Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 61:687Εἰς προδοσίαν τοῦ Ἰούδα, καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τῇ ἁγίᾳ πέμπτῃ. Στυγνὴν τὴν Ἐκκλησίαν ὁρῶ, σκυθρωπάζουσαν μορφὴν τὴν τοῦ οἰκείου υἱοῦ προδοσίαν σημαίνουσαν. Δεινὸν γὰρ τὸ μελετηθὲν, καὶ φόνος τὸ κατασκευασθὲν, καὶ κριτὴς ὁ ταῦτα πάσχων νεκρῶν καὶ ζώντων οὐράνιος. Τὸ δὲ πάντων δεινότερον, ἄφνω ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος ὁ πρὸ μικροῦ μαθητὴς καὶ ὑπήκοος, ἀθρόως θηρίον τὸ πρόβατον, ἀποστάτης φωτὸς ὁ ἀπόστολος, πράτης Δεσπότου ὁ δοῦλος ἀσύμφωνος, τῶν ἕνδεκα μαθητῶν ὁ δωδέκατος. Καὶ τί μὴ λέγω τὸ ὄνομα, ἵνα μὴ πᾶσιν ἐπάγω τὴν ὕβριν τοῖς ἀποστόλοις, ἀποκρύπτων τὸν αἴτιον; Πορευθεὶς, φησὶν, Εἷς τῶν δώδεκα. Τίς; Ὁ λεγόμενος Ἰούδας. Καὶ ἄλλο, ἵνα μὴ ὁ ἀναίτιος ἀποκρύψῃ τὸν αἴτιον (εὑρίσκομεν γὰρ τῶν ἀποστόλων καὶ ἕτερον τῷ αὐτῷ κεκλημένον ὀνόματι), Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, φησὶν, εἷς πορευθεὶς τῶν δώδεκα. Οὐκ ἔτι οὖν εἷς· εἶχε γὰρ μεθ’ ἑαυτοῦ τὸν διάβολον συνεργόν. Οὗτος πορευθεὶς πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν;
687 IN PRODITIONEM JUDE. 688
καθ’ ἑαυτοῦ φιλονεικῶν οὐκ αἰσθάνεται, καὶ πρὸς τοσ-
αύτην ἐπειγόμενος πτῶσιν. Ἵνα μὴ πέσῃ, τὰς τοῦ
κόσμου δωρεὰς ὑπισχνοῦ· [737] Ταῦτα πάντα σοι
δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ὁ Παύλῳ μὴ
πιστεύων, ὅτι εἰδωλολάτρης ὁ πλεονέκτης, ἀκουέτω τοῦ
τῶν εἰδώλων πατρὸς ὁμολογοῦντος τὰ Παύλου· Τῷ προσ-
κυνοῦντί με, φησὶ, τὰ ἀλλότρια δώσω. Οὐκοῦν πρόσ-
φυξ διαβόλου, τῶν ἀλλοτρίων ὁ κτήτωρ. Αὐτὸς γὰρ τῶν
ἀλλοτρίων ὑπισχνεῖται τὴν δόσιν, ζημιῶν τοῖς χαρί-
σμασι, καὶ δι’ ὧν δίδωσι κλέπτων. Οὗτος αὐτῷ καὶ τῆς
πρὸς τὸν Δεσπότην φιλοτιμίας ὁ νοῦς, ὑποκλέψαι πρὸς
πτῶμα δωρεῶν ὑποσχέσει. Ἡδονῆς, φησὶν, οὗτος βρω-
μάτων ἀχαύνωτος, κενοδοξίας ἀγαργάλιστος πάθει. Τὰ
δύο ὁμοῦ διέκλασε τὰ μαχιμώτατα βέλη· ἄλλο μοι βέλος
ἰσχυρὸν ζητητέον· φιλαρχίας ἐν ἅπασιν ὄρεξις, εὕρε-
σις κέρδους ἀπευκτὴ παρ’ οὐδέσι· πλεονεξίᾳ πάντες,
ὡς εἰπεῖν, τραυματίαι· ταύτην ἐκβαλών μου τῆς φα-
ρέτρας ἐκπέμψω. Ἀλλὰ ποῦ τοξεύων λάθω; τίς συν-
εργήσει μοι τόπος; Εἴθε μοι πρὸς ὄρος ὑψηλὸν συναν-
ῆλθεν· ἐπιτήδειον ὑψηλότης εἰς θέαν· ἔδειξα ἂν ἐξ
ὕψους τῶν χωρῶν τὰς εὐφόρους· ἤγαγον ἂν ὑπ’ ὄψιν
θησαυροὺς βασιλέων· παρέστησα ἂν εἰς θέαν τὴν ἔνδο-
ξον τοῦ βίου λαμπρότητα, τὰ μὲν ὄντως δεικνὺς, τὰ δὲ
τέχνῃ φαντάζων. Ἀνθρώπου δὲ φύσις εὐσαγήνευτος
λήμμασιν· ἂν ἴδῃ τῆς γῆς φαιδρὰ, προσδραμεῖται τῇ
κτήσει· ἁρπάζει τὸν δεικνύμενον πλοῦτον, τῶν τοσού-
των ἐρασθήσεται κτήσεων· ἀλήθειαν τὴν σκιὰν ὑποπτεύ-
σει, πιστεύσει τοῖς δεικνυμένοις εὐθύς· πανταχοῦ γὰρ
ἐπιδέδεικται πίστιν. Εἶπον, Ἄρτον αἴτησαι, καὶ παρ-
επέμψατο τοῦτο, πιστεύων ὡς τρέφοντι καὶ χωρὶς ἄρτου
Θεῷ· εἶπον, Ῥῖψαι κάτω τὸ σῶμα, καὶ τὸ ῥηθὲν δι-
εκρούσατο, μὴ δεῖν λέγων τὸν Θεὸν ἐκπειράζειν· ἐν
ἐνδόξου τοίνυν αὐτῷ προσελεύσομαι σχήματος. Πεί-
σει γὰρ ἀπατηθεὶς ἐμοὶ, ὡς Θεῷ πειρασθεὶς περιπί-
πτειν, καὶ πολυπράγμων, οὐκ ὢν πιστεύσει· πιστεύσαν-
τος δὲ καταγελάσας οἰχήσομαι. Ταύτας εἰδὼς ὁ Χριστὸς
τὰς ἐννοίας, εἰς ὄρος ὑψηλὸν συνανῄει· καὶ τῆς τέχνης
ὁ διάβολος ἤρξατο, ποικίλην τοῖς ὄμμασι προτιθεὶς
φαντασίαν. Ὁ Δεσπότης δὲ τὴν τέχνην οὐκ ἤλεγχεν,
ἀλλ’ ὡς τὸν δόλον οὐκ εἰδὼς θεωρεῖ. Ὁ δὲ κεκρατῆσθαι
τῇ τῆς φαντασίας ὑπωπτεύετο τέχνῃ, καὶ τῷ κάλλει
των φανέντων εἰλῆφθαι· καὶ ὡς δοξαστὴς λοιπὸν ὑπ-
εροψμίους παντοκρατορικὰς τερατεύεται ῥήσεις· Ταῦτα
πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Οὐχ
ὁρᾷς, φησὶν, ἄνθρωπε, τοῦ κόσμου τὸ μέγεθος; οὐ
θεωρεῖς τὸ τούτου πολύκτητον; οὐ φρίττεις τὰς μυρια-
πλάστους ταύτας ἐν αὐτῷ βασιλείας; τούτων ὁ δεσπό-
της ἐγώ· δόματα ταῦτα παρ’ ἐμοὶ τοῖς ἀνθρώποις κατ’
ἐμὴν ἕκαστον διανέμεται κρίσιν. Σὺ δὲ πάντων παρ’
ἐμοὶ προτιμότερος. καὶ μόνος δίκαιος τῶν ἐν γῇ βασι-
λεύειν· παράλαβε δὲ παρ’ ἐμοῦ τὸ παγκόσμιον κράτος,
καὶ προσκύνησιν ἀντὶ τούτων ἀπόδος. Ταῦτα πάντα
σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ἐξ ἡμι-
σείας προφητεύεις ἄκων, διάβολε· παραδώσεις σὺ μὲν
τὸν κόσμον, ὃν κακῶς ἐδουλώσω, ἀλλ’ οὐ προσκύνησιν
σχὼν, ἀλλὰ μαστιγούμενος. Μὴ γὰρ οἴει τῷ Ἀδὰμ δια-
λέγεσθαι; καὶ γὰρ τὸν Ἀδὰμ ἐδελέασεν, ἔπεισεν, ὡς
ἔσται θεὸς, καὶ πείσας κατήνεγκεν. Ὑπισχνεῖται καὶ
νῦν παντοκρατορίαν Χριστῷ, τῷ τῆς ἐλπίδος ὕψει παρα-
πεσεῖν ἐλπίζων. Ἀλλ’ ἀξίας ἀποκρίσεως ἤκουσεν·
Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον
τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λα-
τρεύσεις. Ὕπαγε, Σατανᾶ. Καλῶς ἐνταῦθα τὸ τοῦ Σα-
τανᾶ προστίθησιν ὄνομα· καθάπερ γὰρ τις δεσπότης
ὑποκρυπτόμενον δοῦλον καλῶν ἐξ ὀνόματος, δεικνὺς ὡς
οὐκ ἔλαθεν. Ὕπαγε· ἀπειλητικὸν οἶμαι τὸ τοῦ ῥήματος
πρᾶον, ὥσπερ ἐμβριμωμένου πρὸς αὐτὸν τοῦ Δεσπότου.
Ἔκαμες τὴν ὑπόκρισιν κρύπτων, καὶ τὸν σχηματισμὸν
ἀπεγύμνωσας· ἀπέγνως τὴν νίκην, καὶ κολακεύεις με
δώροις· ἤδη μοι πραγματεύῃ τὴν πρᾶσιν· ἤδη τὰ διὰ
τοῦ προδότου πορεῖν μοι σύμφωνα. Ἄωρον ἐμελέτησας,
ὦ διάβολε, πρᾶσιν· μεῖνόν σου τὸν συναλλάκτην Ἰούδαν.
[738] Ἵπαγε νῦν, τῷ σταυρὸν ἀναμένω· ὕπαγε νῦν,
οὐκ ἀγοράσεις με· νῦν ὕπαγε, τήρησόν σου τῷ προδότῃ
τὰ δῶρα· νῦν δέ σοι τοσοῦτον φημι, Κύριον τὸν Θεόν
σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Μὴ
σὺ μερίζου τῷ Θεῷ τοὺς ἀνθρώπους· αὐτῷ γὰρ μόνῳ
χρεωστοῦσι. Τότε, φησὶν, ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος.
