Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 28:1048ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΠΕΜΠΤΗΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑΝ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ ΛΟΓΟΣ. Τοῦ Σωτῆρος τὰ πάθη, πένθος μὲν Ἰουδαίων, εὐφροσύνη δὲ τῆς Ἐκκλησίας· ἐκείνοις μὲν γὰρ συμφορὰν, ἡμῖν δὲ χαρὰν ἀπεγέννησεν· ἐκείνους θανάτῳ κατέκρινεν, ἡμῖν δὲ ἑορτὰς προεξένησε. Σήμερον τῆς Ἰουδαϊκῆς πονηρίας τὸ πέρας ἠλέγχθη, καὶ τῆς δεσποτικῆς εὐεργεσίας αἱ λαμπάδες ἀνήφθησαν. Σήμερον ἐν γωνίᾳ δεῖπνον σκευάζεται, καὶ τῇ οἰκουμένῃ γίνεται τράπεζα· σήμερον τῆς οὐρανίου τροφῆς ἄσταχυν ἐβλάστησε· σήμερον τοῦ ξύλου τῆς τρυφῆς ἀκινδύνως ἄνθρωπος ἅπτεται· σήμερον τῶν μυστηρίων ἀνοίγεται θησαυρός· σήμερον βρῶσις ἀποστόλοις εὐτρεπίζεται, μακαριότητος ἄρτος· σήμερον τῆς πνευματικῆς εὐωχίας ἀπόλαυσις ἄρχεται· σήμερον τὸ «Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα.» Προλαμβάνω τὸν σταυρὸν, διαμερίζω τὰ μέλη, προφθάνω σου τὴν πρᾶσιν, Ἰούδα, τῇ ἐκχύσει τοῦ αἵματος, ὃ πιπράσκειν βούλῃ· προλαμβάνων χαρίζομαι· ἐμὸν γάρ ἐστιν, Ἰούδα, τὸ σῶμα· σοῦ δὲ τὸ πωλῆσαι φιλήματι· ἐμοῦ ἔργον ἡ διὰ αἵματος σωτηρία· σὸν δὲ ἔργον ἡ τοῦ αἵματος ἐμπορία.
Α τὴν προτιμήσωμεν, ἀγαπητοὶ, καὶ τοὺς ὑπὲρ ταύτης πόνους ἑκουσίως ἀσπασώμεθα· ἐγκράτειαν ἀσκήσω- μεν· τῶν πτωχῶν μνημονεύσωμεν. Οὕτω γὰρ δι- άγοντες, καὶ βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομήσομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τὸ δριμὺ καὶ τὸ ἀπέριττον, Αt ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΠΕΜΠΤΗΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑΝ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ ΛΟΓΟΣ. - ο φροσύνη δὲ τῆς Ἐκκλησίας· ἐκείνοις μὲν γὰρ συμ- φορὰν, ἡμῖν δὲ χαρὰν ἀπεγέννησεν· ἐκείνους θανάτῳ κατέκρινεν, ἡμῖν δὲ ἑορτὰς προεξένησε. Σήμερον τῆς Ἰουδαϊκῆς πονηρίας τὸ πέρας ηλέγχθη, καὶ τῆς δεσποτικῆς εὐεργεσίας αἱ λαμπάδες ἀνήφθησαν. Σή μερον ἐν γωνίᾳ δείπνον σκευάζεται, καὶ τῇ οἰκουμένῃ γίνεται τράπεζα· σήμερον τῆς οὐρανίου τροφῆς ἄστα- χυν ἐβλάστησε· σήμερον τοῦ ξύλου τῆς τρυφῆς ἀκιν δύνως ἄνθρωπος ἅπτεται· σήμερον τῶν μυστηρίων ἀνοίγεται (15) Θησαυρός· σήμερον βρῶσις ἀποστό λοις εὐτρεπίζεται, μακαριότητος ἄρτος· σήμερον τῆς πνευματικῆς εὐωχίας ἀπόλαυσις ἄρχεται· σήμερον τὸ • Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα. » Προ- λαμβάνω τὸν σταυρὸν, διαμερίζω τὰ μέλη, προφθάνω σου την πρᾶσιν, Ἰούδα, τῇ ἐκχύσει τοῦ αἵματος, δ πιπράσκειν βούλῃ· προλαμβάνων χαρίζομαι· ἐμὸν γάρ ἐστιν, Ἰούδα, τὸ σῶμα· σοῦ δὲ τὸ πωλῆσαι φι λήματι· ἐμοῦ ἔργον ἡ διὰ αἵματος σωτηρία· σὸν δὲ ἔργον ἡ τοῦ αἵματος εμπορία. Ενιψά σου τοὺς πό δας, εἰς τὸν κατ' ἐμοῦ δρόμον όρμῶντας. Εδίδαξα χεῖρας θαυματουργεῖν, τῷ τῆς ἐμῆς πράσεως κοιλαι νομένας τιμήματι. Λάβετε, φάγετε προλαμβάνετε (16) τὴν τοῦ προδότου ταχύτητα· νικήσατε τὴν πρᾶσιν τῇ βρώσει. Οὐ χρονοτριβῶ τὸ δῶρον, ἀναμένων τὸ πά θος· οὐκ ἀναβάλλομαι τὴν δόσιν· ἐγγὺς γὰρ ἡ προ σις. ᾿Απαθές ἐστι τὸ σῶμα· χαρίζομαι τῆς τῶν ἐσθιόντων ἀπαθείας μαρτύριον. Προλαμβάνω τοῖς S. ATHANASIUS. - SPURIA. perum recordemur. Ita enim viventes, hæreditatem regni calorum consequemur, in Christo Jesu Do- mino nostro, cui gloria et imperium in sæcula sæ- culorum. Amen. IN SEQUENTEM HOMILIAM ADMONITIO. Hanc putat Holstenius Athanasii esse, in eaque se Athanasiani styli notas, scilicet, a Photio observatas reperire arbitratur. nobis, ita variant opiniones, præter nomen nihil hie videtur Athanasianum. Licet enim non inelegans sit hæc homilia, at minime refert illam Athanasii gravi- tatem, et nativam eloquentiam. Imo vero fucatum est orationis genus, cui etiam nonnihil interdum salis ac judicii deesse deprehendet acutus lector. S. P. N. ATHANASII SERMO IN SANCTAM QUINTAM FERIAM ET PRODITIONEM JUDÆ. : - Ecclesiæ lætitia est illis quippe calamitatem, no. bis gaudium peperit ; illos morte damnavit, nobis dies festos paravit. Hodie Judaicæ improbitatis ter- minus compertus est, ac Dominicæ beneficentiæ lu- cernæ accensæ sunt. Hodie in angulo cœna para- tur, et universo orbi mensa instruitur. Hæc dies cœlestis cibi spicam pullulavit: hodie lignum vo- luptatis citra periculum homo contrectat : hodie mysteriorum thesaurus reseratur: hodie esca para- tur apostolis, beatitudinis nempe panis : hodie spi- ritualis convivii perceptio initium accepit: hodie dicitur illud : « Accipite, manducate, hoc est corpus meum ". » Crucem præoccupo, portiones divido, venditionem tuam anteverto, Juda, effusione sanguinis, quem.tu vendere paras : te praroccupans gratis distribuo; meum quippe, o Juda, corpus est tuum autem est osculo ipsum vendere: meum est opus salutem per sanguinem afferre; tuum est opus, sanguinis nundinatio. Lavi pedes tuos ad cursum contra me suscipiendum festinantes. Manus tuas miracula edere docui, venditionis meæ pretio de- pressus. Accipite, comedite, antevertite proditoris celeritatem esu vincite venditionem. Non differo donum passionem exspectans, non moror donum; prope namque est venditio. Impatibile corpus est : impatibilitatis comedentium do testimonium : præ- venio dentibus Judæorum phalangam: dum crucem Matth. XXVI, 26. : G C 1. Salvatoris nostri passio, Judæorum luctus, Β (15) Reg. ἀνάγεται. 1. Τοῦ Σωτῆρος τὰ πάθη, πένθος μὲν Ἰουδαίων, εξω (16) Reg. προλαμβάνω
Ἔνιψά σου τοὺς πόδας, εἰς τὸν κατ’ ἐμοῦ δρόμον ὁρμῶντας. Ἐδίδαξα χεῖρας θαυματουργεῖν, τῷ τῆς ἐμῆς πράσεως κοιλαινομένας τιμήματι. Λάβετε, φάγετε· προλαμβάνετε τὴν τοῦ προδότου ταχύτητα· νικήσατε τὴν πρᾶσιν τῇ βρώσει. Οὐ χρονοτριβῶ τὸ δῶρον, ἀναμένων τὸ πάθος· οὐκ ἀναβάλλομαι τὴν δόσιν· ἐγγὺς γὰρ ἡ πρᾶσις. Ἀπαθές ἐστι τὸ σῶμα· χαρίζομαι τῆς τῶν ἐσθιόντων ἀπαθείας μαρτύριον. Προλαμβάνω τοῖς ὀδοῦσι τῶν Ἰουδαίων τὴν φάλαγγα· ἕως τὸν σταυρὸν ὑπερτίθεμαι, φάγετε καὶ ὑμεῖς, φάγετε. «Οὐκ ἔστι» γὰρ «λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βαλεῖν τοῖς κυσὶν» Ἰουδαίοις. Ἕως ἐκεῖνος τοὺς συναλλακτὰς ζητεῖ, τὸν πωλούμενον μαργαρίτην ἁρπάσατε. «Τί μοι θέλετε δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν προδώσω;» Τί πωλεῖς ἄρτον, Ἰούδα, τὸν ἤδη τῇ βρώσει παραδοθέντα; Ποῦ σου τῆς φιλοπτωχίας οἱ λόγοι· «Ἐδύνατο τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ,» λέγων, «καὶ δοθῆναι πτωχοῖς;» Ὅτε γυναῖκα μύροις ἀλείφουσαν, καὶ προλαμβάνουσαν τῇ χρίσει τὸν τάφον, καὶ ζῶντα τιμῶσαν, ἐπειδὴ νεκρὸν οὐκ ἠδύνατο· ταύτην ἐξυβρίζεις, τοὺς τῆς φιλοπτωχίας προβαλλόμενος νόμους·
Α τὴν προτιμήσωμεν, ἀγαπητοὶ, καὶ τοὺς ὑπὲρ ταύτης πόνους ἑκουσίως ἀσπασώμεθα· ἐγκράτειαν ἀσκήσω- μεν· τῶν πτωχῶν μνημονεύσωμεν. Οὕτω γὰρ δι- άγοντες, καὶ βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομήσομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τὸ δριμὺ καὶ τὸ ἀπέριττον, Αt ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΠΕΜΠΤΗΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑΝ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ ΛΟΓΟΣ. - ο φροσύνη δὲ τῆς Ἐκκλησίας· ἐκείνοις μὲν γὰρ συμ- φορὰν, ἡμῖν δὲ χαρὰν ἀπεγέννησεν· ἐκείνους θανάτῳ κατέκρινεν, ἡμῖν δὲ ἑορτὰς προεξένησε. Σήμερον τῆς Ἰουδαϊκῆς πονηρίας τὸ πέρας ηλέγχθη, καὶ τῆς δεσποτικῆς εὐεργεσίας αἱ λαμπάδες ἀνήφθησαν. Σή μερον ἐν γωνίᾳ δείπνον σκευάζεται, καὶ τῇ οἰκουμένῃ γίνεται τράπεζα· σήμερον τῆς οὐρανίου τροφῆς ἄστα- χυν ἐβλάστησε· σήμερον τοῦ ξύλου τῆς τρυφῆς ἀκιν δύνως ἄνθρωπος ἅπτεται· σήμερον τῶν μυστηρίων ἀνοίγεται (15) Θησαυρός· σήμερον βρῶσις ἀποστό λοις εὐτρεπίζεται, μακαριότητος ἄρτος· σήμερον τῆς πνευματικῆς εὐωχίας ἀπόλαυσις ἄρχεται· σήμερον τὸ • Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα. » Προ- λαμβάνω τὸν σταυρὸν, διαμερίζω τὰ μέλη, προφθάνω σου την πρᾶσιν, Ἰούδα, τῇ ἐκχύσει τοῦ αἵματος, δ πιπράσκειν βούλῃ· προλαμβάνων χαρίζομαι· ἐμὸν γάρ ἐστιν, Ἰούδα, τὸ σῶμα· σοῦ δὲ τὸ πωλῆσαι φι λήματι· ἐμοῦ ἔργον ἡ διὰ αἵματος σωτηρία· σὸν δὲ ἔργον ἡ τοῦ αἵματος εμπορία. Ενιψά σου τοὺς πό δας, εἰς τὸν κατ' ἐμοῦ δρόμον όρμῶντας. Εδίδαξα χεῖρας θαυματουργεῖν, τῷ τῆς ἐμῆς πράσεως κοιλαι νομένας τιμήματι. Λάβετε, φάγετε προλαμβάνετε (16) τὴν τοῦ προδότου ταχύτητα· νικήσατε τὴν πρᾶσιν τῇ βρώσει. Οὐ χρονοτριβῶ τὸ δῶρον, ἀναμένων τὸ πά θος· οὐκ ἀναβάλλομαι τὴν δόσιν· ἐγγὺς γὰρ ἡ προ σις. ᾿Απαθές ἐστι τὸ σῶμα· χαρίζομαι τῆς τῶν ἐσθιόντων ἀπαθείας μαρτύριον. Προλαμβάνω τοῖς S. ATHANASIUS. - SPURIA. perum recordemur. Ita enim viventes, hæreditatem regni calorum consequemur, in Christo Jesu Do- mino nostro, cui gloria et imperium in sæcula sæ- culorum. Amen. IN SEQUENTEM HOMILIAM ADMONITIO. Hanc putat Holstenius Athanasii esse, in eaque se Athanasiani styli notas, scilicet, a Photio observatas reperire arbitratur. nobis, ita variant opiniones, præter nomen nihil hie videtur Athanasianum. Licet enim non inelegans sit hæc homilia, at minime refert illam Athanasii gravi- tatem, et nativam eloquentiam. Imo vero fucatum est orationis genus, cui etiam nonnihil interdum salis ac judicii deesse deprehendet acutus lector. S. P. N. ATHANASII SERMO IN SANCTAM QUINTAM FERIAM ET PRODITIONEM JUDÆ. : - Ecclesiæ lætitia est illis quippe calamitatem, no. bis gaudium peperit ; illos morte damnavit, nobis dies festos paravit. Hodie Judaicæ improbitatis ter- minus compertus est, ac Dominicæ beneficentiæ lu- cernæ accensæ sunt. Hodie in angulo cœna para- tur, et universo orbi mensa instruitur. Hæc dies cœlestis cibi spicam pullulavit: hodie lignum vo- luptatis citra periculum homo contrectat : hodie mysteriorum thesaurus reseratur: hodie esca para- tur apostolis, beatitudinis nempe panis : hodie spi- ritualis convivii perceptio initium accepit: hodie dicitur illud : « Accipite, manducate, hoc est corpus meum ". » Crucem præoccupo, portiones divido, venditionem tuam anteverto, Juda, effusione sanguinis, quem.tu vendere paras : te praroccupans gratis distribuo; meum quippe, o Juda, corpus est tuum autem est osculo ipsum vendere: meum est opus salutem per sanguinem afferre; tuum est opus, sanguinis nundinatio. Lavi pedes tuos ad cursum contra me suscipiendum festinantes. Manus tuas miracula edere docui, venditionis meæ pretio de- pressus. Accipite, comedite, antevertite proditoris celeritatem esu vincite venditionem. Non differo donum passionem exspectans, non moror donum; prope namque est venditio. Impatibile corpus est : impatibilitatis comedentium do testimonium : præ- venio dentibus Judæorum phalangam: dum crucem Matth. XXVI, 26. : G C 1. Salvatoris nostri passio, Judæorum luctus, Β (15) Reg. ἀνάγεται. 1. Τοῦ Σωτῆρος τὰ πάθη, πένθος μὲν Ἰουδαίων, εξω (16) Reg. προλαμβάνω
PG 28:1049«Ἠδύνατο, λέγων, τοῦτο πραθῆναι·» τουτέστιν, ἠδύνατο καὶ τοῦτο μετὰ τούτου πραθῆναι. Ἔστω· φονεύεις, οὐδὲ θάπτεσθαι κελεύεις; Ἔστω· αἷμα πωλεῖς, τί καὶ τὸ ἄλειμμα πιπράσκεις; Ὢ φιλαργυρίας φιλοπτωχίας ἐνδυομένης προσωπεῖον Ὢ τῆς μισανθρώπου φιλανθρωπίας ἠδύνατο τοῦτο πραθῆναι, καὶ δοθῆναι πτωχοῖς. Κάπηλος φιλοπτωχίας Ἰούδας, καὶ αὐτὸ τῆς φιλοπτωχίας τὸ σχῆμα πραγματευόμενος. Ἀλλ’ οὐκ ἠτόνησεν ἡ τοῦ Σωτῆρος μακροθυμία ἐκτείνειν μετὰ τοῦ σφαγέως τὴν χεῖρα. Συνεσθίει τῷ προδότῃ, δυσωπῶν τὴν προαίρεσιν. Ἐπιδίδωσιν ἄρτον, καὶ τρέφει τὸν ἀναιρέτην· καὶ τὴν Νέαν Διαθήκην ἐπὶ τραπέζης ἀναγράφων, οὐκ ἀποστερεῖ τῆς κληρονομίας τὸν προδόντα, καὶ διαθέμενος οὐκ ἀποστερεῖ τοῦ μέρους τὸν μετὰ βραχὺ παραδιδόντα. Ἀλλ’ οὐκ ὤφειλεν ὁ κλῆρος τὸν τρόπον· ἡ τιμὴ τὴν γνώμην οὐ μετέβαλεν· ὡς γὰρ ἔλαβε τὸ ψωμίον, εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτόν. Ἡ τοῦ Ἰούδα προαίρεσις τοῦ διαβόλου κλῆσις· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἰςῆλθεν, ἀλλ’ εὗρε τὸ τῆς ψυχῆς καταγώγιον· εὗρε γνώμην ἐπιτηδείαν πρὸς οἰκείωσιν· εὗρε σεσαρωμένον· εὗρε ποθούμενον πάθος, καὶ τὸν οἶκον οὐκ ἔφυγεν· εὗρεν ὅπλον, ᾧ χρησάμενος παρατάξηται.
