός τις λε γόμενος Ἰησοῦς ἐπέχρισε πηλὸν ἐπὶ (84) τοὺς ὀφθαλ μούς μου, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω ; Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἀναβλέψας, καὶ ἐπιγνοὺς αὐτῶν τὴν κακίαν, ἀντε απεκρίνατο πρὸς αὐτοὺς λέγων· Θαυμάζω, εἰ ἀλη θεύετε ταῦτα λέγοντες. Οἱ γονεῖς εἶχον ἀρνήσασθαι τὸ ἴδιον τέχνον, καὶ μάλιστα μήτηρ ἄρρενα, ἢ πατέρ μὴ παροξυνθείς; σφόδρα ἀπιστόν μοι φαίνεται τὸ λεγόμενον, καὶ τῶν ἐμῶν ἀκοῶν ἀπρόσδεκτον. Εἰ δὲ τοῦτο γέγονεν, οὐδὲν θαυμαστόν· τοῦτο ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ὑπάρχει, διὸ καὶ συγγνώμης ἀξιωθήσονται, ὡς φόβῳ τοῦτο ποιήσαντες. Ὑμεῖς οἱ γραμματεῖς τὸν Θεὸν ἀρνεῖσθε, καὶ ὡς μηδὲν φαῦλον πράττοντες διάκεισθε. Καὶ περὶ τῶν ἐμῶν γονέων δ λόγος· ὁ ὑμεῖς πρὸς τὸν Θεὸν ποιεῖτε, τοῦτο τοὺς γονεῖς πρὸς ἐμὲ ποιεῖν διαβάλλετε. Οὐχὶ περὶ ὑμῶν ὁ Κύριος ἔκραξεν ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων διὰ τοῦ προ- φήτου Ἠσαΐου λέγων· Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν; » εἰ καὶ ὑμῖν φίλον τὸ ἀρ νεῖσθαι, ἀλλ' ὅμως ἐγὼ τοῦτο ποιεῖν οὐκ ἀνέχομαι. Ομολογῶ καὶ τὸν θεραπεύσαντά με, γνωρίζω δὲ καὶ τοὺς γεννήσαντάς με· εἰ γὰρ καὶ ηρνήσαντό με οἱ γονεῖς μου, καὶ οὕτως οὐ διστάζω. Οίδα, οἶδα σαφῶς βοῶντα τὸν Δαβίδ. Ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με, ὁ δὲ Κύριος προσελάβετό μου.. Οἱ δὲ Φαρισαῖοι δριμυχθέντες ἔλεγον αὐτῷ· Τί λέγεις, ματαιόφρον, τῷ Δαβίδ ἑαυτὸν συγκρίνεις; καὶ τὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος Κύριον ὁμολογεῖς, τὸν μὴ ἔχοντα S. ATHANASIUS. - SPURIA. probetur, evangelista ipse Joannes memoravit his A verbis : • Hæc autem dixerunt parentes ejus qui visumi receperat, quoniam timebant Judæos. Jam enim conspiraverant Judæi, ut si quis eum confite- retur esse Christum, extra Synagogam fieret 75. Viden' Pharisaicam malitiam ? Cum oportuisset eos Dominum confiteri, procidere coram ipso, atque adorare Creatorem, ac morbis remedium quærere; non modo illi non confitebantur, sed eos qui con- fiterentur cædebant. Quamobrem sic eos conden- nat Dominus : • Væ vobis, Scribæ et Pharisæi hypocritæ, quia tollitis elavem regni cœlorum, et nec ipsi intratis, nec volentes sinitis intrare ”. , parentes ejus qui visum receperat, non ex sua respondere sententia ; iis per aliam januam reje- ctis, atque iterum accito eorum filio qui visum re- ceperat, non aderat enim filius, cum Pharisæi pa- rentes ejus interrogarent; coloratis verbis iterum interrogant hominem qui visum receperat, dicen- tes Vel modo vera confiteris, atque palam facis omnibus, te non esse illum a nativitate cæcum : modo præsens dicebas te iis esse parentibus, et ecce audivimus ab illis, te illorum non esse filium, nec habuisse se filium a nativitate cæcum. Quid tu ergo perseveras dicendo : Hono quidam no- mine Jesus luto unxit oculos meos, et lavi, et video ? B His auditis ille qui visumn receperat, compertaque c eorunı malitia, respondit illis : Mirum si vere hæc • dicitis. Nunquid parentes proprium filium abnega- re potuerunt : præsertim mater masculum, aut pa- ter in nullo oflensus? multum incredibile illud vi- detur, nec illud mex possunt capere aures. Si ta- men illud factum fuit, nihil mirum : id humanæ paturæ proprium est, quare veniam merebuntur, quod ex metu id egerint. Vos Scribæ, Deum abne- gatis : atque ita vos geritis quasi nihil mali admit- teretis. Quod vos adversus Deum admittitis, id pa- rentes adversum me fecisse insimulatis? Nonne a multis jam temporibus de vobis Dominus per Isaiam prophetam exclamavit dicens: Filios genui et exaltavi ; ipsi auten spreverunt me to ?, Etsi vobis abnegatio sit familiaris, illud tamen facere non sustineren. Eum confiteor qui me curavit, agno- Sco parentes meos : etiam si illi ne abnegare- rint, ne ita quidem angustior : novi, novi Davi- dem diserte exclamare: Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me³¹. › Exasperati porro Pharisæi dicebant: Quid ais, homo vanissime, tene Davidi confers ? Et fa- bri filium Dominum confiteris, qui non habet ubi caput reclinet? Concedatur te visum recepisse : Deum laudato. Quid huic gratias agis? Non est Joan. ix, 22. Marth. XXIII, 15. 1sa. 1, • D 2. Psal. XXVI, 10. 10. Quid ergo judices Pharisaici? Ut viderunt (83) Πυρ. 1, πιθαναλογούντες. 10. Τί οὖν οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί ; Ως εἶδον τους (84) ἐπὶ deest in Reg. 1, 2,

εὐαγγελιστής Ιωάννης ἀπεμνημόνευσε, λέγων· ἐπὶ πάντων; Πόθεν οὖν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις, αὐτὸς ὁ Ταῦτα δὲ ἔλεγον οἱ γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος, ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους. Ηδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι, ἵνα, ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ Χριστόν, ἀπο συνάγωγος γένηται. . Εἶδες Φαρισαϊκὴν πονηρίαν. Δέον αὐτοὺς ὁμολογεῖν τὸν Κύριον, προσπίπτειν τε, καὶ προσκυνεῖν τὸν Κτίστην, ἔτι δὲ καὶ τῶν παθῶν τὴν λύσιν ἐπιζητεῖν· ἐκεῖνοι δὲ οὐ μόνον οὐχ ὡμολόγησαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὁμολογοῦντας ἐμάστιζον. Διὸ καὶ ὁ Κύριος κατακρίνων αὐτοὺς ἔλεγεν· « Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ οὔτε ὑμεῖς εἰσέρχεσθε, οὔτε δὲ τοὺς βουλομένους εἰσελθεῖν συγ χωρεῖτε. » γονεῖς τοῦ ἀναβλέψαντος μηδὲν πρὸς τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἀποκρινομένους, τούτους ἀπωσάμενοι δι' ἑτέρας θύ ρας, καὶ ἐκ δευτέρου προφωνήσαντες τὸν ἀναβλέψαντα παῖδα· οὐκ ἦν γὰρ παρὼν ὁ παῖς, ὅτε τὴν πεῦσιν προσήγον οἱ Φαρισαῖοι τοῖς γονεῦσιν αὐτοῦ· πιθανο λογοῦντες (83) ἐπηρώτων πάλιν τὸν ἀναβλέψαντα, λέγοντες αὐτῷ· Κἂν νῦν ὁμολογεῖς τὴν ἀλήθειαν, καὶ πᾶσι φανερὸν καθιστᾷς, ὅτι οὐκ εἶ σὺ ὁ ἐκ γε- νετής τυφλός - ἤδη γὰρ παρὼν ἔφης γονέων ἐκείνων εἶναι, καὶ ἰδοὺ ἀκηκόαμεν παρ' αὐτῶν, ὅτι οὐκ εἶ αὐτῶν υἱὸς, οὐδὲ ἔσχον ἐκ γενετής τυφλὸν τέχνον. Πῶς οὖν σὺ ἐπιτρίβῃ λέγων, ὅτι "Ανθρωπός τις λε γόμενος Ἰησοῦς ἐπέχρισε πηλὸν ἐπὶ (84) τοὺς ὀφθαλ μούς μου, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω ; Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἀναβλέψας, καὶ ἐπιγνοὺς αὐτῶν τὴν κακίαν, ἀντε απεκρίνατο πρὸς αὐτοὺς λέγων· Θαυμάζω, εἰ ἀλη θεύετε ταῦτα λέγοντες. Οἱ γονεῖς εἶχον ἀρνήσασθαι τὸ ἴδιον τέχνον, καὶ μάλιστα μήτηρ ἄρρενα, ἢ πατέρ μὴ παροξυνθείς; σφόδρα ἀπιστόν μοι φαίνεται τὸ λεγόμενον, καὶ τῶν ἐμῶν ἀκοῶν ἀπρόσδεκτον. Εἰ δὲ τοῦτο γέγονεν, οὐδὲν θαυμαστόν· τοῦτο ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ὑπάρχει, διὸ καὶ συγγνώμης ἀξιωθήσονται, ὡς φόβῳ τοῦτο ποιήσαντες. Ὑμεῖς οἱ γραμματεῖς τὸν Θεὸν ἀρνεῖσθε, καὶ ὡς μηδὲν φαῦλον πράττοντες διάκεισθε. Καὶ περὶ τῶν ἐμῶν γονέων δ λόγος· ὁ ὑμεῖς πρὸς τὸν Θεὸν ποιεῖτε, τοῦτο τοὺς γονεῖς πρὸς ἐμὲ ποιεῖν διαβάλλετε. Οὐχὶ περὶ ὑμῶν ὁ Κύριος ἔκραξεν ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων διὰ τοῦ προ- φήτου Ἠσαΐου λέγων· Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν; » εἰ καὶ ὑμῖν φίλον τὸ ἀρ νεῖσθαι, ἀλλ' ὅμως ἐγὼ τοῦτο ποιεῖν οὐκ ἀνέχομαι. Ομολογῶ καὶ τὸν θεραπεύσαντά με, γνωρίζω δὲ καὶ τοὺς γεννήσαντάς με· εἰ γὰρ καὶ ηρνήσαντό με οἱ γονεῖς μου, καὶ οὕτως οὐ διστάζω. Οίδα, οἶδα σαφῶς βοῶντα τὸν Δαβίδ. Ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με, ὁ δὲ Κύριος προσελάβετό μου.. Οἱ δὲ Φαρισαῖοι δριμυχθέντες ἔλεγον αὐτῷ· Τί λέγεις, ματαιόφρον, τῷ Δαβίδ ἑαυτὸν συγκρίνεις; καὶ τὸν υἱὸν τοῦ τέκτονος Κύριον ὁμολογεῖς, τὸν μὴ ἔχοντα S. ATHANASIUS. - SPURIA. probetur, evangelista ipse Joannes memoravit his A verbis : • Hæc autem dixerunt parentes ejus qui visumi receperat, quoniam timebant Judæos. Jam enim conspiraverant Judæi, ut si quis eum confite- retur esse Christum, extra Synagogam fieret 75. Viden' Pharisaicam malitiam ? Cum oportuisset eos Dominum confiteri, procidere coram ipso, atque adorare Creatorem, ac morbis remedium quærere; non modo illi non confitebantur, sed eos qui con- fiterentur cædebant. Quamobrem sic eos conden- nat Dominus : • Væ vobis, Scribæ et Pharisæi hypocritæ, quia tollitis elavem regni cœlorum, et nec ipsi intratis, nec volentes sinitis intrare ”. , parentes ejus qui visum receperat, non ex sua respondere sententia ; iis per aliam januam reje- ctis, atque iterum accito eorum filio qui visum re- ceperat, non aderat enim filius, cum Pharisæi pa- rentes ejus interrogarent; coloratis verbis iterum interrogant hominem qui visum receperat, dicen- tes Vel modo vera confiteris, atque palam facis omnibus, te non esse illum a nativitate cæcum : modo præsens dicebas te iis esse parentibus, et ecce audivimus ab illis, te illorum non esse filium, nec habuisse se filium a nativitate cæcum. Quid tu ergo perseveras dicendo : Hono quidam no- mine Jesus luto unxit oculos meos, et lavi, et video ? B His auditis ille qui visumn receperat, compertaque c eorunı malitia, respondit illis : Mirum si vere hæc • dicitis. Nunquid parentes proprium filium abnega- re potuerunt : præsertim mater masculum, aut pa- ter in nullo oflensus? multum incredibile illud vi- detur, nec illud mex possunt capere aures. Si ta- men illud factum fuit, nihil mirum : id humanæ paturæ proprium est, quare veniam merebuntur, quod ex metu id egerint. Vos Scribæ, Deum abne- gatis : atque ita vos geritis quasi nihil mali admit- teretis. Quod vos adversus Deum admittitis, id pa- rentes adversum me fecisse insimulatis? Nonne a multis jam temporibus de vobis Dominus per Isaiam prophetam exclamavit dicens: Filios genui et exaltavi ; ipsi auten spreverunt me to ?, Etsi vobis abnegatio sit familiaris, illud tamen facere non sustineren. Eum confiteor qui me curavit, agno- Sco parentes meos : etiam si illi ne abnegare- rint, ne ita quidem angustior : novi, novi Davi- dem diserte exclamare: Pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me³¹. › Exasperati porro Pharisæi dicebant: Quid ais, homo vanissime, tene Davidi confers ? Et fa- bri filium Dominum confiteris, qui non habet ubi caput reclinet? Concedatur te visum recepisse : Deum laudato. Quid huic gratias agis? Non est Joan. ix, 22. Marth. XXIII, 15. 1sa. 1, • D 2. Psal. XXVI, 10. 10. Quid ergo judices Pharisaici? Ut viderunt (83) Πυρ. 1, πιθαναλογούντες. 10. Τί οὖν οἱ Φαρισαῖκοὶ κριταί ; Ως εἶδον τους (84) ἐπὶ deest in Reg. 1, 2,

ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίναι ; Κείσθω, ὅτι ἀνέβλεψας· τὸν Θεὸν ὑμνολόγει. Γι τούτῳ εὐχαριστεῖς; Οὐκ ἔστιν οὗτος ἐκ τοῦ Θεοῦ· εἰ ἦν ἐκ τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἂν ἔλυεν τὸ σάββατον. ο Δός δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς γὰρ οίδαμεν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν. ο Κύριον λέγουσι, τὴν ψυχὴν εἰλιγγιάσας, καὶ τὰς ἀκοὰς ἐπισχών, ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς Φαρισαίους λέγων· Τί λέγετε; 'Αμαρτωλός ἐστιν, ὁ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν φωτοδότης; Τί τῇ πικρία μέλι προσμι γνύετε; Ἐν ταὐτῷ με καὶ δοξάζειν καὶ βλασφημεῖν παρακελεύετε. Τὸ μὲν δοξάσαι τὸν Θεὸν, καλὸν, τὸ δὲ ἁμαρτωλὸν εἰπεῖν, ἐσκοτισμένης διανοίας ἐστὶν επιχείρημα. Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν, δείξατέ μοι ἁμαρ τίας ἔμφασιν ἐν αὐτῷ, καὶ πείθωμαι τῇ διδασκαλίᾳ ὑμῶν· ἡ ὑμεῖς ἔμφασιν ἐν αὐτῷ ἁμαρτίας δείξατε, ή Β ἐγὼ θείας ἐν αὐτῷ θαυματουργίας ὑπάρχειν ἐχέγγυα. Καταλιμπάνω τὰ κατ' ἐμαυτὸν, καὶ λοιπὸν ἐκ τῶν ἄλλων ποιοῦμαι τὴν ἐπερώτησιν· Αμαρτωλός ἐστιν, ὥς φατε ; Οὐχ οὗτος τὸν υἱὸν τῆς χήρας ἐκκομιζόμε νον νεκρὸν λόγῳ ἀνέστησεν; ᾿Αμαρτωλοῦ ἀνθρώπου, ἢ Θεοῦ Λόγου ἦν τὸ ἔργον; Οὐχὶ τῶν δέκα λεπρῶν ὑφ᾽ ἐν τὴν καταστιχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ πάθους παρδα λαίαν δορὰν ρήματι ἐκκαθαίρων, εἰς τὴν ἀνθρωπό μορφον μονοειδή μετήνεγκε θέαν ; 'Αμαρτωλοῦ ἀνθρώ- που, ἢ Θεοῦ Λόγου τὸ ἔργον ; Οὐχὶ τὸν ὑπὸ λεγεῶνος τῶν δαιμόνων παρενοχλούμενον ἄνθρωπον, τὸν μήτε κρα- τηθῆναι δυνάμενον, μήτε οἶκον εἰσδεχόμενον, ἀλλ' ἐν τοῖς μνήμασιν αὐλιζόμενον, βασιλικῶς τῆς τυραννία δος ἀπέλυσεν (85); Αμαρτωλοῦ ἀνθρώπου, ἢ Θεοῦ Λόγου τὸ ἔργον ; Αγνωμονέστερόν με τῶν δαιμόνων θέλετε εἶναι ; Οἱ γὰρ δαίμονες, καὶ μαστιζόμενοι ὑπ᾽ αὐτοῦ, Υἱὸν Θεοῦ αὐτὸν ἀποκαλοῦσιν· κἀγὼ ὁ θερα- πευθεὶς παρ' αὐτοῦ ἁμαρτωλὸν αὐτὸν προσφωνήσω ; Ως Θεὸς ἐργάζεται, καὶ ὡς ἁμαρτωλός φημίζεται ; • Εἱ ἁμαρτωλός ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἓν δὲ εἶδα, ὅτι τυ φλὸς ὤν, ἄρτι βλέπω. » Τοῦτο δὲ Θεοῦ, καὶ οὐχ ἁμαρτωλοῦ τὸ ἔργον. τοὺς ἐπιπολὺ τῆς αἰσχύνης ἐμπλέους, ἀπεκρίναντο πρὸς τὸν ἀναβλέψαντα, λέγοντες· Ἔδει μέν σε ὡς κατάδικον μαστιχθῆναι, καὶ κατὰ τοὺς νόμους τιμω ρηθῆναι· ἀλλ᾽ ἵνα μὴ παρὰ τῶν ματαιοφρόνων ὡς βάσκανοι διαβληθῶμεν, συμπεριφερώμεθά σου τῇ ἕξει· διὸ δὴ πρὸς τὴν ἐπερώτησιν ἀποκρίθητι τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος; πῶς ἀνέβλεψας; Λέγε, τί πέπον- θας; Ὁ δὲ ἀναβλέψας, ἐπιθαῤῥήσας, προέκοπτε γὰρ τῇ πίστει, ἀνταπεκρίνετο λέγων· Πάλιν ἐρωτᾶτέ με, πῶς ἀνέβλεψα; Καθ' ἑαυτῶν πράττετε, καὶ οὐκ οίδα- τε. Οσον θέλετε τὸ θαῦμα σβέσαι, τοσοῦτον πλειόνως αὐτὸ φαιδρύνεται. Πάλιν ἐρωτᾶτέ με, πῶς ἀνέβλεψα, ἤδη τρίτον ὑμῖν εἶπον, καὶ οὐκ ἐπιστεύσατέ μοι. • Τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε μα θηταὶ αὐτοῦ γενέσθαι; » Οὐχὶ διὰ τοῦτο (86) μετά ἀκριβείας τὴν περιοδίαν ἐρευνᾶτε; Εἰ τοῦτο βού- λ σθε, τὸ λοιπὸν προσέλθετε πρὸς αὐτὸν ἀνενδοιά- HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. A hic a Deo. Si esset a Deo, non solveret Sabbatum: • Da gloriam Deo, nus scimus quia hic homo pec- cator est ss. Dominum dicere peccatorem, animo æstuans at- que aures obturans, ad Pharisæos respondet di- cens: Quid dicitis? Num peccator est qui meis oculis lucem impertivit? Cur acerbitati mel adıni- scetis Eodem momento me et gloriam dare et blasphemare jubetis. Deo gloriam dare, probum ; peccatorem autem dicere illum, obtenebratæ animæ facinus illud est. Si peccator, mihi peccatorum signa in eo commonstrate, atque doctrinæ vestræ credam. Aut peccatorum signa date : aut divino- C rem esse ? Damones quippe etiam flagellati ab ipso, ss Joan. IX, 24. es ibid. 25. 8t ibid. 27. D . rum in eo miraculorum dabo argumenta. Ea præ- termitto quæ me spectant, atque ex aliis interroga- tiones paro. An peccator est, ut vos dicitis? Nonne hic est qui filium viduæ delatum mortuum verbo suscitavit? Hominisne peccatoris, an Dei Verbi opus illud erat? Nonne una decem leprosorum morbo maculosam et pantherinam pellem verbo purgans, in humanam uniformemque transmutavit specicm ? Peccatorisne hominis, an Dei opus illud est? Nonne eum qui legione damonum agitabatur : qui neque teneri poterat, nec in domo permanere, sed in sepulcris morabatur, regio more a tyran- uide liberavit ? Homiuisne peccatoris, an Dei Verbi opus illud? Vultin' me dæmonibus ipsis ingratio- • Filium Dei illum nuncupant : et ego ab ipso sanatus, peccatorem vocabo illum? Ut Deus ope- ratur, et ut peccator proclamatur? Si peccater est, nescio : unum scio, quia cæcus eum essem, nunc video . . Quod sane Dei, et non peccatoris est opus. pudore affectos, responderunt ad eum qui visum receperat : Οportebat quidem te ut reum flagellari, ac secundum leges penas luere ; sed ne a vanis hominibus ut invidi insimulemur, indulgemus hoc ingenio tuo : quare responde ad interrogationem : quid fecit tibi ille homo? Qua ratione visum rece- pisti ? Dic, tibi quid contigit? Tum ille confidenter, nam in fide profecerat, respondit bisce ver- bis Rursum sciscitamini, quomodo visum rece- perim. Contra vosmetipsos ignari agitis. Quanto magis miraculum opprimere studetis, tanto magis ipsum inclarescit. Rursum percontamini, qua ra- tone visum receperim : jam ter indicavi, nec cre- didistis mihi. Quid iterum vultis audire? nun- quid et vos vultis discipuli ejus fieri **? » An ideo studiose curationis seriem perquiritis? Si id optatis, jam accedite ad illum sine dubitatione, et illuminamini : agnoscite illum sine aliqua dubi- 11. Qui autem visum receperat, audiens illos 11. Ο δὲ ἀναβλέψας, ἀκούσας ὅτι ἁμαρτωλὸν τὸν 12. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, ὡς εἶδον ἑαυ (85) Reg. 1, απήλασεν. 12. Iis Pharisæi auditis, cum se viderent summo (86) Reg. 1, 2, καὶ διὰ τοῦτο.

ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίναι ; Κείσθω, ὅτι ἀνέβλεψας· τὸν Θεὸν ὑμνολόγει. Γι τούτῳ εὐχαριστεῖς; Οὐκ ἔστιν οὗτος ἐκ τοῦ Θεοῦ· εἰ ἦν ἐκ τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἂν ἔλυεν τὸ σάββατον. ο Δός δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς γὰρ οίδαμεν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν. ο Κύριον λέγουσι, τὴν ψυχὴν εἰλιγγιάσας, καὶ τὰς ἀκοὰς ἐπισχών, ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς Φαρισαίους λέγων· Τί λέγετε; 'Αμαρτωλός ἐστιν, ὁ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν φωτοδότης; Τί τῇ πικρία μέλι προσμι γνύετε; Ἐν ταὐτῷ με καὶ δοξάζειν καὶ βλασφημεῖν παρακελεύετε. Τὸ μὲν δοξάσαι τὸν Θεὸν, καλὸν, τὸ δὲ ἁμαρτωλὸν εἰπεῖν, ἐσκοτισμένης διανοίας ἐστὶν επιχείρημα. Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν, δείξατέ μοι ἁμαρ τίας ἔμφασιν ἐν αὐτῷ, καὶ πείθωμαι τῇ διδασκαλίᾳ ὑμῶν· ἡ ὑμεῖς ἔμφασιν ἐν αὐτῷ ἁμαρτίας δείξατε, ή Β ἐγὼ θείας ἐν αὐτῷ θαυματουργίας ὑπάρχειν ἐχέγγυα. Καταλιμπάνω τὰ κατ' ἐμαυτὸν, καὶ λοιπὸν ἐκ τῶν ἄλλων ποιοῦμαι τὴν ἐπερώτησιν· Αμαρτωλός ἐστιν, ὥς φατε ; Οὐχ οὗτος τὸν υἱὸν τῆς χήρας ἐκκομιζόμε νον νεκρὸν λόγῳ ἀνέστησεν; ᾿Αμαρτωλοῦ ἀνθρώπου, ἢ Θεοῦ Λόγου ἦν τὸ ἔργον; Οὐχὶ τῶν δέκα λεπρῶν ὑφ᾽ ἐν τὴν καταστιχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ πάθους παρδα λαίαν δορὰν ρήματι ἐκκαθαίρων, εἰς τὴν ἀνθρωπό μορφον μονοειδή μετήνεγκε θέαν ; 'Αμαρτωλοῦ ἀνθρώ- που, ἢ Θεοῦ Λόγου τὸ ἔργον ; Οὐχὶ τὸν ὑπὸ λεγεῶνος τῶν δαιμόνων παρενοχλούμενον ἄνθρωπον, τὸν μήτε κρα- τηθῆναι δυνάμενον, μήτε οἶκον εἰσδεχόμενον, ἀλλ' ἐν τοῖς μνήμασιν αὐλιζόμενον, βασιλικῶς τῆς τυραννία δος ἀπέλυσεν (85); Αμαρτωλοῦ ἀνθρώπου, ἢ Θεοῦ Λόγου τὸ ἔργον ; Αγνωμονέστερόν με τῶν δαιμόνων θέλετε εἶναι ; Οἱ γὰρ δαίμονες, καὶ μαστιζόμενοι ὑπ᾽ αὐτοῦ, Υἱὸν Θεοῦ αὐτὸν ἀποκαλοῦσιν· κἀγὼ ὁ θερα- πευθεὶς παρ' αὐτοῦ ἁμαρτωλὸν αὐτὸν προσφωνήσω ; Ως Θεὸς ἐργάζεται, καὶ ὡς ἁμαρτωλός φημίζεται ; • Εἱ ἁμαρτωλός ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἓν δὲ εἶδα, ὅτι τυ φλὸς ὤν, ἄρτι βλέπω. » Τοῦτο δὲ Θεοῦ, καὶ οὐχ ἁμαρτωλοῦ τὸ ἔργον. τοὺς ἐπιπολὺ τῆς αἰσχύνης ἐμπλέους, ἀπεκρίναντο πρὸς τὸν ἀναβλέψαντα, λέγοντες· Ἔδει μέν σε ὡς κατάδικον μαστιχθῆναι, καὶ κατὰ τοὺς νόμους τιμω ρηθῆναι· ἀλλ᾽ ἵνα μὴ παρὰ τῶν ματαιοφρόνων ὡς βάσκανοι διαβληθῶμεν, συμπεριφερώμεθά σου τῇ ἕξει· διὸ δὴ πρὸς τὴν ἐπερώτησιν ἀποκρίθητι τί σοι ἐποίησεν ἐκεῖνος; πῶς ἀνέβλεψας; Λέγε, τί πέπον- θας; Ὁ δὲ ἀναβλέψας, ἐπιθαῤῥήσας, προέκοπτε γὰρ τῇ πίστει, ἀνταπεκρίνετο λέγων· Πάλιν ἐρωτᾶτέ με, πῶς ἀνέβλεψα; Καθ' ἑαυτῶν πράττετε, καὶ οὐκ οίδα- τε. Οσον θέλετε τὸ θαῦμα σβέσαι, τοσοῦτον πλειόνως αὐτὸ φαιδρύνεται. Πάλιν ἐρωτᾶτέ με, πῶς ἀνέβλεψα, ἤδη τρίτον ὑμῖν εἶπον, καὶ οὐκ ἐπιστεύσατέ μοι. • Τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε μα θηταὶ αὐτοῦ γενέσθαι; » Οὐχὶ διὰ τοῦτο (86) μετά ἀκριβείας τὴν περιοδίαν ἐρευνᾶτε; Εἰ τοῦτο βού- λ σθε, τὸ λοιπὸν προσέλθετε πρὸς αὐτὸν ἀνενδοιά- HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. A hic a Deo. Si esset a Deo, non solveret Sabbatum: • Da gloriam Deo, nus scimus quia hic homo pec- cator est ss. Dominum dicere peccatorem, animo æstuans at- que aures obturans, ad Pharisæos respondet di- cens: Quid dicitis? Num peccator est qui meis oculis lucem impertivit? Cur acerbitati mel adıni- scetis Eodem momento me et gloriam dare et blasphemare jubetis. Deo gloriam dare, probum ; peccatorem autem dicere illum, obtenebratæ animæ facinus illud est. Si peccator, mihi peccatorum signa in eo commonstrate, atque doctrinæ vestræ credam. Aut peccatorum signa date : aut divino- C rem esse ? Damones quippe etiam flagellati ab ipso, ss Joan. IX, 24. es ibid. 25. 