Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 61:727Εἰς τὸν Φαρισαῖον, καὶ εἰς τὴν πόρνην. Ἐλέχθη τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ τετράδι. Ἅπας μὲν καιρὸς παντὶ βουλομένῳ πρὸς μετάνοιαν ἐπιτήδειος. Ἔξεστι γὰρ ἑκάστῳ θελήσαντι καὶ ἐν τῷ ἔαρι βλαστῆσαι τὴν εὐζωί̈αν, καὶ ἐν θέρει συνάξαι τῆς σωτηρίας τὰ δράγματα, καὶ ἐν φθινοπώρῳ τὴν βλάβην τὴν τῆς ψυχῆς φθορὰν κατιδεῖν, καὶ ἐν χειμῶνι τὸν χειμῶνα τῶν ἀνομημάτων φυγεῖν, καὶ ἐν πάσῃ τροπῇ τραπῆναι τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον τροπὴν, καὶ ἐν νυκτὶ τὴν νύκτα τῆς ἁμαρτίας ἐκκλῖναι, καὶ ἐν ἡμέρᾳ πρὸς τὸ φῶς τοῦ καθαροῦ συνειδότος δραμεῖν, καὶ πρὸς τὸν πλά-σαντα ἀναδραμεῖν· ὁ δὲ παρὼν οὗτος καιρὸς ἐγκρα-τείᾳ καὶ νηστείᾳ περιπεφραγμένος πρὸς μετάνοιαν ἐπιτηδειότερος, ἀλλ’ οὐ πᾶσι. Μόνον γὰρ οὐχὶ λέγει ἡ φωνὴ, Εἴ τις προσίεται πρός με, κἀγὼ λαβὼν αὐτὸν τῷ κοινῷ προσαγάγω Δημιουργῷ. Πτερώσωμεν οὖν ἑαυτοὺς τοῖς τῆς πίστεως καὶ τοῖς τῆς μετανοίας πτε-ροῖς, καὶ θελήσωμεν ἀναπτῆναι πρὸς τὸν ἡμέτερον Ποιητὴν, καὶ ἡμεῖς, ὡς πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ, καὶ ὑμεῖς, οἱ καθάπερ ἔμβρυα ὡς ἐν ταῖς λαγόσι τῆς Ἐκκλησίας προλοχευόμενοι, καὶ ποθοῦντες τὰς μα-καρίας καὶ ἀνωδύνους ὠδῖνας ἀσπάσασθαι, καὶ γενέσθαι τέκνα τοῦ πολεμήσαντος ὑπὲρ ἡμῶν (ἀναγκαία γὰρ τῆς πίστεως ἡ χάρις καὶ ὑμῖν τοῖς ἀπολαύειν μέλλουσι τῶν αὐτῶν ἀγαθῶν)· ἡμεῖς μὲν, ἵνα τὸν χιτῶνα τὸν βασιλι-κὸν, ὃν φορέσαντες ἐμολύναμεν, ἀποσμήξωμεν δάκρυσιν· ὑμεῖς δὲ, ἵνα δυνηθῆτε τοῦτον περιβαλέσθαι, καὶ φυλά-ξαι κρείττονα ῥύπου παντός. Ἄνευ γὰρ πίστεως εἰλικριν-οῦς οὐκ ἔστιν οὐδένα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἐπι-τυχεῖν. Συνηγορεῖ μου τῷ λόγῳ πρὸς ἄλλοις μυρίοις ἐκείνη ἡ πόρνη ἡ τὴν πίστιν καὶ τὴν μετάνοιαν, κα-θάπερ δύο λαμπάδας, κρατήσασα, καὶ προσδραμοῦσα τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, καὶ γενομένη νύμφη Χριστοῦ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τῆς μακαρίας πόρνης ἐμνή-σθην· λέγω γὰρ αὐτῆς τέως τὸ ἐπίψογον ὄνομα (ἵνα γνῶμεν τίς οὖσα πρότερον, τί γέγονεν ὕστερον), βούλομαι ταύτην εἰς τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν ἀγαγεῖν, ἵνα μάθωμεν καὶ ἡμεῖς παρ’ αὐτῆς, πῶς ὀφείλωμεν τῷ Χριστῷ προς-ελθεῖν, καὶ λαβεῖν τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγήν. Τὰ γὰρ παρ’ ἐκείνης γεγενημένα, τῶν ὀφειλόντων ἀεὶ γενέσθαι παρ’ ἡμῶν διδασκαλία σαφής· καὶ ἡ τοῦ Σω-τῆρος πρὸς ἐκείνην διάλεξις τῶν ἁμαρτωλῶν ἔσται παράκλησις. Τίς γὰρ ἀκούων ὅτι γυνὴ μυρίαις κηλῖσι κατάστικτος, ἵνα προσφύγῃ μόνον αὐτῷ, καὶ τοῖς ποσὶν αὐτοῦ σταγόνας ἐπιχέῃ δακρύων θερμὰς, παρθε-νίας χειροτονίαν ἐδέξατο; Τὸν αὐτὸν ἐπιδείξασθε τρόπον, ὥστε τὸν αὐτὸν τρυγήσητε καρπόν. Τίς γὰρ λογιζόμενος τὴν ἐκείνης μεταβολὴν, καὶ τὴν ἀμοιβὴν, οὐ τὴν αὐτὴν ἀσκήσει γνώμην, ὡς τὴν ἴσην εὑρήσῃ ἀντίδοσιν; Τί γάρ ἐστι πόρνη, ἢ διαφθορὰ, ἢ προφα-νὴς ὕβρις τῆς φύσεως, ἢ τοῦ θήλεος γένους δημόσιος θρίαμβος, λώβη σωμάτων τε καὶ ψυχῶν, λοιμὸς τέρψει κεχρημένος, τάφος κεκονιαμένος, ᾅδου ἀκατάσχετον καὶ ἀκόρεστον στόμα, θανάτου κεκαλλωπισμένον προ-πύλαιον, τερπνὸν δηλητήριον, ἀναίδεια παῤῥησιαζομένη, αἰσχύνη ἀναίσχυντος, εὐπρόσωπος ὄλεθρος, τῶν ἀσελ-γῶν μηχανῶν δέλεαρ, τῶν νέων ἰξὸς, κάπηλος τῶν οἰ-κείων μελῶν, ἀπωλείας βυθὸς, ναυάγιον ἀγαπώ-μενον, κοινὴ συμφορὰ πάσης ἁμαρτίας, ἰταμὸν ἐργα-στήριον, πάσης παρανομίας διδάσκαλος, τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἔχθρας δημιουργὸς, ὕλη τῆς γεέννης τοῦ πυρὸς τοῦ αἰωνίου; Ἀλλ’ ὅμως ἡ τῶν τοιούτων καὶ τηλικούτων κακῶν ὑπάρχουσα ὑπηρέτις, ἐπειδὴ παρὰ συνήθειαν σωφροσύνης ἠράσθη, ταῖς βίβλοις τῶν Εὐαγ-γελίων ἐγγέγραπται. Ταύτας ἀναπτύξαντες κατατρυ-φήσωμεν τῆς κατ’ αὐτὴν ἱστορίας, ὥσπερ οὖν κατετρύ-
727 IN PHARISEUM ET
ἐστιν ἀνεξάλειπτος. Ὁ μὲν Ἰησοῦς οὕτω διαβάς έτεμε
τὴν Ἰορδάνην, τὴν κιβωτὸν αὐτῷ δείξας· Ἠλίας δὲ τῇ
μηλωτῇ ἔτεμε, δέρματι νεκρῷ, καὶ τὰ ζῶντα ὕδατα τῇ
νεκρώσει της μηλωτῆς ὑπήκουσεν. Ἔτεμεν Ἠλίας τῇ
μηλωτῇ τὸν Ἰορδάνην· καὶ οὕτω διέβη ἐπὶ τῷ ἀνελ
θεῖν εἰς τοὺς οὐρανούς. Υπέστρεψεν ὁ μακάριος Ελισ
σαῖος λαβὼν τὴν μηλωτὴν τοῦ διδασκάλου, ὡς ἠξίου αυτ
τὸν λέγων· Τὸ πνεῦμα τὸ ἐπὶ σοὶ γενέσθω διπλούν
ἀπ' ἐμοί. Λέγει αὐτῷ, Σκληρώς ήτησας· πλὴν ἐὰν
ἔδης με αναλαμβανόμενον, ἔσται σοι. Ἀντὶ τοῦ κατα
αξιωθήναι διπλήν ἔχειν τοῦ ἁγίου Πνεύματος [780] τὴν
ἐνέργειαν. Εἶτα ἀνελήφθη. Εμετεωρίσθη ή μηλωτή,
καὶ ἐπέπεσε τῷ μαθητῇ· ἔλαβεν ενέχυρον, καὶ ἔφθα
Εἰς τὸν Φαρισαῖον, καὶ εἰς τὴν πόρνην.
Απας μὲν καιρὸς παντὶ βουλομένω προς μετάνοιαν
ἐπιτήδειος. Εξεστι γὰρ ἑκάστῳ θελήσαντι καὶ ἐν τῷ
Παρι βλαστῆσαι τὴν εὐζωΐαν, καὶ ἐν θέρει συνάξει τῆς
σωτηρίας τα δράγματα, καὶ ἐν φθινοπώρῳ τὴν βλάβην
τὴν τῆς ψυχῆς φθορὰν κατιδεῖν, καὶ ἐν χειμῶνι τὸν
χειμῶνα τῶν ἀνομημάτων φυγεῖν, καὶ ἐν πάσῃ τροπῇ
τραπῆναι τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον τροπήν, καὶ ἐν νυκτὶ τὴν
νύχτα τῆς ἁμαρτίας ἐκκλίναι, καὶ ἐν ἡμέρᾳ πρὸς τὸ φῶς
τοῦ καθαρού συνειδότος δραμεῖν, καὶ πρὸς τὸν πλά-
σαντα ἀναδραμεῖν· ὁ δὲ παρὼν οὗτος καιρὸς ἐγκρα
τείς καὶ νηστεία περιπεφραγμένος πρὸς μετάνοιαν
ἐπιτηδειότερος, ἀλλ' οὐ πᾶσι. Μόνον γὰρ οὐχὶ λέγει ἡ
φωνή, Εί τις προσίεται πρός με, κἀγὼ λαβὼν αὐτὸν
τῷ κοινῷ προσαγάγω Δημιουργώ. Πτερώσωμεν οὖν
ἑαυτοὺς τοῖς τῆς πίστεως καὶ τοῖς τῆς μετανοίας πτε-
τοῖς, καὶ θελήσωμεν ἀναπτῆναι πρὸς τὸν ἡμέτερον
Ποιητὴν, καὶ ἡμεῖς, ὡς πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας
υἱοὶ, καὶ ὑμεῖς, οἱ καθάπερ έμβρυα ὡς ἐν ταῖς λαγόσι
τῆς Ἐκκλησίας προλοχευόμενοι, καὶ ποθοῦντες τὰς μας
καρίας καὶ ἀνωδύνους ὠδῖνας ἀσπάσασθαι, καὶ γενέσθαι
τέχνα τοῦ πολεμήσαντος ὑπὲρ ἡμῶν (ἀναγκαία γὰρ τῆς
πίστεως ἡ χάρις καὶ ὑμῖν τοῖς ἀπολαύειν μέλλουσι τῶν
αὐτῶν ἀγαθῶν)· ἡμεῖς μὲν, ἵνα τὸν χιτῶνα τὸν βασιλι-
πὸν, δν φορέσαντες ἐμολύναμεν, ἀποσμήξωμεν δάκρυσιν·
ὑμεῖς δὲ, ἵνα δυνηθῆτε τοῦτον περιβαλέσθαι, καὶ φυλά-
και κρείττονα ρύπου παντός. "Ανευ γὰρ πίστεως ειλικριν-
οἷς οὐκ ἔστιν οὐδένα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία; ἐπι-
τυχεῖν. Συνηγορεί μου τῷ λόγῳ πρὸς ἄλλοις μυρίοις
ἐκείνη ἡ πόρνη ἡ τὴν πίστιν καὶ τὴν μετάνοιαν, και
θάπερ δύο λαμπάδας, κρατήσασα, καὶ προσδραμοῦσα
τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, καὶ γενομένη νύμφη Χριστοῦ ἐν
μια ἡμέρᾳ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῆς μακαρίας πόρνης ἐμνή-
σθην λέγω γὰρ αὐτῆς τέως τὸ ἐπίψογον όνομα (ἵνα
γνῶμεν τίς ούσα πρότερον, τί γέγονεν ὕστερον, βούλομαι
ταύτην εἰς τὴν ἁγίαν Εκκλησίαν ἀγαγεῖν, ἵνα μάθωμεν
καὶ ἡμεῖς παρ' αὐτῆς, πῶς ὀφείλωμεν τῷ Χριστῷ προσ-
ελθεῖν, καὶ λαβεῖν τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγήν.