δοῦσι τῶν Ἰουδαίων τὴν φάλαγγα· ἕως τὸν σταυ- ρὸν ὑπερτίθεμαι, φάγετε καὶ ὑμεῖς, φάγετε. « Οὐκ ἔστι ο γὰρ ο λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βα- λεῖν τοῖς κυσίν ο Ἰουδαίοις. Ἕως ἐκεῖνος τοὺς συν αλλακτάς ζητεί, τὸν πωλούμενον μαργαρίτην άρ πάτατε. δώσω ; : Τί πωλεῖς ἄρτον, Ἰούδα, τὸν ἤδη τῇ βρώ σει παραδοθέντα ; Ποῦ σου τῆς φιλοπτωχίας οἱ λόγοι • Ἐδύνατο τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ, » λέγων, ο καὶ δοθῆναι πτωχοίς; » Ὅτε γυναῖκα μύροις ἀλείφουσαν, καὶ προλαμβάνουσαν τῇ χρίσει τὸν τάφον, καὶ ζῶντα τιμῶσαν, ἐπειδὴ νεκρὸν οὐκ ἠδύνατο· ταύτην ἐξ- υβρίζεις, τοὺς τῆς φιλοπτωχίας προβαλλόμενος νόμους • Ηδύνατο, λέγων, τοῦτο πραθῆναι· τουτέστιν, Αδύνατο καὶ τοῦτο μετὰ τούτου πραθῆναι. Εστω· Β Ο ο φονεύεις, οὐδὲ θάπτεσθαι κελεύεις; Ἔστω· αἷμα πωλεῖς, τί καὶ τὸ ἄλειμμα πιπράσκεις; "Ω φιλαργυ- ρίας φιλοπτωχίας ἐνδυομένης προσωπεῖον ! Ω τῆς μισανθρώπου φιλανθρωπίας! Αδύνατο τοῦτο πραθή- ναι, καὶ δοθῆναι πτωχοίς. Κάπηλος φιλοπτωχίας Ἰούδας, καὶ αὐτὸ τῆς φιλοπτωχίας τὸ σχῆμα πρα η ματευόμενος. Αλλ' οὐκ ἠτόνησεν ἡ τοῦ Σωτῆρος μα κροθυμία ἐκτείνειν μετὰ τοῦ σφαγέως τὴν χεῖρα. Συνεσθίει τῷ προδότη, δυσωπῶν τὴν προαίρεσιν. Ἐπιδίδωσιν ἄρτον, καὶ τρέφει τὸν ἀναιρέτην· καὶ τὴν Νέαν Διαθήκην ἐπὶ τραπέζης ἀναγράφων, οὐκ ἀποστερεῖ τῆς κληρονομίας τὸν προδόντα, καὶ διαθέ μενος οὐκ ἀποστερεῖ τοῦ μέρους τὸν μετὰ βραχὺ παραδιδόντα. 'Αλλ' οὐκ ὤφειλεν ὁ κλῆρος τὸν τρόπον ἡ τιμὴ τὴν γνώμην οὐ μετέβαλεν· ὡς γὰρ ἔλαβε τὸ ψωμίον, εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτόν. Ἡ τοῦ Ἰούδα προαίρεσις τοῦ διαβόλου κλῆσις· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἰσε ἦλθεν, ἀλλ' εὗρε τὸ τῆς ψυχῆς καταγώγιον· εὗρε γνώμην ἐπιτηδείαν πρὸς οἰκείωσιν· εὗρε σεσαρωμέ νον· εὗρε ποθούμενον πάθος, καὶ τὸν οἶκον οὐκ ἔφυ- γεν· εὗρεν ὅπλον, ᾧ χρησάμενος παρατάξηται. βολος τὸν Κύριον εἶπε· ι Ταῦτα πάντα σοι δώσω. Νῦν δὲ ὁ Ἰούδας βοῇ· Τί θέλετε δοῦναι! Ω ῥημά των καὶ τρόπων συγγένεια; ὦ συμφωνία διαβόλου πάλαι μελετηθεῖσα ! Οὐ λέγει, τί μοι δύνασθε δοῦναι ; Ὥς εξωνον κτίσμα τὸν δεσπότην προτίθησιν· ὡς ἄτι- μου συμφωνεῖ τὸν ἀτίμητον. Τί τοιοῦτο οὐ λαμβάνεις, οἷον δίδως, Ἰούδα; Υπόμνησον σεαυτὸν τῶν τοῦ πιο πρασκομένου θαυμάτων, καὶ τότε ἀναλόγως τὸν θαυ ματουργὸν καπήλευε. Βάδιζε πρὸς τὸν λεπρόν· παρ' ἐκείνου διδάσκου τὴν τῆς ἰατρείας ποσότητα. Ερώτα τυφλούς, τίνος ἀξίαν ἡγοῦνται τὴν ἴασιν. Ερώτα τὸν Λάζαρον, πότου τιμᾶται τὴν τοῦ θανάτου φυγήν. Ἐξέταξε τὸν παράλυτον τὸν τοῦ χρόνου καὶ τῆς κλί νης διὰ τὸ πάθος δεσμώτην. Ζυγοστάτησον τὰς αὐτ τοσχεδίους ἐν ἐρήμῳ τραπέζας. Διατίμησον τὸν ἐπὶ τῶν κυμάτων περίπατον, τὰς τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ἀνέμων ἐπιτιμήσεις· τὰς τῶν δαιμονιώντων θερα- SERMO IN FERIAM V. " sumere panem filiorum, et mittere canibus › Ja deis. Dum ille quærit quibuscum paciscatur, vet venditam rapite margaritam. A differo, comedite et vos, comedite . Non est bonum tradam 73?, Cur panem vendis, o Juda, jam pre cibo distributum ? Quorsum abiere verba illa amo ris erga pauperes indicia : « Potuit istud venundari multo, et dari pauperibus "?, Cum mulierem un- guentis Dominum perfundentem, atque unctione sepulturam prævenientem, vivoque honorem exhi bentem, quod mortuo non poterat ; eam, inquam, contumelia aflicis, legemque prætendis studii erga pauperes. • Potuit, ait, istud venundari : hoc est, potuit et istud una cum ipso venund: ri. Esto, occidis, an quoque sepeliri vetas? Esto, san- guinem vendis, cur et unguentum venundas? avaritiam quæ pauperum amoris larvam assumit ! inhumanam humanitatem! Potuit istud venundari et dari pauperibus. Amorem pauperum vendit Ju- das, et ipsam misericordiæ erga pauperes speciem negotiatur. At Salvatoris æquanimitas nihil ideo remissa est, ut etiam cum parricida manum exten- deret. Una cum proditore comedebat, ut illi pro- positi sui pudorem afferret. Panem porrigit, inter- fectoremque nutrit: ac Novum Testamentum in mensa perscribens, proditorem nequaquam privat hæreditate : ac dum Testamentum tradit, eum qui se mox traditurus est a sua parte non abigit. Sed sors illa nequaquam mores ejus, nec honor sententiam mutavit. Nam simul atque buccellain accepit, in- travit Satanas in ipsum. Jude propositum erat dia- boli invitatio. Non enim modo ingressus est, sed invenit animæ diversorium: invenit mentem sibi ad habitandum accommodam, invenit eam scopis mundatam : invenit desideratum sibi affectum, nec domum aversatus est: invenit telum, quo usus, aciem instrueret. Matth. XV, C D consensus minum tentaret, ait : • Hæc omnia tibi dabo 78. ' Nunc autem clamat Judas: Quid vultis mihi dare? O verborum morumque affinitatem! o cum diabolo, jam olim meditatus! Non ait quid potestis mihi dare? Dominum quasi vili pretio ce- dendum proponit : quasi nullius pretii esset pacisci- tur de eo qui nullo pretio æstimatur. Quidni tan- tumdem accipis quantum tradis, o Juda? In memo- ria revoca miracula ejus quem venditurus cs, alque tunc justo pretio miraculorum auctorem nundinare. Leprosum adi, atque ab illo edisce quanti sit curatio. Interroga crcos, quanti curationem æstiment suam. Sciscitare a Lazaro, quanti æstimandum sit, quod mortem ille evaserit. Exquire a paralytico, quem diu morbus in lecto vinctum detinuerat: perpende mi- hi subitas illas in eremo appositas mensas. Estima ambulationem supra luctus, increpationes mari ac *s Matth. iv. 9. 2. • Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum 2. • Τί μοι θέλετε δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν προ 3. ι Τί μοι θέλετε δοῦναι ; » Πειράζων μὲν ὁ διά 26. 73 Matth. XVI, 15. 74 ibid. 9. 3. • Quid vultis mihi dare ? » Diabolus cum Do-
«Τί μοι θέλετε δοῦναι;» Πειράζων μὲν ὁ διάβολος τὸν Κύριον εἶπε· «Ταῦτα πάντα σοι δώσω.» Νῦν δὲ ὁ Ἰούδας βοᾷ· Τί θέλετε δοῦναι Ὢ ῥημάτων καὶ τρόπων συγγένεια; ὢ συμφωνία διαβόλου πάλαι μελετηθεῖσα Οὐ λέγει, τί μοι δύνασθε δοῦναι; Ὡς εὔωνον κτίσμα τὸν δεσπότην προτίθησιν· ὡς ἄτιμον συμφωνεῖ τὸν ἀτίμητον. Τί τοιοῦτο οὐ λαμβάνεις, οἷον δίδως, Ἰούδα; Ὑπόμνησον σεαυτὸν τῶν τοῦ πιπρασκομένου θαυμάτων, καὶ τότε ἀναλόγως τὸν θαυματουργὸν καπήλευε. Βάδιζε πρὸς τὸν λεπρόν· παρ’ ἐκείνου διδάσκου τὴν τῆς ἰατρείας ποσότητα. Ἐρώτα τυφλοὺς, τίνος ἀξίαν ἡγοῦνται τὴν ἴασιν. Ἐρώτα τὸν Λάζαρον, πόσου τιμᾶται τὴν τοῦ θανάτου φυγήν. Ἐξέταζε τὸν παράλυτον τὸν τοῦ χρόνου καὶ τῆς κλίνης διὰ τὸ πάθος δεσμώτην. Ζυγοστάτησον τὰς αὐτοσχεδίους ἐν ἐρήμῳ τραπέζας. Διατίμησον τὸν ἐπὶ τῶν κυμάτων περίπατον, τὰς τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ἀνέμων ἐπιτιμήσεις· τὰς τῶν δαιμονιώντων θεραπείας ἐπίσκεψαι. Τούτων ἁπάντων ἐπιλήσμων γενόμενος, ὃν πωλεῖς οὐκ ἐννοεῖς.
