Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 61:709Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην ἐκάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ πίστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Σίμωνος, ἰδοὺ γυνὴ πόρνη. Μανικὸν σχῆμα, γυνὴ πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω-τον βέλος, ὁ τῶν νέων ἰξὸς, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, ὁ τῶν παθῶν ἐξυπνιασμὸς, ἡ καπηλεία τοῦ σώματος, ἡ ἀνωφελὴς ἐμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ τῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενοῦσα, τὸ τῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Ὀφθαλμὸς γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή-κη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ-αγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ἡ δυσωδία τῆς πόλεως, ὁ λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἕρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ-μῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ζημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, ἡ πολύσηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ λοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα-τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ἡ κα-κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων ἐκροὴ, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη-ρονόμων ληνὸς, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ’ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο-σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ-
709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ
PG 61:710τίας ἀνήλωσεν. Ὁ δρυμὸς παράδεισος γέγονεν, ἡ λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρὸς, ἡ κορώ-νη περιστερὰ, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστοῦ, νύμ-φη τοῦ Λόγου. Στᾶσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἱ-μοῤῥοούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας ἔβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τὰ ἴχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἤλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ-τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αἰτῶν· καὶ τὴν
709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ
πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προς-ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ-λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δε-σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώσασα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ’ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Ἐξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι’ αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἤλειφε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλοὺς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα-μένη, εἰς κύνας ῥινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλῶς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί-ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητος λογοθέτης γινόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ
709 - SPURIA. μούς. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι. Πόθεν ; Ἐκ τῆς ἐντολῆς, ἐκ τοῦ νόμου, ἐκ τῆς ζωῆς. Οἱ γὰρ ἄλλῳ θάνατον μελετώντες, αὐτοὶ πρώτοι τὸ τῆς ζωῆς ἀπολείπουσι φέγγος. Καὶ ἐξελθόν- τες οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον. Καὶ οὐκ εἶπεν ὁ γράψας παρὰ τίνος, τὸν ἡμέτερον νοῦν ἀνακινῶν πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαίοι συμβου- λιον έλαβον. Παρὰ τίνος; "Η δῆλον ὅτι παρὰ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέ- σωσι. Τό, όπως, ποίῳ τρόπῳ; ἄρα πέτρα ; ἄρα μαχαίρα; ἆρα πυρί, ἡ ὕδατι; Ὁ δὲ σύμβουλος αὐτῶν διάβολος, ἀναπολήσας τὸ ξύλον τὸ ἐξ ἀρχῆς, δι' οὗ τὸν Ἀδὰμ ἐθανάτωσεν, εἰς αὐτὸ πάλιν καταφεύγει, καὶ συμβουλεύει ξύλῳ σταυρῶσαι τὸν Ἰησοῦν. Ηγνόει δὲ ὅτι ἔμελλεν ἐκεῖνο τὸ ξύλον καὶ τὴν ἀρχαίαν τοῦ ξύλου παράβασιν παραλύειν, καὶ τὴν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις ἀνατείλαι. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. "Ο συμβουλία και κίστη διὰ φθόνου σπειρομένη, καὶ διὰ φθόνου έλεγχο- μένη! ώ ματαία βουλή 'Αγνοοῦσι γὰρ, ὅτι Θεὸς οὐκ ἀπόλλυται. Τὸν μὲν γὰρ ἐστράκινον λύχνον τοῦ σώματος διαλύσουσι, τὴν ἄσβεστον αὐτοῦ λαμπάδα τῆς θεότητος σβέσαι οὐ δύνανται. