701 SPURIA. οὐ διὰ φθόνον ἀναιρεῖ. Οὕτω γὰρ ὁ Φαραὼ τοῦ Ἡρώδου φιλανθρωπότερος ἦν, ὅτι καὶ δν ἐθέσπισε νόμον ἀνα ἔλυσε, καὶ διαλυτής ἐγένετο τοῦ ἰδίου θεσπίσματος. Μόνον γὰρ εὗρε τον Μωϋσῆν ἐν θήκῃ τῷ ποταμῷ φετ ρόμενον· ἀνείλατο τοῦτον διὰ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, καὶ οὐ μόνον οὐκ ἐφόνευσεν, ἀλλὰ καὶ ὡς υἱὸν ἀνέθρεψε, φειδοί του βρέφους τὸν νόμον καταλύσας. Τί λέγεις, Ηρώδη; Φαραὼ τὸν Μωϋσέα διασώζει, καὶ σὺ τὸν Δεσπότην Χριστὸν μετελθεῖν προῄρησαι; ἐκεῖνος τὴν μέλλοντα τὴν Αἴγυπτον μαστίζειν περιποιεῖται. καὶ σὺ τὸν σώζοντα τὴν οἰκουμένην φονεύειν θέλεις; Οὕτω πάλιν καὶ τῶν δορυφόρων τοῦ Ἡρώδου οἱ ὑπασπισταί τοῦ Φαραὼ αἰδεσιμώτεροι. Αἱ γὰρ μαίαι ἅμα τῷ τοκετῷ τῶν βρεφῶν βροχήσαι προσταχθεῖσαι τὰ ἄρρενα τῶν Εβραίων, οὐ μετήλθον τούτο φιλόθεοι τυγχάνουσαι, καὶ ταῦτα Αἰγύπτιαι οὖσαι τῷ γένει · εἰλίσσετο γὰρ αὐτῶν ἔνδον σπλάγχνα, ἐπιστάμεναι τί πάσχουσι μη τέρες ἀῤῥένων βρεφών βιαίῳ θανάτῳ στερούμεναι. Διδ είλαντο μᾶλλον τῷ προσκαίρῳ προσκρούσαι βασιλεῖ, ἡ τῷ μείζονι βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἀντιτάξασθαι. 'Ο δὲ Ηρώ- δῆς οὐ πρὸς ἄλλο ἔθνος τὴν κακίαν ἐπεδείξατο, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους τὴν μανίαν έτεκτήνατο. Καὶ Φα- ραὼ μὲν τῇ Αἰγύπτῳ μένῃ τὸν τοιοῦτον θυμὸν ἐγύ μνωσε, καὶ οὐ περαιτέρω Ἡρώδης δὲ οὐ μόνον ἐν Βηθλεέμ, ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς χλωροκο- πεῖσθαι τὰ βρέφη προσέταξεν. Ο τοῦ ἀδίκου δόγματος ἐκείνου, τοῦ ἀθρόως ἐπισκηψαμένου τότε κατὰ πόλιν καὶ κώμας καὶ ἀγροὺς καὶ ῥύμας ! Οὐκ ἦν που κρύψω σιν αἱ μητέρες τὰ τέκνα· ἔξω γὰρ τῶν μητρικῶν ἀγ καλῶν μένειν οὐκ ἠνείχοντο. Εἰ δέ ποτε μήτηρ ήδους λήθη κρύψαι τὸ ἴδιον τέκνον ἐκεῖνο κλαυθμῷ ἑαυτὸ παρεδίδου, τῇ πρὸς τὸν μαστὸν φιλία τὸν θάνατον ἐφελ- κόμενον. Ωσπερ γὰρ ἰχθὺς ἔξω τοῦ ὕδατος ζῆν οὐκ ἀνέχεται, οὕτω καὶ βρέφος μητρικῶν μαστών στερούν μενον οὐκ εἰς μακρὰν τὴν διαφθορὰν δέχεται. Ο τῆς καθολικῆς θρηνωδίας ἐκείνης! οὐχ ευρίσκω πῶς δια γράψω τῶν μητρικῶν ὀδυρμῶν τὰ σχήματα. Εἰ βαρβά ρων Εφοδος ἐγεγόνει, κουφότερον ἂν αἱ μητέρες τὴν ὀδύνην ἔφερον· συμφορὰ γὰρ μεριζομένη μετριώτερον οἶδε δάκνειν τὸν πάσχοντα. Οὐκ ἦν βαρβάρων Εφοδος, 709 ἀλλ' ἐμφύλιος πόλεμος· βία ἦν ἐντυχίαν μὴ ἔχουσα, παρανομία ήν νόμον έχουσα συνήγορον. Δι μητέρες ἐβόων, καὶ ὁ ἀκούων οὐκ ἦν· τὰ βρέφη ἀντεθρήνουν, καὶ ὁ ἐλεῶν οὐ παρῆν· οἱ μαστοὶ τῷ γάλακτι τὴν γῆν κατέῤῥεον, καὶ ὁ Ἡρώδης μάλλον ως λίθος ἐπεπήγει. Ὁμότεροι τοῦ βασιλέως οι δορυφόροι, άλλην άλλως τὰ βρέφη μετήρχοντα, τὰ μὲν αὐτῶν πρὸς τοὺς τοίχους σπαράττοντες, τὰ δὲ ἐπὶ τῶν πετρῶν ἐδαφίζοντες, τὰ δὲ καὶ μακρόπνικτα καταλιμπάνοντες. Εθορύβει γὰρ αὐτοὺς τοῦ τοιούτου δράματος ὁ ἐργοδιώκτης διάβολος. Ἐπὶ τούτοις οὖν καὶ τοῖς παραπλησίοις αι μητέρες ἠσθένουν, καὶ τῷ πάθει μεθύουσαι τῆς εὐπρεπείας οὐκ ἐφρόντιζον. Τους χιτῶνας διερρήγνυον, τοὺς πλοκάμους τῷ ἀέρι διέῤῥιπτον, τοὺς ὀφειλομένους κρύπτεσθαι μα στοὺς ἐδημοσίευον, τὸ στῆθος λίθοις κατήρασσον, τὰς παρειὰς ὡς δήμιοι κατέξεον, τὸν οὐρανὸν ὡς σιωπώντα κριτὴν ἐμαρτύροντο, ἐντυχίαν ἐποιοῦντο πρὸς τὸν τῶν ὅλων κριτὴν καὶ Δεσπότην, λέγοντες· Τίς ή τοσαύτη τοῦ βασιλέως ὠμότης, Δέσποτα; Ἐν τοῖς σοῖς ἐκεῖνος πλάσμασι διαπράττεται· σὺ ἐδημιούργησας, ἐκεῖνες κατασφάττων οὐ παύεται· σὺ εὐχαρίσω, ἐκεῖνος ζη- μιοῖ. Διὰ τί δὲ καὶ ἄῤῥενας ἐτέχομεν, εἰ οὕτω τῶν ἀφ μένων πικρὸς ὁ θάνατος; Εἰ σὸν τὸ πρόσταγμα, καὶ ἡμᾶς αὐτὰς συναποθανεῖν κέλευσον· εἰ δὲ τοῦ παρανό μου βασιλέως τὸ ἐγχείρημα καὶ πρόσταγμα, τί θάττον αὐτὸν οὐ μετέρχῃ; Αλλ' εἰκὸς μὲν τὰς μητέρας ὑπὸ τοῦ πάθους δακνομένας ταῦτα βοᾷν, μὴ εἰδυίας τὸ συμ- φέρον τοῖς αὐτῶν νεοττοῖς. Τί δὲ μακαριώτερον τῶν διὰ τὸν Δεσπότην Χριστὸν ἐπιβουλευομένων ; τί μακαριώ TEPOV τούτων τῶν παίδων, ὅτι οὐ δι' ἑαυτῶν ἐσφάζοντα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὡς αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἐφονεύετο ; Ονεως εὔκαιρον εἰπεῖν πρὸς τὰς μητέρας τὸ τοῦ Κυρίου ῥητόν Μή κλαίετε, [753) μητέρες, μὴ κλαίετε· πρὸς ὀλίγον τοὺς ὑμετέρους κόλπους ἐζημίωσαν, ἀλλὰ τοὺς ᾿Αβρα μιαίους κόλπους ἐκληρονόμησαν. Μὴ κλαίετε, μητέρες, μὴ κλαίετε· μηδὲ κωλύετε τὰ νήπια ἔρχεσθαι πρός με Των γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εἰς Μάρθαν καὶ Μαρίαν καὶ Λάζαρον, καὶ Ἠλίαν τὸν προφήτην. Ὅσοι τῆς Δεσποτικῆς ἀναστάσεως έρωτα φέρετε, τῆς ἀρτίως ἀναγνωσθείσης μαρτυρίας τὸ φιλόχριστον μύρον γνησίως ὑποδέξασθε. Ηδη γὰρ Μαρία μυρίζει, καὶ ἡ Ἐκκλησία εὐωδιάζεται· ἤδη τὸ ἀλάβαστρον κενοῦται, καὶ τὸ θυσιαστήριον θυμηδίας πληροῦται. Μαρία μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ ἐκ νεκρῶν τῷ Κυρίῳ συνανάκειται. Έντιμον γὰρ τὸ τῶν ἀνδρῶν γέ- νος, ὅτι ἀνὴρ κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐγένετο, ἡ δὲ γυνὴ ἐκ τῆς εἰκόνος τοῦ ἀνδρὸς, τὸν μὲν ἄνδρα δοξάζουσα, τὸν δὲ Χριστὸν οὐ χαρακτηρίζουσα. Καὶ τίς τούτων μάρ τυς, ἵνα μὴ μέμψιν καρπωσώμεθα ; Ακους τοῦ Παύλου βοῶντος· ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει τὴν κεφαλὴν κατακαλύπτεσθαι, εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων· γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστι. Γυνὴ δὲ δόξα τοῦ ἰδίου ἀνδρός· οὐ γὰρ τῶν ἀλλοτρίων" οὐ διὰ τὴν ἀρχαίαν ματαιοσυμβουλίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν τελευταίαν γνησίαν τεχνογονίαν. Αὕτη γὰρ τὴν γυναῖκα τῆς κατάρας ἀπὸ ήλλαξεν ή γνησία τεκνογονία. Καὶ τίς τούτων μάρτυς: Ο αὐτὸς Απόστολος βοῶν ῾Ο ᾿Αδάμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε. Σωθή σεται δὲ πάλιν διὰ τεκνογονίας. Ορᾷς ὅτι διὰ τῆς τεκνογονίας σώζεται ἡ γυνή; οὐχ ὅτι Ενα τὸν Καιν ἐξέβρασεν, ἀλλ' ὅτι ἡ ἔνδοξος Παρθένος τὸν Ἰησοῦν ἔκυν φόρησε. Μαρία τοίνυν μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ Λάζαρος τῷ Κυρίῳ συνανάκειται, καθὼς ἀρτίως ήκου- σας. Μαρία τὴν Ἐκκλησίαν εἰκονογραφεῖ· ἀνεκλιπές γὰρ τῆς Ἐκκλησίας τὸ μύρον. Μάρθα δὲ τὴν συναγωγήν ὑποδεικνύει· ὀλιγόπιστος γάρ, καὶ τῶν ἐπιγείων φίλη- Λάζαρος τὸ σκήπτρον τῆς ἀναστάσεως βαστάζει, ὡς ἤκουσας ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ βοῶντος· Ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἔγει- ρεν ἐκ νεκρῶν. Εποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει· ὁ δὲ Λάζαρος εἰς ἦν τῶν ἀνακειμένων αὐτῷ. Ἡ οὖν Μαρία λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ήλειψε τους πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς ἐξέμαξεν ἡ δὲ οἰκία ὅλη ἐπλήσθη ἐκ τῆς ἐσμῆς τοῦ μύρου. Είδες γυναικὸς ἐργασίαν, καὶ πῶς τὴν Ἐκκλησίαν προ εικονογράφησεν ; Η Μαρία τὰς πολλὰς τῶν γυναικών απεσόβησεν ἐκ τῆς κακεργασίας αὐτῶν, καὶ ἐδίδαξε λίτραν μύρου βαστάζειν, καὶ μὴ κεφαλὴν Βαπτιστού ἀποτέμνειν· τὸν Κύριον μυρίζειν, καὶ μὴ τῷ Ἰούδα συγκλέπτειν τὰς τρίχας ἐκλύειν, καὶ μὴ τὰς ἁμαρτίας συσφίγγειν· ἀδελφὴν Λαζάρου προσαγορεύεσθαι, καὶ μὴ θυγατέρα τοῦ διαβόλου φημίζεσθαι. Ταῦτά μοι διὰ τὴν συναγωγὴν Ἰουδαίων εἴρηται, τὴν τὸν Κύριον μη μυρίσασαν, ἀλλ᾽ ὄξος καὶ χολήν ποτίσασαν, τὴν αἱμάτων φίλην, τὴν ἀεὶ ἐναντίως τοῦ Δεσπότου Χρισ στοῦ διαπραττομένην, την σπουδάζουσαν τὸν Λάζαρον θανατῶσαι, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ τίς ἄρα πιστι- κώτερος; ὁ Κύριος ἐγείρων, ἢ ἐκεῖνοι ἀποκτείνοντες ; ὺς ἀρτίως ήκουσας τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Εγνω ὄχλος πολὺς τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐκεῖ ἐστιν Ἰησοῦς καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ίδωσιν, δν ήγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν, πῶς [754] ἀνθρωποκτόνος, προφητοκτόνος, ὥστε εἰς Κυριοκτονίαν ἐλάσαι; ᾗ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος αὐτοπροσ όπως ὡς φιλοφόνῳ καὶ ληστρικῇ ἔλεγεν Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τους προφήτας, καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτὴν, ἕως πότε φονεύσῃ, καὶ οὐκ ἐπιστρέφεις; Μέθῃ μεθύεις μὴ οινοποτούσα, ἡ αἱμάτων φίλη. Καὶ ἵνα μάθης, ὅτι οὐ κόμπος τὰ ῥήματα, ἄκους τοῦ Κυρίου λέγοντος διὰ τοῦ προφήτου Ακούσατε ταῦτα πάντα οι ἡγούμενοι οίκου Ιακώβ, καὶ οἱ κατάλοιποι του Ισραήμ, οι βδελυσσόμενοι κρίμα, καὶ πάντα τὰ ὀρθὰ διαστρ φοντες, οι οικοδομοῦντες Σιὼν ἐν αἵμασι, καὶ Ιε- μουσαλὴμ ἐν ἀδικίαις· καὶ πάλιν· Ἐὰν ἐκτείνητε τὰς χεῖρας ὑμῶν πρός με, ἀποστρέψω τὸ πρόσ ωπόν μου ἀφ' ὑμῶν· καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εισακούσομαι· αἱ γὰρ χείρες ὑμῶν αίματος πλήρεις; Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ

701 SPURIA. οὐ διὰ φθόνον ἀναιρεῖ. Οὕτω γὰρ ὁ Φαραὼ τοῦ Ἡρώδου φιλανθρωπότερος ἦν, ὅτι καὶ δν ἐθέσπισε νόμον ἀνα ἔλυσε, καὶ διαλυτής ἐγένετο τοῦ ἰδίου θεσπίσματος. Μόνον γὰρ εὗρε τον Μωϋσῆν ἐν θήκῃ τῷ ποταμῷ φετ ρόμενον· ἀνείλατο τοῦτον διὰ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, καὶ οὐ μόνον οὐκ ἐφόνευσεν, ἀλλὰ καὶ ὡς υἱὸν ἀνέθρεψε, φειδοί του βρέφους τὸν νόμον καταλύσας. Τί λέγεις, Ηρώδη; Φαραὼ τὸν Μωϋσέα διασώζει, καὶ σὺ τὸν Δεσπότην Χριστὸν μετελθεῖν προῄρησαι; ἐκεῖνος τὴν μέλλοντα τὴν Αἴγυπτον μαστίζειν περιποιεῖται. καὶ σὺ τὸν σώζοντα τὴν οἰκουμένην φονεύειν θέλεις; Οὕτω πάλιν καὶ τῶν δορυφόρων τοῦ Ἡρώδου οἱ ὑπασπισταί τοῦ Φαραὼ αἰδεσιμώτεροι. Αἱ γὰρ μαίαι ἅμα τῷ τοκετῷ τῶν βρεφῶν βροχήσαι προσταχθεῖσαι τὰ ἄρρενα τῶν Εβραίων, οὐ μετήλθον τούτο φιλόθεοι τυγχάνουσαι, καὶ ταῦτα Αἰγύπτιαι οὖσαι τῷ γένει · εἰλίσσετο γὰρ αὐτῶν ἔνδον σπλάγχνα, ἐπιστάμεναι τί πάσχουσι μη τέρες ἀῤῥένων βρεφών βιαίῳ θανάτῳ στερούμεναι. Διδ είλαντο μᾶλλον τῷ προσκαίρῳ προσκρούσαι βασιλεῖ, ἡ τῷ μείζονι βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἀντιτάξασθαι. 