SPURIA. 705 τράπεζαν, ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραήλ στειρεύειν παρασκευάσας, χήραν αὐτὴν ἐργασάμενος, στεί σαν καὶ ἄτεχνον, καρποὺς μὴ τίκτουσαν, καὶ σὺ πα- ραιτῇ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν ; Ὅπως οὖν μηδὲν τού- των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, εὐθέως εστείλατο τὴν ἐπὶ Σιδω νίους ἀποδημίαν, ἐν εὐφροσύνῃ, ἢ οδύνη ποριζόμενος 4. Ακουσον δὲ πρὸς ταῦτα. Ξενισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὗρεν ἀδαπάνητον τράπεζαν, γνησίαν, ἁρμόδιον, ἀσκητικὴν, ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλά ρια. Τί γὰρ οὖν ; δύο ξυλάρια μόνα εἶχεν ἡ χήρα; Ναί. Πῶς ; Ακουσον, καὶ ἐρῶ σοι. Αὕτη ἡ μνημονευθείσα χήρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε· διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης. Εἰσελθὼν τοιγαρούν ο προ φήτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας· εὗρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Εκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνθήκην· εὗρεν ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλάρια· ὕδωρ, τὸ βάπτισμα ἔλαιον, τὸ χρίσμα· ἄλευρον, ὁ ἄρτος · δύο ξυλάρια, τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα. Εν δὲ καὶ πρὸς τὴν χήραν βοήσας ὁ Ἠλίας. Ο καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει. Ανελλιπές γὰρ ἡ χάρις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Εὑρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζαν της χήρας, η φράνθη, ἠγαλλιάσατο, λέγων πρὸς ἑαυτόν· δε διά- ξω τοῦ λοιποῦ, ὧδε τὸν ἅπαντά μου χρόνον διατρίβω ἁρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὗρον, οὐδείς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Αχαάδ, καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ, καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ιεζάβελ - ἐχέτωσαν κληρονομίαν, τὴν ἀβροχίαν· ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ὅλως χωρίζομαι. Ταῦτα λέγων ὁ Ηλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραντικῶς λογιζόμενος, μὴ συν ειδώς, ὡς ἄνθρωπος, ὅτι ἐν τῇ εὐφρασία τὴν οδύνην ἔμελλεν εὑρίσκειν. Ἴστε πάντες, πῶς ἡ χήρα δύο παί δας έχουσα γνησίους καὶ ὁμοκοιλίους, όρθρου τῆς κλί νης διεγερθείσα, θεωρεῖ τὸν ἵνα αὐτῆς υἱὸν θανάτῳ παι ραδοθέντα. Εἰ δὲ πέφυκε χήραν ἐπιτηδεύειν ἐπὶ τέκνῳ ἄῤῥενι τελείῳ τελευτῶντι, οὐδεὶς ὑμῶν ἀγνοεῖ· ἐνδο- ξοτέραν γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου. Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ εἰωθὸς τῷ νεκρῷ ἡ γυνή, οὔτε ἐκήδευσεν, οὔτε πρὸς τὴν ἔξοδον ἠσχολήθη · ἀλλὰ καταλιπούσα αὐτῆς τὸν νεκρόν, τοῦ Ἡλία καθήψατο, κρατοῦσα, περιάγουσα, χλοποιοῦσα, κράζουσα ἐπὶ πάντων· Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ἔνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; ἦλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ὰς ἁμαρτίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου. Γουτέστι. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας. Εἶδες πῶς ἡ εὐφρο- ύνη τοῦ Ἠλία εἰς ὀδύνην μετῆλθεν ; Ως φονεύς :ατείχετο· οὕτω γὰρ ἔλεγεν ἡ χήρα, Τί ἐμοὶ καὶ σοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; Εἰσῆλθες προς με τοῦ ἀναμνῆς και τὰς ἁμαρτίας μου, θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας · ἡ σὴ εἴσοδος παρεσκεύασε τοῦτο. Μὴ εὗρες τὸν παῖδά μου ἀσθενοῦντα; μὴ ἠρρώστησεν ἡμέραν μίαν; ἡ σὴ [757] εἴσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ που παρέσχε. Τι μοι άλευρον ἐχαρίσω, τοῦ ἐσθίον- τος μὴ παρόντος, δός μοι τὸν υἱόν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανά τώσας κληρονομήσαι τὸν οἶκον μου βουλόμενος. Δέξαι σὺ τὸ έλευρον, καὶ δός μοι τὸν υἱόν μου. Εμὲ σιτεύεις, καὶ το τέκνον μου φονεύεις; μετὰ ἰδίων λιμώξω, καὶ μὴ μετά ξένων πλουτήσω. Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ ἄνθρωπε του Θεοῦ, εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι τὰς ἁμαρ τίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ τὸν υἱόν του εθανάτωσας, σκληρός μοί τις φαίνῃ· οὐκ ἔστιν ἡ :ἴσοδός σου εἰθεία; Τί διαπράξω, ἀπάγγειλόν μοι. Μὴ έφυγες τὸν Θεόν σου; μὴ τὰ τοῦ Ἰωνᾶ διεπράξω πράγματα. Τραχύς τίς μοι φαίνῃ. Πύρ πνέεις, φόνον ρέγῃ, ἀβροχίαν βαστάζεις, πεντηκοντάρχας κατα- ταίεις· ἐγνώσθη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ. Οὐκ ἀρκεῖ σου τι τοὺς ὁμοφύλους σου έπνιξας, ἀλλὰ καὶ ὧδε παρα- έγονας τὰ ὅμοια διαπράξασθαι; Πολλούς έπαιξας, μὲ δὲ οὐ παίξεις· δός μοι τὸν υἱόν μου. Τί οὖν ὁ Ηλίας ; Συνεκάμφθη εὐθέως· ἔγνω γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φύγμα. Διὸ μέγα στενάξας ὡς ηττηθείς, εβόησε έγων· Οίμοι, Κύριε, ο μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ς ἐγὼ οἰκῶ μετ' αὐτῆς, σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανα • Εξ εύφρ. μᾶλλον ἢ ἐδ. πορευόμ. • τῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς· σὸν τὸ ἔργον· ἐπέγνω γὰρ Δέσποτα. Ἰδοὺ ὑπὸ χήρας βιάζομαι· ἀεὶ γὰρ σκληροτά ταις γυναιξὶ παραπέμπεις με. Την Ιεζάβελ έφυγα, και εἰς ταύτην περιέπεσα. Πολλούς πειρασμούς ὑπέμεινε, ταύτης δὲ τὴν γλώτταν βαστάσαι οὐ δύναμαι. Σὺ εἶ εἰρηκώς μοι, Δέσποτα· Πορεύθητι εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικὶ χώρᾳ τοῦ δι τρέφειν σε ἐκεῖ. Καὶ ἰδοὺ διαστρέφει· οὐ γὰρ διατρέ φει. Ὡς φονεύς κατέχομαι· καὶ καλῶς κατέχομαι αν θηρὸς γὰρ ἦν ὁ παῖς ἐν τῇ εἰσόδῳ μου· πῶς οὖν ἀθρόας θανάτῳ παρεδόθη, οὐκ οἶδα. Λύτρωσαί με, Κύριε, τῆς ὀχλήσεως ταύτης· θέατρόν μοι περιέστησεν, αἰσχύνην μοι περιέθηκε, θλίψιν μοι πολλὴν ἐπήγαγε. Δὸς τὴν ψυχὴν, καὶ παρέχω τὴν βροχήν πληροφόρησαν τὴν χήραν, καὶ ἀρδεύω τὴν χώραν· δὸς τοῦ παιδὸς τὴν παλαί- δίωσιν, καὶ κινῶ τὴν γλῶτταν πρὸς ὀμβροδοσίαν . Ταῦτα μέντοι διὰ τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ Λαζάρου νεκρεγερσίαν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀντιλογίαν, ότι άλλως Δεσπό της αυθεντεί, καὶ ἄλλως δοῦλος ἐγείρει. Ηλίας ήγειρε νεκρὸν, ἀλλ' ὅμως οὐκ ηὐθέντησεν δυνήθη γὰρ πολλὰ καὶ ἐθλίβη καὶ στενώσει περιέπεσε. Διὸ ἐβόησεν ἐν προσευχή λέγων· Οίμοι! Ὅποὺ δὲ τὸ, οίμοι· ἐκεῖ ὀδύνη Όπου ψυχῆς. Οὕτω γὰρ καὶ ἀλλαχοῦ εὑρήσεις τὸν προφήτην ὀδυρόμενον καὶ λέγοντα· Οίμοι! ότι κατελείφθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ· καὶ πάλιν ἕτερος προφήτης, Οίμοι, οἴμοι εἰς ἡμέραν ! ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ αὐτὴ ὡς ταλαιπωρία· καὶ πάλιν ἄλλος, Οίμοι! ότι ἀπόλωλεν ἀπὸ τῆς γῆς. Πανταχοῦ ὀδύνη τὸ Οίμοι. Οὕτω καὶ Ἠλίας ἐνταῦθα· Οίμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, σὺ εκάκωσας τοῦ θανατώσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. Καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίς τρίτον. Ορα οὖν ἐνταῦθα, πῶς ἐν τῷ νόμῳ τῆς χάριτος τὸ μυστή ριον εικονογραφείται. Τὸ γὰρ, Ενεφύσησε τρίτον, τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος τὴν εἴσοδον παριστᾷ. Καὶ ἐπ- εκαλέσατο τὸν Θεόν, καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφήτω δή, Κύριε, ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου εἰς αὐτόν. Καὶ ἐγένετο οὕτω. Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαῖε; μήτι τοιοῦτον ὁ Κύριος οἷον Ηλίας ; μήτι τοιοῦτον Ηλίας, οἷον ὁ Κύριος; μὴ ἔκλινεν ὁ Κύριος γόνυ ; μὴ ἐπλάτυνε τὴν προσευχήν; Αὐτῷ γὰρ πᾶσα προσευχὴ ἀναπέμπεται· φωνὴν ἀφῆκε μόνον, Λάζαρε, δεύρο έξω, ὡς δεσπότης δοῦλον καλών. Τί οὖν ; ἐξῆλθεν ὡς δοῦλος ὑπακούσας δεσπότη; Ἐξῆλ- θεν, οὐκ ἐβράδυνεν, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ ᾅδης, οὐκ ἐστα σίασεν ὁ θάνατος, οὐκ ἀνεβάλοντο αἱ κάτω δυνάμεις ἀλλὰ μᾶλλον κατεπλάγησαν. Ο γὰρ οίδης ἔχων τὸν Λάζαρον ἤδη τέσσαρας ἡμέρας ἐν τοῖς ἰδίοις χωρίας πανταχόθεν διαλυθέντα, ὡς ἀγόμφωτον σκάφος, λοιπόν ἀμέριμνος ἦν· αἱ κάτω δυνάμεις οὐκ εἶχον ἔννοιαν, ὡς Λάζαρος των καταχθονίων ανασπασθήσεται λοιπόν. ὡς δὲ ἀθρόον ἡ Δεσποτικὴ φωνὴ ἐν τῷ τάφῳ κατ ελθοῦσα σὺν φωτισμῷ [758] πολλῷ ήρξατο θάττον τὰς μὲν τρίχας τοῦ Λαζάρου ἀντιφυτεύειν τῇ κεφαλῇ, τὸν μυελὸν ἐνθηκιάζειν τῇ κενότητα των καλάμων, τῶν δὲ φλεβῶν τὴν μέστωσιν πρὸς ζωτικὸν κατευθύνειν αἷμα, κατεπλάγησαν αἱ κάτω δυνάμεις πρὸς ἀλλήλας βοῶσαι· Τίς οὗτος ὁ καλῶν ; τίς οὗτος ὁ αὐθεντῶν; τίς ὁ ἀνα- πλάττων διαλελυμένον χοῦν ; τίς ὁ ἐξυπνίζων νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου; τίς ὁ ἀδαμαντίνας πύλας διαχρήσεων ; τίς ὁ βοῶν, Λάζαρε, δεύρο έξω; ἡ φωνὴ μὲν ἄνθρωποφθογ- γος, καὶ ἡ δύναμις θεοδύναμος. Τις ὁ καλῶν ; οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος· τὸ μὲν σχῆμα ἀνθρώπου, ἡ δὲ φωνὴ Θεοῦ. Προπέμψωμεν Λάζαρον, ὀξέως αὐτὸν ἀναφορήσωμεν, μὴ κατέλθῃ ὧδε ὁ καλῶν αὐτὸν, μὴ βραδύνοντος τούτου ὧδε κατέλθῃ ὁ καλῶν. Ηρξαντο σαλεύεσθαι οι νεκροί καὶ κινεῖσθαι. "Ενα ζημιωθώμεν. φησὶ, καὶ μὴ ἅπαντας ἀπολέσωμεν. Ούτως ὁ Λάζαρος ἐξεπήδησεν ἐκ τοῦ κόλ που τοῦ ᾅδου αἰνῶν καὶ εὐλογῶν καὶ δοξάζων τὸν Κύ ριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ενταῦθα τὸν λόγον σφρα γίσωμεν· τὰ βαΐα τῶν φοινίκων ἀναλεγόμενοι εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου ἐξέλθωμεν βοῶντες καὶ λέ- γοντες· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος. ἐν ὀνόματι Κυρίου. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Εἰς τὸ, « Εξελθόντες οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον. » Ὅσοι τοῦ Ἡλία μαθηταὶ τυγχάνετε, τοῦ τὴν πενι ἂν τράπεζαν τῆς χήρας μὴ ἐξουθενήσαντος, παρ' ἡμῖν αὐλίσθητε. Τοιαύτη γὰρ καὶ παρ' ἡμῖν λόγων μετρία ἡτοίμασται τράπεζα, ἕνα ἄρτον ἔχουσα ἐπ' αὐτῆς οὐχ

SPURIA. 705 τράπεζαν, ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραήλ στειρεύειν παρασκευάσας, χήραν αὐτὴν ἐργασάμενος, στεί σαν καὶ ἄτεχνον, καρποὺς μὴ τίκτουσαν, καὶ σὺ πα- ραιτῇ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν ; Ὅπως οὖν μηδὲν τού- των ἀκούσῃ ὁ Ἠλίας, εὐθέως εστείλατο τὴν ἐπὶ Σιδω νίους ἀποδημίαν, ἐν εὐφροσύνῃ, ἢ οδύνη ποριζόμενος 4. Ακουσον δὲ πρὸς ταῦτα. Ξενισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὗρεν ἀδαπάνητον τράπεζαν, γνησίαν, ἁρμόδιον, ἀσκητικὴν, ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλά ρια. Τί γὰρ οὖν ; δύο ξυλάρια μόνα εἶχεν ἡ χήρα; Ναί. Πῶς ; Ακουσον, καὶ ἐρῶ σοι. Αὕτη ἡ μνημονευθείσα χήρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε· διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης. Εἰσελθὼν τοιγαρούν ο προ φήτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας· εὗρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Εκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνθήκην· εὗρεν ὕδωρ καὶ ἔλαιον καὶ ἄλευρον, καὶ δύο ξυλάρια· ὕδωρ, τὸ βάπτισμα ἔλαιον, τὸ χρίσμα· ἄλευρον, ὁ ἄρτος · δύο ξυλάρια, τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα. Εν δὲ καὶ πρὸς τὴν χήραν βοήσας ὁ Ἠλίας. Ο καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει. Ανελλιπές γὰρ ἡ χάρις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Εὑρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζαν της χήρας, η φράνθη, ἠγαλλιάσατο, λέγων πρὸς ἑαυτόν· δε διά- ξω τοῦ λοιποῦ, ὧδε τὸν ἅπαντά μου χρόνον διατρίβω ἁρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὗρον, οὐδείς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Αχαάδ, καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ, καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ιεζάβελ - ἐχέτωσαν κληρονομίαν, τὴν ἀβροχίαν· ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ὅλως χωρίζομαι. Ταῦτα λέγων ὁ Ηλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραντικῶς λογιζόμενος, μὴ συν ειδώς, ὡς ἄνθρωπος, ὅτι ἐν τῇ εὐφρασία τὴν οδύνην ἔμελλεν εὑρίσκειν. Ἴστε πάντες, πῶς ἡ χήρα δύο παί δας έχουσα γνησίους καὶ ὁμοκοιλίους, όρθρου τῆς κλί νης διεγερθείσα, θεωρεῖ τὸν ἵνα αὐτῆς υἱὸν θανάτῳ παι ραδοθέντα. Εἰ δὲ πέφυκε χήραν ἐπιτηδεύειν ἐπὶ τέκνῳ ἄῤῥενι τελείῳ τελευτῶντι, οὐδεὶς ὑμῶν ἀγνοεῖ· ἐνδο- ξοτέραν γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου. Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ εἰωθὸς τῷ νεκρῷ ἡ γυνή, οὔτε ἐκήδευσεν, οὔτε πρὸς τὴν ἔξοδον ἠσχολήθη · ἀλλὰ καταλιπούσα αὐτῆς τὸν νεκρόν, τοῦ Ἡλία καθήψατο, κρατοῦσα, περιάγουσα, χλοποιοῦσα, κράζουσα ἐπὶ πάντων· Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ἔνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; ἦλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ὰς ἁμαρτίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου. Γουτέστι. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας. Εἶδες πῶς ἡ εὐφρο- ύνη τοῦ Ἠλία εἰς ὀδύνην μετῆλθεν ; Ως φονεύς :ατείχετο· οὕτω γὰρ ἔλεγεν ἡ χήρα, Τί ἐμοὶ καὶ σοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; Εἰσῆλθες προς με τοῦ ἀναμνῆς και τὰς ἁμαρτίας μου, θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας · ἡ σὴ εἴσοδος παρεσκεύασε τοῦτο. Μὴ εὗρες τὸν παῖδά μου ἀσθενοῦντα; μὴ ἠρρώστησεν ἡμέραν μίαν; ἡ σὴ [757] εἴσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ που παρέσχε. Τι μοι άλευρον ἐχαρίσω, τοῦ ἐσθίον- τος μὴ παρόντος, δός μοι τὸν υἱόν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανά τώσας κληρονομήσαι τὸν οἶκον μου βουλόμενος. Δέξαι σὺ τὸ έλευρον, καὶ δός μοι τὸν υἱόν μου. Εμὲ σιτεύεις, καὶ το τέκνον μου φονεύεις; μετὰ ἰδίων λιμώξω, καὶ μὴ μετά ξένων πλουτήσω. Τί ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ ἄνθρωπε του Θεοῦ, εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι τὰς ἁμαρ τίας μου, καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου. Σὺ τὸν υἱόν του εθανάτωσας, σκληρός μοί τις φαίνῃ· οὐκ ἔστιν ἡ :ἴσοδός σου εἰθεία; Τί διαπράξω, ἀπάγγειλόν μοι. Μὴ έφυγες τὸν Θεόν σου; μὴ τὰ τοῦ Ἰωνᾶ διεπράξω πράγματα. Τραχύς τίς μοι φαίνῃ. Πύρ πνέεις, φόνον ρέγῃ, ἀβροχίαν βαστάζεις, πεντηκοντάρχας κατα- ταίεις· ἐγνώσθη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ. Οὐκ ἀρκεῖ σου τι τοὺς ὁμοφύλους σου έπνιξας, ἀλλὰ καὶ ὧδε παρα- έγονας τὰ ὅμοια διαπράξασθαι; Πολλούς έπαιξας, μὲ δὲ οὐ παίξεις· δός μοι τὸν υἱόν μου. Τί οὖν ὁ Ηλίας ; Συνεκάμφθη εὐθέως· ἔγνω γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φύγμα. Διὸ μέγα στενάξας ὡς ηττηθείς, εβόησε έγων· Οίμοι, Κύριε, ο μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ς ἐγὼ οἰκῶ μετ' αὐτῆς, σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανα • Εξ εύφρ. μᾶλλον ἢ ἐδ. πορευόμ. • τῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς· σὸν τὸ ἔργον· ἐπέγνω γὰρ Δέσποτα. Ἰδοὺ ὑπὸ χήρας βιάζομαι· ἀεὶ γὰρ σκληροτά ταις γυναιξὶ παραπέμπεις με. Την Ιεζάβελ έφυγα, και εἰς ταύτην περιέπεσα. Πολλούς πειρασμούς ὑπέμεινε, ταύτης δὲ τὴν γλώτταν βαστάσαι οὐ δύναμαι. Σὺ εἶ εἰρηκώς μοι, Δέσποτα· Πορεύθητι εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντελοῦμαι γυναικὶ χώρᾳ τοῦ δι τρέφειν σε ἐκεῖ. Καὶ ἰδοὺ διαστρέφει· οὐ γὰρ διατρέ φει. Ὡς φονεύς κατέχομαι· καὶ καλῶς κατέχομαι αν θηρὸς γὰρ ἦν ὁ παῖς ἐν τῇ εἰσόδῳ μου· πῶς οὖν ἀθρόας θανάτῳ παρεδόθη, οὐκ οἶδα. Λύτρωσαί με, Κύριε, τῆς ὀχλήσεως ταύτης· θέατρόν μοι περιέστησεν, αἰσχύνην μοι περιέθηκε, θλίψιν μοι πολλὴν ἐπήγαγε. Δὸς τὴν ψυχὴν, καὶ παρέχω τὴν βροχήν πληροφόρησαν τὴν χήραν, καὶ ἀρδεύω τὴν χώραν· δὸς τοῦ παιδὸς τὴν παλαί- δίωσιν, καὶ κινῶ τὴν γλῶτταν πρὸς ὀμβροδοσίαν . Ταῦτα μέντοι διὰ τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ Λαζάρου νεκρεγερσίαν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀντιλογίαν, ότι άλλως Δεσπό της αυθεντεί, καὶ ἄλλως δοῦλος ἐγείρει. Ηλίας ήγειρε νεκρὸν, ἀλλ' ὅμως οὐκ ηὐθέντησεν δυνήθη γὰρ πολλὰ καὶ ἐθλίβη καὶ στενώσει περιέπεσε. Διὸ ἐβόησεν ἐν προσευχή λέγων· Οίμοι! Ὅποὺ δὲ τὸ, οίμοι· ἐκεῖ ὀδύνη Όπου ψυχῆς. Οὕτω γὰρ καὶ ἀλλαχοῦ εὑρήσεις τὸν προφήτην ὀδυρόμενον καὶ λέγοντα· Οίμοι! ότι κατελείφθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ· καὶ πάλιν ἕτερος προφήτης, Οίμοι, οἴμοι εἰς ἡμέραν ! ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ αὐτὴ ὡς ταλαιπωρία· καὶ πάλιν ἄλλος, Οίμοι! ότι ἀπόλωλεν ἀπὸ τῆς γῆς. Πανταχοῦ ὀδύνη τὸ Οίμοι. Οὕτω καὶ Ἠλίας ἐνταῦθα· Οίμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, σὺ εκάκωσας τοῦ θανατώσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. Καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίς τρίτον. Ορα οὖν ἐνταῦθα, πῶς ἐν τῷ νόμῳ τῆς χάριτος τὸ μυστή ριον εικονογραφείται. Τὸ γὰρ, Ενεφύσησε τρίτον, τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος τὴν εἴσοδον παριστᾷ. Καὶ ἐπ- εκαλέσατο τὸν Θεόν, καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφήτω δή, Κύριε, ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου εἰς αὐτόν. Καὶ ἐγένετο οὕτω. Τί λέγεις, ὦ Ἰουδαῖε; μήτι τοιοῦτον ὁ Κύριος οἷον Ηλίας ; μήτι τοιοῦτον Ηλίας, οἷον ὁ Κύριος; μὴ ἔκλινεν ὁ Κύριος γόνυ ; μὴ ἐπλάτυνε τὴν προσευχήν; Αὐτῷ γὰρ πᾶσα προσευχὴ ἀναπέμπεται· φωνὴν ἀφῆκε μόνον, Λάζαρε, δεύρο έξω, ὡς δεσπότης δοῦλον καλών. Τί οὖν ; ἐξῆλθεν ὡς δοῦλος ὑπακούσας δεσπότη; Ἐξῆλ- θεν, οὐκ ἐβράδυνεν, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ ᾅδης, οὐκ ἐστα σίασεν ὁ θάνατος, οὐκ ἀνεβάλοντο αἱ κάτω δυνάμεις ἀλλὰ μᾶλλον κατεπλάγησαν. Ο γὰρ οίδης ἔχων τὸν Λάζαρον ἤδη τέσσαρας ἡμέρας ἐν τοῖς ἰδίοις χωρίας πανταχόθεν διαλυθέντα, ὡς ἀγόμφωτον σκάφος, λοιπόν ἀμέριμνος ἦν· αἱ κάτω δυνάμεις οὐκ εἶχον ἔννοιαν, ὡς Λάζαρος των καταχθονίων ανασπασθήσεται λοιπόν. ὡς δὲ ἀθρόον ἡ Δεσποτικὴ φωνὴ ἐν τῷ τάφῳ κατ ελθοῦσα σὺν φωτισμῷ [758] πολλῷ ήρξατο θάττον τὰς μὲν τρίχας τοῦ Λαζάρου ἀντιφυτεύειν τῇ κεφαλῇ, τὸν μυελὸν ἐνθηκιάζειν τῇ κενότητα των καλάμων, τῶν δὲ φλεβῶν τὴν μέστωσιν πρὸς ζωτικὸν κατευθύνειν αἷμα, κατεπλάγησαν αἱ κάτω δυνάμεις πρὸς ἀλλήλας βοῶσαι· Τίς οὗτος ὁ καλῶν ; τίς οὗτος ὁ αὐθεντῶν; τίς ὁ ἀνα- πλάττων