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαίοι συμβούλιον ἔλαβον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. Ο θαυμαστοῦ πράγματος, καὶ μυστηρίου καινοῦ ! Ήλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀναζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλὸς, καὶ οὗτοι τὸν τῶν ἀπολωλότων εὑρέτην ἀπολέσαι ζητοῦσι. Διὰ ποίαν αἰτίαν, εἴπατε ἡμῖν, Ἰουδαῖοι, κατ' αὐτοῦ τοι αῦτα βουλεύεσθε; Αλλ' ἐκεῖνοι [764] μὲν αἰσχύνονται λέγειν· ἡμεῖς τὴν αὐτῶν αἰσχύνην πανταχή στηλιτεύ- σωμεν. Διὰ τί γὰρ, φησὶ, νεκροὺς ἐγείρει; καὶ διὰ τί ἀσθενοῦντας ἰᾶται; διὰ τί καλὰ λαλεῖ; διὰ τί καλά πράττει ; διὰ τί καλὰ διδάσκει; Διὰ ταῦτα πάντα τὰ ἐγκλήματα βουλεύονται αὐτὸν ἀπολέσαι. Οταν εξέρ- χωνται νήπιοι παίδες βαΐα λαμβάνοντες, διὰ τῶν βαΐων τὴν νίκην αὐτοῦ προαναφωνούντες, καὶ ἐν τῇ εὐφημίᾳ αὐτοῦ λέγοντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, ἐκεῖνοι ἀπὸ τῶν ζιδήνων σφαττόμενοι ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούν- ται· οἱ γὰρ ἔπαινοι τῶν φθονουμένων, βέλη εἰσὶ τῶν φθονούντων. Καὶ προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; Καὶ οὐκ ἐγί νωσκον, ὅτι προφητικῶς ἐπληροῦτο τὸ γεγραμμένον, τὸν Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρ είσω αἶνον. Οτε Ιεζάβελ κατὰ τοῦ Ναβουθὲ τὰ πλα- στὰ ἐποίει γράμματα, ἡδέως ανέχεσθε· ὅτε Πιλάτος γράφει ἐπὶ τοῦ τίτλου τὰ χρηστὰ γράμματα, αγανα- κτεῖτε, καὶ κωλύετε γράφεσθαι. Τί γὰρ λέγουσι ; Μὴ γράψε, ότι ο βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Μὴ γράφε, • 710 ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἀλήθειαν, τοῦ, Μηδείς ὠφελείσθω, μηδεὶς ἄρτιος ἔστω πρὸς εὐσέβειαν. Πάντως οὐχ οὕτως ἡγαν άκτουν κατὰ τῶν τὰ δράματα τῶν ὀρχηστών γραφώντων, οὐδ' ἂν ἔτι καὶ νῦν οἱ πολλοὶ τὰ τῶν δαιμόνων ἀκούωσι άσματα. Καὶ περὶ μὲν ἐκείνων οὐκ ἀλγοῦσι, περὶ δὲ τῶν θεϊκῶν διδαγμάτων ὅτι γράφονται πονοῦσι. Καὶ ἄρα οὐκ ἔστι παντὸς κακοῦ ὑπέρτερον, τὸ τὰς μὲν μόνο ρολογίας Φιλιστίωνος γράφεσθαι, τὰς δὲ δοξολογίας Ἰησοῦ μὴ γράφεσθαι δι' ὧν εἰς οὐρανὸν ὁδηγούμεθα ; Εἰ δὲ καὶ ἦν τις ἄρα διδασκάλων Ιδιώτης τῷ λόγῳ, ὅμως δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ λέγων, οὐ μήν ἄρα βέλτιον τὰ τούτου γράφεσθαι ὑπὲρ τὰς τῶν Ἑλλήνων δαιμονιώδεις μυθολογίας; Συμφέρει γὰρ τοῖς νεωτέροις ἐν ταῖς ῥήσεσι τῶν θεολόγων διδασκάλων, κἂν ἰδιωτικαὶ τυγ χάνωσιν, ἐμμελωδούντας παιδεύεσθαι, ἄμεμπτον έχον- τας φρόνημα, καὶ μὴ ἐν ταῖς τῶν δαιμόνων διδασκαλίαις ενασχολουμένους εἰς ἀκολασίαν ἐκμαίνεσθαι. Μὴ γράφε. Διὰ τι, Μη γράφε ; τί γὰρ ὑμᾶς βλάπτει; ποίων δὲ ὑμᾶς χρημάτων ἀποστερεῖ ἡ τῆς ἀληθείας γραφή ; Αλλος τῇ προθυμία των γραφομένων οὐκ ἤλγει την χεῖρα, κἀκεῖνοι τὰ στήθη τυπτον. Αλλ' εἰ καὶ Φαρι σαῖοι ταῦτα ἔλεγον προς Πιλάτον, καὶ ἐκώλυον αὐτὸν γράφειν τὰ τῆς ἀληθείας γράμματα· ὁ δὲ εἰ καὶ ἐθνι κὸς ὑπάρχων ἔλεγε πρὸς αὐτούς. Ο γέγραφα, γέγρα φα. Αρμόζει καὶ ἡμῖν αὕτη ἡ διδασκαλία, ίνα όταν οἱ αἱρετικοὶ ἡμῖν συμβουλεύσωσι μεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δόξης, λέγωμεν πρὸς αὐτούς· “Ο γεγράφαμεν, γεγράφα- μεν. Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον Ελα δον, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Γνοὺς, οὐκ ἀπὸ ἄλλου μαθών, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ ἐγνωκώς· καρδιογνώστης γὰρ ἦν, καὶ ἔστι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει· Οὐ γὰρ χρείαν εἶχε, φησίν, ἵνα τις εἴπῃ αὐτῷ περὶ τοῦ ἀνθρώπου. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, οὐ τὸν θάνατον φοβούμενος, ἀλλὰ τὸν καιρὸν τοῦ σταυ ροῦ ἐκδεχόμενος. Εδεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον νεκροὺς ἀν εγείραι, ἀσθενοῦντας ἐάσασθαι, πεινώντας πολλοὺς ἐμ- πλῆσαι, πολλοὺς εἰς τὴν πίστιν στηρίξαι, καὶ τότε ἐλω θεῖν ἐπὶ τὸν ἀοίδιμον θάνατον, μᾶλλον δὲ θάλαμον. Εδει πρῶτον αὐτὸν στῆσαι τὸ ξύλον τὸ τοῦ μυστηρίου τοῦ σταυροῦ, καὶ τότε θερμῷ τῷ πνεύματι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ ᾅδῃ κατακειμένους καταδραμεῖν. Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Ὅπου δόλος οὐ φαίνεται, φεύ- γει· ὅπου φόνος τεκταίνεται, ἀναχωρεῖ· ὅπου ἀγάπη πλέκεται, καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αὐλίζεται. Πλέξωμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, την τριπλεκῆ ἀγάπην, μὴ γλώσσαις ἀπατηλαῖς, ἀλλὰ παλάμαις λογαστικαῖς ἵνα ᾗ μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [762] Εἰς τὴν πόρνην καὶ εἰς τὸν Φαρισαῖον. Σήμερον ὁ Φαρισαῖος εἰς ἄριστον τὸν Δεσπότην κάλεσε, τιμὴν ὕβρει κεράσας· ἡ δὲ πόρνη αὐτὸν τῇ είστει εἱστίασεν. Ὄντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ αίμωνος, ιδού γυνή πόρνη. Μανικόν σχήμα, γυνή πόρνη ἐν τῇ πόλει, ὁ ἐντοίχιος πόλεμος, τὸ ἀσιδήρω ον βέλος, ὁ τῶν νέων Ιξός, ἡ τῆς ἐπιθυμίας ἀκόνη, τῶν παθῶν ἐξυπνιασμός, ἡ καπηλεία του σώματος, ἡ ἀνωφελής εμπορία, ἡ ἐπιζήμιος πραγματεία, ἡ καὶ ῇ πωλούσῃ καὶ τῷ ἀγοράζοντι θάνατον προξενούσα, τὸ ῆς νεότητος δίκτυον, ἡ ἀσκέπαστος παγίς. Οφθαλμός γὰρ πόρνης παγὶς ἁμαρτωλῶν· ἡ τῆς ἀκολασίας ἐνθή- τη, ἡ ἑαυτὴν πωλοῦσα, καὶ τοὺς ἀγοράζοντας δουλ εγωγοῦσα, ἡ πολυκέφαλος λέαινα, ή δυσωδία τῆς πόλεως, · λοιμὸς ὁ κατὰ πάσης ἔρπων αἰσθήσεως, τὸ τῶν ὀφθαλ τῶν ἄγκιστρον, ὁ περιφερόμενος θάνατος, ἡ ἀγορὰ τῆς ημίας, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπωλείας, ἡ τοῦ θανάτου ὀσμὴ, Η πολύτηπτος γάγγραινα. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ὁ κοιμὸς τῶν οἰκητόρων, ἡ τυραννὶς τῶν γάμων, ἡ ἀνα- τροπὴ τῆς σεμνότητος, ἡ τῶν ἀνδρογύνων μάχη, ή και κοδάπανος τράπεζα, ἡ τῶν βαλαντίων κένωσις, ἡ τῶν χρημάτων εκροή, ἡ τῶν καμάτων ἀπώλεια, ἡ τῶν κλη ρονόμων ληνός, ἣν ληνοβάται πατοῦντες τὴν ἑαυτῶν γύμνωσιν ὠρχήσαντο. Ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Ἀλλ᾽ ἡ ἁμαρτωλὸς ἐκείνη τῇ δικαιο σύνῃ προσέδραμε, καὶ ὡς ἐν πυρὶ ἀκάνθας τὰς ἁμαρ- τίας ἀνήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν, ή λέαινα ἀρνίον, ἡ δυσωδία μύρον, ἡ ἀπώλεια θησαυρός, ή κορώ νη περιστερά, ἡ πόρνη παρθένος, ἀδελφὴ Χριστού, νύμ φη τοῦ Λόγου. Στάσα γὰρ ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ ἡ τῆς αἰ. μορροούσης μαθήτρια, δάκρυσι τοὺς πόδας έβρεξε, καὶ ταῖς θριξὶν ἐξέμαξε, καὶ τοῖς χείλεσι κατεφίλει τα ίχνη, καὶ μύρῳ πολυτίμῳ ἥλειφεν. Ὅλα τὰ ὅπλα τῆς ἁμαρ τίας τῷ βασιλεῖ προσήνεγκεν, εἰρήνην αὐτῶν· καὶ τὴν πανοπλίαν τῶν κακῶν τοῖς ποσὶ τοῦ Δεσπότου προσ ήγαγε. Καὶ ἐπειδὴ πάλαι ἠναγκασμένοις δάκρυσι πολ- λοὺς εἰς πάθος ἐξέλυσεν, ἀληθινοῖς νῦν δάκρυσι τὸν Δεσ σπότην δυσωπήσασα, ἑαυτὴν ἀπέλυσε· καὶ ἡ τὰς τρίχας κακομηχάνως πλέξασα, καὶ ἀσέμνως πυργώματα ταῖς θριξὶν ὡς ὀθόνῃ, τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας ἐξέμασσεν οὐ τὸν Δεσπότην λευκαίνουσα, ἀλλ᾽ ἑαυτὴν ἁγιάζουσα. Εξωμολογεῖτο γὰρ διὰ τῶν τριχῶν, ὅσους δι' αὐτῶν ἀγκιστρεύσασα εἰς θάνατον ἡλίευσε. Καὶ μύρῳ ἡλειψε πολυτίμῳ. Διὰ τί; Ἐπειδὴ πάλαι μυριζομένη πολλούς ἐβορβόρωσεν· ὁμοίως καὶ τοῖς ἀρώμασι κακῶς χρησα μένη, εἰς κύνας ρινηλάτας τοὺς ἐραστὰς μετεσκεύαζε. Νῦν δὲ τῷ μύρῳ καλώς χρησαμένη, καὶ τῷ ἀληθινῷ τὸ μύρον προσκομίσασα, τὰ σατανικὰ μυρίσματα ἀπενί- ψατο. Εἶτα ὡς ὁ Κύριος αὐτὴν προσεδέξατο ταῦτα πράττουσαν, ὁ Σίμων ἐψιθύριζε, Δεσποτικῆς ἀγαθότητο; λογοθέτης γενόμενος. Λέγει αὐτῷ Δεσπότης· Σίμων, ὁ
PG 61:711ἐπὶ τιμῇ καλέσας με, καὶ ἀτιμάσας με, ὡς οὐ προς-εδόκησα· Δύο χρεωφειλέται ἦσαν δανειστῇ τινι, σὺ καὶ αὐτὴ, ἐμοῦ οὐ χρεῶσται οὔτε ὀφειλέται, ἀλλὰ χρεωφειλέται, διπλοῖ ὑπεύθυνοι τυγχάνοντες, ὅτι καὶ τὸ φυσικὸν δάνειον, καὶ τοῦ νόμου τὸ κεφάλαιον λαβόντες, εἰς ἀμφότερα τῷ εὐεργέτῃ παρεπέσατε. Ὁ εἷς ὤφειλε δηνάρια πεντακόσια, σὺ ὁ Φαρισαῖος, ὁ βαρύτερα, καὶ πλείονα ἔχων τὰ ψυχικὰ ἁμαρτήματα· Ἐπειδὴ οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα, ὁ ὑπεύθυνος τῆς πόρνης τρόπος. Μὴ ἐχόντων καὶ αὐ-τῶν ἀποδοῦναι διὰ κατορθωμάτων καλῶν πράξεων, ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο πίστιν λαβὼν, καὶ σχίσας τὸ χει-ρόγραφον. Εἰπὲ, τίς αὐτὸν πλεῖον ἀγαπήσει; Εἶτα ὁ Φαρισαῖος, Ὑπολαμβάνω, ὅτι ᾧ τὸ πλεῖον ἐχαρίσατο, Καὶ δικαστὴς ἑαυτοῦ ὁ ὑπεύθυνος ἐγίνετο, καὶ τὸν Δεσπότην ἐπαινέτην εὕρισκε λέγοντα· Ὀρθῶσ
711
--
IN ASSUMPTIONEM DOMINI NOSTRI JESU CHRISTI.
ἐπὶ τιμῇ καλέσας με, καὶ ἀτιμάσας με, ὡς οὐ προσ-
εδόκησα. Δύο χρεωφειλέται ἦσαν δανειστῇ τινι
σὺ καὶ αὐτή, ἐμοῦ οὐ χρεώσται οὔτε ὀφειλέται, ἀλλὰ
χρεωφειλέται, διπλοί ὑπεύθυνοι τυγχάνοντες, ὅτι καὶ τὸ
φυσικὸν δάνειον, καὶ τοῦ νόμου τὸ κεφάλαιον λαβόντες,
εἰς ἀμφότερα τῷ εὐεργέτῃ παρεπέσανε. Ο εἰς ώφειλε
δηνάρια πεντακόσια, σὺ ὁ Φαρισαῖες, ο βαρύτερα,
καὶ πλείονα ἔχων τὰ ψυχικὰ ἁμαρτήματα· Ἐπειδὴ οἱ
τελώναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν
βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· — ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα,
ὁ ὑπεύθυνος τῆς πόρνης τρόπος. Μὴ ἐχόντων καὶ αὐτ
τῶν ἀποδοῦναι διὰ κατορθωμάτων καλῶν πράξεων,
ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο πίστιν λαβών, καὶ σχίσας τὸ χει
ρόγραφον. Εἰπέ, τίς αὐτὸν πλεῖον ἀγαπήσει; Εἶτα
Φαρισαῖος, Ὑπολαμβάνω, ὅτι ᾧ τὸ πλεῖον [763]
ἐχαρίσατο. Καὶ δικαστὴς ἑαυτοῦ ὁ ὑπεύθυνος ἐγίνετο,
καὶ τὸν Δεσπότην ἐπαινέτην εὕρισκε λέγοντα· Ορθώς
-
ἔκρινας. Ακουε λοιπόν· Βλέπεις ταύτην τὴν γυναίκα
τὴν ὀλιγότερα σου χρεωστήσασαν, καὶ πλείονα ξενια
καὶ δῶρα προσκομίσασαν ; βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα
τὴν πολλῶν ἀπώλειαν γενομένην; τὴν ἔμψυχον, τάφον .