'Ο δὲ Ηρώ- δῆς οὐ πρὸς ἄλλο ἔθνος τὴν κακίαν ἐπεδείξατο, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους τὴν μανίαν έτεκτήνατο. Καὶ Φα- ραὼ μὲν τῇ Αἰγύπτῳ μένῃ τὸν τοιοῦτον θυμὸν ἐγύ μνωσε, καὶ οὐ περαιτέρω Ἡρώδης δὲ οὐ μόνον ἐν Βηθλεέμ, ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς χλωροκο- πεῖσθαι τὰ βρέφη προσέταξεν. Ο τοῦ ἀδίκου δόγματος ἐκείνου, τοῦ ἀθρόως ἐπισκηψαμένου τότε κατὰ πόλιν καὶ κώμας καὶ ἀγροὺς καὶ ῥύμας ! Οὐκ ἦν που κρύψω σιν αἱ μητέρες τὰ τέκνα· ἔξω γὰρ τῶν μητρικῶν ἀγ καλῶν μένειν οὐκ ἠνείχοντο. Εἰ δέ ποτε μήτηρ ήδους λήθη κρύψαι τὸ ἴδιον τέκνον ἐκεῖνο κλαυθμῷ ἑαυτὸ παρεδίδου, τῇ πρὸς τὸν μαστὸν φιλία τὸν θάνατον ἐφελ- κόμενον. Ωσπερ γὰρ ἰχθὺς ἔξω τοῦ ὕδατος ζῆν οὐκ ἀνέχεται, οὕτω καὶ βρέφος μητρικῶν μαστών στερούν μενον οὐκ εἰς μακρὰν τὴν διαφθορὰν δέχεται. Ο τῆς καθολικῆς θρηνωδίας ἐκείνης! οὐχ ευρίσκω πῶς δια γράψω τῶν μητρικῶν ὀδυρμῶν τὰ σχήματα. Εἰ βαρβά ρων Εφοδος ἐγεγόνει, κουφότερον ἂν αἱ μητέρες τὴν ὀδύνην ἔφερον· συμφορὰ γὰρ μεριζομένη μετριώτερον οἶδε δάκνειν τὸν πάσχοντα. Οὐκ ἦν βαρβάρων Εφοδος, 709 ἀλλ' ἐμφύλιος πόλεμος· βία ἦν ἐντυχίαν μὴ ἔχουσα, παρανομία ήν νόμον έχουσα συνήγορον. Δι μητέρες ἐβόων, καὶ ὁ ἀκούων οὐκ ἦν· τὰ βρέφη ἀντεθρήνουν, καὶ ὁ ἐλεῶν οὐ παρῆν· οἱ μαστοὶ τῷ γάλακτι τὴν γῆν κατέῤῥεον, καὶ ὁ Ἡρώδης μάλλον ως λίθος ἐπεπήγει. Ὁμότεροι τοῦ βασιλέως οι δορυφόροι, άλλην άλλως τὰ βρέφη μετήρχοντα, τὰ μὲν αὐτῶν πρὸς τοὺς τοίχους σπαράττοντες, τὰ δὲ ἐπὶ τῶν πετρῶν ἐδαφίζοντες, τὰ δὲ καὶ μακρόπνικτα καταλιμπάνοντες. Εθορύβει γὰρ αὐτοὺς τοῦ τοιούτου δράματος ὁ ἐργοδιώκτης διάβολος. Ἐπὶ τούτοις οὖν καὶ τοῖς παραπλησίοις αι μητέρες ἠσθένουν, καὶ τῷ πάθει μεθύουσαι τῆς εὐπρεπείας οὐκ ἐφρόντιζον. Τους χιτῶνας διερρήγνυον, τοὺς πλοκάμους τῷ ἀέρι διέῤῥιπτον, τοὺς ὀφειλομένους κρύπτεσθαι μα στοὺς ἐδημοσίευον, τὸ στῆθος λίθοις κατήρασσον, τὰς παρειὰς ὡς δήμιοι κατέξεον, τὸν οὐρανὸν ὡς σιωπώντα κριτὴν ἐμαρτύροντο, ἐντυχίαν ἐποιοῦντο πρὸς τὸν τῶν ὅλων κριτὴν καὶ Δεσπότην, λέγοντες· Τίς ή τοσαύτη τοῦ βασιλέως ὠμότης, Δέσποτα; Ἐν τοῖς σοῖς ἐκεῖνος πλάσμασι διαπράττεται· σὺ ἐδημιούργησας, ἐκεῖνες κατασφάττων οὐ παύεται· σὺ εὐχαρίσω, ἐκεῖνος ζη- μιοῖ. Διὰ τί δὲ καὶ ἄῤῥενας ἐτέχομεν, εἰ οὕτω τῶν ἀφ μένων πικρὸς ὁ θάνατος; Εἰ σὸν τὸ πρόσταγμα, καὶ ἡμᾶς αὐτὰς συναποθανεῖν κέλευσον· εἰ δὲ τοῦ παρανό μου βασιλέως τὸ ἐγχείρημα καὶ πρόσταγμα, τί θάττον αὐτὸν οὐ μετέρχῃ; Αλλ' εἰκὸς μὲν τὰς μητέρας ὑπὸ τοῦ πάθους δακνομένας ταῦτα βοᾷν, μὴ εἰδυίας τὸ συμ- φέρον τοῖς αὐτῶν νεοττοῖς. Τί δὲ μακαριώτερον τῶν διὰ τὸν Δεσπότην Χριστὸν ἐπιβουλευομένων ; τί μακαριώ TEPOV τούτων τῶν παίδων, ὅτι οὐ δι' ἑαυτῶν ἐσφάζοντα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὡς αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἐφονεύετο ; Ονεως εὔκαιρον εἰπεῖν πρὸς τὰς μητέρας τὸ τοῦ Κυρίου ῥητόν Μή κλαίετε, [753) μητέρες, μὴ κλαίετε· πρὸς ὀλίγον τοὺς ὑμετέρους κόλπους ἐζημίωσαν, ἀλλὰ τοὺς ᾿Αβρα μιαίους κόλπους ἐκληρονόμησαν. Μὴ κλαίετε, μητέρες, μὴ κλαίετε· μηδὲ κωλύετε τὰ νήπια ἔρχεσθαι πρός με Των γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εἰς Μάρθαν καὶ Μαρίαν καὶ Λάζαρον, καὶ Ἠλίαν τὸν προφήτην. Ὅσοι τῆς Δεσποτικῆς ἀναστάσεως έρωτα φέρετε, τῆς ἀρτίως ἀναγνωσθείσης μαρτυρίας τὸ φιλόχριστον μύρον γνησίως ὑποδέξασθε. Ηδη γὰρ Μαρία μυρίζει, καὶ ἡ Ἐκκλησία εὐωδιάζεται· ἤδη τὸ ἀλάβαστρον κενοῦται, καὶ τὸ θυσιαστήριον θυμηδίας πληροῦται. Μαρία μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ ἐκ νεκρῶν τῷ Κυρίῳ συνανάκειται. Έντιμον γὰρ τὸ τῶν ἀνδρῶν γέ- νος, ὅτι ἀνὴρ κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐγένετο, ἡ δὲ γυνὴ ἐκ τῆς εἰκόνος τοῦ ἀνδρὸς, τὸν μὲν ἄνδρα δοξάζουσα, τὸν δὲ Χριστὸν οὐ χαρακτηρίζουσα. Καὶ τίς τούτων μάρ τυς, ἵνα μὴ μέμψιν καρπωσώμεθα ; Ακους τοῦ Παύλου βοῶντος· ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει τὴν κεφαλὴν κατακαλύπτεσθαι, εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων· γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστι. Γυνὴ δὲ δόξα τοῦ ἰδίου ἀνδρός· οὐ γὰρ τῶν ἀλλοτρίων" οὐ διὰ τὴν ἀρχαίαν ματαιοσυμβουλίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν τελευταίαν γνησίαν τεχνογονίαν. Αὕτη γὰρ τὴν γυναῖκα τῆς κατάρας ἀπὸ ήλλαξεν ή γνησία τεκνογονία. Καὶ τίς τούτων μάρτυς: Ο αὐτὸς Απόστολος βοῶν ῾Ο ᾿Αδάμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε. Σωθή σεται δὲ πάλιν διὰ τεκνογονίας. Ορᾷς ὅτι διὰ τῆς τεκνογονίας σώζεται ἡ γυνή; οὐχ ὅτι Ενα τὸν Καιν ἐξέβρασεν, ἀλλ' ὅτι ἡ ἔνδοξος Παρθένος τὸν Ἰησοῦν ἔκυν φόρησε. Μαρία τοίνυν μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ Λάζαρος τῷ Κυρίῳ συνανάκειται, καθὼς ἀρτίως ήκου- σας. Μαρία τὴν Ἐκκλησίαν εἰκονογραφεῖ· ἀνεκλιπές γὰρ τῆς Ἐκκλησίας τὸ μύρον. Μάρθα δὲ τὴν συναγωγήν ὑποδεικνύει· ὀλιγόπιστος γάρ, καὶ τῶν ἐπιγείων φίλη- Λάζαρος τὸ σκήπτρον τῆς ἀναστάσεως βαστάζει, ὡς ἤκουσας ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ βοῶντος· Ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἔγει- ρεν ἐκ νεκρῶν. Εποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει· ὁ δὲ Λάζαρος εἰς ἦν τῶν ἀνακειμένων αὐτῷ. Ἡ οὖν Μαρία λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ήλειψε τους πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς ἐξέμαξεν ἡ δὲ οἰκία ὅλη ἐπλήσθη ἐκ τῆς ἐσμῆς τοῦ μύρου. Είδες γυναικὸς ἐργασίαν, καὶ πῶς τὴν Ἐκκλησίαν προ εικονογράφησεν ; Η Μαρία τὰς πολλὰς τῶν γυναικών απεσόβησεν ἐκ τῆς κακεργασίας αὐτῶν, καὶ ἐδίδαξε λίτραν μύρου βαστάζειν, καὶ μὴ κεφαλὴν Βαπτιστού ἀποτέμνειν· τὸν Κύριον μυρίζειν, καὶ μὴ τῷ Ἰούδα συγκλέπτειν τὰς τρίχας ἐκλύειν, καὶ μὴ τὰς ἁμαρτίας συσφίγγειν· ἀδελφὴν Λαζάρου προσαγορεύεσθαι, καὶ μὴ θυγατέρα τοῦ διαβόλου φημίζεσθαι. Ταῦτά μοι διὰ τὴν συναγωγὴν Ἰουδαίων εἴρηται, τὴν τὸν Κύριον μη μυρίσασαν, ἀλλ᾽ ὄξος καὶ χολήν ποτίσασαν, τὴν αἱμάτων φίλην, τὴν ἀεὶ ἐναντίως τοῦ Δεσπότου Χρισ στοῦ διαπραττομένην, την σπουδάζουσαν τὸν Λάζαρον θανατῶσαι, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ τίς ἄρα πιστι- κώτερος; ὁ Κύριος ἐγείρων, ἢ ἐκεῖνοι ἀποκτείνοντες ; ὺς ἀρτίως ήκουσας τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Εγνω ὄχλος πολὺς τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐκεῖ ἐστιν Ἰησοῦς καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ίδωσιν, δν ήγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν, πῶς [754] ἀνθρωποκτόνος, προφητοκτόνος, ὥστε εἰς Κυριοκτονίαν ἐλάσαι; ᾗ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος αὐτοπροσ όπως ὡς φιλοφόνῳ καὶ ληστρικῇ ἔλεγεν Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τους προφήτας, καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτὴν, ἕως πότε φονεύσῃ, καὶ οὐκ ἐπιστρέφεις; Μέθῃ μεθύεις μὴ οινοποτούσα, ἡ αἱμάτων φίλη. Καὶ ἵνα μάθης, ὅτι οὐ κόμπος τὰ ῥήματα, ἄκους τοῦ Κυρίου λέγοντος διὰ τοῦ προφήτου Ακούσατε ταῦτα πάντα οι ἡγούμενοι οίκου Ιακώβ, καὶ οἱ κατάλοιποι του Ισραήμ, οι βδελυσσόμενοι κρίμα, καὶ πάντα τὰ ὀρθὰ διαστρ φοντες, οι οικοδομοῦντες Σιὼν ἐν αἵμασι, καὶ Ιε- μουσαλὴμ ἐν ἀδικίαις· καὶ πάλιν· Ἐὰν ἐκτείνητε τὰς χεῖρας ὑμῶν πρός με, ἀποστρέψω τὸ πρόσ ωπόν μου ἀφ' ὑμῶν· καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εισακούσομαι· αἱ γὰρ χείρες ὑμῶν αίματος πλήρεις; Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ

701 SPURIA. οὐ διὰ φθόνον ἀναιρεῖ. Οὕτω γὰρ ὁ Φαραὼ τοῦ Ἡρώδου φιλανθρωπότερος ἦν, ὅτι καὶ δν ἐθέσπισε νόμον ἀνα ἔλυσε, καὶ διαλυτής ἐγένετο τοῦ ἰδίου θεσπίσματος. Μόνον γὰρ εὗρε τον Μωϋσῆν ἐν θήκῃ τῷ ποταμῷ φετ ρόμενον· ἀνείλατο τοῦτον διὰ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, καὶ οὐ μόνον οὐκ ἐφόνευσεν, ἀλλὰ καὶ ὡς υἱὸν ἀνέθρεψε, φειδοί του βρέφους τὸν νόμον καταλύσας. Τί λέγεις, Ηρώδη; Φαραὼ τὸν Μωϋσέα διασώζει, καὶ σὺ τὸν Δεσπότην Χριστὸν μετελθεῖν προῄρησαι; ἐκεῖνος τὴν μέλλοντα τὴν Αἴγυπτον μαστίζειν περιποιεῖται. καὶ σὺ τὸν σώζοντα τὴν οἰκουμένην φονεύειν θέλεις; Οὕτω πάλιν καὶ τῶν δορυφόρων τοῦ Ἡρώδου οἱ ὑπασπισταί τοῦ Φαραὼ αἰδεσιμώτεροι. Αἱ γὰρ μαίαι ἅμα τῷ τοκετῷ τῶν βρεφῶν βροχήσαι προσταχθεῖσαι τὰ ἄρρενα τῶν Εβραίων, οὐ μετήλθον τούτο φιλόθεοι τυγχάνουσαι, καὶ ταῦτα Αἰγύπτιαι οὖσαι τῷ γένει · εἰλίσσετο γὰρ αὐτῶν ἔνδον σπλάγχνα, ἐπιστάμεναι τί πάσχουσι μη τέρες ἀῤῥένων βρεφών βιαίῳ θανάτῳ στερούμεναι. Διδ είλαντο μᾶλλον τῷ προσκαίρῳ προσκρούσαι βασιλεῖ, ἡ τῷ μείζονι βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἀντιτάξασθαι. 'Ο δὲ Ηρώ- δῆς οὐ πρὸς ἄλλο ἔθνος τὴν κακίαν ἐπεδείξατο, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους τὴν μανίαν έτεκτήνατο. Καὶ Φα- ραὼ μὲν τῇ Αἰγύπτῳ μένῃ τὸν τοιοῦτον θυμὸν ἐγύ μνωσε, καὶ οὐ περαιτέρω Ἡρώδης δὲ οὐ μόνον ἐν Βηθλεέμ, ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς χλωροκο- πεῖσθαι τὰ βρέφη προσέταξεν. Ο τοῦ ἀδίκου δόγματος ἐκείνου, τοῦ ἀθρόως ἐπισκηψαμένου τότε κατὰ πόλιν καὶ κώμας καὶ ἀγροὺς καὶ ῥύμας ! Οὐκ ἦν που κρύψω σιν αἱ μητέρες τὰ τέκνα· ἔξω γὰρ τῶν μητρικῶν ἀγ καλῶν μένειν οὐκ ἠνείχοντο. Εἰ δέ ποτε μήτηρ ήδους λήθη κρύψαι τὸ ἴδιον τέκνον ἐκεῖνο κλαυθμῷ ἑαυτὸ παρεδίδου, τῇ πρὸς τὸν μαστὸν φιλία τὸν θάνατον ἐφελ- κόμενον. Ωσπερ γὰρ ἰχθὺς ἔξω τοῦ ὕδατος ζῆν οὐκ ἀνέχεται, οὕτω καὶ βρέφος μητρικῶν μαστών στερούν μενον οὐκ εἰς μακρὰν τὴν διαφθορὰν δέχεται. Ο τῆς καθολικῆς θρηνωδίας ἐκείνης! οὐχ ευρίσκω πῶς δια γράψω τῶν μητρικῶν ὀδυρμῶν τὰ σχήματα. Εἰ βαρβά ρων Εφοδος ἐγεγόνει, κουφότερον ἂν αἱ μητέρες τὴν ὀδύνην ἔφερον· συμφορὰ γὰρ μεριζομένη μετριώτερον οἶδε δάκνειν τὸν πάσχοντα. Οὐκ ἦν βαρβάρων Εφοδος, 709 ἀλλ' ἐμφύλιος πόλεμος· βία ἦν ἐντυχίαν μὴ ἔχουσα, παρανομία ήν νόμον έχουσα συνήγορον. Δι μητέρες ἐβόων, καὶ ὁ ἀκούων οὐκ ἦν· τὰ βρέφη ἀντεθρήνουν, καὶ ὁ ἐλεῶν οὐ παρῆν· οἱ μαστοὶ τῷ γάλακτι τὴν γῆν κατέῤῥεον, καὶ ὁ Ἡρώδης μάλλον ως λίθος ἐπεπήγει. Ὁμότεροι τοῦ βασιλέως οι δορυφόροι, άλλην άλλως τὰ βρέφη μετήρχοντα, τὰ μὲν αὐτῶν πρὸς τοὺς τοίχους σπαράττοντες, τὰ δὲ ἐπὶ τῶν πετρῶν ἐδαφίζοντες, τὰ δὲ καὶ μακρόπνικτα καταλιμπάνοντες. Εθορύβει γὰρ αὐτοὺς τοῦ τοιούτου δράματος ὁ ἐργοδιώκτης διάβολος. Ἐπὶ τούτοις οὖν καὶ τοῖς παραπλησίοις αι μητέρες ἠσθένουν, καὶ τῷ πάθει μεθύουσαι τῆς εὐπρεπείας οὐκ ἐφρόντιζον. Τους χιτῶνας διερρήγνυον, τοὺς πλοκάμους τῷ ἀέρι διέῤῥιπτον, τοὺς ὀφειλομένους κρύπτεσθαι μα στοὺς ἐδημοσίευον, τὸ στῆθος λίθοις κατήρασσον, τὰς παρειὰς ὡς δήμιοι κατέξεον, τὸν οὐρανὸν ὡς σιωπώντα κριτὴν ἐμαρτύροντο, ἐντυχίαν ἐποιοῦντο πρὸς τὸν τῶν ὅλων κριτὴν καὶ Δεσπότην, λέγοντες· Τίς ή τοσαύτη τοῦ βασιλέως ὠμότης, Δέσποτα; Ἐν τοῖς σοῖς ἐκεῖνος πλάσμασι διαπράττεται· σὺ ἐδημιούργησας, ἐκεῖνες κατασφάττων οὐ παύεται· σὺ εὐχαρίσω, ἐκεῖνος ζη- μιοῖ. Διὰ τί δὲ καὶ ἄῤῥενας ἐτέχομεν, εἰ οὕτω τῶν ἀφ μένων πικρὸς ὁ θάνατος; Εἰ σὸν τὸ πρόσταγμα, καὶ ἡμᾶς αὐτὰς συναποθανεῖν κέλευσον· εἰ δὲ τοῦ παρανό μου βασιλέως τὸ ἐγχείρημα καὶ πρόσταγμα, τί θάττον αὐτὸν οὐ μετέρχῃ; Αλλ' εἰκὸς μὲν τὰς μητέρας ὑπὸ τοῦ πάθους δακνομένας ταῦτα βοᾷν, μὴ εἰδυίας τὸ συμ- φέρον τοῖς αὐτῶν νεοττοῖς. Τί δὲ μακαριώτερον τῶν διὰ τὸν Δεσπότην Χριστὸν ἐπιβουλευομένων ; τί μακαριώ TEPOV τούτων τῶν παίδων, ὅτι οὐ δι' ἑαυτῶν ἐσφάζοντα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὡς αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἐφονεύετο ; Ονεως εὔκαιρον εἰπεῖν πρὸς τὰς μητέρας τὸ τοῦ Κυρίου ῥητόν Μή κλαίετε, [753) μητέρες, μὴ κλαίετε· πρὸς ὀλίγον τοὺς ὑμετέρους κόλπους ἐζημίωσαν, ἀλλὰ τοὺς ᾿Αβρα μιαίους κόλπους ἐκληρονόμησαν. Μὴ κλαίετε, μητέρες, μὴ κλαίετε· μηδὲ κωλύετε τὰ νήπια ἔρχεσθαι πρός με Των γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εἰς Μάρθαν καὶ Μαρίαν καὶ Λάζαρον, καὶ Ἠλίαν τὸν προφήτην. Ὅσοι τῆς Δεσποτικῆς ἀναστάσεως έρωτα φέρετε, τῆς ἀρτίως ἀναγνωσθείσης μαρτυρίας τὸ φιλόχριστον μύρον γνησίως ὑποδέξασθε. Ηδη γὰρ Μαρία μυρίζει, καὶ ἡ Ἐκκλησία εὐωδιάζεται· ἤδη τὸ ἀλάβαστρον κενοῦται, καὶ τὸ θυσιαστήριον θυμηδίας πληροῦται. Μαρία μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ ἐκ νεκρῶν τῷ Κυρίῳ συνανάκειται. Έντιμον γὰρ τὸ τῶν ἀνδρῶν γέ- νος, ὅτι ἀνὴρ κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐγένετο, ἡ δὲ γυνὴ ἐκ τῆς εἰκόνος τοῦ ἀνδρὸς, τὸν μὲν ἄνδρα δοξάζουσα, τὸν δὲ Χριστὸν οὐ χαρακτηρίζουσα. Καὶ τίς τούτων μάρ τυς, ἵνα μὴ μέμψιν καρπωσώμεθα ; Ακους τοῦ Παύλου βοῶντος· ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει τὴν κεφαλὴν κατακαλύπτεσθαι, εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων· γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστι. Γυνὴ δὲ δόξα τοῦ ἰδίου ἀνδρός· οὐ γὰρ τῶν ἀλλοτρίων" οὐ διὰ τὴν ἀρχαίαν ματαιοσυμβουλίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν τελευταίαν γνησίαν τεχνογονίαν. Αὕτη γὰρ τὴν γυναῖκα τῆς κατάρας ἀπὸ ήλλαξεν ή γνησία τεκνογονία. Καὶ τίς τούτων μάρτυς: Ο αὐτὸς Απόστολος βοῶν ῾Ο ᾿Αδάμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε. Σωθή σεται δὲ πάλιν διὰ τεκνογονίας. Ορᾷς ὅτι διὰ τῆς τεκνογονίας σώζεται ἡ γυνή; οὐχ ὅτι Ενα τὸν Καιν ἐξέβρασεν, ἀλλ' ὅτι ἡ ἔνδοξος Παρθένος τὸν Ἰησοῦν ἔκυν φόρησε. Μαρία τοίνυν μυρίζει, Μάρθα διακονεῖ, καὶ ὁ Λάζαρος τῷ Κυρίῳ συνανάκειται, καθὼς ἀρτίως ήκου- σας. Μαρία τὴν Ἐκκλησίαν εἰκονογραφεῖ· ἀνεκλιπές γὰρ τῆς Ἐκκλησίας τὸ μύρον. Μάρθα δὲ τὴν συναγωγήν ὑποδεικνύει· ὀλιγόπιστος γάρ, καὶ τῶν ἐπιγείων φίλη- Λάζαρος τὸ σκήπτρον τῆς ἀναστάσεως βαστάζει, ὡς ἤκουσας ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ βοῶντος· Ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἔγει- ρεν ἐκ νεκρῶν. Εποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει· ὁ δὲ Λάζαρος εἰς ἦν τῶν ἀνακειμένων αὐτῷ. Ἡ οὖν Μαρία λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ήλειψε τους πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς ἐξέμαξεν ἡ δὲ οἰκία ὅλη ἐπλήσθη ἐκ τῆς ἐσμῆς τοῦ μύρου. Είδες γυναικὸς ἐργασίαν, καὶ πῶς τὴν Ἐκκλησίαν προ εικονογράφησεν ; Η Μαρία τὰς πολλὰς τῶν γυναικών απεσόβησεν ἐκ τῆς κακεργασίας αὐτῶν, καὶ ἐδίδαξε λίτραν μύρου βαστάζειν, καὶ μὴ κεφαλὴν Βαπτιστού ἀποτέμνειν· τὸν Κύριον μυρίζειν, καὶ μὴ τῷ Ἰούδα συγκλέπτειν τὰς τρίχας ἐκλύειν, καὶ μὴ τὰς ἁμαρτίας συσφίγγειν· ἀδελφὴν Λαζάρου προσαγορεύεσθαι, καὶ μὴ θυγατέρα τοῦ διαβόλου φημίζεσθαι. Ταῦτά μοι διὰ τὴν συναγωγὴν Ἰουδαίων εἴρηται, τὴν τὸν Κύριον μη μυρίσασαν, ἀλλ᾽ ὄξος καὶ χολήν ποτίσασαν, τὴν αἱμάτων φίλην, τὴν ἀεὶ ἐναντίως τοῦ Δεσπότου Χρισ στοῦ διαπραττομένην, την σπουδάζουσαν τὸν Λάζαρον θανατῶσαι, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ τίς ἄρα πιστι- κώτερος; ὁ Κύριος ἐγείρων, ἢ ἐκεῖνοι ἀποκτείνοντες ; ὺς ἀρτίως ήκουσας τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Εγνω ὄχλος πολὺς τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐκεῖ ἐστιν Ἰησοῦς καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ίδωσιν, δν ήγειρεν ἐκ νεκρῶν· ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν, πῶς [754] ἀνθρωποκτόνος, προφητοκτόνος, ὥστε εἰς Κυριοκτονίαν ἐλάσαι; ᾗ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος αὐτοπροσ όπως ὡς φιλοφόνῳ καὶ ληστρικῇ ἔλεγεν Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τους προφήτας, καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτὴν, ἕως πότε φονεύσῃ, καὶ οὐκ ἐπιστρέφεις; Μέθῃ μεθύεις μὴ οινοποτούσα, ἡ αἱμάτων φίλη. Καὶ ἵνα μάθης, ὅτι οὐ κόμπος τὰ ῥήματα, ἄκους τοῦ Κυρίου λέγοντος διὰ τοῦ προφήτου Ακούσατε ταῦτα πάντα οι ἡγούμενοι οίκου Ιακώβ, καὶ οἱ κατάλοιποι του Ισραήμ, οι βδελυσσόμενοι κρίμα, καὶ πάντα τὰ ὀρθὰ διαστρ φοντες, οι οικοδομοῦντες Σιὼν ἐν αἵμασι, καὶ Ιε- μουσαλὴμ ἐν ἀδικίαις· καὶ πάλιν· Ἐὰν ἐκτείνητε τὰς χεῖρας ὑμῶν πρός με, ἀποστρέψω τὸ πρόσ ωπόν μου ἀφ' ὑμῶν· καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εισακούσομαι· αἱ γὰρ χείρες ὑμῶν αίματος πλήρεις; Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ

703 IN MARTHAM, MARIAM ET LAZARUM. ETC. πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν. Ο εἰς Βηθα- νίαν ἐλθὼν Κύριος, αὐτὸς καὶ ὧδε πάρεστιν· ὧδε γὰρ κυρίως Βηθανία ὁ παρὼν οἶκος ὀνομάζεται ἐπεὶ Βηθα- νέα οἶκος εἰρήνης λέγεται, οἶκος δὲ εἰρήνης ὁ παρὼν τοῦ Κυρίου οἶκος, εἰς ἐν ἡμεῖς οἰκήτορες καθ' εκάστην ἡμέραν πρὸς τὸν οἰκοδεσπότην βοῶμεν· Δόξα ἐν ὑψ- στοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐ δοκία. Ο εἰς Βηθανίαν ἐλθὼν, αὐτὸς καὶ ὧδε παραγίν νεται · παραγίνεται δὲ οὐχ ὡς μὴ παρών, ἀλλ' ὡς ὤν, καὶ παρών, καὶ ἐρχόμενος. Ταύτην τὴν τοῦ Κυρίου Ελευσιν καὶ ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγεν Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ο βραχίων αὐτοῦ μετὰ κυρίας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Αληθής Ο λόγος. Μετά ισχύος ο Κύριος έρχεται Πως μετά ἀναστάσεως γεύσας, ὡς μυρίας εὐεργεσίας τὸν κόσμον ἐμπλήσας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Τις γὰρ ισχυρότερος τοῦ εἰπόντος, Λάζαρε, δεύρο έξω; Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Έρχεται ὁ μὴ ἀπών· ἤκουσας γὰρ, Ἐξέλθωμεν εἰς ἀπάντη- σιν τοῦ παρόντος καὶ ἐρχομένου, οὐ γῆν βαδίζοντες τῇ τῶν ποδῶν μεταστάσει, ἀλλὰ τὰς ψυχὰς καθα! ρόντες τῇ τῶν τρόπων βελτιώσει. Εξέλθωμεν εἰς ἀπάντησιν τοῦ παρόντος εὐχαριστοῦντες· ποιήσωμεν δ ἐποίησεν ἡ ἀδελφὴ Μωϋσέως· δραστικωτέρας εκεί. · της φωνάς βάλωμεν, ἐπειδὴ καὶ χαλεπώτερος τοῦ Φαραὼ ὁ τῇ λίμνῃ τοῦ ὕδατος καταποντισθεὶς διά Θόλος. Ασπάσωμεν οὖν τὰ τῆς νίκης σύμβολα, οὐ τύμπανα χειροκρατούμενα, ἀλλὰ καὶ βατα φοινίκων βλαστήματα· βοήσωμεν μετὰ τῶν ὁμοπίστων ἀδελφῶν, ἅπερ αρτίως ἠκούσαμεν· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ βασιλεὺς τοῦ Ισραήλ. Ταύτην τὴν βασιλικὴν τοῦ Κυρίου Ελευ σιν Ησαΐας ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγε, καθὼς προείπον · Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ὡς νε κροὺς ἐγείρας· καὶ οὐχ ἁπλῶς νεκρούς, ἀλλὰ σεσηπότας, διαῤῥυέντας, ίχωροστατήσαντας, τριχορήσαντας, τα ταρταίον τὸν Λάζαρον ἐκ τῶν τάφων ἀναστήσας, ὡς ἤκουες τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν λά ζαρος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Τί τοιοῦτον Μωϋσῆς ἐποίησεν, οἷον ὁ Δεσπότης ἡμῶν Χριστός; Μωϋσῆς μὲν ἐθανάτωσεν· οὐ γὰρ ἐζωοποίησεν. Αισχυνέθωσαν λοι τὸν Ἰουδαίων παῖδες, οἱ τὸν Μωϋσῆν ἐγκωμιάζοντες, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστὸν λοιδορούντες. Αλλ' εὐθέως Ἰουδαῖος παρεκπηδᾷ λέγων· Καὶ παρ' ἡμῖν οὐκ ἀνέστη νεκρός; οὐκ ἤγειρεν Ηλίας ο προφήτης τὸν τῆς Σαρ. επτίας χήρας υἱόν; ἄνθρωπος· δὲ ὁ Ἠλίας. Πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ διδασκάλου ὁμῶν μεγαλοφρονεῖτε, θεοδυναμίαν αὐτῷ μαρτυροῦντες, διότι ήγειρε Λάζαρον ἐκ νεκρῶν; Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαίε ; συγκρίνεις τὸν Ηλίαν, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστόν; Αλλο παιδεία δουλικὴ, καὶ ἄλλο Εξουσία θεϊκή. Εἰ μὴ γὰρ ἔγνως πρῶτον τὸν τρόπον τῆς νεκρεγερσίας, οὐ μὴ συνίδης τὸν λόγον τῆς θεϊκῆς έξου σίας. Ακους συνετῶς· ὁ ἐπὶ τοῦ Ἠλία νεκρὸς, ὁ υἱὸς τῆς Σαρεπτίας χήρας, εἰ καὶ θανάτῳ παρεδόθη, ἀλλ᾽ ὅμως οὐ διὰ τὴν φυσικὴν ἔκλειψιν, ἀλλὰ διὰ παιδείαν καὶ ὀλίψιν τοῦ Ἠλία, πρὸς τὸ καμφθῆναι τὸν Ἠλίαν ἐκ τῆς σκληροκαρδίας εἰς συμπάθειαν. Οργισθεὶς γάρ πότε ο Ηλίας, καθώς [755] ἴστε σαφώς, τῷ οἴκῳ Αχαάβ, καὶ τῷ ᾿Ισραηλιτικῷ λαῷ διὰ τὴν παρανομίαν τῆς Ιεζάβελ, μεθ' ὅρκου ἀπεφήνατο λέγων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς, εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος, ἢ θετὸς ἐπὶ γῆς, εἰ μὴ διὰ στόματός μου. Ταύτῃ τῇ ἀνύδρῳ ἀπο- φάσει του Ηλία ὁ τῶν ὅλων Θεὸς οὐκ ἠρέσθη, πληροί δὲ τὴν τοῦ δούλου ἀπόφασιν. Ηθεὶς γὰρ αὐτὸν τὸν δή- σαντα τὰς νεφέλας τῇ στειρώσει τῶν πλουτιαίων ὑετῶν, θάττον λυθῆναι τὴν συμφορὰν τῆς ἀνυδρίας. Ὁ δὲ Ηλίας οὐ προσέθετο τῇ διαλλαγή. "Αλλως γὰρ ὁ Θεὸς σπλαγχνι· ζεται, καὶ ἄλλως άνθρωπος σκληρύνεται. Ο Κύριος οὖν ἐπὶ τῇ σκληρία τοῦ δούλου ἤθελε παρακαλέσαι τὸν δοῦ λον, ἵνα δανείσῃ τῇ γῇ ὑστὸν διὰ τοῦ λόγου. Ανοίκειον γὰρ τῷ Θεῷ ἡ ἄνθρωπον παρακαλέσαι· διὸ καὶ ὡς Θεός άλλην μετῆλθε πραγματείαν. Ποίαν ταύτην ; Ακους συνετώς· τῆς ἀδρομίας τοίνυν επιτεινομένης, ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ οὐκ ὠγκώθη πρὸς ὄμβρων τόπον νεφέλη. Ηρξατο οὖν ὁ Ἠλίας ολιγωρεῖν τῇ δίψη, ἀλλ' ὅμως ἐκαρτέρει βαστάζων τὴν ἔνδειαν, ἐκ φιλονει κίας τοῦτο ποιῶν· ἤθελε γὰρ καὶ αὐτὸς ἐκτριβῆναι, ἢ διαλλαγῆναι τῷ οἴκῳ 'Αχαάς. Τί οὖν ὁ Κύριος; Σοφί • 70% ζεται τὸν ἴδιον δοῦλον, οὐ παρακαλῶν, ἀλλὰ λέγων· ᾿Ανάστηθι ἐντεῦθεν, καὶ πορεύθητι εἰς τὸν χειμάρ ρουν Χοῤῥάθ τοῦ ἐπὶ προσώπου του Ιορδάνου, καὶ πίεσαι ὕδωρ ἐκ τοῦ χειμάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ταῦτα δὲ ἔφη ὁ Κύριος, οὐχ ἵνα θρέψῃ τὸν Ηλίαν, ἀλλ᾽ ἵνα ὑβρίσῃ· οὐχ ἵνα τιμήσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα διὰ τῆς ἐφυβρίστου τροφῆς εἰς συμπάθειαν αὐτὸν ἑλκύσῃ. Ανοίκειον γὰρ ἦν τὸν προ- φήτην διὰ κοράκων τραφήναι, και κρεοφόρον