Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 60:741Ταλανισμὸς πρὸς τοὺς φθείροντας τὰς τοῦ Χριστοῦ παρθένους. Τί δὲ ἡμῖν, ἄθλιοι καὶ ταλαίπωροι, κακῶν ἡδονῶν ὁδηγοί; πῶς βούλεσθε ἐκφυγεῖν χεῖρας Θεοῦ ζῶντος; τί ποιήσετε, ὅταν ἔλθῃ ὁ ταύτην μνηστευσάμενος κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς; τί δὲ ἀπολογήσεσθε, τοιαῦτα παρά-νομα εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας πράξαντες; οὕτω τος-οῦτον κατεφρονήσατε; οὐκ ἐτρομάξατε; οὐ δεδοίκατε; οὐκ ἐφρίξατε; οὐκ ἐφείσασθε τῶν ἑαυτῶν ψυχῶν; οὐκ οἴδατε, ὅτι τοιαύτη παρανομία ἑτέρα οὐκ ἔστιν ὡς αὕτη; οὐκ οἴδατε, ὅτι ναὸς Θεοῦ εἰσιν αἱ παρθένοι; οὐκ οἴδατε, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἦν οἰκοῦν ἐν αὐταῖς; τὰς καθ’ ἡμέραν μετὰ Χριστοῦ περὶ τῶν ἀνεκλείπτων καὶ μενόντων εἰς αἰῶνας προϊκῶν διαλεγομένας, καὶ ἃς Παῦλος παρθένους ἁγνὰς παραστῆσαι τῷ Χριστῷ προσήγαγεν, ὑμεῖς βορ-βόρῳ καὶ δυσωδίᾳ συνεφύρατε; Ὢ πῶς ἐτολμήσατε Χριστοῦ νύμφας φθεῖραι, κακῆς ἐπιθυμίας πρόξενοι; Κατὰ παιδίσκης συνδούλου ἐὰν τολμήσῃ τις τοιαῦτα διαπράξασθαι, οὐκ ἀτιμώρητος διεξέρχεται· κατὰ δὲ τῆς τοῦ ἀμφοτέρων αὐτῶν τε καὶ ὑμῶν τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας οὕτως ὁπλίζεσθαι, ἐκφεύξεσθαι ἄρα τῆς δίκης προσδοκᾶτε; οὐκ ἠκούσατε τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος, Ἀνίλεως ἡ κρίσις τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος; Καὶ τί ἄρα τούτου ἀνελεεινότερον; μιᾷ γὰρ μαχαίρα δύο φόνους ἐργάζεσθε, καὶ ἑαυτοὺς καὶ αὐτὰς ἀποκτείνοντες· θά-νατος γὰρ τοῦτο παρὰ τοῖς εὐφρονοῦσιν. Ὢ τίς οὐκ ἂν στενάξειε; τίς οὐκ ἂν πενθήσειε; τίς οὐκ ἂν κόψηται καὶ θρηνήσειε τὸν ἄωρον φόνον; τίς οὐ δακρύσειε τὸν ἀπρόθεσμον θάνατον, τίς οὐκ ἀλγήσειεν ἐπὶ τῇ ἀδίκῳ πληγῇ; Προὶ̈ξ καὶ γραμματεία παρὰ τῷ νομίμῳ ἐν ἀφθορίᾳ συναπτομένῳ ἀνδρὶ τῷ ἐπουρανίῳ νυμφίῳ Χρι-στῷ φυλάττονται· καὶ ἡ παρθενία προδίδοται τῷ μοιχῷ; Ἀλλ’ ἐρεῖ τις· Ἀνάγκῃ τῷ Χριστῷ συνεζεύχθην, οὐκ ἤμην προθέσεως αὐτῷ συζευχθῆναι, ἀλλὰ συνδούλῳ. Ὅλως ἐτόλμησας, ἀθλία, καθ’ ἑαυτὴν δημηγορῆσαι, ὅτι καὶ μὴ ἐχούσης σου πρόθεσιν εἰς αὐτὸν ἢ ἀγάπην, ὁ Δεσπότης ἐπόθησέ σε; Ἄκουσον, ὦ τάλαινα, καὶ ἐρῶ σοι, καὶ κἂν ἐκ τῶν τοῦ κόσμου πραγμάτων πληροφο-ρήθητι. Λέγω δὴ τοῖς βιωτικοῖς· Ἐὰν κόρην ἕτερος ἀνθ’ ἑτέρου ἁρπάσῃ, τῆς ἰσοτιμίας δοκιμαζομένης, κυρία μὲν ἡ ἁρπαγὴ τῷ ποιήσαντι, καὶ νόμος καὶ βασι-λεὺς παραχωρεῖ τῇ ἁρπαγῇ. Οὐ γὰρ ἥρπαζε καὶ ἔλαβεν, ἵνα ἐνυβρίσῃ, ἀλλ’ ἵνα τιμήσῃ, καὶ προικῷα καὶ δῶρα ἰσχύει. Εἰ οὖν ἀνθρώποις οὐδεμία μεταβολὴ, ἐπειδὴ τῷ προλαβόντι σκοπῷ ἀκολουθεῖ· τί ἀπολογήσῃ, σὺ ἡ παρ’
ΜΕ SPURIA. λαίνει τὴν χεῖρα τῷ πένητι δεχομένῳ τὴν εὐποιίαν. "Οταν ἀκούσῃς Χριστοῦ χεῖρα, νόει τὴν παλάμην τὴν βαστά- ζουσαν τῆς οἰκουμένης τὰ πέρατα. Εκτείνει τοίνυν τήν δεξιὰν ἀποῤῥήτως, λάθρα τοὺς ὁδολοὺς ὑποδέχεται, σημειοῦται του διδόντος τὸ πρόσωπον, ἐπὶ γῆς τὴν εὐ εργεσίαν λαμβάνει, καὶ ἐν οὐρανῷ τὰς ἀμοιβὰς εὐτρες πίζει. Καὶ πῶς, καὶ πότε ποιεῖται τὴν ἀντίδοσιν ; Ὅταν ἔλθῃ, φησὶν, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ' αύτ τοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ· καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ' ἀλλήλων, καθὼς ἀφορίζει ὁ ποιμὴν τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· καὶ τίθησι τα μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἓξ εὐωνύμων· καὶ ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου· ηὕρασθε γὰρ τὸν δι- καστὴν ὀφειλέτην· μὴ φοβεῖσθε τὸν θρόνον, ἀλλ' ὡς εὐεργετημένῳ τῷ καθημένῳ προσδράμετε· ὅπερ ἐξεθέ- μὴν ὑμῖν προφέρω χειρόγραφον· οὐ κρύπτω τὴν εὐερ- γεσίαν, ἵνα μὴ ζημιωθῆτε την φιλανθρωπίαν· οὐκ ἀρνοῦμαι τὴν δόσιν· πρὸς γὰρ τὴν ἀνταπόδοσιν σπεύδω. Δεῦτε ὑμεῖς, τὸν σπόρον τῶν οἰκτιρμῶν ἐπεδείξασθε, ἐγὼ τὸ θέρος τῆς χαρᾶς ὑμῖν προητοίμασα. Εἰπὲ, Δέσποτα, τὴν αἰτίαν. Επείνασα, καὶ ἐδώκατέ μοι φα γεῖν. Μηδεὶς οὖν ὡς ἄπορον παραπεμπέτω τὸν πένητα πεινώντα γὰρ παρορᾷ τὸν Δικαστὴν τῶν μελλόντων . 13 αἰώνων. Κτησώμεθα τοίνυν χρεώστην τὸν μέλλοντα κρίνειν ἐκεῖ. ῾Ο ἐλεῶν γὰρ, φησί, πτωχόν, δανείζει Θεῷ. Τῆς ἐκ δεξιῶν μερίδος ἄξιοι γενέσθαι σπουδάσω- μεν, μισήσωμεν τὴν βδελυρὰν τῶν ἐρίφων συγγένειαν, τῶν ἀρνῶν τὴν κοινωνίαν μεταδιώξωμεν· ἔχομεν γὰρ ἐξουσίαν τὴν ἐπιλογὴν τοῦ βελτίονος. Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμῖν ὁ κριτὴς προηγόρευσε Δεσποτικὸν ἐκεῖνο καὶ φο βερὸν δικαστήριον, καὶ αὐστηρίαν τῆς ἀποφάσεως, ἵνα τὸ κακῶς παθεῖν ἐκ τοῦ μαθεῖν τὴν ἀπειλὴν ὑπεκκλίνω μεν. Μὴ παραδράμωμεν τὸ τοῦ Παύλου παράγγελμα τὸ φάσκον· Πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια. Οὐχ ὑπόκειται λογοθεσίῳ (ἐν καιρῷ δὲ νοεῖ Δικαστοῦ αὐστηρίαν)· οἱ δέδοιχε κατήγορον ἐπὶ τοῦ θρόνου κραυγήν· οὐκ ἐκδέχε- ται κατάγνωσιν, ἀλλ' ἀναμένει παράκλησιν· ἔστι γὰρ ἀνενδεής ἀπόλαυσις ἀγαθῶν, ἀναφαίρετος πλοῦτος, τιμὴ ἀδιάδοχος, κέρδος ἀταμίευτον, προβαδίζον βοήθημα, συνοδεύουσα χάρις, θεραπεία καρδίας, ψυχῆς ἀγαλλίασις, συνειδότος γαυρίαμα, ἀπολογία εὐπρόσιτος, ἀφορμὴ παρ. ρησίας. Ἡ εὐσέβεια πρὸς [826] πάντα ὠφέλιμος ἐστιν ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης, ἧς καὶ ἡμεῖς ἐπιτυχεῖν καταξιωθείημεν, χάριτι καὶ φιλαν θρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα και τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. • Savil. conj. εἰς τὴν ἐπιλ. Ταλανισμὸς πρὸς τοὺς φθείροντας τὰς τοῦ Χριστοῦ παρθένους. Τί δὲ ἡμῖν, ἄθλιοι καὶ ταλαίπωροι, κακῶν ἡδονῶν οδηγοί; πῶς βούλεσθε ἐκφυγεῖν χεῖρας Θεοῦ ζῶντος ; τί ποιήσετε, ὅταν ἔλθῃ ὁ ταύτην μνηστευσάμενος κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς ; τί δὲ ἀπολογήσεσθε, τοιαῦτα παρά- νομα εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας πράξαντες ; οὕτω τοσο οὗτον καταφρονήσατε; οὐκ ἐτρομάξατε; οὐ δεδοίκατε ; οὐκ ἐφρίξατε; οὐκ ἐφείσασθε τῶν ἑαυτῶν ψυχῶν; οὐκ οἴδατε, ὅτι τοιαύτη παρανομία ἑτέρα οὐκ ἔστιν ὡς αὕτη ; οὐκ οἴδατε, ὅτι ναὸς Θεοῦ εἰσιν αἱ παρθένοι; οὐκ οἴδατε, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἦν οἰκοῦν ἐν αὐταῖς; τὰς καθ' ἡμέραν μετὰ Χριστοῦ περὶ τῶν ἀνεκλείπτων καὶ μενόντων εἰς αἰῶνας προϊκῶν διαλεγομένας, καὶ ἃς Παῦλος παρθένους ἁγνὰς παραστῆσαι τῷ Χριστῷ προσήγαγεν, ὑμεῖς βορ- βόρῳ καὶ δυσωδία συνεφύρατε; Ο πῶς ἐτολμήσατε Χριστοῦ νύμφας φθείραι, κακῆς ἐπιθυμίας πρόξενοι ; Κατὰ παιδίσκης συνδούλου ἐὰν τολμήσῃ τις τοιαῦτα διαπράξασθαι, οὐκ ἀτιμώρητος διεξέρχεται· κατὰ δὲ τῆς τοῦ ἀμφοτέρων αὐτῶν τε καὶ ὑμῶν τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας· οὕτως ὁπλίζεσθαι, ἐκφεύξεσθαι ἄρα τῆς δίκης προσδοκᾶτε; οὐκ ἠκούσατε του Αποστόλου λέγοντος, Ανίλεως ἡ κρίσις τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος; Καὶ τί ἄρα τούτου ἀνελεεινότερον; μια γὰρ μαχαίρα δύο φόνους ἐργάζεσθε, καὶ ἑαυτοὺς καὶ αὐτὰς ἀποκτείνοντες· θά νατος γὰρ τοῦτο παρὰ τοῖς εὐφρονοῦσιν. "Ω τίς οὐκ ἂν στενάξειε; τίς οὐκ ἂν πενθήσεις; τίς οὐκ ἂν κόψηται καὶ θρηνήσεις τὸν ἄωρον φόνον; τίς οὐ δακρύσεις τὸν ἀπρόθεσμον θάνατον, τίς οὐκ ἀλγήσειεν ἐπὶ τῇ ἀδίκῳ πληγῇ; Προῖς καὶ γραμματεία παρὰ τῷ νομίμῳ ἐν ἀφθορία συναπτομένῳ ἀνδρὶ τῷ ἐπουρανίῳ νυμφίῳ Χρι- στῷ φυλάττονται· καὶ ἡ παρθενία προδίδοται τῷ μοιχῷ; Αλλ' ἐρεῖ τις Ανάγκῃ τῷ Χριστῷ συνεζεύχθην, οὐκ μην προθέσεως αὐτῷ συζευχθῆναι, ἀλλὰ συνδούλῳ. Όλως ἐτόλμησας, ἀθλία, καθ' ἑαυτὴν δημηγορῆσαι, ὅτι καὶ μὴ ἐχούσης του πρόθεσιν εἰς αὐτὸν ἡ ἀγάπην, ὁ Δεσπότης επόθησε σε; Ακουσον, ὦ τάλαινα, καὶ ἐρῶ σοι, καὶ κἂν ἐκ τῶν τοῦ κόσμου πραγμάτων πληροφο- ρήθητι. Λέγω δὴ τοῖς βιωτικοῖς· [827] Ἐὰν κόρην ἕτερος ἀνθ' ἑτέρου ἁρπάσῃ, τῆς ἱσοτιμίας δοκιμαζομένης, κυρία μὲν ἡ ἁρπαγὴ τῷ ποιήσαντι, καὶ νόμος καὶ βασι λεὺς παραχωρεῖ τῇ ἁρπαγῇ. Οὐ γὰρ ἤρπαζε καὶ ἔλαβεν, ἵνα ἐνυβρίσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα τιμήσῃ, καὶ προικῷα καὶ δῶρα ισχύει. Εἰ οὖν ἀνθρώποις οὐδεμία μεταβολή, ἐπειδὴ τῷ προλαβόντι σκοπῷ ἀκολουθεῖ· τί ἀπολογήσῃ, σὺ ἡ παρ' • Savil. conj. καὶ ὑμῶν Κυρίου τῆς τοῦ Χριστοῦ νύμφης. ἐλπίδα ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ἁρπαγεῖσα ; Οὔτε γὰρ ἀνάγκην ἐκείνην λέγω, δι' ήν τοῦ Δεσπότου συζευχθῆναι ἠξιώθης, ἀλλ᾽ οἰκονομίαν καὶ φιλανθρωπίαν Δεσπότου· ἵνα τῷ τῆς ἀνάγκης σχήματι σὺ ἡ ἀναξία τὸν ὑπὲρ σὲ ἄφθαρτον γάμον κερδάνῃς. Μὴ οὖν λέγε, ὅτι 'Ανάγκη παρθενεύειν εἰλόμην· μὴ ἀχαρίσει τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, ὅτι σε ἄπροικον καὶ ἀγενὴ καὶ δούλην λαβεῖν κατηξίωσε· δούλη γὰρ αὐτοῦ εἶ, κἂν μὴ θέλῃς. Ὥστε παρακαλῶ, ὦ παρ θένε, ὑπήκουν σε γενέσθαι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας καὶ διαλογισμῶν αἰσχίστων. Καὶ εἰ μὲν οὐκ ἠθέτησας ἔτι τὸν πνευματικὸν γάμον, φύλαξον ἀσφαλῶς τὰς συνθήκας· εἰ δὲ παρέβης καὶ ἔπεσες, ἔγειραι, ἔγειραι, παρακαλώ. Παρέστηκε γάρ σοι ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης ὁ ἀτιμασθεὶς ὑπὸ σοῦ· οὐκ ἀποβάλλει σου τὴν συνοίκη σιν· ἐπίδος αὐτῷ τὴν χεῖρα. Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πρώτην δεξιὰν ἐνύβρισας, και ταύτην μὴ ἀθετήσης. Οὐχ ὑπερ ηφανεί σου τὰ τραύματα· ἰᾶται γὰρ τὴν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος πληγὴν· ἰατρὸς γάρ ἐστιν εὔσπλαγχνος. Αποκάλυψον αὐτῷ δι' ἐξομολογήσεως τὸ πάθος, ἵνα ἐπιθή τῇ ἀοράτως τὸ σωτήριον φάρμακον· οὐκ ἦλθε γὰρ καλέσαι δικαίους, ἀλλ᾽ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοια». Πρὸς σὲ ἦλθε τὴν κειμένην ἔγειραι οὖν, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκον σου, τουτέστιν, εἰς τὸν τῆς μετανοίας λιμένα. Μηκέτι πρόσχης μήτε τοῖς σαρκικοίς ὀφθαλμοῖς, μήτε τοῖς τῆς διανοίας ἐπὶ τὸν μοιχὸν ἐκεῖνον τὸν πρόξενον τῆς γεέννης καὶ τοῦ ἀκοιμήτου σκώληκος. Αρον, φησὶν, ἐντεῦθεν ἆρον· οὐ γὰρ βούλομαι σε κεῖσθαι. Διάῤῥηξον τὸ τῆς ἁμαρτίας σύμβολον· λοῦσαι τοῖς δάκρυσιν, οὐκ εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἐκκλησίαν· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς χαρίσασθαί σοι τὸ πρῶτον ἀξίωμα. Μὴ διδάξῃς τὸν κεραμέα, πῶς τὸ ἴδιον διορθώσηται πλάσμα. "Ημαρτες; Ησύχασον· μὴ εἶπης Καὶ πῶς οἷόν τε εἰς τὸ πρῶτόν με ἐλθεῖν ἀξίωμα; μὴ λέγε τοῦτο, ὦ παρθένε· Θεὸς γὰρ ὁ δικιμῶν, καὶ τὶς ὁ κατακρίνων; Ακουε τοῦ Δεσπότου πῶς ὀνειδίζει τὴν ἀπόγνωσιν διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγων· Μὴ ῥη- τίνὴ οὐκ ἔστιν ἐν Γαλαάδ, ἢ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη ἴασις τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ μου; Ω τοῦ συμπαθοὺς ἰατροῦ Ι οὐκ ἐγκαλεῖ ἐπὶ πταίσματι, ἀλλ' ἐπὶ τῇ ἀμελείᾳ· οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἐπλήγης; ἀλλὰ, Διὰ τί οὐκ ἐθεραπεύθης; οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἔπεσες; ἀλλὰ Διὰ τί οὐκ ἀνέστης; Οτι δέ σε λαμπροτέραν ὁ Κύριος διὰ τῆς μετανοίας παραστῆσαι βούλεται, ἄκουε αὐτοῦ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ὦσιν αἱ άγιρ
PG 60:742ἐλπίδα ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ἁρπαγεῖσα; Οὔτε γὰρ ἀνάγκην ἐκείνην λέγω, δι’ ἣν τοῦ Δεσπότου συζευχθῆναι ἠξιώθης, ἀλλ’ οἰκονομίαν καὶ φιλανθρωπίαν Δεσπότου· ἵνα τῷ τῆς ἀνάγκης σχήματι σὺ ἡ ἀναξία τὸν ὑπὲρ σὲ ἄφθαρτον γάμον κερδάνῃς. Μὴ οὖν λέγε, ὅτι Ἀνάγκῃ παρθενεύειν εἱλόμην· μὴ ἀχαρίστει τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, ὅτι σε ἄπροικον καὶ ἀγενῆ καὶ δούλην λαβεῖν κατηξίωσε· δούλη γὰρ αὐτοῦ εἶ, κἂν μὴ θέλῃς. Ὥστε παρακαλῶ, ὦ παρ-θένε, ὑπήκοόν σε γενέσθαι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας καὶ διαλογισμῶν αἰσχίστων. Καὶ εἰ μὲν οὐκ ἠθέτησας ἔτι τὸν πνευματικὸν γάμον, φύλαξον ἀσφαλῶς τὰς συνθήκας· εἰ δὲ παρέβης καὶ ἔπεσες, ἔγειραι, ἔγειραι, παρακαλῶ. Παρέστηκε γάρ σοι ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης
ΜΕ SPURIA. λαίνει τὴν χεῖρα τῷ πένητι δεχομένῳ τὴν εὐποιίαν. "Οταν ἀκούσῃς Χριστοῦ χεῖρα, νόει τὴν παλάμην τὴν βαστά- ζουσαν τῆς οἰκουμένης τὰ πέρατα. Εκτείνει τοίνυν τήν δεξιὰν ἀποῤῥήτως, λάθρα τοὺς ὁδολοὺς ὑποδέχεται, σημειοῦται του διδόντος τὸ πρόσωπον, ἐπὶ γῆς τὴν εὐ εργεσίαν λαμβάνει, καὶ ἐν οὐρανῷ τὰς ἀμοιβὰς εὐτρες πίζει. Καὶ πῶς, καὶ πότε ποιεῖται τὴν ἀντίδοσιν ; Ὅταν ἔλθῃ, φησὶν, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ' αύτ τοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ· καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ' ἀλλήλων, καθὼς ἀφορίζει ὁ ποιμὴν τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· καὶ τίθησι τα μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἓξ εὐωνύμων· καὶ ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου· ηὕρασθε γὰρ τὸν δι- καστὴν ὀφειλέτην· μὴ φοβεῖσθε τὸν θρόνον, ἀλλ' ὡς εὐεργετημένῳ τῷ καθημένῳ προσδράμετε· ὅπερ ἐξεθέ- μὴν ὑμῖν προφέρω χειρόγραφον· οὐ κρύπτω τὴν εὐερ- γεσίαν, ἵνα μὴ ζημιωθῆτε την φιλανθρωπίαν· οὐκ ἀρνοῦμαι τὴν δόσιν· πρὸς γὰρ τὴν ἀνταπόδοσιν σπεύδω. Δεῦτε ὑμεῖς, τὸν σπόρον τῶν οἰκτιρμῶν ἐπεδείξασθε, ἐγὼ τὸ θέρος τῆς χαρᾶς ὑμῖν προητοίμασα. Εἰπὲ, Δέσποτα, τὴν αἰτίαν. Επείνασα, καὶ ἐδώκατέ μοι φα γεῖν. Μηδεὶς οὖν ὡς ἄπορον παραπεμπέτω τὸν πένητα πεινώντα γὰρ παρορᾷ τὸν Δικαστὴν τῶν μελλόντων . 13 αἰώνων. Κτησώμεθα τοίνυν χρεώστην τὸν μέλλοντα κρίνειν ἐκεῖ. ῾Ο ἐλεῶν γὰρ, φησί, πτωχόν, δανείζει Θεῷ. Τῆς ἐκ δεξιῶν μερίδος ἄξιοι γενέσθαι σπουδάσω- μεν, μισήσωμεν τὴν βδελυρὰν τῶν ἐρίφων συγγένειαν, τῶν ἀρνῶν τὴν κοινωνίαν μεταδιώξωμεν· ἔχομεν γὰρ ἐξουσίαν τὴν ἐπιλογὴν τοῦ βελτίονος. Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμῖν ὁ κριτὴς προηγόρευσε Δεσποτικὸν ἐκεῖνο καὶ φο βερὸν δικαστήριον, καὶ αὐστηρίαν τῆς ἀποφάσεως, ἵνα τὸ κακῶς παθεῖν ἐκ τοῦ μαθεῖν τὴν ἀπειλὴν ὑπεκκλίνω μεν. Μὴ παραδράμωμεν τὸ τοῦ Παύλου παράγγελμα τὸ φάσκον· Πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια. Οὐχ ὑπόκειται λογοθεσίῳ (ἐν καιρῷ δὲ νοεῖ Δικαστοῦ αὐστηρίαν)· οἱ δέδοιχε κατήγορον ἐπὶ τοῦ θρόνου κραυγήν· οὐκ ἐκδέχε- ται κατάγνωσιν, ἀλλ' ἀναμένει παράκλησιν· ἔστι γὰρ ἀνενδεής ἀπόλαυσις ἀγαθῶν, ἀναφαίρετος πλοῦτος, τιμὴ ἀδιάδοχος, κέρδος ἀταμίευτον, προβαδίζον βοήθημα, συνοδεύουσα χάρις, θεραπεία καρδίας, ψυχῆς ἀγαλλίασις, συνειδότος γαυρίαμα, ἀπολογία εὐπρόσιτος, ἀφορμὴ παρ. ρησίας. Ἡ εὐσέβεια πρὸς [826] πάντα ὠφέλιμος ἐστιν ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης, ἧς καὶ ἡμεῖς ἐπιτυχεῖν καταξιωθείημεν, χάριτι καὶ φιλαν θρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα και τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. • Savil. conj. εἰς τὴν ἐπιλ. Ταλανισμὸς πρὸς τοὺς φθείροντας τὰς τοῦ Χριστοῦ παρθένους. Τί δὲ ἡμῖν, ἄθλιοι καὶ ταλαίπωροι, κακῶν ἡδονῶν οδηγοί; πῶς βούλεσθε ἐκφυγεῖν χεῖρας Θεοῦ ζῶντος ; τί ποιήσετε, ὅταν ἔλθῃ ὁ ταύτην μνηστευσάμενος κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς ; τί δὲ ἀπολογήσεσθε, τοιαῦτα παρά- νομα εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας πράξαντες ; οὕτω τοσο οὗτον καταφρονήσατε; οὐκ ἐτρομάξατε; οὐ δεδοίκατε ; οὐκ ἐφρίξατε; οὐκ ἐφείσασθε τῶν ἑαυτῶν ψυχῶν; οὐκ οἴδατε, ὅτι τοιαύτη παρανομία ἑτέρα οὐκ ἔστιν ὡς αὕτη ; οὐκ οἴδατε, ὅτι ναὸς Θεοῦ εἰσιν αἱ παρθένοι; οὐκ οἴδατε, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἦν οἰκοῦν ἐν αὐταῖς; τὰς καθ' ἡμέραν μετὰ Χριστοῦ περὶ τῶν ἀνεκλείπτων καὶ μενόντων εἰς αἰῶνας προϊκῶν διαλεγομένας, καὶ ἃς Παῦλος παρθένους ἁγνὰς παραστῆσαι τῷ Χριστῷ προσήγαγεν, ὑμεῖς βορ- βόρῳ καὶ δυσωδία συνεφύρατε; Ο πῶς ἐτολμήσατε Χριστοῦ νύμφας φθείραι, κακῆς ἐπιθυμίας πρόξενοι ; Κατὰ παιδίσκης συνδούλου ἐὰν τολμήσῃ τις τοιαῦτα διαπράξασθαι, οὐκ ἀτιμώρητος διεξέρχεται· κατὰ δὲ τῆς τοῦ ἀμφοτέρων αὐτῶν τε καὶ ὑμῶν τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας· οὕτως ὁπλίζεσθαι, ἐκφεύξεσθαι ἄρα τῆς δίκης προσδοκᾶτε; οὐκ ἠκούσατε του Αποστόλου λέγοντος, Ανίλεως ἡ κρίσις τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος; Καὶ τί ἄρα τούτου ἀνελεεινότερον; μια γὰρ μαχαίρα δύο φόνους ἐργάζεσθε, καὶ ἑαυτοὺς καὶ αὐτὰς ἀποκτείνοντες· θά νατος γὰρ τοῦτο παρὰ τοῖς εὐφρονοῦσιν. "Ω τίς οὐκ ἂν στενάξειε; τίς οὐκ ἂν πενθήσεις; τίς οὐκ ἂν κόψηται καὶ θρηνήσεις τὸν ἄωρον φόνον; τίς οὐ δακρύσεις τὸν ἀπρόθεσμον θάνατον, τίς οὐκ ἀλγήσειεν ἐπὶ τῇ ἀδίκῳ πληγῇ; Προῖς καὶ γραμματεία παρὰ τῷ νομίμῳ ἐν ἀφθορία συναπτομένῳ ἀνδρὶ τῷ ἐπουρανίῳ νυμφίῳ Χρι- στῷ φυλάττονται· καὶ ἡ παρθενία προδίδοται τῷ μοιχῷ; Αλλ' ἐρεῖ τις Ανάγκῃ τῷ Χριστῷ συνεζεύχθην, οὐκ μην προθέσεως αὐτῷ συζευχθῆναι, ἀλλὰ συνδούλῳ. Όλως ἐτόλμησας, ἀθλία, καθ' ἑαυτὴν δημηγορῆσαι, ὅτι καὶ μὴ ἐχούσης του πρόθεσιν εἰς αὐτὸν ἡ ἀγάπην, ὁ Δεσπότης επόθησε σε; Ακουσον, ὦ τάλαινα, καὶ ἐρῶ σοι, καὶ κἂν ἐκ τῶν τοῦ κόσμου πραγμάτων πληροφο- ρήθητι. Λέγω δὴ τοῖς βιωτικοῖς· [827] Ἐὰν κόρην ἕτερος ἀνθ' ἑτέρου ἁρπάσῃ, τῆς ἱσοτιμίας δοκιμαζομένης, κυρία μὲν ἡ ἁρπαγὴ τῷ ποιήσαντι, καὶ νόμος καὶ βασι λεὺς παραχωρεῖ τῇ ἁρπαγῇ. Οὐ γὰρ ἤρπαζε καὶ ἔλαβεν, ἵνα ἐνυβρίσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα τιμήσῃ, καὶ προικῷα καὶ δῶρα ισχύει. Εἰ οὖν ἀνθρώποις οὐδεμία μεταβολή, ἐπειδὴ τῷ προλαβόντι σκοπῷ ἀκολουθεῖ· τί ἀπολογήσῃ, σὺ ἡ παρ' • Savil. conj. καὶ ὑμῶν Κυρίου τῆς τοῦ Χριστοῦ νύμφης. ἐλπίδα ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ἁρπαγεῖσα ; Οὔτε γὰρ ἀνάγκην ἐκείνην λέγω, δι' ήν τοῦ Δεσπότου συζευχθῆναι ἠξιώθης, ἀλλ᾽ οἰκονομίαν καὶ φιλανθρωπίαν Δεσπότου· ἵνα τῷ τῆς ἀνάγκης σχήματι σὺ ἡ ἀναξία τὸν ὑπὲρ σὲ ἄφθαρτον γάμον κερδάνῃς. Μὴ οὖν λέγε, ὅτι 'Ανάγκη παρθενεύειν εἰλόμην· μὴ ἀχαρίσει τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, ὅτι σε ἄπροικον καὶ ἀγενὴ καὶ δούλην λαβεῖν κατηξίωσε· δούλη γὰρ αὐτοῦ εἶ, κἂν μὴ θέλῃς. Ὥστε παρακαλῶ, ὦ παρ θένε, ὑπήκουν σε γενέσθαι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας καὶ διαλογισμῶν αἰσχίστων. Καὶ εἰ μὲν οὐκ ἠθέτησας ἔτι τὸν πνευματικὸν γάμον, φύλαξον ἀσφαλῶς τὰς συνθήκας· εἰ δὲ παρέβης καὶ ἔπεσες, ἔγειραι, ἔγειραι, παρακαλώ. Παρέστηκε γάρ σοι ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης ὁ ἀτιμασθεὶς ὑπὸ σοῦ· οὐκ ἀποβάλλει σου τὴν συνοίκη σιν· ἐπίδος αὐτῷ τὴν χεῖρα. Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πρώτην δεξιὰν ἐνύβρισας, και ταύτην μὴ ἀθετήσης. Οὐχ ὑπερ ηφανεί σου τὰ τραύματα· ἰᾶται γὰρ τὴν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος πληγὴν· ἰατρὸς γάρ ἐστιν εὔσπλαγχνος. Αποκάλυψον αὐτῷ δι' ἐξομολογήσεως τὸ πάθος, ἵνα ἐπιθή τῇ ἀοράτως τὸ σωτήριον φάρμακον· οὐκ ἦλθε γὰρ καλέσαι δικαίους, ἀλλ᾽ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοια». Πρὸς σὲ ἦλθε τὴν κειμένην ἔγειραι οὖν, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκον σου, τουτέστιν, εἰς τὸν τῆς μετανοίας λιμένα. Μηκέτι πρόσχης μήτε τοῖς σαρκικοίς ὀφθαλμοῖς, μήτε τοῖς τῆς διανοίας ἐπὶ τὸν μοιχὸν ἐκεῖνον τὸν πρόξενον τῆς γεέννης καὶ τοῦ ἀκοιμήτου σκώληκος. Αρον, φησὶν, ἐντεῦθεν ἆρον· οὐ γὰρ βούλομαι σε κεῖσθαι. Διάῤῥηξον τὸ τῆς ἁμαρτίας σύμβολον· λοῦσαι τοῖς δάκρυσιν, οὐκ εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἐκκλησίαν· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς χαρίσασθαί σοι τὸ πρῶτον ἀξίωμα. Μὴ διδάξῃς τὸν κεραμέα, πῶς τὸ ἴδιον διορθώσηται πλάσμα. "Ημαρτες; Ησύχασον· μὴ εἶπης Καὶ πῶς οἷόν τε εἰς τὸ πρῶτόν με ἐλθεῖν ἀξίωμα; μὴ λέγε τοῦτο, ὦ παρθένε· Θεὸς γὰρ ὁ δικιμῶν, καὶ τὶς ὁ κατακρίνων; Ακουε τοῦ Δεσπότου πῶς ὀνειδίζει τὴν ἀπόγνωσιν διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγων· Μὴ ῥη- τίνὴ οὐκ ἔστιν ἐν Γαλαάδ, ἢ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη ἴασις τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ μου; Ω τοῦ συμπαθοὺς ἰατροῦ Ι οὐκ ἐγκαλεῖ ἐπὶ πταίσματι, ἀλλ' ἐπὶ τῇ ἀμελείᾳ· οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἐπλήγης; ἀλλὰ, Διὰ τί οὐκ ἐθεραπεύθης; οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἔπεσες; ἀλλὰ Διὰ τί οὐκ ἀνέστης; Οτι δέ σε λαμπροτέραν ὁ Κύριος διὰ τῆς μετανοίας παραστῆσαι βούλεται, ἄκουε αὐτοῦ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ὦσιν αἱ άγιρ
ὁ ἀτιμασθεὶς ὑπὸ σοῦ οὐκ ἀποβάλλει σου τὴν συνοίκη-σιν· ἐπίδος αὐτῷ τὴν χεῖρα. Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πρώτην δεξιὰν ἐνύβρισας, κἂν ταύτην μὴ ἀθετήσῃς. Οὐχ ὑπερ-ηφανεῖ σου τὰ τραύματα· ἰᾶται γὰρ τὴν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος πληγήν· ἰατρὸς γάρ ἐστιν εὔσπλαγχνος. Ἀποκάλυψον αὐτῷ δι’ ἐξομολογήσεως τὸ πάθος, ἵνα ἐπιθήσῃ ἀοράτως τὸ σωτήριον φάρμακον· οὐκ ἦλθε γὰρ καλέσαι δικαίους, ἀλλ’ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν. Πρὸς σὲ ἦλθε τὴν κειμένην· ἔγειραι οὖν, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου, τουτέστιν, εἰς τὸν τῆς μετανοίας λιμένα. Μηκέτι πρόσχῃς μήτε τοῖς σαρκικοῖς ὀφθαλμοῖς, μήτε τοῖς τῆς διανοίας ἐπὶ τὸν μοιχὸν ἐκεῖνον τὸν πρόξενον τῆς γεέννης καὶ τοῦ ἀκοιμήτου σκώληκος. Ἆρον, φησὶν, ἐντεῦθεν ἆρον· οὐ γὰρ βούλομαί σε κεῖσθαι. Διάῤῥηξον τὸ τῆς ἁμαρτίας σύμβολον· λοῦσαι τοῖς δάκρυσιν, οὐκ εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκκλησίαν· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς χαρίσασθαί σοι τὸ πρῶτον ἀξίωμα. Μὴ διδάξῃς τὸν κεραμέα, πῶς τὸ ἴδιον διορθώσηται πλάσμα. Ἥμαρτες; Ἡσύχασον· μὴ εἴπῃς· Καὶ πῶς οἷόν τε εἰς τὸ πρῶτόν με ἐλθεῖν ἀξίωμα; μὴ λέγε τοῦτο, ὦ παρθένε· Θεὸς γὰρ ὁ δικαιῶν, καὶ τίς ὁ κατακρίνων; Ἄκουε τοῦ Δεσπότου πῶς ὀνειδίζει τὴν ἀπόγνωσιν διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγων· Μὴ ῥη-τίνη οὐκ ἔστιν ἐν Γαλαὰδ, ἢ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη ἴασις τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ μου; Ὢ τοῦ συμπαθοῦς ἰατροῦ οὐκ ἐγκαλεῖ ἐπὶ πταίσματι, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ἀμελείᾳ· οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἐπλήγης; ἀλλὰ, Διὰ τί οὐκ ἐθεραπεύθης; οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἔπεσες; ἀλλὰ Διὰ τί οὐκ ἀνέστης; Ὅτι δέ σε λαμπροτέραν ὁ Κύριος διὰ τῆς μετανοίας παραστῆσαι βούλεται, ἄκουε αὐτοῦ διὰ Ἡσαί̈ου τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρ-