8t ibid. 27. D . rum in eo miraculorum dabo argumenta. Ea præ- termitto quæ me spectant, atque ex aliis interroga- tiones paro. An peccator est, ut vos dicitis? Nonne hic est qui filium viduæ delatum mortuum verbo suscitavit? Hominisne peccatoris, an Dei Verbi opus illud erat? Nonne una decem leprosorum morbo maculosam et pantherinam pellem verbo purgans, in humanam uniformemque transmutavit specicm ? Peccatorisne hominis, an Dei opus illud est? Nonne eum qui legione damonum agitabatur : qui neque teneri poterat, nec in domo permanere, sed in sepulcris morabatur, regio more a tyran- uide liberavit ? Homiuisne peccatoris, an Dei Verbi opus illud? Vultin' me dæmonibus ipsis ingratio- • Filium Dei illum nuncupant : et ego ab ipso sanatus, peccatorem vocabo illum? Ut Deus ope- ratur, et ut peccator proclamatur? Si peccater est, nescio : unum scio, quia cæcus eum essem, nunc video . . Quod sane Dei, et non peccatoris est opus. pudore affectos, responderunt ad eum qui visum receperat : Οportebat quidem te ut reum flagellari, ac secundum leges penas luere ; sed ne a vanis hominibus ut invidi insimulemur, indulgemus hoc ingenio tuo : quare responde ad interrogationem : quid fecit tibi ille homo? Qua ratione visum rece- pisti ? Dic, tibi quid contigit? Tum ille confidenter, nam in fide profecerat, respondit bisce ver- bis Rursum sciscitamini, quomodo visum rece- perim. Contra vosmetipsos ignari agitis. Quanto magis miraculum opprimere studetis, tanto magis ipsum inclarescit. Rursum percontamini, qua ra- tone visum receperim : jam ter indicavi, nec cre- didistis mihi. Quid iterum vultis audire? nun- quid et vos vultis discipuli ejus fieri **? » An ideo studiose curationis seriem perquiritis? Si id optatis, jam accedite ad illum sine dubitatione, et illuminamini : agnoscite illum sine aliqua dubi- 11. Qui autem visum receperat, audiens illos 11. Ο δὲ ἀναβλέψας, ἀκούσας ὅτι ἁμαρτωλὸν τὸν 12. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, ὡς εἶδον ἑαυ (85) Reg. 1, απήλασεν. 12. Iis Pharisæi auditis, cum se viderent summo (86) Reg. 1, 2, καὶ διὰ τοῦτο.

στως, καὶ φωτίσθητε γνωρίσατε αὐτὸν ἀναμφιβόλως· οὐκ ἀποστρέφεται τὸν μετὰ πίστεως προσιόντα αὐτῷ. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, ἐλοιδόρησαν τὸν ἀνα- βλέψαντα, λέγοντες αὐτῷ· « Σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου - ἡμεῖς γὰρ τοῦ Μωσέως ἐσμὲν μαθηταί. Ἡμεῖς οἶδα- μεν, ὅτι Μωσῇ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδα- μεν, πόθεν ἐστί. Σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου. » Ὁ δὲ ἀναβλέψας, υπομειδιάσας, ἀπεκρίνατο λέγων· Ἐγώ εἰμι μαθητὴς ἐκείνου; καλῶς ἐλέξατε λοιδορήσαντές με. Ὢ ὕβρεως ἐνδόξου ! Εδοξάσατέ με μᾶλλον, καὶ οὐκ οἴδατε. Τοῦ Μωσέως ἐστὲ μαθηταί; Καὶ τί δυ νάμεως ἀπεδείξασθε ἔργον; Ὑμεῖς μὲν τοῦ Μωσέως ἐστὲ μαθηταί· οἱ δὲ ἀπόστολοι τοῦ ἐμοῦ ἰατροῦ εἰσι μαθηταί. Επιδείξατε καὶ ὑμεῖς οἱ τοῦ Μωσέως μαθη ταί τί ποτε κατὰ τῶν μαθητῶν τοῦ ἐμοῦ ἰατροῦ. Εἰ Β τί ποτε δυνάμεως ἔχετε, οὐ λέγω νεκρούς, τοὺς καθ- ο εύδοντας διυπνίσατε, ὡς οἱ ἀπόστολοι τους τεθνεώ τας. Εἰ δύνασθε τοῖς ἀποστόλοις ἐξισοῦσθαι, οὐ λέγω ἐπὶ ὕδατος, ἐπὶ γῆς βαδίσατε, ὡς ὁ Πέτρος ἐπὶ θα λάσσης. Εἴ τι δυνάμεως ἔχετε, τοῖς ἀποστόλοις ἀμελ. λᾶσθε, οὐ λέγω πνεύματα, τὰ ὄρνεα σοβήσατε, ὡς οἱ ἀπόστολοι τοὺς δαίμονας. Εἶπατέ μοι· Τοῦ Μωσέως ἐστὶ μαθηταί ; Εἰ Μωσέως ἐστὶ μαθηταί, ἐπειθαρ χεῖτε ἂν τῷ Μωσῇ λέγοντι περὶ αὐτοῦ· . Ὅτι προ- φήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν, ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα, ὅσα ἀν λαλήσῃ πρὸς ὑμᾶς. Ἔσται δὲ, πᾶσα ψυχὴ ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται. » Βλέπετε μὴ ἐξολοθρευθήσεσθε, καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη διασπαρήσεσθε, ὡς τοῦ προφητευθέντος τὴν δύναμιν μὴ γνωρίζοντες. Οὐκ οἴδατε τίς ἐστιν ὁ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν περιοδευτής ; Οὐκ οἴδατε, ἐπειδὴ πρὸς φάσ νον αὐτὸν ζητεῖτε. Οἴδατε δὲ καὶ τίς ἐστι, καὶ πόθεν ἐστίν. Οτε γὰρ παρὰ Ἡρώδου ἠρωτᾶσθε, τοῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται, εὐθυβόλως καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον ἀνηγγείλατε λέγοντες, ὅτι ἐν Βηθλεὲμ γεννά- ται. Ὅτε πρὸς φονοκτονίαν ἐπιζητεῖται, γνωρίζετε· ὅτε δὲ πρὸς θαυματουργίαν ἐνδείκνυται, οὐ γνωρί ζετε. ἡ γνῶσις, ὅτι ὁ ἀναβλέψας τυφλός τοσαύτην δικαιο λογίαν εἶχε ποιήσασθαι πρὸς τοὺς Φαρισαϊκούς κρι- τάς; Τί λέγεις, ὦ φίλε; σίδηρος πυρὶ προσομιλήσας ὅλως πυρακτοῦται, καὶ στομωθεὶς ὀξύτατα τέμνει • καὶ οὗτος τῶν Δεσποτικῶν χειρῶν ἀξιωθεὶς, καὶ τοῦ θεϊκοῦ ἐμπτύσματος, οὐκ εἶχεν ἀσυλλόγιστα κατά τῶν παρανόμων ρητόρων σοφιστεύειν; Οὐ περὶ τούτου καὶ τῶν τοιούτων ἔλεγεν ή θεία Γραφή - « Κύ- ριος σοφοί τυφλούς; › Εὔκαιρον καὶ τοῦτον τὸν πα ραδόξως ἀναβλέψαντα, καὶ τῷ Κυρίῳ γνησίως πι στεύσαντα, καὶ κατὰ Ἰουδαίων κραταιῶς ἐνισχύσαν τα, λογικόν, εὐπειθὲς, πολυγάλακτον πρόβατον προς εἰπεῖν. Ἐπέγνω· γὰρ τὸν ἀρχιποιμένα Χριστόν, ἀπεπήδησε τους Φαρισαϊκούς λύκους· εἰσῆλθε διὰ τῆς σταυρικῆς θύρας εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν μάν δραν. Ἤκουες ἀρτίως τοῦ Κυρίου λέγοντος· . Αμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας - SPURIA. S. ATHANASIUS. latione : non aversatur quemvis hominem se cum A fide adeuntem. Hæc cum audissent Pharisæi, male- dixerunt eum cri visus fuerat restitutus, dicen- Les