αὐτῷ τρά πεζαν παρατεθῆναι τῷ ἐξ ἀρχῆς ἀσκητικούς πόνους διατεμόντι. Ισχυε γὰρ ὁ Κύριος ἢ διὰ περιστερῶν θρέ καὶ τὸν δίκαιον, ἢ διὰ τῆς τοῦ μάννα δόσεως, καθ' ομοιότητα τῶν υἱῶν Ισραήλ, η παραπλησίως τῷ Δανιὴλ φακοφόρον άνδρα τὸν Αμβακούμ, παραστῆσαι, ίσχυεν άλλη καθόδω σεμνῶς αὐτὸν διέθρεψεν. Ηνίκα γὰρ ἄλο λοτε Ηλίας φεύγων την Ιεζάβελ έρημον κατέλαβε, καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐκάθευδε τὸν πολλῷ τῷ λιμῷ καὶ τῇ δίψῃ, ὅτι πολλὴ ἡ τῆς φυγῆς ὁδὸς, τίθησιν οὖν ὁ Κύριος προς κεφαλὴν αὐτοῦ ἄρτον καὶ ὕδωρ, καὶ αὖθις νύττει τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἄλλο μέρος. Διὰ τί; Ακούε συνετῶς· τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νύττει, ἐπειδὴ ἀπειλὴν πλευρᾶς ἔφυγε. Καὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος Ηλία, ἀνάστηθι, καὶ φάγε καὶ πίε, ὅτι πολλὴ ἀπὸ σοῦ ἡ ὁδός. Αναστὰς δὲ ὁ Ἠλίας καὶ φαγὼν καὶ πιών, ἐπορεύθη ἐν τῇ ἰσχύϊ τῆς βρώσεως ἐκείνης τεσσα ράκοντα ημέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, οὐχ ὡς πεινῶν, ἀλλ' ὡς ἐμπεπλησμένος. Τοιούτη γάρ ή θεοδώ ρητος βρῶσις. Ὁ ἐκεῖσε τοίνυν γνησίως διαθρέψας, ἴσχυσε καὶ ἐν τῷ παρόντι οὐρανόθεν αὐτὸν διαθρέψαι ἀλλὰ παρίστησιν αὐτῷ ἀνοίκειον τράπεζαν, όπως διὰ τῆς ἐφυδρίστου τροφῆς καμφθῇ πρὸς συμπάθειαν καὶ οἶκτον. Ὁ δὲ ἔμενεν ἀκαμπής. Δέον γὰρ τὸν Ηλίαν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος· Πίεσαι ἐκ τοῦ χει μάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μηδαμών, Κύριος· οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου πάν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον· κόρακας μοι παρίστας τοὺς ἐπιβούλους του Νῶς; κρεοφόρον τράπεζαν εὐτρεπίζεις ὡς ἐθνικῷ καὶ ἀλλοφύλῳ, ἀσκητικοῖς ἔθεσιν ἐξ ἀρχῆς προσεντραφέντι; ἔξει ταῦτα παρακλητικῶς τὸν Ἡλλαν προσενέγκαι τα ρήματα. Ἀλλ᾿ οὐδὲν τούτων ὁ Ηλίας ᾔδει γάρ, ὅτι ἐὰν αιτιάσηται τὴν ἀνοίκειον τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις, ὦ Ηλία; οὐ και τα έχη ποιεῖν ῥυπαρὸν ὕδωρ, ὑετὸν μὴ ἐάσας κατελ θεῖν, ἀπυράκτωσας γὰρ τὴν γῆν του Ισραήλ· οὐκ ἐστιν εὑρεῖν σταγόνα ὕδατος ἐν φρέατι, οὔτε ἐν πηγῇ νοτίδα. “Ο οὖν ἐποίησας, κατάδεξαι. Οὐ προσδέχε κρεοφόρον κοράκων τροφήν; Οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ἄρτον, οὐδὲ στάχυν, οὐδὲ χλοηφόρον λάχανον, μήποτε όμβρου μήτε δρόσου πεσούσης ἐπὶ τῆς γῆς τῇ σῇ τοῦ στόματος κλειθρώσει· οὐδὲν ἔστιν εὑρεῖν, εἰ μὴ κρέα μόνα, καὶ ταῦτα νεκριμαία, τῶν ζώων [756] τελευτησάντων τῇ ἐκλείψει των τροφών Τι οὖν οὐ προσδέχει την τράπεζαν τῶν σῶν καμάτων; Όπως οὖν μηδὲν του των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, κατεδέξατο τὴν ἀνοίκειον τρό πεζαν. Είλατο γὰρ μᾶλλον ἀνομβρίαν βαστάσαι που λυχρόνιον, ἢ τὸν ὀμβροφόρον δανείσαι λόγον. Τί ὁ πάνσοφος Κύριος ; Ως εἶδεν αὐτὸν προσμένοντα σκληρίᾳ, ἄλλην πραγματείαν μετέρχεται ἰσχυροτέραν τῆς πρώτης. Ποίαν ταύτην : Ξηραίνει τὸν ποταμὸν, συστέλλει τοὺς κόρακας, βάλλει φωνὴν πρὸς αὐτόν Πορεύου εἰς Σάρεπτα της Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελού και γυναικὶ χήρα του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ορος πως έσπευδεν εἰς συμπάθειαν αὐτὸν κλἶναι ὁ Κύριος ; εὐ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον ἀρχοντικόν, ἢ εἰς βασι λικόν, η εἰς εὐπορόν τινα γυναῖκα, ἀλλὰ πρὸς χήραν ἐνδεομένην, όπως κἂν οὕτω καμφθῇ προς συμπά θειαν. Ὁ δὲ καὶ οὕτως ἀκαμπὴς ἔμενε. Δέον γὰρ αὐτ τὸν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος. Πορεύθητι εις Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικ χώρᾳ τοῦ διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, βοῆσαι, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μή καταγάγῃς με εἰς ταπείνω σιν, ὦ Δέσποτα - Σιδωνίοις με παραπέμπεις, καὶ γυ ναικὶ χήρα παρενοχλείν με προστάττεις, ἧς ὁ ἄρτος δακρύων πεπληρωμένος, ἡ τράπεζα στεναγμών ανά μεστος, ή κλίνη, κατάρας προσκεφάλαιον ἔχουσα ; ἀλλ' οὐδὲν τούτων ὁ Ἠλία;. Ἔγνω γὰρ ὅτι, ἐὰν παραιτήση ται τῆς χήρας τὴν τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις Η Ηλια; παραιτῇ τῆς χώρας την

703 IN MARTHAM, MARIAM ET LAZARUM. ETC. πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν. Ο εἰς Βηθα- νίαν ἐλθὼν Κύριος, αὐτὸς καὶ ὧδε πάρεστιν· ὧδε γὰρ κυρίως Βηθανία ὁ παρὼν οἶκος ὀνομάζεται ἐπεὶ Βηθα- νέα οἶκος εἰρήνης λέγεται, οἶκος δὲ εἰρήνης ὁ παρὼν τοῦ Κυρίου οἶκος, εἰς ἐν ἡμεῖς οἰκήτορες καθ' εκάστην ἡμέραν πρὸς τὸν οἰκοδεσπότην βοῶμεν· Δόξα ἐν ὑψ- στοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐ δοκία. Ο εἰς Βηθανίαν ἐλθὼν, αὐτὸς καὶ ὧδε παραγίν νεται · παραγίνεται δὲ οὐχ ὡς μὴ παρών, ἀλλ' ὡς ὤν, καὶ παρών, καὶ ἐρχόμενος. Ταύτην τὴν τοῦ Κυρίου Ελευσιν καὶ ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγεν Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ο βραχίων αὐτοῦ μετὰ κυρίας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Αληθής Ο λόγος. Μετά ισχύος ο Κύριος έρχεται Πως μετά ἀναστάσεως γεύσας, ὡς μυρίας εὐεργεσίας τὸν κόσμον ἐμπλήσας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Τις γὰρ ισχυρότερος τοῦ εἰπόντος, Λάζαρε, δεύρο έξω; Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Έρχεται ὁ μὴ ἀπών· ἤκουσας γὰρ, Ἐξέλθωμεν εἰς ἀπάντη- σιν τοῦ παρόντος καὶ ἐρχομένου, οὐ γῆν βαδίζοντες τῇ τῶν ποδῶν μεταστάσει, ἀλλὰ τὰς ψυχὰς καθα! ρόντες τῇ τῶν τρόπων βελτιώσει. Εξέλθωμεν εἰς ἀπάντησιν τοῦ παρόντος εὐχαριστοῦντες· ποιήσωμεν δ ἐποίησεν ἡ ἀδελφὴ Μωϋσέως· δραστικωτέρας εκεί. · της φωνάς βάλωμεν, ἐπειδὴ καὶ χαλεπώτερος τοῦ Φαραὼ ὁ τῇ λίμνῃ τοῦ ὕδατος καταποντισθεὶς διά Θόλος. Ασπάσωμεν οὖν τὰ τῆς νίκης σύμβολα, οὐ τύμπανα χειροκρατούμενα, ἀλλὰ καὶ βατα φοινίκων βλαστήματα· βοήσωμεν μετὰ τῶν ὁμοπίστων ἀδελφῶν, ἅπερ αρτίως ἠκούσαμεν· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ βασιλεὺς τοῦ Ισραήλ. Ταύτην τὴν βασιλικὴν τοῦ Κυρίου Ελευ σιν Ησαΐας ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγε, καθὼς προείπον · Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ὡς νε κροὺς ἐγείρας· καὶ οὐχ ἁπλῶς νεκρούς, ἀλλὰ σεσηπότας, διαῤῥυέντας, ίχωροστατήσαντας, τριχορήσαντας, τα ταρταίον τὸν Λάζαρον ἐκ τῶν τάφων ἀναστήσας, ὡς ἤκουες τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν λά ζαρος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Τί τοιοῦτον Μωϋσῆς ἐποίησεν, οἷον ὁ Δεσπότης ἡμῶν Χριστός; Μωϋσῆς μὲν ἐθανάτωσεν· οὐ γὰρ ἐζωοποίησεν. Αισχυνέθωσαν λοι τὸν Ἰουδαίων παῖδες, οἱ τὸν Μωϋσῆν ἐγκωμιάζοντες, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστὸν λοιδορούντες. Αλλ' εὐθέως Ἰουδαῖος παρεκπηδᾷ λέγων· Καὶ παρ' ἡμῖν οὐκ ἀνέστη νεκρός; οὐκ ἤγειρεν Ηλίας ο προφήτης τὸν τῆς Σαρ. επτίας χήρας υἱόν; ἄνθρωπος· δὲ ὁ Ἠλίας. Πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ διδασκάλου ὁμῶν μεγαλοφρονεῖτε, θεοδυναμίαν αὐτῷ μαρτυροῦντες, διότι ήγειρε Λάζαρον ἐκ νεκρῶν; Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαίε ; συγκρίνεις τὸν Ηλίαν, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστόν; Αλλο παιδεία δουλικὴ, καὶ ἄλλο Εξουσία θεϊκή. Εἰ μὴ γὰρ ἔγνως πρῶτον τὸν τρόπον τῆς νεκρεγερσίας, οὐ μὴ συνίδης τὸν λόγον τῆς θεϊκῆς έξου σίας. Ακους συνετῶς· ὁ ἐπὶ τοῦ Ἠλία νεκρὸς, ὁ υἱὸς τῆς Σαρεπτίας χήρας, εἰ καὶ θανάτῳ παρεδόθη, ἀλλ᾽ ὅμως οὐ διὰ τὴν φυσικὴν ἔκλειψιν, ἀλλὰ διὰ παιδείαν καὶ ὀλίψιν τοῦ Ἠλία, πρὸς τὸ καμφθῆναι τὸν Ἠλίαν ἐκ τῆς σκληροκαρδίας εἰς συμπάθειαν. Οργισθεὶς γάρ πότε ο Ηλίας, καθώς [755] ἴστε σαφώς, τῷ οἴκῳ Αχαάβ, καὶ τῷ ᾿Ισραηλιτικῷ λαῷ διὰ τὴν παρανομίαν τῆς Ιεζάβελ, μεθ' ὅρκου ἀπεφήνατο λέγων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς, εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος, ἢ θετὸς ἐπὶ γῆς, εἰ μὴ διὰ στόματός μου. Ταύτῃ τῇ ἀνύδρῳ ἀπο- φάσει του Ηλία ὁ τῶν ὅλων Θεὸς οὐκ ἠρέσθη, πληροί δὲ τὴν τοῦ δούλου ἀπόφασιν. Ηθεὶς γὰρ αὐτὸν τὸν δή- σαντα τὰς νεφέλας τῇ στειρώσει τῶν πλουτιαίων ὑετῶν, θάττον λυθῆναι τὴν συμφορὰν τῆς ἀνυδρίας. Ὁ δὲ Ηλίας οὐ προσέθετο τῇ διαλλαγή. "Αλλως γὰρ ὁ Θεὸς σπλαγχνι· ζεται, καὶ ἄλλως άνθρωπος σκληρύνεται. Ο Κύριος οὖν ἐπὶ τῇ σκληρία τοῦ δούλου ἤθελε παρακαλέσαι τὸν δοῦ λον, ἵνα δανείσῃ τῇ γῇ ὑστὸν διὰ τοῦ λόγου. Ανοίκειον γὰρ τῷ Θεῷ ἡ ἄνθρωπον παρακαλέσαι· διὸ καὶ ὡς Θεός άλλην μετῆλθε πραγματείαν. Ποίαν ταύτην ; Ακους συνετώς· τῆς ἀδρομίας τοίνυν επιτεινομένης, ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ οὐκ ὠγκώθη πρὸς ὄμβρων τόπον νεφέλη. Ηρξατο οὖν ὁ Ἠλίας ολιγωρεῖν τῇ δίψη, ἀλλ' ὅμως ἐκαρτέρει βαστάζων τὴν ἔνδειαν, ἐκ φιλονει κίας τοῦτο ποιῶν· ἤθελε γὰρ καὶ αὐτὸς ἐκτριβῆναι, ἢ διαλλαγῆναι τῷ οἴκῳ 'Αχαάς. Τί οὖν ὁ Κύριος; Σοφί • 70% ζεται τὸν ἴδιον δοῦλον, οὐ παρακαλῶν, ἀλλὰ λέγων· ᾿Ανάστηθι ἐντεῦθεν, καὶ πορεύθητι εἰς τὸν χειμάρ ρουν Χοῤῥάθ τοῦ ἐπὶ προσώπου του Ιορδάνου, καὶ πίεσαι ὕδωρ ἐκ τοῦ χειμάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ταῦτα δὲ ἔφη ὁ Κύριος, οὐχ ἵνα θρέψῃ τὸν Ηλίαν, ἀλλ᾽ ἵνα ὑβρίσῃ· οὐχ ἵνα τιμήσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα διὰ τῆς ἐφυβρίστου τροφῆς εἰς συμπάθειαν αὐτὸν ἑλκύσῃ. Ανοίκειον γὰρ ἦν τὸν προ- φήτην διὰ κοράκων τραφήναι, και κρεοφόρον αὐτῷ τρά πεζαν παρατεθῆναι τῷ ἐξ ἀρχῆς ἀσκητικούς πόνους διατεμόντι. Ισχυε γὰρ ὁ Κύριος ἢ διὰ περιστερῶν θρέ καὶ τὸν δίκαιον, ἢ διὰ τῆς τοῦ μάννα δόσεως, καθ' ομοιότητα τῶν υἱῶν Ισραήλ, η παραπλησίως τῷ Δανιὴλ φακοφόρον άνδρα τὸν Αμβακούμ, παραστῆσαι, ίσχυεν άλλη καθόδω σεμνῶς αὐτὸν διέθρεψεν. Ηνίκα γὰρ ἄλο λοτε Ηλίας φεύγων την Ιεζάβελ έρημον κατέλαβε, καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐκάθευδε τὸν πολλῷ τῷ λιμῷ καὶ τῇ δίψῃ, ὅτι πολλὴ ἡ τῆς φυγῆς ὁδὸς, τίθησιν οὖν ὁ Κύριος προς κεφαλὴν αὐτοῦ ἄρτον καὶ ὕδωρ, καὶ αὖθις νύττει τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἄλλο μέρος. Διὰ τί; Ακούε συνετῶς· τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νύττει, ἐπειδὴ ἀπειλὴν πλευρᾶς ἔφυγε. Καὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος Ηλία, ἀνάστηθι, καὶ φάγε καὶ πίε, ὅτι πολλὴ ἀπὸ σοῦ ἡ ὁδός. Αναστὰς δὲ ὁ Ἠλίας καὶ φαγὼν καὶ πιών, ἐπορεύθη ἐν τῇ ἰσχύϊ τῆς βρώσεως ἐκείνης τεσσα ράκοντα ημέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, οὐχ ὡς πεινῶν, ἀλλ' ὡς ἐμπεπλησμένος. Τοιούτη γάρ ή θεοδώ ρητος βρῶσις. Ὁ ἐκεῖσε τοίνυν γνησίως διαθρέψας, ἴσχυσε καὶ ἐν τῷ παρόντι οὐρανόθεν αὐτὸν διαθρέψαι ἀλλὰ παρίστησιν αὐτῷ ἀνοίκειον τράπεζαν, όπως διὰ τῆς ἐφυδρίστου τροφῆς καμφθῇ πρὸς συμπάθειαν καὶ οἶκτον. Ὁ δὲ ἔμενεν ἀκαμπής. Δέον γὰρ τὸν Ηλίαν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος· Πίεσαι ἐκ τοῦ χει μάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μηδαμών, Κύριος· οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου πάν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον· κόρακας μοι παρίστας τοὺς ἐπιβούλους του Νῶς; κρεοφόρον τράπεζαν εὐτρεπίζεις ὡς ἐθνικῷ καὶ ἀλλοφύλῳ, ἀσκητικοῖς ἔθεσιν ἐξ ἀρχῆς προσεντραφέντι; ἔξει ταῦτα παρακλητικῶς τὸν Ἡλλαν προσενέγκαι τα ρήματα. Ἀλλ᾿ οὐδὲν τούτων ὁ Ηλίας ᾔδει γάρ, ὅτι ἐὰν αιτιάσηται τὴν ἀνοίκειον τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις, ὦ Ηλία; οὐ και τα έχη ποιεῖν ῥυπαρὸν ὕδωρ, ὑετὸν μὴ ἐάσας κατελ θεῖν, ἀπυράκτωσας γὰρ τὴν γῆν του Ισραήλ· οὐκ ἐστιν εὑρεῖν σταγόνα ὕδατος ἐν φρέατι, οὔτε ἐν πηγῇ νοτίδα. “Ο οὖν ἐποίησας, κατάδεξαι. Οὐ προσδέχε κρεοφόρον κοράκων τροφήν; Οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ἄρτον, οὐδὲ στάχυν, οὐδὲ χλοηφόρον λάχανον, μήποτε όμβρου μήτε δρόσου πεσούσης ἐπὶ τῆς γῆς τῇ σῇ τοῦ στόματος κλειθρώσει· οὐδὲν ἔστιν εὑρεῖν, εἰ μὴ κρέα μόνα, καὶ ταῦτα νεκριμαία, τῶν ζώων [756] τελευτησάντων τῇ ἐκλείψει των τροφών Τι οὖν οὐ προσδέχει την τράπεζαν τῶν σῶν καμάτων; Όπως οὖν μηδὲν του των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, κατεδέξατο τὴν ἀνοίκειον τρό πεζαν. Είλατο γὰρ μᾶλλον ἀνομβρίαν βαστάσαι που λυχρόνιον, ἢ τὸν ὀμβροφόρον δανείσαι λόγον. Τί ὁ πάνσοφος Κύριος ; Ως εἶδεν αὐτὸν προσμένοντα σκληρίᾳ, ἄλλην πραγματείαν μετέρχεται ἰσχυροτέραν τῆς πρώτης. Ποίαν ταύτην : Ξηραίνει τὸν ποταμὸν, συστέλλει τοὺς κόρακας, βάλλει φωνὴν πρὸς αὐτόν Πορεύου εἰς Σάρεπτα της Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελού και γυναικὶ χήρα του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ορος πως έσπευδεν εἰς συμπάθειαν αὐτὸν κλἶναι ὁ Κύριος ; εὐ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον ἀρχοντικόν, ἢ εἰς βασι λικόν, η εἰς εὐπορόν τινα γυναῖκα, ἀλλὰ πρὸς χήραν ἐνδεομένην, όπως κἂν οὕτω καμφθῇ προς συμπά θειαν. Ὁ δὲ καὶ οὕτως ἀκαμπὴς ἔμενε. Δέον γὰρ αὐτ τὸν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος. Πορεύθητι εις Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικ χώρᾳ τοῦ διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, βοῆσαι, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μή καταγάγῃς με εἰς ταπείνω σιν, ὦ Δέσποτα - Σιδωνίοις με παραπέμπεις, καὶ γυ ναικὶ χήρα παρενοχλείν με προστάττεις, ἧς ὁ ἄρτος δακρύων πεπληρωμένος, ἡ τράπεζα στεναγμών ανά μεστος, ή κλίνη, κατάρας προσκεφάλαιον ἔχουσα ; ἀλλ' οὐδὲν τούτων ὁ Ἠλία;. Ἔγνω γὰρ ὅτι, ἐὰν παραιτήση ται τῆς χήρας τὴν τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις Η Ηλια; παραιτῇ τῆς χώρας την

703 IN MARTHAM, MARIAM ET LAZARUM. ETC. πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν. Ο εἰς Βηθα- νίαν ἐλθὼν Κύριος, αὐτὸς καὶ ὧδε πάρεστιν· ὧδε γὰρ κυρίως Βηθανία ὁ παρὼν οἶκος ὀνομάζεται ἐπεὶ Βηθα- νέα οἶκος εἰρήνης λέγεται, οἶκος δὲ εἰρήνης ὁ παρὼν τοῦ Κυρίου οἶκος, εἰς ἐν ἡμεῖς οἰκήτορες καθ' εκάστην ἡμέραν πρὸς τὸν οἰκοδεσπότην βοῶμεν· Δόξα ἐν ὑψ- στοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐ δοκία. Ο εἰς Βηθανίαν ἐλθὼν, αὐτὸς καὶ ὧδε παραγίν νεται · παραγίνεται δὲ οὐχ ὡς μὴ παρών, ἀλλ' ὡς ὤν, καὶ παρών, καὶ ἐρχόμενος. Ταύτην τὴν τοῦ Κυρίου Ελευσιν καὶ ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγεν Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ο βραχίων αὐτοῦ μετὰ κυρίας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Αληθής Ο λόγος. Μετά ισχύος ο Κύριος έρχεται Πως μετά ἀναστάσεως γεύσας, ὡς μυρίας εὐεργεσίας τὸν κόσμον ἐμπλήσας. Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Τις γὰρ ισχυρότερος τοῦ εἰπόντος, Λάζαρε, δεύρο έξω; Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται. Έρχεται ὁ μὴ ἀπών· ἤκουσας γὰρ, Ἐξέλθωμεν εἰς ἀπάντη- σιν τοῦ παρόντος καὶ ἐρχομένου, οὐ γῆν βαδίζοντες τῇ τῶν ποδῶν μεταστάσει, ἀλλὰ τὰς ψυχὰς καθα! ρόντες τῇ τῶν τρόπων βελτιώσει. Εξέλθωμεν εἰς ἀπάντησιν τοῦ παρόντος εὐχαριστοῦντες· ποιήσωμεν δ ἐποίησεν ἡ ἀδελφὴ Μωϋσέως· δραστικωτέρας εκεί. · της φωνάς βάλωμεν, ἐπειδὴ καὶ χαλεπώτερος τοῦ Φαραὼ ὁ τῇ λίμνῃ τοῦ ὕδατος καταποντισθεὶς διά Θόλος. Ασπάσωμεν οὖν τὰ τῆς νίκης σύμβολα, οὐ τύμπανα χειροκρατούμενα, ἀλλὰ καὶ βατα φοινίκων βλαστήματα· βοήσωμεν μετὰ τῶν ὁμοπίστων ἀδελφῶν, ἅπερ αρτίως ἠκούσαμεν· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ βασιλεὺς τοῦ Ισραήλ. Ταύτην τὴν βασιλικὴν τοῦ Κυρίου Ελευ σιν Ησαΐας ὁ προφήτης προθεωρήσας έλεγε, καθὼς προείπον · Ιδού Κύριος μετὰ ἰσχύος έρχεται, ὡς νε κροὺς ἐγείρας· καὶ οὐχ ἁπλῶς νεκρούς, ἀλλὰ σεσηπότας, διαῤῥυέντας, ίχωροστατήσαντας, τριχορήσαντας, τα ταρταίον τὸν Λάζαρον ἐκ τῶν τάφων ἀναστήσας, ὡς ἤκουες τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν λά ζαρος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Τί τοιοῦτον Μωϋσῆς ἐποίησεν, οἷον ὁ Δεσπότης ἡμῶν Χριστός; Μωϋσῆς μὲν ἐθανάτωσεν· οὐ γὰρ ἐζωοποίησεν. Αισχυνέθωσαν λοι τὸν Ἰουδαίων παῖδες, οἱ τὸν Μωϋσῆν ἐγκωμιάζοντες, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστὸν λοιδορούντες. Αλλ' εὐθέως Ἰουδαῖος παρεκπηδᾷ λέγων· Καὶ παρ' ἡμῖν οὐκ ἀνέστη νεκρός; οὐκ ἤγειρεν Ηλίας ο προφήτης τὸν τῆς Σαρ. επτίας χήρας υἱόν; ἄνθρωπος· δὲ ὁ Ἠλίας. Πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ διδασκάλου ὁμῶν μεγαλοφρονεῖτε, θεοδυναμίαν αὐτῷ μαρτυροῦντες, διότι ήγειρε Λάζαρον ἐκ νεκρῶν; Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαίε ; συγκρίνεις τὸν Ηλίαν, καὶ τὸν Δεσπότην Χριστόν; Αλλο παιδεία δουλικὴ, καὶ ἄλλο Εξουσία θεϊκή. Εἰ μὴ γὰρ ἔγνως πρῶτον τὸν τρόπον τῆς νεκρεγερσίας, οὐ μὴ συνίδης τὸν λόγον τῆς θεϊκῆς έξου σίας. Ακους συνετῶς· ὁ ἐπὶ τοῦ Ἠλία νεκρὸς, ὁ υἱὸς τῆς Σαρεπτίας χήρας, εἰ καὶ θανάτῳ παρεδόθη, ἀλλ᾽ ὅμως οὐ διὰ τὴν φυσικὴν ἔκλειψιν, ἀλλὰ διὰ παιδείαν καὶ ὀλίψιν τοῦ Ἠλία, πρὸς τὸ καμφθῆναι τὸν Ἠλίαν ἐκ τῆς σκληροκαρδίας εἰς συμπάθειαν. Οργισθεὶς γάρ πότε ο Ηλίας, καθώς [755] ἴστε σαφώς, τῷ οἴκῳ Αχαάβ, καὶ τῷ ᾿Ισραηλιτικῷ λαῷ διὰ τὴν παρανομίαν τῆς Ιεζάβελ, μεθ' ὅρκου ἀπεφήνατο λέγων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς, εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος, ἢ θετὸς ἐπὶ γῆς, εἰ μὴ διὰ στόματός μου. Ταύτῃ τῇ ἀνύδρῳ ἀπο- φάσει του Ηλία ὁ τῶν ὅλων Θεὸς οὐκ ἠρέσθη, πληροί δὲ τὴν τοῦ δούλου ἀπόφασιν. Ηθεὶς γὰρ αὐτὸν τὸν δή- σαντα τὰς νεφέλας τῇ στειρώσει τῶν πλουτιαίων ὑετῶν, θάττον λυθῆναι τὴν συμφορὰν τῆς ἀνυδρίας. Ὁ δὲ Ηλίας οὐ προσέθετο τῇ διαλλαγή. "Αλλως γὰρ ὁ Θεὸς σπλαγχνι· ζεται, καὶ ἄλλως άνθρωπος σκληρύνεται. Ο Κύριος οὖν ἐπὶ τῇ σκληρία τοῦ δούλου ἤθελε παρακαλέσαι τὸν δοῦ λον, ἵνα δανείσῃ τῇ γῇ ὑστὸν διὰ τοῦ λόγου. Ανοίκειον γὰρ τῷ Θεῷ ἡ ἄνθρωπον παρακαλέσαι· διὸ καὶ ὡς Θεός άλλην μετῆλθε πραγματείαν. Ποίαν ταύτην ; Ακους συνετώς· τῆς ἀδρομίας τοίνυν επιτεινομένης, ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ οὐκ ὠγκώθη πρὸς ὄμβρων τόπον νεφέλη. Ηρξατο οὖν ὁ Ἠλίας ολιγωρεῖν τῇ δίψη, ἀλλ' ὅμως ἐκαρτέρει βαστάζων τὴν ἔνδειαν, ἐκ φιλονει κίας τοῦτο ποιῶν· ἤθελε γὰρ καὶ αὐτὸς ἐκτριβῆναι, ἢ διαλλαγῆναι τῷ οἴκῳ 'Αχαάς. Τί οὖν ὁ Κύριος; Σοφί • 70% ζεται τὸν ἴδιον δοῦλον, οὐ παρακαλῶν, ἀλλὰ λέγων· ᾿Ανάστηθι ἐντεῦθεν, καὶ πορεύθητι εἰς τὸν χειμάρ ρουν Χοῤῥάθ τοῦ ἐπὶ προσώπου του Ιορδάνου, καὶ πίεσαι ὕδωρ ἐκ τοῦ χειμάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ταῦτα δὲ ἔφη ὁ Κύριος, οὐχ ἵνα θρέψῃ τὸν Ηλίαν, ἀλλ᾽ ἵνα ὑβρίσῃ· οὐχ ἵνα τιμήσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα διὰ τῆς ἐφυβρίστου τροφῆς εἰς συμπάθειαν αὐτὸν ἑλκύσῃ. Ανοίκειον γὰρ ἦν τὸν προ- φήτην διὰ κοράκων τραφήναι, και κρεοφόρον αὐτῷ τρά πεζαν παρατεθῆναι τῷ ἐξ ἀρχῆς ἀσκητικούς πόνους διατεμόντι. Ισχυε γὰρ ὁ Κύριος ἢ διὰ περιστερῶν θρέ καὶ τὸν δίκαιον, ἢ διὰ τῆς τοῦ μάννα δόσεως, καθ' ομοιότητα τῶν υἱῶν Ισραήλ, η παραπλησίως τῷ Δανιὴλ φακοφόρον άνδρα τὸν Αμβακούμ, παραστῆσαι, ίσχυεν άλλη καθόδω σεμνῶς αὐτὸν διέθρεψεν. Ηνίκα γὰρ ἄλο λοτε Ηλίας φεύγων την Ιεζάβελ έρημον κατέλαβε, καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐκάθευδε τὸν πολλῷ τῷ λιμῷ καὶ τῇ δίψῃ, ὅτι πολλὴ ἡ τῆς φυγῆς ὁδὸς, τίθησιν οὖν ὁ Κύριος προς κεφαλὴν αὐτοῦ ἄρτον καὶ ὕδωρ, καὶ αὖθις νύττει τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἄλλο μέρος. Διὰ τί; Ακούε συνετῶς· τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νύττει, ἐπειδὴ ἀπειλὴν πλευρᾶς ἔφυγε. Καὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος Ηλία, ἀνάστηθι, καὶ φάγε καὶ πίε, ὅτι πολλὴ ἀπὸ σοῦ ἡ ὁδός. Αναστὰς δὲ ὁ Ἠλίας καὶ φαγὼν καὶ πιών, ἐπορεύθη ἐν τῇ ἰσχύϊ τῆς βρώσεως ἐκείνης τεσσα ράκοντα ημέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, οὐχ ὡς πεινῶν, ἀλλ' ὡς ἐμπεπλησμένος. Τοιούτη γάρ ή θεοδώ ρητος βρῶσις. Ὁ ἐκεῖσε τοίνυν γνησίως διαθρέψας, ἴσχυσε καὶ ἐν τῷ παρόντι οὐρανόθεν αὐτὸν διαθρέψαι ἀλλὰ παρίστησιν αὐτῷ ἀνοίκειον τράπεζαν, όπως διὰ τῆς ἐφυδρίστου τροφῆς καμφθῇ πρὸς συμπάθειαν καὶ οἶκτον. Ὁ δὲ ἔμενεν ἀκαμπής. Δέον γὰρ τὸν Ηλίαν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος· Πίεσαι ἐκ τοῦ χει μάρρου, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι του διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μηδαμών, Κύριος· οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου πάν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον· κόρακας μοι παρίστας τοὺς ἐπιβούλους του Νῶς; κρεοφόρον τράπεζαν εὐτρεπίζεις ὡς ἐθνικῷ καὶ ἀλλοφύλῳ, ἀσκητικοῖς ἔθεσιν ἐξ ἀρχῆς προσεντραφέντι; ἔξει ταῦτα παρακλητικῶς τὸν Ἡλλαν προσενέγκαι τα ρήματα. Ἀλλ᾿ οὐδὲν τούτων ὁ Ηλίας ᾔδει γάρ, ὅτι ἐὰν αιτιάσηται τὴν ἀνοίκειον τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις, ὦ Ηλία; οὐ και τα έχη ποιεῖν ῥυπαρὸν ὕδωρ, ὑετὸν μὴ ἐάσας κατελ θεῖν, ἀπυράκτωσας γὰρ τὴν γῆν του Ισραήλ· οὐκ ἐστιν εὑρεῖν σταγόνα ὕδατος ἐν φρέατι, οὔτε ἐν πηγῇ νοτίδα. “Ο οὖν ἐποίησας, κατάδεξαι. Οὐ προσδέχε κρεοφόρον κοράκων τροφήν; Οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ἄρτον, οὐδὲ στάχυν, οὐδὲ χλοηφόρον λάχανον, μήποτε όμβρου μήτε δρόσου πεσούσης ἐπὶ τῆς γῆς τῇ σῇ τοῦ στόματος κλειθρώσει· οὐδὲν ἔστιν εὑρεῖν, εἰ μὴ κρέα μόνα, καὶ ταῦτα νεκριμαία, τῶν ζώων [756] τελευτησάντων τῇ ἐκλείψει των τροφών Τι οὖν οὐ προσδέχει την τράπεζαν τῶν σῶν καμάτων; Όπως οὖν μηδὲν του των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, κατεδέξατο τὴν ἀνοίκειον τρό πεζαν. Είλατο γὰρ μᾶλλον ἀνομβρίαν βαστάσαι που λυχρόνιον, ἢ τὸν ὀμβροφόρον δανείσαι λόγον. Τί ὁ πάνσοφος Κύριος ; Ως εἶδεν αὐτὸν προσμένοντα σκληρίᾳ, ἄλλην πραγματείαν μετέρχεται ἰσχυροτέραν τῆς πρώτης. Ποίαν ταύτην : Ξηραίνει τὸν ποταμὸν, συστέλλει τοὺς κόρακας, βάλλει φωνὴν πρὸς αὐτόν Πορεύου εἰς Σάρεπτα της Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελού και γυναικὶ χήρα του διατρέφειν σε ἐκεῖ. Ορος πως έσπευδεν εἰς συμπάθειαν αὐτὸν κλἶναι ὁ Κύριος ; εὐ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον ἀρχοντικόν, ἢ εἰς βασι λικόν, η εἰς εὐπορόν τινα γυναῖκα, ἀλλὰ πρὸς χήραν ἐνδεομένην, όπως κἂν οὕτω καμφθῇ προς συμπά θειαν. Ὁ δὲ καὶ οὕτως ἀκαμπὴς ἔμενε. Δέον γὰρ αὐτ τὸν ἀκούσαντα τοῦ Κυρίου λέγοντος. Πορεύθητι εις Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικ χώρᾳ τοῦ διατρέφειν σε ἐκεῖ, προσπεσεῖν, βοῆσαι, ἱκετεῦσαι, καὶ εἰπεῖν, Μή καταγάγῃς με εἰς ταπείνω σιν, ὦ Δέσποτα - Σιδωνίοις με παραπέμπεις, καὶ γυ ναικὶ χήρα παρενοχλείν με προστάττεις, ἧς ὁ ἄρτος δακρύων πεπληρωμένος, ἡ τράπεζα στεναγμών ανά μεστος, ή κλίνη, κατάρας προσκεφάλαιον ἔχουσα ; ἀλλ' οὐδὲν τούτων ὁ Ἠλία;. Ἔγνω γὰρ ὅτι, ἐὰν παραιτήση ται τῆς χήρας τὴν τράπεζαν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· Τί λέγεις Η Ηλια; παραιτῇ τῆς χώρας την

SPURIA. 705 τράπεζαν, ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραήλ στειρεύειν παρασκευάσας, χήραν αὐτὴν ἐργασάμενος, στεί σαν καὶ ἄτεχνον, καρποὺς μὴ τίκτουσαν, καὶ σὺ πα- ραιτῇ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν ; Ὅπως οὖν μηδὲν τού- των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, εὐθέως εστείλατο τὴν ἐπὶ Σιδω νίους ἀποδημίαν, ἐν εὐφροσύνῃ, ἢ οδύνη ποριζόμενος 4. Ακουσον δὲ πρὸς ταῦτα. Ξενισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὗρεν ἀδαπάνητον τράπεζαν, γνησίαν, ἁρμόδιον, ἀσκητικὴν, ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλά ρια. Τί γὰρ οὖν ; δύο ξυλάρια μόνα εἶχεν ἡ χήρα; Ναί. Πῶς ; Ακουσον, καὶ ἐρῶ σοι. Αὕτη ἡ μνημονευθείσα χήρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε· διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης. Εἰσελθὼν τοιγαρούν ο προ φήτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας· εὗρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Εκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνθήκην· εὗρεν ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλάρια· ὕδωρ, τὸ βάπτισμα ἔλαιον, τὸ χρίσμα· ἄλευρον, ὁ ἄρτος · δύο ξυλάρια, τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα. Εν δὲ καὶ πρὸς τὴν χήραν βοήσας ὁ Ἠλίας. Ο καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει. Ανελλιπές γὰρ ἡ χάρις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Εὑρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζαν της χήρας, η φράνθη, ἠγαλλιάσατο, λέγων πρὸς ἑαυτόν· δε διά- ξω τοῦ λοιποῦ, ὧδε τὸν ἅπαντά μου χρόνον διατρίβω ἁρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὗρον, οὐδείς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Αχαάδ, καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ, καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ιεζάβελ - ἐχέτωσαν κληρονομίαν, τὴν ἀβροχίαν· ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ὅλως χωρίζομαι. Ταῦτα λέγων ὁ Ηλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραντικῶς λογιζόμενος, μὴ συν ειδώς, ὡς ἄνθρωπος, ὅτι ἐν τῇ εὐφρασία τὴν οδύνην ἔμελλεν εὑρίσκειν. Ἴστε πάντες, πῶς ἡ χήρα δύο παί δας έχουσα γνησίους καὶ ὁμοκοιλίους, όρθρου τῆς κλί νης διεγερθείσα, θεωρεῖ τὸν ἵνα αὐτῆς υἱὸν θανάτῳ παι ραδοθέντα. Εἰ δὲ πέφυκε χήραν ἐπιτηδεύειν ἐπὶ τέκνῳ ἄῤῥενι τελείῳ τελευτῶντι, οὐδεὶς ὑμῶν ἀγνοεῖ· ἐνδο- ξοτέραν γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου. Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ εἰωθὸς τῷ νεκρῷ ἡ γυνή, οὔτε ἐκήδευσεν, οὔτε πρὸς τὴν ἔξοδον ἠσχολήθη · ἀλλὰ καταλιπούσα αὐτῆς τὸν νεκρόν, τοῦ Ἡλία καθήψατο, κρατοῦσα, περιάγουσα, χλοποιοῦσα, κράζουσα ἐπὶ πάντων· Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ἔνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; ἦλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ὰς ἁμαρτίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου. Γουτέστι. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας. Εἶδες πῶς ἡ εὐφρο- ύνη τοῦ Ἠλία εἰς ὀδύνην μετῆλθεν ; Ως φονεύς :ατείχετο· οὕτω γὰρ ἔλεγεν ἡ χήρα, Τί ἐμοὶ καὶ σοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; Εἰσῆλθες προς με τοῦ ἀναμνῆς και τὰς ἁμαρτίας μου, θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας · ἡ σὴ εἴσοδος παρεσκεύασε τοῦτο. Μὴ εὗρες τὸν παῖδά μου ἀσθενοῦντα; μὴ ἠρρώστησεν ἡμέραν μίαν; ἡ σὴ [757] εἴσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ που παρέσχε. Τι μοι άλευρον ἐχαρίσω, τοῦ ἐσθίον- τος μὴ παρόντος, δός μοι τὸν υἱόν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανά τώσας κληρονομήσαι τὸν οἶκον μου βουλόμενος. Δέξαι σὺ τὸ έλευρον, καὶ δός μοι τὸν υἱόν μου. Εμὲ σιτεύεις, καὶ το τέκνον μου φονεύεις; μετὰ ἰδίων λιμώξω, καὶ μὴ μετά ξένων πλουτήσω. Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ ἄνθρωπε του Θεοῦ, εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι τὰς ἁμαρ τίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ τὸν υἱόν του εθανάτωσας, σκληρός μοί τις φαίνῃ· οὐκ ἔστιν ἡ :ἴσοδός σου εἰθεία; Τί διαπράξω, ἀπάγγειλόν μοι. Μὴ έφυγες τὸν Θεόν σου; μὴ τὰ τοῦ Ἰωνᾶ διεπράξω πράγματα. Τραχύς τίς μοι φαίνῃ. Πύρ πνέεις, φόνον ρέγῃ, ἀβροχίαν βαστάζεις, πεντηκοντάρχας κατα- ταίεις· ἐγνώσθη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ. Οὐκ ἀρκεῖ σου τι τοὺς ὁμοφύλους σου έπνιξας, ἀλλὰ καὶ ὧδε παρα- έγονας τὰ ὅμοια διαπράξασθαι; Πολλούς έπαιξας, μὲ δὲ οὐ παίξεις· δός μοι τὸν υἱόν μου. Τί οὖν ὁ Ηλίας ; Συνεκάμφθη εὐθέως· ἔγνω γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φύγμα. Διὸ μέγα στενάξας ὡς ηττηθείς, εβόησε έγων· Οίμοι, Κύριε, ο μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ς ἐγὼ οἰκῶ μετ' αὐτῆς, σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανα • Εξ εύφρ. μᾶλλον ἢ ἐδ. πορευόμ. • τῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς· σὸν τὸ ἔργον· ἐπέγνω γὰρ Δέσποτα. Ἰδοὺ ὑπὸ χήρας βιάζομαι· ἀεὶ γὰρ σκληροτά ταις γυναιξὶ παραπέμπεις με. Την Ιεζάβελ έφυγα, και εἰς ταύτην περιέπεσα. Πολλούς πειρασμούς ὑπέμεινε, ταύτης δὲ τὴν γλώτταν βαστάσαι οὐ δύναμαι. Σὺ εἶ εἰρηκώς μοι, Δέσποτα· Πορεύθητι εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικὶ χώρᾳ τοῦ δι τρέφειν σε ἐκεῖ. Καὶ ἰδοὺ διαστρέφει· οὐ γὰρ διατρέ φει. Ὡς φονεύς κατέχομαι· καὶ καλῶς κατέχομαι αν θηρὸς γὰρ ἦν ὁ παῖς ἐν τῇ εἰσόδῳ μου· πῶς οὖν ἀθρόας θανάτῳ παρεδόθη, οὐκ οἶδα. Λύτρωσαί με, Κύριε, τῆς ὀχλήσεως ταύτης· θέατρόν μοι περιέστησεν, αἰσχύνην μοι περιέθηκε, θλίψιν μοι πολλὴν ἐπήγαγε. Δὸς τὴν ψυχὴν, καὶ παρέχω τὴν βροχήν πληροφόρησαν τὴν χήραν, καὶ ἀρδεύω τὴν χώραν· δὸς τοῦ παιδὸς τὴν παλαί- δίωσιν, καὶ κινῶ τὴν γλῶτταν πρὸς ὀμβροδοσίαν . Ταῦτα μέντοι διὰ τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ Λαζάρου νεκρεγερσίαν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀντιλογίαν, ότι άλλως Δεσπό της αυθεντεί, καὶ ἄλλως δοῦλος ἐγείρει. Ηλίας ήγειρε νεκρὸν, ἀλλ' ὅμως οὐκ ηὐθέντησεν δυνήθη γὰρ πολλὰ καὶ ἐθλίβη καὶ στενώσει περιέπεσε. Διὸ ἐβόησεν ἐν προσευχή λέγων· Οίμοι! Ὅποὺ δὲ τὸ, οίμοι· ἐκεῖ ὀδύνη Όπου ψυχῆς. Οὕτω γὰρ καὶ ἀλλαχοῦ εὑρήσεις τὸν προφήτην ὀδυρόμενον καὶ λέγοντα· Οίμοι! ότι κατελείφθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ· καὶ πάλιν ἕτερος προφήτης, Οίμοι, οἴμοι εἰς ἡμέραν ! ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ αὐτὴ ὡς ταλαιπωρία· καὶ πάλιν ἄλλος, Οίμοι! ότι ἀπόλωλεν ἀπὸ τῆς γῆς. Πανταχοῦ ὀδύνη τὸ Οίμοι. Οὕτω καὶ Ἠλίας ἐνταῦθα· Οίμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, σὺ εκάκωσας τοῦ θανατώσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. Καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίς τρίτον. Ορα οὖν ἐνταῦθα, πῶς ἐν τῷ νόμῳ τῆς χάριτος τὸ μυστή ριον εικονογραφείται. Τὸ γὰρ, Ενεφύσησε τρίτον, τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος τὴν εἴσοδον παριστᾷ. Καὶ ἐπ- εκαλέσατο τὸν Θεόν, καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφήτω δή, Κύριε, ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου εἰς αὐτόν. Καὶ ἐγένετο οὕτω. Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαῖε; μήτι τοιοῦτον ὁ Κύριος οἷον Ηλίας ; μήτι τοιοῦτον Ηλίας, οἷον ὁ Κύριος; μὴ ἔκλινεν ὁ Κύριος γόνυ ; μὴ ἐπλάτυνε τὴν προσευχήν; Αὐτῷ γὰρ πᾶσα προσευχὴ ἀναπέμπεται· φωνὴν ἀφῆκε μόνον, Λάζαρε, δεύρο έξω, ὡς δεσπότης δοῦλον καλών. Τί οὖν ; ἐξῆλθεν ὡς δοῦλος ὑπακούσας δεσπότη; Ἐξῆλ- θεν, οὐκ ἐβράδυνεν, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ ᾅδης, οὐκ ἐστα σίασεν ὁ θάνατος, οὐκ ἀνεβάλοντο αἱ κάτω δυνάμεις ἀλλὰ μᾶλλον κατεπλάγησαν. Ο γὰρ οίδης ἔχων τὸν Λάζαρον ἤδη τέσσαρας ἡμέρας ἐν τοῖς ἰδίοις χωρίας πανταχόθεν διαλυθέντα, ὡς ἀγόμφωτον σκάφος, λοιπόν ἀμέριμνος ἦν· αἱ κάτω δυνάμεις οὐκ εἶχον ἔννοιαν, ὡς Λάζαρος των καταχθονίων ανασπασθήσεται λοιπόν. ὡς δὲ ἀθρόον ἡ Δεσποτικὴ φωνὴ ἐν τῷ τάφῳ κατ ελθοῦσα σὺν φωτισμῷ [758] πολλῷ ήρξατο θάττον τὰς μὲν τρίχας τοῦ Λαζάρου ἀντιφυτεύειν τῇ κεφαλῇ, τὸν μυελὸν ἐνθηκιάζειν τῇ κενότητα των καλάμων, τῶν δὲ φλεβῶν τὴν μέστωσιν πρὸς ζωτικὸν κατευθύνειν αἷμα, κατεπλάγησαν αἱ κάτω δυνάμεις πρὸς ἀλλήλας βοῶσαι· Τίς οὗτος ὁ καλῶν ; τίς οὗτος ὁ αὐθεντῶν; τίς ὁ ἀνα- πλάττων διαλελυμένον χοῦν ; τίς ὁ ἐξυπνίζων νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου; τίς ὁ ἀδαμαντίνας πύλας διαχρήσεων ; τίς ὁ βοῶν, Λάζαρε, δεύρο έξω; ἡ φωνὴ μὲν ἄνθρωποφθογ- γος, καὶ ἡ δύναμις θεοδύναμος. Τις ὁ καλῶν ; οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος· τὸ μὲν σχῆμα ἀνθρώπου, ἡ δὲ φωνὴ Θεοῦ. Προπέμψωμεν Λάζαρον, ὀξέως αὐτὸν ἀναφορήσωμεν, μὴ κατέλθῃ ὧδε ὁ καλῶν αὐτὸν, μὴ βραδύνοντος τούτου ὧδε κατέλθῃ ὁ καλῶν. Ηρξαντο σαλεύεσθαι οι νεκροί καὶ κινεῖσθαι. "Ενα ζημιωθώμεν. φησὶ, καὶ μὴ ἅπαντας ἀπολέσωμεν. Ούτως ὁ Λάζαρος ἐξεπήδησεν ἐκ τοῦ κόλ που τοῦ ᾅδου αἰνῶν καὶ εὐλογῶν καὶ δοξάζων τὸν Κύ ριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ενταῦθα τὸν λόγον σφρα γίσωμεν· τὰ βαΐα τῶν φοινίκων ἀναλεγόμενοι εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου ἐξέλθωμεν βοῶντες καὶ λέ- γοντες· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος. ἐν ὀνόματι Κυρίου. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Εἰς τὸ, « Εξελθόντες οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον. » Ὅσοι τοῦ Ἡλία μαθηταὶ τυγχάνετε, τοῦ τὴν πενι ἂν τράπεζαν τῆς χήρας μὴ ἐξουθενήσαντος, παρ' ἡμῖν αὐλίσθητε. Τοιαύτη γὰρ καὶ παρ' ἡμῖν λόγων μετρία ἡτοίμασται τράπεζα, ἕνα ἄρτον ἔχουσα ἐπ' αὐτῆς οὐχ