δοῦσι τῶν Ἰουδαίων τὴν φάλαγγα· ἕως τὸν σταυ- ρὸν ὑπερτίθεμαι, φάγετε καὶ ὑμεῖς, φάγετε. « Οὐκ ἔστι ο γὰρ ο λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βα- λεῖν τοῖς κυσίν ο Ἰουδαίοις. Ἕως ἐκεῖνος τοὺς συν αλλακτάς ζητεί, τὸν πωλούμενον μαργαρίτην άρ πάτατε. δώσω ; : Τί πωλεῖς ἄρτον, Ἰούδα, τὸν ἤδη τῇ βρώ σει παραδοθέντα ; Ποῦ σου τῆς φιλοπτωχίας οἱ λόγοι • Ἐδύνατο τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ, » λέγων, ο καὶ δοθῆναι πτωχοίς; » Ὅτε γυναῖκα μύροις ἀλείφουσαν, καὶ προλαμβάνουσαν τῇ χρίσει τὸν τάφον, καὶ ζῶντα τιμῶσαν, ἐπειδὴ νεκρὸν οὐκ ἠδύνατο· ταύτην ἐξ- υβρίζεις, τοὺς τῆς φιλοπτωχίας προβαλλόμενος νόμους • Ηδύνατο, λέγων, τοῦτο πραθῆναι· τουτέστιν, Αδύνατο καὶ τοῦτο μετὰ τούτου πραθῆναι. Εστω· Β Ο ο φονεύεις, οὐδὲ θάπτεσθαι κελεύεις; Ἔστω· αἷμα πωλεῖς, τί καὶ τὸ ἄλειμμα πιπράσκεις; "Ω φιλαργυ- ρίας φιλοπτωχίας ἐνδυομένης προσωπεῖον ! Ω τῆς μισανθρώπου φιλανθρωπίας! Αδύνατο τοῦτο πραθή- ναι, καὶ δοθῆναι πτωχοίς. Κάπηλος φιλοπτωχίας Ἰούδας, καὶ αὐτὸ τῆς φιλοπτωχίας τὸ σχῆμα πρα η ματευόμενος. Αλλ' οὐκ ἠτόνησεν ἡ τοῦ Σωτῆρος μα κροθυμία ἐκτείνειν μετὰ τοῦ σφαγέως τὴν χεῖρα. Συνεσθίει τῷ προδότη, δυσωπῶν τὴν προαίρεσιν. Ἐπιδίδωσιν ἄρτον, καὶ τρέφει τὸν ἀναιρέτην· καὶ τὴν Νέαν Διαθήκην ἐπὶ τραπέζης ἀναγράφων, οὐκ ἀποστερεῖ τῆς κληρονομίας τὸν προδόντα, καὶ διαθέ μενος οὐκ ἀποστερεῖ τοῦ μέρους τὸν μετὰ βραχὺ παραδιδόντα. 'Αλλ' οὐκ ὤφειλεν ὁ κλῆρος τὸν τρόπον ἡ τιμὴ τὴν γνώμην οὐ μετέβαλεν· ὡς γὰρ ἔλαβε τὸ ψωμίον, εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτόν. Ἡ τοῦ Ἰούδα προαίρεσις τοῦ διαβόλου κλῆσις· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἰσε ἦλθεν, ἀλλ' εὗρε τὸ τῆς ψυχῆς καταγώγιον· εὗρε γνώμην ἐπιτηδείαν πρὸς οἰκείωσιν· εὗρε σεσαρωμέ νον· εὗρε ποθούμενον πάθος, καὶ τὸν οἶκον οὐκ ἔφυ- γεν· εὗρεν ὅπλον, ᾧ χρησάμενος παρατάξηται. βολος τὸν Κύριον εἶπε· ι Ταῦτα πάντα σοι δώσω. Νῦν δὲ ὁ Ἰούδας βοῇ· Τί θέλετε δοῦναι! Ω ῥημά των καὶ τρόπων συγγένεια; ὦ συμφωνία διαβόλου πάλαι μελετηθεῖσα ! Οὐ λέγει, τί μοι δύνασθε δοῦναι ; Ὥς εξωνον κτίσμα τὸν δεσπότην προτίθησιν· ὡς ἄτι- μου συμφωνεῖ τὸν ἀτίμητον. Τί τοιοῦτο οὐ λαμβάνεις, οἷον δίδως, Ἰούδα; Υπόμνησον σεαυτὸν τῶν τοῦ πιο πρασκομένου θαυμάτων, καὶ τότε ἀναλόγως τὸν θαυ ματουργὸν καπήλευε. Βάδιζε πρὸς τὸν λεπρόν· παρ' ἐκείνου διδάσκου τὴν τῆς ἰατρείας ποσότητα. Ερώτα τυφλούς, τίνος ἀξίαν ἡγοῦνται τὴν ἴασιν. Ερώτα τὸν Λάζαρον, πότου τιμᾶται τὴν τοῦ θανάτου φυγήν. Ἐξέταξε τὸν παράλυτον τὸν τοῦ χρόνου καὶ τῆς κλί νης διὰ τὸ πάθος δεσμώτην. Ζυγοστάτησον τὰς αὐτ τοσχεδίους ἐν ἐρήμῳ τραπέζας. Διατίμησον τὸν ἐπὶ τῶν κυμάτων περίπατον, τὰς τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ἀνέμων ἐπιτιμήσεις· τὰς τῶν δαιμονιώντων θερα- SERMO IN FERIAM V. " sumere panem filiorum, et mittere canibus › Ja deis. Dum ille quærit quibuscum paciscatur, vet venditam rapite margaritam. A differo, comedite et vos, comedite . Non est bonum tradam 73?, Cur panem vendis, o Juda, jam pre cibo distributum ? Quorsum abiere verba illa amo ris erga pauperes indicia : « Potuit istud venundari multo, et dari pauperibus "?, Cum mulierem un- guentis Dominum perfundentem, atque unctione sepulturam prævenientem, vivoque honorem exhi bentem, quod mortuo non poterat ; eam, inquam, contumelia aflicis, legemque prætendis studii erga pauperes. • Potuit, ait, istud venundari : hoc est, potuit et istud una cum ipso venund: ri. Esto, occidis, an quoque sepeliri vetas? Esto, san- guinem vendis, cur et unguentum venundas? avaritiam quæ pauperum amoris larvam assumit ! inhumanam humanitatem! Potuit istud venundari et dari pauperibus. Amorem pauperum vendit Ju- das, et ipsam misericordiæ erga pauperes speciem negotiatur. At Salvatoris æquanimitas nihil ideo remissa est, ut etiam cum parricida manum exten- deret. Una cum proditore comedebat, ut illi pro- positi sui pudorem afferret. Panem porrigit, inter- fectoremque nutrit: ac Novum Testamentum in mensa perscribens, proditorem nequaquam privat hæreditate : ac dum Testamentum tradit, eum qui se mox traditurus est a sua parte non abigit. Sed sors illa nequaquam mores ejus, nec honor sententiam mutavit. Nam simul atque buccellain accepit, in- travit Satanas in ipsum. Jude propositum erat dia- boli invitatio. Non enim modo ingressus est, sed invenit animæ diversorium: invenit mentem sibi ad habitandum accommodam, invenit eam scopis mundatam : invenit desideratum sibi affectum, nec domum aversatus est: invenit telum, quo usus, aciem instrueret. Matth. XV, C D consensus minum tentaret, ait : • Hæc omnia tibi dabo 78. ' Nunc autem clamat Judas: Quid vultis mihi dare? O verborum morumque affinitatem! o cum diabolo, jam olim meditatus! Non ait quid potestis mihi dare? Dominum quasi vili pretio ce- dendum proponit : quasi nullius pretii esset pacisci- tur de eo qui nullo pretio æstimatur. Quidni tan- tumdem accipis quantum tradis, o Juda? In memo- ria revoca miracula ejus quem venditurus cs, alque tunc justo pretio miraculorum auctorem nundinare. Leprosum adi, atque ab illo edisce quanti sit curatio. Interroga crcos, quanti curationem æstiment suam. Sciscitare a Lazaro, quanti æstimandum sit, quod mortem ille evaserit. Exquire a paralytico, quem diu morbus in lecto vinctum detinuerat: perpende mi- hi subitas illas in eremo appositas mensas. Estima ambulationem supra luctus, increpationes mari ac *s Matth. iv. 9. 2. • Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum 2. • Τί μοι θέλετε δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν προ 3. ι Τί μοι θέλετε δοῦναι ; » Πειράζων μὲν ὁ διά 26. 73 Matth. XVI, 15. 74 ibid. 9. 3. • Quid vultis mihi dare ? » Diabolus cum Do-
PG 28:1050«Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.» Ὢ πράσεως δεσποτείαν τῷ πιπρασκομένῳ κατὰ τῶν ὠνουμένων ἐγγυομένης Πιπρασκόμενος γὰρ ὁ δεσπότης κτήτωρ τῶν ἀγοραζόντων ἐγίνετο. Εἰκότως οὖν ὁ Χριστὸς ἀνεβόα· «Πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν·» εἴ τι λείπει τοῖς προγονικοῖς ὑμῶν, ὦ Ἰουδαῖοι, τολμήμασιν. Ἐκεῖνοι προφήτας ἀνήρουν, ὑμεῖς δὲ τὸν προφητευθέντα φονεύετε. Ἐκεῖνοι τοὺς πεμφθέντας κατέσφαττον, ὑμεῖς δὲ τὸν τοὺς προφήτας ἀπεσταλκότα. Ἐκεῖνοι τοὺς δούλους, ὑμεῖς τὸν Δεσπότην ἀποκτείνετε. Ἐκεῖνοι τοὺς ἱερεῖς ἀνήρουν, ὑμεῖς τὸν ναὸν κατελύσατε. Μείζονα τῶν προλαβόντων τὰ δεύτερα. Θάλασσαν πλεύσας [ἴς. περάσας], ἠλέγχθης ἀχάριστος· μάννα τρεφόμενος, τὸν ἐν Αἰγύπτῳ μόσχον ἐθρήσκευσας· νόμον δεχόμενος, τὸν νομοδότην παρανομίαις καθυβρίζεις. Ἦξεν ἡ πέτρα τῇ ῥάβδῳ Μωσέως, ὁ δὲ σὸς τρόπος ἀκαμπὴς πρὸς εὐσέβειαν. Ἐνίκας μαχόμενος, καὶ τὸν ἐξ οὐρανοῦ στρατηγὸν οὐκ ἐγνώριζες. Ἐδεσμεύετο δρόμος ἡλίου, σοὶ προθεσμία νίκης γινόμενος, σὺ δὲ τὰς τῶν τέκνων σφαγὰς θυσίας εὐχαριστηρίους τοῖς εἰδώλοις προςέφερες. Ἀεὶ σύντροφος Ἰουδαῖος αἱμάτων τὰς προφητῶν σφαγὰς ὑπολαμβάνει· τούτοις [ἴς.
δοῦσι τῶν Ἰουδαίων τὴν φάλαγγα· ἕως τὸν σταυ- ρὸν ὑπερτίθεμαι, φάγετε καὶ ὑμεῖς, φάγετε. « Οὐκ ἔστι ο γὰρ ο λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βα- λεῖν τοῖς κυσίν ο Ἰουδαίοις. Ἕως ἐκεῖνος τοὺς συν αλλακτάς ζητεί, τὸν πωλούμενον μαργαρίτην άρ πάτατε. δώσω ; : Τί πωλεῖς ἄρτον, Ἰούδα, τὸν ἤδη τῇ βρώ σει παραδοθέντα ; Ποῦ σου τῆς φιλοπτωχίας οἱ λόγοι • Ἐδύνατο τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ, » λέγων, ο καὶ δοθῆναι πτωχοίς; » Ὅτε γυναῖκα μύροις ἀλείφουσαν, καὶ προλαμβάνουσαν τῇ χρίσει τὸν τάφον, καὶ ζῶντα τιμῶσαν, ἐπειδὴ νεκρὸν οὐκ ἠδύνατο· ταύτην ἐξ- υβρίζεις, τοὺς τῆς φιλοπτωχίας προβαλλόμενος νόμους • Ηδύνατο, λέγων, τοῦτο πραθῆναι· τουτέστιν, Αδύνατο καὶ τοῦτο μετὰ τούτου πραθῆναι. Εστω· Β Ο ο φονεύεις, οὐδὲ θάπτεσθαι κελεύεις; Ἔστω· αἷμα πωλεῖς, τί καὶ τὸ ἄλειμμα πιπράσκεις; "Ω φιλαργυ- ρίας φιλοπτωχίας ἐνδυομένης προσωπεῖον ! Ω τῆς μισανθρώπου φιλανθρωπίας! Αδύνατο τοῦτο πραθή- ναι, καὶ δοθῆναι πτωχοίς. Κάπηλος φιλοπτωχίας Ἰούδας, καὶ αὐτὸ τῆς φιλοπτωχίας τὸ σχῆμα πρα η ματευόμενος. Αλλ' οὐκ ἠτόνησεν ἡ τοῦ Σωτῆρος μα κροθυμία ἐκτείνειν μετὰ τοῦ σφαγέως τὴν χεῖρα. Συνεσθίει τῷ προδότη, δυσωπῶν τὴν προαίρεσιν. Ἐπιδίδωσιν ἄρτον, καὶ τρέφει τὸν ἀναιρέτην· καὶ τὴν Νέαν Διαθήκην ἐπὶ τραπέζης ἀναγράφων, οὐκ ἀποστερεῖ τῆς κληρονομίας τὸν προδόντα, καὶ διαθέ μενος οὐκ ἀποστερεῖ τοῦ μέρους τὸν μετὰ βραχὺ παραδιδόντα. 'Αλλ' οὐκ ὤφειλεν ὁ κλῆρος τὸν τρόπον ἡ τιμὴ τὴν γνώμην οὐ μετέβαλεν· ὡς γὰρ ἔλαβε τὸ ψωμίον, εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτόν. Ἡ τοῦ Ἰούδα προαίρεσις τοῦ διαβόλου κλῆσις· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἰσε ἦλθεν, ἀλλ' εὗρε τὸ τῆς ψυχῆς καταγώγιον· εὗρε γνώμην ἐπιτηδείαν πρὸς οἰκείωσιν· εὗρε σεσαρωμέ νον· εὗρε ποθούμενον πάθος, καὶ τὸν οἶκον οὐκ ἔφυ- γεν· εὗρεν ὅπλον, ᾧ χρησάμενος παρατάξηται. βολος τὸν Κύριον εἶπε· ι Ταῦτα πάντα σοι δώσω. Νῦν δὲ ὁ Ἰούδας βοῇ· Τί θέλετε δοῦναι! Ω ῥημά των καὶ τρόπων συγγένεια; ὦ συμφωνία διαβόλου πάλαι μελετηθεῖσα ! Οὐ λέγει, τί μοι δύνασθε δοῦναι ; Ὥς εξωνον κτίσμα τὸν δεσπότην προτίθησιν· ὡς ἄτι- μου συμφωνεῖ τὸν ἀτίμητον. Τί τοιοῦτο οὐ λαμβάνεις, οἷον δίδως, Ἰούδα; Υπόμνησον σεαυτὸν τῶν τοῦ πιο πρασκομένου θαυμάτων, καὶ τότε ἀναλόγως τὸν θαυ ματουργὸν καπήλευε. Βάδιζε πρὸς τὸν λεπρόν· παρ' ἐκείνου διδάσκου τὴν τῆς ἰατρείας ποσότητα. Ερώτα τυφλούς, τίνος ἀξίαν ἡγοῦνται τὴν ἴασιν. Ερώτα τὸν Λάζαρον, πότου τιμᾶται τὴν τοῦ θανάτου φυγήν. Ἐξέταξε τὸν παράλυτον τὸν τοῦ χρόνου καὶ τῆς κλί νης διὰ τὸ πάθος δεσμώτην. Ζυγοστάτησον τὰς αὐτ τοσχεδίους ἐν ἐρήμῳ τραπέζας. Διατίμησον τὸν ἐπὶ τῶν κυμάτων περίπατον, τὰς τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ἀνέμων ἐπιτιμήσεις· τὰς τῶν δαιμονιώντων θερα- SERMO IN FERIAM V. " sumere panem filiorum, et mittere canibus › Ja deis. Dum ille quærit quibuscum paciscatur, vet venditam rapite margaritam. A differo, comedite et vos, comedite . Non est bonum tradam 73?, Cur panem vendis, o Juda, jam pre cibo distributum ? Quorsum abiere verba illa amo ris erga pauperes indicia : « Potuit istud venundari multo, et dari pauperibus "?, Cum mulierem un- guentis Dominum perfundentem, atque unctione sepulturam prævenientem, vivoque honorem exhi bentem, quod mortuo non poterat ; eam, inquam, contumelia aflicis, legemque prætendis studii erga pauperes. • Potuit, ait, istud venundari : hoc est, potuit et istud una cum ipso venund: ri. Esto, occidis, an quoque sepeliri vetas? Esto, san- guinem vendis, cur et unguentum venundas? avaritiam quæ pauperum amoris larvam assumit ! inhumanam humanitatem! Potuit istud venundari et dari pauperibus. Amorem pauperum vendit Ju- das, et ipsam misericordiæ erga pauperes speciem negotiatur. At Salvatoris æquanimitas nihil ideo remissa est, ut etiam cum parricida manum exten- deret. Una cum proditore comedebat, ut illi pro- positi sui pudorem afferret. Panem porrigit, inter- fectoremque nutrit: ac Novum Testamentum in mensa perscribens, proditorem nequaquam privat hæreditate : ac dum Testamentum tradit, eum qui se mox traditurus est a sua parte non abigit. Sed sors illa nequaquam mores ejus, nec honor sententiam mutavit. Nam simul atque buccellain accepit, in- travit Satanas in ipsum. Jude propositum erat dia- boli invitatio. Non enim modo ingressus est, sed invenit animæ diversorium: invenit mentem sibi ad habitandum accommodam, invenit eam scopis mundatam : invenit desideratum sibi affectum, nec domum aversatus est: invenit telum, quo usus, aciem instrueret. Matth. XV, C D consensus minum tentaret, ait : • Hæc omnia tibi dabo 78. ' Nunc autem clamat Judas: Quid vultis mihi dare? O verborum morumque affinitatem! o cum diabolo, jam olim meditatus! Non ait quid potestis mihi dare? Dominum quasi vili pretio ce- dendum proponit : quasi nullius pretii esset pacisci- tur de eo qui nullo pretio æstimatur. Quidni tan- tumdem accipis quantum tradis, o Juda? In memo- ria revoca miracula ejus quem venditurus cs, alque tunc justo pretio miraculorum auctorem nundinare. Leprosum adi, atque ab illo edisce quanti sit curatio. Interroga crcos, quanti curationem æstiment suam. Sciscitare a Lazaro, quanti æstimandum sit, quod mortem ille evaserit. Exquire a paralytico, quem diu morbus in lecto vinctum detinuerat: perpende mi- hi subitas illas in eremo appositas mensas. Estima ambulationem supra luctus, increpationes mari ac *s Matth. iv. 9. 2. • Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum 2. • Τί μοι θέλετε δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν προ 3. ι Τί μοι θέλετε δοῦναι ; » Πειράζων μὲν ὁ διά 26. 73 Matth. XVI, 15. 74 ibid. 9. 3. • Quid vultis mihi dare ? » Diabolus cum Do-
τούτων] τοῖς αἵμασι κατὰ μικρὸν ἀρδευόμενος εἰς αὐτὴν σήμερον τῆς παρανομίας τὴν κορυφὴν ἀπωλίσθησε; Τίς οὖν αὐτοῖς ὁ τῆς παρανομίας καρπός; «Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος.» Ἔκδοτον εἰς τὴν κόλασιν τὸ ἔθνος· ἕως γὰρ θεραπείας ἐλπίδα ὑπεμφαίνει τὸ πάθος, πράοις φαρμάκοις ὁ ἰατρὸς ἀνακτᾶται τὸ νόσημα· ἀπογνοὺς δὲ τὴν θεραπείαν τοῦ πάθους, ἀποτέμνεται μέλος. Μικρὸς ἐν μέσῳ καιρὸς, καὶ παρῆν Ἰούδας μετὰ τὴν πρᾶσιν φαιδρὸς, καθάπερ τις ἔμπορος τοῦ φορτίου τὸ ἄχθος ἀπωσάμενος· παρῆν ὡπλισμένος φιλήματι, παρῆν δεικνὺς, ὃν ἐπώλησε. Τί οὖν ὁ Κύριος πρὸς τὸν Ἰούδαν; Ὡς μέθῃ βεβαπτισμένον φιλαργυρίᾳ διύπνιζε, λέγων· «Φιλήματι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως;» Οὕτω φιλεῖν ἐδιδάχθης; Εἰπέ μοι, οὗτος παρ’ ἐμοί σοι τῆς ἀγάπης ὁ νόμος; Ὢ φιλήματος αἵματος πεπληρωμένου Ὢ πολέμου κεχρωσμένου φιλήματι Ὢ φίλημα δῆγμα θανάτου γενόμενον Ὢ φίλημα ἀσπίδων ἰὸν ἐρευγόμενον. Ὃ πρὸς ἀγάπην ἐδιδάχθης, τούτῳ πρὸς ἀπάτην ἐχρήσω. Ὁρῶ σου τοὺς ἐπὶ τοῦ στόματος ἥλους· τί κρύπτεις, ἃ πράττεις; Τὸν σταυρὸν ἀναμένω. Ὁ μὲν Ἰούδας τούτοις· Πέτρος δὲ περὶ φίλτρου διωμνύετο·