Μεγάλη τῆς πλάνης τῆς ἐσχάτης ἡ νίκη· καθάπερ
γάρ τις ἀθλητὴς γενναῖος, πρὸς ὕψος τὸν ἀντίπαλον
ἄρας, ἐκ μετεώρου καταῤῥήγνυσι πτώματος, οὕτως ὁ
Δεσπότης Χριστὸς, εἰς ὄρος τὸν διάβολον ἄρας καὶ με-
τεωρίσας ἀερίοις ἐλπίσιν, ἀφ’ ὑψηλῆς ἐλπίδος κατ-
έῤῥαξε· καὶ τὸ τῆς νίκης θαῦμα τοὺς ἀγγέλους ἐκπλῆ-
ξαν, πρὸς τὴν τοῦ νικητοῦ δορυφορίαν συνήγαγεν·
Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν
αὐτῷ. Ἰσαγγέλον δὴ καὶ ἡμεῖς παρασχώμεθα τῷ Δε-
σπότῃ τὴν δουλείαν, ἀρέσωμεν οὐρανοῖς, διακονίαν ἐν
γῇ πληροῦντες ἀγγελικὴν, ταῖς ἀηττήτοις τὴν ψυχὴν
ἀποθῶμεν ἀγκάλαις, τὸν τῆς πεσούσης φύσεως ἀνωρ-
θωτὴν ἀγαπήσωμεν, τὸν τοῦ κοινοῦ δυσμενοῦς ἐκνευ-
ρωτὴν ἀσπασώμεθα, δεδοξασμένοι τὴν νίκην δορυφορή-
σωμεν μνήμῃ, ἐπεμβῶμεν διαβόλῳ πεσόντι, καὶ τὴν
ἀναίσχυντον κεφαλὴν κατασπῶντες παμφώνως ἐμβοή-
σωμεν στόμασι· Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνή-
σεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ
κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Εἰς προδοσίαν τοῦ Ἰούδα, καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τῇ ἁγίᾳ πέμπτῃ.
Στυγνὴν τὴν Ἐκκλησίαν ὁρῶ, σκυθρωπάζουσαν μορ-
φὴν τὴν τοῦ οἰκείου υἱοῦ προδοσίαν σημαίνουσαν. Δεινὸν
γὰρ τὸ μελετηθὲν, καὶ φόνος τὸ κατασκευασθὲν, καὶ
κριτὴς ὁ ταῦτα πάσχων νεκρῶν καὶ ζώντων οὐράνιος.
Τὸ δὲ πάντων δεινότερον, ἄφνω ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος ὁ
πρὸ μικροῦ μαθητὴς καὶ ὑπήκοος, ἀθρόως θηρίον τὸ
πρόβατον, ἀποστάτης φωτὸς ὁ ἀπόστολος, πράτης Δε-
σπότου ὁ δοῦλος ἀσύμφωνος, τῶν ἕνδεκα μαθητῶν ὁ
δωδέκατος. Καὶ τί μὴ λέγω τὸ ὄνομα, ἵνα μὴ πᾶσιν
ἐπάγω τὴν ὕβριν τοῖς ἀποστόλοις, ἀποκρύπτων τὴν
αἰτίαν; Πορευθεὶς, φησὶν, εἷς τῶν δώδεκα. Τίς; Ὁ
λεγόμενος Ἰούδας. Καὶ ἄλλο, ἵνα μὴ ὁ ἀναίτιος ἀπο-
κρύψῃ τὴν αἰτίαν (εὑρίσκομεν γὰρ τῶν ἀποστόλων καὶ
ἕτερον τῷ αὐτῷ κεκλημένον ὀνόματι), Ἰούδας ὁ Ἰσκα-
ριώτης, φησὶν, εἷς πορευθεὶς τῶν δώδεκα. Οὐκ ἔτι
τῶν εἷς· εἶχε γὰρ καθ’ ἑαυτοῦ τὸν διάβολον συνεργόν.
Οὗτος πορευθεὶς πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ
μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Εἰπέ
μοι ἐνταῦθα, Ἰούδα, τὸν τοῦ κόσμου Δεσπότην καὶ ἑαυ-
τοῦ διδάσκαλον εἰς πρᾶσιν προβαλλόμενος, τὴν ἀξίαν
τοῦ μαθητοῦ ἐν ποίᾳ καταλιμπάνεις τιμῇ; τί δέ σε καὶ
ἀναγκάζει προδότην τοῦ ἑαυτοῦ βασιλέως στρατεύε-
σθαι; τίνα προτίμησιν εἶδες τῶν λοιπῶν συμμαθητῶν
κατὰ σοῦ γενομένην, ὅτι ταύτην ἄνομον βουλὴν ἐμελέ-
τησας; ὃς οἶδας πρὸς σὲ καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀποστόλους
τοῦ Δεσπότου βοήσαντος· Εἴ τις θέλει ἐν ὑμῖν εἶναι
πρῶτος, ἔστω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκο-
νος. Ἆρα οὐ ταῦτα προεῖπε, τὴν σὴν βουλὴν ἀναστέλ-
λων; καὶ διακονεῖν σε τοῖς πρώτοις ἠρέθισεν, ἵνα μὴ
σὺ ὡς ἔσχατος ἀδίκῳ πόνῳ κινηθεὶς κατασκευάσῃς τὸν
δόλον; Εἰ μὲν ὑπῆρχες χρημάτων ἐκτὸς ταῖς Ἰουδαίοις
τὴν προδοσίαν δωρούμενος, ἂν ὑπέλαβεν ἄνθρωπος, ὅτι
ἀδικόν τι ὑποστὰς πρὸς τὴν τοῦ ἀδικήσαντος ἐχώρησας
ἄμυναν· τὸ δὲ λέγειν σε προφανῶς· Τί θέλετέ μοι δοῦ-
ναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; δηλοῖ τὴν σὴν δο-
λιότητα. Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.
Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Τί
πράττεις, Ἰούδα, τριάκοντα συμφωνήσας ἀργύρια ὑπ-
ὲρ τοῦ ἀτιμήτου πράσεως μαργαρίτου; Ἐξαρίθμησον
πρῶτον ἅπερ μόνῳ τῷ [739] λόγῳ ἐδημιούργησεν ἄστρα,
καὶ τότε λόγῳ τὸν Λόγον παραδοῦναι μελέτησον. Ἐζή-
τει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Αὐτὸς τοὺς χρόνους
καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, καὶ κατ’ ἐκείνου ἐζήτει και-
ρὸν τῆς ἑαυτοῦ προδοσίας ἁρμόδιον. Ὀψίας δὲ γενο-
μένης, ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν, καὶ
ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν,
εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ὁ κατ’ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν
εἰσελθὼν καὶ μαθὼν ἃ φυλάξαι οὐκ ἴσχυσε. Καὶ λυ-
πούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος
αὐτῶν, μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; Πάντας ἐκείνει τὸ ῥηθὲν
εἰς ἀκριβῆ τοῦ συνειδότος ἐρεύνησιν, οἷς καθαρὰ τὰ
τῆς καρδίας κρύφια. Ἀπεκρίθη λέγων ὁ Ἰησοῦς· Ὁ
πάντες ἑαυτοὺς τῷ τοῦ προδότου συκοφαντεῖτε ἐγκλή-
ρημα; Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν
Εἰπέ μοι ἐνταῦθα, Ἰούδα, τὸν τοῦ κόσμου Δεσπότην καὶ ἑαυτοῦ διδάσκαλον εἰς πρᾶσιν προβαλλόμενος, τὴν ἀξίαν τοῦ μαθητοῦ ἐν ποίᾳ καταλιμπάνεις τιμῇ; τί δέ σε καταναγκάζει προδότην τοῦ ἑαυτοῦ βασιλέως στρατεύεσθαι; τίνα προτίμησιν εἶδες τῶν λοιπῶν συμμαθητῶν κατὰ σοῦ γινομένην, ὅτι ταύτην ἄνομον βουλὴν ἐμελέτησας; ὃς οἶδας πρὸς σὲ καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀποστόλους τοῦ Δεσπότου βοήσαντος· Εἴ τις θέλει ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔστω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκονος. Ἆρα οὐ ταῦτα προεῖπε, τὴν σὴν βουλὴν ἀναστέλλων; καὶ διακονεῖν σε τοῖς πρώτοις ἠρέθισεν, ἵνα μὴ σὺ ὡς ἔσχατος ἀδίκῳ πόνῳ κινηθεὶς κατασκευάσῃς τὸν δόλον; Εἰ μὲν ὑπῆρχες χρημάτων ἐκτὸς τοῖς Ἰουδαίοις τὴν προδοσίαν δωρούμενος, ἂν ὑπέλαβεν ἄνθρωπος, ὅτι ἄδικόν τι ὑποστὰς πρὸς τὴν τοῦ ἀδικήσαντος ἐχώρησας ἄμυναν· τὸ δὲ λέγειν σε προφανῶς· Τί θέλετέ μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; δηλοῖ τὴν σὴν δολιότητα. Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Τί πράττεις, Ἰούδα, τριάκοντα συμφωνήσας ἀργύρια ὑπὲρ τῆς τοῦ ἀτιμήτου πράσεως μαργαρίτου;
687 IN PRODITIONEM JUDE. 688
καθ’ ἑαυτοῦ φιλονεικῶν οὐκ αἰσθάνεται, καὶ πρὸς τοσ-
αύτην ἐπειγόμενος πτῶσιν. Ἵνα μὴ πέσῃ, τὰς τοῦ
κόσμου δωρεὰς ὑπισχνοῦ· [737] Ταῦτα πάντα σοι
δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ὁ Παύλῳ μὴ
πιστεύων, ὅτι εἰδωλολάτρης ὁ πλεονέκτης, ἀκουέτω τοῦ
τῶν εἰδώλων πατρὸς ὁμολογοῦντος τὰ Παύλου· Τῷ προσ-