Τὰ γὰρ παρ' ἐκείνης γεγενημένα, τῶν ὀφειλόντων ἀεὶ
γενέσθαι παρ' ἡμῶν διδασκαλία σαφής· καὶ ἡ τοῦ Σωτ
τῆρος πρὸς ἐκείνην διάλεξις τῶν ἁμαρτωλῶν ἔσται
παράκλησις. Τί; γὰρ ἀκούων ὅτι γυνὴ μυρίαις κηλῖσι
κατάστικτος, ἵνα προσφύγῃ μόνον αὐτῷ, καὶ τοῖς
ποσὶν αὐτοῦ σταγόνας ἐπιχέῃ δακρύων θερμάς, παρθε
νέας χειροτονίαν ἐδέξατο ; Τὸν αὐτὸν ἐπιδείξασθε
τρόπον, ὥστε τὸν αὐτὸν τρυγήσητε καρπόν. Τί; γὰρ
λογιζόμενος τὴν ἐκείνης μεταβολὴν, καὶ τὴν ἀμοιβήν,
οὐ τὴν αὐτὴν ἀσκήσει γνώμην, ὡς τὴν ἴσην εὑρήσῃ
ἀντίδοσιν ; Τί γάρ ἐστι πόρνη, ἢ διαφθορά, ή προφά
νῆς ὕβρις τῆς φύσεως, ἢ τοῦ θήλεος γένους δημόσιος
θρίαμβος, λώβη σωμάτων τε καὶ ψυχῶν, λοιμὸς τέρψει
AR
κεχρημένος, τάφος κεκονιαμένος, ᾄδου ακατάσχετον
καὶ ἀκόρεστον στόμα, θανάτου κεκαλλωπισμένον προ-
πύλαιον, τερπνὸν δηλητήριον, ἀναίδεια παῤῥησιαζομένη,
αἰσχύνη ἀναίσχυντος, εὐπρόσωπος ὄλεθρος, τῶν ἀσει
γῶν μηχανών δέλεαρ, τῶν νέων ιξός, κάπηλος τῶν οἱ-
κείων μελῶν, ἀπωλείας βυθός (781], ναυάγιον ἀγαπώ-
μενον, κοινή συμφορὰ πάσης αμαρτίας, Ιταμὸν ἐργα
στήριον, πάσης παρανομίας διδάσκαλος, τῆς πρὸς
τὸν Θεὸν ἔχθρας δημιουργός, ὕλη τῆς γεέννης του
πυρὸς τοῦ αἰωνίου; Αλλ' ὅμως ἡ τῶν τοιούτων καὶ
τηλικούτων κακῶν ὑπάρχουσα ὑπηρέτις, ἐπειδὴ παρὰ
συνήθειαν σωφροσύνης ηράσθη, ταῖς βίβλοις τῶν Εὐαγ
γελίων ἐγγέγραπται. Ταύτας ἀναπτύξαντες κατατρι-
φήσωμεν τῆς κατ' αὐτὴν ἱστορίας, ὥσπερ οὖν κατετρύ-
IN MERETRICEM.
728
σεν ἐπὶ τὸν ποταμόν, ἐπείρασε ταμεῖν τὸν Ἰορδάνην,
καὶ οὐχ ὑπήκουσε τὸ ὕδωρ. Απορία ληφθεὶς ὁ Ελισσαίο;
λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ἠλία ἀπφώ; καὶ μετὰ τὸ εἰπεῖν,
ἐπάταξεν ἐκ δευτέρου τὸ ὕδωρ, καὶ ἐμερίσθη ὁ Ἰορδά
νης. Διὰ τί δὲ οὐχ ὑπήκουσεν αὐτῷ ἐν πρώτοις τὸ ὕδωρ ;
Ἵνα μὴ νομίσῃ, ὅτι διὰ τὴν προτέραν αὐτοῦ ἀξίαν, ἣν
εἶχε, διὰ τοῦτο υπήκουσεν· ὅτι μέντοι ἐκάλεσε τὸν
Θεὸν καὶ λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ηλία ἀπρώ; Διὰ τί δὲ
εἶπε, Ποῦ ὁ Θεός; οὐκ ᾔδει ὁ προφήτης, ὅτι ὁ Θεὸς
ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς καὶ πανταχοῦ ἐστιν; Αλλ'
ἐπειδὴ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἠλίας· Ἐὰν ἴδῃς με ἀναλαμ
βανόμενον, ἔσται σοι οὕτως.
Ελέχθη τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ τετράδι.
φησεν αὕτη τοῦ Χριστοῦ. Ἐρώτησε τις τῶν Φαρι
σαίων τὸν Ἰησοῦν, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτοῦ. Καὶ
εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου, ἀνεκλίθη.
Τίς είδε βασιλές παρὰ στρατιώτου καλούμενον; τίς
εἶδε δεσπότην παρὰ δούλου τρεφόμενον; τίς εἶδε τοσοῦ-
τον ύψος εἰς τοσαύτην ταπεινότητα κατερχόμενον ;
τῆς ὑπερβαλιούσης ἐκπλήξεως! ᾧ τῆς θείας συγκατα
βάσεως ! Οὐκ εἶπε πρὸς τὸν καλέσαντα Φαρισαίον· Σύ
καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ, τὸν καλοῦντα πάντας ἀνθρώ
πους εἰς τὸ οὐράνιον ἄριστον; σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον
ἐμὲ τὸν πέντε ἄρτοις δῆμον ὁλόκληρον κορέσαντα ;
σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ τὸν διδόντα τροφὴν πάσῃ
σαρκί; Οὐκ εἶπε τούτων οὐδὲν ὁ Σωτήρ' ἀλλὰ σε τῇ
καθίσας εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου ἀνεκλίθη. "Ηδει
γὰρ ποῖον ἄριστον ἔμελλεν ἀριστάν ᾔδει πως ήμελλε
προστρέχειν αὐτῷ ἡ πόρνη, καὶ σώζεσθαι· καὶ τὸ βλέμμα
πανταχού περιέπεμπε, την θήραν περισκοπών, καὶ
μονονουχί πρὸς τοὺς ἀνακειμένους βοῶν Ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγεῖν, ἣν ἔχετε μετ' ὀλίγον κατιδεῖν· ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγείν, την σωτηρίαν τῆς μελλούσης προσιέναι μοι
γυναικός. Ἡ ἐμὴ γὰρ τροφή, ἡ τῶν ἀνθρώπων ἐπι-
στροφή· ἡ ἐμὴ τροφή, ἡ τῶν ἐμῶν δούλων ζωή· ἡ ἐμὴ
εὐωχία, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ μεταμέλεια· ἡ ἐμὴ τέρψις,
τῶν κατακρίτων ἡ λύσις· ἡ ἐμὴ ἑστίασις, τῶν αἰχμα
λώτων ἡ λύτρωσις. Ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἐπὶ τῆς στιβά
δος λαλοῦντος τῷ βλέμματι καὶ τῷ σχήματι, Ιδού,
φησί, γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Συνέ-
δραμε τῷ σκοπῷ τοῦ οὐρανίου βασιλέως ἡ ἄγρα· ὁ θησ
ρατὴν εὐτρεπὴς ἀνεκέκλιτο, καὶ τὸ θήραμα πρὸς τὸν
θηρατὴν κατηπείγετο. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει,
ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Δύο χαλεπά κακίας γνωρίσματα.