ΜΕ SPURIA. λαίνει τὴν χεῖρα τῷ πένητι δεχομένῳ τὴν εὐποιίαν. "Οταν ἀκούσῃς Χριστοῦ χεῖρα, νόει τὴν παλάμην τὴν βαστά- ζουσαν τῆς οἰκουμένης τὰ πέρατα. Εκτείνει τοίνυν τήν δεξιὰν ἀποῤῥήτως, λάθρα τοὺς ὁδολοὺς ὑποδέχεται, σημειοῦται του διδόντος τὸ πρόσωπον, ἐπὶ γῆς τὴν εὐ εργεσίαν λαμβάνει, καὶ ἐν οὐρανῷ τὰς ἀμοιβὰς εὐτρες πίζει. Καὶ πῶς, καὶ πότε ποιεῖται τὴν ἀντίδοσιν ; Ὅταν ἔλθῃ, φησὶν, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ' αύτ τοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ· καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ' ἀλλήλων, καθὼς ἀφορίζει ὁ ποιμὴν τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· καὶ τίθησι τα μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἓξ εὐωνύμων· καὶ ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου· ηὕρασθε γὰρ τὸν δι- καστὴν ὀφειλέτην· μὴ φοβεῖσθε τὸν θρόνον, ἀλλ' ὡς εὐεργετημένῳ τῷ καθημένῳ προσδράμετε· ὅπερ ἐξεθέ- μὴν ὑμῖν προφέρω χειρόγραφον· οὐ κρύπτω τὴν εὐερ- γεσίαν, ἵνα μὴ ζημιωθῆτε την φιλανθρωπίαν· οὐκ ἀρνοῦμαι τὴν δόσιν· πρὸς γὰρ τὴν ἀνταπόδοσιν σπεύδω. Δεῦτε ὑμεῖς, τὸν σπόρον τῶν οἰκτιρμῶν ἐπεδείξασθε, ἐγὼ τὸ θέρος τῆς χαρᾶς ὑμῖν προητοίμασα. Εἰπὲ, Δέσποτα, τὴν αἰτίαν. Επείνασα, καὶ ἐδώκατέ μοι φα γεῖν. Μηδεὶς οὖν ὡς ἄπορον παραπεμπέτω τὸν πένητα πεινώντα γὰρ παρορᾷ τὸν Δικαστὴν τῶν μελλόντων . 13 αἰώνων. Κτησώμεθα τοίνυν χρεώστην τὸν μέλλοντα κρίνειν ἐκεῖ. ῾Ο ἐλεῶν γὰρ, φησί, πτωχόν, δανείζει Θεῷ. Τῆς ἐκ δεξιῶν μερίδος ἄξιοι γενέσθαι σπουδάσω- μεν, μισήσωμεν τὴν βδελυρὰν τῶν ἐρίφων συγγένειαν, τῶν ἀρνῶν τὴν κοινωνίαν μεταδιώξωμεν· ἔχομεν γὰρ ἐξουσίαν τὴν ἐπιλογὴν τοῦ βελτίονος. Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμῖν ὁ κριτὴς προηγόρευσε Δεσποτικὸν ἐκεῖνο καὶ φο βερὸν δικαστήριον, καὶ αὐστηρίαν τῆς ἀποφάσεως, ἵνα τὸ κακῶς παθεῖν ἐκ τοῦ μαθεῖν τὴν ἀπειλὴν ὑπεκκλίνω μεν. Μὴ παραδράμωμεν τὸ τοῦ Παύλου παράγγελμα τὸ φάσκον· Πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια. Οὐχ ὑπόκειται λογοθεσίῳ (ἐν καιρῷ δὲ νοεῖ Δικαστοῦ αὐστηρίαν)· οἱ δέδοιχε κατήγορον ἐπὶ τοῦ θρόνου κραυγήν· οὐκ ἐκδέχε- ται κατάγνωσιν, ἀλλ' ἀναμένει παράκλησιν· ἔστι γὰρ ἀνενδεής ἀπόλαυσις ἀγαθῶν, ἀναφαίρετος πλοῦτος, τιμὴ ἀδιάδοχος, κέρδος ἀταμίευτον, προβαδίζον βοήθημα, συνοδεύουσα χάρις, θεραπεία καρδίας, ψυχῆς ἀγαλλίασις, συνειδότος γαυρίαμα, ἀπολογία εὐπρόσιτος, ἀφορμὴ παρ. ρησίας. Ἡ εὐσέβεια πρὸς [826] πάντα ὠφέλιμος ἐστιν ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης, ἧς καὶ ἡμεῖς ἐπιτυχεῖν καταξιωθείημεν, χάριτι καὶ φιλαν θρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα και τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. • Savil. conj. εἰς τὴν ἐπιλ. Ταλανισμὸς πρὸς τοὺς φθείροντας τὰς τοῦ Χριστοῦ παρθένους. Τί δὲ ἡμῖν, ἄθλιοι καὶ ταλαίπωροι, κακῶν ἡδονῶν οδηγοί; πῶς βούλεσθε ἐκφυγεῖν χεῖρας Θεοῦ ζῶντος ; τί ποιήσετε, ὅταν ἔλθῃ ὁ ταύτην μνηστευσάμενος κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς ; τί δὲ ἀπολογήσεσθε, τοιαῦτα παρά- νομα εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας πράξαντες ; οὕτω τοσο οὗτον καταφρονήσατε; οὐκ ἐτρομάξατε; οὐ δεδοίκατε ; οὐκ ἐφρίξατε; οὐκ ἐφείσασθε τῶν ἑαυτῶν ψυχῶν; οὐκ οἴδατε, ὅτι τοιαύτη παρανομία ἑτέρα οὐκ ἔστιν ὡς αὕτη ; οὐκ οἴδατε, ὅτι ναὸς Θεοῦ εἰσιν αἱ παρθένοι; οὐκ οἴδατε, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἦν οἰκοῦν ἐν αὐταῖς; τὰς καθ' ἡμέραν μετὰ Χριστοῦ περὶ τῶν ἀνεκλείπτων καὶ μενόντων εἰς αἰῶνας προϊκῶν διαλεγομένας, καὶ ἃς Παῦλος παρθένους ἁγνὰς παραστῆσαι τῷ Χριστῷ προσήγαγεν, ὑμεῖς βορ- βόρῳ καὶ δυσωδία συνεφύρατε; Ο πῶς ἐτολμήσατε Χριστοῦ νύμφας φθείραι, κακῆς ἐπιθυμίας πρόξενοι ; Κατὰ παιδίσκης συνδούλου ἐὰν τολμήσῃ τις τοιαῦτα διαπράξασθαι, οὐκ ἀτιμώρητος διεξέρχεται· κατὰ δὲ τῆς τοῦ ἀμφοτέρων αὐτῶν τε καὶ ὑμῶν τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας· οὕτως ὁπλίζεσθαι, ἐκφεύξεσθαι ἄρα τῆς δίκης προσδοκᾶτε; οὐκ ἠκούσατε του Αποστόλου λέγοντος, Ανίλεως ἡ κρίσις τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος; Καὶ τί ἄρα τούτου ἀνελεεινότερον; μια γὰρ μαχαίρα δύο φόνους ἐργάζεσθε, καὶ ἑαυτοὺς καὶ αὐτὰς ἀποκτείνοντες· θά νατος γὰρ τοῦτο παρὰ τοῖς εὐφρονοῦσιν. "Ω τίς οὐκ ἂν στενάξειε; τίς οὐκ ἂν πενθήσεις; τίς οὐκ ἂν κόψηται καὶ θρηνήσεις τὸν ἄωρον φόνον; τίς οὐ δακρύσεις τὸν ἀπρόθεσμον θάνατον, τίς οὐκ ἀλγήσειεν ἐπὶ τῇ ἀδίκῳ πληγῇ; Προῖς καὶ γραμματεία παρὰ τῷ νομίμῳ ἐν ἀφθορία συναπτομένῳ ἀνδρὶ τῷ ἐπουρανίῳ νυμφίῳ Χρι- στῷ φυλάττονται· καὶ ἡ παρθενία προδίδοται τῷ μοιχῷ; Αλλ' ἐρεῖ τις Ανάγκῃ τῷ Χριστῷ συνεζεύχθην, οὐκ μην προθέσεως αὐτῷ συζευχθῆναι, ἀλλὰ συνδούλῳ. Όλως ἐτόλμησας, ἀθλία, καθ' ἑαυτὴν δημηγορῆσαι, ὅτι καὶ μὴ ἐχούσης του πρόθεσιν εἰς αὐτὸν ἡ ἀγάπην, ὁ Δεσπότης επόθησε σε; Ακουσον, ὦ τάλαινα, καὶ ἐρῶ σοι, καὶ κἂν ἐκ τῶν τοῦ κόσμου πραγμάτων πληροφο- ρήθητι. Λέγω δὴ τοῖς βιωτικοῖς· [827] Ἐὰν κόρην ἕτερος ἀνθ' ἑτέρου ἁρπάσῃ, τῆς ἱσοτιμίας δοκιμαζομένης, κυρία μὲν ἡ ἁρπαγὴ τῷ ποιήσαντι, καὶ νόμος καὶ βασι λεὺς παραχωρεῖ τῇ ἁρπαγῇ. Οὐ γὰρ ἤρπαζε καὶ ἔλαβεν, ἵνα ἐνυβρίσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα τιμήσῃ, καὶ προικῷα καὶ δῶρα ισχύει. Εἰ οὖν ἀνθρώποις οὐδεμία μεταβολή, ἐπειδὴ τῷ προλαβόντι σκοπῷ ἀκολουθεῖ· τί ἀπολογήσῃ, σὺ ἡ παρ' • Savil. conj. καὶ ὑμῶν Κυρίου τῆς τοῦ Χριστοῦ νύμφης. ἐλπίδα ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ἁρπαγεῖσα ; Οὔτε γὰρ ἀνάγκην ἐκείνην λέγω, δι' ήν τοῦ Δεσπότου συζευχθῆναι ἠξιώθης, ἀλλ᾽ οἰκονομίαν καὶ φιλανθρωπίαν Δεσπότου· ἵνα τῷ τῆς ἀνάγκης σχήματι σὺ ἡ ἀναξία τὸν ὑπὲρ σὲ ἄφθαρτον γάμον κερδάνῃς. Μὴ οὖν λέγε, ὅτι 'Ανάγκη παρθενεύειν εἰλόμην· μὴ ἀχαρίσει τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, ὅτι σε ἄπροικον καὶ ἀγενὴ καὶ δούλην λαβεῖν κατηξίωσε· δούλη γὰρ αὐτοῦ εἶ, κἂν μὴ θέλῃς. Ὥστε παρακαλῶ, ὦ παρ θένε, ὑπήκουν σε γενέσθαι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας καὶ διαλογισμῶν αἰσχίστων. Καὶ εἰ μὲν οὐκ ἠθέτησας ἔτι τὸν πνευματικὸν γάμον, φύλαξον ἀσφαλῶς τὰς συνθήκας· εἰ δὲ παρέβης καὶ ἔπεσες, ἔγειραι, ἔγειραι, παρακαλώ. Παρέστηκε γάρ σοι ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης ὁ ἀτιμασθεὶς ὑπὸ σοῦ· οὐκ ἀποβάλλει σου τὴν συνοίκη σιν· ἐπίδος αὐτῷ τὴν χεῖρα. Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πρώτην δεξιὰν ἐνύβρισας, και ταύτην μὴ ἀθετήσης. Οὐχ ὑπερ ηφανεί σου τὰ τραύματα· ἰᾶται γὰρ τὴν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος πληγὴν· ἰατρὸς γάρ ἐστιν εὔσπλαγχνος. Αποκάλυψον αὐτῷ δι' ἐξομολογήσεως τὸ πάθος, ἵνα ἐπιθή τῇ ἀοράτως τὸ σωτήριον φάρμακον· οὐκ ἦλθε γὰρ καλέσαι δικαίους, ἀλλ᾽ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοια». Πρὸς σὲ ἦλθε τὴν κειμένην ἔγειραι οὖν, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκον σου, τουτέστιν, εἰς τὸν τῆς μετανοίας λιμένα. Μηκέτι πρόσχης μήτε τοῖς σαρκικοίς ὀφθαλμοῖς, μήτε τοῖς τῆς διανοίας ἐπὶ τὸν μοιχὸν ἐκεῖνον τὸν πρόξενον τῆς γεέννης καὶ τοῦ ἀκοιμήτου σκώληκος. Αρον, φησὶν, ἐντεῦθεν ἆρον· οὐ γὰρ βούλομαι σε κεῖσθαι. Διάῤῥηξον τὸ τῆς ἁμαρτίας σύμβολον· λοῦσαι τοῖς δάκρυσιν, οὐκ εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἐκκλησίαν· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς χαρίσασθαί σοι τὸ πρῶτον ἀξίωμα. Μὴ διδάξῃς τὸν κεραμέα, πῶς τὸ ἴδιον διορθώσηται πλάσμα. "Ημαρτες; Ησύχασον· μὴ εἶπης Καὶ πῶς οἷόν τε εἰς τὸ πρῶτόν με ἐλθεῖν ἀξίωμα; μὴ λέγε τοῦτο, ὦ παρθένε· Θεὸς γὰρ ὁ δικιμῶν, καὶ τὶς ὁ κατακρίνων; Ακουε τοῦ Δεσπότου πῶς ὀνειδίζει τὴν ἀπόγνωσιν διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγων· Μὴ ῥη- τίνὴ οὐκ ἔστιν ἐν Γαλαάδ, ἢ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη ἴασις τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ μου; Ω τοῦ συμπαθοὺς ἰατροῦ Ι οὐκ ἐγκαλεῖ ἐπὶ πταίσματι, ἀλλ' ἐπὶ τῇ ἀμελείᾳ· οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἐπλήγης; ἀλλὰ, Διὰ τί οὐκ ἐθεραπεύθης; οὐκ εἶπε, Διὰ τί ἔπεσες; ἀλλὰ Διὰ τί οὐκ ἀνέστης; Οτι δέ σε λαμπροτέραν ὁ Κύριος διὰ τῆς μετανοίας παραστῆσαι βούλεται, ἄκουε αὐτοῦ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ὦσιν αἱ άγιρ