κυνοῦντί με, φησὶ, τὰ ἀλλότρια δώσω. Οὐκοῦν πρόσ-
φυξ διαβόλου, τῶν ἀλλοτρίων ὁ κτήτωρ. Αὐτὸς γὰρ τῶν
ἀλλοτρίων ὑπισχνεῖται τὴν δόσιν, ζημιῶν τοῖς χαρί-
σμασι, καὶ δι’ ὧν δίδωσι κλέπτων. Οὗτος αὐτῷ καὶ τῆς
πρὸς τὸν Δεσπότην φιλοτιμίας ὁ νοῦς, ὑποκλέψαι πρὸς
πτῶμα δωρεῶν ὑποσχέσει. Ἡδονῆς, φησὶν, οὗτος βρω-
μάτων ἀχαύνωτος, κενοδοξίας ἀγαργάλιστος πάθει. Τὰ
δύο ὁμοῦ διέκλασε τὰ μαχιμώτατα βέλη· ἄλλο μοι βέλος
ἰσχυρὸν ζητητέον· φιλαρχίας ἐν ἅπασιν ὄρεξις, εὕρε-
σις κέρδους ἀπευκτὴ παρ’ οὐδέσι· πλεονεξίᾳ πάντες,
ὡς εἰπεῖν, τραυματίαι· ταύτην ἐκβαλών μου τῆς φα-
ρέτρας ἐκπέμψω. Ἀλλὰ ποῦ τοξεύων λάθω; τίς συν-
εργήσει μοι τόπος; Εἴθε μοι πρὸς ὄρος ὑψηλὸν συναν-
ῆλθεν· ἐπιτήδειον ὑψηλότης εἰς θέαν· ἔδειξα ἂν ἐξ
ὕψους τῶν χωρῶν τὰς εὐφόρους· ἤγαγον ἂν ὑπ’ ὄψιν
θησαυροὺς βασιλέων· παρέστησα ἂν εἰς θέαν τὴν ἔνδο-
ξον τοῦ βίου λαμπρότητα, τὰ μὲν ὄντως δεικνὺς, τὰ δὲ
τέχνῃ φαντάζων. Ἀνθρώπου δὲ φύσις εὐσαγήνευτος
λήμμασιν· ἂν ἴδῃ τῆς γῆς φαιδρὰ, προσδραμεῖται τῇ
κτήσει· ἁρπάζει τὸν δεικνύμενον πλοῦτον, τῶν τοσού-
των ἐρασθήσεται κτήσεων· ἀλήθειαν τὴν σκιὰν ὑποπτεύ-
σει, πιστεύσει τοῖς δεικνυμένοις εὐθύς· πανταχοῦ γὰρ
ἐπιδέδεικται πίστιν. Εἶπον, Ἄρτον αἴτησαι, καὶ παρ-
επέμψατο τοῦτο, πιστεύων ὡς τρέφοντι καὶ χωρὶς ἄρτου
Θεῷ· εἶπον, Ῥῖψαι κάτω τὸ σῶμα, καὶ τὸ ῥηθὲν δι-
εκρούσατο, μὴ δεῖν λέγων τὸν Θεὸν ἐκπειράζειν· ἐν
ἐνδόξου τοίνυν αὐτῷ προσελεύσομαι σχήματος. Πεί-
σει γὰρ ἀπατηθεὶς ἐμοὶ, ὡς Θεῷ πειρασθεὶς περιπί-
πτειν, καὶ πολυπράγμων, οὐκ ὢν πιστεύσει· πιστεύσαν-
τος δὲ καταγελάσας οἰχήσομαι. Ταύτας εἰδὼς ὁ Χριστὸς
τὰς ἐννοίας, εἰς ὄρος ὑψηλὸν συνανῄει· καὶ τῆς τέχνης
ὁ διάβολος ἤρξατο, ποικίλην τοῖς ὄμμασι προτιθεὶς
φαντασίαν. Ὁ Δεσπότης δὲ τὴν τέχνην οὐκ ἤλεγχεν,
ἀλλ’ ὡς τὸν δόλον οὐκ εἰδὼς θεωρεῖ. Ὁ δὲ κεκρατῆσθαι
τῇ τῆς φαντασίας ὑπωπτεύετο τέχνῃ, καὶ τῷ κάλλει
των φανέντων εἰλῆφθαι· καὶ ὡς δοξαστὴς λοιπὸν ὑπ-
εροψμίους παντοκρατορικὰς τερατεύεται ῥήσεις· Ταῦτα
πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Οὐχ
ὁρᾷς, φησὶν, ἄνθρωπε, τοῦ κόσμου τὸ μέγεθος; οὐ
θεωρεῖς τὸ τούτου πολύκτητον; οὐ φρίττεις τὰς μυρια-
πλάστους ταύτας ἐν αὐτῷ βασιλείας; τούτων ὁ δεσπό-
της ἐγώ· δόματα ταῦτα παρ’ ἐμοὶ τοῖς ἀνθρώποις κατ’
ἐμὴν ἕκαστον διανέμεται κρίσιν. Σὺ δὲ πάντων παρ’
ἐμοὶ προτιμότερος. καὶ μόνος δίκαιος τῶν ἐν γῇ βασι-
λεύειν· παράλαβε δὲ παρ’ ἐμοῦ τὸ παγκόσμιον κράτος,
καὶ προσκύνησιν ἀντὶ τούτων ἀπόδος. Ταῦτα πάντα
σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ἐξ ἡμι-
σείας προφητεύεις ἄκων, διάβολε· παραδώσεις σὺ μὲν
τὸν κόσμον, ὃν κακῶς ἐδουλώσω, ἀλλ’ οὐ προσκύνησιν
σχὼν, ἀλλὰ μαστιγούμενος. Μὴ γὰρ οἴει τῷ Ἀδὰμ δια-
λέγεσθαι; καὶ γὰρ τὸν Ἀδὰμ ἐδελέασεν, ἔπεισεν, ὡς
ἔσται θεὸς, καὶ πείσας κατήνεγκεν. Ὑπισχνεῖται καὶ
νῦν παντοκρατορίαν Χριστῷ, τῷ τῆς ἐλπίδος ὕψει παρα-
πεσεῖν ἐλπίζων. Ἀλλ’ ἀξίας ἀποκρίσεως ἤκουσεν·
Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον
τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λα-
τρεύσεις. Ὕπαγε, Σατανᾶ. Καλῶς ἐνταῦθα τὸ τοῦ Σα-
τανᾶ προστίθησιν ὄνομα· καθάπερ γὰρ τις δεσπότης
ὑποκρυπτόμενον δοῦλον καλῶν ἐξ ὀνόματος, δεικνὺς ὡς
οὐκ ἔλαθεν. Ὕπαγε· ἀπειλητικὸν οἶμαι τὸ τοῦ ῥήματος
πρᾶον, ὥσπερ ἐμβριμωμένου πρὸς αὐτὸν τοῦ Δεσπότου.
Ἔκαμες τὴν ὑπόκρισιν κρύπτων, καὶ τὸν σχηματισμὸν
ἀπεγύμνωσας· ἀπέγνως τὴν νίκην, καὶ κολακεύεις με
δώροις· ἤδη μοι πραγματεύῃ τὴν πρᾶσιν· ἤδη τὰ διὰ
τοῦ προδότου πορεῖν μοι σύμφωνα. Ἄωρον ἐμελέτησας,
ὦ διάβολε, πρᾶσιν· μεῖνόν σου τὸν συναλλάκτην Ἰούδαν.
[738] Ἵπαγε νῦν, τῷ σταυρὸν ἀναμένω· ὕπαγε νῦν,
οὐκ ἀγοράσεις με· νῦν ὕπαγε, τήρησόν σου τῷ προδότῃ
τὰ δῶρα· νῦν δέ σοι τοσοῦτον φημι, Κύριον τὸν Θεόν
σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Μὴ
σὺ μερίζου τῷ Θεῷ τοὺς ἀνθρώπους· αὐτῷ γὰρ μόνῳ
χρεωστοῦσι. Τότε, φησὶν, ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος.
Μεγάλη τῆς πλάνης τῆς ἐσχάτης ἡ νίκη· καθάπερ
γάρ τις ἀθλητὴς γενναῖος, πρὸς ὕψος τὸν ἀντίπαλον
ἄρας, ἐκ μετεώρου καταῤῥήγνυσι πτώματος, οὕτως ὁ
Δεσπότης Χριστὸς, εἰς ὄρος τὸν διάβολον ἄρας καὶ με-
τεωρίσας ἀερίοις ἐλπίσιν, ἀφ’ ὑψηλῆς ἐλπίδος κατ-
έῤῥαξε· καὶ τὸ τῆς νίκης θαῦμα τοὺς ἀγγέλους ἐκπλῆ-
ξαν, πρὸς τὴν τοῦ νικητοῦ δορυφορίαν συνήγαγεν·
Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν
αὐτῷ. Ἰσαγγέλον δὴ καὶ ἡμεῖς παρασχώμεθα τῷ Δε-
σπότῃ τὴν δουλείαν, ἀρέσωμεν οὐρανοῖς, διακονίαν ἐν
γῇ πληροῦντες ἀγγελικὴν, ταῖς ἀηττήτοις τὴν ψυχὴν
ἀποθῶμεν ἀγκάλαις, τὸν τῆς πεσούσης φύσεως ἀνωρ-
θωτὴν ἀγαπήσωμεν, τὸν τοῦ κοινοῦ δυσμενοῦς ἐκνευ-
ρωτὴν ἀσπασώμεθα, δεδοξασμένοι τὴν νίκην δορυφορή-
σωμεν μνήμῃ, ἐπεμβῶμεν διαβόλῳ πεσόντι, καὶ τὴν
ἀναίσχυντον κεφαλὴν κατασπῶντες παμφώνως ἐμβοή-
σωμεν στόμασι· Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνή-
σεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ
κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Εἰς προδοσίαν τοῦ Ἰούδα, καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τῇ ἁγίᾳ πέμπτῃ.
Στυγνὴν τὴν Ἐκκλησίαν ὁρῶ, σκυθρωπάζουσαν μορ-
φὴν τὴν τοῦ οἰκείου υἱοῦ προδοσίαν σημαίνουσαν. Δεινὸν
γὰρ τὸ μελετηθὲν, καὶ φόνος τὸ κατασκευασθὲν, καὶ
κριτὴς ὁ ταῦτα πάσχων νεκρῶν καὶ ζώντων οὐράνιος.
Τὸ δὲ πάντων δεινότερον, ἄφνω ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος ὁ
πρὸ μικροῦ μαθητὴς καὶ ὑπήκοος, ἀθρόως θηρίον τὸ
πρόβατον, ἀποστάτης φωτὸς ὁ ἀπόστολος, πράτης Δε-
σπότου ὁ δοῦλος ἀσύμφωνος, τῶν ἕνδεκα μαθητῶν ὁ
δωδέκατος. Καὶ τί μὴ λέγω τὸ ὄνομα, ἵνα μὴ πᾶσιν
ἐπάγω τὴν ὕβριν τοῖς ἀποστόλοις, ἀποκρύπτων τὴν
αἰτίαν; Πορευθεὶς, φησὶν, εἷς τῶν δώδεκα. Τίς; Ὁ
λεγόμενος Ἰούδας. Καὶ ἄλλο, ἵνα μὴ ὁ ἀναίτιος ἀπο-
κρύψῃ τὴν αἰτίαν (εὑρίσκομεν γὰρ τῶν ἀποστόλων καὶ
ἕτερον τῷ αὐτῷ κεκλημένον ὀνόματι), Ἰούδας ὁ Ἰσκα-
ριώτης, φησὶν, εἷς πορευθεὶς τῶν δώδεκα. Οὐκ ἔτι
τῶν εἷς· εἶχε γὰρ καθ’ ἑαυτοῦ τὸν διάβολον συνεργόν.
Οὗτος πορευθεὶς πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ
μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Εἰπέ
μοι ἐνταῦθα, Ἰούδα, τὸν τοῦ κόσμου Δεσπότην καὶ ἑαυ-
τοῦ διδάσκαλον εἰς πρᾶσιν προβαλλόμενος, τὴν ἀξίαν
τοῦ μαθητοῦ ἐν ποίᾳ καταλιμπάνεις τιμῇ; τί δέ σε καὶ
ἀναγκάζει προδότην τοῦ ἑαυτοῦ βασιλέως στρατεύε-
σθαι; τίνα προτίμησιν εἶδες τῶν λοιπῶν συμμαθητῶν
κατὰ σοῦ γενομένην, ὅτι ταύτην ἄνομον βουλὴν ἐμελέ-
τησας; ὃς οἶδας πρὸς σὲ καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀποστόλους
τοῦ Δεσπότου βοήσαντος· Εἴ τις θέλει ἐν ὑμῖν εἶναι
πρῶτος, ἔστω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκο-
νος. Ἆρα οὐ ταῦτα προεῖπε, τὴν σὴν βουλὴν ἀναστέλ-
λων; καὶ διακονεῖν σε τοῖς πρώτοις ἠρέθισεν, ἵνα μὴ
σὺ ὡς ἔσχατος ἀδίκῳ πόνῳ κινηθεὶς κατασκευάσῃς τὸν
δόλον; Εἰ μὲν ὑπῆρχες χρημάτων ἐκτὸς ταῖς Ἰουδαίοις
τὴν προδοσίαν δωρούμενος, ἂν ὑπέλαβεν ἄνθρωπος, ὅτι
ἀδικόν τι ὑποστὰς πρὸς τὴν τοῦ ἀδικήσαντος ἐχώρησας
ἄμυναν· τὸ δὲ λέγειν σε προφανῶς· Τί θέλετέ μοι δοῦ-
ναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; δηλοῖ τὴν σὴν δο-
λιότητα. Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.
Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Τί
πράττεις, Ἰούδα, τριάκοντα συμφωνήσας ἀργύρια ὑπ-
ὲρ τοῦ ἀτιμήτου πράσεως μαργαρίτου; Ἐξαρίθμησον
πρῶτον ἅπερ μόνῳ τῷ [739] λόγῳ ἐδημιούργησεν ἄστρα,
καὶ τότε λόγῳ τὸν Λόγον παραδοῦναι μελέτησον. Ἐζή-
τει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Αὐτὸς τοὺς χρόνους
καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, καὶ κατ’ ἐκείνου ἐζήτει και-
ρὸν τῆς ἑαυτοῦ προδοσίας ἁρμόδιον. Ὀψίας δὲ γενο-
μένης, ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν, καὶ
ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν,
εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ὁ κατ’ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν
εἰσελθὼν καὶ μαθὼν ἃ φυλάξαι οὐκ ἴσχυσε. Καὶ λυ-
πούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος
αὐτῶν, μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; Πάντας ἐκείνει τὸ ῥηθὲν
εἰς ἀκριβῆ τοῦ συνειδότος ἐρεύνησιν, οἷς καθαρὰ τὰ
τῆς καρδίας κρύφια. Ἀπεκρίθη λέγων ὁ Ἰησοῦς· Ὁ
πάντες ἑαυτοὺς τῷ τοῦ προδότου συκοφαντεῖτε ἐγκλή-
ρημα; Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν
PG 61:688Ἐξαρίθμησον πρῶτον ἅπερ μόνῳ τῷ λόγῳ ἐδημιούργησεν ἄστρα, καὶ τότε λόγῳ τὸν Λόγον παραδοῦναι μελέτησον. Ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Αὐτὸς τοὺς χρόνους καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, καὶ κατ’ ἐκείνου ἐζήτει καιρὸν τῆς ἑαυτοῦ προδοσίας ἁρμόδιον. Ὀψίας δὲ γενομένης, ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν, καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ὁ κατ’ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν εἰσελθὼν καὶ μαθὼν ἃ φυλάξαι οὐκ ἴσχυσε. Καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος αὐτῶν, μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; Πάντας ἐκίνει τὸ ῥηθὲν εἰς ἀκριβῆ τοῦ συνειδότος ἐρεύνησιν, οἷς καθαρὰ τὰ τῆς καρδίας κρύφια. Ἀπεκρίθη λέγων ὁ Ἰησοῦς· Τί πάντες ἑαυτοὺς τὸ τοῦ προδότου συκοφαντεῖτε ἐγχείρημα; Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα, οὗτός με παραδώσει. Ἄκων ὑποδεικνύει ἑαυτὸν, πρὸ τοῦ δράματος λέγει κἂν μὴ θέλων· τὸ ὄνομα κρατεῖται τέως ὑπ’ ἐμοῦ, ἕως ἂν εἴπῃ ἐφ’ ὑμῶν τὰ ὑπ’ αὐτοῦ κατ’ ἐμοῦ μελετώμενα. Ἀποκριθεὶς δὲ, φησὶν, ὁ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν, εἶπε· Μήτι ἐγώ εἰμι, Ῥαββί; Λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας. Ἠλευθέρωσας τοὺς ἕνδεκα, τῶν παρὰ σοῦ πραττομένων τούτους ἀθώους ποιήσας.
687 IN PRODITIONEM JUDE. 688
καθ’ ἑαυτοῦ φιλονεικῶν οὐκ αἰσθάνεται, καὶ πρὸς τοσ-
αύτην ἐπειγόμενος πτῶσιν. Ἵνα μὴ πέσῃ, τὰς τοῦ
κόσμου δωρεὰς ὑπισχνοῦ· [737] Ταῦτα πάντα σοι
δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ὁ Παύλῳ μὴ
πιστεύων, ὅτι εἰδωλολάτρης ὁ πλεονέκτης, ἀκουέτω τοῦ
τῶν εἰδώλων πατρὸς ὁμολογοῦντος τὰ Παύλου· Τῷ προσ-
κυνοῦντί με, φησὶ, τὰ ἀλλότρια δώσω. Οὐκοῦν πρόσ-
φυξ διαβόλου, τῶν ἀλλοτρίων ὁ κτήτωρ. Αὐτὸς γὰρ τῶν
ἀλλοτρίων ὑπισχνεῖται τὴν δόσιν, ζημιῶν τοῖς χαρί-
σμασι, καὶ δι’ ὧν δίδωσι κλέπτων. Οὗτος αὐτῷ καὶ τῆς
πρὸς τὸν Δεσπότην φιλοτιμίας ὁ νοῦς, ὑποκλέψαι πρὸς
πτῶμα δωρεῶν ὑποσχέσει. Ἡδονῆς, φησὶν, οὗτος βρω-
μάτων ἀχαύνωτος, κενοδοξίας ἀγαργάλιστος πάθει. Τὰ
δύο ὁμοῦ διέκλασε τὰ μαχιμώτατα βέλη· ἄλλο μοι βέλος
ἰσχυρὸν ζητητέον· φιλαρχίας ἐν ἅπασιν ὄρεξις, εὕρε-
σις κέρδους ἀπευκτὴ παρ’ οὐδέσι· πλεονεξίᾳ πάντες,
ὡς εἰπεῖν, τραυματίαι· ταύτην ἐκβαλών μου τῆς φα-
ρέτρας ἐκπέμψω. Ἀλλὰ ποῦ τοξεύων λάθω; τίς συν-
εργήσει μοι τόπος; Εἴθε μοι πρὸς ὄρος ὑψηλὸν συναν-
ῆλθεν· ἐπιτήδειον ὑψηλότης εἰς θέαν· ἔδειξα ἂν ἐξ
ὕψους τῶν χωρῶν τὰς εὐφόρους· ἤγαγον ἂν ὑπ’ ὄψιν
θησαυροὺς βασιλέων· παρέστησα ἂν εἰς θέαν τὴν ἔνδο-
ξον τοῦ βίου λαμπρότητα, τὰ μὲν ὄντως δεικνὺς, τὰ δὲ
τέχνῃ φαντάζων. Ἀνθρώπου δὲ φύσις εὐσαγήνευτος
λήμμασιν· ἂν ἴδῃ τῆς γῆς φαιδρὰ, προσδραμεῖται τῇ
κτήσει· ἁρπάζει τὸν δεικνύμενον πλοῦτον, τῶν τοσού-
των ἐρασθήσεται κτήσεων· ἀλήθειαν τὴν σκιὰν ὑποπτεύ-
σει, πιστεύσει τοῖς δεικνυμένοις εὐθύς· πανταχοῦ γὰρ
ἐπιδέδεικται πίστιν. Εἶπον, Ἄρτον αἴτησαι, καὶ παρ-
επέμψατο τοῦτο, πιστεύων ὡς τρέφοντι καὶ χωρὶς ἄρτου
Θεῷ· εἶπον, Ῥῖψαι κάτω τὸ σῶμα, καὶ τὸ ῥηθὲν δι-
εκρούσατο, μὴ δεῖν λέγων τὸν Θεὸν ἐκπειράζειν· ἐν
ἐνδόξου τοίνυν αὐτῷ προσελεύσομαι σχήματος. Πεί-
σει γὰρ ἀπατηθεὶς ἐμοὶ, ὡς Θεῷ πειρασθεὶς περιπί-
πτειν, καὶ πολυπράγμων, οὐκ ὢν πιστεύσει· πιστεύσαν-
τος δὲ καταγελάσας οἰχήσομαι. Ταύτας εἰδὼς ὁ Χριστὸς
τὰς ἐννοίας, εἰς ὄρος ὑψηλὸν συνανῄει· καὶ τῆς τέχνης
ὁ διάβολος ἤρξατο, ποικίλην τοῖς ὄμμασι προτιθεὶς
φαντασίαν. Ὁ Δεσπότης δὲ τὴν τέχνην οὐκ ἤλεγχεν,
ἀλλ’ ὡς τὸν δόλον οὐκ εἰδὼς θεωρεῖ. Ὁ δὲ κεκρατῆσθαι
τῇ τῆς φαντασίας ὑπωπτεύετο τέχνῃ, καὶ τῷ κάλλει
των φανέντων εἰλῆφθαι· καὶ ὡς δοξαστὴς λοιπὸν ὑπ-
εροψμίους παντοκρατορικὰς τερατεύεται ῥήσεις· Ταῦτα
πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Οὐχ
ὁρᾷς, φησὶν, ἄνθρωπε, τοῦ κόσμου τὸ μέγεθος; οὐ
θεωρεῖς τὸ τούτου πολύκτητον; οὐ φρίττεις τὰς μυρια-
πλάστους ταύτας ἐν αὐτῷ βασιλείας; τούτων ὁ δεσπό-
της ἐγώ· δόματα ταῦτα παρ’ ἐμοὶ τοῖς ἀνθρώποις κατ’
ἐμὴν ἕκαστον διανέμεται κρίσιν. Σὺ δὲ πάντων παρ’
ἐμοὶ προτιμότερος. καὶ μόνος δίκαιος τῶν ἐν γῇ βασι-
λεύειν· παράλαβε δὲ παρ’ ἐμοῦ τὸ παγκόσμιον κράτος,
καὶ προσκύνησιν ἀντὶ τούτων ἀπόδος. Ταῦτα πάντα
σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ἐξ ἡμι-
σείας προφητεύεις ἄκων, διάβολε· παραδώσεις σὺ μὲν
τὸν κόσμον, ὃν κακῶς ἐδουλώσω, ἀλλ’ οὐ προσκύνησιν
σχὼν, ἀλλὰ μαστιγούμενος. Μὴ γὰρ οἴει τῷ Ἀδὰμ δια-
λέγεσθαι; καὶ γὰρ τὸν Ἀδὰμ ἐδελέασεν, ἔπεισεν, ὡς
ἔσται θεὸς, καὶ πείσας κατήνεγκεν. Ὑπισχνεῖται καὶ
νῦν παντοκρατορίαν Χριστῷ, τῷ τῆς ἐλπίδος ὕψει παρα-
πεσεῖν ἐλπίζων. Ἀλλ’ ἀξίας ἀποκρίσεως ἤκουσεν·
Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον
τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λα-
τρεύσεις. Ὕπαγε, Σατανᾶ. Καλῶς ἐνταῦθα τὸ τοῦ Σα-
τανᾶ προστίθησιν ὄνομα· καθάπερ γὰρ τις δεσπότης
ὑποκρυπτόμενον δοῦλον καλῶν ἐξ ὀνόματος, δεικνὺς ὡς
οὐκ ἔλαθεν. Ὕπαγε· ἀπειλητικὸν οἶμαι τὸ τοῦ ῥήματος
πρᾶον, ὥσπερ ἐμβριμωμένου πρὸς αὐτὸν τοῦ Δεσπότου.