τὸν περιφερόμενον θάνατον; Εἰσῆλθόν σου εἰς τὸν
οἶκον · ὕδωρ, τὸ εὔωνον καὶ πᾶσι προκείμενον, ἐπὶ
τοὺς πόδας μου οὐκ ἤνεγκας· αὕτη· δὲ πηγὰς δακρύων
ἐξ ὀμμάτων τοῖς ποτί μου προσήνεγκε Φίλημα μοι
οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ τὰ χείλη αὐτῆς τοῖς ἐμοῖς ποσὶν
ὑπέστρωσεν. Ἐλπίῳ τὴν κεφαλήν μου, ὡς ἐλεηθείς
παρ' ἐμοῦ, οὐκ ἤλειψας· αὕτη δὲ μύρῳ τὸ σῶμα, τῇ
δὲ πίστει τὴν θεότητά μου ἐμύρισεν. Οὐ χάριν λέγω
σοι, ἀφέωνται αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι αἱ πολλαί· ένα
πληρωθῇ τὸ ἐν ψαλμοῖς εἰρημένον, ἀφῆκας τὰς ἀνο
μίας τοῦ λαοῦ σου, καὶ τὸ ὑπὸ Ἰωάννου κηρυχθὲν,
Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ
κόσμου. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Εἰς τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Τὸ τῆς ἁμαρτίας κατὰ τῆς ἁμαρτίας αντέστραπται
τέχνημα. Τέχνη μὲν γὰρ τῆς ἁμαρτίας σταυρός, καὶ τὸ
σώμα θανάτῳ περιβαλεῖν ἀναμάρτητον· γέγονε δὲ ὁ
σταυρὸς τῇ σταυρωθείσῃ σαρκὶ τῆς εἰς οὐρανὸν ἀνόδου.
μηχάνημα, καὶ τὸ περὶ τῆς ἁμαρτίας ῥηθὲν μεταβέβλη-
ται. Πρότερον μὲν γὰρ ὁ Παῦλος ἐκήρυττεν, Ἡ ἁμαρ
τία ἀφορμὴν λαβοῦσα διὰ τῆς ἐντολῆς, ἐξηπάτησε
με, καὶ δι' αὐτῆς ἀπέκτεινε· νῦν δὲ τῆς δικαιοσύνης τὸ
ρήμα μηχανήματι πρέπον· ἡ γὰρ δικαιοσύνη ἀφορμὴν
λαβοῦσα διὰ τῆς ἁμαρτίας, εξηπάτησεν αὐτὴν καὶ ἀπὸ
ἔκτεινε. Τοῦτο τὸν Παῦλον ἐκπλῆξαν, εἰς ἐκείνην την
φωνὴν ἐνεκίνησε, Μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μύ
στήριον. Ανάστασις γὰρ ἐν τῷ σταυρῷ κεκρυμμένη,
γέννησις δὲ ἀθανάτου ζωῆς· ἀθανασίαν ανθήσασαν τι
κτόμενος ἐξ ᾅδου τοῖς ἀνθρώποις ὁ βασιλεύς. Αληθῶς
μυστήριον παμμέγα. Πῶς οὖν γνωστὸν τὸ μυστήριον;
Εφανερώθη, φησὶν, ἐν σαρκί. Καὶ τίς ἡ φανέρωσις ;
Εδικαιώθη ἐν πνεύματι. Ποῖον τὸ τῆς δικαιοσύνης
τεκμήριον ; "Ωφθη ἀγγέλοις. Ἔγνωσαν ἄγγελοι, φησί,
τὴν τοῦ φανέντος ἀξίαν· προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐ
τῷ. Αξιόπιστοι μὲν, Παῦλε, τῆς δικαιοσύνης οἱ θεσπι
σταὶ, καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ σεμνύνουσι δύναμιν· δείξον
μέντοι ἀνθρώποις τῆς ἰσχύος τῆς ἐκείνου σημεῖον.
Ἐκηρύχθη, φησίν, ἐν ἔθνεσιν. Ἕδραμε λόγος περί
αὐτοῦ θεολόγος, καὶ ταῦτα παρὰ πάντων ἐμποδιζόμενος·
ἐπλατύνθη κωλυόμενον κήρυγμα. Τί οὖν εἰ μέχρις
ἀκοῆς τὸ κηρυττόμενόν ἐστι, καὶ κηρυχθὲν ἔθνεσι γέ-
γονε τοῖς ἀκούσασι λῆρος; Ἐκηρύχθη, φησὶ, καὶ ἐπι
στεύθη ἐν κόσμῳ. Εἶτα καὶ τούτου πιστευθέντος δει-
κνύς ακώλυτον, Ανελήφθη, φησὶν, ἐν δόξῃ. Ἐκη-
ρύχθη ἡ τῆς Ἐκκλησίας ἰσχὺς, μᾶλλον δὲ πάσης ὁμοῦ
τῆς οἰκουμένης ἐπίστασις. Κοινὴ γὰρ τῆς τῶν ἀνθρώπων
φύσεως βοήθεια, ή σήμερον ἀνθρωπότης ἀναληφθείσα· τὰ
γὰρ τῶν κολάσεων μετ' αὐτὴν μετριώτερα. Καί μοι σκόπει
τὰς παλαιὰς τῶν ἀνθρώπων ἐκ Θεοῦ τιμωρίας, καὶ τὸ
τῆς ἀναλήψεως εὑρήσεις δημωφελές. Εξ ἑνὸς ἁμαρτής
μετος έρριπτο προσκρούσας Αδάμ: μακρῷ σώματος
τρόμῳ κατεκέκριτο Κάϊν· ἔβρεξε πῦρ οὐρανὸς, ὡς ση
πεδόνα τῆς γῆς, καυστηριάζων τὰ Σόδομα· μετεπλάτ-
τετο πρὸς στήλην γυνή δρόμου παραχαράξατα νόμον.