διαλελυμένον χοῦν ; τίς ὁ ἐξυπνίζων νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου; τίς ὁ ἀδαμαντίνας πύλας διαχρήσεων ; τίς ὁ βοῶν, Λάζαρε, δεύρο έξω; ἡ φωνὴ μὲν ἄνθρωποφθογ- γος, καὶ ἡ δύναμις θεοδύναμος. Τις ὁ καλῶν ; οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος· τὸ μὲν σχῆμα ἀνθρώπου, ἡ δὲ φωνὴ Θεοῦ. Προπέμψωμεν Λάζαρον, ὀξέως αὐτὸν ἀναφορήσωμεν, μὴ κατέλθῃ ὧδε ὁ καλῶν αὐτὸν, μὴ βραδύνοντος τούτου ὧδε κατέλθῃ ὁ καλῶν. Ηρξαντο σαλεύεσθαι οι νεκροί καὶ κινεῖσθαι. "Ενα ζημιωθώμεν. φησὶ, καὶ μὴ ἅπαντας ἀπολέσωμεν. Ούτως ὁ Λάζαρος ἐξεπήδησεν ἐκ τοῦ κόλ που τοῦ ᾅδου αἰνῶν καὶ εὐλογῶν καὶ δοξάζων τὸν Κύ ριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ενταῦθα τὸν λόγον σφρα γίσωμεν· τὰ βαΐα τῶν φοινίκων ἀναλεγόμενοι εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου ἐξέλθωμεν βοῶντες καὶ λέ- γοντες· Ωσαννά, ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος. ἐν ὀνόματι Κυρίου. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Εἰς τὸ, « Εξελθόντες οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον. » Ὅσοι τοῦ Ἡλία μαθηταὶ τυγχάνετε, τοῦ τὴν πενι ἂν τράπεζαν τῆς χήρας μὴ ἐξουθενήσαντος, παρ' ἡμῖν αὐλίσθητε. Τοιαύτη γὰρ καὶ παρ' ἡμῖν λόγων μετρία ἡτοίμασται τράπεζα, ἕνα ἄρτον ἔχουσα ἐπ' αὐτῆς οὐχ

707 IN ILLUD, EXEUNTES PHARISÆI, ETC. ἂν ὁ μύλος ἐλέπτυνε, καὶ χεῖρες ἐμάλαξαν καὶ πῦρ έτε λείωσεν, ἀλλ' ἐν παρθένος άρουρα ἄνευ αρότρου καὶ σπέρματος ήνθησε, καὶ σταυρὸς ὡρίμασε, καὶ Πατὴρ ἐτελείωσε, καὶ δώδεκα κόφινοι τῶν ἀποστόλων ετρύγη σαν. Τοῦτον τὸν ἄρτον Μαρία μὲν ἐγέννησεν, ἡ Ἐκκλη σία δὲ ὑπεδέξατο, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ὑφ' ἡμῶν ἐσθίεται, καὶ ἀδαπάνητος μένει. Τοῦτον ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐπὶ τῆς μετρίας μου τραπέζης ἐπιθεὶς, ἠβουλόμην τῇ σιωπῇ τὸ τῆς γλώττης μου όργανον περισφίγξαι· ἀλλ' ἡ τῶν θεομάχων Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ῥα πτομένη επίβουλος ἐνέδρα καὶ τοὺς λίθους λαλεῖν ἀναγ κάζει. Τι γὰρ ηκούομεν ἀρτίως ἀναγινωσκόμενον; Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οι Φαρισαῖοι, συμβούλιον έλαβον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ τίς ἡ αἰτία, δι᾿ ἣν βουλεύονται ἀπολέσαι τὸν Κύριον ; Ὅτι ἐν ἡμέρᾳ σαββάτων ἄνθρωπον ἐθεράπευσε, καὶ τὴν ἀργὴν καὶ ξηρὰν χεῖρα ἐν ἡμέρᾳ ἀργίας πρὸς ἔργον ἐξέτεινεν. Ο ἀναισθησία Ἰουδαίων τῶν μὴ νοούντων, ὅτι ἔδει τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ δεξιάν χεῖρα του Αδάμ, ἁψαμένην τοῦ ξύλου καὶ ξηρανθεῖσαν τῇ παραβάσει, ταύτην πάλιν ὑπὸ τοῦ ἰδίου κεραμέως ἀναπλασθῆναι ! ἢ ὅτι ἔδει τὴν ὑπὸ τοῦ διαβόλου διὰ τὴν τῶν ἀθέων εἰδώλων αἱμοχυσίαν δε ξιὰν σπιλωθεῖσαν, διὰ τοῦ ἰδίου δημιουργού πάλιν λαμ- πρὰν πρὸς οὐρανὸν ἐκταθῆναι! Ἀλλὰ λυποῦνται ἐπὶ εὐ εργεσίᾳ ἀνθρώπου και σωτηρία ψυχῆς, καὶ τὴν μὲν ἀργίαν τοῦ σαββάτου ἐκδιδάσκουσι, τὴν δὲ θαυματουρ- γίαν τοῦ Ἰησοῦ ἀγνοοῦσι. Διὰ τί γὰρ, ὦ Φαρισαῖοι, οὐκ ἐλυπήθητε, ἡ τοιαῦτα οὐκ ἐμελετήσατε κατὰ τοῦ Μα- νασσῆ, ὅτε τὸν Ἡσαΐαν συνέπριζεν, ὅτε τοὺς υἱοὺς ὑμῶν καὶ τὰς θυγατέρας ἐθυσίαζε τοῖς δαιμονίοις, καὶ τοὺς οἴκους τοῦ Θεοῦ τεμένη τῶν εἰδώλων καθίδρυσε ; διὰ τί τοιαύτην βουλὴν οὐκ ἠγάγετε κατὰ τοῦ Ἡρώδου, ὅτε τοὺς νηπίους ἀδίκως ἀπέσφαξε, καὶ μητέρας ἡτέχνω- σεν ; ὅτε ἦν ἰδεῖν δίκην ἀσταχύων αώρων τοὺς νηπίους κατακειμένους ἐν μιᾷ τομῇ σιδήρου, μήπω τὸν κόκκον τῆς καρδίας στερεὸν ἔχοντας, μήτε μὴν τοὺς ἀνθέρικας τῶν τριχῶν ἡδήσαντας, ἀλλ' ἐν αὐτῇ τῇ ἀπαλωτάτη τοῦ γάλακτος τροφῇ τυγχάνοντας, βιαίῳ θυμῷ χαλάζης ὑπὸ Ηρώδου φονευομένους; ὅτε οίμωγαὶ καὶ κοπετο ἀνδρογύνων ἐν ταῖς τῆς πόλεως πλατείαις [759] καὶ ῥύμαις ηκούοντο, ἐκεῖ πατέρων λυσιφρένων, καὶ μητέ- ρων λυσικόμων δεινώς ολοφυρομένων ἐπὶ τῇ τῶν δώρων τέκνων ἀδίκῳ σφαγῇ; ὅτε τοῖς τῶν νηπίων αἷμασιν ἡ Βηθλεὲμ ἐφοινίσσετο, καὶ ἀώρων βοτρύων γλεύκος ἄωρον τοῖς τῶν γονέων θερμοῖς δάκρυσι συν- εκιρνᾶτο; ὅτε όψις πατέρων ολολυγμῷ διεστρέφετο, καὶ μητέρων σπλάγχνα τοῖς πόνοις εἰλίσσετο, καὶ γα- λακτοφόροι πηγαὶ μαστῶν παρὰ καιρὸν ἐξηραίνοντο; ὅτε ἐν τοῖς τῶν μητέρων στέρνοις τὸ πνεῦμα στενο χώρως εἱλούμενον, περὶ τοὺς μυκτήρας ἀτάκτως ἐφέ- ρετο; ὅτε πατέρων καὶ μητέρων ὀφθαλμοὶ πηγὰς ὑδά των ἐμιμοῦντο, καὶ ἀργυροχρόους σταγόνας δακρύων καχλαζόντων ἀπὸ παρειῶν ἐπὶ ἔδαφος ἔρριπτον, ὅτε τρίχωμα γυναικῶν τοῖς αὐτῶν ὄνυξιν ὑπὸ πολλῆς ἀνοίας τῷ σπαραγμῷ κατεξαίνετο, καὶ οὓς ἔδει κρύπτειν πλο- κάμους, τούτους τῇ μέθῃ τῆς λύπης ἐπόμπευον; Αλλά τοὐναντίον φρονοῦντες, τοὐναντίον καὶ ποιεῖτε· καὶ τοὺς μὲν φονεῖς καὶ ὑπευθύνους θανάτου ἀφίετε, τοὺς δὲ αθώους καὶ δικαίους κολάζετε, τοῦ νόμου λέγοντος· Αθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Ο τάξις ἄτα- κτος, καὶ νόμος ἄνομος, παρὰ διαβόλου πεμπόμενος, παρὰ δαιμόνων γραφόμενος, ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέχρι τοῦ νῦν φυλαττόμενος ! Ποῖος οὗτος νόμος, τὸ τοὺς μὲν φονείς περισώζεσθαι, τοῦτον δὲ τὸν τοῖς φονευθεῖσι τὴν ζωὴν χαριζόμενον ἀπόλλυσθαι; Τὸν γὰρ Βαραββὰν ἐπὶ στάσει καὶ φόνῳ εὑρεθέντα ἠξίωσαν Πιλάτον ἀπολυθῆ ναι, τὸν δὲ Ἰησοῦν τὸν τοὺς ὑπὸ τοῦ διαβόλου φονε θέντας ζωοποιήσαντα ήξίωσαν σταυρωθῆναι. Καὶ ἐξελ θόντες, φησί, οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο γνώμης ἀγνώμονος, καὶ βουλῆς ἀβουλίας με μεστωμένης! Η πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ποταμηδὸν αὐτοῖς τὰς εὐεργεσίας ἔβλυζεν, οἱ δὲ καὶ ἀντλοῦντες τὴν χάριν, φονοκτόνους βουλὰς ἐν καρδίαις Ερεύγοντο. Οι τὰ τραύματα αὐτῶν ἔχοντες, ιώμενοι τῶν ὀδυνῶν ἀπηλλάττοντο· ἐκεῖνοι δὲ ἐν μὲν τῷ σώ ματι μὴ ἔχοντες τραύματα, ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούμενοι ὠδυνώντο. Οἱ πεινῶντες αὐτῶν ἐπ' ἐρημίαις, εἰς κόρον ἐτρέφοντο· κἀκεῖνοι ἐν εὐθηνίᾳ πίστεως ὑπὸ ἀπιστίας ἐφθείροντο. Τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετεβάλλετο· κἀκεῖνοι τοῦ οἴνου μὴ γευσάμενοι, τῷ φθόνω μεθύοντες