Εἰπὲ ἡμῖν, εὐαγγελιστά, την προσηγορίαν αὐτῆς,
γράψον τὸ ὄνομα τῆς γυναικός, μάθωμεν πῶς ὀνομά
ξέτο. Προσηγορίαν εἶχε τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸ ὄνομα τὸ
πονήρευμα. Αύτη ἰδοῦσα, ὅτι ἀνέκειτο ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ
Φαρισαίου ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν ἐν ἑαυτῇ· Ενδον ἐστὶν ὁ
Χριστὸς, ὁ βρύων φιλανθρωπίαν, καὶ πηγάζων οἰκτιρ
μούς· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ λαλῶν καὶ διδοὺς ἰάσεις,
καὶ φθεγγόμενος θεραπείας· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ
παρὰ τῶν ἀγγέλων ὑμνούμενος, καὶ τοῖς ἀνθρώποις
ἐνδιαιτώμενος, ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς
ὁ τῷ Πατρὶ σύνθρονος, καὶ τῷ Φαρισαίῳ ὁμοῤῥόφιος·
ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ τρέφων ἅπαντας τῇ θεότητι,
καὶ τρεφόμενος τῇ ἀνθρωπότητι· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστός,
καὶ Φαρισαϊκῆς τραπέζης ἀνέχεται, ὁ πᾶσαν τράπεζαν
πληρῶν παντὸς ἀγαθοῦ· καὶ ὅλως κατηξίωσεν εἰς τὴν
τοῦ Φαρισαίου σκηνὴν εἰσελθεῖν· ὅλως ἠνέσχετο συν
εστιαθῆναι τῷ ἁμαρτωλῷ ὁ ἀναμάρτητος. Χρηστὰς ἔχω
περὶ τῶν ἐμῶν κακῶν ἐλπίδας. Ο γὰρ περὶ τὸν Φαρι
σαῖον τοιοῦτος φανείς, πάντως ἔσται καὶ περὶ ἐμὲ
καὶ φιλάνθρωπος.
χρηστος και ανόμην το κοινὸν ἱλαστήριον, εὗρον τὸν
Εὗρον, ἠβουλόμην,
εὑρίσκοντα τους ζητοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιζητοῦντα
τοὺς ποθοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιτρέχοντα τοῖς ἐπι
τρέχουσι καὶ προαπαντώντα τοῖς προσιοῦσιν αὐτῷ,
εὗρον συναγωνιζόμενόν μοι καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸν τό
πον. Εἰσέλθω πρὸς τὴν καθαρὰν πηγὴν ἡ βεβορβόρωμένη
τῇ ἡδυπαθεία· μὴ διαμένω ἐῤῥυπωμένη, τοιαύτης φα
νείσης πηγῆς· λούσομαι δωρεαν ἑαυτήν· οὕτω γὰρ βού -
λεται ἡ πηγή. Εἰσέλθω πρὸς τὸ ἀἴδιον φῶς, ἡ καὶ ταῖς
ἡμέραις ὡς νυξὶ κεχρημένη· ἴδω τὸ οὐράνιον φῶς ἐν
φωτί· εἰσέλθω πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, ἡ τῆς
ἀδικίας τὸν ζόφον ἐπαγομένη. Τις γὰρ φωτὶ προσομιλών
οὐ μεταλαμβάνει φωτός ; Εἰσέλθω πρὸς τὸν βασιλέα τῶν
PG 61:728φησεν αὕτη τοῦ Χριστοῦ. Ἠρώτησέ τις τῶν Φαρι-σαίων τὸν Ἰησοῦν, ἵνα φάγῃ μετ’ αὐτοῦ. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου, ἀνεκλίθη. Τίς εἶδε βασιλέα παρὰ στρατιώτου καλούμενον; τίς εἶδε δεσπότην παρὰ δούλου τρεφόμενον; τίς εἶδε τοσοῦ-τον ὕψος εἰς τοσαύτην ταπεινότητα κατερχόμενον; Ὢ τῆς ὑπερβαλλούσης ἐκπλήξεως ὢ τῆς θείας συγκατα-βάσεως Οὐκ εἶπε πρὸς τὸν καλέσαντα Φαρισαῖον· Σὺ καλεῖς ἐπ’ ἄριστον ἐμὲ, τὸν καλοῦντα πάντας ἀνθρώ-πους εἰς τὸ οὐράνιον ἄριστον; σὺ καλεῖς ἐπ’ ἄριστον ἐμὲ τὸν πέντε ἄρτοις δῆμον ὁλόκληρον κορέσαντα; σὺ καλεῖς ἐπ’ ἄριστον ἐμὲ τὸν διδόντα τροφὴν πάσῃ σαρκί; Οὐκ εἶπε τούτων οὐδὲν ὁ Σωτήρ· ἀλλὰ σιγῇ καθίσας εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου ἀνεκλίθη. Ἤδει γὰρ ποῖον ἄριστον ἔμελλεν ἀριστᾷν· ᾔδει πῶς ἤμελλε προστρέχειν αὐτῷ ἡ πόρνη, καὶ σώζεσθαι· καὶ τὸ βλέμμα πανταχοῦ περιέπεμπε, τὴν θήραν περισκοπῶν, καὶ μονονουχὶ πρὸς τοὺς ἀνακειμένους βοῶν. Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν, ἣν ἔχετε μετ’ ὀλίγον κατιδεῖν· ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν, τὴν σωτηρίαν τῆς μελλούσης προσιέναι μοι γυναικός. Ἡ ἐμὴ γὰρ τροφὴ, ἡ τῶν ἀνθρώπων ἐπι-στροφή· ἡ ἐμὴ τροφὴ, ἡ τῶν ἐμῶν δούλων ζωή· ἡ ἐμὴ εὐωχία, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ μεταμέλεια· ἡ ἐμὴ τέρψις,
727 IN PHARISEUM ET
ἐστιν ἀνεξάλειπτος. Ὁ μὲν Ἰησοῦς οὕτω διαβάς έτεμε
τὴν Ἰορδάνην, τὴν κιβωτὸν αὐτῷ δείξας· Ἠλίας δὲ τῇ
μηλωτῇ ἔτεμε, δέρματι νεκρῷ, καὶ τὰ ζῶντα ὕδατα τῇ
νεκρώσει της μηλωτῆς ὑπήκουσεν. Ἔτεμεν Ἠλίας τῇ
μηλωτῇ τὸν Ἰορδάνην· καὶ οὕτω διέβη ἐπὶ τῷ ἀνελ
θεῖν εἰς τοὺς οὐρανούς. Υπέστρεψεν ὁ μακάριος Ελισ
σαῖος λαβὼν τὴν μηλωτὴν τοῦ διδασκάλου, ὡς ἠξίου αυτ
τὸν λέγων· Τὸ πνεῦμα τὸ ἐπὶ σοὶ γενέσθω διπλούν
ἀπ' ἐμοί. Λέγει αὐτῷ, Σκληρώς ήτησας· πλὴν ἐὰν
ἔδης με αναλαμβανόμενον, ἔσται σοι. Ἀντὶ τοῦ κατα
αξιωθήναι διπλήν ἔχειν τοῦ ἁγίου Πνεύματος [780] τὴν
ἐνέργειαν. Εἶτα ἀνελήφθη. Εμετεωρίσθη ή μηλωτή,
καὶ ἐπέπεσε τῷ μαθητῇ· ἔλαβεν ενέχυρον, καὶ ἔφθα
Εἰς τὸν Φαρισαῖον, καὶ εἰς τὴν πόρνην.