PG 60:743τίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ· ἐὰν δὲ ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ. Οὔτε ἂν ὁ Ἀπό-στολος ἄκαιρον ἤλγησε πόνον, εἰ μὴ πρότερον τῆς τοῦ Δεσπότου ἀγαθότητος τὰς συνθήκας ἐδέξατο· οὐκ ἂν ἔλεγε, Τεκνία μου, οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις οὗ μορ-φωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Ἐπειδὴ γὰρ, φησὶ, τὴν κατ’ εἰκόνα Θεοῦ γενομένην ψυχὴν τῷ ψυχοφθόρῳ προέδωκας δαίμονι, πόρνης μέλη τὰ τοῦ Χριστοῦ μέλη ποιήσασα· ἕως τοσούτου οὐ παύομαι πενθῶν καὶ θλι-βόμενος, ἕως ἂν πάλιν ἴδω μεμορφωμένον ἐν σοὶ τὸν Χριστὸν, τὸ τῆς σωφροσύνης κάλλος ἐνδεδυμένην. Μὴ ἀποῤῥίψῃς τὸ βραβεῖον τῆς μετανοίας, παρακαλῶ, δέομαι καὶ ἀντιβολῶ· ἄνδρισαι, ἅγνισαι, ἄλειψαι πνευ-ματικῶς· πολυπλασιάζει ὁ Ἀπόστολος τὴν παράκλησιν· Διὰ τὸν Χριστὸν πρεσβεύω, καταλλάγητε τῷ Θεῷ. Δέεται ὁ Ἀπόστολος, ἵνα τὴν μεμνηστευμένην τῷ Χρι-στῷ καὶ τὰς συνθήκας λύσασαν πάλιν ἀνακαλέσηται. Ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης λέγει· Οὐ μνησικακῶ ἐπὶ τῇ ὕβρει τῇ γενομένῃ· ἡ ἐμὴ ἐνύβρισται κοίτη, ἡ ἐμὴ ἠτίμασται συζυγία· ἀλλ’ εἰς οὐδὲν τῶν γενομένων ἐγκαλῶ, ὧν ἐποίησας. Διὰ τί δὲ πολεμοῦντος τοῦ ὑπ-εναντίου μὴ ἀντέστης; πῶς οὐκ ἐτροπώσω τὰ ἰοβόλα αὐτοῦ βέλη τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ μου; Οὐχὶ ἐγὼ διὰ τοῦτο εἰς παρθενικὴν γαστέρα ἐνῴκησα, ἵνα ἡ ἔκπαλαι διὰ τῆς ἀπάτης ἀτιμασθεῖσα φύσις τιμηθῇ διὰ τῆς παρθενίας; Παρθένον γὰρ τὴν Εὔαν οὖσαν ὁ ἐχθρὸς ᾐχμαλώτευσε, καὶ διὰ παρθενίας πάλιν ταύτην ἐν παραδείσῳ εἰσήγαγον. Οὐκ ἤκουσάς μου λέγοντος, ὅτι οὐδείς ἐστιν, ὃς ἀφῆκε πατέρα ἢ μητέρα ἢ οἰκίαν, καὶ ἀπαρνήσηται πάντα τὰ τοῦ βίου, ὃς οὐ μὴ ἑκατοντα-πλασίονα λήψηται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσῃ; οὐκ ἤκουσάς μου διὰ Ἡσαί̈ου τοῦ προφήτου λέγοντος· Οἱ δουλεύοντές μοι εὐφρανθήσονται; οὐχὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ δούλου μου Ἡσαί̈ου ἐπηγγειλάμην τοῖς ἐν ἁγνείᾳ τηροῦσι τὸ σῶμα κληρονομεῖν ἀγαθὰ πολλὰ, καὶ καρ-ποὺς κρείσσονας υἱῶν καὶ θυγατέρων; οὐχὶ διὰ παρ-θενίας τὴν κορυφήν μου ἐκράτησεν; οὐχὶ Ἰωάννης ὁ υἱὸς Ζεβεδαίου διὰ παρθενίας παρ’ ἐμοῦ υἱὸς βροντῆς ἐκλήθη, καὶ υἱὸς τῆς μητρός μου; πῶς οὐκ ἤκουσας τοῦ ἀποστόλου μου Παύλου λέγοντος, Τῆς σαρκὸς πρό-νοιαν μὴ ποιεῖτε; Ναὶ, φησὶ, Κύριε· ἀλλὰ τὴν δού-λην σου τὴν ἀναξίαν οἰκτείρησον, καὶ μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ ἐν ὀργῇ σου παιδεύσῃς με. Ὁ γὰρ ἀρχέκακος καὶ ἀνθρωποκτόνος ἐχθρὸς βέλος ἠκόντισε πρός με ἰοβόλον, καὶ περιέδραμέ μου τὴν καρδίαν καὶ τοὺς νεφροὺς καὶ τὰ λοιπὰ αἰσθητήρια, καὶ ἐπελαθόμην τοῦ φόβου σου, καὶ τῆς δικαίας σου ἀνταποδόσεως· ἠμαύρωσε γάρ μου τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τὸ ἔν-δον ἐπιγινόμενον πῦρ. Πλὴν ἀναπολόγητός εἰμι, Δέσπο-τα, μὴ ἐπικαλεσαμένη σε τότε εἰς τὴν ἐμὴν βοήθειαν· ἀλλ’ ἡμάρτηκα, Κύριε, ἡμάρτηκα, σὲ ἐγκαταλείψασα, καὶ δουλεύσασα πάθει αἰσχύνης καὶ ἀτιμίας. Τότε καὶ αὐτὸς ἐρεῖ σοι· Καλόν σε ἦν ἐνθυμηθῆναι, μὴ τὸ τάχος ἀποσταλῶσιν οἱ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦντες ἀπὸ σοῦ· καὶ ποῦ τότε ἡ ἐξομολόγησις καὶ ἡ μετάνοια; Διὰ τοῦτο γὰρ λέγω, ὅτι Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. Πλὴν ἀπάρτι μηκέτι ἁμαρ-τήσῃς, μηδὲ ἐμὲ καταλιποῦσα, μοιχαλὶς χρηματίσῃς. Καὶ ἡμεῖς οὖν δεόμεθα, Καταλλάγητε τῷ Θεῷ, καὶ εἰπὲ οὕτως, ὦ παρθένε· Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖ-ράς μου, καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύ-ριε, ὅτι τὴν κειμένην ἤγειρας, τὴν τεθανατωμένην ἐζωοποίησας, τὴν ἐῤῥυπωμένην ἐλάμπρυνας, τὴν βεβυ-θισμένην τῇ ἁμαρτίᾳ τῷ ἀγκίστρῳ τῆς εὐσεβείας ἀν-
743 CONTRA VIRGINUM CORRUPTORES.
τίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῷ· ἐὰν δὲ
ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ. Οὔτε ἂν ὁ ᾿Από-
στολος ἄκαιρον ήλγησε πόνον, εἰ μὴ πρότερον τῆς τοῦ
Δεσπότου ἀγαθότητος τὰς συνθήκας ἐδέξατο· οὐκ ἂν
ἔλεγε, Τεκνία μου, οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις οὗ μορφ
φωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Ἐπειδὴ γάρ, φησί, τὴν
κατ' εἰκόνα Θεοῦ γενομένην ψυχήν τῷ ψυχοφθόρῳ
προέδωκας δαίμονι, πόρνης μέλη τὰ τοῦ Χριστοῦ μέλη
ποιήσασα· ἕως τοσούτου οὐ παύομαι πενθὼν καὶ θλι
Εόμενος, ἕως ἂν πάλιν ἴδω με μορφωμένον ἐν σοὶ τὸν
Χριστὸν, τὸ τῆς σωφροσύνης κάλλος ἐνδεδυμένην. Μη
ἀπορρίψῃς τὸ βραβεῖον τῆς μετανοίας, παρακαλῶ,
δέομαι καὶ ἀντιβολῶ· ἄνδρισαι, ἄγνισαι, άλειψαι πνευ-
ματικῶς· πολυπλασιάζει ὁ ᾿Απόστολος τὴν παράκλησιν·
Διὰ τὸν Χριστὸν πρεσβεύω, καταλλάγητε τῷ Θεῷ.
Δέεται ὁ Ἀπόστολος, ἵνα τὴν μεμνηστευμένην τῷ Χρι
στῷ καὶ τὰς συνθήκας λύσασαν πάλιν ἀνακαλέσηται.
Ο φιλάνθρωπος Δεσπότης λέγει· Οὐ μνησικακῶ ἐπὶ
τῇ ὕβρει τῇ γενομένῃ· ἡ ἐμὴ ἐνύβρισται κοίτη, ἡ ἐμὴ
ἠτίμασται συζυγία· ἀλλ᾽ εἰς οὐδὲν τῶν γενομένων
ἐγκαλῶ, ὧν ἐποίησας. Διὰ τί δὲ πολεμοῦντος τοῦ ὑπο
εναντίον μὴ ἀντέστης; πῶς οὐκ ἐτροπώσω [828] τὰ
Ιοβόλα αὐτοῦ βέλη τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ μου; Οὐχ
ἐγὼ διὰ τοῦτο εἰς παρθενικὴν γαστέρα ενώκησα, ἵνα ἡ
ἔκπαλαι διὰ τῆς ἀπάτης ἀτιμασθεῖσα φύσις τιμηθῇ διὰ
τῆς παρθενίας ; Παρθένον γὰρ τὴν Εὔαν οὖσαν ὁ ἐχθρὸς
ᾐχμαλώτευσε, καὶ διὰ παρθενίας πάλιν ταύτην ἐν
παραδείσῳ εἰσήγαγον. Οὐκ ἤκουσάς μου λέγοντος, ὅτι
οὐδείς ἐστιν, ὅς ἀφῆκε πατέρα ἢ μητέρα ἢ οἰκίαν, καὶ
ἀπαρνήσηται πάντα τὰ τοῦ βίου, ὃς οὐ μὴ ἑκατοντα
πλασίονα λήψηται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσῃ;
οὐκ ήκουσάς μου διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος·
Οι δουλεύοντές μοι εὐφρανθήσονται; οὐχὶ δι' αὐτοῦ
τοῦ δούλου μου Ησαίου ἐπηγγειλάμην τοῖς ἐν ἁγνείς
τηροῦσι τὸ σῶμα κληρονομεῖν ἀγαθὰ πολλὰ, καὶ καρ-
τοὺς κρείσσονας υἱῶν καὶ θυγατέρων; οὐχὶ διὰ παρ-
θενίας τὴν κορυφήν μου ἐκράτησεν; οὐχὶ Ἰωάννης ὁ
υἱὸς Ζεβεδαίου διὰ παρθενίας παρ' ἐμοῦ υἱὸς βροντῆς
ἐκλήθη, καὶ υἱὸς τῆς μητρός μου; πῶς οὐκ ἤκουσας
τοῦ ἀποστόλου μου Παύλου λέγοντος, Τῆς σαρκὸς προ-
νοιαν μὴ ποιεῖτε; Ναί, φησί, Κύριε· ἀλλὰ τὴν δού-
λην σου τὴν ἀναξίαν οἰκτείρησον, καὶ μὴ τῷ θυμῷ σου
ἐλέγξης με, μηδὲ ἐν ὀργῇ σου παιδεύσης με. Ο γάρ
ἀρχέκακος καὶ ἀνθρωποκτόνος ἐχθρὸς βέλος Ακόντισε
πρός με ιοβόλον, καὶ περιέδραμέ μου τὴν καρδίαν καὶ
τοὺς νεφροὺς καὶ τὰ λοιπὰ αἰσθητήρια, καὶ ἐπελαθόμην
τοῦ φόβου σου, καὶ τῆς δικαίας σου ἀνταποδόσεως·
ἡμαύρωσε γάρ μου τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τὸ ἔνα
δὲν ἐπιγινόμενον πῦρ. Πλὴν ἀναπολογητός είμι, Δέσπο
τα, μὴ ἐπικαλεσαμένη σε τότε εἰς τὴν ἐμὴν βοήθειαν·
ἀλλ' ἡμάρτηκα, Κύριε, ημάρτηκα, σὲ ἐγκαταλείψασα,
καὶ δουλεύσασα πάθει αἰσχύνης καὶ ἀτιμίας. Τότε καὶ
αὐτὸς ἐρεῖ σοι· Καλόν σε ἦν ἐνθυμηθῆναι, μὴ τὸ τάχος
ἀποσταλῶσιν οἱ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦντες ἀπὸ σοῦ:
καὶ ποῦ τότε ἡ ἐξομολόγησις καὶ ἡ μετάνοια; Διὰ
τοῦτο γὰρ λέγω, ὅτι Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν
ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. Πλὴν ἀπάρτι μηκέτι ἁμαρ
τήσης, μηδὲ ἐμὲ καταλιπούσα, μοιχαλίς χρηματίσῃς,
Καὶ ἡμεῖς οὖν δεόμεθα, Καταλλάγητε τῷ Θεῷ, καὶ
εἰπὲ οὕτως, ὦ παρθένε Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖ-
ράς μου, καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύ-
ριε, ὅτι τὴν κειμένην ἤγειρας, τὴν τεθανατωμένην
ἐξωνοποίησας, τὴν ἐῤῥυπωμένην ἐλάμπρυνας, την βεβυ
Οισμένην τῇ ἁμαρτίᾳ τῷ ἀγκίστρῳ τῆς εὐσεβείας ἀν-
741
έσπασας, τὴν πλανηθεῖσαν ᾠκειώσω, τὴν αἰχμάλωτον
Αγόρασας, τὴν ὑβρίσασαν οὐχ ἡμύνου, τὴν δραπετεύσα-
σαν ἀνεκαλέσω, τὴν αἱμαχθεῖσαν ἀπέπλυνας, τὴν ὑπὸ
τῆς ἡδονῆς θηρευθεῖσαν ἀπέσπασας, την ταρτάρων
ἀξίαν οὐρανοπολίτιδα ἀπειργάσω, τῆς γεέννης ἠλευθέ
ρωσας, τῆς ῥομφαίας ἐλυτρώσω, τῶν δεσμῶν ἔλυσας,
τῆς ἀϊδίου ζωῆς ἠξίωσας, τοῦ κινδύνου ἀφήρπασας, τὸν
διάβολον ᾔσχυνας, τὸ χειρόγραφον διέρρηξας. "Ο δακρύων
ἀγαθῶν γεωργέ, τί τούτων λαμπρότερον τῶν θαυμά
των ; Συνέλθητε οὖν, ὅσαι τῷ τοιούτῳ κινδύνῳ τοῦ ναυα-
γίου περιεπέσετε, γνῶτε, διδάχθητε, παιδεύθητε, ὅτι ὁ
μὲν τῆς ἁμαρτίας καρπός ἐστι θάνατος, ὁ δὲ καρπὸς
τοῦ Πνεύματός ἐστι ζωὴ καὶ εἰρήνη καὶ ἁγιασμός.