περι 793 εφέροντο. Εἶδον τῆς αἱμορροούσης σταλείσας τὰς τοῦ αἵματος φύσεις· κἀκεῖνοι τῇ βασκανία τηκόμενοι κατο έσταζον. Οἱ δαιμονιῶντες αὐτῶν, τῶν δαιμόνων έλευ- θερούμενοι ἐσωφρόνουν, κἀκεῖνοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κινού μενοι χειρόνως τῶν δαιμονώντων ἐμαίνοντο· οἱ τυφλοί αὐτῶν ὀφθαλμοὺς μὴ ἔχοντες ἐφωτίζοντο, κἀκεῖνοι ὀφθαλμοὺς ἔχοντες ἐσκοτίζοντο. Τῶν χωρῶν, ὡς ἀρ τίως ηκούομεν, ὁ εἷλιξ τῆς ἀκοῆς ἠνοίγετο· κἀκείνων ἡ καρδία ιλιγγοειδής βουλὰς φόνου περιέστρεφεν. Η θάλασσα τὰ ἑαυτῆς κύματα καταστείλασα, πρὸς ἐπίσ βασιν ἑαυτὴν τοῦ Δεσπότου ἡτοίμασε· κἀκείνων ἡ καρ δία κύματα λογισμών θανατηφόρα διὰ στόματος ήφριζε. Βαρύτατοι ἄνεμοι τὴν βιαίαν τοῦ πνεύματος θύελλαν εἰς πραείαν αὔραν ἐγαληνίαζον· κἀκεῖνοι τῇ ζάλῃ τοῦ φθόνου κλονούμενοι, σταυροῦ χειμῶνα ἐσύριζον. Ο φθόνε ρίζα θανάτου, ή πολύπλοκος νόσος καρδίας, οξύ- τατε ηλε! ποῖος γὰρ ἦλος ὀξύτατος οὕτω κεντᾷ, ὡς ὁ φθόνος τὴν ἔχουσαν αὐτὸν καρδίαν τιτρώσκει ; ποία δὲ νόσος οὕτω τὸ τῆς ὄψεως κάλλος ἀφανίζει, ὡς ὁ φθόνος τὸ τῆς ψυχῆς καλλίπνοον ἄνθος, τὴν ἀγάπην, μαραίνει; Τὸ πῦρ ὕδωρ σβέννυσι, τὸν δὲ φθόνον μυρίας πηγαί διδασκάλων οὐ παύουσι μία ἀκόνη τὸν ἱὸν τοῦ σιδήρου ἀποσμήχει, οἱ δὲ πέντε λίθοι τοῦ Δαυΐδ τὸν φθόνον ἐν τῷ Σαούλ πλεῖον ἐξήγειραν. Λέγεται εἶναι ἡ σαύρα χλωρά· ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι τῶν φθονερών χλωροτέρα. Ωσπερ γὰρ σκώληξ τὴν καρδίαν τοῦ δένδρου κατὰ μέρος ἐκε τρώγων ξηραίνει, ὡσαύτως ὁ φθόνος τὴν καρδίαν τοῦ ἔχοντος αὐτὸν κατὰ μέρος ἐκβιβρώσκων μαραίνει. Καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, ἀγαπητέ, περὶ τοῦ φθόνου, οὔπω ήρ- ξάμεθα λέγειν αὐτοῦ τὴν κακίαν· κἂν γλῶσσαι ρητά- ρων, καν λόγοι φιλοσόφων, και ρήσεις διδασκάλων, ἐξειπεῖν οὐκ ἰσχύσουσι. Πλήρωμα οὖν νόμου ἐστὶν ἀγά- πη τοῦ λόγου, καὶ πλήρωμα φόνου ἐστὶν ἡ κακία τοῦ φθόνου. Ο φθόνε, πλοῖον πισσοειδές, ταρτάρινον, ναυ- αγιοφόρον ! [760] σος ναύκληρός ἐστιν ὁ διάβολος, κυ βερνήτης ὁ ὄφις, καὶ Κάϊν πρωρεύς. Τὴν γὰρ ἐνθήκην σοι τῶν κακῶν ὁ διάβολος ἔδωκε· ὁ δὲ ὄφις κυβερνήσας τὸν Ἀδὰμ εἰς ναυάγιον θανάτου κατήνεγκε· Κάϊν δὲ πρωρεύς, ἐπειδὴ διὰ σέ, φθόνε, πρῶτος αὐτὸς τὸν φόνον εἰργάσατο. Σοὶ ἱστός ἐστιν ἀπ' ἀρχῆς ἐν παρα- δείσῳ ἡ τοῦ ξύλου παρακοή, σὰ σχοινία εἰσὶν αἱ σειραι τῶν ἁμαρτιῶν, σοὶ ἐπιβάται εἰσὶν οἱ φθονεροί, ναῦται οἱ δαίμονες, κὤται οἱ δόλοι, αὐχὴν ἡ ὑπόκρισις, παρα- σχαρῖται οι φθονεροί. Ο πλοῖον μυριοφόρον κακών Ἐὰν ζητήσῃς ὑπόκρισιν, ἐκεῖ εὑρίσκεται· ἐὰν δόλον, ἐκεῖ γεννᾶται. Φθόνος ἐκεῖ πολιτεύεται, ἔχθραι, μάχαι, ἀπάτη, φιλονεικία, λοιδορία, κακολογία, βλασφημία, καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, καὶ ὅσα ἂν παραλείπωμεν, ταῦτα πάντα τὸ ταρτάρινον πλοῖον τοῦ φθόνου βαστάζει. Τοῦτο τὸ πλοῖον τοῦ φθόνου κατακλυσμὸς μὲν βυθίσαι οὐκ ἴσχυσεν, Ἰησοῦς δὲ αὐτὸ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, ἐν τῇ πηγῇ τοῦ βαπτίσματος κατεπόντισεν. Εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἀγκύρας σιδηρᾶς, ἀλλ᾽ εἰς τοὺς ἤλους τοῦ Χριστοῦ ἐχωνεύθησαν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἱστίον, ἀλλ' ὁ διάβολος λαβὼν αὐτὸ σταυρὸν ἐπελέκισεν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ σχοινία, ἀλλὰ ταῦτα λαβὼν Ἰούδας ἀπήγξατο. Εἰς τοῦτο τὸ πλοῖον ἐμβάντες οἱ Ἰουδαῖος, τῇ πέτρα προσκρούσαντες περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν. Διὰ τοῦτο μέχρι τοῦ νῦν οἱ Ἰουδαῖοι ἐν τῷ βυθῷ τῆς ἀγνωσίας ἐννήχονται. Πλὴν ὅσοι αὐτῶν ἂν ἰσχύσωσι τῆς Χριστοφόρου ὁλκάδος κρατῆσαι, διασώζονται· οἱ δὲ ἄλλοι ἀλμυρῷ θανάτῳ ἀπιστίας ἀπόλλυνται. Καὶ εἴθε κἂν ἐν τῷ βυθῷ ὑπάρχοντες πρὸς Ἰωνᾶς εἰς τὸ πῆτος ἐξέτρεχον · ἴσως γὰρ ἂν παρ' αὐτοῦ μαθόντες τὴν ἐν Χριστῷ εὐσέβειαν, ζώντες μετὰ τούτου, ὑπὸ τοῦ κήτους ἐν Νινευί ἐξεῤῥίπτοντο. Νῦν δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας καμμύσαντες, οὔτε τὸν λαμπροφόρον τῆς εὐ τελείας ἐν μέσῃ τῇ γῇ ἑστῶτα, καὶ τὴν πίστιν ἀστρά πτοντα ὁρῶντες, πρὸς αὐτὸν καταφεύγουσιν· οὔτε πρὸς τὸν τῆς μετανοίας κήρυκα Ιωάννην καταφεύγοντες ζῶσι. Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οἱ Φαρισαῖοι συμβού λιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόν τες, φησίν, οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Οὐκ ἐκ τοῦ φθόνου, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ νόμου. Εἰ μὴ γὰρ ἐξῆλθον ἐκ τοῦ νόμου, οὐκ ἂν τὸν τοῦ νόμου Νομοθέτην ἐνύβριζον. Καὶ ἐξ- ελθόντες οι Φαρισαῖοι. Πόθεν; Εκ του νόμου τοῦ λέο γοντος· Αθῶν καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν; Ἐκ τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ τῆς φωτιζούσης τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας. Η γὰρ ἐντολὴ Κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα ὀφθαλ

707 IN ILLUD, EXEUNTES PHARISÆI, ETC. ἂν ὁ μύλος ἐλέπτυνε, καὶ χεῖρες ἐμάλαξαν καὶ πῦρ έτε λείωσεν, ἀλλ' ἐν παρθένος άρουρα ἄνευ αρότρου καὶ σπέρματος ήνθησε, καὶ σταυρὸς ὡρίμασε, καὶ Πατὴρ ἐτελείωσε, καὶ δώδεκα κόφινοι τῶν ἀποστόλων ετρύγη σαν. Τοῦτον τὸν ἄρτον Μαρία μὲν ἐγέννησεν, ἡ Ἐκκλη σία δὲ ὑπεδέξατο, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ὑφ' ἡμῶν ἐσθίεται, καὶ ἀδαπάνητος μένει. Τοῦτον ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐπὶ τῆς μετρίας μου τραπέζης ἐπιθεὶς, ἠβουλόμην τῇ σιωπῇ τὸ τῆς γλώττης μου όργανον περισφίγξαι· ἀλλ' ἡ τῶν θεομάχων Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ῥα πτομένη επίβουλος ἐνέδρα καὶ τοὺς λίθους λαλεῖν ἀναγ κάζει. Τι γὰρ ηκούομεν ἀρτίως ἀναγινωσκόμενον; Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οι Φαρισαῖοι, συμβούλιον έλαβον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ τίς ἡ αἰτία, δι᾿ ἣν βουλεύονται ἀπολέσαι τὸν Κύριον ; Ὅτι ἐν ἡμέρᾳ σαββάτων ἄνθρωπον ἐθεράπευσε, καὶ τὴν ἀργὴν καὶ ξηρὰν χεῖρα ἐν ἡμέρᾳ ἀργίας πρὸς ἔργον ἐξέτεινεν. Ο ἀναισθησία Ἰουδαίων τῶν μὴ νοούντων, ὅτι