Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 48:1067ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ] Περὶ ἱερωσύνης λόγος ἕβδομος. Ὦ θαῦμα παράδοξον ὦ δύναμις ἄῤῥητος ὦ φρι-κτὸν μυστήριον τὸ τῆς ἱερωσύνης· νοερὰ καὶ ἁγία, σεμνὴ καὶ ἀμώμητος, ἣν Χριστὸς τοῖς ἀξίοις ἐλθὼν ἐδωρήσατο. Προσπίπτω καὶ δέομαι δάκρυσι καὶ στε-ναγμοῖς, ἵνα ἐσοπτρίσωμαι εἰς τοῦτον τὸν θησαυρὸν τῆς ἱερωσύνης, τοῖς αὐτὸν φυλάττουσιν ἀξίως καὶ ὁσίως. Θυρεὸς γάρ ἐστι λαμπρὸς καὶ ἀνείκαστος, καὶ πύργος ἀσάλευτος, τεῖχος ἀδιαίρετον· θεμέλιος γάρ ἐστιν ἑδραῖος ἀπὸ γῆς μέχρι τῆς οὐρανίου ἁψίδος ἐγγίζουσα. Καὶ τί λέγω, ἀδελφοί; Ὅτι τὰ τῶν ὑψί-στων ἁψίδων καθάπτεται, εἰς αὐτοὺς τοὺς οὐρανοὺς τῶν οὐρανῶν ἔρχεται ἀκωλύτως, ἐν μέσῳ τῶν ἀγγέ-λων ἅμα τῶν ἀσωμάτων λαμπρῶς καὶ ῥᾳδίως ἰχνο-βατεῖ. Καὶ τί λέγω ἐν μέσῳ τῶν ἄνω δυνάμεων; Αὐ-τοῦ τοῦ Δεσπότου τῶν ἀγγέλων καὶ κτίστου καὶ φω-τοδότου συνόμιλος γίνεται, καὶ καθ’ ὅσον βούλεται παραυτίκα λαμβάνει τὰ αὐτοῦ αἰτήματα ἐν πολλῇ παῤῥησίᾳ. Οὐ παύομαι, ἀδελφοὶ, ὑμνῶν καὶ δοξά-ζων τὸν τοῦ ἀξιώματος βαθμὸν, ὃν ἡ Τριὰς δέδωκε τοῖς υἱοῖς τοῦ Ἀδὰμ, δι’ οὗ ὁ κόσμος σέσωσται, καὶ ἡ κτίσις πεφώτισται, δι’ οὗ ὄρη καὶ βουνοὶ καὶ νάπαι καὶ φάραγγες πεπλήρωνται τῆς φαιδρᾶς καὶ σεμνῆς πολιτείας τοῦ μακαρίου γένους· λέγω δὴ τῶν μοναχῶν, καθὼς Ἡσαί̈ας ὁ λαμπροφωνότατος ἔφησεν, ὅτι Ἐκ τῶν κορυφῶν τῶν ὀρέων δώσουσι φωνὰς αὐτῶν ἄνθρωποι εἰς δοξολογίαν· δι’ οὗ καὶ ἀνομία ἐκ τῆς γῆς ἀφῄρηται, δι’ οὗ καὶ σωφροσύνη ἐν τῇ γῇ αὐλίζεται, δι’ οὗ ὁ διάβολος πεσὼν κατήργηται, οἱ ἀσελγεῖς γε-γόνασι σκεύη ἡγιασμένα, οἱ πόρνοι ἁγνοὶ καὶ ἀμίαν-τοι, οἱ ἄφρονες γεγόνασιν ὁδηγοὶ δικαιοσύνης· δι’ οὗ καὶ τὸ τοῦ θανάτου κράτος κατήργηται, καὶ ὁ ᾅδης τὴν ἰσχὺν ἀπώλεσε, καὶ ἡ κατάρα τοῦ Ἀδὰμ λέλυται, καὶ ὁ νυμφὼν ὁ οὐράνιος ηὐτρέπισται· δι’ οὗ τῶν ἀν-θρώπων ἡ φύσις πρὸς τὴν τῶν ἀσωμάτων μεταβάλ-λεται δύναμιν. Τί εἴπω, ἢ τί ἐπαινέσω; ὑπερβαίνει γὰρ καὶ λόγον καὶ ἔννοιαν ἡ δωρεὰ τοῦ βαθμοῦ τῆς ἱερωσύνης. Καὶ, ὡς οἶμαι, τοῦτό ἐστιν ὃ ὁ Παῦλος ἐκπλαγεὶς αἰνίττεται λέγων· Ὢ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ Ὑψιπέτης ὑπάρχει ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν, ὀξυτάτως προσφέρουσα τῷ Θεῷ τὰ αἰτήματα ἡμῶν· πρεσβεύει τῷ Δεσπότῃ ὑπὲρ τῶν δούλων. Καὶ πρόσχωμεν, ἀδελ-φοὶ, τηλαυγῶς εἰς τοῦτο τὸ μυστικὸν καὶ φρικτὸν διήγημα, ὅτι ἄνευ τῆς σεμνῆς ἱερωσύνης ἄφεσις ἁμαρτιῶν βροτοῖς οὐ δίδοται· θέτε τὸν νοῦν ὑμῶν, ἀδελφοί· ὑμεῖς γάρ ἐστε ἐρασταὶ τῆς εὐσεβείας, αὐ-γάζοντες τὸ φῶς τῶν διδαγμάτων. Τί ἐστιν ὃ πρώην ἐλέξαμεν περὶ τοῦ μυστηρίου τῆς ἱερωσύνης; Τὸ κλῆμα τῆς ἀμπέλου, καὶ ὁ κόκκος τοῦ σίτου, καὶ ἡ ἱερωσύνη ὁμόνοιαν κέκτηνται· τὸ κλῆμα καὶ ὁ σῖτος παιδίσκαι ὑπάρχουσιν, ἡ δὲ ἱερωσύνη ἐλευθέρα πέ-φυκε. Ὅταν οὖν συναχθῶσιν αἱ τρεῖς τοῦ αὐλισθῆναι ἐπάνω τῶν θησαυρῶν, προσφέρει τῷ βασιλεῖ ἑκάστη τὴν δύναμιν τῶν ἰδίων καρπῶν εἰς εὐωδίαν· τὸ κλῆ-μα προί̈ησι τὸ αἷμα, ὁμοίως καὶ ὁ σῖτος τὸν ἄρτον, ἡ δὲ ἱερωσύνη εὐπαῤῥησιάστως ὑψηλοπετεῖ ἀπὸ γῆς εἰσ
1067 DE SACERDOTIO LIBER VII. 1069
MONITUM.
deat. Hæsi aliquandiu, an publicum facerem necne; quia vero in antiquis codicibus exstat, et alioqui
brevissimus est, inter spuria locum habeat.
[813] ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ]
Περὶ ἱερωσύνης λόγος ἕβδομος.
.
Ο θαῦμα παράδοξον! ὦ δύναμις ἄρρητος! ὦ φρι-
στὸν μυστήριον τὸ τῆς ἱερωσύνης· νοερὰ καὶ ἁγία,
σεμνὴ καὶ ἀμώμητος, ἣν Χριστὸς τοῖς ἀξίοις ἐλθὼν
ἐδωρήσατο. Προσπίπτω καὶ δέομαι δάκρυσι καὶ στε
ναγμοῖς, ἵνα ἐσοπτρίσωμαι εἰς τοῦτον τὸν θησαυρὸν
τῆς ἱερωσύνης, τοῖς αὐτὸν φυλάττουσιν ἀξίως καὶ
ὁσίως. Θυρεὸς γάρ ἐστι λαμπρὸς καὶ ἀνείκαστος, καὶ
πύργος ἀσάλευτος, τεῖχος ἀδιαίρετον· θεμέλιος γάρ
ἐστιν ἐδραῖος ἀπὸ γῆς μέχρι τῆς οὐρανίου ἁψίδος
ἐγγίζουσα. Καὶ τί λέγω, ἀδελφοί; Οτι τὰ τῶν ὑψ
στων ἁψίδων καθάπτεται, εἰς αὐτοὺς τοὺς οὐρανοὺς
τῶν οὐρανῶν ἔρχεται ἀκωλύτως, ἐν μέσῳ τῶν ἀγγέ
λων ἅμα τῶν ἀσωμάτων λαμπρῶς καὶ ῥᾳδίως ίχνο-
βατεῖ. Καὶ τί λέγω ἐν μέσῳ τῶν ἄνω δυνάμεων ; Αὐτ
τοῦ τοῦ Δεσπότου τῶν ἀγγέλων καὶ κτίστου καὶ φω-
τοδότου συνόμιλος γίνεται, καὶ καθ᾽ ὅσον βούλεται
παραυτίκα λαμβάνει τὰ αὐτοῦ αἰτήματα ἐν πολλῇ
παρρησίᾳ. Οὐ παύομαι, ἀδελφοί, ὑμνῶν καὶ δοξά
ζων τὸν τοῦ ἀξιώματος βαθμὸν ἂν ἡ Τριὰς δέδωκε
τοῖς υἱοῖς τοῦ Ἀδάμ, δι' οὗ ὁ κόσμος σέσωσται, καὶ ἡ
κτίσις πεφώτισται, δι' οὗ ὄρη καὶ βουνοὶ καὶ νάπαι
καὶ φάραγγες πεπλήρωνται της φαιδρᾶς καὶ σεμνῆς
πολιτείας τοῦ μακαρίου γένους· λέγω δὴ τῶν μοναχῶν,
καθὼς Ἡσαΐας ὁ λαμπροφωνότατος ἔφησεν, ὅτι Ἐκ
τῶν κορυφῶν τῶν ὀρέων δώσουσι φωνὰς αὐτῶν
ἄνθρωποι εἰς δοξολογίαν· δι' οὗ καὶ ἀνομία ἐκ τῆς γῆς
ἀτήρηται, δι᾿ οὗ καὶ σωφροσύνη ἐν τῇ γῇ αὐλίζεται,
δι' οὗ ὁ διάβολος πεσὼν κατήργηται, οι ἀσελγεῖς γε-
γόνασι σκεύη ἡγιασμένα, οἱ πόρνοι ἁγνοὶ καὶ ἀμίαν.
τοι, οἱ ἄφρονες γεγόνασιν ὁδηγοί δικαιοσύνης· δι' οὗ
καὶ τὸ τοῦ θανάτου κράτος κατήργηται, καὶ ὁ ἄδης
τὴν ἰσχὺν ἀπώλεσε, καὶ ἡ κατάρα τοῦ ᾿Αδαμ λέλυται,
καὶ ὁ νυμφὼν ὁ οὐράνιος ηὐτρέπισται· δι' οὗ τῶν ἀν-
θρώπων ἡ φύσις πρὸς τὴν τῶν ἀσωμάτων μεταβάλ-
λεται δύναμιν. Τί εἴπω, ἢ τί ἐπαινέσω ; ὑπερβαίνει
γὰρ καὶ λόγον καὶ ἔννοιαν ἡ δωρεὰ τοῦ βαθμοῦ τῆς
ἱερωσύνης. Καὶ, ὡς οἶμαι, τοῦτό ἐστιν ὅ ὁ Παῦλος
ἐκπλαγεὶς αἰνίττεται λέγων· Ὢ βάθος πλούτου καὶ
σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ! ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ
κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ!