ipsi : ⚫ Tu discipulus illius es : nos enim Mosis discipuli sumus. Nos scimus quia Mosi. locutus est Deus : hunc autem nescimus unde sit. Tu discipulus illius es 46. Qui autem visum acceperat subridendo respondit : Ego discipulus illius sum? bonum mihi convicium fecistis. O glo- riosam contumeliam! Magna me imprudentes gloria affecistis. Vos Mosis estis discipuli? Ecquod potestatis vestræ opus edidistis? Vos quidem Mosis estis discipuli; sed apostoli sunt medici mei discipuli. Ostendite, Mosis discipuli, aliquid contra discipulos medici mei. Si quid vobis insit potesta- tis, non dicam mortuos, sed dormientes excitate, sicut apostoli defunctos. Si apostolis exæquari potestis; non dicam super undas, sed super ter- 1am ambulate, sicuti Petrus super mare. Si quid inest virtutis, cum apostolis concertate, non di- cam spiritus, sed aves abigite, sicut apostoli dæ- rnones. Dicite mihi : Vosne Mosis discipuli estis? Si Mosis discipuli essetis, crederetis Mosi dicenti de ipso Quoniam prophetam vobis excitabit Dominus Deus de fratribus vestris, tanquam me. Ipsum audietis juxta omnia, quæcunque locutus fuerit vobis. Erit autem, omnis anima quæcunque non audierit prophetam illum, exterminabitur s. Cavete ne exterminemini, et in omnes nationes dispergamini, utpote qui illius a propheta præ- nuntiati hominis virtutem non agnoveritis. An ignoratis qui sit oculorum meorum medicus ? Ignoratis utique, quia occidendum quæritis. No- stis porro qui sit, et unde sit. Nam cum Herodes sciscitaretur a vobis, ubi Christus nasceretur, confestim et locum et modum indicastis, aientes eum in Bethlehem nasciturum. Cum ad cædem quæritur, nostis ; cumn miracula perpetrasse osten- ditur, ignoratis. cæcum illum qui visum receperat, tam probe cum Pharisaicis judicibus contendisse ? Quid ais, amice? ferrum igni admotum prorsus ignescit, ubi acuitur, scindit acutissime; et iste dominicis manibus contrectatus, ac divino inunctus sputo, nonne potuit absque syllogismorum apparatu ad- versus improbos rhetores argumentari ? Annon de illo ac illi similibus divina dicit Scriptura : ⚫ Dominus sapientes reddit cæcos ? • Opportune hominem qui miro modo visum recepit, qui sin- care Domino credidit, qui Judæis fortiter obstitit, rationabilem, morigeram, lacte exuberantem ovem vocare licet. Novit enim pastorum principem Christum, Pharisaicos effugit lupos ingressus est per crucis portam in ecclesiasticum ovile. Audisti modo dicentem Dominum : : Amnen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, C D s Psal. cxt.v, 8. ** Joan. 1x, 28, 29. Deut. xvin, 15, 19; Act. 1, 22, 23. 15. Erit quis fortasse qui reponat, Unde scimus 13. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα, Καὶ πόθεν ἡμῖν

στως, καὶ φωτίσθητε γνωρίσατε αὐτὸν ἀναμφιβόλως· οὐκ ἀποστρέφεται τὸν μετὰ πίστεως προσιόντα αὐτῷ. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι, ἐλοιδόρησαν τὸν ἀνα- βλέψαντα, λέγοντες αὐτῷ· « Σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου - ἡμεῖς γὰρ τοῦ Μωσέως ἐσμὲν μαθηταί. Ἡμεῖς οἶδα- μεν, ὅτι Μωσῇ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδα- μεν, πόθεν ἐστί. Σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου. » Ὁ δὲ ἀναβλέψας, υπομειδιάσας, ἀπεκρίνατο λέγων· Ἐγώ εἰμι μαθητὴς ἐκείνου; καλῶς ἐλέξατε λοιδορήσαντές με. Ὢ ὕβρεως ἐνδόξου ! Εδοξάσατέ με μᾶλλον, καὶ οὐκ οἴδατε. Τοῦ Μωσέως ἐστὲ μαθηταί; Καὶ τί δυ νάμεως ἀπεδείξασθε ἔργον; Ὑμεῖς μὲν τοῦ Μωσέως ἐστὲ μαθηταί· οἱ δὲ ἀπόστολοι τοῦ ἐμοῦ ἰατροῦ εἰσι μαθηταί. Επιδείξατε καὶ ὑμεῖς οἱ τοῦ Μωσέως μαθη ταί τί ποτε κατὰ τῶν μαθητῶν τοῦ ἐμοῦ ἰατροῦ. Εἰ Β τί ποτε δυνάμεως ἔχετε, οὐ λέγω νεκρούς, τοὺς καθ- ο εύδοντας διυπνίσατε, ὡς οἱ ἀπόστολοι τους τεθνεώ τας. Εἰ δύνασθε τοῖς ἀποστόλοις ἐξισοῦσθαι, οὐ λέγω ἐπὶ ὕδατος, ἐπὶ γῆς βαδίσατε, ὡς ὁ Πέτρος ἐπὶ θα λάσσης. Εἴ τι δυνάμεως ἔχετε, τοῖς ἀποστόλοις ἀμελ. λᾶσθε, οὐ λέγω πνεύματα, τὰ ὄρνεα σοβήσατε, ὡς οἱ ἀπόστολοι τοὺς δαίμονας. Εἶπατέ μοι· Τοῦ Μωσέως ἐστὶ μαθηταί ; Εἰ Μωσέως ἐστὶ μαθηταί, ἐπειθαρ χεῖτε ἂν τῷ Μωσῇ λέγοντι περὶ αὐτοῦ· . Ὅτι προ- φήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν, ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα, ὅσα ἀν λαλήσῃ πρὸς ὑμᾶς. Ἔσται δὲ, πᾶσα ψυχὴ ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται. » Βλέπετε μὴ ἐξολοθρευθήσεσθε, καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη διασπαρήσεσθε, ὡς τοῦ προφητευθέντος τὴν δύναμιν μὴ γνωρίζοντες. Οὐκ οἴδατε τίς ἐστιν ὁ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν περιοδευτής ; Οὐκ οἴδατε, ἐπειδὴ πρὸς φάσ νον αὐτὸν ζητεῖτε. Οἴδατε δὲ καὶ τίς ἐστι, καὶ πόθεν ἐστίν. Οτε γὰρ παρὰ Ἡρώδου ἠρωτᾶσθε, τοῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται, εὐθυβόλως καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον ἀνηγγείλατε λέγοντες, ὅτι ἐν Βηθλεὲμ γεννά- ται. Ὅτε πρὸς φονοκτονίαν ἐπιζητεῖται, γνωρίζετε· ὅτε δὲ πρὸς θαυματουργίαν ἐνδείκνυται, οὐ γνωρί ζετε. ἡ γνῶσις, ὅτι ὁ ἀναβλέψας τυφλός τοσαύτην δικαιο λογίαν εἶχε ποιήσασθαι πρὸς τοὺς Φαρισαϊκούς κρι- τάς; Τί λέγεις, ὦ φίλε; σίδηρος πυρὶ προσομιλήσας ὅλως πυρακτοῦται, καὶ στομωθεὶς ὀξύτατα τέμνει • καὶ οὗτος τῶν Δεσποτικῶν χειρῶν ἀξιωθεὶς, καὶ τοῦ θεϊκοῦ ἐμπτύσματος, οὐκ εἶχεν ἀσυλλόγιστα κατά τῶν παρανόμων ρητόρων σοφιστεύειν; Οὐ περὶ τούτου καὶ τῶν τοιούτων ἔλεγεν ή θεία Γραφή - « Κύ- ριος σοφοί τυφλούς; › Εὔκαιρον καὶ τοῦτον τὸν πα ραδόξως ἀναβλέψαντα, καὶ τῷ Κυρίῳ γνησίως πι στεύσαντα, καὶ κατὰ Ἰουδαίων κραταιῶς ἐνισχύσαν τα, λογικόν, εὐπειθὲς, πολυγάλακτον πρόβατον προς εἰπεῖν. Ἐπέγνω· γὰρ τὸν ἀρχιποιμένα Χριστόν, ἀπεπήδησε τους Φαρισαϊκούς λύκους· εἰσῆλθε διὰ τῆς σταυρικῆς θύρας εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν μάν δραν. Ἤκουες ἀρτίως τοῦ Κυρίου λέγοντος· . Αμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας - SPURIA. S. ATHANASIUS. latione : non aversatur quemvis hominem se cum A fide adeuntem. Hæc cum audissent Pharisæi, male- dixerunt eum cri visus fuerat restitutus, dicen- Les ipsi : ⚫ Tu discipulus illius es : nos enim Mosis discipuli sumus. Nos scimus quia Mosi. locutus est Deus : hunc autem nescimus unde sit. Tu discipulus illius es 46. Qui autem visum acceperat subridendo respondit : Ego discipulus illius sum? bonum mihi convicium fecistis. O glo- riosam