Ἔκαμες τὴν ὑπόκρισιν κρύπτων, καὶ τὸν σχηματισμὸν
ἀπεγύμνωσας· ἀπέγνως τὴν νίκην, καὶ κολακεύεις με
δώροις· ἤδη μοι πραγματεύῃ τὴν πρᾶσιν· ἤδη τὰ διὰ
τοῦ προδότου πορεῖν μοι σύμφωνα. Ἄωρον ἐμελέτησας,
ὦ διάβολε, πρᾶσιν· μεῖνόν σου τὸν συναλλάκτην Ἰούδαν.
[738] Ἵπαγε νῦν, τῷ σταυρὸν ἀναμένω· ὕπαγε νῦν,
οὐκ ἀγοράσεις με· νῦν ὕπαγε, τήρησόν σου τῷ προδότῃ
τὰ δῶρα· νῦν δέ σοι τοσοῦτον φημι, Κύριον τὸν Θεόν
σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Μὴ
σὺ μερίζου τῷ Θεῷ τοὺς ἀνθρώπους· αὐτῷ γὰρ μόνῳ
χρεωστοῦσι. Τότε, φησὶν, ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος.
Μεγάλη τῆς πλάνης τῆς ἐσχάτης ἡ νίκη· καθάπερ
γάρ τις ἀθλητὴς γενναῖος, πρὸς ὕψος τὸν ἀντίπαλον
ἄρας, ἐκ μετεώρου καταῤῥήγνυσι πτώματος, οὕτως ὁ
Δεσπότης Χριστὸς, εἰς ὄρος τὸν διάβολον ἄρας καὶ με-
τεωρίσας ἀερίοις ἐλπίσιν, ἀφ’ ὑψηλῆς ἐλπίδος κατ-
έῤῥαξε· καὶ τὸ τῆς νίκης θαῦμα τοὺς ἀγγέλους ἐκπλῆ-
ξαν, πρὸς τὴν τοῦ νικητοῦ δορυφορίαν συνήγαγεν·
Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν
αὐτῷ. Ἰσαγγέλον δὴ καὶ ἡμεῖς παρασχώμεθα τῷ Δε-
σπότῃ τὴν δουλείαν, ἀρέσωμεν οὐρανοῖς, διακονίαν ἐν
γῇ πληροῦντες ἀγγελικὴν, ταῖς ἀηττήτοις τὴν ψυχὴν
ἀποθῶμεν ἀγκάλαις, τὸν τῆς πεσούσης φύσεως ἀνωρ-
θωτὴν ἀγαπήσωμεν, τὸν τοῦ κοινοῦ δυσμενοῦς ἐκνευ-
ρωτὴν ἀσπασώμεθα, δεδοξασμένοι τὴν νίκην δορυφορή-
σωμεν μνήμῃ, ἐπεμβῶμεν διαβόλῳ πεσόντι, καὶ τὴν
ἀναίσχυντον κεφαλὴν κατασπῶντες παμφώνως ἐμβοή-
σωμεν στόμασι· Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνή-
σεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ
κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Εἰς προδοσίαν τοῦ Ἰούδα, καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τῇ ἁγίᾳ πέμπτῃ.
Στυγνὴν τὴν Ἐκκλησίαν ὁρῶ, σκυθρωπάζουσαν μορ-
φὴν τὴν τοῦ οἰκείου υἱοῦ προδοσίαν σημαίνουσαν. Δεινὸν
γὰρ τὸ μελετηθὲν, καὶ φόνος τὸ κατασκευασθὲν, καὶ
κριτὴς ὁ ταῦτα πάσχων νεκρῶν καὶ ζώντων οὐράνιος.
Τὸ δὲ πάντων δεινότερον, ἄφνω ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος ὁ
πρὸ μικροῦ μαθητὴς καὶ ὑπήκοος, ἀθρόως θηρίον τὸ
πρόβατον, ἀποστάτης φωτὸς ὁ ἀπόστολος, πράτης Δε-
σπότου ὁ δοῦλος ἀσύμφωνος, τῶν ἕνδεκα μαθητῶν ὁ
δωδέκατος. Καὶ τί μὴ λέγω τὸ ὄνομα, ἵνα μὴ πᾶσιν
ἐπάγω τὴν ὕβριν τοῖς ἀποστόλοις, ἀποκρύπτων τὴν
αἰτίαν; Πορευθεὶς, φησὶν, εἷς τῶν δώδεκα. Τίς; Ὁ
λεγόμενος Ἰούδας. Καὶ ἄλλο, ἵνα μὴ ὁ ἀναίτιος ἀπο-
κρύψῃ τὴν αἰτίαν (εὑρίσκομεν γὰρ τῶν ἀποστόλων καὶ
ἕτερον τῷ αὐτῷ κεκλημένον ὀνόματι), Ἰούδας ὁ Ἰσκα-
ριώτης, φησὶν, εἷς πορευθεὶς τῶν δώδεκα. Οὐκ ἔτι
τῶν εἷς· εἶχε γὰρ καθ’ ἑαυτοῦ τὸν διάβολον συνεργόν.
Οὗτος πορευθεὶς πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ
μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Εἰπέ
μοι ἐνταῦθα, Ἰούδα, τὸν τοῦ κόσμου Δεσπότην καὶ ἑαυ-
τοῦ διδάσκαλον εἰς πρᾶσιν προβαλλόμενος, τὴν ἀξίαν
τοῦ μαθητοῦ ἐν ποίᾳ καταλιμπάνεις τιμῇ; τί δέ σε καὶ
ἀναγκάζει προδότην τοῦ ἑαυτοῦ βασιλέως στρατεύε-
σθαι; τίνα προτίμησιν εἶδες τῶν λοιπῶν συμμαθητῶν
κατὰ σοῦ γενομένην, ὅτι ταύτην ἄνομον βουλὴν ἐμελέ-
τησας; ὃς οἶδας πρὸς σὲ καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀποστόλους
τοῦ Δεσπότου βοήσαντος· Εἴ τις θέλει ἐν ὑμῖν εἶναι
πρῶτος, ἔστω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκο-
νος. Ἆρα οὐ ταῦτα προεῖπε, τὴν σὴν βουλὴν ἀναστέλ-
λων; καὶ διακονεῖν σε τοῖς πρώτοις ἠρέθισεν, ἵνα μὴ
σὺ ὡς ἔσχατος ἀδίκῳ πόνῳ κινηθεὶς κατασκευάσῃς τὸν
δόλον; Εἰ μὲν ὑπῆρχες χρημάτων ἐκτὸς ταῖς Ἰουδαίοις
τὴν προδοσίαν δωρούμενος, ἂν ὑπέλαβεν ἄνθρωπος, ὅτι
ἀδικόν τι ὑποστὰς πρὸς τὴν τοῦ ἀδικήσαντος ἐχώρησας
ἄμυναν· τὸ δὲ λέγειν σε προφανῶς· Τί θέλετέ μοι δοῦ-
ναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; δηλοῖ τὴν σὴν δο-
λιότητα. Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.
Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Τί
πράττεις, Ἰούδα, τριάκοντα συμφωνήσας ἀργύρια ὑπ-
ὲρ τοῦ ἀτιμήτου πράσεως μαργαρίτου; Ἐξαρίθμησον
πρῶτον ἅπερ μόνῳ τῷ [739] λόγῳ ἐδημιούργησεν ἄστρα,
καὶ τότε λόγῳ τὸν Λόγον παραδοῦναι μελέτησον. Ἐζή-
τει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Αὐτὸς τοὺς χρόνους
καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, καὶ κατ’ ἐκείνου ἐζήτει και-
ρὸν τῆς ἑαυτοῦ προδοσίας ἁρμόδιον. Ὀψίας δὲ γενο-
μένης, ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν, καὶ
ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν,
εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ὁ κατ’ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν
εἰσελθὼν καὶ μαθὼν ἃ φυλάξαι οὐκ ἴσχυσε. Καὶ λυ-
πούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος
αὐτῶν, μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; Πάντας ἐκείνει τὸ ῥηθὲν
εἰς ἀκριβῆ τοῦ συνειδότος ἐρεύνησιν, οἷς καθαρὰ τὰ
τῆς καρδίας κρύφια. Ἀπεκρίθη λέγων ὁ Ἰησοῦς· Ὁ
πάντες ἑαυτοὺς τῷ τοῦ προδότου συκοφαντεῖτε ἐγκλή-
ρημα; Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν
Δέχου καὶ ἄλλην κατάκρισιν ὧν μέλλεις πράττειν φιλαργυρίᾳ. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, φησὶ, λαβὼν ὁ Ἰησοῦς τὸν ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασε, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὑτοῦ, καὶ εἶπε· Λάβετε, φάγετε, τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου. Καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον, εὐχαριστήσας ἔδωκε λέγων· Λάβετε, πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ ὑπὲρ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Λάβετε ἐξ αὐτοῦ πάντες. Καὶ σὺ, φησὶν, ὁ προδότης, τῆς αἰωνίου μετάσχου ζωῆς· καὶ ἐὰν μὲν ἐμμείνῃς ἐν αὐτῇ, τὰ πρὸς Ἰουδαίους συγκεχώρηταί σοι σύμφωνα· ἐὰν δὲ τὴν ἑαυτοῦ μὴ ἀνατρέψῃς ὁρμὴν, ἴσθι εἰδὼς ὁποῖον Δεσπότην πιπράσκεις φιλάνθρωπον. Ὁ δὲ τῆς Δεσποτικῆς εὐσπλαγχνίας μὴ ἀνασχόμενος, πρὸς Ἰουδαίους δραμὼν ἄγειν εἰς ἔργον τὸ μελετηθὲν κατηπείγετο. Καὶ ἰδοὺ, φησὶν, Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθε, καὶ μετ’ αὐτοῦ ὁ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν, καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ. Ὁ δὲ παραδιδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον λέγων· Ὃν ἐὰν φιλήσω, αὐτός ἐστι· κρατήσατε αὐτόν. Τοῖς ἐμοῖς προσέχετε χείλεσιν· ἄλλως γὰρ ὁ λόγος προδοθῆναι οὐ δύναται.