Αἱ δὲ εἰς δήμους ὁποίας διαφοραί, ἄκουσον τῆς Γραφῆς,
ὡς θρηνωδία διηγουμένης Επείρασαν, φησί, τὸν
Θεόν, καὶ ὑπὸ τῶν όφεων ἀπώλοντο. Εγόγγυσαν,
φησὶ, καὶ ἀπώλοντο ἀπὸ τοῦ ὀλοθρευτοῦ. Ἐπόρνου.
σαν, φησί, καὶ ἔπεσαν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ εἴκοσι τρεῖς [764]
χιλιάδες. Εδωκε, φησί, Κύριος θάνατον ἐπὶ Ἰσραὴλ
ἀπὸ πρωΐθεν, καὶ ἕως ὥρας αρίστου, καὶ ἀπέθανον
εβδομήκοντα χιλιάδες ανδρών. Τί ἄν σοι τὰς τοῦ
Θεοῦ πρὸς βασιλέα τότε διηγοίμην προτάσεις; Τάδε
λέγει Κύριος, φησίν· Αίτησαι σεαυτῷ τρία στη λιό
μὲν ἐπὶ τὴν γῆν, ἡ τρεῖς μήνας τοὺς ἐχθρούς σου
καταδιώκειν σε, ἡ τρεῖς ἡμέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ
σου. Τραγῳδοῦσι καὶ γραφεῖς Ἑλλήνων τὴν τῶν πα
λαιῶν χρόνων κακοπραγίαν, κατακλυσμῶν ἀμετρίαν,
ὑπερβολὴν ἐκπυρώσεως, πολυετίαν λιμῶν, σεισμῶν
Όλεθρον πάνδημον, αἱμάτων εμφυλίους ἐκχύσεις, κύματα
πολέμων ἐπαλλήλων. Οὐκ ἦν τότε τῶν ἐξ οὐρανοῦ καὶ
γῆς παρατάξεων, οὐχ Ελλησιν, οὐ βαρβάροις, οὐκ
Ἰουδαίοις εἰρήνη. Έμενε γὰρ τὸν εἰρηνοποιοῦντα τὰ
ἄνω καὶ τὰ κάτω μεσίτην· περὶ οὗ Παῦλός φησιν ·
Αὐτός ἐστιν εἰρήνῃ ἡμῶν, ὁ κωλύσας τὴν ἔχθραν
ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ. Πόσοι νῦν Σοδομιτῶν ἀσελγέστε
ροι; καὶ πῦρ ἐπ' αὐτοὺς ὁ ἀὴρ, ὡς τὸ πρίν, οὐκ ἐκχέει.
Εδέξατο γὰρ τὸν τῆς εἰρήνης περιόντα μεσίτην και
τῷ τῶν ἀνθρώπων προημέρωσε γένει. Πόσοι τῆς ἐπὶ
του Νώε γενεας μοχθηρότεροι, καὶ κατακλυσμῷ τούτους
οὐκ ἐκπλύνει ουρανός. Πόσοι τῆς Κάϊν θηριωδέστεροι
γνώμης; καὶ τοῖς τοῦ Κάϊν αὐτοὺς οὐ τιμωρεῖται ὁ Θεός.
Οταν γὰρ παροξυνθῇ παρ' ἡμῶν, πρὸς τὴν σύνθρονον
ἰδὼν ἀπαρχὴν, διαλλάττεται· όταν τοῖς κάτω θυμωθῇ
παροινοῦσι, τὴν ἄμωμον ἀνθρωπότητα βλέπων ἐκ δε
ξιών, δυσωπείται· ὅταν κινήσῃ τὴν ὀργὴν τὸ κάτω
πονηρευόμενον γένος, ἄνω πραΰνει τὸν θυμὸν ὁ τοῦ γέν
νους συγγενής συγκαθήμενος. Τοῦτό σοι Παύλος γυμνών,
Χριστός, φησιν, ἐστὶν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐντυ
χάνει ὑπὲρ ἡμῶν, οὐχ ὡς χρώμενος δικαζομένου φυ
ναῖς· εἰς βασιλείαν γὰρ ἀνῆλθεν ὁ Χριστός· οὐκ ἰδικήν,
ἀλλ' αὐτὴν τῆς ἀπαρχῆς τὴν ἀνάληψιν εἰς ἐντυχίαν
ἐσχημάτισε Παῦλος τὰς διαλλαγάς ἐκδικοῦσαν. Ο τῆς
φρικτῆς σήμερον θεωρίας τοῖς δαίμοσι φρικτὴν γὰρ
αὐτοῖς θεωρίαν εώρων, ἀνθρώπου κατὰ τὸ φαινόμενον
φύσιν, ὁδοιπόρον μέρος, υψηλοτέραν αὐτῶν ἀναδαίνου-
σαν, ἀνωτέραν οὐρανοῦ γενομένην. Αλλ' ἐκεῖνοι μὲν
ἔστενον, ἄγγελοι δὲ τοῖς μαθηταῖς παριστάντες περι-
χαρῶς ἐπεβόων· Οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀναληφθεὶς ἀπ᾽
ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν, οὕτως ἐλεύσεται, δν τρόπον
ἐθεάσασθε αὐτὸν πορευόμενον εἰς οὐρανόν Τὸ τῆς
ἀναλήψεως πιστούται μυστήριον. Εμενον γάρ
θηταὶ πρὸς οὐρανὸν κεχηνότες καὶ συντεταγμένοι τῷ
βλέμματι· τῆς σαρκὸς δὲ κατὰ μικρὸν ὑψηλοτέρας τῶν
ὀφθαλμῶν γενομένης, ἐσείοντο λογισμοῖς ἀπορίας. Ούτ
ἰαμοῦ, φησί, τὸ θεωρούμενον σώμα· τάχα σχήματος
ἁπλῶς ἡ ἀνάληψις· τάχα φαντασίας θέα· τάχα πλάνην
ὑπεμείναμεν βλέμματος· ἡ πλάνην μὲν ἡμεῖς οὐχ ὑπε
στημεν, εἰς ἀέρα δὲ διελύθη τάχα τὸ σῶμα, καὶ φύσιν
οὐκ ἔχει λοιπὸν τοῖς ἐπὶ γῆς ὁρατὴν. Μετά τοιαύτης
ὁρῶντες εἰς οὐρανὸν ἀπορίας ἤκουον τῶν ἀγγέλων εξαι
φνης Ανδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε βλέποντες
εἰς τὸν οὐρανόν ; Τί βούλεται, φησὶν, ὑμῖν ἡ περίεργος
ὄψις; τί τὸ βλέμμα τοῖς οὐρανοῖς ἐπικέχηνες ζητείτε
πάντως ἐν τοῖς οὐρανοῖς; Εἰσφέρει τὸν ήσουν ή να
μέλη. Η πάλιν τις αὐτὸν ἐνσώματον ὄψεται· ὡς περὶ
βεβαίων ἀμφοτέρων θαῤῥεῖτε. Καν γὰρ νῦν εἰς οὐρανὸν
ἀναληφθῇ, καὶ πάλιν ἐλεύσεται, "Ον τρόπον ἐθεάσασθε
αὐτὸν παρευόμενον εἰς τὸν οὐρανόν. Αλλ' ἐπὶ πολὺ
της γλώσσης ή νευρὰ μὴ τεινέσθω· χαονύσωμεν τὴν
τῶν λόγων αὐτὴν κεκμηκυίαν κιθαρῳδίαν· δῶμεν καὶ
ταῖς λοιποῖς κιθάραις ἀκρόασιν· κροτείτω τὴν ἀνάλη-
ψιν εὐφημία πολύστομος· ἀδέτω σήμερον κοινῇ πάντων
ἀνθρώπων τὸ γένος, Μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας
μυστήριον· ὤφθη ἀγγέλοις, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ,
ἀνελήφθη ἐν δόξῃ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας των
αιώνων. Αμήν.