contumeliam! Magna me imprudentes gloria affecistis. Vos Mosis estis discipuli? Ecquod potestatis vestræ opus edidistis? Vos quidem Mosis estis discipuli; sed apostoli sunt medici mei discipuli. Ostendite, Mosis discipuli, aliquid contra discipulos medici mei. Si quid vobis insit potesta- tis, non dicam mortuos, sed dormientes excitate, sicut apostoli defunctos. Si apostolis exæquari potestis; non dicam super undas, sed super ter- 1am ambulate, sicuti Petrus super mare. Si quid inest virtutis, cum apostolis concertate, non di- cam spiritus, sed aves abigite, sicut apostoli dæ- rnones. Dicite mihi : Vosne Mosis discipuli estis? Si Mosis discipuli essetis, crederetis Mosi dicenti de ipso Quoniam prophetam vobis excitabit Dominus Deus de fratribus vestris, tanquam me. Ipsum audietis juxta omnia, quæcunque locutus fuerit vobis. Erit autem, omnis anima quæcunque non audierit prophetam illum, exterminabitur s. Cavete ne exterminemini, et in omnes nationes dispergamini, utpote qui illius a propheta præ- nuntiati hominis virtutem non agnoveritis. An ignoratis qui sit oculorum meorum medicus ? Ignoratis utique, quia occidendum quæritis. No- stis porro qui sit, et unde sit. Nam cum Herodes sciscitaretur a vobis, ubi Christus nasceretur, confestim et locum et modum indicastis, aientes eum in Bethlehem nasciturum. Cum ad cædem quæritur, nostis ; cumn miracula perpetrasse osten- ditur, ignoratis. cæcum illum qui visum receperat, tam probe cum Pharisaicis judicibus contendisse ? Quid ais, amice? ferrum igni admotum prorsus ignescit, ubi acuitur, scindit acutissime; et iste dominicis manibus contrectatus, ac divino inunctus sputo, nonne potuit absque syllogismorum apparatu ad- versus improbos rhetores argumentari ? Annon de illo ac illi similibus divina dicit Scriptura : ⚫ Dominus sapientes reddit cæcos ? • Opportune hominem qui miro modo visum recepit, qui sin- care Domino credidit, qui Judæis fortiter obstitit, rationabilem, morigeram, lacte exuberantem ovem vocare licet. Novit enim pastorum principem Christum, Pharisaicos effugit lupos ingressus est per crucis portam in ecclesiasticum ovile. Audisti modo dicentem Dominum : : Amnen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, C D s Psal. cxt.v, 8. ** Joan. 1x, 28, 29. Deut. xvin, 15, 19; Act. 1, 22, 23. 15. Erit quis fortasse qui reponat, Unde scimus 13. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα, Καὶ πόθεν ἡμῖν

HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλα- χόθεν, κλέπτης ἐστὶ καὶ λῃστής, θύραν ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσηγόρευσε· καὶ γὰρ ὅπως μή τινες, θύραν ἀκούσαντες, δόξουσιν ἁπλῶς αὐτὸν περὶ θύρας λιτῆς λέγειν, επάγει τὴν ἑρμηνείαν, ἵνα κρατύνῃ τὴν διο δασκαλίαν· εὐθέως γὰρ προσθεὶς ἔλεγεν « Αμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν· Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων· δι' ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ καὶ ἐξέλθῃ, νομὴν εὐρήσει., Καλῶς ὁ Κύριος θύραν ἑαυτὸν προσηγόρευσεν, ὡς φυλάττων τοὺς ἔνδον τῆς πίστεως, ὡς ἀποσοβῶν τοὺς ἔξω περιαθροῦντας, καὶ εἰσάγων εἰς τὴν τοῦ οἰκοδεσπότου πατρὸς συντυχίαν. Οὐδεὶς γὰρ γινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ διὰ τοῦ Υἱοῦ, κατ' αὐτὸν τὸν λέ- γοντα· ο Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ Υἱὸς ἀποκαλύψαι. » Εγώ είμι ἡ θύρα τῶν προβάτων. Καλῶς ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσε ηγόρευσε θύραν, καὶ οὐ θύρας· εἷς γὰρ δ' Πα τὴρ (87), καὶ εἷς ὁ Υἱὸς, καὶ ἐν Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὐ τρεῖς θεοί· ἀλλὰ μία θύρα γνώσεως. Καὶ τίς τούτου μάρτυς; Παῦλος βοῶν· « Εἷς Κύριος, μία πίστις, εν βάπτισμα.» Οὐδαμοῦ, οὐ δύο, οὐ τρεῖς, οὐ τέσσαρες, οὐ πέντε, ἀλλὰ πανταχοῦ τὸ εἰς, ἐπειδὴ καὶ μία θύρα, εἷς Κύριος, ἀδιαίρετος οὐσία· μία πίστις, ἡ ἀβαθμόδοτος δοξολογία (88), εν βάπτισμα, καὶ ἀκαπήλευτον φώτισμα· ὁ ταύτην ἔχων τὴν γνῶ σιν διὰ τῆς θύρας εἰσέρχεται, καὶ τῇ θύρᾳ Χρι- στοῦ (89) περιπτύσσεται, καὶ τῆς θύρας οὐ χωρίς ζεται. κεύτως προσηγόρευσεν· ἴδια πρόβατα, ὡς πολυπο- ποῦντα τῇ φιλοπτωχίᾳ· ὡς πλεονάζοντα τὸ γάλα τοῦ θρεπτικού λόγου (90)· ὡς χλοαζόμενα τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα· ὡς πειθομένους τῇ σταυρικῇ βακτηρία· ὡς συναγομένους τῇ τριπλόκῳ τῆς πίστεως ἀλύσει· ὡς μὴ λειποτακτοῦντας, ἀλλ' ἐπερειδομένους τῷ ἀκρο γωνιαίῳ λίθῳ Χριστῷ. θύραν ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσ ηγόρευσε· καὶ καλῶς θύραν· ἔχει γὰρ δύο παραστά- δας (91), τὴν Παλαιὰν καὶ Καινὴν Διαθήκην· ὁδὸν καὶ ὑπέρθυρον, περιτομὴν καὶ ἀκροβυστίαν· οἶκον τὴν ἐκκλησίαν· τράπεζαν τὸ θυσιαστήριον· ἄρτον τὸν ἀμνόν· κρατῆρα τὸν μυστικὸν οἶνον· χρυσὸν τὴν ἀκίβδηλον πίστιν· ἄργυρον τὴν λαμπράν πολιτείαν· μαργαρίτας τὰ θεῖα δόγματα· χλαῖναν τὴν στολὴν τοῦ βαπτίσματος. Ηκονες ἀρτίως αὐτοῦ λέγοντος· • Ἐγώ εἰμι ὁ Ποιμὴν ὁ καλός· ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων. Εαυτὸν ὁ Κύριος νίττετο ὁ γὰρ (92) ἤμελλε ποιεῖν, προέλεγεν· οὐδεὶς γὰρ ὑπὲρ τῶν προβάτων θάνατον κατεδέξατο εἰ μὴ μόνος ὁ Κύριος. Αὐτὸς μόνος ὑπὲρ τῶν λογικῶν προβάτων κατεδέξατο θάνατον, οὐκ ἀκού- σιον, ἀλλ᾽ ἑκούσιον· θάνατον οὐκ ἐπιζήμιον, ἀλλ' ἐπικερδῇ· θάνατον οὐ φθορᾶς δεκτικὸν, ἀλλ' ἀφθαρ- ἡμᾶς ὁ Κύριος. ὑμᾶς ὁ Κύριος. πειθομένη. καὶ ὑπέρθ. 10:21 Ostium sese Dominus appellat ; etenim ne fortasse quidam, ostium audientes, arbitrarentur eum de communi quodam ostio verba facere, interpre- tationem subjungit, ut doctrinam firmet suam : continuo enim adjicit : • Amen, amen dico vobis: Ego sum ostium ovium: per me si quis ingredietur, et egredietur, pascua inveniet ". » Pul- chre Dominus ostium sese vocavit, utpote qui cu- stodiat eos qui intus in fide sunt : qui et abigat eos qui foris circumspiciunt : qui inducat ad patrisfamilias consortium. Nemo quippe cogno- scit Patrem, nisi per Filium, sicut ipse dicit : A sed ascendit aliunde, ille fur est et latro ". » Nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare ". » Ego sum ostium ovium. Probe B sese Dominus ostium appellat, et non ostia : unus enim Pater, unus Filius, unus Spiritus sanctus : et non tres dii; sed unum cognitionis ostium. Ecquisnam hujusce rei testis? Paulus qui cla- mat : c Unus Dominus, una fides, unum bapti- sma ". » Nusquam duo, non tres, non quatuor, non