δοῦσι τῶν Ἰουδαίων τὴν φάλαγγα· ἕως τὸν σταυ- ρὸν ὑπερτίθεμαι, φάγετε καὶ ὑμεῖς, φάγετε. « Οὐκ ἔστι ο γὰρ ο λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βα- λεῖν τοῖς κυσίν ο Ἰουδαίοις. Ἕως ἐκεῖνος τοὺς συν αλλακτάς ζητεί, τὸν πωλούμενον μαργαρίτην άρ πάτατε. δώσω ; : Τί πωλεῖς ἄρτον, Ἰούδα, τὸν ἤδη τῇ βρώ σει παραδοθέντα ; Ποῦ σου τῆς φιλοπτωχίας οἱ λόγοι • Ἐδύνατο τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ, » λέγων, ο καὶ δοθῆναι πτωχοίς; » Ὅτε γυναῖκα μύροις ἀλείφουσαν, καὶ προλαμβάνουσαν τῇ χρίσει τὸν τάφον, καὶ ζῶντα τιμῶσαν, ἐπειδὴ νεκρὸν οὐκ ἠδύνατο· ταύτην ἐξ- υβρίζεις, τοὺς τῆς φιλοπτωχίας προβαλλόμενος νόμους • Ηδύνατο, λέγων, τοῦτο πραθῆναι· τουτέστιν, Αδύνατο καὶ τοῦτο μετὰ τούτου πραθῆναι. Εστω· Β Ο ο φονεύεις, οὐδὲ θάπτεσθαι κελεύεις; Ἔστω· αἷμα πωλεῖς, τί καὶ τὸ ἄλειμμα πιπράσκεις; "Ω φιλαργυ- ρίας φιλοπτωχίας ἐνδυομένης προσωπεῖον ! Ω τῆς μισανθρώπου φιλανθρωπίας! Αδύνατο τοῦτο πραθή- ναι, καὶ δοθῆναι πτωχοίς. Κάπηλος φιλοπτωχίας Ἰούδας, καὶ αὐτὸ τῆς φιλοπτωχίας τὸ σχῆμα πρα η ματευόμενος. Αλλ' οὐκ ἠτόνησεν ἡ τοῦ Σωτῆρος μα κροθυμία ἐκτείνειν μετὰ τοῦ σφαγέως τὴν χεῖρα. Συνεσθίει τῷ προδότη, δυσωπῶν τὴν προαίρεσιν. Ἐπιδίδωσιν ἄρτον, καὶ τρέφει τὸν ἀναιρέτην· καὶ τὴν Νέαν Διαθήκην ἐπὶ τραπέζης ἀναγράφων, οὐκ ἀποστερεῖ τῆς κληρονομίας τὸν προδόντα, καὶ διαθέ μενος οὐκ ἀποστερεῖ τοῦ μέρους τὸν μετὰ βραχὺ παραδιδόντα. 'Αλλ' οὐκ ὤφειλεν ὁ κλῆρος τὸν τρόπον ἡ τιμὴ τὴν γνώμην οὐ μετέβαλεν· ὡς γὰρ ἔλαβε τὸ ψωμίον, εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτόν. Ἡ τοῦ Ἰούδα προαίρεσις τοῦ διαβόλου κλῆσις· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἰσε ἦλθεν, ἀλλ' εὗρε τὸ τῆς ψυχῆς καταγώγιον· εὗρε γνώμην ἐπιτηδείαν πρὸς οἰκείωσιν· εὗρε σεσαρωμέ νον· εὗρε ποθούμενον πάθος, καὶ τὸν οἶκον οὐκ ἔφυ- γεν· εὗρεν ὅπλον, ᾧ χρησάμενος παρατάξηται. βολος τὸν Κύριον εἶπε· ι Ταῦτα πάντα σοι δώσω. Νῦν δὲ ὁ Ἰούδας βοῇ· Τί θέλετε δοῦναι! Ω ῥημά των καὶ τρόπων συγγένεια; ὦ συμφωνία διαβόλου πάλαι μελετηθεῖσα ! Οὐ λέγει, τί μοι δύνασθε δοῦναι ; Ὥς εξωνον κτίσμα τὸν δεσπότην προτίθησιν· ὡς ἄτι- μου συμφωνεῖ τὸν ἀτίμητον. Τί τοιοῦτο οὐ λαμβάνεις, οἷον δίδως, Ἰούδα; Υπόμνησον σεαυτὸν τῶν τοῦ πιο πρασκομένου θαυμάτων, καὶ τότε ἀναλόγως τὸν θαυ ματουργὸν καπήλευε. Βάδιζε πρὸς τὸν λεπρόν· παρ' ἐκείνου διδάσκου τὴν τῆς ἰατρείας ποσότητα. Ερώτα τυφλούς, τίνος ἀξίαν ἡγοῦνται τὴν ἴασιν. Ερώτα τὸν Λάζαρον, πότου τιμᾶται τὴν τοῦ θανάτου φυγήν. Ἐξέταξε τὸν παράλυτον τὸν τοῦ χρόνου καὶ τῆς κλί νης διὰ τὸ πάθος δεσμώτην. Ζυγοστάτησον τὰς αὐτ τοσχεδίους ἐν ἐρήμῳ τραπέζας. Διατίμησον τὸν ἐπὶ τῶν κυμάτων περίπατον, τὰς τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ἀνέμων ἐπιτιμήσεις· τὰς τῶν δαιμονιώντων θερα- SERMO IN FERIAM V. " sumere panem filiorum, et mittere canibus › Ja deis. Dum ille quærit quibuscum paciscatur, vet venditam rapite margaritam. A differo, comedite et vos, comedite . Non est bonum tradam 73?, Cur panem vendis, o Juda, jam pre cibo distributum ? Quorsum abiere verba illa amo ris erga pauperes indicia : « Potuit istud venundari multo, et dari pauperibus "?, Cum mulierem un- guentis Dominum perfundentem, atque unctione sepulturam prævenientem, vivoque honorem exhi bentem, quod mortuo non poterat ; eam, inquam, contumelia aflicis, legemque prætendis studii erga pauperes. • Potuit, ait, istud venundari : hoc est, potuit et istud una cum ipso venund: ri. Esto, occidis, an quoque sepeliri vetas? Esto, san- guinem vendis, cur et unguentum venundas? avaritiam quæ pauperum amoris larvam assumit ! inhumanam humanitatem! Potuit istud venundari et dari pauperibus. Amorem pauperum vendit Ju- das, et ipsam misericordiæ erga pauperes speciem negotiatur. At Salvatoris æquanimitas nihil ideo remissa est, ut etiam cum parricida manum exten- deret. Una cum proditore comedebat, ut illi pro- positi sui pudorem afferret. Panem porrigit, inter- fectoremque nutrit: ac Novum Testamentum in mensa perscribens, proditorem nequaquam privat hæreditate : ac dum Testamentum tradit, eum qui se mox traditurus est a sua parte non abigit. Sed sors illa nequaquam mores ejus, nec honor sententiam mutavit. Nam simul atque buccellain accepit, in- travit Satanas in ipsum. Jude propositum erat dia- boli invitatio. Non enim modo ingressus est, sed invenit animæ diversorium: invenit mentem sibi ad habitandum accommodam, invenit eam scopis mundatam : invenit desideratum sibi affectum, nec domum aversatus est: invenit telum, quo usus, aciem instrueret. Matth. XV, C D consensus minum tentaret, ait : • Hæc omnia tibi dabo 78. ' Nunc autem clamat Judas: Quid vultis mihi dare? O verborum morumque affinitatem! o cum diabolo, jam olim meditatus! Non ait quid potestis mihi dare? Dominum quasi vili pretio ce- dendum proponit : quasi nullius pretii esset pacisci- tur de eo qui nullo pretio æstimatur. Quidni tan- tumdem accipis quantum tradis, o Juda? In memo- ria revoca miracula ejus quem venditurus cs, alque tunc justo pretio miraculorum auctorem nundinare. Leprosum adi, atque ab illo edisce quanti sit curatio. Interroga crcos, quanti curationem æstiment suam. Sciscitare a Lazaro, quanti æstimandum sit, quod mortem ille evaserit. Exquire a paralytico, quem diu morbus in lecto vinctum detinuerat: perpende mi- hi subitas illas in eremo appositas mensas. Estima ambulationem supra luctus, increpationes mari ac *s Matth. iv. 9. 2. • Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum 2. • Τί μοι θέλετε δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν προ 3. ι Τί μοι θέλετε δοῦναι ; » Πειράζων μὲν ὁ διά 26. 73 Matth. XVI, 15. 74 ibid. 9. 3. • Quid vultis mihi dare ? » Diabolus cum Do-
PG 28:1051«Ἐὰν δέη με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι.» Μεθύων τῷ πόθῳ κατὰ θανάτου θρασύνεται· οὐ μετρεῖ τοὺς λόγους τῇ ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως· οὐκ ἐννοεῖ τὸν ἀληθεύοντα, καὶ ἀντιλέγων σεμνύνεται. Τί οὖν ὁ Κύριος; Οὐ χρεία μου λόγων πρὸς νίκην. Ἀλεκτρυών σου τὴν μεγαλαυχίαν ἐλέγξει· ἐκεῖνος τῶν τοῦ δεσπότου λόγων συνήγορος ἔσται· ἐκεῖνός σοι τοῖς τῶν ῥημάτων κόμποις βοῶν ἀντιστήσεται. Ἠκολούθη τοῖς λόγοις τὰ πράγματα. Παιδίσκη φθέγγεται, καὶ ἡ κορυφὴ τῶν ἀποστόλων ταράττεται, καὶ Πέτρος ἐλέγχεται. Κόρη λαλεῖ, καὶ ἡ πέτρα χειμάζεται· κόρη ψιθυρίζει, καὶ Πέτρος ἀρνεῖται. Ἤλπιζε πείθειν τὴν κόρην ὁ Πέτρος ὀμνύων· ἀλλ’ ὄρνις τοὺς ὅρκους οὐ δέχεται· ἐπιστομίζει ταῖς φωναῖς τὸν ἀρνούμενον. Ἀξίαν ἀποστολικὴν οὐκ αἰσχύνεται· τιμᾷ γὰρ τοῦ Δεσπότου τὴν πρόῤῥησιν· «Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με.» Εἴληφα, Πέτρε, τῆς κατηγορίας τὸ σύνθημα. Κἂν σιωπῆσαι μὴ θέλω, βοᾷν οὐκ ἰσχύω. Ὢ ῥημάτων κυμάτων τῷ Πέτρῳ φανέντων Ὃν ᾐδέσθη τὰ κύματα, τοῦτον ἀλεκτρυὼν ἐστηλίτευσεν. Ὅπου γὰρ ὁ Δεσπότης προστάττων ἐστὶν, ὑπηρετεῖ τοῖς ὁμοδούλοις ἡ θάλαττα.