"
μας
PG 61:712ἔκρινας. Ἄκουε λοιπόν· Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα τὴν ὀλιγότερά σου χρεωστήσασαν, καὶ πλείονα ξένια καὶ δῶρα προσκομίσασαν; βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα τὴν πολλῶν ἀπώλειαν γενομένην; τὸν ἔμψυχον τάφον· τὸν περιφερόμενον θάνατον; Εἰσῆλθόν σου εἰς τὸν οἶκον· ὕδωρ, τὸ εὔωνον καὶ πᾶσι προκείμενον, ἐπὶ τοὺς πόδας μου οὐκ ἤνεγκας· αὕτη δὲ πηγὰς δακρύων ἐξ ὀμμάτων τοῖς ποσί μου προσήνεγκε. Φίλημά μοι οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ τὰ χείλη αὐτῆς τοῖς ἐμοῖς ποσὶν ὑπέστρωσεν. Ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν μου, ὡς ἐλεηθεὶς παρ’ ἐμοῦ, οὐκ ἤλειψας· αὕτη δὲ μύρῳ τὸ σῶμα, τῇ δὲ πίστει τὴν θεότητά μου ἐμύρισεν. Οὗ χάριν λέγω σοι, ἀφέωνται αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι αἱ πολλαί· ἵνα πληρωθῇ τὸ ἐν ψαλμοῖς εἰρημένον, Ἀφῆκας τὰς ἀνο-μίας τοῦ λαοῦ σου, καὶ τὸ ὑπὸ Ἰωάννου κηρυχθὲν, Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
711
--
IN ASSUMPTIONEM DOMINI NOSTRI JESU CHRISTI.
ἐπὶ τιμῇ καλέσας με, καὶ ἀτιμάσας με, ὡς οὐ προσ-
εδόκησα. Δύο χρεωφειλέται ἦσαν δανειστῇ τινι
σὺ καὶ αὐτή, ἐμοῦ οὐ χρεώσται οὔτε ὀφειλέται, ἀλλὰ
χρεωφειλέται, διπλοί ὑπεύθυνοι τυγχάνοντες, ὅτι καὶ τὸ
φυσικὸν δάνειον, καὶ τοῦ νόμου τὸ κεφάλαιον λαβόντες,
εἰς ἀμφότερα τῷ εὐεργέτῃ παρεπέσανε. Ο εἰς ώφειλε
δηνάρια πεντακόσια, σὺ ὁ Φαρισαῖες, ο βαρύτερα,
καὶ πλείονα ἔχων τὰ ψυχικὰ ἁμαρτήματα· Ἐπειδὴ οἱ
τελώναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν
βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· — ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα,
ὁ ὑπεύθυνος τῆς πόρνης τρόπος. Μὴ ἐχόντων καὶ αὐτ
τῶν ἀποδοῦναι διὰ κατορθωμάτων καλῶν πράξεων,
ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο πίστιν λαβών, καὶ σχίσας τὸ χει
ρόγραφον. Εἰπέ, τίς αὐτὸν πλεῖον ἀγαπήσει; Εἶτα
Φαρισαῖος, Ὑπολαμβάνω, ὅτι ᾧ τὸ πλεῖον [763]
ἐχαρίσατο. Καὶ δικαστὴς ἑαυτοῦ ὁ ὑπεύθυνος ἐγίνετο,
καὶ τὸν Δεσπότην ἐπαινέτην εὕρισκε λέγοντα· Ορθώς
-
ἔκρινας. Ακουε λοιπόν· Βλέπεις ταύτην τὴν γυναίκα
τὴν ὀλιγότερα σου χρεωστήσασαν, καὶ πλείονα ξενια
καὶ δῶρα προσκομίσασαν ; βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα
τὴν πολλῶν ἀπώλειαν γενομένην; τὴν ἔμψυχον, τάφον .
τὸν περιφερόμενον θάνατον; Εἰσῆλθόν σου εἰς τὸν
οἶκον · ὕδωρ, τὸ εὔωνον καὶ πᾶσι προκείμενον, ἐπὶ
τοὺς πόδας μου οὐκ ἤνεγκας· αὕτη· δὲ πηγὰς δακρύων
ἐξ ὀμμάτων τοῖς ποτί μου προσήνεγκε Φίλημα μοι
οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ τὰ χείλη αὐτῆς τοῖς ἐμοῖς ποσὶν
ὑπέστρωσεν. Ἐλπίῳ τὴν κεφαλήν μου, ὡς ἐλεηθείς
παρ' ἐμοῦ, οὐκ ἤλειψας· αὕτη δὲ μύρῳ τὸ σῶμα, τῇ
δὲ πίστει τὴν θεότητά μου ἐμύρισεν. Οὐ χάριν λέγω
σοι, ἀφέωνται αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι αἱ πολλαί· ένα
πληρωθῇ τὸ ἐν ψαλμοῖς εἰρημένον, ἀφῆκας τὰς ἀνο
μίας τοῦ λαοῦ σου, καὶ τὸ ὑπὸ Ἰωάννου κηρυχθὲν,
Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ
κόσμου. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Εἰς τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Τὸ τῆς ἁμαρτίας κατὰ τῆς ἁμαρτίας αντέστραπται
τέχνημα. Τέχνη μὲν γὰρ τῆς ἁμαρτίας σταυρός, καὶ τὸ
σώμα θανάτῳ περιβαλεῖν ἀναμάρτητον· γέγονε δὲ ὁ
σταυρὸς τῇ σταυρωθείσῃ σαρκὶ τῆς εἰς οὐρανὸν ἀνόδου.