Οσοι νῦν τε καὶ πάντοτε βούλεσθε ἐκφυγεῖν τὸν θάνα-
τον τοῦτον, τὰ λεγόμενα ἅπαντα ὑπόθεσιν σωτηρίας
λάβετε· καὶ τοῦτο ἀεὶ μελετᾶτε πάντες, ἐξαιρέτως δὲ
οι μονάζοντες, καὶ παρθένοι αἱ τὰ σώματα ὑμῶν ἀφιε
ρώσασαι τῷ Κυρίῳ Πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπι·
θυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. Η γὰρ ἐπιθυμία
τῆς σαρκὸς τὸν καρπὸν τῆς ἁμαρτίας θάνατον ἐβλάστη
σεν· ὁ δὲ καρπὸς ὁ πνευματικὸς ζωὴν αἰώνιον καὶ
ἀφθαρσίαν καὶ ἁγιασμὸν καὶ εἰρήνην ψυχικῶς τε καὶ
σωματικῶς. Διὸ πᾶσιν ὑμῖν τοῦτο γνωστὸν ἔστω, ὡς
οὐδεμία ἀρετὴ τιμιωτέρα παρθενίας πέφυκεν εἰς πᾶν
φυτὸν ἀρετῆς, ἀλλ' οὐδὲ ὁμοία ταύτης εὑρίσκεται, ἐὰν
ὁ μονάζων ἐκεῖνος, ἢ ἡ παρθένος κατά διάνοιαν μὴ ἐκε
πορνεύσῃ· ἡ γὰρ συγκατάθεσις τῶν λογισμῶν πᾶσαν
τὴν πρᾶξιν ἀπετέλεσεν. Αψευδής γὰρ ὁ εἰπών· Πᾶς
ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη
ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Οὐδὲν δὲ κε-
χωρισμένον ἐκ τοῦ ἄῤῥενος καὶ τῆς θηλείας· πάντες
γὰρ [829] τοῦ αὐτοῦ φυράματος τυγχάνομεν, καθὼς τὸ
Εὐαγγέλιον φησι· τὸ μὲν θέλημα ἀνδρὸς λέγει. τὸ δὲ
θέλημα σαρκὸς, ἂν καὶ τὸ αὐτὸ πᾶν εἰρηκώς. Διὰ δεῖ
καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρθένον ὅλην ἑαυτὴν ἄμωμον
τηρεῖν καὶ ἄφθαρτον, καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν αὐτῆς
νυμφίον καὶ δημιουργὸν Χριστὸν, τοῖς δὲ ὀφθαλμοῖς τῆς
διανοίας ὡς βλέπουσαν τὸν ὡραῖον κάλλει παρὰ τοὺς
υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, πάντα λόγον ἀργὸν καὶ μὴ ὄντα
πρὸς οἰκοδομὴν ἀποστρέφεσθαι, παντὶ ἄῤῥενι ἀδεως μὴ
συνδιάζειν α, καὶ μάλιστα τῶν ἀτάκτως περιπατούντων.
Εἰ δὲ πληροφορία τίς ἐστι περὶ ὠφελείας ψυχῆς, οὐ
δεῖ παραιτεῖσθαι ἄνδρας ευσχημόνως περιπατοῦντας.
Μὴ παρρησιάζεσθαι δεῖ, μηδὲ χρονίζειν, γυναιξὶν ἀσέ
μνοις μὴ συγγελοιάζειν· ὅρκος δὲ ὅλως ἐκ στόματος μὴ
ἐξερχέσθω· Δεσποτικὸν γὰρ τὸ παράγγελμα, ὅτι οὐδὲ
κατὰ τῆς ἰδίας του κεφαλῆς ἀνέχεται σε ομόσαι λέγων,
ὅτι Πᾶν τὸ πλεῖον τοῦ Ναί καὶ τοῦ Οὔ, ἐκ τοῦ πονηροῦ
ἐστι· τοὺς δὲ ῥυπαροὺς καὶ ἀσέμνους λογισμούς, καὶ
πάντα τὰ τῆς σαρκὸς πειρατήρια τῷ φόβῳ καὶ τῷ πόθῳ
τοῦ Χριστοῦ καὶ τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ ἀπελαύ-
νειν. Ἰδού, πατέρες καὶ μητέρες καὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελ
φαὶ καὶ τέκνα πάντα, τα συμφέροντα παρέθηκα ὑμῖν,
λέγω δὴ τοῖς μονάζουσι καὶ ταῖς παρθένοις. Ταῦτα φυ-
λάξατε, καὶ οὐ μὴ πταίσητε, ἀλλὰ ἀξιωθήσεσθε καὶ
ὑμεῖς κληρονόμοι Χριστοῦ ἀναδειχθῆναι, ὧν πάντων
τῶν ἡτοιμασμένων ἀγαθῶν ἀξίους καὶ κληρονόμους ἀνα-
δείξῃ ὑμᾶς ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν, καὶ Θεὸς πάσης
παρακλήσεως, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλανθρωπία
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ
πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ παναγίῳ
Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Αμήν.
• Savil. conj. συνδυάζειν.
PG 60:744έσπασας, τὴν πλανηθεῖσαν ᾠκειώσω, τὴν αἰχμάλωτον ἠγόρασας, τὴν ὑβρίσασαν οὐκ ἠμύνου, τὴν δραπετεύσα-σαν ἀνεκαλέσω, τὴν αἱμαχθεῖσαν ἀπέπλυνας, τὴν ὑπὸ τῆς ἡδονῆς θηρευθεῖσαν ἀπέσπασας, τὴν ταρτάρων ἀξίαν οὐρανοπολίτιδα ἀπειργάσω, τῆς γεέννης ἠλευθέ-ρωσας, τῆς ῥομφαίας ἐλυτρώσω, τῶν δεσμῶν ἔλυσας, τῆς ἀϊδίου ζωῆς ἠξίωσας, τοῦ κινδύνου ἀφήρπασας, τὸν διάβολον ᾔσχυνας, τὸ χειρόγραφον διέῤῥηξας. Ὢ δακρύων ἀγαθῶν γεωργὲ, τί τούτων λαμπρότερον τῶν θαυμά-των; Συνέλθητε οὖν, ὅσαι τῷ τοιούτῳ κινδύνῳ τοῦ ναυα-γίου περιεπέσετε, γνῶτε, διδάχθητε, παιδεύθητε, ὅτι ὁ μὲν τῆς ἁμαρτίας καρπός ἐστι θάνατος, ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Πνεύματός ἐστι ζωὴ καὶ εἰρήνη καὶ ἁγιασμός. Ὅσοι νῦν τε καὶ πάντοτε βούλεσθε ἐκφυγεῖν τὸν θάνα-τον τοῦτον, τὰ λεγόμενα ἅπαντα ὑπόθεσιν σωτηρίας λάβετε· καὶ τοῦτο ἀεὶ μελετᾶτε πάντες, ἐξαιρέτως δὲ οἱ μονάζοντες, καὶ παρθένοι αἱ τὰ σώματα ὑμῶν ἀφιε-ρώσασαι τῷ Κυρίῳ· Πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπι-θυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. Ἡ γὰρ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς τὸν καρπὸν τῆς ἁμαρτίας θάνατον ἐβλάστη-σεν· ὁ δὲ καρπὸς ὁ πνευματικὸς ζωὴν αἰώνιον καὶ ἀφθαρσίαν καὶ ἁγιασμὸν καὶ εἰρήνην ψυχικῶς τε καὶ σωματικῶς. Διὸ πᾶσιν ὑμῖν τοῦτο γνωστὸν ἔστω, ὡς οὐδεμία ἀρετὴ τιμιωτέρα παρθενίας πέφυκεν εἰς πᾶν φυτὸν ἀρετῆς, ἀλλ’ οὐδὲ ὁμοία ταύτης εὑρίσκεται, ἐὰν ὁ μονάζων ἐκεῖνος, ἢ ἡ παρθένος κατὰ διάνοιαν μὴ ἐκ-πορνεύσῃ· ἡ γὰρ συγκατάθεσις τῶν λογισμῶν πᾶσαν τὴν πρᾶξιν ἀπετέλεσεν. Ἀψευδὴς γὰρ ὁ εἰπών· Πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Οὐδὲν δὲ κε-χωρισμένον ἐκ τοῦ ἄῤῥενος καὶ τῆς θηλείας· πάντες γὰρ τοῦ αὐτοῦ φυράματος τυγχάνομεν, καθὼς τὸ Εὐαγγέλιόν φησι· τὸ μὲν θέλημα ἀνδρὸς λέγει. τὸ δὲ θέλημα σαρκὸς, ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πᾶν εἰρηκώς. Διὸ δεῖ καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρθένον ὅλην ἑαυτὴν ἄμωμον
743 CONTRA VIRGINUM CORRUPTORES.
τίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῷ· ἐὰν δὲ
ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ. Οὔτε ἂν ὁ ᾿Από-
στολος ἄκαιρον ήλγησε πόνον, εἰ μὴ πρότερον τῆς τοῦ
Δεσπότου ἀγαθότητος τὰς συνθήκας ἐδέξατο· οὐκ ἂν
ἔλεγε, Τεκνία μου, οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις οὗ μορφ
φωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Ἐπειδὴ γάρ, φησί, τὴν
κατ' εἰκόνα Θεοῦ γενομένην ψυχήν τῷ ψυχοφθόρῳ
προέδωκας δαίμονι, πόρνης μέλη τὰ τοῦ Χριστοῦ μέλη
ποιήσασα· ἕως τοσούτου οὐ παύομαι πενθὼν καὶ θλι
Εόμενος, ἕως ἂν πάλιν ἴδω με μορφωμένον ἐν σοὶ τὸν
Χριστὸν, τὸ τῆς σωφροσύνης κάλλος ἐνδεδυμένην. Μη
ἀπορρίψῃς τὸ βραβεῖον τῆς μετανοίας, παρακαλῶ,
δέομαι καὶ ἀντιβολῶ· ἄνδρισαι, ἄγνισαι, άλειψαι πνευ-
ματικῶς· πολυπλασιάζει ὁ ᾿Απόστολος τὴν παράκλησιν·
Διὰ τὸν Χριστὸν πρεσβεύω, καταλλάγητε τῷ Θεῷ.
Δέεται ὁ Ἀπόστολος, ἵνα τὴν μεμνηστευμένην τῷ Χρι
στῷ καὶ τὰς συνθήκας λύσασαν πάλιν ἀνακαλέσηται.
Ο φιλάνθρωπος Δεσπότης λέγει· Οὐ μνησικακῶ ἐπὶ
τῇ ὕβρει τῇ γενομένῃ· ἡ ἐμὴ ἐνύβρισται κοίτη, ἡ ἐμὴ
ἠτίμασται συζυγία· ἀλλ᾽ εἰς οὐδὲν τῶν γενομένων
ἐγκαλῶ, ὧν ἐποίησας. Διὰ τί δὲ πολεμοῦντος τοῦ ὑπο
εναντίον μὴ ἀντέστης; πῶς οὐκ ἐτροπώσω [828] τὰ
Ιοβόλα αὐτοῦ βέλη τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ μου; Οὐχ
ἐγὼ διὰ τοῦτο εἰς παρθενικὴν γαστέρα ενώκησα, ἵνα ἡ
ἔκπαλαι διὰ τῆς ἀπάτης ἀτιμασθεῖσα φύσις τιμηθῇ διὰ
τῆς παρθενίας ; Παρθένον γὰρ τὴν Εὔαν οὖσαν ὁ ἐχθρὸς
ᾐχμαλώτευσε, καὶ διὰ παρθενίας πάλιν ταύτην ἐν
παραδείσῳ εἰσήγαγον. Οὐκ ἤκουσάς μου λέγοντος, ὅτι
οὐδείς ἐστιν, ὅς ἀφῆκε πατέρα ἢ μητέρα ἢ οἰκίαν, καὶ
ἀπαρνήσηται πάντα τὰ τοῦ βίου, ὃς οὐ μὴ ἑκατοντα
πλασίονα λήψηται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσῃ;
οὐκ ήκουσάς μου διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος·
Οι δουλεύοντές μοι εὐφρανθήσονται; οὐχὶ δι' αὐτοῦ
τοῦ δούλου μου Ησαίου ἐπηγγειλάμην τοῖς ἐν ἁγνείς
τηροῦσι τὸ σῶμα κληρονομεῖν ἀγαθὰ πολλὰ, καὶ καρ-
τοὺς κρείσσονας υἱῶν καὶ θυγατέρων; οὐχὶ διὰ παρ-
θενίας τὴν κορυφήν μου ἐκράτησεν; οὐχὶ Ἰωάννης ὁ
υἱὸς Ζεβεδαίου διὰ παρθενίας παρ' ἐμοῦ υἱὸς βροντῆς
ἐκλήθη, καὶ υἱὸς τῆς μητρός μου; πῶς οὐκ ἤκουσας
τοῦ ἀποστόλου μου Παύλου λέγοντος, Τῆς σαρκὸς προ-
νοιαν μὴ ποιεῖτε; Ναί, φησί, Κύριε· ἀλλὰ τὴν δού-
λην σου τὴν ἀναξίαν οἰκτείρησον, καὶ μὴ τῷ θυμῷ σου
ἐλέγξης με, μηδὲ ἐν ὀργῇ σου παιδεύσης με. Ο γάρ
ἀρχέκακος καὶ ἀνθρωποκτόνος ἐχθρὸς βέλος Ακόντισε
πρός με ιοβόλον, καὶ περιέδραμέ μου τὴν καρδίαν καὶ
τοὺς νεφροὺς καὶ τὰ λοιπὰ αἰσθητήρια, καὶ ἐπελαθόμην
τοῦ φόβου σου, καὶ τῆς δικαίας σου ἀνταποδόσεως·
ἡμαύρωσε γάρ μου τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τὸ ἔνα
δὲν ἐπιγινόμενον πῦρ. Πλὴν ἀναπολογητός είμι, Δέσπο
τα, μὴ ἐπικαλεσαμένη σε τότε εἰς τὴν ἐμὴν βοήθειαν·
ἀλλ' ἡμάρτηκα, Κύριε, ημάρτηκα, σὲ ἐγκαταλείψασα,
καὶ δουλεύσασα πάθει αἰσχύνης καὶ ἀτιμίας. Τότε καὶ
αὐτὸς ἐρεῖ σοι· Καλόν σε ἦν ἐνθυμηθῆναι, μὴ τὸ τάχος
ἀποσταλῶσιν οἱ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦντες ἀπὸ σοῦ:
καὶ ποῦ τότε ἡ ἐξομολόγησις καὶ ἡ μετάνοια; Διὰ
τοῦτο γὰρ λέγω, ὅτι Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν
ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. Πλὴν ἀπάρτι μηκέτι ἁμαρ
τήσης, μηδὲ ἐμὲ καταλιπούσα, μοιχαλίς χρηματίσῃς,
Καὶ ἡμεῖς οὖν δεόμεθα, Καταλλάγητε τῷ Θεῷ, καὶ
εἰπὲ οὕτως, ὦ παρθένε Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖ-
ράς μου, καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύ-
ριε, ὅτι τὴν κειμένην ἤγειρας, τὴν τεθανατωμένην
ἐξωνοποίησας, τὴν ἐῤῥυπωμένην ἐλάμπρυνας, την βεβυ
Οισμένην τῇ ἁμαρτίᾳ τῷ ἀγκίστρῳ τῆς εὐσεβείας ἀν-
741
έσπασας, τὴν πλανηθεῖσαν ᾠκειώσω, τὴν αἰχμάλωτον
Αγόρασας, τὴν ὑβρίσασαν οὐχ ἡμύνου, τὴν δραπετεύσα-
σαν ἀνεκαλέσω, τὴν αἱμαχθεῖσαν ἀπέπλυνας, τὴν ὑπὸ
τῆς ἡδονῆς θηρευθεῖσαν ἀπέσπασας, την ταρτάρων
ἀξίαν οὐρανοπολίτιδα ἀπειργάσω, τῆς γεέννης ἠλευθέ
ρωσας, τῆς ῥομφαίας ἐλυτρώσω, τῶν δεσμῶν ἔλυσας,
τῆς ἀϊδίου ζωῆς ἠξίωσας, τοῦ κινδύνου ἀφήρπασας, τὸν
διάβολον ᾔσχυνας, τὸ χειρόγραφον διέρρηξας. "Ο δακρύων
ἀγαθῶν γεωργέ, τί τούτων λαμπρότερον τῶν θαυμά
των ; Συνέλθητε οὖν, ὅσαι τῷ τοιούτῳ κινδύνῳ τοῦ ναυα-
γίου περιεπέσετε, γνῶτε, διδάχθητε, παιδεύθητε, ὅτι ὁ
μὲν τῆς ἁμαρτίας καρπός ἐστι θάνατος, ὁ δὲ καρπὸς
τοῦ Πνεύματός ἐστι ζωὴ καὶ εἰρήνη καὶ ἁγιασμός.
Οσοι νῦν τε καὶ πάντοτε βούλεσθε ἐκφυγεῖν τὸν θάνα-
τον τοῦτον, τὰ λεγόμενα ἅπαντα ὑπόθεσιν σωτηρίας
λάβετε· καὶ τοῦτο ἀεὶ μελετᾶτε πάντες, ἐξαιρέτως δὲ
οι μονάζοντες, καὶ παρθένοι αἱ τὰ σώματα ὑμῶν ἀφιε
ρώσασαι τῷ Κυρίῳ Πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπι·
θυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. Η γὰρ ἐπιθυμία
τῆς σαρκὸς τὸν καρπὸν τῆς ἁμαρτίας θάνατον ἐβλάστη
σεν· ὁ δὲ καρπὸς ὁ πνευματικὸς ζωὴν αἰώνιον καὶ
ἀφθαρσίαν καὶ ἁγιασμὸν καὶ εἰρήνην ψυχικῶς τε καὶ
σωματικῶς. Διὸ πᾶσιν ὑμῖν τοῦτο γνωστὸν ἔστω, ὡς
οὐδεμία ἀρετὴ τιμιωτέρα παρθενίας πέφυκεν εἰς πᾶν
φυτὸν ἀρετῆς, ἀλλ' οὐδὲ ὁμοία ταύτης εὑρίσκεται, ἐὰν
ὁ μονάζων ἐκεῖνος, ἢ ἡ παρθένος κατά διάνοιαν μὴ ἐκε
πορνεύσῃ· ἡ γὰρ συγκατάθεσις τῶν λογισμῶν πᾶσαν
τὴν πρᾶξιν ἀπετέλεσεν. Αψευδής γὰρ ὁ εἰπών· Πᾶς
ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη
ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Οὐδὲν δὲ κε-
χωρισμένον ἐκ τοῦ ἄῤῥενος καὶ τῆς θηλείας· πάντες
γὰρ [829] τοῦ αὐτοῦ φυράματος τυγχάνομεν, καθὼς τὸ
Εὐαγγέλιον φησι· τὸ μὲν θέλημα ἀνδρὸς λέγει. τὸ δὲ
θέλημα σαρκὸς, ἂν καὶ τὸ αὐτὸ πᾶν εἰρηκώς. Διὰ δεῖ
καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρθένον ὅλην ἑαυτὴν ἄμωμον
τηρεῖν καὶ ἄφθαρτον, καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν αὐτῆς
νυμφίον καὶ δημιουργὸν Χριστὸν, τοῖς δὲ ὀφθαλμοῖς τῆς
διανοίας ὡς βλέπουσαν τὸν ὡραῖον κάλλει παρὰ τοὺς
υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, πάντα λόγον ἀργὸν καὶ μὴ ὄντα
πρὸς οἰκοδομὴν ἀποστρέφεσθαι, παντὶ ἄῤῥενι ἀδεως μὴ
συνδιάζειν α, καὶ μάλιστα τῶν ἀτάκτως περιπατούντων.
Εἰ δὲ πληροφορία τίς ἐστι περὶ ὠφελείας ψυχῆς, οὐ
δεῖ παραιτεῖσθαι ἄνδρας ευσχημόνως περιπατοῦντας.
Μὴ παρρησιάζεσθαι δεῖ, μηδὲ χρονίζειν, γυναιξὶν ἀσέ
μνοις μὴ συγγελοιάζειν· ὅρκος δὲ ὅλως ἐκ στόματος μὴ
ἐξερχέσθω· Δεσποτικὸν γὰρ τὸ παράγγελμα, ὅτι οὐδὲ
κατὰ τῆς ἰδίας του κεφαλῆς ἀνέχεται σε ομόσαι λέγων,
ὅτι Πᾶν τὸ πλεῖον τοῦ Ναί καὶ τοῦ Οὔ, ἐκ τοῦ πονηροῦ
ἐστι· τοὺς δὲ ῥυπαροὺς καὶ ἀσέμνους λογισμούς, καὶ
πάντα τὰ τῆς σαρκὸς πειρατήρια τῷ φόβῳ καὶ τῷ πόθῳ
τοῦ Χριστοῦ καὶ τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ ἀπελαύ-
νειν. Ἰδού, πατέρες καὶ μητέρες καὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελ
φαὶ καὶ τέκνα πάντα, τα συμφέροντα παρέθηκα ὑμῖν,
λέγω δὴ τοῖς μονάζουσι καὶ ταῖς παρθένοις. Ταῦτα φυ-
λάξατε, καὶ οὐ μὴ πταίσητε, ἀλλὰ ἀξιωθήσεσθε καὶ
ὑμεῖς κληρονόμοι Χριστοῦ ἀναδειχθῆναι, ὧν πάντων
τῶν ἡτοιμασμένων ἀγαθῶν ἀξίους καὶ κληρονόμους ἀνα-
δείξῃ ὑμᾶς ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν, καὶ Θεὸς πάσης
παρακλήσεως, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλανθρωπία
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ
πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ παναγίῳ
Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Αμήν.
• Savil. conj. συνδυάζειν.
τηρεῖν καὶ ἄφθαρτον, καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν αὐτῆς νυμφίον καὶ δημιουργὸν Χριστὸν, τοῖς δὲ ὀφθαλμοῖς τῆς διανοίας ὡς βλέπουσαν τὸν ὡραῖον κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, πάντα λόγον ἀργὸν καὶ μὴ ὄντα πρὸς οἰκοδομὴν ἀποστρέφεσθαι, παντὶ ἄῤῥενι ἀδεῶς μὴ συνδιάζειν, καὶ μάλιστα τῶν ἀτάκτως περιπατούντων. Εἰ δὲ πληροφορία τίς ἐστι περὶ ὠφελείας ψυχῆς, οὐ δεῖ παραιτεῖσθαι ἄνδρας εὐσχημόνως περιπατοῦντας. Μὴ παῤῥησιάζεσθαι δεῖ, μηδὲ χρονίζειν, γυναιξὶν ἀσέ-μνοις μὴ συγγελοιάζειν· ὅρκος δὲ ὅλως ἐκ στόματος μὴ ἐξερχέσθω· Δεσποτικὸν γὰρ τὸ παράγγελμα, ὅτι οὐδὲ κατὰ τῆς ἰδίας σου κεφαλῆς ἀνέχεταί σε ὀμόσαι λέγων, ὅτι Πᾶν τὸ πλεῖον τοῦ Ναί καὶ τοῦ Οὔ, ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστι· τοὺς δὲ ῥυπαροὺς καὶ ἀσέμνους λογισμοὺς, καὶ πάντα τὰ τῆς σαρκὸς πειρατήρια τῷ φόβῳ καὶ τῷ πόθῳ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ ἀπελαύ-νειν. Ἰδοὺ, πατέρες καὶ μητέρες καὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελ-φαὶ καὶ τέκνα πάντα, τὰ συμφέροντα παρέθηκα ὑμῖν, λέγω δὴ τοῖς μονάζουσι καὶ ταῖς παρθένοις. Ταῦτα φυ-λάξατε, καὶ οὐ μὴ πταίσητε, ἀλλὰ ἀξιωθήσεσθε καὶ ὑμεῖς κληρονόμοι Χριστοῦ ἀναδειχθῆναι, ὧν πάντων τῶν ἡτοιμασμένων ἀγαθῶν ἀξίους καὶ κληρονόμους ἀνα-δείξῃ ὑμᾶς ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν, καὶ Θεὸς πάσης παρακλήσεως, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ παναγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
743 CONTRA VIRGINUM CORRUPTORES.
τίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῷ· ἐὰν δὲ
ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ. Οὔτε ἂν ὁ ᾿Από-
στολος ἄκαιρον ήλγησε πόνον, εἰ μὴ πρότερον τῆς τοῦ
Δεσπότου ἀγαθότητος τὰς συνθήκας ἐδέξατο· οὐκ ἂν
ἔλεγε, Τεκνία μου, οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις οὗ μορφ
φωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Ἐπειδὴ γάρ, φησί, τὴν
κατ' εἰκόνα Θεοῦ γενομένην ψυχήν τῷ ψυχοφθόρῳ
προέδωκας δαίμονι, πόρνης μέλη τὰ τοῦ Χριστοῦ μέλη
ποιήσασα· ἕως τοσούτου οὐ παύομαι πενθὼν καὶ θλι
Εόμενος, ἕως ἂν πάλιν ἴδω με μορφωμένον ἐν σοὶ τὸν
Χριστὸν, τὸ τῆς σωφροσύνης κάλλος ἐνδεδυμένην. Μη
ἀπορρίψῃς τὸ βραβεῖον τῆς μετανοίας, παρακαλῶ,
δέομαι καὶ ἀντιβολῶ· ἄνδρισαι, ἄγνισαι, άλειψαι πνευ-
ματικῶς· πολυπλασιάζει ὁ ᾿Απόστολος τὴν παράκλησιν·
Διὰ τὸν Χριστὸν πρεσβεύω, καταλλάγητε τῷ Θεῷ.