Α πείας ἐπίσκεψαι. Τούτων ἁπάντων ἐπιλήσμων γενό Ο Ο μενος, ὃν πωλεῖς οὐκ ἐννοεῖς. πράσεως δεσποτείαν τῷ πιπρασκομένῳ κατὰ τῶν ὠνουμένων ἐγγυομένης! Πιπρασκόμενος γὰρ ὁ δε σπότης κτήτωρ τῶν ἀγοραζόντων ἐγίνετο. Εἰκότως οὖν ὁ Χριστὸς ἀνεβόα· . Πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν· κ εἴ τι λείπει τοῖς προγονικοῖς ὑμῶν, ὦ Ἰουδαῖοι, τολμήμασιν. Ἐκεῖνοι προφήτας ἀνήρουν, ὑμεῖς δὲ τὸν προφητευθέντα φονεύετε. Ἐκεῖνοι τοὺς πεμφθέντας κατέσφαττον, ὑμεῖς δὲ τὸν τοὺς προφή τας ἀπεσταλκότα. Ἐκεῖνοι τοὺς δούλους, ὑμεῖς τὸν Δεσπότην ἀποκτείνετε. Ἐκεῖνοι τοὺς ἱερεῖς ἀνήρουν, ὑμεῖς τὸν ναὸν κατελύσατε. Μείζονα τῶν προλαβόν των τὰ δεύτερα. Θάλασσαν πλεύσας [ἴσ. περάσας], ηλέγχθης αχάριστος· μάννα τρεφόμενος, τὸν ἐν Αἰ γύπτῳ μόσχον ἐθρήσκευσας· νόμον δεχόμενος, τὸν νομοδότην παρανομίαις καθυβρίζεις. Ήξεν ἡ πέτρα τῇ ράβδω Μωσέως, ὁ δὲ τὸς τρόπος ἀκαμπής πρὸς εὐσέβειαν. Ἐνίκας μαχόμενος, καὶ τὸν ἐξ οὐρανοῦ στρατηγὸν οὐκ ἐγνώριζες. Ἐδεσμεύετο δρόμος ηλίου, σοὶ προθεσμία νίκης γινόμενος, σὺ δὲ τὰς τῶν τέκνων σφαγὰς θυσίας εὐχαριστηρίους τοῖς εἰδώλοις προσ έφερες. Αεὶ σύντροφος Ἰουδαῖος αἱμάτων τὰς προφη τῶν σφαγὰς ὑπολαμβάνει· τούτοις [[π. τούτων] τοῖς αἴμασι κατὰ μικρὸν ἀρδευόμενος εἰς αὐτὴν σήμερον τῆς παρανομίας τὴν κορυφὴν ἀπωλίσθησε; Τίς οὖν αὐ- τοῖς ὁ τῆς παρανομίας καρπούς; « Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. » Εκδοτον εἰς τὴν κόλασιν τὸ ἔθνος· ἕως γὰρ θεραπείας ἐλπίδα ὑπεμφαίνει τὸ πι θος, πράοις φαρμάκοις ὁ ἰατρὸς ἀνακτᾶται τὸ νόσημα ἀπογνοὺς δὲ τὴν θεραπείαν τοῦ πάθους (17), απο- τέμνεται μέλος. τὴν πρᾶσιν φαιδρός, καθάπερ τις ἔμπορος τοῦ φορ τίου τὸ ἄχθος ἀπωσάμενος· παρῆν ώπλισμένος φιλή ματι, παρῆν δεικνύς, ὃν ἐπώλησε. Τί οὖν ὁ Κύριος πρὸς τὸν Ἰούδαν; Ὡς μέθῃ βεβαπτισμένον φιλαργ ρία (18) διύπνιζε, λέγων· ο Φιλήματι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως; » Οὕτω φιλεῖν ἐδιδάχθης; Εἰπέ μοι, οὗτος παρ' ἐμοί σοι τῆς ἀγάπης ὁ νόμος; Ο φιλήματος αἷματος πεπληρωμένου ! Ο πολέμου κεχρωσμένου φιλήματι ! "Ω φίλημα δήγμα (19) θανά του γενόμενον! "Ω φίλημα ἀσπίδων τὸν ἐρευγόμενον. Ο πρὸς ἀγάπην ἐδιδάχθης, τούτῳ πρὸς ἀπάτην ἐχρήσω. Ορῶ σου τοὺς ἐπὶ τοῦ στόματος ἤλους· τί κρύπτεις, ἃ πράττεις ; Τὸν σταυρὸν ἀναμένω. Ὁ μὲν Ἰούδας τούτοις· Πέτρος δὲ περὶ φίλτρου διωκνύετο · • Ἐὰν δέῃ με σύν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε απαρνή σομαι. ο Μεθύων τῷ πόθῳ κατὰ θανάτου θρασύνε ται· οὐ μετρεῖ τοὺς λόγους τῇ ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως - οὐκ ἐννοεῖ τὸν ἀληθεύοντα, καὶ ἀντιλέγων σεμνύνε-- ται. Τί οὖν ὁ Κύριος; Οὐ χρεία μου λόγων πρὸς νέα το S. ATILANASIUS. - SPURIA. ventis factas : considera liberatos demoniacos. Ho- rum immemor omnium, non tecum reputas quem vendas. O venditionem, quæ vendito in emptores imperium conciliat! Venditus quippe Dominus empto- rum possessor effectus est. Merito igitur clamabat Christus : Implete mensuram patrum vestro- rum 77; › si quid majorum vestrorum, o Judæi, deficit sceleribus. Illi prophetas occiderunt, vos a prophetis prænuntiatum occiditis. Viros illi ad se missos confoderunt, vos autem eum qui prophetas mittit ; servus illi, vos Dominum interfcitis. Sacere doles illi trucidabant, vos templum solvistis. Gra- viora prioribus hæc posteriora sunt. Trajecto mare ingratus deprehensus es : manna nutritus, Ægypti vitulum adorasti : accepta lege, legislatorem transgressionibus contumelia allicis. Cessit petra virgæ Mosis, at mores tui ad pietatem flecti ne- queunt. In prælio vicisti, nec coelestem nosti du- cem. Sistebatur solis cursus, victoriæ prævium signum tibi factus, tu filiorum cædes in sacrificium pro actione gratiarum offerebas idolis. Semper Ju- dæus sanguine enutritus, prophetarum cædes susci- pit : atque eorum sanguine paulatim irrigatus, ad iniquitatis fastigium hodie prorumpit? Quis igitur illis iniquitatis fructus? Ecce relinquetur domus vestra deserta"., Dedita est ad supplicium illa natio: quandiu enim spem curationis morbus subindicat, lenibus tandiu remediis medicus a mor- bo recreare studet: ubi vero nulla residua spes medela, membrum abscinditur. ditionem latus, quemadmodum institor quidam, mer- cium suarum onere deposito; aderat osculo armatus; aderat venditum a se virum indicaturus. Quid ergo ad Judam Dominus ? Avaritia ceu ebrietate sub- mersum expergefacit his verbis: • Osculo Filium hominis tradis 7?, Itane osculari edoctus es? Dic mihi, hæccine lex charitatis a me tibi tradita? sanguine plenum osculum! O bellum osculo colora- tum! O osculum quod mortis morsus eficitur! osculum venenum aspidum eructans ! Quod ad chari- tatem didicisti, eo ad fraudem usus es? Video cla- vos in ore tuo : quid celas opus tuum? Crucem ex- specto. His Judas compellatus est. Petrus autem amorem suum juramento allirmabat: • Etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo "., Ebrius amore, contra mortem fit audacior: non ille naturæ infirmitate verba metitur sua: non co- gitat loquentis veracitatem, sed contradicendo sese jactat. Quid ergo Dominus? Nulla mihi ad victoriam B C D Matth. XXVI, 9. Matth. xx, 32. " ibid. 28. 48. Matth. XXVYI, Luc. xxi, 35. 4. « At illi constituerunt ei triginta argenteos 7. 5. Post paulumn temporis, aderat Judas post ven- 4. • Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. » Ε 5. Μικρὸς ἐν μέσῳ καιρὸς, καὶ παρὴν Ἰούδας μετὰ (17) Reg. τὸ πάθος. (18) Reg. φιλαργυρίας. (19) Reg. δείγμα, lectio dubia.