Υψιπέτης ὑπάρχει ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν, ὀξυτάτως
προσφέρουσα τῷ Θεῷ τὰ αἰτήματα ἡμῶν· πρεσβεύει
τῷ Δεσπότῃ ὑπὲρ τῶν δούλων. Καὶ πρόσχωμεν, ἀδελ
φολ, τηλαυγῶς εἰς τοῦτο τὸ μυστικὸν καὶ φρικτόν
διήγημα, ὅτι ἄνευ τῆς σεμνῆς ἱερωσύνης ἄφεσις
ἁμαρτιῶν βροτοῖς οὐ δίδοται· θέτε τὸν νοῦν ὑμῶν,
ἀδελφοί· ὑμεῖς γάρ ἐστε ἐρασταὶ τῆς εὐσεβείας, αυτ
γάζοντες τὸ φῶς τῶν διδαγμάτων. Τί ἐστιν ὁ πρώην
ἐλέξαμεν περὶ τοῦ μυστηρίου τῆς ἱερωσύνης; Το
κλῆμα τῆς ἀμπέλου, καὶ ὁ κόκκος του σίτου, καὶ ἡ
Ιερωσύνη ὁμόνοιαν κέκτηνται· τὸ κλῆμα καὶ ὁ σῖτος
παιδίσκαι ὑπάρχουσιν, ἡ δὲ ἱερωσύνη ἐλευθέρα πέ-
φυχε. Οταν οὖν συναχθῶσιν αἱ τρεῖς τοῦ αὐλισθῆναι
ἐπάνω τῶν θησαυρῶν, προσφέρει τῷ βασιλεῖ ἑκάστη
τὴν δύναμιν τῶν ἰδίων καρπῶν εἰς εὐωδίαν· τὸ κλῆ
μα προΐησι τὸ αἷμα, ὁμοίως καὶ ὁ σίτος τὸν ἄρτον, ἡ
δὲ ἱερωσύνη εὐπαρρησιάστως ὑψηλοπετεῖ ἀπὸ τῆς εἰς
οὐρανὸν, ἄχρις ἂν θεωρήσῃ αὐτὸν τὸν ἀόρατον, καὶ
προσκυνήσασα ἔμπροσθεν τοῦ ὑψηλοῦ θρόνου, ἵστα
μένη δέηται ὑπὲρ τῶν δούλων πρὸς τὸν Δεσπότην,
βαστάζουσα δάκρυα καὶ στεναγμούς τῶν συνδούλων
καὶ προσφέρουσα τῷ Δεσπότῃ· ὁμοίως παράκλησιν
ἅμα καὶ μετάνοιαν αἰτοῦσα, συγχώρησιν καὶ ἔλεον
τῷ εὐσπλάγχνῳ βασιλεῖ, ὅπως τὸ παράκλητον Πνεῦ
μα συνέλθῃ, καὶ ἁγιάσῃ τὰ δῶρα ἐν γῇ προσκείμενα.
Καὶ ὅταν προσκομισθῇ μυστήρια φοβερά, πλήρη αθα -
νασίας διὰ τοῦ προεστῶτος ἱερέως πρεσβείαν ποιοῦν-
τος ὑπὲρ πάντων, τότε δὴ προσέρχονται ψυχαὶ διὰ
τῶν μυστηρίων καθαρμὸν λαμβάνουσαι τῶν σπίλων.
Ιδετε, φιλόθεοι, πῶς οὐκ ἐνεργοῦσιν οἱ δύο ἐπὶ τῆς
γῆς, εἰ μὴ ἡ οὐρανία ψῆφος παραγένηται, καὶ ἁγιά
σῃ τὰ δώρα. Εώρακας, ἄνθρωπε, φαιδρὰν θαυμα
τουργίαν ; [814] εἶδες βαθμὸν ἱερὸν πως ῥᾳδίως καθ
αίρει τῶν ψυχῶν τὰς κηλίδας; Εὐλογεῖται ὁ Σωτὴρ
ὁ δράσας ἐπὶ τῆς γῆς τοῦτο τὸ ὑπέρλαμπρον καὶ ῥυ
πτικὸν δώρημα, φωτίσας χάριτι τοὺς ἱερεῖς, του λάμ
πειν ὡς φωστῆρας ἐν κόσμῳ. Ὁ λαὸς ὁ πρὸ ἡμῶν,
κέρας ἐλαιοφόρον, προκοπὴν κατείληφεν· ἡμεῖς δὲ οἱ
ἀχρεῖοι δοῦλοι τοῦ εὐλογητοῦ, οὐ κέρας, οὐκ ἔλαιον
αἰσθητὸν εἰλήφαμεν· ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ κρανίον ῶν, ὁ ὑψη
λὸς καὶ φρικτὸς κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἐδωρή
σατο ἡμῖν ἐν τῇ ἐπιθέσει τῶν χειρῶν τὸ Πνεῦμα τὸ
ἑαυτοῦ, τὸ ἐλθὸν ὡσεὶ πῦρ ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους. Η
δύναμις ἄῤῥητος ἡ καταπαύσασα οἰκῆσαι ἐν ἡμῖν δι'
ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων ! ὦ τί μέγαν βα-
θμὸν ἔχει ἡ φρικτή ἱερωσύνη ! Μακάριος υπάρχει
ὅστις πολιτεύεται ἐν αὐτῇ ἁγνῶς καὶ ἀμώμως. Πέτρος
ὁ κληθεὶς Κηφᾶς, ὁ σαγηνευθείς παρὰ τὸ χείλος τῆς
θαλάσσης, ὁ μαρτυρηθεὶς ὑπὸ τοῦ μεγάλου ποιμένος
ὅτι Ἐπὶ ταὐτῇ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν
Εκκλησίαν, διὰ ἱερωσύνης καὶ τὰς κλεῖς τῶν οὐ-
ρανῶν εἴληφεν. Ομοίως δὲ καὶ Παῦλος, ὁ ποτὲ διώ-
κτης, ταύτης ἀξιωθείς, υπόπτερος διέδραμε κηρύτα
των ἐν γῇ καὶ θαλάσσῃ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν.
Επανέλθωμεν πρὸς ᾿Αβελ τὸν δίκαιον, ὃς γέγονεν ἐν
ἀρχῇ τῆς κτίσεως ἱερεὺς, καὶ μάθωμεν ἐξ αὐτοῦ ὅτι
ἱεράτευεν ἐν ἀρχῇ τὴν θυσίαν αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεόν.
Οὐχὶ πῦρ ἐξ οὐρανοῦ κατελθὸν κατέφαγε τὴν θυσίαν
αὐτοῦ; “Οτε δὲ προσέφερε τῷ Θεῷ τὰς ἀπαρχὰς, ὥς
φησιν ἡ Γραφή, Ἐπεῖδεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὴν θυσίαν
του Αβελ ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ Κάϊν οὐκ εὐδόκησεν.
Πάλιν δὲ ὁ Νῶς, ὁ σωθεὶς ἐν κιβωτῷ, ὅτε ἐκόπασε τὸ
ὕδωρ, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ᾿Αραράτ, ταύτην
πάλιν εὐθέως μετέσχε τὴν ἱερωσύνην, καὶ προσήνεγκε
θυσίαν ειλικρινώς τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. "Οθεν
διέθετο μετ' αὐτοῦ διαθήκην ὁ Θεὸς, τοῦ μηκέτι ἐπ-
ἀξαι κατακλυσμὸν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ δίδωσιν αὐτῷ εὐ
λογίαν τοῦ αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι. Εἶδες θαυ
ματουργίαν τῆς ἱερωσύνης; ἑώρακας τὸν πρῶτον ἐε-
ρέα "Αβελ ἐν τῇ προτέρα κτίσει, πῶς τὸ πῦρ κατε
ἤνεγκεν οὐρανόθεν ἐπὶ γῆς διὰ τὴν ἄμωμον αὐτοῦ
ολοκάρπωσιν; Εἶδες πάλιν τὸν Νῶς τὸν σεμνὸν ἱερέα
ἐν τῇ δευτέρα κτίσει, πῶς ἔθετο ὁ Θεὸς μετ᾿ αὐτοῦ
διαθήκη»; Ταύτην δὲ ᾽Αβραὰμ ἠξιώθη μετασχείν,
•
PG 48:1068οὐρανὸν, ἄχρις ἂν θεωρήσῃ αὐτὸν τὸν ἀόρατον, καὶ προσκυνήσασα ἔμπροσθεν τοῦ ὑψηλοῦ θρόνου, ἱστα-μένη δέηται ὑπὲρ τῶν δούλων πρὸς τὸν Δεσπότην, βαστάζουσα δάκρυα καὶ στεναγμοὺς τῶν συνδούλων καὶ προσφέρουσα τῷ Δεσπότῃ· ὁμοίως παράκλησιν ἅμα καὶ μετάνοιαν αἰτοῦσα, συγχώρησιν καὶ ἔλεον τῷ εὐσπλάγχνῳ βασιλεῖ, ὅπως τὸ παράκλητον Πνεῦ-μα συνέλθῃ, καὶ ἁγιάσῃ τὰ δῶρα ἐν γῇ προσκείμενα. Καὶ ὅταν προσκομισθῇ μυστήρια φοβερὰ, πλήρη ἀθα-νασίας διὰ τοῦ προεστῶτος ἱερέως πρεσβείαν ποιοῦν-τος ὑπὲρ πάντων, τότε δὴ προσέρχονται ψυχαὶ διὰ τῶν μυστηρίων καθαρμὸν λαμβάνουσαι τῶν σπίλων. Ἴδετε, φιλόθεοι, πῶς οὐκ ἐνεργοῦσιν οἱ δύο ἐπὶ τῆς γῆς, εἰ μὴ ἡ οὐρανία ψῆφος παραγένηται, καὶ ἁγιά-σῃ τὰ δῶρα. Ἑώρακας, ἄνθρωπε, φαιδρὰν θαυμα-τουργίαν; εἶδες βαθμὸν ἱερὸν πῶς ῥᾳδίως καθ-αίρει τῶν ψυχῶν τὰς κηλῖδας; Εὐλογεῖται ὁ Σωτὴρ ὁ δράσας ἐπὶ τῆς γῆς τοῦτο τὸ ὑπέρλαμπρον καὶ ῥυ-πτικὸν δώρημα, φωτίσας χάριτι τοὺς ἱερεῖς, τοῦ λάμ-πειν ὡς φωστῆρας ἐν κόσμῳ. Ὁ λαὸς ὁ πρὸ ἡμῶν, κέρας ἐλαιοφόρον, προκοπὴν κατείληφεν· ἡμεῖς δὲ οἱ ἀχρεῖοι δοῦλοι τοῦ εὐλογητοῦ, οὐ κέρας, οὐκ ἔλαιον αἰσθητὸν εἰλήφαμεν· ἀλλ’ αὐτὸς ὁ κρανίον ὢν, ὁ ὑψη-λὸς καὶ φρικτὸς κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἐδωρή-σατο ἡμῖν ἐν τῇ ἐπιθέσει τῶν χειρῶν τὸ Πνεῦμα τὸ ἑαυτοῦ, τὸ ἐλθὸν ὡσεὶ πῦρ ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους. Ὦ δύναμις ἄῤῥητος ἡ καταπαύσασα οἰκῆσαι ἐν ἡμῖν δι’ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων ὦ τί μέγαν βα-θμὸν ἔχει ἡ φρικτὴ ἱερωσύνη Μακάριος ὑπάρχει ὅστις πολιτεύεται ἐν αὐτῇ ἁγνῶς καὶ ἀμώμως. Πέτρος ὁ κληθεὶς Κηφᾶς, ὁ σαγηνευθεὶς παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης, ὁ μαρτυρηθεὶς ὑπὸ τοῦ μεγάλου ποιμένος ὅτι Ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν, διὰ ἱερωσύνης καὶ τὰς κλεῖς τῶν οὐ-ρανῶν εἴληφεν. Ὁμοίως δὲ καὶ Παῦλος, ὁ ποτὲ διώ-κτης, ταύτης ἀξιωθεὶς, ὑπόπτερος διέδραμε κηρύτ-των ἐν γῇ καὶ θαλάσσῃ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν. Ἐπανέλθωμεν πρὸς Ἄβελ τὸν δίκαιον, ὃς γέγονεν ἐν ἀρχῇ τῆς κτίσεως ἱερεὺς, καὶ μάθωμεν ἐξ αὐτοῦ ὅτι ἱεράτευεν ἐν ἀρχῇ τὴν θυσίαν αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Οὐχὶ πῦρ ἐξ οὐρανοῦ κατελθὸν κατέφαγε τὴν θυσίαν αὐτοῦ; Ὅτε δὲ προσέφερε τῷ Θεῷ τὰς ἀπαρχὰς, ὥς φησιν ἡ Γραφὴ, Ἐπεῖδεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὴν θυσίαν τοῦ Ἄβελ ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ Κάϊν οὐκ εὐδόκησεν. Πάλιν δὲ ὁ Νῶε, ὁ σωθεὶς ἐν κιβωτῷ, ὅτε ἐκόπασε τὸ ὕδωρ, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ Ἀραρὰτ, ταύτην πάλιν εὐθέως μετέσχε τὴν ἱερωσύνην, καὶ προσήνεγκε θυσίαν εἰλικρινῶς τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. Ὅθεν διέθετο μετ’ αὐτοῦ διαθήκην ὁ Θεὸς, τοῦ μηκέτι ἐπ-άξαι κατακλυσμὸν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ δίδωσιν αὐτῷ εὐ-λογίαν τοῦ αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι. Εἶδες θαυ-ματουργίαν τῆς ἱερωσύνης; ἑώρακας τὸν πρῶτον ἱε-ρέα Ἄβελ ἐν τῇ προτέρᾳ κτίσει, πῶς τὸ πῦρ κατ-ήνεγκεν οὐρανόθεν ἐπὶ γῆς διὰ τὴν ἄμωμον αὐτοῦ ὁλοκάρπωσιν; Εἶδες πάλιν τὸν Νῶε τὸν σεμνὸν ἱερέα ἐν τῇ δευτέρα κτίσει, πῶς ἔθετο ὁ Θεὸς μετ’ αὐτοῦ διαθήκην; Ταύτην δὲ Ἀβραὰμ ἠξιώθη μετασχεῖν,
1067 DE SACERDOTIO LIBER VII. 1069
MONITUM.
deat. Hæsi aliquandiu, an publicum facerem necne; quia vero in antiquis codicibus exstat, et alioqui
brevissimus est, inter spuria locum habeat.
[813] ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ]
Περὶ ἱερωσύνης λόγος ἕβδομος.
.
Ο θαῦμα παράδοξον! ὦ δύναμις ἄρρητος! ὦ φρι-
στὸν μυστήριον τὸ τῆς ἱερωσύνης· νοερὰ καὶ ἁγία,
σεμνὴ καὶ ἀμώμητος, ἣν Χριστὸς τοῖς ἀξίοις ἐλθὼν
ἐδωρήσατο. Προσπίπτω καὶ δέομαι δάκρυσι καὶ στε
ναγμοῖς, ἵνα ἐσοπτρίσωμαι εἰς τοῦτον τὸν θησαυρὸν
τῆς ἱερωσύνης, τοῖς αὐτὸν φυλάττουσιν ἀξίως καὶ
ὁσίως. Θυρεὸς γάρ ἐστι λαμπρὸς καὶ ἀνείκαστος, καὶ
πύργος ἀσάλευτος, τεῖχος ἀδιαίρετον· θεμέλιος γάρ
ἐστιν ἐδραῖος ἀπὸ γῆς μέχρι τῆς οὐρανίου ἁψίδος
ἐγγίζουσα. Καὶ τί λέγω, ἀδελφοί; Οτι τὰ τῶν ὑψ
στων ἁψίδων καθάπτεται, εἰς αὐτοὺς τοὺς οὐρανοὺς
τῶν οὐρανῶν ἔρχεται ἀκωλύτως, ἐν μέσῳ τῶν ἀγγέ
λων ἅμα τῶν ἀσωμάτων λαμπρῶς καὶ ῥᾳδίως ίχνο-
βατεῖ. Καὶ τί λέγω ἐν μέσῳ τῶν ἄνω δυνάμεων ; Αὐτ
τοῦ τοῦ Δεσπότου τῶν ἀγγέλων καὶ κτίστου καὶ φω-
τοδότου συνόμιλος γίνεται, καὶ καθ᾽ ὅσον βούλεται
παραυτίκα λαμβάνει τὰ αὐτοῦ αἰτήματα ἐν πολλῇ
παρρησίᾳ. Οὐ παύομαι, ἀδελφοί, ὑμνῶν καὶ δοξά
ζων τὸν τοῦ ἀξιώματος βαθμὸν ἂν ἡ Τριὰς δέδωκε
τοῖς υἱοῖς τοῦ Ἀδάμ, δι' οὗ ὁ κόσμος σέσωσται, καὶ ἡ
κτίσις πεφώτισται, δι' οὗ ὄρη καὶ βουνοὶ καὶ νάπαι
καὶ φάραγγες πεπλήρωνται της φαιδρᾶς καὶ σεμνῆς
πολιτείας τοῦ μακαρίου γένους· λέγω δὴ τῶν μοναχῶν,
καθὼς Ἡσαΐας ὁ λαμπροφωνότατος ἔφησεν, ὅτι Ἐκ
τῶν κορυφῶν τῶν ὀρέων δώσουσι φωνὰς αὐτῶν
ἄνθρωποι εἰς δοξολογίαν· δι' οὗ καὶ ἀνομία ἐκ τῆς γῆς
ἀτήρηται, δι᾿ οὗ καὶ σωφροσύνη ἐν τῇ γῇ αὐλίζεται,
δι' οὗ ὁ διάβολος πεσὼν κατήργηται, οι ἀσελγεῖς γε-
γόνασι σκεύη ἡγιασμένα, οἱ πόρνοι ἁγνοὶ καὶ ἀμίαν.
τοι, οἱ ἄφρονες γεγόνασιν ὁδηγοί δικαιοσύνης· δι' οὗ
καὶ τὸ τοῦ θανάτου κράτος κατήργηται, καὶ ὁ ἄδης
τὴν ἰσχὺν ἀπώλεσε, καὶ ἡ κατάρα τοῦ ᾿Αδαμ λέλυται,
καὶ ὁ νυμφὼν ὁ οὐράνιος ηὐτρέπισται· δι' οὗ τῶν ἀν-
θρώπων ἡ φύσις πρὸς τὴν τῶν ἀσωμάτων μεταβάλ-
λεται δύναμιν. Τί εἴπω, ἢ τί ἐπαινέσω ; ὑπερβαίνει
γὰρ καὶ λόγον καὶ ἔννοιαν ἡ δωρεὰ τοῦ βαθμοῦ τῆς
ἱερωσύνης. Καὶ, ὡς οἶμαι, τοῦτό ἐστιν ὅ ὁ Παῦλος
ἐκπλαγεὶς αἰνίττεται λέγων· Ὢ βάθος πλούτου καὶ
σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ! ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ
κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ!
Υψιπέτης ὑπάρχει ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν, ὀξυτάτως
προσφέρουσα τῷ Θεῷ τὰ αἰτήματα ἡμῶν· πρεσβεύει
τῷ Δεσπότῃ ὑπὲρ τῶν δούλων. Καὶ πρόσχωμεν, ἀδελ
φολ, τηλαυγῶς εἰς τοῦτο τὸ μυστικὸν καὶ φρικτόν
διήγημα, ὅτι ἄνευ τῆς σεμνῆς ἱερωσύνης ἄφεσις
ἁμαρτιῶν βροτοῖς οὐ δίδοται· θέτε τὸν νοῦν ὑμῶν,
ἀδελφοί· ὑμεῖς γάρ ἐστε ἐρασταὶ τῆς εὐσεβείας, αυτ
γάζοντες τὸ φῶς τῶν διδαγμάτων. Τί ἐστιν ὁ πρώην
ἐλέξαμεν περὶ τοῦ μυστηρίου τῆς ἱερωσύνης; Το
κλῆμα τῆς ἀμπέλου, καὶ ὁ κόκκος του σίτου, καὶ ἡ
Ιερωσύνη ὁμόνοιαν κέκτηνται· τὸ κλῆμα καὶ ὁ σῖτος
παιδίσκαι ὑπάρχουσιν, ἡ δὲ ἱερωσύνη ἐλευθέρα πέ-
φυχε. Οταν οὖν συναχθῶσιν αἱ τρεῖς τοῦ αὐλισθῆναι
ἐπάνω τῶν θησαυρῶν, προσφέρει τῷ βασιλεῖ ἑκάστη
τὴν δύναμιν τῶν ἰδίων καρπῶν εἰς εὐωδίαν· τὸ κλῆ
μα προΐησι τὸ αἷμα, ὁμοίως καὶ ὁ σίτος τὸν ἄρτον, ἡ
δὲ ἱερωσύνη εὐπαρρησιάστως ὑψηλοπετεῖ ἀπὸ τῆς εἰς
οὐρανὸν, ἄχρις ἂν θεωρήσῃ αὐτὸν τὸν ἀόρατον, καὶ
προσκυνήσασα ἔμπροσθεν τοῦ ὑψηλοῦ θρόνου, ἵστα
μένη δέηται ὑπὲρ τῶν δούλων πρὸς τὸν Δεσπότην,
βαστάζουσα δάκρυα καὶ στεναγμούς τῶν συνδούλων
καὶ προσφέρουσα τῷ Δεσπότῃ· ὁμοίως παράκλησιν
ἅμα καὶ μετάνοιαν αἰτοῦσα, συγχώρησιν καὶ ἔλεον
τῷ εὐσπλάγχνῳ βασιλεῖ, ὅπως τὸ παράκλητον Πνεῦ
μα συνέλθῃ, καὶ ἁγιάσῃ τὰ δῶρα ἐν γῇ προσκείμενα.