Απας μὲν καιρὸς παντὶ βουλομένω προς μετάνοιαν
ἐπιτήδειος. Εξεστι γὰρ ἑκάστῳ θελήσαντι καὶ ἐν τῷ
Παρι βλαστῆσαι τὴν εὐζωΐαν, καὶ ἐν θέρει συνάξει τῆς
σωτηρίας τα δράγματα, καὶ ἐν φθινοπώρῳ τὴν βλάβην
τὴν τῆς ψυχῆς φθορὰν κατιδεῖν, καὶ ἐν χειμῶνι τὸν
χειμῶνα τῶν ἀνομημάτων φυγεῖν, καὶ ἐν πάσῃ τροπῇ
τραπῆναι τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον τροπήν, καὶ ἐν νυκτὶ τὴν
νύχτα τῆς ἁμαρτίας ἐκκλίναι, καὶ ἐν ἡμέρᾳ πρὸς τὸ φῶς
τοῦ καθαρού συνειδότος δραμεῖν, καὶ πρὸς τὸν πλά-
σαντα ἀναδραμεῖν· ὁ δὲ παρὼν οὗτος καιρὸς ἐγκρα
τείς καὶ νηστεία περιπεφραγμένος πρὸς μετάνοιαν
ἐπιτηδειότερος, ἀλλ' οὐ πᾶσι. Μόνον γὰρ οὐχὶ λέγει ἡ
φωνή, Εί τις προσίεται πρός με, κἀγὼ λαβὼν αὐτὸν
τῷ κοινῷ προσαγάγω Δημιουργώ. Πτερώσωμεν οὖν
ἑαυτοὺς τοῖς τῆς πίστεως καὶ τοῖς τῆς μετανοίας πτε-
τοῖς, καὶ θελήσωμεν ἀναπτῆναι πρὸς τὸν ἡμέτερον
Ποιητὴν, καὶ ἡμεῖς, ὡς πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας
υἱοὶ, καὶ ὑμεῖς, οἱ καθάπερ έμβρυα ὡς ἐν ταῖς λαγόσι
τῆς Ἐκκλησίας προλοχευόμενοι, καὶ ποθοῦντες τὰς μας
καρίας καὶ ἀνωδύνους ὠδῖνας ἀσπάσασθαι, καὶ γενέσθαι
τέχνα τοῦ πολεμήσαντος ὑπὲρ ἡμῶν (ἀναγκαία γὰρ τῆς
πίστεως ἡ χάρις καὶ ὑμῖν τοῖς ἀπολαύειν μέλλουσι τῶν
αὐτῶν ἀγαθῶν)· ἡμεῖς μὲν, ἵνα τὸν χιτῶνα τὸν βασιλι-
πὸν, δν φορέσαντες ἐμολύναμεν, ἀποσμήξωμεν δάκρυσιν·
ὑμεῖς δὲ, ἵνα δυνηθῆτε τοῦτον περιβαλέσθαι, καὶ φυλά-
και κρείττονα ρύπου παντός. "Ανευ γὰρ πίστεως ειλικριν-
οἷς οὐκ ἔστιν οὐδένα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία; ἐπι-
τυχεῖν. Συνηγορεί μου τῷ λόγῳ πρὸς ἄλλοις μυρίοις
ἐκείνη ἡ πόρνη ἡ τὴν πίστιν καὶ τὴν μετάνοιαν, και
θάπερ δύο λαμπάδας, κρατήσασα, καὶ προσδραμοῦσα
τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, καὶ γενομένη νύμφη Χριστοῦ ἐν
μια ἡμέρᾳ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῆς μακαρίας πόρνης ἐμνή-
σθην λέγω γὰρ αὐτῆς τέως τὸ ἐπίψογον όνομα (ἵνα
γνῶμεν τίς ούσα πρότερον, τί γέγονεν ὕστερον, βούλομαι
ταύτην εἰς τὴν ἁγίαν Εκκλησίαν ἀγαγεῖν, ἵνα μάθωμεν
καὶ ἡμεῖς παρ' αὐτῆς, πῶς ὀφείλωμεν τῷ Χριστῷ προσ-
ελθεῖν, καὶ λαβεῖν τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγήν.
Τὰ γὰρ παρ' ἐκείνης γεγενημένα, τῶν ὀφειλόντων ἀεὶ
γενέσθαι παρ' ἡμῶν διδασκαλία σαφής· καὶ ἡ τοῦ Σωτ
τῆρος πρὸς ἐκείνην διάλεξις τῶν ἁμαρτωλῶν ἔσται
παράκλησις. Τί; γὰρ ἀκούων ὅτι γυνὴ μυρίαις κηλῖσι
κατάστικτος, ἵνα προσφύγῃ μόνον αὐτῷ, καὶ τοῖς
ποσὶν αὐτοῦ σταγόνας ἐπιχέῃ δακρύων θερμάς, παρθε
νέας χειροτονίαν ἐδέξατο ; Τὸν αὐτὸν ἐπιδείξασθε
τρόπον, ὥστε τὸν αὐτὸν τρυγήσητε καρπόν. Τί; γὰρ
λογιζόμενος τὴν ἐκείνης μεταβολὴν, καὶ τὴν ἀμοιβήν,
οὐ τὴν αὐτὴν ἀσκήσει γνώμην, ὡς τὴν ἴσην εὑρήσῃ
ἀντίδοσιν ; Τί γάρ ἐστι πόρνη, ἢ διαφθορά, ή προφά
νῆς ὕβρις τῆς φύσεως, ἢ τοῦ θήλεος γένους δημόσιος
θρίαμβος, λώβη σωμάτων τε καὶ ψυχῶν, λοιμὸς τέρψει
AR
κεχρημένος, τάφος κεκονιαμένος, ᾄδου ακατάσχετον
καὶ ἀκόρεστον στόμα, θανάτου κεκαλλωπισμένον προ-
πύλαιον, τερπνὸν δηλητήριον, ἀναίδεια παῤῥησιαζομένη,
αἰσχύνη ἀναίσχυντος, εὐπρόσωπος ὄλεθρος, τῶν ἀσει
γῶν μηχανών δέλεαρ, τῶν νέων ιξός, κάπηλος τῶν οἱ-
κείων μελῶν, ἀπωλείας βυθός (781], ναυάγιον ἀγαπώ-
μενον, κοινή συμφορὰ πάσης αμαρτίας, Ιταμὸν ἐργα
στήριον, πάσης παρανομίας διδάσκαλος, τῆς πρὸς
τὸν Θεὸν ἔχθρας δημιουργός, ὕλη τῆς γεέννης του
πυρὸς τοῦ αἰωνίου; Αλλ' ὅμως ἡ τῶν τοιούτων καὶ
τηλικούτων κακῶν ὑπάρχουσα ὑπηρέτις, ἐπειδὴ παρὰ
συνήθειαν σωφροσύνης ηράσθη, ταῖς βίβλοις τῶν Εὐαγ
γελίων ἐγγέγραπται. Ταύτας ἀναπτύξαντες κατατρι-
φήσωμεν τῆς κατ' αὐτὴν ἱστορίας, ὥσπερ οὖν κατετρύ-
IN MERETRICEM.