Ὅπου ὁ Δεσπότης ἀντιπράττει, καὶ ἀλεκτρυόνες ὁπλίζονται. Πάντα γὰρ τοῖς τοῦ πεποιηκότος ἕπεται νεύμασιν. «Ἐὰν δέῃ με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι·» καὶ πάλιν· «Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον.» Βλέπε φόβου καὶ πόθου συμπεπλεγμένας φωνάς. Ἠγνόησας, ὦ Πέτρε, τὸν Κύριον; Οὐκοῦν καὶ ὁ Κύριος τὸν Πέτρον ἠγνόησεν; Ὢ φόβου πόθον νικήσαντος Θεώρησον τὴν τοῦ Πέτρου δειλίαν, ἵνα μάθῃς, τίς ὁ τὴν παῤῥησίαν δωρούμενος. Ἐλεγχέσθω φύσις, ἵνα φανῇ ἡ χάρις· δεικνύσθω τὸ πάθος, ἵνα φανῇ τῆς δυνάμεως ὁ χορηγός· αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος καὶ νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Α πείας ἐπίσκεψαι. Τούτων ἁπάντων ἐπιλήσμων γενό Ο Ο μενος, ὃν πωλεῖς οὐκ ἐννοεῖς. πράσεως δεσποτείαν τῷ πιπρασκομένῳ κατὰ τῶν ὠνουμένων ἐγγυομένης! Πιπρασκόμενος γὰρ ὁ δε σπότης κτήτωρ τῶν ἀγοραζόντων ἐγίνετο. Εἰκότως οὖν ὁ Χριστὸς ἀνεβόα· . Πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν· κ εἴ τι λείπει τοῖς προγονικοῖς ὑμῶν, ὦ Ἰουδαῖοι, τολμήμασιν. Ἐκεῖνοι προφήτας ἀνήρουν, ὑμεῖς δὲ τὸν προφητευθέντα φονεύετε. Ἐκεῖνοι τοὺς πεμφθέντας κατέσφαττον, ὑμεῖς δὲ τὸν τοὺς προφή τας ἀπεσταλκότα. Ἐκεῖνοι τοὺς δούλους, ὑμεῖς τὸν Δεσπότην ἀποκτείνετε. Ἐκεῖνοι τοὺς ἱερεῖς ἀνήρουν, ὑμεῖς τὸν ναὸν κατελύσατε. Μείζονα τῶν προλαβόν των τὰ δεύτερα. Θάλασσαν πλεύσας [ἴσ. περάσας], ηλέγχθης αχάριστος· μάννα τρεφόμενος, τὸν ἐν Αἰ γύπτῳ μόσχον ἐθρήσκευσας· νόμον δεχόμενος, τὸν νομοδότην παρανομίαις καθυβρίζεις. Ήξεν ἡ πέτρα τῇ ράβδω Μωσέως, ὁ δὲ τὸς τρόπος ἀκαμπής πρὸς εὐσέβειαν. Ἐνίκας μαχόμενος, καὶ τὸν ἐξ οὐρανοῦ στρατηγὸν οὐκ ἐγνώριζες. Ἐδεσμεύετο δρόμος ηλίου, σοὶ προθεσμία νίκης γινόμενος, σὺ δὲ τὰς τῶν τέκνων σφαγὰς θυσίας εὐχαριστηρίους τοῖς εἰδώλοις προσ έφερες. Αεὶ σύντροφος Ἰουδαῖος αἱμάτων τὰς προφη τῶν σφαγὰς ὑπολαμβάνει· τούτοις [[π. τούτων] τοῖς αἴμασι κατὰ μικρὸν ἀρδευόμενος εἰς αὐτὴν σήμερον τῆς παρανομίας τὴν κορυφὴν ἀπωλίσθησε; Τίς οὖν αὐ- τοῖς ὁ τῆς παρανομίας καρπούς; « Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. » Εκδοτον εἰς τὴν κόλασιν τὸ ἔθνος· ἕως γὰρ θεραπείας ἐλπίδα ὑπεμφαίνει τὸ πι θος, πράοις φαρμάκοις ὁ ἰατρὸς ἀνακτᾶται τὸ νόσημα ἀπογνοὺς δὲ τὴν θεραπείαν τοῦ πάθους (17), απο- τέμνεται μέλος. τὴν πρᾶσιν φαιδρός, καθάπερ τις ἔμπορος τοῦ φορ τίου τὸ ἄχθος ἀπωσάμενος· παρῆν ώπλισμένος φιλή ματι, παρῆν δεικνύς, ὃν ἐπώλησε. Τί οὖν ὁ Κύριος πρὸς τὸν Ἰούδαν; Ὡς μέθῃ βεβαπτισμένον φιλαργ ρία (18) διύπνιζε, λέγων· ο Φιλήματι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως; » Οὕτω φιλεῖν ἐδιδάχθης; Εἰπέ μοι, οὗτος παρ' ἐμοί σοι τῆς ἀγάπης ὁ νόμος; Ο φιλήματος αἷματος πεπληρωμένου ! Ο πολέμου κεχρωσμένου φιλήματι ! "Ω φίλημα δήγμα (19) θανά του γενόμενον! "Ω φίλημα ἀσπίδων τὸν ἐρευγόμενον. Ο πρὸς ἀγάπην ἐδιδάχθης, τούτῳ πρὸς ἀπάτην ἐχρήσω. Ορῶ σου τοὺς ἐπὶ τοῦ στόματος ἤλους· τί κρύπτεις, ἃ πράττεις ; Τὸν σταυρὸν ἀναμένω. Ὁ μὲν Ἰούδας τούτοις· Πέτρος δὲ περὶ φίλτρου διωκνύετο · • Ἐὰν δέῃ με σύν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε απαρνή σομαι. ο Μεθύων τῷ πόθῳ κατὰ θανάτου θρασύνε ται· οὐ μετρεῖ τοὺς λόγους τῇ ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως - οὐκ ἐννοεῖ τὸν ἀληθεύοντα, καὶ ἀντιλέγων σεμνύνε-- ται. Τί οὖν ὁ Κύριος; Οὐ χρεία μου λόγων πρὸς νέα το S. ATILANASIUS. - SPURIA. ventis factas : considera liberatos demoniacos. Ho- rum immemor omnium, non tecum reputas quem vendas. O venditionem, quæ vendito in emptores imperium conciliat! Venditus quippe Dominus empto- rum possessor effectus est. Merito igitur clamabat Christus : Implete mensuram patrum vestro- rum 77; › si quid majorum vestrorum, o Judæi, deficit sceleribus. Illi prophetas occiderunt, vos a prophetis prænuntiatum occiditis. Viros illi ad se missos confoderunt, vos autem eum qui prophetas mittit ; servus illi, vos Dominum interfcitis. Sacere doles illi trucidabant, vos templum solvistis. Gra- viora prioribus hæc posteriora sunt. Trajecto mare ingratus deprehensus es : manna nutritus, Ægypti vitulum adorasti : accepta lege, legislatorem transgressionibus contumelia allicis. Cessit petra virgæ Mosis, at mores tui ad pietatem flecti ne- queunt. In prælio vicisti, nec coelestem nosti du- cem. Sistebatur solis cursus, victoriæ prævium signum tibi factus, tu filiorum cædes in sacrificium pro actione gratiarum offerebas idolis. Semper Ju- dæus sanguine enutritus, prophetarum cædes susci- pit : atque eorum sanguine paulatim irrigatus, ad iniquitatis fastigium hodie prorumpit? Quis igitur illis iniquitatis fructus? Ecce relinquetur domus vestra deserta"., Dedita est ad supplicium illa natio: quandiu enim spem curationis morbus subindicat, lenibus tandiu remediis medicus a mor- bo recreare studet: ubi vero nulla residua spes medela, membrum abscinditur. ditionem latus, quemadmodum institor quidam, mer- cium suarum onere deposito; aderat osculo armatus; aderat venditum a se virum indicaturus. Quid ergo ad Judam Dominus ? Avaritia ceu ebrietate sub- mersum expergefacit his verbis: • Osculo Filium hominis tradis 7?, Itane osculari edoctus es? Dic mihi, hæccine lex charitatis a me tibi tradita? sanguine plenum osculum! O bellum osculo colora- tum! O osculum quod mortis morsus eficitur! osculum venenum aspidum eructans ! Quod ad chari- tatem didicisti, eo ad fraudem usus es? Video cla- vos in ore tuo : quid celas opus tuum? Crucem ex- specto. His Judas compellatus est. Petrus autem amorem suum juramento allirmabat: • Etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo "., Ebrius amore, contra mortem fit audacior: non ille naturæ infirmitate verba metitur sua: non co- gitat loquentis veracitatem, sed contradicendo sese jactat. Quid ergo Dominus? Nulla mihi ad victoriam B C D Matth. XXVI, 9. Matth. xx, 32. " ibid. 28. 48. Matth. XXVYI, Luc. xxi, 35. 4. « At illi constituerunt ei triginta argenteos 7. 5. Post paulumn temporis, aderat Judas post ven- 4. • Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. » Ε 5. Μικρὸς ἐν μέσῳ καιρὸς, καὶ παρὴν Ἰούδας μετὰ (17) Reg. τὸ πάθος. (18) Reg. φιλαργυρίας. (19) Reg. δείγμα, lectio dubia.
Continue reading PG 28: Homilia in passionem domini →≣ entire volume