μηχάνημα, καὶ τὸ περὶ τῆς ἁμαρτίας ῥηθὲν μεταβέβλη-
ται. Πρότερον μὲν γὰρ ὁ Παῦλος ἐκήρυττεν, Ἡ ἁμαρ
τία ἀφορμὴν λαβοῦσα διὰ τῆς ἐντολῆς, ἐξηπάτησε
με, καὶ δι' αὐτῆς ἀπέκτεινε· νῦν δὲ τῆς δικαιοσύνης τὸ
ρήμα μηχανήματι πρέπον· ἡ γὰρ δικαιοσύνη ἀφορμὴν
λαβοῦσα διὰ τῆς ἁμαρτίας, εξηπάτησεν αὐτὴν καὶ ἀπὸ
ἔκτεινε. Τοῦτο τὸν Παῦλον ἐκπλῆξαν, εἰς ἐκείνην την
φωνὴν ἐνεκίνησε, Μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μύ
στήριον. Ανάστασις γὰρ ἐν τῷ σταυρῷ κεκρυμμένη,
γέννησις δὲ ἀθανάτου ζωῆς· ἀθανασίαν ανθήσασαν τι
κτόμενος ἐξ ᾅδου τοῖς ἀνθρώποις ὁ βασιλεύς. Αληθῶς
μυστήριον παμμέγα. Πῶς οὖν γνωστὸν τὸ μυστήριον;
Εφανερώθη, φησὶν, ἐν σαρκί. Καὶ τίς ἡ φανέρωσις ;
Εδικαιώθη ἐν πνεύματι. Ποῖον τὸ τῆς δικαιοσύνης
τεκμήριον ; "Ωφθη ἀγγέλοις. Ἔγνωσαν ἄγγελοι, φησί,
τὴν τοῦ φανέντος ἀξίαν· προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐ
τῷ. Αξιόπιστοι μὲν, Παῦλε, τῆς δικαιοσύνης οἱ θεσπι
σταὶ, καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ σεμνύνουσι δύναμιν· δείξον
μέντοι ἀνθρώποις τῆς ἰσχύος τῆς ἐκείνου σημεῖον.
Ἐκηρύχθη, φησίν, ἐν ἔθνεσιν. Ἕδραμε λόγος περί
αὐτοῦ θεολόγος, καὶ ταῦτα παρὰ πάντων ἐμποδιζόμενος·
ἐπλατύνθη κωλυόμενον κήρυγμα. Τί οὖν εἰ μέχρις
ἀκοῆς τὸ κηρυττόμενόν ἐστι, καὶ κηρυχθὲν ἔθνεσι γέ-
γονε τοῖς ἀκούσασι λῆρος; Ἐκηρύχθη, φησὶ, καὶ ἐπι
στεύθη ἐν κόσμῳ. Εἶτα καὶ τούτου πιστευθέντος δει-
κνύς ακώλυτον, Ανελήφθη, φησὶν, ἐν δόξῃ. Ἐκη-
ρύχθη ἡ τῆς Ἐκκλησίας ἰσχὺς, μᾶλλον δὲ πάσης ὁμοῦ
τῆς οἰκουμένης ἐπίστασις. Κοινὴ γὰρ τῆς τῶν ἀνθρώπων
φύσεως βοήθεια, ή σήμερον ἀνθρωπότης ἀναληφθείσα· τὰ
γὰρ τῶν κολάσεων μετ' αὐτὴν μετριώτερα. Καί μοι σκόπει
τὰς παλαιὰς τῶν ἀνθρώπων ἐκ Θεοῦ τιμωρίας, καὶ τὸ
τῆς ἀναλήψεως εὑρήσεις δημωφελές. Εξ ἑνὸς ἁμαρτής
μετος έρριπτο προσκρούσας Αδάμ: μακρῷ σώματος
τρόμῳ κατεκέκριτο Κάϊν· ἔβρεξε πῦρ οὐρανὸς, ὡς ση
πεδόνα τῆς γῆς, καυστηριάζων τὰ Σόδομα· μετεπλάτ-
τετο πρὸς στήλην γυνή δρόμου παραχαράξατα νόμον.
Αἱ δὲ εἰς δήμους ὁποίας διαφοραί, ἄκουσον τῆς Γραφῆς,
ὡς θρηνωδία διηγουμένης Επείρασαν, φησί, τὸν
Θεόν, καὶ ὑπὸ τῶν όφεων ἀπώλοντο. Εγόγγυσαν,
φησὶ, καὶ ἀπώλοντο ἀπὸ τοῦ ὀλοθρευτοῦ. Ἐπόρνου.
σαν, φησί, καὶ ἔπεσαν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ εἴκοσι τρεῖς [764]
χιλιάδες. Εδωκε, φησί, Κύριος θάνατον ἐπὶ Ἰσραὴλ
ἀπὸ πρωΐθεν, καὶ ἕως ὥρας αρίστου, καὶ ἀπέθανον
εβδομήκοντα χιλιάδες ανδρών. Τί ἄν σοι τὰς τοῦ
Θεοῦ πρὸς βασιλέα τότε διηγοίμην προτάσεις; Τάδε
λέγει Κύριος, φησίν· Αίτησαι σεαυτῷ τρία στη λιό
μὲν ἐπὶ τὴν γῆν, ἡ τρεῖς μήνας τοὺς ἐχθρούς σου
καταδιώκειν σε, ἡ τρεῖς ἡμέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ
σου. Τραγῳδοῦσι καὶ γραφεῖς Ἑλλήνων τὴν τῶν πα
λαιῶν χρόνων κακοπραγίαν, κατακλυσμῶν ἀμετρίαν,
ὑπερβολὴν ἐκπυρώσεως, πολυετίαν λιμῶν, σεισμῶν
Όλεθρον πάνδημον, αἱμάτων εμφυλίους ἐκχύσεις, κύματα
πολέμων ἐπαλλήλων. Οὐκ ἦν τότε τῶν ἐξ οὐρανοῦ καὶ
γῆς παρατάξεων, οὐχ Ελλησιν, οὐ βαρβάροις, οὐκ
Ἰουδαίοις εἰρήνη. Έμενε γὰρ τὸν εἰρηνοποιοῦντα τὰ
ἄνω καὶ τὰ κάτω μεσίτην· περὶ οὗ Παῦλός φησιν ·
Αὐτός ἐστιν εἰρήνῃ ἡμῶν, ὁ κωλύσας τὴν ἔχθραν
ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ. Πόσοι νῦν Σοδομιτῶν ἀσελγέστε
ροι; καὶ πῦρ ἐπ' αὐτοὺς ὁ ἀὴρ, ὡς τὸ πρίν, οὐκ ἐκχέει.