Καὶ ὅταν προσκομισθῇ μυστήρια φοβερά, πλήρη αθα -
νασίας διὰ τοῦ προεστῶτος ἱερέως πρεσβείαν ποιοῦν-
τος ὑπὲρ πάντων, τότε δὴ προσέρχονται ψυχαὶ διὰ
τῶν μυστηρίων καθαρμὸν λαμβάνουσαι τῶν σπίλων.
Ιδετε, φιλόθεοι, πῶς οὐκ ἐνεργοῦσιν οἱ δύο ἐπὶ τῆς
γῆς, εἰ μὴ ἡ οὐρανία ψῆφος παραγένηται, καὶ ἁγιά
σῃ τὰ δώρα. Εώρακας, ἄνθρωπε, φαιδρὰν θαυμα
τουργίαν ; [814] εἶδες βαθμὸν ἱερὸν πως ῥᾳδίως καθ
αίρει τῶν ψυχῶν τὰς κηλίδας; Εὐλογεῖται ὁ Σωτὴρ
ὁ δράσας ἐπὶ τῆς γῆς τοῦτο τὸ ὑπέρλαμπρον καὶ ῥυ
πτικὸν δώρημα, φωτίσας χάριτι τοὺς ἱερεῖς, του λάμ
πειν ὡς φωστῆρας ἐν κόσμῳ. Ὁ λαὸς ὁ πρὸ ἡμῶν,
κέρας ἐλαιοφόρον, προκοπὴν κατείληφεν· ἡμεῖς δὲ οἱ
ἀχρεῖοι δοῦλοι τοῦ εὐλογητοῦ, οὐ κέρας, οὐκ ἔλαιον
αἰσθητὸν εἰλήφαμεν· ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ κρανίον ῶν, ὁ ὑψη
λὸς καὶ φρικτὸς κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἐδωρή
σατο ἡμῖν ἐν τῇ ἐπιθέσει τῶν χειρῶν τὸ Πνεῦμα τὸ
ἑαυτοῦ, τὸ ἐλθὸν ὡσεὶ πῦρ ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους. Η
δύναμις ἄῤῥητος ἡ καταπαύσασα οἰκῆσαι ἐν ἡμῖν δι'
ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων ! ὦ τί μέγαν βα-
θμὸν ἔχει ἡ φρικτή ἱερωσύνη ! Μακάριος υπάρχει
ὅστις πολιτεύεται ἐν αὐτῇ ἁγνῶς καὶ ἀμώμως. Πέτρος
ὁ κληθεὶς Κηφᾶς, ὁ σαγηνευθείς παρὰ τὸ χείλος τῆς
θαλάσσης, ὁ μαρτυρηθεὶς ὑπὸ τοῦ μεγάλου ποιμένος
ὅτι Ἐπὶ ταὐτῇ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν
Εκκλησίαν, διὰ ἱερωσύνης καὶ τὰς κλεῖς τῶν οὐ-
ρανῶν εἴληφεν. Ομοίως δὲ καὶ Παῦλος, ὁ ποτὲ διώ-
κτης, ταύτης ἀξιωθείς, υπόπτερος διέδραμε κηρύτα
των ἐν γῇ καὶ θαλάσσῃ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν.
Επανέλθωμεν πρὸς ᾿Αβελ τὸν δίκαιον, ὃς γέγονεν ἐν
ἀρχῇ τῆς κτίσεως ἱερεὺς, καὶ μάθωμεν ἐξ αὐτοῦ ὅτι
ἱεράτευεν ἐν ἀρχῇ τὴν θυσίαν αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεόν.
Οὐχὶ πῦρ ἐξ οὐρανοῦ κατελθὸν κατέφαγε τὴν θυσίαν
αὐτοῦ; “Οτε δὲ προσέφερε τῷ Θεῷ τὰς ἀπαρχὰς, ὥς
φησιν ἡ Γραφή, Ἐπεῖδεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὴν θυσίαν
του Αβελ ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ Κάϊν οὐκ εὐδόκησεν.
Πάλιν δὲ ὁ Νῶς, ὁ σωθεὶς ἐν κιβωτῷ, ὅτε ἐκόπασε τὸ
ὕδωρ, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ᾿Αραράτ, ταύτην
πάλιν εὐθέως μετέσχε τὴν ἱερωσύνην, καὶ προσήνεγκε
θυσίαν ειλικρινώς τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. "Οθεν
διέθετο μετ' αὐτοῦ διαθήκην ὁ Θεὸς, τοῦ μηκέτι ἐπ-
ἀξαι κατακλυσμὸν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ δίδωσιν αὐτῷ εὐ
λογίαν τοῦ αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι. Εἶδες θαυ
ματουργίαν τῆς ἱερωσύνης; ἑώρακας τὸν πρῶτον ἐε-
ρέα "Αβελ ἐν τῇ προτέρα κτίσει, πῶς τὸ πῦρ κατε
ἤνεγκεν οὐρανόθεν ἐπὶ γῆς διὰ τὴν ἄμωμον αὐτοῦ
ολοκάρπωσιν; Εἶδες πάλιν τὸν Νῶς τὸν σεμνὸν ἱερέα
ἐν τῇ δευτέρα κτίσει, πῶς ἔθετο ὁ Θεὸς μετ᾿ αὐτοῦ
διαθήκη»; Ταύτην δὲ ᾽Αβραὰμ ἠξιώθη μετασχείν,
•
PG 48:1069καὶ προσήνεγκε τῷ Θεῷ τὸν Ἰσαὰκ, καὶ ἱερούργησε τὰ σπλάγχνα τὰ ἴδια. Ἐκεῖ αὐτῷ δείκνυσιν ὁ Θεὸς θαῦμα μέγα, τὴν τοῦ Κυρίου γέννησιν ἐν τῇ τοῦ φυ-τοῦ Σαβὲκ, τὴν ἐν ῥιπῇ αὔξησιν, καὶ τὸ τῆς εὐλογίας, ἧς αὐτὸς εὐλόγησεν· Ἐν τῷ σπέρματί σου εὐλογη-
1069 SPURIA. καὶ προσήνεγκε τῷ Θεῷ τὸν Ἰσαάκ, καὶ ἱερούργησε τὰ σπλάγχνα τὰ ἴδια. Ἐκεῖ αὐτῷ δείκνυσιν ὁ Θεὸς θαῦμα μέγα, τὴν τοῦ Κυρίου γέννησιν ἐν τῇ τοῦ φυ- τοῦ Σαβέκ, τὴν ἐν ῥιπῇ αὔξησιν, καὶ τὸ τῆς εὐλογίας, ἧς αὐτὸς εὐλόγησεν· Ἐν τῷ σπέρματί σου εύλογη- θήσονται πάντα τὰ ἔθνη. Ταύτης καὶ Μωσῆς κατ ηξιώθη ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ δεξάμενος τὸν νόμον παρ' αὐτοῦ· ὅθεν καὶ ἐδοξά- σθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ὥστε αὐτὸ ὁρᾶσθαι ὑπὲρ τὸν ἥλιον. Ομοίως καὶ ᾿Ααρών ταύτης κατηξιώθη, πρεσβευτής γενόμενος ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Μωσῆς γὰρ καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱε- ρεῦσιν αὐτοῦ. ῾Ομοίως καὶ Φινεές ταύτῃ τῇ πανσέ μνω εκώλυσε θάνατον ἐκ τοῦ λαοῦ ἐκείνου· καὶ Ἠλίας δὲ πάλιν ταύτῃ ἐνδυσάμενος εἰσηκούσθη ἐν πυρὶ, καὶ τοὺς ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης κατέσφαξε. Μάθωμεν οὖν, ἀδελφοί, ὅτι μέγα ἐστὶ καὶ ὑπέρογκον τὸ τῆς ἱερωσύ- νης ἀξίωμα. Δόξα τῷ Μονογενεῖ καὶ μόνῳ ἀγαθῷ, τῷ παρασχόντι αὐτὴν τοῖς ἑαυτοῦ ἀποστόλοις, διὰ τῆς αὐτ του καινῆς καὶ ἁγίας διαθήκης, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἡμῖν ὑπόδειγμα δείξωσιν ἐν τῇ θέσει τῶν χειρῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀξίους. Πάντες οὖν εἰλικρινῶς τιμήσωμεν τοὺς τὸν βαθμὸν ἔχοντας τῆς ἱερωσύνης, γινώσκοντες ὅτι εἴ τις τῶν φίλων τοῦ βασιλέως φιλεῖ, τοῦτον πολύ λῷ πλέον ἀγαπᾷ ὁ βασιλεύς. ᾿Αγαπήσωμεν οὖν τοὺς ἱερεῖς τοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ φίλοι εἰσὶ τοῦ Θεοῦ, καὶ πρε- σβεύουσιν ὑπὲρ ἡμῶν πάντοτε· τίμησον τοὺς ἱερεῖς, ἀναπληρῶν τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ τὴν λέγουσαν, ὅτι Ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου, μισθὸν προφήτου λήψεται. Ἐὰν δὲ τὸν τυχόντα ἱερέα ἀγνοεῖς, εἰ ἄξιός ἐστι τοῦ βαθμοῦ ἢ ἀνάξιος, οὐ διὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν μὴ παρίδης. Ωσπερ γὰρ οὐ βλάπτεται χρυσὸς τῷ πηλῷ συμπεφυρμένος, οὐδὲ φαιδρὸς μαργαρίτης ἀλλοιοῦται, ὅταν τισὶ συν αφθῇ εἰδεσιν ἀκαθάρτοις· τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον οὐδὲ ἡ ἱερωσύνη κηλιδοῦται ἔκ τινος, κἂν ἀνάξιος ἡ ὁ ταύ την δεχόμενος. Ἐὰν μέν τις ἀξιωθῇ εἰς ταύτην τὴν ἀξίαν ἐλθεῖν, καὶ πορευθῇ ἐν αὐτῇ ἀξίως καὶ ἀμέμ πτως, ζωὴν αὐτῷ προξενεῖ καὶ [815] στέφανον ἄφθαρ τον· ἐάν δέ τις ἀναξίως εἰς ταύτην ἐλθεῖν τολμής σῃ, προξενεῖ ἑαυτῷ σκότος τὸ ἐξώτερον καὶ κρίσιν ἀνίλεων. Αλλα τοι ὑπόδειγμα δίδωμι, ὦ ἄνθρωπε, ἵνα μὴ τολμήσῃς ἐν τῇ ἀλαζονείᾳ σου λαβεῖν ἀναξίως τὸν τῆς ἱερωσύνης βαθμόν, ἐπειδὴ οὐκ εὐδοκεῖ ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἀλαζονικώς κεχειροτονημένοις. Γνῶθι τοίνυν δ πεπόνθασιν οἱ τάλανες ἐκεῖνοι, οἱ τῷ Μωσεῖ καὶ · 1070 Δαρὼν ἀντιστάντες ποτέ, καὶ προπετευσάμενοι ἀναι δῶς καὶ αὐθαδῶς θυμιᾶσαι τῷ Θεῷ· οὐχὶ πῦρ κατα έφαγεν ἅπαντας, ἀνθ' ὧν κατετόλμησαν εἰς βαθμὸς οὗ οὐκ ἦσαν ἄξιοι ; Πάλιν δὲ καὶ Μαριάμ ἡ προφήτις τοῦ Θεοῦ, ἵνα βραχύν τινα λόγον τῷ Μωσῇ ὀνειδίση περὶ ἱερωσύνης, τοιοῦτον αὐτῇ μώμον ὥρισεν ὁ Ὕψι στος, ἵνα λεπρωθεῖσα ἑπτὰ ἡμέρας ἀφορισθῇ ἔξω τῆς παρεμβολῆς. Καὶ τὸ νῦν, ἀδελφοὶ, ἁγνῶς αὐτὴν πολι τεύσασθε, μιμούμενοι τὸν Μωσῆν καὶ Ααρών καὶ τὸν 'Ελεάζαρ. Θεώρησον τοὺς εὐσεβεῖς τούτους ἱερεῖς, πῶς ἐν αὐτῇ ἡμύναντο τὰς τῶν ἐχθρῶν παρεμβολάς. Ταύτην ἔχων ὁ Μωσής, ἤπλωσε τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἔτρωσε τὸν Ἀμαλὴν πληγὴν ἀνίατον· ταύ- την Αβραάμ ζωσάμενος, τοὺς βασιλεῖς ἐτροπώσατο· ταύτην ὁ Μελχισεδὲν ἀναλαβὼν, εὐλόγησε τὸν ᾿Αβραὰμ εὐλογίαν ἐξαίρετον. Ηξιώθης οὖν, ἀδελφὲ, κομίσα σθαι βαθμὸν ἱερωσύνης; σπουδὴν ἔχε εὐαρεστεῖν τῷ στρατολογήσαντί σε, ἐν ἁγνείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ σοφία πνευματικῇ καὶ ἐν λαμπρά παρθενία. Μενού θερμός ζηλωτής ὡς Ηλίας, κηδεμών ὡς Ἱερεμίας, σώφρων ὡς ὁ Ἰωσήφ, καὶ ἁγνὸς ὡς Ἰησοῦς, φιλόξε νος ὡς ᾽Αβραὰμ, φιλόστοργος ὡς Δαυίδ, καὶ πρᾶος ὡς Μωσῆς· τὸν πλανηθέντα σύναξον, τὸν χωλὸν ἐπίδησον, τὸν πεσόντα ἀνάστησον, ἀσθενοῦντας ἀντιλαβοῦ, καὶ ὅσα ὅμοια. Ἐγὼ δὲ ἐκπλήττομαι, ἀγαπητοί, ὁποῖα εἰώθασί τινες ἐκ τῶν ἀφρόνων τολμῶν, καὶ ἐπιχειροῦ σιν ἀναιδῶ, καὶ προπετώς ἱερωσύνην λαβεῖν, μὴ κλη θέντες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ἀγνοοῦντες ὅτι πῦρ καὶ θάνατον ἑαυτοῖς σωρεύουσιν οἱ ἄθλιοι. Οὐ λέγω σοι, ἄνθρωπε, τὴν ἱερωσύνην μόνον μὴ προπετ τῶς κομίσασθαι, ἀλλ' οὐδέ τι ἕτερον ἐκ τῶν σκευῶν ἄψασθαι τῆς πανσέμνου λατρείας, εἴ γε ἄρα ἀνέγνως τί πέπονθεν Οζᾶ, ἐν τῷ αὐτὸν ἅψασθαι τῆς κιβωτον τοῦ Θεοῦ. Ταύτης ἀεὶ μέμνησο, ἀδελφὲ ἀγαπητέ, τῆς θείας λέξεως του Υψίστου, τῆς ῥηθείσης διὰ Ησαίου τοῦ προφήτου, τὸν Ἐπὶ τίνα ἐγὼ ἀναπαύσομαι, ἀλλ' ἡ ἐπὶ τὸν πρᾶον καὶ ταπεινὸν καὶ τῇ ἐμοντά μου τους λόγους; Ταύτης ἀεὶ τῆς ἐντολῆς μνημό νευσον, καὶ κτῆσαι θησαυρὸν τὸν πρᾶον λογισμόν, ἵνα οὕτω δυνηθῇς νοερῶς ἀναβῆναι εἰς τὴν ἄνω Ἱε ρουσαλήμ, καὶ θυσίας νοεράς προσενέγκαι τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἐπὶ τὸ ἄνω θυσιαστήριον, ὅπου πλέκονται στέφανοι ἀφθαρσίας· κἀκεῖσε ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων ἀναδήσει σε ὁ Χριστός στέμμα ἀθανασίας, καὶ σὺν ταῖς ἄνω στρατείαις ὑμνήσεις ὕμνον ἐπινίκιον τῇ ἁγία Τριάδι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [816] ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ὅτι χρὴ τὸν Χριστοῦ μαθητὴν ἤπιον εἶναι, καὶ μὴ ταχέως οργίζεσθαι. Η θεία φωνὴ τοῦ Κυρίου ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δι δάσκει ἡμᾶς, ἡ ἀναπληροῦσα τὸν νόμον, οὐ καταρ- γοῦσα, μὴ ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ, καὶ διὰ τῆς προσ θήκης ταύτης τοῦ λόγου ἀνεπλήρωσε τὸ, Οὐ φονεύ- σεις, αὐτὴν τὴν ρίζαν ἐξαίρων του φόνου, καὶ τὴν καρδίαν ἔσωθεν καθαρίζων, καὶ οὐχὶ τὰς χεῖρας ἔξω- θεν. Τιμωρίαν γὰρ ἐπέθηκεν οὐχὶ τοιαύτην, ήνπερ ὁ νόμος, τὴν παρ' εὐθὺ, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τῆς κρίσεως, λέγων· Ὁ γὰρ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰ κῇ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει. Οὐ γὰρ ἐξεῖαι αἱ παρὰ Χριστοῦ τιμωρίαι, καθάπερ ἐν τῷ νόμῳ· ἀλλὰ πολὺ λὴ μὲν ἀναβολὴ τῶν κατὰ τὸ δίκαιον ἀνταποδόσεων, φοβερὰ δὲ ὕστερον ἡ δίκη. "Ωσπερ ἐπιτάττει τὰ μεί ζω, οὕτω καὶ μειζόνως μακροθυμεῖ, κάθαρσιν καρ- δίας ἐπιζητῶν, ἣν δυσκόλως ἔστιν ἐξεργάσασθαι. Διόπερ εἰ καὶ προαχθείημεν εἰς ὀργὴν, οὐκ εὐθὺ τι μωρεῖται· εἰ γὰρ παρ' εὐθὺ ἐτιμωρεῖτο, οὐκ ἂν ἦν διὰ μετανοίας επάνοδος. Διὰ τοῦτο υπερτίθεται τὴν τιμωρίαν, ἵνα ἔχωμεν καιρὸν μετανοίας, ἵνα ὁ χθες ὀργισθεὶς τῷ ἀδελφῷ, σήμερον μετανοήσῃ, καὶ διαθή κὴν ἑαυτῷ διάθηται μηκέτι ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ· καὶ κατὰ μέρος ὅμοιοι Θεῷ γινώμεθα. Μεταβάλλει γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῶν ἀλλοτριούντων τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐκ τῆς ὁμοιώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄγει εἰς τὸ κατὰ φύσιν καλὸν μετὰ τὸ προκείμενον· εἰς γὰρ τὸ κατὰ φύσιν ἀγόμεθα, καὶ εἰς τὴν τοῦ θείου Πνεύματος κοινωνίαν, καὶ τὴν διηνεκὴ μετὰ Θεοῦ ζωὴν περὶ τηλικούτων ἀγωνιζόμενοι. Πρόσχωμεν ἑαυτοῖς, καὶ μὴ καταφρο
θήσονται πάντα τὰ ἔθνη. Ταύτης καὶ Μωσῆς κατ-ηξιώθη ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ δεξάμενος τὸν νόμον παρ’ αὐτοῦ· ὅθεν καὶ ἐδοξά-σθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ὥστε αὐτὸ ὁρᾶσθαι ὑπὲρ τὸν ἥλιον. Ὁμοίως καὶ Ἀρὼν ταύτης κατηξιώθη, πρεσβευτὴς γενόμενος ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Μωσῆς γὰρ καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱε-ρεῦσιν αὐτοῦ. Ὁμοίως καὶ Φινεὲς ταύτῃ τῇ πανσέ-μνῳ ἐκώλυσε θάνατον ἐκ τοῦ λαοῦ ἐκείνου· καὶ Ἠλίας δὲ πάλιν ταύτῃ ἐνδυσάμενος εἰσηκούσθη ἐν πυρὶ, καὶ τοὺς ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης κατέσφαξε. Μάθωμεν οὖν, ἀδελφοὶ, ὅτι μέγα ἐστὶ καὶ ὑπέρογκον τὸ τῆς ἱερωσύ-νης ἀξίωμα. Δόξα τῷ Μονογενεῖ καὶ μόνῳ ἀγαθῷ, τῷ παρασχόντι αὐτὴν τοῖς ἑαυτοῦ ἀποστόλοις, διὰ τῆς αὐ-τοῦ καινῆς καὶ ἁγίας διαθήκης, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἡμῖν ὑπόδειγμα δείξωσιν ἐν τῇ θέσει τῶν χειρῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀξίους. Πάντες οὖν εἰλικρινῶς τιμήσωμεν τοὺς τὸν βαθμὸν ἔχοντας τῆς ἱερωσύνης, γινώσκοντες ὅτι εἴ τις τῶν φίλων τοῦ βασιλέως φιλεῖ, τοῦτον πολ-λῷ πλέον ἀγαπᾷ ὁ βασιλεύς. Ἀγαπήσωμεν οὖν τοὺς ἱερεῖς τοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ φίλοι εἰσὶ τοῦ Θεοῦ, καὶ πρε-σβεύουσιν ὑπὲρ ἡμῶν πάντοτε· τίμησον τοὺς ἱερεῖς, ἀναπληρῶν τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ τὴν λέγουσαν, ὅτι Ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου, μισθὸν προφήτου λήψεται. Ἐὰν δὲ τὸν τυχόντα ἱερέα