728
σεν ἐπὶ τὸν ποταμόν, ἐπείρασε ταμεῖν τὸν Ἰορδάνην,
καὶ οὐχ ὑπήκουσε τὸ ὕδωρ. Απορία ληφθεὶς ὁ Ελισσαίο;
λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ἠλία ἀπφώ; καὶ μετὰ τὸ εἰπεῖν,
ἐπάταξεν ἐκ δευτέρου τὸ ὕδωρ, καὶ ἐμερίσθη ὁ Ἰορδά
νης. Διὰ τί δὲ οὐχ ὑπήκουσεν αὐτῷ ἐν πρώτοις τὸ ὕδωρ ;
Ἵνα μὴ νομίσῃ, ὅτι διὰ τὴν προτέραν αὐτοῦ ἀξίαν, ἣν
εἶχε, διὰ τοῦτο υπήκουσεν· ὅτι μέντοι ἐκάλεσε τὸν
Θεὸν καὶ λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ηλία ἀπρώ; Διὰ τί δὲ
εἶπε, Ποῦ ὁ Θεός; οὐκ ᾔδει ὁ προφήτης, ὅτι ὁ Θεὸς
ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς καὶ πανταχοῦ ἐστιν; Αλλ'
ἐπειδὴ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἠλίας· Ἐὰν ἴδῃς με ἀναλαμ
βανόμενον, ἔσται σοι οὕτως.
Ελέχθη τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ τετράδι.
φησεν αὕτη τοῦ Χριστοῦ. Ἐρώτησε τις τῶν Φαρι
σαίων τὸν Ἰησοῦν, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτοῦ. Καὶ
εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου, ἀνεκλίθη.
Τίς είδε βασιλές παρὰ στρατιώτου καλούμενον; τίς
εἶδε δεσπότην παρὰ δούλου τρεφόμενον; τίς εἶδε τοσοῦ-
τον ύψος εἰς τοσαύτην ταπεινότητα κατερχόμενον ;
τῆς ὑπερβαλιούσης ἐκπλήξεως! ᾧ τῆς θείας συγκατα
βάσεως ! Οὐκ εἶπε πρὸς τὸν καλέσαντα Φαρισαίον· Σύ
καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ, τὸν καλοῦντα πάντας ἀνθρώ
πους εἰς τὸ οὐράνιον ἄριστον; σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον
ἐμὲ τὸν πέντε ἄρτοις δῆμον ὁλόκληρον κορέσαντα ;
σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ τὸν διδόντα τροφὴν πάσῃ
σαρκί; Οὐκ εἶπε τούτων οὐδὲν ὁ Σωτήρ' ἀλλὰ σε τῇ
καθίσας εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου ἀνεκλίθη. "Ηδει
γὰρ ποῖον ἄριστον ἔμελλεν ἀριστάν ᾔδει πως ήμελλε
προστρέχειν αὐτῷ ἡ πόρνη, καὶ σώζεσθαι· καὶ τὸ βλέμμα
πανταχού περιέπεμπε, την θήραν περισκοπών, καὶ
μονονουχί πρὸς τοὺς ἀνακειμένους βοῶν Ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγεῖν, ἣν ἔχετε μετ' ὀλίγον κατιδεῖν· ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγείν, την σωτηρίαν τῆς μελλούσης προσιέναι μοι
γυναικός. Ἡ ἐμὴ γὰρ τροφή, ἡ τῶν ἀνθρώπων ἐπι-
στροφή· ἡ ἐμὴ τροφή, ἡ τῶν ἐμῶν δούλων ζωή· ἡ ἐμὴ
εὐωχία, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ μεταμέλεια· ἡ ἐμὴ τέρψις,
τῶν κατακρίτων ἡ λύσις· ἡ ἐμὴ ἑστίασις, τῶν αἰχμα
λώτων ἡ λύτρωσις. Ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἐπὶ τῆς στιβά
δος λαλοῦντος τῷ βλέμματι καὶ τῷ σχήματι, Ιδού,
φησί, γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Συνέ-
δραμε τῷ σκοπῷ τοῦ οὐρανίου βασιλέως ἡ ἄγρα· ὁ θησ
ρατὴν εὐτρεπὴς ἀνεκέκλιτο, καὶ τὸ θήραμα πρὸς τὸν
θηρατὴν κατηπείγετο. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει,
ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Δύο χαλεπά κακίας γνωρίσματα.
Εἰπὲ ἡμῖν, εὐαγγελιστά, την προσηγορίαν αὐτῆς,
γράψον τὸ ὄνομα τῆς γυναικός, μάθωμεν πῶς ὀνομά
ξέτο. Προσηγορίαν εἶχε τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸ ὄνομα τὸ
πονήρευμα. Αύτη ἰδοῦσα, ὅτι ἀνέκειτο ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ
Φαρισαίου ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν ἐν ἑαυτῇ· Ενδον ἐστὶν ὁ
Χριστὸς, ὁ βρύων φιλανθρωπίαν, καὶ πηγάζων οἰκτιρ
μούς· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ λαλῶν καὶ διδοὺς ἰάσεις,
καὶ φθεγγόμενος θεραπείας· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ
παρὰ τῶν ἀγγέλων ὑμνούμενος, καὶ τοῖς ἀνθρώποις
ἐνδιαιτώμενος, ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς
ὁ τῷ Πατρὶ σύνθρονος, καὶ τῷ Φαρισαίῳ ὁμοῤῥόφιος·
ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ τρέφων ἅπαντας τῇ θεότητι,
καὶ τρεφόμενος τῇ ἀνθρωπότητι· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστός,
καὶ Φαρισαϊκῆς τραπέζης ἀνέχεται, ὁ πᾶσαν τράπεζαν
πληρῶν παντὸς ἀγαθοῦ· καὶ ὅλως κατηξίωσεν εἰς τὴν
τοῦ Φαρισαίου σκηνὴν εἰσελθεῖν· ὅλως ἠνέσχετο συν
εστιαθῆναι τῷ ἁμαρτωλῷ ὁ ἀναμάρτητος. Χρηστὰς ἔχω
περὶ τῶν ἐμῶν κακῶν ἐλπίδας. Ο γὰρ περὶ τὸν Φαρι
σαῖον τοιοῦτος φανείς, πάντως ἔσται καὶ περὶ ἐμὲ
καὶ φιλάνθρωπος.