ἔδει τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ δεξιάν χεῖρα του Αδάμ, ἁψαμένην τοῦ ξύλου καὶ ξηρανθεῖσαν τῇ παραβάσει, ταύτην πάλιν ὑπὸ τοῦ ἰδίου κεραμέως ἀναπλασθῆναι ! ἢ ὅτι ἔδει τὴν ὑπὸ τοῦ διαβόλου διὰ τὴν τῶν ἀθέων εἰδώλων αἱμοχυσίαν δε ξιὰν σπιλωθεῖσαν, διὰ τοῦ ἰδίου δημιουργού πάλιν λαμ- πρὰν πρὸς οὐρανὸν ἐκταθῆναι! Ἀλλὰ λυποῦνται ἐπὶ εὐ εργεσίᾳ ἀνθρώπου και σωτηρία ψυχῆς, καὶ τὴν μὲν ἀργίαν τοῦ σαββάτου ἐκδιδάσκουσι, τὴν δὲ θαυματουρ- γίαν τοῦ Ἰησοῦ ἀγνοοῦσι. Διὰ τί γὰρ, ὦ Φαρισαῖοι, οὐκ ἐλυπήθητε, ἡ τοιαῦτα οὐκ ἐμελετήσατε κατὰ τοῦ Μα- νασσῆ, ὅτε τὸν Ἡσαΐαν συνέπριζεν, ὅτε τοὺς υἱοὺς ὑμῶν καὶ τὰς θυγατέρας ἐθυσίαζε τοῖς δαιμονίοις, καὶ τοὺς οἴκους τοῦ Θεοῦ τεμένη τῶν εἰδώλων καθίδρυσε ; διὰ τί τοιαύτην βουλὴν οὐκ ἠγάγετε κατὰ τοῦ Ἡρώδου, ὅτε τοὺς νηπίους ἀδίκως ἀπέσφαξε, καὶ μητέρας ἡτέχνω- σεν ; ὅτε ἦν ἰδεῖν δίκην ἀσταχύων αώρων τοὺς νηπίους κατακειμένους ἐν μιᾷ τομῇ σιδήρου, μήπω τὸν κόκκον τῆς καρδίας στερεὸν ἔχοντας, μήτε μὴν τοὺς ἀνθέρικας τῶν τριχῶν ἡδήσαντας, ἀλλ' ἐν αὐτῇ τῇ ἀπαλωτάτη τοῦ γάλακτος τροφῇ τυγχάνοντας, βιαίῳ θυμῷ χαλάζης ὑπὸ Ηρώδου φονευομένους; ὅτε οίμωγαὶ καὶ κοπετο ἀνδρογύνων ἐν ταῖς τῆς πόλεως πλατείαις [759] καὶ ῥύμαις ηκούοντο, ἐκεῖ πατέρων λυσιφρένων, καὶ μητέ- ρων λυσικόμων δεινώς ολοφυρομένων ἐπὶ τῇ τῶν δώρων τέκνων ἀδίκῳ σφαγῇ; ὅτε τοῖς τῶν νηπίων αἷμασιν ἡ Βηθλεὲμ ἐφοινίσσετο, καὶ ἀώρων βοτρύων γλεύκος ἄωρον τοῖς τῶν γονέων θερμοῖς δάκρυσι συν- εκιρνᾶτο; ὅτε όψις πατέρων ολολυγμῷ διεστρέφετο, καὶ μητέρων σπλάγχνα τοῖς πόνοις εἰλίσσετο, καὶ γα- λακτοφόροι πηγαὶ μαστῶν παρὰ καιρὸν ἐξηραίνοντο; ὅτε ἐν τοῖς τῶν μητέρων στέρνοις τὸ πνεῦμα στενο χώρως εἱλούμενον, περὶ τοὺς μυκτήρας ἀτάκτως ἐφέ- ρετο; ὅτε πατέρων καὶ μητέρων ὀφθαλμοὶ πηγὰς ὑδά των ἐμιμοῦντο, καὶ ἀργυροχρόους σταγόνας δακρύων καχλαζόντων ἀπὸ παρειῶν ἐπὶ ἔδαφος ἔρριπτον, ὅτε τρίχωμα γυναικῶν τοῖς αὐτῶν ὄνυξιν ὑπὸ πολλῆς ἀνοίας τῷ σπαραγμῷ κατεξαίνετο, καὶ οὓς ἔδει κρύπτειν πλο- κάμους, τούτους τῇ μέθῃ τῆς λύπης ἐπόμπευον; Αλλά τοὐναντίον φρονοῦντες, τοὐναντίον καὶ ποιεῖτε· καὶ τοὺς μὲν φονεῖς καὶ ὑπευθύνους θανάτου ἀφίετε, τοὺς δὲ αθώους καὶ δικαίους κολάζετε, τοῦ νόμου λέγοντος· Αθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Ο τάξις ἄτα- κτος, καὶ νόμος ἄνομος, παρὰ διαβόλου πεμπόμενος, παρὰ δαιμόνων γραφόμενος, ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέχρι τοῦ νῦν φυλαττόμενος ! Ποῖος οὗτος νόμος, τὸ τοὺς μὲν φονείς περισώζεσθαι, τοῦτον δὲ τὸν τοῖς φονευθεῖσι τὴν ζωὴν χαριζόμενον ἀπόλλυσθαι; Τὸν γὰρ Βαραββὰν ἐπὶ στάσει καὶ φόνῳ εὑρεθέντα ἠξίωσαν Πιλάτον ἀπολυθῆ ναι, τὸν δὲ Ἰησοῦν τὸν τοὺς ὑπὸ τοῦ διαβόλου φονε θέντας ζωοποιήσαντα ήξίωσαν σταυρωθῆναι. Καὶ ἐξελ θόντες, φησί, οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο γνώμης ἀγνώμονος, καὶ βουλῆς ἀβουλίας με μεστωμένης! Η πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ποταμηδὸν αὐτοῖς τὰς εὐεργεσίας ἔβλυζεν, οἱ δὲ καὶ ἀντλοῦντες τὴν χάριν, φονοκτόνους βουλὰς ἐν καρδίαις Ερεύγοντο. Οι τὰ τραύματα αὐτῶν ἔχοντες, ιώμενοι τῶν ὀδυνῶν ἀπηλλάττοντο· ἐκεῖνοι δὲ ἐν μὲν τῷ σώ ματι μὴ ἔχοντες τραύματα, ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούμενοι ὠδυνώντο. Οἱ πεινῶντες αὐτῶν ἐπ' ἐρημίαις, εἰς κόρον ἐτρέφοντο· κἀκεῖνοι ἐν εὐθηνίᾳ πίστεως ὑπὸ ἀπιστίας ἐφθείροντο. Τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετεβάλλετο· κἀκεῖνοι τοῦ οἴνου μὴ γευσάμενοι, τῷ φθόνω μεθύοντες περι 793 εφέροντο. Εἶδον τῆς αἱμορροούσης σταλείσας τὰς τοῦ αἵματος φύσεις· κἀκεῖνοι τῇ βασκανία τηκόμενοι κατο έσταζον. Οἱ δαιμονιῶντες αὐτῶν, τῶν δαιμόνων έλευ- θερούμενοι ἐσωφρόνουν, κἀκεῖνοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κινού μενοι χειρόνως τῶν δαιμονώντων ἐμαίνοντο· οἱ τυφλοί αὐτῶν ὀφθαλμοὺς μὴ ἔχοντες ἐφωτίζοντο, κἀκεῖνοι ὀφθαλμοὺς ἔχοντες ἐσκοτίζοντο. Τῶν χωρῶν, ὡς ἀρ τίως ηκούομεν, ὁ εἷλιξ τῆς ἀκοῆς ἠνοίγετο· κἀκείνων ἡ καρδία ιλιγγοειδής βουλὰς φόνου περιέστρεφεν. Η θάλασσα τὰ ἑαυτῆς κύματα καταστείλασα, πρὸς ἐπίσ βασιν ἑαυτὴν τοῦ Δεσπότου ἡτοίμασε· κἀκείνων ἡ καρ δία κύματα λογισμών θανατηφόρα διὰ στόματος ήφριζε. Βαρύτατοι ἄνεμοι τὴν βιαίαν τοῦ πνεύματος θύελλαν εἰς πραείαν αὔραν ἐγαληνίαζον· κἀκεῖνοι τῇ ζάλῃ τοῦ φθόνου κλονούμενοι, σταυροῦ χειμῶνα ἐσύριζον. Ο φθόνε ρίζα θανάτου, ή πολύπλοκος νόσος καρδίας, οξύ- τατε ηλε! ποῖος γὰρ ἦλος ὀξύτατος οὕτω κεντᾷ, ὡς ὁ φθόνος τὴν ἔχουσαν αὐτὸν καρδίαν τιτρώσκει ; ποία δὲ νόσος οὕτω τὸ τῆς ὄψεως κάλλος ἀφανίζει, ὡς ὁ φθόνος τὸ τῆς ψυχῆς καλλίπνοον ἄνθος, τὴν ἀγάπην, μαραίνει; Τὸ πῦρ ὕδωρ σβέννυσι, τὸν δὲ φθόνον μυρίας πηγαί διδασκάλων οὐ παύουσι μία ἀκόνη τὸν ἱὸν τοῦ σιδήρου ἀποσμήχει, οἱ δὲ πέντε λίθοι τοῦ Δαυΐδ τὸν φθόνον ἐν τῷ Σαούλ πλεῖον ἐξήγειραν. Λέγεται εἶναι ἡ σαύρα χλωρά· ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι τῶν φθονερών χλωροτέρα. Ωσπερ γὰρ σκώληξ τὴν καρδίαν τοῦ δένδρου κατὰ μέρος ἐκε τρώγων ξηραίνει, ὡσαύτως ὁ φθόνος τὴν καρδίαν τοῦ ἔχοντος αὐτὸν κατὰ μέρος ἐκβιβρώσκων μαραίνει. Καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, ἀγαπητέ, περὶ τοῦ φθόνου, οὔπω ήρ- ξάμεθα λέγειν αὐτοῦ τὴν κακίαν· κἂν γλῶσσαι ρητά- ρων, καν λόγοι φιλοσόφων, και ρήσεις διδασκάλων, ἐξειπεῖν οὐκ ἰσχύσουσι. Πλήρωμα οὖν νόμου ἐστὶν ἀγά- πη τοῦ λόγου, καὶ πλήρωμα φόνου ἐστὶν ἡ κακία τοῦ φθόνου. Ο φθόνε, πλοῖον πισσοειδές, ταρτάρινον, ναυ- αγιοφόρον ! [760] σος ναύκληρός ἐστιν ὁ διάβολος, κυ βερνήτης ὁ ὄφις, καὶ Κάϊν πρωρεύς. Τὴν γὰρ ἐνθήκην σοι τῶν κακῶν ὁ διάβολος ἔδωκε· ὁ δὲ ὄφις κυβερνήσας τὸν Ἀδὰμ εἰς ναυάγιον θανάτου κατήνεγκε· Κάϊν δὲ πρωρεύς, ἐπειδὴ διὰ σέ, φθόνε, πρῶτος αὐτὸς τὸν φόνον εἰργάσατο. Σοὶ ἱστός ἐστιν ἀπ' ἀρχῆς ἐν παρα- δείσῳ ἡ τοῦ ξύλου παρακοή, σὰ σχοινία εἰσὶν αἱ σειραι τῶν ἁμαρτιῶν, σοὶ ἐπιβάται εἰσὶν οἱ φθονεροί, ναῦται οἱ δαίμονες, κὤται οἱ δόλοι, αὐχὴν ἡ ὑπόκρισις, παρα- σχαρῖται οι φθονεροί. Ο