ἀγνοεῖς, εἰ ἄξιός ἐστι τοῦ βαθμοῦ ἢ ἀνάξιος, οὐ διὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν μὴ παρίδῃς. Ὥσπερ γὰρ οὐ βλάπτεται χρυσὸς τῷ πηλῷ συμπεφυρμένος, οὐδὲ φαιδρὸς μαργαρίτης ἀλλοιοῦται, ὅταν τισὶ συν-αφθῇ εἴδεσιν ἀκαθάρτοις· τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον οὐδὲ ἡ ἱερωσύνη κηλιδοῦται ἔκ τινος, κἂν ἀνάξιος ᾖ ὁ ταύ-την δεχόμενος. Ἐὰν μέν τις ἀξιωθῇ εἰς ταύτην τὴν ἀξίαν ἐλθεῖν, καὶ πορευθῇ ἐν αὐτῇ ἀξίως καὶ ἀμέμ-πτως, ζωὴν αὐτῷ προξενεῖ καὶ στέφανον ἄφθαρ-τον· ἐὰν δέ τις ἀναξίως εἰς ταύτην ἐλθεῖν τολμή-σῃ, προξενεῖ ἑαυτῷ σκότος τὸ ἐξώτερον καὶ κρίσιν ἀνίλεων. Ἄλλο σοι ὑπόδειγμα δίδωμι, ὦ ἄνθρωπε, ἵνα μὴ τολμήσῃς ἐν τῇ ἀλαζονείᾳ σου λαβεῖν ἀναξίως τὸν τῆς ἱερωσύνης βαθμὸν, ἐπειδὴ οὐκ εὐδοκεῖ ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἀλαζονικῶς κεχειροτονημένοις. Γνῶθι τοίνυν ὃ πεπόνθασιν οἱ τάλανες ἐκεῖνοι, οἱ τῷ Μωσεῖ καὶ
1069 SPURIA. καὶ προσήνεγκε τῷ Θεῷ τὸν Ἰσαάκ, καὶ ἱερούργησε τὰ σπλάγχνα τὰ ἴδια. Ἐκεῖ αὐτῷ δείκνυσιν ὁ Θεὸς θαῦμα μέγα, τὴν τοῦ Κυρίου γέννησιν ἐν τῇ τοῦ φυ- τοῦ Σαβέκ, τὴν ἐν ῥιπῇ αὔξησιν, καὶ τὸ τῆς εὐλογίας, ἧς αὐτὸς εὐλόγησεν· Ἐν τῷ σπέρματί σου εύλογη- θήσονται πάντα τὰ ἔθνη. Ταύτης καὶ Μωσῆς κατ ηξιώθη ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ δεξάμενος τὸν νόμον παρ' αὐτοῦ· ὅθεν καὶ ἐδοξά- σθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ὥστε αὐτὸ ὁρᾶσθαι ὑπὲρ τὸν ἥλιον. Ομοίως καὶ ᾿Ααρών ταύτης κατηξιώθη, πρεσβευτής γενόμενος ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Μωσῆς γὰρ καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱε- ρεῦσιν αὐτοῦ. ῾Ομοίως καὶ Φινεές ταύτῃ τῇ πανσέ μνω εκώλυσε θάνατον ἐκ τοῦ λαοῦ ἐκείνου· καὶ Ἠλίας δὲ πάλιν ταύτῃ ἐνδυσάμενος εἰσηκούσθη ἐν πυρὶ, καὶ τοὺς ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης κατέσφαξε. Μάθωμεν οὖν, ἀδελφοί, ὅτι μέγα ἐστὶ καὶ ὑπέρογκον τὸ τῆς ἱερωσύ- νης ἀξίωμα. Δόξα τῷ Μονογενεῖ καὶ μόνῳ ἀγαθῷ, τῷ παρασχόντι αὐτὴν τοῖς ἑαυτοῦ ἀποστόλοις, διὰ τῆς αὐτ του καινῆς καὶ ἁγίας διαθήκης, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἡμῖν ὑπόδειγμα δείξωσιν ἐν τῇ θέσει τῶν χειρῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀξίους. Πάντες οὖν εἰλικρινῶς τιμήσωμεν τοὺς τὸν βαθμὸν ἔχοντας τῆς ἱερωσύνης, γινώσκοντες ὅτι εἴ τις τῶν φίλων τοῦ βασιλέως φιλεῖ, τοῦτον πολύ λῷ πλέον ἀγαπᾷ ὁ βασιλεύς. ᾿Αγαπήσωμεν οὖν τοὺς ἱερεῖς τοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ φίλοι εἰσὶ τοῦ Θεοῦ, καὶ πρε- σβεύουσιν ὑπὲρ ἡμῶν πάντοτε· τίμησον τοὺς ἱερεῖς, ἀναπληρῶν τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ τὴν λέγουσαν, ὅτι Ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου, μισθὸν προφήτου λήψεται. Ἐὰν δὲ τὸν τυχόντα ἱερέα ἀγνοεῖς, εἰ ἄξιός ἐστι τοῦ βαθμοῦ ἢ ἀνάξιος, οὐ διὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν μὴ παρίδης. Ωσπερ γὰρ οὐ βλάπτεται χρυσὸς τῷ πηλῷ συμπεφυρμένος, οὐδὲ φαιδρὸς μαργαρίτης ἀλλοιοῦται, ὅταν τισὶ συν αφθῇ εἰδεσιν ἀκαθάρτοις· τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον οὐδὲ ἡ ἱερωσύνη κηλιδοῦται ἔκ τινος, κἂν ἀνάξιος ἡ ὁ ταύ την δεχόμενος. Ἐὰν μέν τις ἀξιωθῇ εἰς ταύτην τὴν ἀξίαν ἐλθεῖν, καὶ πορευθῇ ἐν αὐτῇ ἀξίως καὶ ἀμέμ πτως, ζωὴν αὐτῷ προξενεῖ καὶ [815] στέφανον ἄφθαρ τον· ἐάν δέ τις ἀναξίως εἰς ταύτην ἐλθεῖν τολμής σῃ, προξενεῖ ἑαυτῷ σκότος τὸ ἐξώτερον καὶ κρίσιν ἀνίλεων. Αλλα τοι ὑπόδειγμα δίδωμι, ὦ ἄνθρωπε, ἵνα μὴ τολμήσῃς ἐν τῇ ἀλαζονείᾳ σου λαβεῖν ἀναξίως τὸν τῆς ἱερωσύνης βαθμόν, ἐπειδὴ οὐκ εὐδοκεῖ ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἀλαζονικώς κεχειροτονημένοις. Γνῶθι τοίνυν δ πεπόνθασιν οἱ τάλανες ἐκεῖνοι, οἱ τῷ Μωσεῖ καὶ · 1070 Δαρὼν ἀντιστάντες ποτέ, καὶ προπετευσάμενοι ἀναι δῶς καὶ αὐθαδῶς θυμιᾶσαι τῷ Θεῷ· οὐχὶ πῦρ κατα έφαγεν ἅπαντας, ἀνθ' ὧν κατετόλμησαν εἰς βαθμὸς οὗ οὐκ ἦσαν ἄξιοι ; Πάλιν δὲ καὶ Μαριάμ ἡ προφήτις τοῦ Θεοῦ, ἵνα βραχύν τινα λόγον τῷ Μωσῇ ὀνειδίση περὶ ἱερωσύνης, τοιοῦτον αὐτῇ μώμον ὥρισεν ὁ Ὕψι στος, ἵνα λεπρωθεῖσα ἑπτὰ ἡμέρας ἀφορισθῇ ἔξω τῆς παρεμβολῆς. Καὶ τὸ νῦν, ἀδελφοὶ, ἁγνῶς αὐτὴν πολι τεύσασθε, μιμούμενοι τὸν Μωσῆν καὶ Ααρών καὶ τὸν 'Ελεάζαρ. Θεώρησον τοὺς εὐσεβεῖς τούτους ἱερεῖς, πῶς ἐν αὐτῇ ἡμύναντο τὰς τῶν ἐχθρῶν παρεμβολάς. Ταύτην ἔχων ὁ Μωσής, ἤπλωσε τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἔτρωσε τὸν Ἀμαλὴν πληγὴν ἀνίατον· ταύ- την Αβραάμ ζωσάμενος, τοὺς βασιλεῖς ἐτροπώσατο· ταύτην ὁ Μελχισεδὲν ἀναλαβὼν, εὐλόγησε τὸν ᾿Αβραὰμ εὐλογίαν ἐξαίρετον. Ηξιώθης οὖν, ἀδελφὲ, κομίσα σθαι βαθμὸν ἱερωσύνης; σπουδὴν ἔχε εὐαρεστεῖν τῷ στρατολογήσαντί σε, ἐν ἁγνείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ σοφία πνευματικῇ καὶ ἐν λαμπρά παρθενία. Μενού θερμός ζηλωτής ὡς Ηλίας, κηδεμών ὡς Ἱερεμίας, σώφρων ὡς ὁ Ἰωσήφ, καὶ ἁγνὸς ὡς Ἰησοῦς, φιλόξε νος ὡς ᾽Αβραὰμ, φιλόστοργος ὡς Δαυίδ, καὶ πρᾶος ὡς Μωσῆς· τὸν πλανηθέντα σύναξον, τὸν χωλὸν ἐπίδησον, τὸν πεσόντα ἀνάστησον, ἀσθενοῦντας ἀντιλαβοῦ, καὶ ὅσα ὅμοια. Ἐγὼ δὲ ἐκπλήττομαι, ἀγαπητοί, ὁποῖα εἰώθασί τινες ἐκ τῶν ἀφρόνων τολμῶν, καὶ ἐπιχειροῦ σιν ἀναιδῶ, καὶ προπετώς ἱερωσύνην λαβεῖν, μὴ κλη θέντες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ἀγνοοῦντες ὅτι πῦρ καὶ θάνατον ἑαυτοῖς σωρεύουσιν οἱ ἄθλιοι. Οὐ λέγω σοι, ἄνθρωπε, τὴν ἱερωσύνην μόνον μὴ προπετ τῶς κομίσασθαι, ἀλλ' οὐδέ τι ἕτερον ἐκ τῶν σκευῶν ἄψασθαι τῆς πανσέμνου λατρείας, εἴ γε ἄρα ἀνέγνως τί πέπονθεν Οζᾶ, ἐν τῷ αὐτὸν ἅψασθαι τῆς κιβωτον τοῦ Θεοῦ. Ταύτης ἀεὶ μέμνησο, ἀδελφὲ ἀγαπητέ, τῆς θείας λέξεως του Υψίστου, τῆς ῥηθείσης διὰ Ησαίου τοῦ προφήτου, τὸν Ἐπὶ τίνα ἐγὼ ἀναπαύσομαι, ἀλλ' ἡ ἐπὶ τὸν πρᾶον καὶ ταπεινὸν καὶ τῇ ἐμοντά μου τους λόγους; Ταύτης ἀεὶ τῆς ἐντολῆς μνημό νευσον, καὶ κτῆσαι θησαυρὸν τὸν πρᾶον λογισμόν, ἵνα οὕτω δυνηθῇς νοερῶς ἀναβῆναι εἰς τὴν ἄνω Ἱε ρουσαλήμ, καὶ θυσίας νοεράς προσενέγκαι τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἐπὶ τὸ ἄνω θυσιαστήριον, ὅπου πλέκονται