687 IN PRODITIONEM JUDE. 688
καθ’ ἑαυτοῦ φιλονεικῶν οὐκ αἰσθάνεται, καὶ πρὸς τοσ-
αύτην ἐπειγόμενος πτῶσιν. Ἵνα μὴ πέσῃ, τὰς τοῦ
κόσμου δωρεὰς ὑπισχνοῦ· [737] Ταῦτα πάντα σοι
δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ὁ Παύλῳ μὴ
πιστεύων, ὅτι εἰδωλολάτρης ὁ πλεονέκτης, ἀκουέτω τοῦ
τῶν εἰδώλων πατρὸς ὁμολογοῦντος τὰ Παύλου· Τῷ προσ-
κυνοῦντί με, φησὶ, τὰ ἀλλότρια δώσω. Οὐκοῦν πρόσ-
φυξ διαβόλου, τῶν ἀλλοτρίων ὁ κτήτωρ. Αὐτὸς γὰρ τῶν
ἀλλοτρίων ὑπισχνεῖται τὴν δόσιν, ζημιῶν τοῖς χαρί-
σμασι, καὶ δι’ ὧν δίδωσι κλέπτων. Οὗτος αὐτῷ καὶ τῆς
πρὸς τὸν Δεσπότην φιλοτιμίας ὁ νοῦς, ὑποκλέψαι πρὸς
πτῶμα δωρεῶν ὑποσχέσει. Ἡδονῆς, φησὶν, οὗτος βρω-
μάτων ἀχαύνωτος, κενοδοξίας ἀγαργάλιστος πάθει. Τὰ
δύο ὁμοῦ διέκλασε τὰ μαχιμώτατα βέλη· ἄλλο μοι βέλος
ἰσχυρὸν ζητητέον· φιλαρχίας ἐν ἅπασιν ὄρεξις, εὕρε-
σις κέρδους ἀπευκτὴ παρ’ οὐδέσι· πλεονεξίᾳ πάντες,
ὡς εἰπεῖν, τραυματίαι· ταύτην ἐκβαλών μου τῆς φα-
ρέτρας ἐκπέμψω. Ἀλλὰ ποῦ τοξεύων λάθω; τίς συν-
εργήσει μοι τόπος; Εἴθε μοι πρὸς ὄρος ὑψηλὸν συναν-
ῆλθεν· ἐπιτήδειον ὑψηλότης εἰς θέαν· ἔδειξα ἂν ἐξ
ὕψους τῶν χωρῶν τὰς εὐφόρους· ἤγαγον ἂν ὑπ’ ὄψιν
θησαυροὺς βασιλέων· παρέστησα ἂν εἰς θέαν τὴν ἔνδο-
ξον τοῦ βίου λαμπρότητα, τὰ μὲν ὄντως δεικνὺς, τὰ δὲ
τέχνῃ φαντάζων. Ἀνθρώπου δὲ φύσις εὐσαγήνευτος
λήμμασιν· ἂν ἴδῃ τῆς γῆς φαιδρὰ, προσδραμεῖται τῇ
κτήσει· ἁρπάζει τὸν δεικνύμενον πλοῦτον, τῶν τοσού-
των ἐρασθήσεται κτήσεων· ἀλήθειαν τὴν σκιὰν ὑποπτεύ-
σει, πιστεύσει τοῖς δεικνυμένοις εὐθύς· πανταχοῦ γὰρ
ἐπιδέδεικται πίστιν. Εἶπον, Ἄρτον αἴτησαι, καὶ παρ-
επέμψατο τοῦτο, πιστεύων ὡς τρέφοντι καὶ χωρὶς ἄρτου
Θεῷ· εἶπον, Ῥῖψαι κάτω τὸ σῶμα, καὶ τὸ ῥηθὲν δι-
εκρούσατο, μὴ δεῖν λέγων τὸν Θεὸν ἐκπειράζειν· ἐν
ἐνδόξου τοίνυν αὐτῷ προσελεύσομαι σχήματος. Πεί-
σει γὰρ ἀπατηθεὶς ἐμοὶ, ὡς Θεῷ πειρασθεὶς περιπί-
πτειν, καὶ πολυπράγμων, οὐκ ὢν πιστεύσει· πιστεύσαν-
τος δὲ καταγελάσας οἰχήσομαι. Ταύτας εἰδὼς ὁ Χριστὸς
τὰς ἐννοίας, εἰς ὄρος ὑψηλὸν συνανῄει· καὶ τῆς τέχνης
ὁ διάβολος ἤρξατο, ποικίλην τοῖς ὄμμασι προτιθεὶς
φαντασίαν. Ὁ Δεσπότης δὲ τὴν τέχνην οὐκ ἤλεγχεν,
ἀλλ’ ὡς τὸν δόλον οὐκ εἰδὼς θεωρεῖ. Ὁ δὲ κεκρατῆσθαι
τῇ τῆς φαντασίας ὑπωπτεύετο τέχνῃ, καὶ τῷ κάλλει
των φανέντων εἰλῆφθαι· καὶ ὡς δοξαστὴς λοιπὸν ὑπ-
εροψμίους παντοκρατορικὰς τερατεύεται ῥήσεις· Ταῦτα
πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Οὐχ
ὁρᾷς, φησὶν, ἄνθρωπε, τοῦ κόσμου τὸ μέγεθος; οὐ
θεωρεῖς τὸ τούτου πολύκτητον; οὐ φρίττεις τὰς μυρια-
πλάστους ταύτας ἐν αὐτῷ βασιλείας; τούτων ὁ δεσπό-
της ἐγώ· δόματα ταῦτα παρ’ ἐμοὶ τοῖς ἀνθρώποις κατ’
ἐμὴν ἕκαστον διανέμεται κρίσιν. Σὺ δὲ πάντων παρ’
ἐμοὶ προτιμότερος. καὶ μόνος δίκαιος τῶν ἐν γῇ βασι-
λεύειν· παράλαβε δὲ παρ’ ἐμοῦ τὸ παγκόσμιον κράτος,
καὶ προσκύνησιν ἀντὶ τούτων ἀπόδος. Ταῦτα πάντα
σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Ἐξ ἡμι-
σείας προφητεύεις ἄκων, διάβολε· παραδώσεις σὺ μὲν
τὸν κόσμον, ὃν κακῶς ἐδουλώσω, ἀλλ’ οὐ προσκύνησιν
σχὼν, ἀλλὰ μαστιγούμενος. Μὴ γὰρ οἴει τῷ Ἀδὰμ δια-
λέγεσθαι; καὶ γὰρ τὸν Ἀδὰμ ἐδελέασεν, ἔπεισεν, ὡς
ἔσται θεὸς, καὶ πείσας κατήνεγκεν. Ὑπισχνεῖται καὶ
νῦν παντοκρατορίαν Χριστῷ, τῷ τῆς ἐλπίδος ὕψει παρα-
πεσεῖν ἐλπίζων. Ἀλλ’ ἀξίας ἀποκρίσεως ἤκουσεν·
Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον
τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λα-
τρεύσεις. Ὕπαγε, Σατανᾶ. Καλῶς ἐνταῦθα τὸ τοῦ Σα-
τανᾶ προστίθησιν ὄνομα· καθάπερ γὰρ τις δεσπότης
ὑποκρυπτόμενον δοῦλον καλῶν ἐξ ὀνόματος, δεικνὺς ὡς
οὐκ ἔλαθεν. Ὕπαγε· ἀπειλητικὸν οἶμαι τὸ τοῦ ῥήματος
πρᾶον, ὥσπερ ἐμβριμωμένου πρὸς αὐτὸν τοῦ Δεσπότου.
Ἔκαμες τὴν ὑπόκρισιν κρύπτων, καὶ τὸν σχηματισμὸν
ἀπεγύμνωσας· ἀπέγνως τὴν νίκην, καὶ κολακεύεις με
δώροις· ἤδη μοι πραγματεύῃ τὴν πρᾶσιν· ἤδη τὰ διὰ
τοῦ προδότου πορεῖν μοι σύμφωνα. Ἄωρον ἐμελέτησας,
ὦ διάβολε, πρᾶσιν· μεῖνόν σου τὸν συναλλάκτην Ἰούδαν.
[738] Ἵπαγε νῦν, τῷ σταυρὸν ἀναμένω· ὕπαγε νῦν,
οὐκ ἀγοράσεις με· νῦν ὕπαγε, τήρησόν σου τῷ προδότῃ
τὰ δῶρα· νῦν δέ σοι τοσοῦτον φημι, Κύριον τὸν Θεόν
σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Μὴ
σὺ μερίζου τῷ Θεῷ τοὺς ἀνθρώπους· αὐτῷ γὰρ μόνῳ
χρεωστοῦσι. Τότε, φησὶν, ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος.
Μεγάλη τῆς πλάνης τῆς ἐσχάτης ἡ νίκη· καθάπερ
γάρ τις ἀθλητὴς γενναῖος, πρὸς ὕψος τὸν ἀντίπαλον
ἄρας, ἐκ μετεώρου καταῤῥήγνυσι πτώματος, οὕτως ὁ
Δεσπότης Χριστὸς, εἰς ὄρος τὸν διάβολον ἄρας καὶ με-
τεωρίσας ἀερίοις ἐλπίσιν, ἀφ’ ὑψηλῆς ἐλπίδος κατ-
έῤῥαξε· καὶ τὸ τῆς νίκης θαῦμα τοὺς ἀγγέλους ἐκπλῆ-
ξαν, πρὸς τὴν τοῦ νικητοῦ δορυφορίαν συνήγαγεν·
Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν
αὐτῷ. Ἰσαγγέλον δὴ καὶ ἡμεῖς παρασχώμεθα τῷ Δε-
σπότῃ τὴν δουλείαν, ἀρέσωμεν οὐρανοῖς, διακονίαν ἐν
γῇ πληροῦντες ἀγγελικὴν, ταῖς ἀηττήτοις τὴν ψυχὴν
ἀποθῶμεν ἀγκάλαις, τὸν τῆς πεσούσης φύσεως ἀνωρ-
θωτὴν ἀγαπήσωμεν, τὸν τοῦ κοινοῦ δυσμενοῦς ἐκνευ-
ρωτὴν ἀσπασώμεθα, δεδοξασμένοι τὴν νίκην δορυφορή-
σωμεν μνήμῃ, ἐπεμβῶμεν διαβόλῳ πεσόντι, καὶ τὴν
ἀναίσχυντον κεφαλὴν κατασπῶντες παμφώνως ἐμβοή-
σωμεν στόμασι· Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνή-
σεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ
κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Εἰς προδοσίαν τοῦ Ἰούδα, καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τῇ ἁγίᾳ πέμπτῃ.