χρηστος και ανόμην το κοινὸν ἱλαστήριον, εὗρον τὸν
Εὗρον, ἠβουλόμην,
εὑρίσκοντα τους ζητοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιζητοῦντα
τοὺς ποθοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιτρέχοντα τοῖς ἐπι
τρέχουσι καὶ προαπαντώντα τοῖς προσιοῦσιν αὐτῷ,
εὗρον συναγωνιζόμενόν μοι καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸν τό
πον. Εἰσέλθω πρὸς τὴν καθαρὰν πηγὴν ἡ βεβορβόρωμένη
τῇ ἡδυπαθεία· μὴ διαμένω ἐῤῥυπωμένη, τοιαύτης φα
νείσης πηγῆς· λούσομαι δωρεαν ἑαυτήν· οὕτω γὰρ βού -
λεται ἡ πηγή. Εἰσέλθω πρὸς τὸ ἀἴδιον φῶς, ἡ καὶ ταῖς
ἡμέραις ὡς νυξὶ κεχρημένη· ἴδω τὸ οὐράνιον φῶς ἐν
φωτί· εἰσέλθω πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, ἡ τῆς
ἀδικίας τὸν ζόφον ἐπαγομένη. Τις γὰρ φωτὶ προσομιλών
οὐ μεταλαμβάνει φωτός ; Εἰσέλθω πρὸς τὸν βασιλέα τῶν
τῶν κατακρίτων ἡ λύσις· ἡ ἐμὴ ἑστίασις, τῶν αἰχμα-λώτων ἡ λύτρωσις. Ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἐπὶ τῆς στιβά-δος λαλοῦντος τῷ βλέμματι καὶ τῷ σχήματι, Ἰδοὺ, φησὶ, γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Συνέ-δραμε τῷ σκοπῷ τοῦ οὐρανίου βασιλέως ἡ ἄγρα· ὁ θη-ρατὴς εὐτρεπὴς ἀνεκέκλιτο, καὶ τὸ θήραμα πρὸς τὸν θηρατὴν κατηπείγετο. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Δύο χαλεπὰ κακίας γνωρίσματα. Εἰπὲ ἡμῖν, εὐαγγελιστὰ, τὴν προσηγορίαν αὐτῆς, γράψον τὸ ὄνομα τῆς γυναικὸς, μάθωμεν πῶς ὠνομά-ζετο. Προσηγορίαν εἶχε τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸ ὄνομα τὸ πονήρευμα. Αὕτη ἰδοῦσα, ὅτι ἀνέκειτο ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν ἐν ἑαυτῇ· Ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ βρύων φιλανθρωπίαν, καὶ πηγάζων οἰκτιρ-μούς· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ λαλῶν καὶ διδοὺς ἰάσεις, καὶ φθεγγόμενος θεραπείας· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ παρὰ τῶν ἀγγέλων ὑμνούμενος, καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἐνδιαιτώμενος, ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς ὁ τῷ Πατρὶ σύνθρονος, καὶ τῷ Φαρισαίῳ ὁμοῤῥόφιος· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ τρέφων ἅπαντας τῇ θεότητι, καὶ τρεφόμενος τῇ ἀνθρωπότητι· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, καὶ Φαρισαϊκῆς τραπέζης ἀνέχεται, ὁ πᾶσαν τράπεζαν πληρῶν παντὸς ἀγαθοῦ· καὶ ὅλως κατηξίωσεν εἰς τὴν τοῦ Φαρισαίου σκηνὴν εἰσελθεῖν· ὅλως ἠνέσχετο συν-εστιαθῆναι τῷ ἁμαρτωλῷ ὁ ἀναμάρτητος. Χρηστὰς ἔχω περὶ τῶν ἐμῶν κακῶν ἐλπίδας. Ὁ γὰρ περὶ τὸν Φαρι-σαῖον τοιοῦτος φανεὶς, πάντως ἔσται καὶ περὶ ἐμὲ χρηστὸς καὶ φιλάνθρωπος. Εὗρον, ὡς ἠβουλόμην, τὸ κοινὸν ἱλαστήριον, εὗρον τὸν εὑρίσκοντα τοὺς ζητοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιζητοῦντα τοὺς ποθοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιτρέχοντα τοῖς ἐπι-τρέχουσι καὶ προαπαντῶντα τοῖς προσιοῦσιν αὐτῷ, εὗρον συναγωνιζόμενόν μοι καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸν τό-πον. Εἰσέλθω πρὸς τὴν καθαρὰν πηγὴν ἡ βεβορβορωμένη τῇ ἡδυπαθείᾳ· μὴ διαμένω ἐῤῥυπωμένη, τοιαύτης φα-νείσης πηγῆς· λούσομαι δωρεὰν ἑαυτήν· οὕτω γὰρ βού-λεται ἡ πηγή. Εἰσέλθω πρὸς τὸ ἀί̈διον φῶς, ἡ καὶ ταῖς ἡμέραις ὡς νυξὶ κεχρημένη· ἴδω τὸ οὐράνιον φῶς ἐν φωτί· εἰσέλθω πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, ἡ τῆς ἀδικίας τὸν ζόφον ἐπαγομένη. Τίς γὰρ φωτὶ προσομιλῶν οὐ μεταλαμβάνει φωτός; Εἰσέλθω πρὸς τὸν βασιλέα τῶν
727 IN PHARISEUM ET
ἐστιν ἀνεξάλειπτος. Ὁ μὲν Ἰησοῦς οὕτω διαβάς έτεμε
τὴν Ἰορδάνην, τὴν κιβωτὸν αὐτῷ δείξας· Ἠλίας δὲ τῇ
μηλωτῇ ἔτεμε, δέρματι νεκρῷ, καὶ τὰ ζῶντα ὕδατα τῇ
νεκρώσει της μηλωτῆς ὑπήκουσεν. Ἔτεμεν Ἠλίας τῇ
μηλωτῇ τὸν Ἰορδάνην· καὶ οὕτω διέβη ἐπὶ τῷ ἀνελ
θεῖν εἰς τοὺς οὐρανούς. Υπέστρεψεν ὁ μακάριος Ελισ
σαῖος λαβὼν τὴν μηλωτὴν τοῦ διδασκάλου, ὡς ἠξίου αυτ
τὸν λέγων· Τὸ πνεῦμα τὸ ἐπὶ σοὶ γενέσθω διπλούν
ἀπ' ἐμοί. Λέγει αὐτῷ, Σκληρώς ήτησας· πλὴν ἐὰν
ἔδης με αναλαμβανόμενον, ἔσται σοι. Ἀντὶ τοῦ κατα
αξιωθήναι διπλήν ἔχειν τοῦ ἁγίου Πνεύματος [780] τὴν
ἐνέργειαν. Εἶτα ἀνελήφθη. Εμετεωρίσθη ή μηλωτή,
καὶ ἐπέπεσε τῷ μαθητῇ· ἔλαβεν ενέχυρον, καὶ ἔφθα
Εἰς τὸν Φαρισαῖον, καὶ εἰς τὴν πόρνην.