SPURIA. 705 τράπεζαν, ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραήλ στειρεύειν παρασκευάσας, χήραν αὐτὴν ἐργασάμενος, στεί σαν καὶ ἄτεχνον, καρποὺς μὴ τίκτουσαν, καὶ σὺ πα- ραιτῇ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν ; Ὅπως οὖν μηδὲν τού- των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, εὐθέως εστείλατο τὴν ἐπὶ Σιδω νίους ἀποδημίαν, ἐν εὐφροσύνῃ, ἢ οδύνη ποριζόμενος 4. Ακουσον δὲ πρὸς ταῦτα. Ξενισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὗρεν ἀδαπάνητον τράπεζαν, γνησίαν, ἁρμόδιον, ἀσκητικὴν, ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλά ρια. Τί γὰρ οὖν ; δύο ξυλάρια μόνα εἶχεν ἡ χήρα; Ναί. Πῶς ; Ακουσον, καὶ ἐρῶ σοι. Αὕτη ἡ μνημονευθείσα χήρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε· διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης. Εἰσελθὼν τοιγαρούν ο προ φήτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας· εὗρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Εκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνθήκην· εὗρεν ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλάρια· ὕδωρ, τὸ βάπτισμα ἔλαιον, τὸ χρίσμα· ἄλευρον, ὁ ἄρτος · δύο ξυλάρια, τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα. Εν δὲ καὶ πρὸς τὴν χήραν βοήσας ὁ Ἠλίας. Ο καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει. Ανελλιπές γὰρ ἡ χάρις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Εὑρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζαν της χήρας, η φράνθη, ἠγαλλιάσατο, λέγων πρὸς ἑαυτόν· δε διά- ξω τοῦ λοιποῦ, ὧδε τὸν ἅπαντά μου χρόνον διατρίβω ἁρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὗρον, οὐδείς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Αχαάδ, καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ, καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ιεζάβελ - ἐχέτωσαν κληρονομίαν, τὴν ἀβροχίαν· ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ὅλως χωρίζομαι. Ταῦτα λέγων ὁ Ηλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραντικῶς λογιζόμενος, μὴ συν ειδώς, ὡς ἄνθρωπος, ὅτι ἐν τῇ εὐφρασία τὴν οδύνην ἔμελλεν εὑρίσκειν. Ἴστε πάντες, πῶς ἡ χήρα δύο παί δας έχουσα γνησίους καὶ ὁμοκοιλίους, όρθρου τῆς κλί νης διεγερθείσα, θεωρεῖ τὸν ἵνα αὐτῆς υἱὸν θανάτῳ παι ραδοθέντα. Εἰ δὲ πέφυκε χήραν ἐπιτηδεύειν ἐπὶ τέκνῳ ἄῤῥενι τελείῳ τελευτῶντι, οὐδεὶς ὑμῶν ἀγνοεῖ· ἐνδο- ξοτέραν γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου. Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ εἰωθὸς τῷ νεκρῷ ἡ γυνή, οὔτε ἐκήδευσεν, οὔτε πρὸς τὴν ἔξοδον ἠσχολήθη · ἀλλὰ καταλιπούσα αὐτῆς τὸν νεκρόν, τοῦ Ἡλία καθήψατο, κρατοῦσα, περιάγουσα, χλοποιοῦσα, κράζουσα ἐπὶ πάντων· Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ἔνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; ἦλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ὰς ἁμαρτίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου. Γουτέστι. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας. Εἶδες πῶς ἡ εὐφρο- ύνη τοῦ Ἠλία εἰς ὀδύνην μετῆλθεν ; Ως φονεύς :ατείχετο· οὕτω γὰρ ἔλεγεν ἡ χήρα, Τί ἐμοὶ καὶ σοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; Εἰσῆλθες προς με τοῦ ἀναμνῆς και τὰς ἁμαρτίας μου, θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας · ἡ σὴ εἴσοδος παρεσκεύασε τοῦτο. Μὴ εὗρες τὸν παῖδά μου ἀσθενοῦντα; μὴ ἠρρώστησεν ἡμέραν μίαν; ἡ σὴ [757] εἴσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ που παρέσχε. Τι μοι άλευρον ἐχαρίσω, τοῦ ἐσθίον- τος μὴ παρόντος, δός μοι τὸν υἱόν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανά τώσας κληρονομήσαι τὸν οἶκον μου βουλόμενος. Δέξαι σὺ τὸ έλευρον, καὶ δός μοι τὸν υἱόν μου. Εμὲ σιτεύεις, καὶ το τέκνον μου φονεύεις; μετὰ ἰδίων λιμώξω, καὶ μὴ μετά ξένων πλουτήσω. Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ ἄνθρωπε του Θεοῦ, εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι τὰς ἁμαρ τίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ τὸν υἱόν του εθανάτωσας, σκληρός μοί τις φαίνῃ· οὐκ ἔστιν ἡ :ἴσοδός σου εἰθεία; Τί διαπράξω, ἀπάγγειλόν μοι. Μὴ έφυγες τὸν Θεόν σου; μὴ τὰ τοῦ Ἰωνᾶ διεπράξω πράγματα. Τραχύς τίς μοι φαίνῃ. Πύρ πνέεις, φόνον ρέγῃ, ἀβροχίαν βαστάζεις, πεντηκοντάρχας κατα- ταίεις· ἐγνώσθη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ. Οὐκ ἀρκεῖ σου τι τοὺς ὁμοφύλους σου έπνιξας, ἀλλὰ καὶ ὧδε παρα- έγονας τὰ ὅμοια διαπράξασθαι; Πολλούς έπαιξας, μὲ δὲ οὐ παίξεις· δός μοι τὸν υἱόν μου. Τί οὖν ὁ Ηλίας ; Συνεκάμφθη εὐθέως· ἔγνω γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φύγμα. Διὸ μέγα στενάξας ὡς ηττηθείς, εβόησε έγων· Οίμοι, Κύριε, ο μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ς ἐγὼ οἰκῶ μετ' αὐτῆς, σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανα • Εξ εύφρ. μᾶλλον ἢ ἐδ. πορευόμ. • τῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς· σὸν τὸ ἔργον· ἐπέγνω γὰρ Δέσποτα. Ἰδοὺ ὑπὸ χήρας βιάζομαι· ἀεὶ γὰρ σκληροτά ταις γυναιξὶ παραπέμπεις με. Την Ιεζάβελ έφυγα, και εἰς ταύτην περιέπεσα. Πολλούς πειρασμούς ὑπέμεινε, ταύτης δὲ τὴν γλώτταν βαστάσαι οὐ δύναμαι. Σὺ εἶ εἰρηκώς μοι, Δέσποτα· Πορεύθητι εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικὶ χώρᾳ τοῦ δι τρέφειν σε ἐκεῖ. Καὶ ἰδοὺ διαστρέφει· οὐ γὰρ διατρέ φει. Ὡς φονεύς κατέχομαι· καὶ καλῶς κατέχομαι αν θηρὸς γὰρ ἦν ὁ παῖς ἐν τῇ εἰσόδῳ μου· πῶς οὖν ἀθρόας θανάτῳ παρεδόθη, οὐκ οἶδα. Λύτρωσαί με, Κύριε, τῆς ὀχλήσεως ταύτης· θέατρόν μοι περιέστησεν, αἰσχύνην μοι περιέθηκε, θλίψιν μοι πολλὴν ἐπήγαγε. Δὸς τὴν ψυχὴν, καὶ παρέχω τὴν βροχήν πληροφόρησαν τὴν χήραν, καὶ ἀρδεύω τὴν χώραν· δὸς τοῦ παιδὸς τὴν παλαί- δίωσιν, καὶ κινῶ τὴν γλῶτταν πρὸς ὀμβροδοσίαν . Ταῦτα μέντοι διὰ τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ Λαζάρου νεκρεγερσίαν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀντιλογίαν, ότι άλλως Δεσπό της αυθεντεί, καὶ ἄλλως δοῦλος ἐγείρει. Ηλίας ήγειρε νεκρὸν, ἀλλ' ὅμως οὐκ ηὐθέντησεν δυνήθη γὰρ πολλὰ καὶ ἐθλίβη καὶ στενώσει περιέπεσε. Διὸ ἐβόησεν ἐν προσευχή λέγων· Οίμοι! Ὅποὺ δὲ τὸ, οίμοι· ἐκεῖ ὀδύνη Όπου ψυχῆς. Οὕτω γὰρ καὶ ἀλλαχοῦ εὑρήσεις τὸν προφήτην ὀδυρόμενον καὶ λέγοντα· Οίμοι! ότι κατελείφθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ· καὶ πάλιν ἕτερος προφήτης, Οίμοι, οἴμοι εἰς ἡμέραν ! ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ αὐτὴ ὡς ταλαιπωρία· καὶ πάλιν ἄλλος, Οίμοι! ότι ἀπόλωλεν ἀπὸ τῆς γῆς. Πανταχοῦ ὀδύνη τὸ Οίμοι. Οὕτω καὶ Ἠλίας ἐνταῦθα· Οίμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, σὺ εκάκωσας τοῦ θανατώσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. Καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίς τρίτον. Ορα οὖν ἐνταῦθα, πῶς ἐν τῷ νόμῳ τῆς χάριτος τὸ μυστή ριον εικονογραφείται. Τὸ γὰρ, Ενεφύσησε τρίτον, τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος τὴν εἴσοδον παριστᾷ. Καὶ ἐπ- εκαλέσατο τὸν Θεόν, καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφήτω δή, Κύριε, ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου εἰς αὐτόν. Καὶ ἐγένετο οὕτω. Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαῖε; μήτι τοιοῦτον ὁ Κύριος οἷον Ηλίας ; μήτι τοιοῦτον Ηλίας, οἷον ὁ Κύριος; μὴ ἔκλινεν ὁ Κύριος γόνυ ; μὴ ἐπλάτυνε τὴν προσευχήν; Αὐτῷ γὰρ πᾶσα προσευχὴ ἀναπέμπεται· φωνὴν ἀφῆκε μόνον, Λάζαρε, δεύρο έξω, ὡς δεσπότης δοῦλον καλών. Τί οὖν ; ἐξῆλθεν ὡς δοῦλος ὑπακούσας δεσπότη; Ἐξῆλ- θεν, οὐκ ἐβράδυνεν, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ ᾅδης, οὐκ ἐστα σίασεν ὁ θάνατος, οὐκ ἀνεβάλοντο αἱ κάτω δυνάμεις ἀλλὰ μᾶλλον κατεπλάγησαν. Ο γὰρ οίδης ἔχων τὸν Λάζαρον ἤδη τέσσαρας ἡμέρας ἐν τοῖς ἰδίοις χωρίας πανταχόθεν διαλυθέντα, ὡς ἀγόμφωτον σκάφος, λοιπόν ἀμέριμνος ἦν· αἱ κάτω δυνάμεις οὐκ εἶχον ἔννοιαν, ὡς Λάζαρος των καταχθονίων ανασπασθήσεται λοιπόν. ὡς δὲ ἀθρόον ἡ Δεσποτικὴ φωνὴ ἐν τῷ τάφῳ κατ ελθοῦσα σὺν φωτισμῷ [758] πολλῷ ήρξατο θάττον τὰς μὲν τρίχας τοῦ Λαζάρου ἀντιφυτεύειν τῇ κεφαλῇ, τὸν μυελὸν ἐνθηκιάζειν τῇ κενότητα των καλάμων, τῶν δὲ φλεβῶν τὴν μέστωσιν πρὸς ζωτικὸν κατευθύνειν αἷμα, κατεπλάγησαν αἱ κάτω δυνάμεις πρὸς ἀλλήλας βοῶσαι· Τίς οὗτος ὁ καλῶν ; τίς οὗτος ὁ αὐθεντῶν; τίς ὁ ἀνα- πλάττων διαλελυμένον χοῦν ; τίς ὁ ἐξυπνίζων νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου; τίς ὁ ἀδαμαντίνας πύλας διαχρήσεων ; τίς ὁ βοῶν, Λάζαρε, δεύρο έξω; ἡ φωνὴ μὲν ἄνθρωποφθογ- γος, καὶ ἡ δύναμις θεοδύναμος. Τις ὁ καλῶν ; οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος· τὸ μὲν σχῆμα ἀνθρώπου, ἡ δὲ φωνὴ Θεοῦ. Προπέμψωμεν Λάζαρον, ὀξέως αὐτὸν ἀναφορήσωμεν, μὴ κατέλθῃ ὧδε ὁ καλῶν αὐτὸν, μὴ βραδύνοντος τούτου ὧδε κατέλθῃ ὁ καλῶν. Ηρξαντο σαλεύεσθαι οι νεκροί καὶ κινεῖσθαι. "Ενα ζημιωθώμεν. φησὶ, καὶ μὴ ἅπαντας ἀπολέσωμεν. Ούτως ὁ Λάζαρος ἐξεπήδησεν ἐκ τοῦ κόλ που τοῦ ᾅδου αἰνῶν καὶ εὐλογῶν καὶ δοξάζων τὸν Κύ ριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ενταῦθα τὸν λόγον σφρα γίσωμεν· τὰ βαΐα τῶν φοινίκων ἀναλεγόμενοι εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου ἐξέλθωμεν βοῶντες καὶ λέ- γοντες· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος. ἐν ὀνόματι Κυρίου. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Εἰς τὸ, « Εξελθόντες οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον. » Ὅσοι τοῦ Ἡλία μαθηταὶ τυγχάνετε, τοῦ τὴν πενι ἂν τράπεζαν τῆς χήρας μὴ ἐξουθενήσαντος, παρ' ἡμῖν αὐλίσθητε. Τοιαύτη γὰρ καὶ παρ' ἡμῖν λόγων μετρία ἡτοίμασται τράπεζα, ἕνα ἄρτον ἔχουσα ἐπ' αὐτῆς οὐχ