Στυγνὴν τὴν Ἐκκλησίαν ὁρῶ, σκυθρωπάζουσαν μορ-
φὴν τὴν τοῦ οἰκείου υἱοῦ προδοσίαν σημαίνουσαν. Δεινὸν
γὰρ τὸ μελετηθὲν, καὶ φόνος τὸ κατασκευασθὲν, καὶ
κριτὴς ὁ ταῦτα πάσχων νεκρῶν καὶ ζώντων οὐράνιος.
Τὸ δὲ πάντων δεινότερον, ἄφνω ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος ὁ
πρὸ μικροῦ μαθητὴς καὶ ὑπήκοος, ἀθρόως θηρίον τὸ
πρόβατον, ἀποστάτης φωτὸς ὁ ἀπόστολος, πράτης Δε-
σπότου ὁ δοῦλος ἀσύμφωνος, τῶν ἕνδεκα μαθητῶν ὁ
δωδέκατος. Καὶ τί μὴ λέγω τὸ ὄνομα, ἵνα μὴ πᾶσιν
ἐπάγω τὴν ὕβριν τοῖς ἀποστόλοις, ἀποκρύπτων τὴν
αἰτίαν; Πορευθεὶς, φησὶν, εἷς τῶν δώδεκα. Τίς; Ὁ
λεγόμενος Ἰούδας. Καὶ ἄλλο, ἵνα μὴ ὁ ἀναίτιος ἀπο-
κρύψῃ τὴν αἰτίαν (εὑρίσκομεν γὰρ τῶν ἀποστόλων καὶ
ἕτερον τῷ αὐτῷ κεκλημένον ὀνόματι), Ἰούδας ὁ Ἰσκα-
ριώτης, φησὶν, εἷς πορευθεὶς τῶν δώδεκα. Οὐκ ἔτι
τῶν εἷς· εἶχε γὰρ καθ’ ἑαυτοῦ τὸν διάβολον συνεργόν.
Οὗτος πορευθεὶς πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ
μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Εἰπέ
μοι ἐνταῦθα, Ἰούδα, τὸν τοῦ κόσμου Δεσπότην καὶ ἑαυ-
τοῦ διδάσκαλον εἰς πρᾶσιν προβαλλόμενος, τὴν ἀξίαν
τοῦ μαθητοῦ ἐν ποίᾳ καταλιμπάνεις τιμῇ; τί δέ σε καὶ
ἀναγκάζει προδότην τοῦ ἑαυτοῦ βασιλέως στρατεύε-
σθαι; τίνα προτίμησιν εἶδες τῶν λοιπῶν συμμαθητῶν
κατὰ σοῦ γενομένην, ὅτι ταύτην ἄνομον βουλὴν ἐμελέ-
τησας; ὃς οἶδας πρὸς σὲ καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀποστόλους
τοῦ Δεσπότου βοήσαντος· Εἴ τις θέλει ἐν ὑμῖν εἶναι
πρῶτος, ἔστω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκο-
νος. Ἆρα οὐ ταῦτα προεῖπε, τὴν σὴν βουλὴν ἀναστέλ-
λων; καὶ διακονεῖν σε τοῖς πρώτοις ἠρέθισεν, ἵνα μὴ
σὺ ὡς ἔσχατος ἀδίκῳ πόνῳ κινηθεὶς κατασκευάσῃς τὸν
δόλον; Εἰ μὲν ὑπῆρχες χρημάτων ἐκτὸς ταῖς Ἰουδαίοις
τὴν προδοσίαν δωρούμενος, ἂν ὑπέλαβεν ἄνθρωπος, ὅτι
ἀδικόν τι ὑποστὰς πρὸς τὴν τοῦ ἀδικήσαντος ἐχώρησας
ἄμυναν· τὸ δὲ λέγειν σε προφανῶς· Τί θέλετέ μοι δοῦ-
ναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; δηλοῖ τὴν σὴν δο-
λιότητα. Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.
Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Τί
πράττεις, Ἰούδα, τριάκοντα συμφωνήσας ἀργύρια ὑπ-
ὲρ τοῦ ἀτιμήτου πράσεως μαργαρίτου; Ἐξαρίθμησον
πρῶτον ἅπερ μόνῳ τῷ [739] λόγῳ ἐδημιούργησεν ἄστρα,
καὶ τότε λόγῳ τὸν Λόγον παραδοῦναι μελέτησον. Ἐζή-
τει εὐκαιρίαν, ἵνα αὐτὸν παραδῷ. Αὐτὸς τοὺς χρόνους
καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, καὶ κατ’ ἐκείνου ἐζήτει και-
ρὸν τῆς ἑαυτοῦ προδοσίας ἁρμόδιον. Ὀψίας δὲ γενο-
μένης, ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν, καὶ
ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν,
εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ὁ κατ’ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν
εἰσελθὼν καὶ μαθὼν ἃ φυλάξαι οὐκ ἴσχυσε. Καὶ λυ-
πούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος
αὐτῶν, μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; Πάντας ἐκείνει τὸ ῥηθὲν
εἰς ἀκριβῆ τοῦ συνειδότος ἐρεύνησιν, οἷς καθαρὰ τὰ
τῆς καρδίας κρύφια. Ἀπεκρίθη λέγων ὁ Ἰησοῦς· Ὁ
πάντες ἑαυτοὺς τῷ τοῦ προδότου συκοφαντεῖτε ἐγκλή-
ρημα; Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν
PG 61:689Καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ, εἶπεν αὐτῷ· Χαῖρε, Ῥαββὶ, καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. Ὢ φιλήματος, οἰκουμενικῆς εἰρήνης ἀναίρεσις, μᾶλλον δὲ, φιλαλήθως εἰπεῖν, τοῦ κοσμικοῦ πολέμου κατάλυσις, καὶ εἰ μὴ τούτῳ ἀκολουθῶν τῷ σκοπῷ ὁ Ἰούδας τὴν προδοσίαν ἐτόλμησεν. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἑταῖρε, ἐφ’ ᾧ πάρει; Ἐμοὶ τὸ φίλημα δέδωκας, πρὸς τοὺς παρεστῶτας τὰ σύμφωνα πλήρωσον. Τότε προςελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. Ἀπῆλθεν ὁ προδότης τῶν ἀποστόλων ἀλλότριος, καὶ ὁ τῆς ζωῆς ἀρχηγὸς τοῖς Ἰουδαίοις προσηνέχθη εἰς θάνατον· κατεσκευάσθη σταυρὸς, καὶ τάφος οἰκοδομεῖται εἰς ζωήν· οἱ νεκροὶ ἐπανέρχονται, καὶ εἰς ᾅδην Ἰούδας πορεύεται· σταυροῦται μετὰ λῃστῶν ὁ Σωτὴρ, καὶ πάντας καλεῖ πρὸς παράδεισον. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
• SPURIA. χεῖρα, οὗτός με παραδώσει. Ακων ὑποδεικνύει καν τὸν, πρὸ τοῦ δράματος λέγει κἂν μὴ ἐλων τὸ ὄνομα κρατεῖται τέως ὑπ' ἐμοῦ, ἕως ἂν εἴπῃ ἐφ' ὑμῶν τὰ ὑπ' αὐτοῦ κατ' ἐμοῦ μελετώμενα. Αποκριθεὶς δὲ, φησὶν, ὁ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν, εἶπε· Μήτι εγώ είμι, Ραββί ; Λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας. Ἠλευθέρωσας τοὺς ἔνδεκα, τῶν παρὰ σοῦ πραττομένων τούτου, αθώους ποιήσας. Δέχου καὶ ἄλλην κατάκρισιν ὧν μέλλεις πράτο τειν φιλαργυρία. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, φησί, λαβών ὁ Ἰησοῦς τὸν ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας έκλασε, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, καὶ εἶπε λάβετε φάγετε, τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου. Καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον, εὐχαριστήσας ἔδωκε λέγων· Λάβετε, τίστε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ αἷμά του τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ ὑπὲρ πολλῶν ἐκ γυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Λάβετε ἐξ αὐτοῦ τάντες. Καὶ σύ, φησίν, ὁ προδότης, τῆς αἰωνίου μετά- σχου ζωῆς· καὶ ἐὰν μὲν ἐμμείνῃς ἐν αὐτῇ, τὰ πρὸς Ιουδαίους συγκεχώρηταί σοι σύμφωνα· ἐὰν δὲ τὴν αυτοῦ μὴ ἀνατρέψῃς ὁρμὴν, ἴσθι εἰδὼς ὁποῖον Δεσπό την πιπράσκεις φιλάνθρωπον. Ὁ δὲ τῆς Δεσποτικής σπλαγχνίας μὴ ἀνασχόμενος, πρὸς Ιουδαίους δραμὼν - γειν εἰς ἔργον τὸ μελετηθὲν κατηπείγετο. Και ιδού, φησιν, Ἰούδας εἰς τῶν δώδεκα ἦλθε, καὶ μετ' αυτού ο όχλος πολύς μετά μαχαιρῶν, καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ προσβυτέρων τοῦ λαοῦ. Ὁ δὲ παρατ διδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον λέγων Ο ἐὰν φιλήσω, αὐτός ἐστι· κρατήσατε αὐτόν. Τοῖς ἐμοῖς προσέχετε χείλεσιν· ἄλλως γὰρ ὁ λόγος προδοθῆ και οὐ δύναται. Καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ, εἶπεν αὐτῷ· Χαῖρε, Ραβδί, και κατεφίλησεν αὐτόν. Ο φιλήματος ", οικουμενικῆς εἰρήνης αναίρεσις, μάλ τον δὲ, φιλαλήθως εἰπεῖν, τοῦ κοσμικού πολέμου κατά λυσις, καὶ εἰ μὴ τούτῳ ἀκολουθῶν τῷ σκοπῷ ὁ Ἰούδας τὴν προδοσίαν ἐτόλμησεν. Ο δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἑταῖρε, ἐφ' ᾧ πάρει; Ἐμοὶ τὸ φίλημα δέδωκας, πρὸς τους παρεστῶτας τὰ σύμφωνα πλήρωσον. Τότε προσ ελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. Απῆλθεν ὁ προδότης τῶν ἀποστό λων αλλότριος, καὶ ὁ τῆς ζωῆς ἀρχηγὸς τοῖς Ἰουδαίοις προσηνέχθη εἰς θάνατον· κατεσκευάσθη σταυρός, καὶ τάφος οικοδομεῖται εἰς ζωήν· οἱ νεκροὶ ἐπανέρχονται, καὶ εἰς ᾅδην Ἰούδας πορεύεται· σταυροῦται μετά λη- στῶν ὁ Σωτὴρ, καὶ πάντας καλεῖ πρὸς παράδεισον. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. * Fort. ὦ φίλημα, τῆς. Εἰς τό, « Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ καὶ ηυφράνθην, ο Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ, καὶ ηὐφράνθην, ὁ μελωδός μαρτυρήσατο Δαυίδ. Οὐκ ἐξ οἰκείας φύσεως ἁμαρτύ ατό, ἀλλ᾽ ἐξ ἁγίου Πνεύματος τοῦ Θεοῦ ἐκελάδησεν ὐχ ἁπλῶς ἐμνημόνευσεν, ἀλλὰ καὶ σοφῶς ὁ Δαυΐδ᾽ ἐλι- ἀνευσεν· οὐκ ἀπὸ χειλέων μόνον ἐμέμνητο, ἀλλὰ καὶ Η καρδία ἐδίδαξεν· οὐκ ἐν νυκτὶ ἡ ἡμέρα ἐπιλανθάνετο Δαυΐδ, ἀλλὰ καὶ ταῦτα αἰτῶν κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐμέσ ινητο. Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι ἀλήθειαν καὶ οὐ ψεῦδος δια γράφομεν, ἀπ' αὐτῆς τῆς ἐγγράφου ἱστορίας τὰς μελ ρδίας τοῦ ἁγίου Πνεύματος τρυγήσωμεν. Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ, καὶ ηὐφράνθην, εἶπεν [740] ὁ Δαυΐδ. Καὶ τι θέλεις γνῶναι ἀληθῶς, ὅτι καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ μέμνητο ὁ Δαυτὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μνημονεύων ηυφραί- στο, μετὰ πολλής φιληκοΐας πρόσεχε τὰ λεγόμενα Εμνήσθην ἐν νυκτὶ τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε· καὶ, Μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ ενες - Μεσονύκτιον ἐξεγειρόμην τοῦ ἐξομολογής τασθαί σοι, Κύριε· Ἐν τοῖς ὀρθροις ἐμελέτων εἰς τέ. Εσπέρας καὶ πρωί καὶ μεσημβρίας διηγήσομαι καὶ ἀπαγγελῶ· Ο Θεός, ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω. καὶ πάλιν, Τοῦ ἀναγγέλλειν τῷ πρωί τὸ ἔλεός σου, καὶ τὴν ἀλήθειάν σου κατὰ νύκτα. Ορᾷς ὅτι οὐκ στιν ὥρα αργή, ἐν ᾗ ἐπελανθάνετο; οὐχ ἑωθινή, νυχτερινή. Εί γε θέλεις μαθεῖν ἀληθῶς, ὅτι οὐχ ἁπλῶς μνημόνευσε τοῦ Θεοῦ ὁ Δαυΐδ, ἀλλὰ μετὰ συνοχής καρ πάς, ἄκουε· Εκ βαθέων ἐκέκραξα σοι, Κύριε· Κύριε, ξομολογήσομαί σοι ἐν εὐθύτητι καρδίας. Καὶ ἵνα τασῶν τῶν ὡρῶν πέρας ἐπάγῃ ὁ Δαυΐδ, εἶτα λέγει· ὡς ἠγάπησα τὸν νόμον σου, Κύριε! ὅλην τὴν ημέραν μελέτη μου ἐστιν. Ἰδοὺ ὡς ὅλην τὴν ἡμέραν Μελετῶν τὰ λόγια Κυρίου, καὶ μεμνημένος τοῦ Θεοῦ παρ' ἕκαστα, ποίας απέλαβε χάριτος ἀξίωμα; ἄρα ἐπὶ γῆς τὰς ἀμοιβὰς ἐκολπώσατο; Οἶμαι καὶ αὐτὸν διαπρέ- ποντα καὶ βασιλεύοντα ἐπιγείως· ὧδε τοὺς ἐχθροὺς ὑπο άττοντα, κἀκεῖ τοῖς ἀγγέλοις ἐπιτάττοντα· ὧδε τῆς επιγείου βασιλείας τὴν πορφύραν φορέσαντα, καὶ ἐκεῖ τῆς ἐν οὐρανῷ βασιλείας τὴν δόξαν ἀπαστράψαντα· ὧδε τῆς εὐφωνίας τὰς φωνὰς καταλάμψαντα τοῦ ἁγίου Πνεύ- ματος, κἀκεῖ τῆς παναρέτου σοφίας τὰς μαρμαρυγάς καταυγάσαντα. Καὶ ταῦτα μὲν μερικῶς ὑπογράφομεν. Γούτων δὲ πάντων τὸ κρείττον ἐκληρώσατο. Ως γὰρ ἶδε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον συνεχῶς τὸν Θεὸν παρὰ τοῦ καυτό ὑμνούμενον ἐπὶ γῆς, λοιπὸν εἰς οὐρανοὺς τὸ ἅγιον Ινεῦμα ἐχώρησεν εἰς πρεσβείαν λέγον· Κύριε, ἐφ' ἑκά της ὁ Δαυτό μνημονεύει σου, καὶ μνημονεύων εὐφραί εται· καὶ αὐτὸς αὐτοῦ μνήσθητι, Κύριε, Θεὸς ἡμῶν, καὶ λέγει· Μνήσθητι, Κύριε, τοῦ Δαυΐδ καὶ πάσης ῆς πραότητος αὐτοῦ. Λοιπὸν ἀποκρίνεται ὁ φιλάν- θρωπος Θεός· Ἐπειδὴ συνεχῶς καὶ συνετώς μνημονεύει του ὁ Δαυΐδ, κἀγὼ ἐπὶ πάντων κηρύξω τὴν ἐμὴν πρὸς ἐκεῖνον διάθεσιν καὶ ἀγάπην· ὑπὲρ ἁγίους και ἀγγέλους καὶ δυνάμεις αὐτὸν μεγαλυνῶ ἐπὶ τῆς γῆς. Τί λέγων ; Deest aliquid, fort. βρύουσα. • Εὗρον Δαυίδ τὸν δοῦλόν μου, ἄνδρα κατὰ τὴν καρ δίαν μου · καὶ, Πρωτότοκον θήσομαι αὐτὸν, ὑψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς· καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐρανοῦ. Τοῦτο δὲ εἰπὼν ἑαυτὸν ἐδειγμάτισεν ὁ Δαυίδ. Ορᾷς ὅτι μέγα κέρδος γίνεται τοῦ ἀνθρώπου τὸ μνημονεύειν τοῦ Θεοῦ; Εμνή σθην τοῦ Θεοῦ, εἶπεν ὁ Δαυίδ, καὶ ηὐφράνθη ἡ καρ δία μου. Δὲ μὲν γὰρ ἄλλαι εὐφρασίαι διὰ τοῦ στόματος εἰσέρχονται, καὶ διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος μεθοδεύονται· ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ εὐφρασία, ως πηγή, " μελίῤῥυτα βήματα τὴν καρδίαν εὐφραίνει, ὥστε λέγειν τὸν τοιοῦτον· Ὡς γλυκέα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγια σου ; ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου. Ο γὰρ τοῦ Θεοῦ μνημονεύων, πάντα τὰ ἀγαθὰ τῆς εὐφροσύνης ἔχει ἐν τῇ καρδίᾳ φωλεύοντα ἐκεῖ πηγή βρύουσα ἀγαθὰ, ἐκεῖ μέλι καὶ κηρίον καὶ λύχνος ἀπτόμενος, ἐκεῖ θησαυρὸς κρυπτόμενος τῆς ἁγίας Τριάδος. Λοιπὸν ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεύ μα έρχονται, καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ λαμβάνουσι, καὶ λοιπὸν οὐκ ἔτι γίνεται άνθρωπος κατηχούμενος, ἀλλ᾽ ἄγγελος, θεοφορούμενος. Ἐπειδὴ οὖν τοιαύτης χά- ριτος κατηξίωται ὁ ἄνθρωπος; καὶ τοιαύτης εὐφρασίας ἀπολαύσας ηὐφραίνετο ὁ Δαυίδ, καὶ ἡμεῖς τῆς τοῦ Θεοῦ εὐ φρασίας ἀπολαύοντες, συνεχώς μνημονεύσωμεν τοῦ Θεοῦ, ἵνα τῶν αὐτοῦ ἀγαθῶν ἀπολαύσωμεν. Φέρεοὖν τῆς παρου σίας τοῦ Σωτῆρος τὰς ἀρετὰς μεταλλεύσωμεν, καὶ τὴν ἐπίγειον αὐτοῦ παρουσίαν ὡς στήλην πανάρετον ἀν υμνήσωμεν· ἐπειδὴ ἤκουσα παρὰ τῆς γλώττης τῶν πα ρανόμων Ἰουδαίων βλασφημίας τεκμήρια, καὶ ἐπειδὴ ἀπιστοῦσι τὰς Γραφάς, ἂς ἀναξίως ἀναγινώσκουσι, καὶ οὐ γινώσκουσι τὸ μυστήριον. Τὸ γὰρ ὅτι ἐκ παρθένου ἐτέχθη ὁ Κύριος,, ἐν αὐτῷ σκανδαλίζονται, φησίν, οι ἄθλιοι καὶ παμπόνηροι. Ο τῆς ἀνοίας ! ὢ τῶν παρὰ φύσιν παρανόμων! ποία γραφή, ἢ ποῖος προφήτης οὐ σαλπίζει τοῦ Κυρίου ταύτας τας χάριτας ; Πρώτος τὴν Παρθένον ὁ Σολομών εμακάρισεν, ὁ [741] τῆς μεγάλης σοφίας ἡνίοχος, λέγων· Μακαρία ἡ στεῖρα ἡ ἁμίας· τος, ἥτις οὐκ ἔγνω κοίτην ἐν παραπτώματι. Στείραν γὰρ λέγει πρὸ τοῦ ἐπισκηνῶσαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ πρὸ τοῦ ἀνθῆσαι τὸν ἥλιον. Οὐκ ἔγνω κοιτὴν ἐν παραπτώματι, ὅτι μετὰ ἀνδρὸς οὐχ ὡμίλησεν. Ὅτε δὲ ἤκουσε περὶ τῆς ἀμιάντου στείρας Ἡσαΐας ὁ τίμιος, εὐθὺς τοῦ σοφοῦ τὸ ῥητὸν ἐσπαργάνωσε, καὶ τῷ αὐτῷ ἐμελώδησε · Σύ, φησίν, εἶπας στεῖραν ἀμίαντον· κἀγὼ λέγω· Εὐφράνθητι, στεῖρα ἢ οὐ τίκτουσα. Εως γὰρ νῦν οὐκ ἔτεκες· ἀπὸ τοῦ νῦν εὐφράνθητι, ὅτι ἐν οὐ χωροῦσιν οἱ οὐρανοὶ, δέξασθαι κατηξίωσαι. Ὡς δὲ οἱ δύο μάρτυρες ταῦτα ἐκήρυττον, ἐζήτουν καὶ ἄλλον ἔτε- ρον μίξαι εἰς τὸ μυστήριον, ἵνα ἐπὶ τριῶν μαρτύρων σταθῇ ἀσφαλὲς τὸ ζητούμενον. ὡς δὲ ταῦτα διενοοῦντο, ἑκάτεροι εὗρον Δαυτό της μελωδίας τὸν ρήτορα, καὶ ὑπομιμνήσκουσιν αὐτὸν τῆς οἰκονομίας τὰ μέλλοντα. ὡς δὲν ἤκουσε τὸ μυστήριον, σάλπιγγος φωνὴν ἀντιφών
Continue reading PG 61: In illud: Memor fui dei Sp. →≣ entire volume