πλοῖον μυριοφόρον κακών Ἐὰν ζητήσῃς ὑπόκρισιν, ἐκεῖ εὑρίσκεται· ἐὰν δόλον, ἐκεῖ γεννᾶται. Φθόνος ἐκεῖ πολιτεύεται, ἔχθραι, μάχαι, ἀπάτη, φιλονεικία, λοιδορία, κακολογία, βλασφημία, καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, καὶ ὅσα ἂν παραλείπωμεν, ταῦτα πάντα τὸ ταρτάρινον πλοῖον τοῦ φθόνου βαστάζει. Τοῦτο τὸ πλοῖον τοῦ φθόνου κατακλυσμὸς μὲν βυθίσαι οὐκ ἴσχυσεν, Ἰησοῦς δὲ αὐτὸ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, ἐν τῇ πηγῇ τοῦ βαπτίσματος κατεπόντισεν. Εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἀγκύρας σιδηρᾶς, ἀλλ᾽ εἰς τοὺς ἤλους τοῦ Χριστοῦ ἐχωνεύθησαν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἱστίον, ἀλλ' ὁ διάβολος λαβὼν αὐτὸ σταυρὸν ἐπελέκισεν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ σχοινία, ἀλλὰ ταῦτα λαβὼν Ἰούδας ἀπήγξατο. Εἰς τοῦτο τὸ πλοῖον ἐμβάντες οἱ Ἰουδαῖος, τῇ πέτρα προσκρούσαντες περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν. Διὰ τοῦτο μέχρι τοῦ νῦν οἱ Ἰουδαῖοι ἐν τῷ βυθῷ τῆς ἀγνωσίας ἐννήχονται. Πλὴν ὅσοι αὐτῶν ἂν ἰσχύσωσι τῆς Χριστοφόρου ὁλκάδος κρατῆσαι, διασώζονται· οἱ δὲ ἄλλοι ἀλμυρῷ θανάτῳ ἀπιστίας ἀπόλλυνται. Καὶ εἴθε κἂν ἐν τῷ βυθῷ ὑπάρχοντες πρὸς Ἰωνᾶς εἰς τὸ πῆτος ἐξέτρεχον · ἴσως γὰρ ἂν παρ' αὐτοῦ μαθόντες τὴν ἐν Χριστῷ εὐσέβειαν, ζώντες μετὰ τούτου, ὑπὸ τοῦ κήτους ἐν Νινευί ἐξεῤῥίπτοντο. Νῦν δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας καμμύσαντες, οὔτε τὸν λαμπροφόρον τῆς εὐ τελείας ἐν μέσῃ τῇ γῇ ἑστῶτα, καὶ τὴν πίστιν ἀστρά πτοντα ὁρῶντες, πρὸς αὐτὸν καταφεύγουσιν· οὔτε πρὸς τὸν τῆς μετανοίας κήρυκα Ιωάννην καταφεύγοντες ζῶσι. Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οἱ Φαρισαῖοι συμβού λιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόν τες, φησίν, οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Οὐκ ἐκ τοῦ φθόνου, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ νόμου. Εἰ μὴ γὰρ ἐξῆλθον ἐκ τοῦ νόμου, οὐκ ἂν τὸν τοῦ νόμου Νομοθέτην ἐνύβριζον. Καὶ ἐξ- ελθόντες οι Φαρισαῖοι. Πόθεν; Εκ του νόμου τοῦ λέο γοντος· Αθῶν καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν; Ἐκ τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ τῆς φωτιζούσης τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας. Η γὰρ ἐντολὴ Κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα ὀφθαλ

707 IN ILLUD, EXEUNTES PHARISÆI, ETC. ἂν ὁ μύλος ἐλέπτυνε, καὶ χεῖρες ἐμάλαξαν καὶ πῦρ έτε λείωσεν, ἀλλ' ἐν παρθένος άρουρα ἄνευ αρότρου καὶ σπέρματος ήνθησε, καὶ σταυρὸς ὡρίμασε, καὶ Πατὴρ ἐτελείωσε, καὶ δώδεκα κόφινοι τῶν ἀποστόλων ετρύγη σαν. Τοῦτον τὸν ἄρτον Μαρία μὲν ἐγέννησεν, ἡ Ἐκκλη σία δὲ ὑπεδέξατο, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ὑφ' ἡμῶν ἐσθίεται, καὶ ἀδαπάνητος μένει. Τοῦτον ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐπὶ τῆς μετρίας μου τραπέζης ἐπιθεὶς, ἠβουλόμην τῇ σιωπῇ τὸ τῆς γλώττης μου όργανον περισφίγξαι· ἀλλ' ἡ τῶν θεομάχων Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ῥα πτομένη επίβουλος ἐνέδρα καὶ τοὺς λίθους λαλεῖν ἀναγ κάζει. Τι γὰρ ηκούομεν ἀρτίως ἀναγινωσκόμενον; Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οι Φαρισαῖοι, συμβούλιον έλαβον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ τίς ἡ αἰτία, δι᾿ ἣν βουλεύονται ἀπολέσαι τὸν Κύριον ; Ὅτι ἐν ἡμέρᾳ σαββάτων ἄνθρωπον ἐθεράπευσε, καὶ τὴν ἀργὴν καὶ ξηρὰν χεῖρα ἐν ἡμέρᾳ ἀργίας πρὸς ἔργον ἐξέτεινεν. Ο ἀναισθησία Ἰουδαίων τῶν μὴ νοούντων, ὅτι ἔδει τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ δεξιάν χεῖρα του Αδάμ, ἁψαμένην τοῦ ξύλου καὶ ξηρανθεῖσαν τῇ παραβάσει, ταύτην πάλιν ὑπὸ τοῦ ἰδίου κεραμέως ἀναπλασθῆναι ! ἢ ὅτι ἔδει τὴν ὑπὸ τοῦ διαβόλου διὰ τὴν τῶν ἀθέων εἰδώλων αἱμοχυσίαν δε ξιὰν σπιλωθεῖσαν, διὰ τοῦ ἰδίου δημιουργού πάλιν λαμ- πρὰν πρὸς οὐρανὸν ἐκταθῆναι! Ἀλλὰ λυποῦνται ἐπὶ εὐ εργεσίᾳ ἀνθρώπου και σωτηρία ψυχῆς, καὶ τὴν μὲν ἀργίαν τοῦ σαββάτου ἐκδιδάσκουσι, τὴν δὲ θαυματουρ- γίαν τοῦ Ἰησοῦ ἀγνοοῦσι. Διὰ τί γὰρ, ὦ Φαρισαῖοι, οὐκ ἐλυπήθητε, ἡ τοιαῦτα οὐκ ἐμελετήσατε κατὰ τοῦ Μα- νασσῆ, ὅτε τὸν Ἡσαΐαν συνέπριζεν, ὅτε τοὺς υἱοὺς ὑμῶν καὶ τὰς θυγατέρας ἐθυσίαζε τοῖς δαιμονίοις, καὶ τοὺς οἴκους τοῦ Θεοῦ τεμένη τῶν εἰδώλων καθίδρυσε ; διὰ τί τοιαύτην βουλὴν οὐκ ἠγάγετε κατὰ τοῦ Ἡρώδου, ὅτε τοὺς νηπίους ἀδίκως ἀπέσφαξε, καὶ μητέρας ἡτέχνω- σεν ; ὅτε ἦν ἰδεῖν δίκην ἀσταχύων αώρων τοὺς νηπίους κατακειμένους ἐν μιᾷ τομῇ σιδήρου, μήπω τὸν κόκκον τῆς καρδίας στερεὸν ἔχοντας, μήτε μὴν τοὺς ἀνθέρικας τῶν τριχῶν ἡδήσαντας, ἀλλ' ἐν αὐτῇ τῇ ἀπαλωτάτη τοῦ γάλακτος τροφῇ τυγχάνοντας, βιαίῳ θυμῷ χαλάζης ὑπὸ Ηρώδου φονευομένους; ὅτε οίμωγαὶ καὶ κοπετο ἀνδρογύνων ἐν ταῖς τῆς πόλεως πλατείαις [759] καὶ ῥύμαις ηκούοντο, ἐκεῖ πατέρων λυσιφρένων, καὶ μητέ- ρων λυσικόμων δεινώς ολοφυρομένων ἐπὶ τῇ τῶν δώρων τέκνων ἀδίκῳ σφαγῇ; ὅτε τοῖς τῶν νηπίων αἷμασιν ἡ Βηθλεὲμ ἐφοινίσσετο, καὶ ἀώρων βοτρύων γλεύκος ἄωρον τοῖς τῶν γονέων θερμοῖς δάκρυσι συν- εκιρνᾶτο; ὅτε όψις πατέρων ολολυγμῷ διεστρέφετο, καὶ μητέρων σπλάγχνα τοῖς πόνοις εἰλίσσετο, καὶ γα- λακτοφόροι πηγαὶ μαστῶν παρὰ καιρὸν ἐξηραίνοντο; ὅτε ἐν τοῖς τῶν μητέρων στέρνοις τὸ πνεῦμα στενο χώρως εἱλούμενον, περὶ τοὺς μυκτήρας ἀτάκτως ἐφέ- ρετο; ὅτε πατέρων καὶ μητέρων ὀφθαλμοὶ πηγὰς ὑδά των ἐμιμοῦντο, καὶ ἀργυροχρόους σταγόνας δακρύων καχλαζόντων ἀπὸ παρειῶν ἐπὶ ἔδαφος ἔρριπτον, ὅτε τρίχωμα γυναικῶν τοῖς αὐτῶν ὄνυξιν ὑπὸ πολλῆς ἀνοίας τῷ σπαραγμῷ κατεξαίνετο, καὶ οὓς ἔδει κρύπτειν πλο- κάμους, τούτους τῇ μέθῃ τῆς λύπης ἐπόμπευον; Αλλά τοὐναντίον φρονοῦντες, τοὐναντίον καὶ ποιεῖτε· καὶ τοὺς μὲν φονεῖς καὶ ὑπευθύνους θανάτου ἀφίετε, τοὺς δὲ αθώους καὶ δικαίους κολάζετε, τοῦ νόμου λέγοντος· Αθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Ο τάξις ἄτα- κτος, καὶ νόμος ἄνομος, παρὰ διαβόλου πεμπόμενος, παρὰ δαιμόνων γραφόμενος, ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέχρι τοῦ νῦν