Εδέξατο γὰρ τὸν τῆς εἰρήνης περιόντα μεσίτην και
τῷ τῶν ἀνθρώπων προημέρωσε γένει. Πόσοι τῆς ἐπὶ
του Νώε γενεας μοχθηρότεροι, καὶ κατακλυσμῷ τούτους
οὐκ ἐκπλύνει ουρανός. Πόσοι τῆς Κάϊν θηριωδέστεροι
γνώμης; καὶ τοῖς τοῦ Κάϊν αὐτοὺς οὐ τιμωρεῖται ὁ Θεός.
Οταν γὰρ παροξυνθῇ παρ' ἡμῶν, πρὸς τὴν σύνθρονον
ἰδὼν ἀπαρχὴν, διαλλάττεται· όταν τοῖς κάτω θυμωθῇ
παροινοῦσι, τὴν ἄμωμον ἀνθρωπότητα βλέπων ἐκ δε
ξιών, δυσωπείται· ὅταν κινήσῃ τὴν ὀργὴν τὸ κάτω
πονηρευόμενον γένος, ἄνω πραΰνει τὸν θυμὸν ὁ τοῦ γέν
νους συγγενής συγκαθήμενος. Τοῦτό σοι Παύλος γυμνών,
Χριστός, φησιν, ἐστὶν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐντυ
χάνει ὑπὲρ ἡμῶν, οὐχ ὡς χρώμενος δικαζομένου φυ
ναῖς· εἰς βασιλείαν γὰρ ἀνῆλθεν ὁ Χριστός· οὐκ ἰδικήν,
ἀλλ' αὐτὴν τῆς ἀπαρχῆς τὴν ἀνάληψιν εἰς ἐντυχίαν
ἐσχημάτισε Παῦλος τὰς διαλλαγάς ἐκδικοῦσαν. Ο τῆς
φρικτῆς σήμερον θεωρίας τοῖς δαίμοσι φρικτὴν γὰρ
αὐτοῖς θεωρίαν εώρων, ἀνθρώπου κατὰ τὸ φαινόμενον
φύσιν, ὁδοιπόρον μέρος, υψηλοτέραν αὐτῶν ἀναδαίνου-
σαν, ἀνωτέραν οὐρανοῦ γενομένην. Αλλ' ἐκεῖνοι μὲν
ἔστενον, ἄγγελοι δὲ τοῖς μαθηταῖς παριστάντες περι-
χαρῶς ἐπεβόων· Οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀναληφθεὶς ἀπ᾽
ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν, οὕτως ἐλεύσεται, δν τρόπον
ἐθεάσασθε αὐτὸν πορευόμενον εἰς οὐρανόν Τὸ τῆς
ἀναλήψεως πιστούται μυστήριον. Εμενον γάρ
θηταὶ πρὸς οὐρανὸν κεχηνότες καὶ συντεταγμένοι τῷ
βλέμματι· τῆς σαρκὸς δὲ κατὰ μικρὸν ὑψηλοτέρας τῶν
ὀφθαλμῶν γενομένης, ἐσείοντο λογισμοῖς ἀπορίας. Ούτ
ἰαμοῦ, φησί, τὸ θεωρούμενον σώμα· τάχα σχήματος
ἁπλῶς ἡ ἀνάληψις· τάχα φαντασίας θέα· τάχα πλάνην
ὑπεμείναμεν βλέμματος· ἡ πλάνην μὲν ἡμεῖς οὐχ ὑπε
στημεν, εἰς ἀέρα δὲ διελύθη τάχα τὸ σῶμα, καὶ φύσιν
οὐκ ἔχει λοιπὸν τοῖς ἐπὶ γῆς ὁρατὴν. Μετά τοιαύτης
ὁρῶντες εἰς οὐρανὸν ἀπορίας ἤκουον τῶν ἀγγέλων εξαι
φνης Ανδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε βλέποντες
εἰς τὸν οὐρανόν ; Τί βούλεται, φησὶν, ὑμῖν ἡ περίεργος
ὄψις; τί τὸ βλέμμα τοῖς οὐρανοῖς ἐπικέχηνες ζητείτε
πάντως ἐν τοῖς οὐρανοῖς; Εἰσφέρει τὸν ήσουν ή να
μέλη. Η πάλιν τις αὐτὸν ἐνσώματον ὄψεται· ὡς περὶ
βεβαίων ἀμφοτέρων θαῤῥεῖτε. Καν γὰρ νῦν εἰς οὐρανὸν
ἀναληφθῇ, καὶ πάλιν ἐλεύσεται, "Ον τρόπον ἐθεάσασθε
αὐτὸν παρευόμενον εἰς τὸν οὐρανόν. Αλλ' ἐπὶ πολὺ
της γλώσσης ή νευρὰ μὴ τεινέσθω· χαονύσωμεν τὴν
τῶν λόγων αὐτὴν κεκμηκυίαν κιθαρῳδίαν· δῶμεν καὶ
ταῖς λοιποῖς κιθάραις ἀκρόασιν· κροτείτω τὴν ἀνάλη-
ψιν εὐφημία πολύστομος· ἀδέτω σήμερον κοινῇ πάντων
ἀνθρώπων τὸ γένος, Μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας
μυστήριον· ὤφθη ἀγγέλοις, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ,
ἀνελήφθη ἐν δόξῃ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας των
αιώνων. Αμήν.
"
μας
Continue reading PG 61: In assumptionem domini nostri Jesu Christi Sp. →≣ entire volume