SPURIA. 705 τράπεζαν, ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραήλ στειρεύειν παρασκευάσας, χήραν αὐτὴν ἐργασάμενος, στεί σαν καὶ ἄτεχνον, καρποὺς μὴ τίκτουσαν, καὶ σὺ πα- ραιτῇ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν ; Ὅπως οὖν μηδὲν τού- των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, εὐθέως εστείλατο τὴν ἐπὶ Σιδω νίους ἀποδημίαν, ἐν εὐφροσύνῃ, ἢ οδύνη ποριζόμενος 4. Ακουσον δὲ πρὸς ταῦτα. Ξενισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὗρεν ἀδαπάνητον τράπεζαν, γνησίαν, ἁρμόδιον, ἀσκητικὴν, ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλά ρια. Τί γὰρ οὖν ; δύο ξυλάρια μόνα εἶχεν ἡ χήρα; Ναί. Πῶς ; Ακουσον, καὶ ἐρῶ σοι. Αὕτη ἡ μνημονευθείσα χήρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε· διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης. Εἰσελθὼν τοιγαρούν ο προ φήτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας· εὗρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Εκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνθήκην· εὗρεν ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλάρια· ὕδωρ, τὸ βάπτισμα ἔλαιον, τὸ χρίσμα· ἄλευρον, ὁ ἄρτος · δύο ξυλάρια, τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα. Εν δὲ καὶ πρὸς τὴν χήραν βοήσας ὁ Ἠλίας. Ο καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει. Ανελλιπές γὰρ ἡ χάρις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Εὑρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζαν της χήρας, η φράνθη, ἠγαλλιάσατο, λέγων πρὸς ἑαυτόν· δε διά- ξω τοῦ λοιποῦ, ὧδε τὸν ἅπαντά μου χρόνον διατρίβω ἁρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὗρον, οὐδείς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Αχαάδ, καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ, καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ιεζάβελ - ἐχέτωσαν κληρονομίαν, τὴν ἀβροχίαν· ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ὅλως χωρίζομαι. Ταῦτα λέγων ὁ Ηλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραντικῶς λογιζόμενος, μὴ συν ειδώς, ὡς ἄνθρωπος, ὅτι ἐν τῇ εὐφρασία τὴν οδύνην ἔμελλεν εὑρίσκειν. Ἴστε πάντες, πῶς ἡ χήρα δύο παί δας έχουσα γνησίους καὶ ὁμοκοιλίους, όρθρου τῆς κλί νης διεγερθείσα, θεωρεῖ τὸν ἵνα αὐτῆς υἱὸν θανάτῳ παι ραδοθέντα. Εἰ δὲ πέφυκε χήραν ἐπιτηδεύειν ἐπὶ τέκνῳ ἄῤῥενι τελείῳ τελευτῶντι, οὐδεὶς ὑμῶν ἀγνοεῖ· ἐνδο- ξοτέραν γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου. Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ εἰωθὸς τῷ νεκρῷ ἡ γυνή, οὔτε ἐκήδευσεν, οὔτε πρὸς τὴν ἔξοδον ἠσχολήθη · ἀλλὰ καταλιπούσα αὐτῆς τὸν νεκρόν, τοῦ Ἡλία καθήψατο, κρατοῦσα, περιάγουσα, χλοποιοῦσα, κράζουσα ἐπὶ πάντων· Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ἔνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; ἦλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ὰς ἁμαρτίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου. Γουτέστι. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας. Εἶδες πῶς ἡ εὐφρο- ύνη τοῦ Ἠλία εἰς ὀδύνην μετῆλθεν ; Ως φονεύς :ατείχετο· οὕτω γὰρ ἔλεγεν ἡ χήρα, Τί ἐμοὶ καὶ σοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; Εἰσῆλθες προς με τοῦ ἀναμνῆς και τὰς ἁμαρτίας μου, θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας · ἡ σὴ εἴσοδος παρεσκεύασε τοῦτο. Μὴ εὗρες τὸν παῖδά μου ἀσθενοῦντα; μὴ ἠρρώστησεν ἡμέραν μίαν; ἡ σὴ [757] εἴσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ που παρέσχε. Τι μοι άλευρον ἐχαρίσω, τοῦ ἐσθίον- τος μὴ παρόντος, δός μοι τὸν υἱόν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανά τώσας κληρονομήσαι τὸν οἶκον μου βουλόμενος. Δέξαι σὺ τὸ έλευρον, καὶ δός μοι τὸν υἱόν μου. Εμὲ σιτεύεις, καὶ το τέκνον μου φονεύεις; μετὰ ἰδίων λιμώξω, καὶ μὴ μετά ξένων πλουτήσω. Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ ἄνθρωπε του Θεοῦ, εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι τὰς ἁμαρ τίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ τὸν υἱόν του εθανάτωσας, σκληρός μοί τις φαίνῃ· οὐκ ἔστιν ἡ :ἴσοδός σου εἰθεία; Τί διαπράξω, ἀπάγγειλόν μοι. Μὴ έφυγες τὸν Θεόν σου; μὴ τὰ τοῦ Ἰωνᾶ διεπράξω πράγματα. Τραχύς τίς μοι φαίνῃ. Πύρ πνέεις, φόνον ρέγῃ, ἀβροχίαν βαστάζεις, πεντηκοντάρχας κατα- ταίεις· ἐγνώσθη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ. Οὐκ ἀρκεῖ σου τι τοὺς ὁμοφύλους σου έπνιξας, ἀλλὰ καὶ ὧδε παρα- έγονας τὰ ὅμοια διαπράξασθαι; Πολλούς έπαιξας, μὲ δὲ οὐ παίξεις· δός μοι τὸν υἱόν μου. Τί οὖν ὁ Ηλίας ; Συνεκάμφθη εὐθέως· ἔγνω γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φύγμα. Διὸ μέγα στενάξας ὡς ηττηθείς, εβόησε έγων· Οίμοι, Κύριε, ο μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ς ἐγὼ οἰκῶ μετ' αὐτῆς, σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανα • Εξ εύφρ. μᾶλλον ἢ ἐδ. πορευόμ. • τῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς· σὸν τὸ ἔργον· ἐπέγνω γὰρ Δέσποτα. Ἰδοὺ ὑπὸ χήρας βιάζομαι· ἀεὶ γὰρ σκληροτά ταις γυναιξὶ παραπέμπεις με. Την Ιεζάβελ έφυγα, και εἰς ταύτην περιέπεσα. Πολλούς πειρασμούς ὑπέμεινε, ταύτης δὲ τὴν γλώτταν βαστάσαι οὐ δύναμαι. Σὺ εἶ εἰρηκώς μοι, Δέσποτα· Πορεύθητι εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικὶ χώρᾳ τοῦ δι τρέφειν σε ἐκεῖ. Καὶ ἰδοὺ διαστρέφει· οὐ γὰρ διατρέ φει. Ὡς φονεύς κατέχομαι· καὶ καλῶς κατέχομαι αν θηρὸς γὰρ ἦν ὁ παῖς ἐν τῇ εἰσόδῳ μου· πῶς οὖν ἀθρόας θανάτῳ παρεδόθη, οὐκ οἶδα. Λύτρωσαί με, Κύριε, τῆς ὀχλήσεως ταύτης· θέατρόν μοι περιέστησεν, αἰσχύνην μοι περιέθηκε, θλίψιν μοι πολλὴν ἐπήγαγε. Δὸς τὴν ψυχὴν, καὶ παρέχω τὴν βροχήν πληροφόρησαν τὴν χήραν, καὶ ἀρδεύω τὴν χώραν· δὸς τοῦ παιδὸς τὴν παλαί- δίωσιν, καὶ κινῶ τὴν γλῶτταν πρὸς ὀμβροδοσίαν . Ταῦτα μέντοι διὰ τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ Λαζάρου νεκρεγερσίαν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀντιλογίαν, ότι άλλως Δεσπό της αυθεντεί, καὶ ἄλλως δοῦλος ἐγείρει. Ηλίας ήγειρε νεκρὸν, ἀλλ' ὅμως οὐκ ηὐθέντησεν δυνήθη γὰρ πολλὰ καὶ ἐθλίβη καὶ στενώσει περιέπεσε. Διὸ ἐβόησεν ἐν προσευχή λέγων· Οίμοι! Ὅποὺ δὲ τὸ, οίμοι· ἐκεῖ ὀδύνη Όπου ψυχῆς. Οὕτω γὰρ καὶ ἀλλαχοῦ εὑρήσεις τὸν προφήτην ὀδυρόμενον καὶ λέγοντα· Οίμοι! ότι κατελείφθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ· καὶ πάλιν ἕτερος προφήτης, Οίμοι, οἴμοι εἰς ἡμέραν ! ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ αὐτὴ ὡς ταλαιπωρία· καὶ πάλιν ἄλλος, Οίμοι! ότι ἀπόλωλεν ἀπὸ τῆς γῆς. Πανταχοῦ ὀδύνη τὸ Οίμοι. Οὕτω καὶ Ἠλίας ἐνταῦθα· Οίμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, σὺ εκάκωσας τοῦ θανατώσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. Καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίς τρίτον. Ορα οὖν ἐνταῦθα, πῶς ἐν τῷ νόμῳ τῆς χάριτος τὸ μυστή ριον εικονογραφείται. Τὸ γὰρ, Ενεφύσησε τρίτον, τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος τὴν εἴσοδον παριστᾷ. Καὶ ἐπ- εκαλέσατο τὸν Θεόν, καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφήτω δή, Κύριε, ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου εἰς αὐτόν. Καὶ ἐγένετο οὕτω. Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαῖε; μήτι τοιοῦτον ὁ Κύριος οἷον Ηλίας ; μήτι τοιοῦτον Ηλίας, οἷον ὁ Κύριος; μὴ ἔκλινεν ὁ Κύριος γόνυ ; μὴ ἐπλάτυνε τὴν προσευχήν; Αὐτῷ γὰρ πᾶσα προσευχὴ ἀναπέμπεται· φωνὴν ἀφῆκε μόνον, Λάζαρε, δεύρο έξω, ὡς δεσπότης δοῦλον καλών. Τί οὖν ; ἐξῆλθεν ὡς δοῦλος ὑπακούσας δεσπότη; Ἐξῆλ- θεν, οὐκ ἐβράδυνεν, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ ᾅδης, οὐκ ἐστα σίασεν ὁ θάνατος, οὐκ ἀνεβάλοντο αἱ κάτω δυνάμεις ἀλλὰ μᾶλλον κατεπλάγησαν. Ο γὰρ οίδης ἔχων τὸν Λάζαρον ἤδη τέσσαρας ἡμέρας ἐν τοῖς ἰδίοις χωρίας πανταχόθεν διαλυθέντα, ὡς ἀγόμφωτον σκάφος, λοιπόν ἀμέριμνος ἦν· αἱ κάτω δυνάμεις οὐκ εἶχον ἔννοιαν, ὡς Λάζαρος των καταχθονίων ανασπασθήσεται λοιπόν. ὡς δὲ ἀθρόον ἡ Δεσποτικὴ φωνὴ ἐν τῷ τάφῳ κατ ελθοῦσα σὺν φωτισμῷ [758] πολλῷ ήρξατο θάττον τὰς μὲν τρίχας τοῦ Λαζάρου ἀντιφυτεύειν τῇ κεφαλῇ, τὸν μυελὸν ἐνθηκιάζειν τῇ κενότητα των καλάμων, τῶν δὲ φλεβῶν τὴν μέστωσιν πρὸς ζωτικὸν κατευθύνειν αἷμα, κατεπλάγησαν αἱ κάτω δυνάμεις πρὸς ἀλλήλας βοῶσαι· Τίς οὗτος ὁ καλῶν ; τίς οὗτος ὁ αὐθεντῶν; τίς ὁ ἀνα- πλάττων διαλελυμένον χοῦν ; τίς ὁ ἐξυπνίζων νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου; τίς ὁ ἀδαμαντίνας πύλας διαχρήσεων ; τίς ὁ βοῶν, Λάζαρε, δεύρο έξω; ἡ φωνὴ μὲν ἄνθρωποφθογ- γος, καὶ ἡ δύναμις θεοδύναμος. Τις ὁ καλῶν ; οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος· τὸ μὲν σχῆμα ἀνθρώπου, ἡ δὲ φωνὴ Θεοῦ. Προπέμψωμεν Λάζαρον, ὀξέως αὐτὸν ἀναφορήσωμεν, μὴ κατέλθῃ ὧδε ὁ καλῶν αὐτὸν, μὴ βραδύνοντος τούτου ὧδε κατέλθῃ ὁ καλῶν. Ηρξαντο σαλεύεσθαι οι νεκροί καὶ κινεῖσθαι. "Ενα ζημιωθώμεν. φησὶ, καὶ μὴ ἅπαντας ἀπολέσωμεν. Ούτως ὁ Λάζαρος ἐξεπήδησεν ἐκ τοῦ κόλ που τοῦ ᾅδου αἰνῶν καὶ εὐλογῶν καὶ δοξάζων τὸν Κύ ριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ενταῦθα τὸν λόγον σφρα γίσωμεν· τὰ βαΐα τῶν φοινίκων ἀναλεγόμενοι εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου ἐξέλθωμεν βοῶντες καὶ λέ- γοντες· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος. ἐν ὀνόματι Κυρίου. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Εἰς τὸ, « Εξελθόντες οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον. » Ὅσοι τοῦ Ἡλία μαθηταὶ τυγχάνετε, τοῦ τὴν πενι ἂν τράπεζαν τῆς χήρας μὴ ἐξουθενήσαντος, παρ' ἡμῖν αὐλίσθητε. Τοιαύτη γὰρ καὶ παρ' ἡμῖν λόγων μετρία ἡτοίμασται τράπεζα, ἕνα ἄρτον ἔχουσα ἐπ' αὐτῆς οὐχ