quinque; sed ubique unus, quandoquidem unum ostium; unus Dominus, indivisa substan- tia : una fides, gloria scilicet nullis distincta gra- dibus : unum baptisma, ac pura illuminatio. Qui hac instructus est cognitione, per ostium ingreditur, ac ostiu, Christo scilicet, circumdaiur, neque ab ostio separatur. D as Joan. x, 1. . ibid. 9. Do Matth. xi, 27. , prias vocavit oves: proprias oves, utpote lani- C geras beneficentia erga pauperes: ut plenas lacte exuberante nutricantis sermonis: ut pastas Do- mini corpore: ut obsequentes baculo crucis: ut triplicata coactas fidei catena : ut ordinem minime deserentes, sed innixas angulari lapide Christo. Ostium sese Dominus appellavit : ac pulchre ostium, habet enim postes duos, Vetus ac Novum Testamentum, limen ac superliminare, circumci- sionem ac præputiumn; domum, ecclesiam; men- sam, altare: panem, agnum ; craterem mysti- cum vinum ; aurum, sinceram fidem ; argentum, præclaram vitæ rationem; margaritas, divina do- gnata; chlenam, baptismatis stolam. Audisti modo ita loquentem illum: Ego sum Pastor bonus, bo- nus pastor animam suam ponit pro ovibus ". » Dominus semetipsum adumbrabat, quod enim erat facturus prænuntiabat. Nemo quippe mortem pro ovibus subiit, nisi solus Dominus. Ipse solus pro rationalibus ovibus mortem sustinuit, non invite sed sua sponte, mortem non damnosam sed per- utilem ; morten non corruptionis capacem, sel incorruptionis conciliatricem : mortem fide intel- Ephes. 18, ss Joan. x, • eaque major est, Ilynnus, Gloria in excelsis ; altera quæ minor vocatur, est versus : Gloria Patri, quam Hic indicari putamus. 5. 11. Editi, idem, 14. Ημᾶς ὁ Κύριος ἀρτίως ίδια πρόβατα ἀκολα (87) In Reg. 2 articulus deest. 14. Nos modo Christus citra adulationem pro- (88) Apud Grecos duplex est δοξολογία prima (89) Reg. 2, καὶ τὴν θύραν Χριστόν. Μox idem, (90) Reg. 2, γάλα τὸ θρεπτικόν· ὡς χλοαζ. ΜοΣ (91) Reg. 1, 2, παραστάτας. Mor Reg. 2, ὁδίονα (92) lia Reg 2. In editis, ráp leest.

HOMILIA IN CÆCUM A NATIVITATE. εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλα- χόθεν, κλέπτης ἐστὶ καὶ λῃστής, θύραν ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσηγόρευσε· καὶ γὰρ ὅπως μή τινες, θύραν ἀκούσαντες, δόξουσιν ἁπλῶς αὐτὸν περὶ θύρας λιτῆς λέγειν, επάγει τὴν ἑρμηνείαν, ἵνα κρατύνῃ τὴν διο δασκαλίαν· εὐθέως γὰρ προσθεὶς ἔλεγεν « Αμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν· Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων· δι' ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ καὶ ἐξέλθῃ, νομὴν εὐρήσει., Καλῶς ὁ Κύριος θύραν ἑαυτὸν προσηγόρευσεν, ὡς φυλάττων τοὺς ἔνδον τῆς πίστεως, ὡς ἀποσοβῶν τοὺς ἔξω περιαθροῦντας, καὶ εἰσάγων εἰς τὴν τοῦ οἰκοδεσπότου πατρὸς συντυχίαν. Οὐδεὶς γὰρ γινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ διὰ τοῦ Υἱοῦ, κατ' αὐτὸν τὸν λέ- γοντα· ο Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ Υἱὸς ἀποκαλύψαι. » Εγώ είμι ἡ θύρα τῶν προβάτων. Καλῶς ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσε ηγόρευσε θύραν, καὶ οὐ θύρας· εἷς γὰρ δ' Πα τὴρ (87), καὶ εἷς ὁ Υἱὸς, καὶ ἐν Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὐ τρεῖς θεοί· ἀλλὰ μία θύρα γνώσεως. Καὶ τίς τούτου μάρτυς; Παῦλος βοῶν· « Εἷς Κύριος, μία πίστις, εν βάπτισμα.» Οὐδαμοῦ, οὐ δύο, οὐ τρεῖς, οὐ τέσσαρες, οὐ πέντε, ἀλλὰ πανταχοῦ τὸ εἰς, ἐπειδὴ καὶ μία θύρα, εἷς Κύριος, ἀδιαίρετος οὐσία· μία πίστις, ἡ ἀβαθμόδοτος δοξολογία (88), εν βάπτισμα, καὶ ἀκαπήλευτον φώτισμα· ὁ ταύτην ἔχων τὴν γνῶ σιν διὰ τῆς θύρας εἰσέρχεται, καὶ τῇ θύρᾳ Χρι- στοῦ (89) περιπτύσσεται, καὶ τῆς θύρας οὐ χωρίς ζεται. κεύτως προσηγόρευσεν· ἴδια πρόβατα, ὡς πολυπο- ποῦντα τῇ φιλοπτωχίᾳ· ὡς πλεονάζοντα τὸ γάλα τοῦ θρεπτικού λόγου (90)· ὡς χλοαζόμενα τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα· ὡς πειθομένους τῇ σταυρικῇ βακτηρία· ὡς συναγομένους τῇ τριπλόκῳ τῆς πίστεως ἀλύσει· ὡς μὴ λειποτακτοῦντας, ἀλλ' ἐπερειδομένους τῷ ἀκρο γωνιαίῳ λίθῳ Χριστῷ. θύραν ὁ Κύριος ἑαυτὸν προσ ηγόρευσε· καὶ καλῶς θύραν· ἔχει γὰρ δύο παραστά- δας (91), τὴν Παλαιὰν καὶ Καινὴν Διαθήκην· ὁδὸν καὶ ὑπέρθυρον, περιτομὴν καὶ ἀκροβυστίαν· οἶκον τὴν ἐκκλησίαν· τράπεζαν τὸ θυσιαστήριον· ἄρτον τὸν ἀμνόν· κρατῆρα τὸν μυστικὸν οἶνον· χρυσὸν τὴν ἀκίβδηλον πίστιν· ἄργυρον τὴν λαμπράν πολιτείαν· μαργαρίτας τὰ θεῖα δόγματα· χλαῖναν τὴν στολὴν τοῦ βαπτίσματος. Ηκονες ἀρτίως αὐτοῦ λέγοντος· • Ἐγώ εἰμι ὁ Ποιμὴν ὁ καλός· ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων. Εαυτὸν ὁ Κύριος νίττετο ὁ γὰρ (92) ἤμελλε ποιεῖν, προέλεγεν· οὐδεὶς γὰρ ὑπὲρ τῶν προβάτων θάνατον κατεδέξατο εἰ μὴ μόνος ὁ Κύριος. Αὐτὸς μόνος ὑπὲρ τῶν λογικῶν προβάτων κατεδέξατο θάνατον, οὐκ ἀκού- σιον, ἀλλ᾽ ἑκούσιον· θάνατον οὐκ ἐπιζήμιον, ἀλλ' ἐπικερδῇ· θάνατον οὐ φθορᾶς δεκτικὸν, ἀλλ' ἀφθαρ- ἡμᾶς ὁ Κύριος. ὑμᾶς ὁ Κύριος. πειθομένη. καὶ ὑπέρθ. 10:21 Ostium sese Dominus appellat ; etenim ne fortasse quidam, ostium audientes, arbitrarentur eum de communi quodam ostio verba facere, interpre- tationem subjungit, ut doctrinam firmet suam : continuo enim adjicit : • Amen, amen dico vobis: Ego sum ostium ovium: per me si quis ingredietur, et egredietur, pascua inveniet ". » Pul- chre Dominus ostium sese vocavit, utpote qui cu- stodiat eos qui intus in fide sunt : qui et abigat eos qui foris circumspiciunt : qui inducat ad patrisfamilias consortium. Nemo quippe cogno- scit Patrem, nisi per Filium, sicut ipse dicit : A sed ascendit aliunde, ille fur est et latro ". » Nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare ". » Ego sum ostium ovium. Probe B sese Dominus ostium appellat, et non ostia : unus enim Pater, unus Filius, unus Spiritus sanctus : et non tres dii; sed unum cognitionis ostium. Ecquisnam hujusce rei testis? Paulus qui cla- mat : c Unus Dominus, una fides, unum bapti- sma ". » Nusquam duo, non tres, non quatuor, non quinque; sed ubique unus, quandoquidem unum ostium; unus Dominus, indivisa substan- tia : una fides, gloria scilicet nullis distincta gra- dibus : unum baptisma, ac pura illuminatio. Qui hac instructus est cognitione, per ostium ingreditur, ac ostiu, Christo scilicet, circumdaiur, neque ab ostio separatur. D as Joan. x, 1. . ibid. 9. Do Matth. xi, 27. , prias vocavit oves: proprias oves, utpote lani- C geras beneficentia erga pauperes: ut