στέφανοι ἀφθαρσίας· κἀκεῖσε ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων ἀναδήσει σε ὁ Χριστός στέμμα ἀθανασίας, καὶ σὺν ταῖς ἄνω στρατείαις ὑμνήσεις ὕμνον ἐπινίκιον τῇ ἁγία Τριάδι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [816] ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ὅτι χρὴ τὸν Χριστοῦ μαθητὴν ἤπιον εἶναι, καὶ μὴ ταχέως οργίζεσθαι. Η θεία φωνὴ τοῦ Κυρίου ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δι δάσκει ἡμᾶς, ἡ ἀναπληροῦσα τὸν νόμον, οὐ καταρ- γοῦσα, μὴ ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ, καὶ διὰ τῆς προσ θήκης ταύτης τοῦ λόγου ἀνεπλήρωσε τὸ, Οὐ φονεύ- σεις, αὐτὴν τὴν ρίζαν ἐξαίρων του φόνου, καὶ τὴν καρδίαν ἔσωθεν καθαρίζων, καὶ οὐχὶ τὰς χεῖρας ἔξω- θεν. Τιμωρίαν γὰρ ἐπέθηκεν οὐχὶ τοιαύτην, ήνπερ ὁ νόμος, τὴν παρ' εὐθὺ, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τῆς κρίσεως, λέγων· Ὁ γὰρ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰ κῇ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει. Οὐ γὰρ ἐξεῖαι αἱ παρὰ Χριστοῦ τιμωρίαι, καθάπερ ἐν τῷ νόμῳ· ἀλλὰ πολὺ λὴ μὲν ἀναβολὴ τῶν κατὰ τὸ δίκαιον ἀνταποδόσεων, φοβερὰ δὲ ὕστερον ἡ δίκη. "Ωσπερ ἐπιτάττει τὰ μεί ζω, οὕτω καὶ μειζόνως μακροθυμεῖ, κάθαρσιν καρ- δίας ἐπιζητῶν, ἣν δυσκόλως ἔστιν ἐξεργάσασθαι. Διόπερ εἰ καὶ προαχθείημεν εἰς ὀργὴν, οὐκ εὐθὺ τι μωρεῖται· εἰ γὰρ παρ' εὐθὺ ἐτιμωρεῖτο, οὐκ ἂν ἦν διὰ μετανοίας επάνοδος. Διὰ τοῦτο υπερτίθεται τὴν τιμωρίαν, ἵνα ἔχωμεν καιρὸν μετανοίας, ἵνα ὁ χθες ὀργισθεὶς τῷ ἀδελφῷ, σήμερον μετανοήσῃ, καὶ διαθή κὴν ἑαυτῷ διάθηται μηκέτι ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ· καὶ κατὰ μέρος ὅμοιοι Θεῷ γινώμεθα. Μεταβάλλει γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῶν ἀλλοτριούντων τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐκ τῆς ὁμοιώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄγει εἰς τὸ κατὰ φύσιν καλὸν μετὰ τὸ προκείμενον· εἰς γὰρ τὸ κατὰ φύσιν ἀγόμεθα, καὶ εἰς τὴν τοῦ θείου Πνεύματος κοινωνίαν, καὶ τὴν διηνεκὴ μετὰ Θεοῦ ζωὴν περὶ τηλικούτων ἀγωνιζόμενοι. Πρόσχωμεν ἑαυτοῖς, καὶ μὴ καταφρο
PG 48:1070Ἀαρὼν ἀντιστάντες ποτὲ, καὶ προπετευσάμενοι ἀναι-δῶς καὶ αὐθαδῶς θυμιᾶσαι τῷ Θεῷ· οὐχὶ πῦρ κατ-έφαγεν ἅπαντας, ἀνθ’ ὧν κατετόλμησαν εἰς βαθμὸν οὗ οὐκ ἦσαν ἄξιοι; Πάλιν δὲ καὶ Μαριὰμ ἡ προφῆτις τοῦ Θεοῦ, ἵνα βραχύν τινα λόγον τῷ Μωσῇ ὀνειδίσῃ περὶ ἱερωσύνης, τοιοῦτον αὐτῇ μῶμον ὥρισεν ὁ Ὕψι-στος, ἵνα λεπρωθεῖσα ἑπτὰ ἡμέρας ἀφορισθῇ ἔξω τῆς παρεμβολῆς. Καὶ τὸ νῦν, ἀδελφοὶ, ἁγνῶς αὐτὴν πολι-τεύσασθε, μιμούμενοι τὸν Μωσῆν καὶ Ἀαρὼν καὶ τὸν Ἐλεάζαρ. Θεώρησον τοὺς εὐσεβεῖς τούτους ἱερεῖς, πῶς ἐν αὐτῇ ἠμύναντο τὰς τῶν ἐχθρῶν παρεμβολάς. Ταύτην ἔχων ὁ Μωσῆς, ἥπλωσε τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἔτρωσε τὸν Ἀμαλὴκ πληγὴν ἀνίατον· ταύ-την Ἀβραὰμ ζωσάμενος, τοὺς βασιλεῖς ἐτροπώσατο· ταύτην ὁ Μελχισεδὲκ ἀναλαβὼν, εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ εὐλογίαν ἐξαίρετον. Ἠξιώθης οὖν, ἀδελφὲ, κομίσα-σθαι βαθμὸν ἱερωσύνης; σπουδὴν ἔχε εὐαρεστεῖν τῷ στρατολογήσαντί σε, ἐν ἁγνείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ σοφίᾳ πνευματικῇ καὶ ἐν λαμπρᾷ παρθενίᾳ. Γενοῦ θερμὸς ζηλωτὴς ὡς Ἠλίας, κηδεμὼν ὡς Ἱερεμίας, σώφρων ὡς ὁ Ἰωσὴφ, καὶ ἁγνὸς ὡς Ἰησοῦς, φιλόξε-νος ὡς Ἀβραὰμ, φιλόστοργος ὡς Δαυὶ̈δ, καὶ πρᾶος ὡς Μωσῆς· τὸν πλανηθέντα σύναξον, τὸν χωλὸν ἐπίδησον, τὸν πεσόντα ἀνάστησον, ἀσθενοῦντας ἀντιλαβοῦ, καὶ ὅσα ὅμοια. Ἐγὼ δὲ ἐκπλήττομαι, ἀγαπητοὶ, ὁποῖα εἰώθασί τινες ἐκ τῶν ἀφρόνων τολμᾷν, καὶ ἐπιχειροῦ-σιν ἀναιδῶς καὶ προπετῶς ἱερωσύνην λαβεῖν, μὴ κλη-θέντες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ἀγνοοῦντες ὅτι πῦρ καὶ θάνατον ἑαυτοῖς σωρεύουσιν οἱ ἄθλιοι. Οὐ λέγω σοι, ἄνθρωπε, τὴν ἱερωσύνην μόνον μὴ προπε-τῶς κομίσασθαι, ἀλλ’ οὐδέ τι ἕτερον ἐκ τῶν σκευῶν ἅψασθαι τῆς πανσέμνου λατρείας, εἴ γε ἄρα ἀνέγνως τί πέπονθεν Ὀζᾶ, ἐν τῷ αὐτὸν ἅψασθαι τῆς κιβωτοῦ τοῦ Θεοῦ. Ταύτης ἀεὶ μέμνησο, ἀδελφὲ ἀγαπητὲ, τῆς θείας λέξεως τοῦ Ὑψίστου, τῆς ῥηθείσης διὰ Ἡσαί̈ου τοῦ προφήτου, τὸ, Ἐπὶ τίνα ἐγὼ ἀναπαύσομαι, ἀλλ’ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον καὶ ταπεινὸν καὶ τρέμοντά μου τοὺς λόγους; Ταύτης ἀεὶ τῆς ἐντολῆς μνημό-νευσον, καὶ κτῆσαι θησαυρὸν τὸν πρᾶον λογισμὸν, ἵνα οὕτω δυνηθῇς νοερῶς ἀναβῆναι εἰς τὴν ἄνω Ἱε-ρουσαλὴμ, καὶ θυσίας νοερὰς προσενέγκαι τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἐπὶ τὸ ἄνω θυσιαστήριον, ὅπου πλέκονται στέφανοι ἀφθαρσίας· κἀκεῖσε ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων ἀναδήσει σε ὁ Χριστὸς στέμμα ἀθανασίας, καὶ σὺν ταῖς ἄνω στρατείαις ὑμνήσεις ὕμνον ἐπινίκιον τῇ ἁγίᾳ Τριάδι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
1069 SPURIA. καὶ προσήνεγκε τῷ Θεῷ τὸν Ἰσαάκ, καὶ ἱερούργησε τὰ σπλάγχνα τὰ ἴδια. Ἐκεῖ αὐτῷ δείκνυσιν ὁ Θεὸς θαῦμα μέγα, τὴν τοῦ Κυρίου γέννησιν ἐν τῇ τοῦ φυ- τοῦ Σαβέκ, τὴν ἐν ῥιπῇ αὔξησιν, καὶ τὸ τῆς εὐλογίας, ἧς αὐτὸς εὐλόγησεν· Ἐν τῷ σπέρματί σου εύλογη- θήσονται πάντα τὰ ἔθνη. Ταύτης καὶ Μωσῆς κατ ηξιώθη ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ δεξάμενος τὸν νόμον παρ' αὐτοῦ· ὅθεν καὶ ἐδοξά- σθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ὥστε αὐτὸ ὁρᾶσθαι ὑπὲρ τὸν ἥλιον. Ομοίως καὶ ᾿Ααρών ταύτης κατηξιώθη, πρεσβευτής γενόμενος ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Μωσῆς γὰρ καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱε- ρεῦσιν αὐτοῦ. ῾Ομοίως καὶ Φινεές ταύτῃ τῇ πανσέ μνω εκώλυσε θάνατον ἐκ τοῦ λαοῦ ἐκείνου· καὶ Ἠλίας δὲ πάλιν ταύτῃ ἐνδυσάμενος εἰσηκούσθη ἐν πυρὶ, καὶ τοὺς ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης κατέσφαξε. Μάθωμεν οὖν, ἀδελφοί, ὅτι μέγα ἐστὶ καὶ ὑπέρογκον τὸ τῆς ἱερωσύ- νης ἀξίωμα. Δόξα τῷ Μονογενεῖ καὶ μόνῳ ἀγαθῷ, τῷ παρασχόντι αὐτὴν τοῖς ἑαυτοῦ ἀποστόλοις, διὰ τῆς αὐτ του καινῆς καὶ ἁγίας διαθήκης, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἡμῖν ὑπόδειγμα δείξωσιν ἐν τῇ θέσει τῶν χειρῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀξίους. Πάντες οὖν εἰλικρινῶς τιμήσωμεν τοὺς τὸν βαθμὸν ἔχοντας τῆς ἱερωσύνης, γινώσκοντες ὅτι εἴ τις τῶν φίλων τοῦ βασιλέως φιλεῖ, τοῦτον πολύ λῷ πλέον ἀγαπᾷ ὁ βασιλεύς. ᾿Αγαπήσωμεν οὖν τοὺς ἱερεῖς τοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ φίλοι εἰσὶ τοῦ Θεοῦ, καὶ πρε- σβεύουσιν ὑπὲρ ἡμῶν πάντοτε· τίμησον τοὺς ἱερεῖς, ἀναπληρῶν τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ τὴν λέγουσαν, ὅτι Ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου, μισθὸν προφήτου λήψεται. Ἐὰν δὲ τὸν τυχόντα ἱερέα ἀγνοεῖς, εἰ ἄξιός ἐστι τοῦ βαθμοῦ ἢ ἀνάξιος, οὐ διὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν μὴ παρίδης. Ωσπερ γὰρ οὐ βλάπτεται χρυσὸς τῷ πηλῷ συμπεφυρμένος, οὐδὲ φαιδρὸς μαργαρίτης ἀλλοιοῦται, ὅταν τισὶ συν αφθῇ εἰδεσιν ἀκαθάρτοις· τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον οὐδὲ ἡ ἱερωσύνη κηλιδοῦται ἔκ τινος, κἂν ἀνάξιος ἡ ὁ ταύ την δεχόμενος. Ἐὰν μέν τις ἀξιωθῇ εἰς ταύτην τὴν ἀξίαν ἐλθεῖν, καὶ πορευθῇ ἐν αὐτῇ ἀξίως καὶ ἀμέμ πτως, ζωὴν αὐτῷ προξενεῖ καὶ [815] στέφανον ἄφθαρ τον· ἐάν δέ τις ἀναξίως εἰς ταύτην ἐλθεῖν τολμής σῃ, προξενεῖ ἑαυτῷ σκότος τὸ ἐξώτερον καὶ κρίσιν ἀνίλεων. Αλλα τοι ὑπόδειγμα δίδωμι, ὦ ἄνθρωπε, ἵνα μὴ τολμήσῃς ἐν τῇ ἀλαζονείᾳ σου λαβεῖν ἀναξίως τὸν τῆς ἱερωσύνης βαθμόν, ἐπειδὴ οὐκ εὐδοκεῖ ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἀλαζονικώς κεχειροτονημένοις. Γνῶθι τοίνυν δ πεπόνθασιν οἱ τάλανες ἐκεῖνοι, οἱ τῷ Μωσεῖ καὶ · 1070 Δαρὼν ἀντιστάντες ποτέ, καὶ προπετευσάμενοι ἀναι δῶς καὶ αὐθαδῶς θυμιᾶσαι τῷ Θεῷ· οὐχὶ πῦρ κατα έφαγεν ἅπαντας, ἀνθ' ὧν κατετόλμησαν εἰς βαθμὸς οὗ οὐκ ἦσαν ἄξιοι ; Πάλιν δὲ καὶ Μαριάμ ἡ προφήτις τοῦ Θεοῦ, ἵνα βραχύν τινα λόγον τῷ Μωσῇ ὀνειδίση περὶ ἱερωσύνης, τοιοῦτον αὐτῇ μώμον ὥρισεν ὁ Ὕψι στος, ἵνα λεπρωθεῖσα ἑπτὰ ἡμέρας ἀφορισθῇ ἔξω τῆς παρεμβολῆς. Καὶ τὸ νῦν, ἀδελφοὶ, ἁγνῶς αὐτὴν πολι τεύσασθε, μιμούμενοι τὸν Μωσῆν καὶ Ααρών καὶ τὸν 'Ελεάζαρ. Θεώρησον τοὺς εὐσεβεῖς τούτους ἱερεῖς, πῶς ἐν αὐτῇ ἡμύναντο τὰς τῶν ἐχθρῶν παρεμβολάς. Ταύτην ἔχων ὁ Μωσής, ἤπλωσε τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἔτρωσε τὸν Ἀμαλὴν πληγὴν ἀνίατον· ταύ- την Αβραάμ ζωσάμενος, τοὺς βασιλεῖς ἐτροπώσατο· ταύτην ὁ Μελχισεδὲν ἀναλαβὼν, εὐλόγησε τὸν ᾿Αβραὰμ εὐλογίαν ἐξαίρετον. Ηξιώθης οὖν, ἀδελφὲ, κομίσα σθαι βαθμὸν ἱερωσύνης; σπουδὴν ἔχε εὐαρεστεῖν τῷ στρατολογήσαντί σε, ἐν ἁγνείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ σοφία πνευματικῇ καὶ ἐν λαμπρά παρθενία. Μενού θερμός ζηλωτής ὡς Ηλίας, κηδεμών ὡς Ἱερεμίας, σώφρων ὡς ὁ Ἰωσήφ, καὶ ἁγνὸς ὡς Ἰησοῦς, φιλόξε νος ὡς ᾽Αβραὰμ, φιλόστοργος ὡς Δαυίδ, καὶ πρᾶος ὡς Μωσῆς· τὸν πλανηθέντα σύναξον, τὸν χωλὸν ἐπίδησον, τὸν πεσόντα ἀνάστησον, ἀσθενοῦντας ἀντιλαβοῦ, καὶ ὅσα ὅμοια. Ἐγὼ δὲ ἐκπλήττομαι, ἀγαπητοί, ὁποῖα εἰώθασί τινες ἐκ τῶν ἀφρόνων τολμῶν, καὶ ἐπιχειροῦ σιν ἀναιδῶ, καὶ προπετώς ἱερωσύνην λαβεῖν, μὴ κλη θέντες ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ἀγνοοῦντες ὅτι πῦρ καὶ θάνατον ἑαυτοῖς σωρεύουσιν οἱ ἄθλιοι. Οὐ λέγω σοι, ἄνθρωπε, τὴν ἱερωσύνην μόνον μὴ προπετ τῶς κομίσασθαι, ἀλλ' οὐδέ τι ἕτερον ἐκ τῶν σκευῶν ἄψασθαι τῆς πανσέμνου λατρείας, εἴ γε ἄρα ἀνέγνως τί πέπονθεν Οζᾶ, ἐν τῷ αὐτὸν ἅψασθαι τῆς κιβωτον τοῦ Θεοῦ. Ταύτης ἀεὶ μέμνησο, ἀδελφὲ ἀγαπητέ, τῆς θείας λέξεως του Υψίστου, τῆς ῥηθείσης διὰ Ησαίου τοῦ προφήτου, τὸν Ἐπὶ τίνα ἐγὼ ἀναπαύσομαι, ἀλλ' ἡ ἐπὶ τὸν πρᾶον καὶ ταπεινὸν καὶ τῇ ἐμοντά μου τους λόγους; Ταύτης ἀεὶ τῆς ἐντολῆς μνημό νευσον, καὶ κτῆσαι θησαυρὸν τὸν πρᾶον λογισμόν, ἵνα οὕτω δυνηθῇς νοερῶς ἀναβῆναι εἰς τὴν ἄνω Ἱε ρουσαλήμ, καὶ θυσίας νοεράς προσενέγκαι τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἐπὶ τὸ ἄνω θυσιαστήριον, ὅπου πλέκονται στέφανοι ἀφθαρσίας· κἀκεῖσε ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων ἀναδήσει σε ὁ Χριστός στέμμα ἀθανασίας, καὶ σὺν ταῖς ἄνω στρατείαις ὑμνήσεις ὕμνον ἐπινίκιον τῇ ἁγία Τριάδι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [816] ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ὅτι χρὴ τὸν Χριστοῦ μαθητὴν ἤπιον εἶναι, καὶ μὴ ταχέως οργίζεσθαι. Η θεία φωνὴ τοῦ Κυρίου ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δι δάσκει ἡμᾶς, ἡ ἀναπληροῦσα τὸν νόμον, οὐ καταρ- γοῦσα, μὴ ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ, καὶ διὰ τῆς προσ θήκης ταύτης τοῦ λόγου ἀνεπλήρωσε τὸ, Οὐ φονεύ- σεις, αὐτὴν τὴν ρίζαν ἐξαίρων του φόνου, καὶ τὴν καρδίαν ἔσωθεν καθαρίζων, καὶ οὐχὶ τὰς χεῖρας ἔξω- θεν. Τιμωρίαν γὰρ ἐπέθηκεν οὐχὶ τοιαύτην, ήνπερ ὁ νόμος, τὴν παρ' εὐθὺ, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τῆς κρίσεως, λέγων· Ὁ γὰρ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰ κῇ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει. Οὐ γὰρ ἐξεῖαι αἱ παρὰ Χριστοῦ τιμωρίαι, καθάπερ ἐν τῷ νόμῳ· ἀλλὰ πολὺ λὴ μὲν ἀναβολὴ τῶν κατὰ τὸ δίκαιον ἀνταποδόσεων, φοβερὰ δὲ ὕστερον ἡ δίκη. "Ωσπερ ἐπιτάττει τὰ μεί ζω, οὕτω καὶ μειζόνως μακροθυμεῖ, κάθαρσιν καρ- δίας ἐπιζητῶν, ἣν δυσκόλως ἔστιν ἐξεργάσασθαι. Διόπερ εἰ καὶ προαχθείημεν εἰς ὀργὴν, οὐκ εὐθὺ τι μωρεῖται· εἰ γὰρ παρ' εὐθὺ ἐτιμωρεῖτο, οὐκ ἂν ἦν διὰ μετανοίας επάνοδος. Διὰ τοῦτο υπερτίθεται τὴν τιμωρίαν, ἵνα ἔχωμεν καιρὸν μετανοίας, ἵνα ὁ χθες ὀργισθεὶς τῷ ἀδελφῷ, σήμερον μετανοήσῃ, καὶ διαθή κὴν ἑαυτῷ διάθηται μηκέτι ὀργίζεσθαι τῷ ἀδελφῷ· καὶ κατὰ μέρος ὅμοιοι Θεῷ γινώμεθα. Μεταβάλλει γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῶν ἀλλοτριούντων τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐκ τῆς ὁμοιώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄγει εἰς τὸ κατὰ φύσιν καλὸν μετὰ τὸ προκείμενον· εἰς γὰρ τὸ κατὰ φύσιν ἀγόμεθα, καὶ εἰς τὴν τοῦ θείου Πνεύματος κοινωνίαν, καὶ τὴν διηνεκὴ μετὰ Θεοῦ ζωὴν περὶ τηλικούτων ἀγωνιζόμενοι. Πρόσχωμεν ἑαυτοῖς, καὶ μὴ καταφρο
Continue reading PG 48: Christi discipulum benignum esse debere Sp. →≣ entire volume