Δέεται ὁ Ἀπόστολος, ἵνα τὴν μεμνηστευμένην τῷ Χρι
στῷ καὶ τὰς συνθήκας λύσασαν πάλιν ἀνακαλέσηται.
Ο φιλάνθρωπος Δεσπότης λέγει· Οὐ μνησικακῶ ἐπὶ
τῇ ὕβρει τῇ γενομένῃ· ἡ ἐμὴ ἐνύβρισται κοίτη, ἡ ἐμὴ
ἠτίμασται συζυγία· ἀλλ᾽ εἰς οὐδὲν τῶν γενομένων
ἐγκαλῶ, ὧν ἐποίησας. Διὰ τί δὲ πολεμοῦντος τοῦ ὑπο
εναντίον μὴ ἀντέστης; πῶς οὐκ ἐτροπώσω [828] τὰ
Ιοβόλα αὐτοῦ βέλη τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ μου; Οὐχ
ἐγὼ διὰ τοῦτο εἰς παρθενικὴν γαστέρα ενώκησα, ἵνα ἡ
ἔκπαλαι διὰ τῆς ἀπάτης ἀτιμασθεῖσα φύσις τιμηθῇ διὰ
τῆς παρθενίας ; Παρθένον γὰρ τὴν Εὔαν οὖσαν ὁ ἐχθρὸς
ᾐχμαλώτευσε, καὶ διὰ παρθενίας πάλιν ταύτην ἐν
παραδείσῳ εἰσήγαγον. Οὐκ ἤκουσάς μου λέγοντος, ὅτι
οὐδείς ἐστιν, ὅς ἀφῆκε πατέρα ἢ μητέρα ἢ οἰκίαν, καὶ
ἀπαρνήσηται πάντα τὰ τοῦ βίου, ὃς οὐ μὴ ἑκατοντα
πλασίονα λήψηται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσῃ;
οὐκ ήκουσάς μου διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος·
Οι δουλεύοντές μοι εὐφρανθήσονται; οὐχὶ δι' αὐτοῦ
τοῦ δούλου μου Ησαίου ἐπηγγειλάμην τοῖς ἐν ἁγνείς
τηροῦσι τὸ σῶμα κληρονομεῖν ἀγαθὰ πολλὰ, καὶ καρ-
τοὺς κρείσσονας υἱῶν καὶ θυγατέρων; οὐχὶ διὰ παρ-
θενίας τὴν κορυφήν μου ἐκράτησεν; οὐχὶ Ἰωάννης ὁ
υἱὸς Ζεβεδαίου διὰ παρθενίας παρ' ἐμοῦ υἱὸς βροντῆς
ἐκλήθη, καὶ υἱὸς τῆς μητρός μου; πῶς οὐκ ἤκουσας
τοῦ ἀποστόλου μου Παύλου λέγοντος, Τῆς σαρκὸς προ-
νοιαν μὴ ποιεῖτε; Ναί, φησί, Κύριε· ἀλλὰ τὴν δού-
λην σου τὴν ἀναξίαν οἰκτείρησον, καὶ μὴ τῷ θυμῷ σου
ἐλέγξης με, μηδὲ ἐν ὀργῇ σου παιδεύσης με. Ο γάρ
ἀρχέκακος καὶ ἀνθρωποκτόνος ἐχθρὸς βέλος Ακόντισε
πρός με ιοβόλον, καὶ περιέδραμέ μου τὴν καρδίαν καὶ
τοὺς νεφροὺς καὶ τὰ λοιπὰ αἰσθητήρια, καὶ ἐπελαθόμην
τοῦ φόβου σου, καὶ τῆς δικαίας σου ἀνταποδόσεως·
ἡμαύρωσε γάρ μου τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τὸ ἔνα
δὲν ἐπιγινόμενον πῦρ. Πλὴν ἀναπολογητός είμι, Δέσπο
τα, μὴ ἐπικαλεσαμένη σε τότε εἰς τὴν ἐμὴν βοήθειαν·
ἀλλ' ἡμάρτηκα, Κύριε, ημάρτηκα, σὲ ἐγκαταλείψασα,
καὶ δουλεύσασα πάθει αἰσχύνης καὶ ἀτιμίας. Τότε καὶ
αὐτὸς ἐρεῖ σοι· Καλόν σε ἦν ἐνθυμηθῆναι, μὴ τὸ τάχος
ἀποσταλῶσιν οἱ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦντες ἀπὸ σοῦ:
καὶ ποῦ τότε ἡ ἐξομολόγησις καὶ ἡ μετάνοια; Διὰ
τοῦτο γὰρ λέγω, ὅτι Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν
ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. Πλὴν ἀπάρτι μηκέτι ἁμαρ
τήσης, μηδὲ ἐμὲ καταλιπούσα, μοιχαλίς χρηματίσῃς,
Καὶ ἡμεῖς οὖν δεόμεθα, Καταλλάγητε τῷ Θεῷ, καὶ
εἰπὲ οὕτως, ὦ παρθένε Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖ-
ράς μου, καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύ-
ριε, ὅτι τὴν κειμένην ἤγειρας, τὴν τεθανατωμένην
ἐξωνοποίησας, τὴν ἐῤῥυπωμένην ἐλάμπρυνας, την βεβυ
Οισμένην τῇ ἁμαρτίᾳ τῷ ἀγκίστρῳ τῆς εὐσεβείας ἀν-
741
έσπασας, τὴν πλανηθεῖσαν ᾠκειώσω, τὴν αἰχμάλωτον
Αγόρασας, τὴν ὑβρίσασαν οὐχ ἡμύνου, τὴν δραπετεύσα-
σαν ἀνεκαλέσω, τὴν αἱμαχθεῖσαν ἀπέπλυνας, τὴν ὑπὸ
τῆς ἡδονῆς θηρευθεῖσαν ἀπέσπασας, την ταρτάρων
ἀξίαν οὐρανοπολίτιδα ἀπειργάσω, τῆς γεέννης ἠλευθέ
ρωσας, τῆς ῥομφαίας ἐλυτρώσω, τῶν δεσμῶν ἔλυσας,
τῆς ἀϊδίου ζωῆς ἠξίωσας, τοῦ κινδύνου ἀφήρπασας, τὸν
διάβολον ᾔσχυνας, τὸ χειρόγραφον διέρρηξας. "Ο δακρύων
ἀγαθῶν γεωργέ, τί τούτων λαμπρότερον τῶν θαυμά
των ; Συνέλθητε οὖν, ὅσαι τῷ τοιούτῳ κινδύνῳ τοῦ ναυα-
γίου περιεπέσετε, γνῶτε, διδάχθητε, παιδεύθητε, ὅτι ὁ
μὲν τῆς ἁμαρτίας καρπός ἐστι θάνατος, ὁ δὲ καρπὸς
τοῦ Πνεύματός ἐστι ζωὴ καὶ εἰρήνη καὶ ἁγιασμός.
Οσοι νῦν τε καὶ πάντοτε βούλεσθε ἐκφυγεῖν τὸν θάνα-
τον τοῦτον, τὰ λεγόμενα ἅπαντα ὑπόθεσιν σωτηρίας
λάβετε· καὶ τοῦτο ἀεὶ μελετᾶτε πάντες, ἐξαιρέτως δὲ
οι μονάζοντες, καὶ παρθένοι αἱ τὰ σώματα ὑμῶν ἀφιε
ρώσασαι τῷ Κυρίῳ Πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπι·
θυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. Η γὰρ ἐπιθυμία
τῆς σαρκὸς τὸν καρπὸν τῆς ἁμαρτίας θάνατον ἐβλάστη
σεν· ὁ δὲ καρπὸς ὁ πνευματικὸς ζωὴν αἰώνιον καὶ
ἀφθαρσίαν καὶ ἁγιασμὸν καὶ εἰρήνην ψυχικῶς τε καὶ
σωματικῶς. Διὸ πᾶσιν ὑμῖν τοῦτο γνωστὸν ἔστω, ὡς
οὐδεμία ἀρετὴ τιμιωτέρα παρθενίας πέφυκεν εἰς πᾶν
φυτὸν ἀρετῆς, ἀλλ' οὐδὲ ὁμοία ταύτης εὑρίσκεται, ἐὰν
ὁ μονάζων ἐκεῖνος, ἢ ἡ παρθένος κατά διάνοιαν μὴ ἐκε
πορνεύσῃ· ἡ γὰρ συγκατάθεσις τῶν λογισμῶν πᾶσαν
τὴν πρᾶξιν ἀπετέλεσεν. Αψευδής γὰρ ὁ εἰπών· Πᾶς
ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη
ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Οὐδὲν δὲ κε-
χωρισμένον ἐκ τοῦ ἄῤῥενος καὶ τῆς θηλείας· πάντες
γὰρ [829] τοῦ αὐτοῦ φυράματος τυγχάνομεν, καθὼς τὸ
Εὐαγγέλιον φησι· τὸ μὲν θέλημα ἀνδρὸς λέγει. τὸ δὲ
θέλημα σαρκὸς, ἂν καὶ τὸ αὐτὸ πᾶν εἰρηκώς. Διὰ δεῖ
καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρθένον ὅλην ἑαυτὴν ἄμωμον
τηρεῖν καὶ ἄφθαρτον, καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν αὐτῆς
νυμφίον καὶ δημιουργὸν Χριστὸν, τοῖς δὲ ὀφθαλμοῖς τῆς
διανοίας ὡς βλέπουσαν τὸν ὡραῖον κάλλει παρὰ τοὺς
υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, πάντα λόγον ἀργὸν καὶ μὴ ὄντα
πρὸς οἰκοδομὴν ἀποστρέφεσθαι, παντὶ ἄῤῥενι ἀδεως μὴ
συνδιάζειν α, καὶ μάλιστα τῶν ἀτάκτως περιπατούντων.
Εἰ δὲ πληροφορία τίς ἐστι περὶ ὠφελείας ψυχῆς, οὐ
δεῖ παραιτεῖσθαι ἄνδρας ευσχημόνως περιπατοῦντας.
Μὴ παρρησιάζεσθαι δεῖ, μηδὲ χρονίζειν, γυναιξὶν ἀσέ
μνοις μὴ συγγελοιάζειν· ὅρκος δὲ ὅλως ἐκ στόματος μὴ
ἐξερχέσθω· Δεσποτικὸν γὰρ τὸ παράγγελμα, ὅτι οὐδὲ
κατὰ τῆς ἰδίας του κεφαλῆς ἀνέχεται σε ομόσαι λέγων,
ὅτι Πᾶν τὸ πλεῖον τοῦ Ναί καὶ τοῦ Οὔ, ἐκ τοῦ πονηροῦ
ἐστι· τοὺς δὲ ῥυπαροὺς καὶ ἀσέμνους λογισμούς, καὶ
πάντα τὰ τῆς σαρκὸς πειρατήρια τῷ φόβῳ καὶ τῷ πόθῳ
τοῦ Χριστοῦ καὶ τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ ἀπελαύ-
νειν. Ἰδού, πατέρες καὶ μητέρες καὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελ
φαὶ καὶ τέκνα πάντα, τα συμφέροντα παρέθηκα ὑμῖν,
λέγω δὴ τοῖς μονάζουσι καὶ ταῖς παρθένοις. Ταῦτα φυ-
λάξατε, καὶ οὐ μὴ πταίσητε, ἀλλὰ ἀξιωθήσεσθε καὶ
ὑμεῖς κληρονόμοι Χριστοῦ ἀναδειχθῆναι, ὧν πάντων
τῶν ἡτοιμασμένων ἀγαθῶν ἀξίους καὶ κληρονόμους ἀνα-
δείξῃ ὑμᾶς ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν, καὶ Θεὸς πάσης
παρακλήσεως, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλανθρωπία
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ
πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ παναγίῳ
Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Αμήν.
• Savil. conj. συνδυάζειν.
Continue reading PG 60: Contra haereticos Sp. →≣ entire volume