plenas lacte exuberante nutricantis sermonis: ut pastas Do- mini corpore: ut obsequentes baculo crucis: ut triplicata coactas fidei catena : ut ordinem minime deserentes, sed innixas angulari lapide Christo. Ostium sese Dominus appellavit : ac pulchre ostium, habet enim postes duos, Vetus ac Novum Testamentum, limen ac superliminare, circumci- sionem ac præputiumn; domum, ecclesiam; men- sam, altare: panem, agnum ; craterem mysti- cum vinum ; aurum, sinceram fidem ; argentum, præclaram vitæ rationem; margaritas, divina do- gnata; chlenam, baptismatis stolam. Audisti modo ita loquentem illum: Ego sum Pastor bonus, bo- nus pastor animam suam ponit pro ovibus ". » Dominus semetipsum adumbrabat, quod enim erat facturus prænuntiabat. Nemo quippe mortem pro ovibus subiit, nisi solus Dominus. Ipse solus pro rationalibus ovibus mortem sustinuit, non invite sed sua sponte, mortem non damnosam sed per- utilem ; morten non corruptionis capacem, sel incorruptionis conciliatricem : mortem fide intel- Ephes. 18, ss Joan. x, • eaque major est, Ilynnus, Gloria in excelsis ; altera quæ minor vocatur, est versus : Gloria Patri, quam Hic indicari putamus. 5. 11. Editi, idem, 14. Ημᾶς ὁ Κύριος ἀρτίως ίδια πρόβατα ἀκολα (87) In Reg. 2 articulus deest. 14. Nos modo Christus citra adulationem pro- (88) Apud Grecos duplex est δοξολογία prima (89) Reg. 2, καὶ τὴν θύραν Χριστόν. Μox idem, (90) Reg. 2, γάλα τὸ θρεπτικόν· ὡς χλοαζ. ΜοΣ (91) Reg. 1, 2, παραστάτας. Mor Reg. 2, ὁδίονα (92) lia Reg 2. In editis, ráp leest.

σίας χορηγόν θάνατον πίστει κατανοούμενον, οὐ πολυ- πραγμονούμενον· θάνατον οὐ καθ᾽ ὁμοιότητα τοῦ θανάτου γενόμενον, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ θανάτου θάνατον εὑρισκόμενον. Εἰ μὴ γὰρ ὁ Κύριος τὸν ἐκούσιον θά να τον κατεδέξατο, οὐκ ἂν ὁ διάβολος θάνατον ὑπέ μεινε. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος βοῶν ἔλεγε· « Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νίκος. Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος; » ἀλλ' ἐνταῦθα τὸν λόγον σφραγίσαντες, τῷ Θεῷ εὐχαριστήσωμεν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ' τρεῖς ὑποστάσεις κηρύττοντες, μίαν θεότητα ὁμολογοῦντες, ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου εις τό· Πορεύεσθε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ εὑρήσετε έναν δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. - ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐκτείνων χάριν, ὁμοῦ καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας τὰς ἡμετέρας διεγείρει ψυχάς. Τοῖς γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ μοχθήσασι, καὶ περισπα σθεῖσιν ἐν τοῖς αὐτοῦ πράγμασιν, ὁ Θεὸς τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐν καρδίᾳ δέδωκεν, ὅπως γνόντες γνώσονται οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐ τοὺς αἰῶνας διαμενοῦσιν, ἀλλὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζονται. Ινα οὖν καὶ τοῦ μέλ λοντος αἰῶνος πρόνοιαν ποιήσωνται, ἔμφυτον ἡμῖν μάθησιν διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ἐχαρίσατο. Πάντες οὖν οἱ ἄνθρωποι, σοφοί τε καὶ ἄφρονες, ἄρχοντες καὶ ἰδιῶται, πλούσιοι καὶ πένητες ἴσασιν, ὅτι θάνατος πάντας διαδέξεται. Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζεσθαι· τοῦτό ἐστιν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ τέλος πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν. Πολλοὶ δὲ, καὶ τοῦτο εἰδότες,. ὅτι θάνατος αὐτοὺς διαδέξεται, οἴονται μετὰ τοῦτον τὸν αἰῶνα ἔσεσθαι ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· οἷοι ἦταν οἱ εἰπόντες· ο Ολίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν. Δείτε S. ATHANASIUS. SPURIA - ligendam, non curiosius examinandam : mortem A non ad mortis consuetudinem contingentem, sel quæ ipsius mortis mors esse deprehendatur. Nisi enim Dominus voluntarie mortem suscepisset, ne- quaquam diabolus mortem pertulisset. Quamobrem exclamat Paulus hisce verbis: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, stimulus tuus ? Ubi est, inferne, victoria tua ?, Verum hic sermonem ob- signantes nostrum, gratias Deo aganus : cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen. » I Cor. xv, 54. IN DUAS SEQUENTES HOMILIAS ADMONITIO: Duas sequentes homilias ejusdem esse scriptoris arguit cum styli genus tum ordo atque series orationis : quare consequenter ponuntur in Regio codice 205. Athanasii porro eas esse credidit vir eruditus Hol- steinius, licet in iis Athanasianum nihil compareat. Frigidum quippe est orationis genus, quod nikit nervorum nihil salis obtineat: nec magnum sese prodit in ejus structura hujusce scriptoris judicium. Eliamsi porro aliunde non liqueret esse has homilias Athanasio abjudicandas, coarguunt sane isthæc suò finem secunda homilia verba : fuisse illas post Nestorianam vulgatam hæresin descriptas. Licet enim Grostásɛwv quandoque meminerit Athanasius, nunquam tamen ait tres hypostases in confesso apud omnes esse: imo in synodali epistola Alexandrina, nihil interesse inquit, si vel una solum vel tres hypostases esse dicantur, dum recta servctur sententia, S. P. N. ATHANASII lu illud Evangelii secundum Matthæum : Ite in castellum quod contra vos est, et invenietis asinam alli- gaiam et pullum cum ea : solventes, adducite mihi s. 1. Iteratis nos beneficiis donans Deus, B suamque in nos gratiam effundens, simul doctrina sua animas nostras excitat. lis enim qui hujus sæ- culi malis premuntur, ejusque negotiis distrahun- tur, hoc Deus sæculum cordi imprimit, ut cogno- scant homines, se non sæcula exspectare, sed hoc duntaxat sæculum in phantasia habere. Ut itaque de futuro sæculo prospiciant, innatam nobis per liberum arbitrium doctrinam largitus est. Omnes igitur homines, sapientes et insipientes, principes et privati, divites et pauperes, compertum habent mortem omnes excepturam. Illud enim est, hoc sæculum in phantasia habere; hoc autem est, unumquemque finem suum ob oculos ponere. Ple- rique gnari obventuram sibi mortem, putant se post hoc sæculum fore quasi nunquam exstitis- sent: quales erant qui aiebant : • Exigua et tri- stis est vita nostra, nec est regressus finis nostri. Venite ergo, inquiunt, et fruamur bonis quæ sunt ; • Matth xxi. 9. 1. Πάλιν ἡμᾶς εὐεργετῶν ὁ Κύριος, καὶ τὴν οἰκείαν