φυλαττόμενος ! Ποῖος οὗτος νόμος, τὸ τοὺς μὲν φονείς περισώζεσθαι, τοῦτον δὲ τὸν τοῖς φονευθεῖσι τὴν ζωὴν χαριζόμενον ἀπόλλυσθαι; Τὸν γὰρ Βαραββὰν ἐπὶ στάσει καὶ φόνῳ εὑρεθέντα ἠξίωσαν Πιλάτον ἀπολυθῆ ναι, τὸν δὲ Ἰησοῦν τὸν τοὺς ὑπὸ τοῦ διαβόλου φονε θέντας ζωοποιήσαντα ήξίωσαν σταυρωθῆναι. Καὶ ἐξελ θόντες, φησί, οι Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο γνώμης ἀγνώμονος, καὶ βουλῆς ἀβουλίας με μεστωμένης! Η πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ποταμηδὸν αὐτοῖς τὰς εὐεργεσίας ἔβλυζεν, οἱ δὲ καὶ ἀντλοῦντες τὴν χάριν, φονοκτόνους βουλὰς ἐν καρδίαις Ερεύγοντο. Οι τὰ τραύματα αὐτῶν ἔχοντες, ιώμενοι τῶν ὀδυνῶν ἀπηλλάττοντο· ἐκεῖνοι δὲ ἐν μὲν τῷ σώ ματι μὴ ἔχοντες τραύματα, ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούμενοι ὠδυνώντο. Οἱ πεινῶντες αὐτῶν ἐπ' ἐρημίαις, εἰς κόρον ἐτρέφοντο· κἀκεῖνοι ἐν εὐθηνίᾳ πίστεως ὑπὸ ἀπιστίας ἐφθείροντο. Τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετεβάλλετο· κἀκεῖνοι τοῦ οἴνου μὴ γευσάμενοι, τῷ φθόνω μεθύοντες περι 793 εφέροντο. Εἶδον τῆς αἱμορροούσης σταλείσας τὰς τοῦ αἵματος φύσεις· κἀκεῖνοι τῇ βασκανία τηκόμενοι κατο έσταζον. Οἱ δαιμονιῶντες αὐτῶν, τῶν δαιμόνων έλευ- θερούμενοι ἐσωφρόνουν, κἀκεῖνοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κινού μενοι χειρόνως τῶν δαιμονώντων ἐμαίνοντο· οἱ τυφλοί αὐτῶν ὀφθαλμοὺς μὴ ἔχοντες ἐφωτίζοντο, κἀκεῖνοι ὀφθαλμοὺς ἔχοντες ἐσκοτίζοντο. Τῶν χωρῶν, ὡς ἀρ τίως ηκούομεν, ὁ εἷλιξ τῆς ἀκοῆς ἠνοίγετο· κἀκείνων ἡ καρδία ιλιγγοειδής βουλὰς φόνου περιέστρεφεν. Η θάλασσα τὰ ἑαυτῆς κύματα καταστείλασα, πρὸς ἐπίσ βασιν ἑαυτὴν τοῦ Δεσπότου ἡτοίμασε· κἀκείνων ἡ καρ δία κύματα λογισμών θανατηφόρα διὰ στόματος ήφριζε. Βαρύτατοι ἄνεμοι τὴν βιαίαν τοῦ πνεύματος θύελλαν εἰς πραείαν αὔραν ἐγαληνίαζον· κἀκεῖνοι τῇ ζάλῃ τοῦ φθόνου κλονούμενοι, σταυροῦ χειμῶνα ἐσύριζον. Ο φθόνε ρίζα θανάτου, ή πολύπλοκος νόσος καρδίας, οξύ- τατε ηλε! ποῖος γὰρ ἦλος ὀξύτατος οὕτω κεντᾷ, ὡς ὁ φθόνος τὴν ἔχουσαν αὐτὸν καρδίαν τιτρώσκει ; ποία δὲ νόσος οὕτω τὸ τῆς ὄψεως κάλλος ἀφανίζει, ὡς ὁ φθόνος τὸ τῆς ψυχῆς καλλίπνοον ἄνθος, τὴν ἀγάπην, μαραίνει; Τὸ πῦρ ὕδωρ σβέννυσι, τὸν δὲ φθόνον μυρίας πηγαί διδασκάλων οὐ παύουσι μία ἀκόνη τὸν ἱὸν τοῦ σιδήρου ἀποσμήχει, οἱ δὲ πέντε λίθοι τοῦ Δαυΐδ τὸν φθόνον ἐν τῷ Σαούλ πλεῖον ἐξήγειραν. Λέγεται εἶναι ἡ σαύρα χλωρά· ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι τῶν φθονερών χλωροτέρα. Ωσπερ γὰρ σκώληξ τὴν καρδίαν τοῦ δένδρου κατὰ μέρος ἐκε τρώγων ξηραίνει, ὡσαύτως ὁ φθόνος τὴν καρδίαν τοῦ ἔχοντος αὐτὸν κατὰ μέρος ἐκβιβρώσκων μαραίνει. Καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, ἀγαπητέ, περὶ τοῦ φθόνου, οὔπω ήρ- ξάμεθα λέγειν αὐτοῦ τὴν κακίαν· κἂν γλῶσσαι ρητά- ρων, καν λόγοι φιλοσόφων, και ρήσεις διδασκάλων, ἐξειπεῖν οὐκ ἰσχύσουσι. Πλήρωμα οὖν νόμου ἐστὶν ἀγά- πη τοῦ λόγου, καὶ πλήρωμα φόνου ἐστὶν ἡ κακία τοῦ φθόνου. Ο φθόνε, πλοῖον πισσοειδές, ταρτάρινον, ναυ- αγιοφόρον ! [760] σος ναύκληρός ἐστιν ὁ διάβολος, κυ βερνήτης ὁ ὄφις, καὶ Κάϊν πρωρεύς. Τὴν γὰρ ἐνθήκην σοι τῶν κακῶν ὁ διάβολος ἔδωκε· ὁ δὲ ὄφις κυβερνήσας τὸν Ἀδὰμ εἰς ναυάγιον θανάτου κατήνεγκε· Κάϊν δὲ πρωρεύς, ἐπειδὴ διὰ σέ, φθόνε, πρῶτος αὐτὸς τὸν φόνον εἰργάσατο. Σοὶ ἱστός ἐστιν ἀπ' ἀρχῆς ἐν παρα- δείσῳ ἡ τοῦ ξύλου παρακοή, σὰ σχοινία εἰσὶν αἱ σειραι τῶν ἁμαρτιῶν, σοὶ ἐπιβάται εἰσὶν οἱ φθονεροί, ναῦται οἱ δαίμονες, κὤται οἱ δόλοι, αὐχὴν ἡ ὑπόκρισις, παρα- σχαρῖται οι φθονεροί. Ο πλοῖον μυριοφόρον κακών Ἐὰν ζητήσῃς ὑπόκρισιν, ἐκεῖ εὑρίσκεται· ἐὰν δόλον, ἐκεῖ γεννᾶται. Φθόνος ἐκεῖ πολιτεύεται, ἔχθραι, μάχαι, ἀπάτη, φιλονεικία, λοιδορία, κακολογία, βλασφημία, καὶ ὅσα ἂν εἴπωμεν, καὶ ὅσα ἂν παραλείπωμεν, ταῦτα πάντα τὸ ταρτάρινον πλοῖον τοῦ φθόνου βαστάζει. Τοῦτο τὸ πλοῖον τοῦ φθόνου κατακλυσμὸς μὲν βυθίσαι οὐκ ἴσχυσεν, Ἰησοῦς δὲ αὐτὸ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, ἐν τῇ πηγῇ τοῦ βαπτίσματος κατεπόντισεν. Εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἀγκύρας σιδηρᾶς, ἀλλ᾽ εἰς τοὺς ἤλους τοῦ Χριστοῦ ἐχωνεύθησαν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ ἱστίον, ἀλλ' ὁ διάβολος λαβὼν αὐτὸ σταυρὸν ἐπελέκισεν· εἶχε τοῦτο τὸ πλοῖον καὶ σχοινία, ἀλλὰ ταῦτα λαβὼν Ἰούδας ἀπήγξατο. Εἰς τοῦτο τὸ πλοῖον ἐμβάντες οἱ Ἰουδαῖος, τῇ πέτρα προσκρούσαντες περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν. Διὰ τοῦτο μέχρι τοῦ νῦν οἱ Ἰουδαῖοι ἐν τῷ βυθῷ τῆς ἀγνωσίας ἐννήχονται. Πλὴν ὅσοι αὐτῶν ἂν ἰσχύσωσι τῆς Χριστοφόρου ὁλκάδος κρατῆσαι, διασώζονται· οἱ δὲ ἄλλοι ἀλμυρῷ θανάτῳ ἀπιστίας ἀπόλλυνται. Καὶ εἴθε κἂν ἐν τῷ βυθῷ ὑπάρχοντες πρὸς Ἰωνᾶς εἰς τὸ πῆτος ἐξέτρεχον · ἴσως γὰρ ἂν παρ' αὐτοῦ μαθόντες τὴν ἐν Χριστῷ εὐσέβειαν, ζώντες μετὰ τούτου, ὑπὸ τοῦ κήτους ἐν Νινευί ἐξεῤῥίπτοντο. Νῦν δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας καμμύσαντες, οὔτε τὸν λαμπροφόρον τῆς εὐ τελείας ἐν μέσῃ τῇ γῇ ἑστῶτα, καὶ τὴν πίστιν ἀστρά πτοντα ὁρῶντες, πρὸς αὐτὸν καταφεύγουσιν· οὔτε πρὸς τὸν τῆς μετανοίας κήρυκα Ιωάννην καταφεύγοντες ζῶσι. Καὶ ἐξελθόντες, φησὶν, οἱ Φαρισαῖοι συμβού λιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόν τες, φησίν, οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Οὐκ ἐκ τοῦ φθόνου, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ νόμου. Εἰ μὴ γὰρ ἐξῆλθον ἐκ τοῦ νόμου, οὐκ ἂν τὸν τοῦ νόμου Νομοθέτην ἐνύβριζον. Καὶ ἐξ- ελθόντες οι Φαρισαῖοι. Πόθεν; Εκ του νόμου τοῦ λέο γοντος· Αθῶν καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν; Ἐκ τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ τῆς φωτιζούσης τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας. Η γὰρ ἐντολὴ Κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα ὀφθαλ

709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ

709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ

709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