Απας μὲν καιρὸς παντὶ βουλομένω προς μετάνοιαν
ἐπιτήδειος. Εξεστι γὰρ ἑκάστῳ θελήσαντι καὶ ἐν τῷ
Παρι βλαστῆσαι τὴν εὐζωΐαν, καὶ ἐν θέρει συνάξει τῆς
σωτηρίας τα δράγματα, καὶ ἐν φθινοπώρῳ τὴν βλάβην
τὴν τῆς ψυχῆς φθορὰν κατιδεῖν, καὶ ἐν χειμῶνι τὸν
χειμῶνα τῶν ἀνομημάτων φυγεῖν, καὶ ἐν πάσῃ τροπῇ
τραπῆναι τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον τροπήν, καὶ ἐν νυκτὶ τὴν
νύχτα τῆς ἁμαρτίας ἐκκλίναι, καὶ ἐν ἡμέρᾳ πρὸς τὸ φῶς
τοῦ καθαρού συνειδότος δραμεῖν, καὶ πρὸς τὸν πλά-
σαντα ἀναδραμεῖν· ὁ δὲ παρὼν οὗτος καιρὸς ἐγκρα
τείς καὶ νηστεία περιπεφραγμένος πρὸς μετάνοιαν
ἐπιτηδειότερος, ἀλλ' οὐ πᾶσι. Μόνον γὰρ οὐχὶ λέγει ἡ
φωνή, Εί τις προσίεται πρός με, κἀγὼ λαβὼν αὐτὸν
τῷ κοινῷ προσαγάγω Δημιουργώ. Πτερώσωμεν οὖν
ἑαυτοὺς τοῖς τῆς πίστεως καὶ τοῖς τῆς μετανοίας πτε-
τοῖς, καὶ θελήσωμεν ἀναπτῆναι πρὸς τὸν ἡμέτερον
Ποιητὴν, καὶ ἡμεῖς, ὡς πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας
υἱοὶ, καὶ ὑμεῖς, οἱ καθάπερ έμβρυα ὡς ἐν ταῖς λαγόσι
τῆς Ἐκκλησίας προλοχευόμενοι, καὶ ποθοῦντες τὰς μας
καρίας καὶ ἀνωδύνους ὠδῖνας ἀσπάσασθαι, καὶ γενέσθαι
τέχνα τοῦ πολεμήσαντος ὑπὲρ ἡμῶν (ἀναγκαία γὰρ τῆς
πίστεως ἡ χάρις καὶ ὑμῖν τοῖς ἀπολαύειν μέλλουσι τῶν
αὐτῶν ἀγαθῶν)· ἡμεῖς μὲν, ἵνα τὸν χιτῶνα τὸν βασιλι-
πὸν, δν φορέσαντες ἐμολύναμεν, ἀποσμήξωμεν δάκρυσιν·
ὑμεῖς δὲ, ἵνα δυνηθῆτε τοῦτον περιβαλέσθαι, καὶ φυλά-
και κρείττονα ρύπου παντός. "Ανευ γὰρ πίστεως ειλικριν-
οἷς οὐκ ἔστιν οὐδένα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία; ἐπι-
τυχεῖν. Συνηγορεί μου τῷ λόγῳ πρὸς ἄλλοις μυρίοις
ἐκείνη ἡ πόρνη ἡ τὴν πίστιν καὶ τὴν μετάνοιαν, και
θάπερ δύο λαμπάδας, κρατήσασα, καὶ προσδραμοῦσα
τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ, καὶ γενομένη νύμφη Χριστοῦ ἐν
μια ἡμέρᾳ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῆς μακαρίας πόρνης ἐμνή-
σθην λέγω γὰρ αὐτῆς τέως τὸ ἐπίψογον όνομα (ἵνα
γνῶμεν τίς ούσα πρότερον, τί γέγονεν ὕστερον, βούλομαι
ταύτην εἰς τὴν ἁγίαν Εκκλησίαν ἀγαγεῖν, ἵνα μάθωμεν
καὶ ἡμεῖς παρ' αὐτῆς, πῶς ὀφείλωμεν τῷ Χριστῷ προσ-
ελθεῖν, καὶ λαβεῖν τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγήν.
Τὰ γὰρ παρ' ἐκείνης γεγενημένα, τῶν ὀφειλόντων ἀεὶ
γενέσθαι παρ' ἡμῶν διδασκαλία σαφής· καὶ ἡ τοῦ Σωτ
τῆρος πρὸς ἐκείνην διάλεξις τῶν ἁμαρτωλῶν ἔσται
παράκλησις. Τί; γὰρ ἀκούων ὅτι γυνὴ μυρίαις κηλῖσι
κατάστικτος, ἵνα προσφύγῃ μόνον αὐτῷ, καὶ τοῖς
ποσὶν αὐτοῦ σταγόνας ἐπιχέῃ δακρύων θερμάς, παρθε
νέας χειροτονίαν ἐδέξατο ; Τὸν αὐτὸν ἐπιδείξασθε
τρόπον, ὥστε τὸν αὐτὸν τρυγήσητε καρπόν. Τί; γὰρ
λογιζόμενος τὴν ἐκείνης μεταβολὴν, καὶ τὴν ἀμοιβήν,
οὐ τὴν αὐτὴν ἀσκήσει γνώμην, ὡς τὴν ἴσην εὑρήσῃ
ἀντίδοσιν ; Τί γάρ ἐστι πόρνη, ἢ διαφθορά, ή προφά
νῆς ὕβρις τῆς φύσεως, ἢ τοῦ θήλεος γένους δημόσιος
θρίαμβος, λώβη σωμάτων τε καὶ ψυχῶν, λοιμὸς τέρψει
AR
κεχρημένος, τάφος κεκονιαμένος, ᾄδου ακατάσχετον
καὶ ἀκόρεστον στόμα, θανάτου κεκαλλωπισμένον προ-
πύλαιον, τερπνὸν δηλητήριον, ἀναίδεια παῤῥησιαζομένη,
αἰσχύνη ἀναίσχυντος, εὐπρόσωπος ὄλεθρος, τῶν ἀσει
γῶν μηχανών δέλεαρ, τῶν νέων ιξός, κάπηλος τῶν οἱ-
κείων μελῶν, ἀπωλείας βυθός (781], ναυάγιον ἀγαπώ-
μενον, κοινή συμφορὰ πάσης αμαρτίας, Ιταμὸν ἐργα
στήριον, πάσης παρανομίας διδάσκαλος, τῆς πρὸς
τὸν Θεὸν ἔχθρας δημιουργός, ὕλη τῆς γεέννης του
πυρὸς τοῦ αἰωνίου; Αλλ' ὅμως ἡ τῶν τοιούτων καὶ
τηλικούτων κακῶν ὑπάρχουσα ὑπηρέτις, ἐπειδὴ παρὰ
συνήθειαν σωφροσύνης ηράσθη, ταῖς βίβλοις τῶν Εὐαγ
γελίων ἐγγέγραπται. Ταύτας ἀναπτύξαντες κατατρι-
φήσωμεν τῆς κατ' αὐτὴν ἱστορίας, ὥσπερ οὖν κατετρύ-
IN MERETRICEM.
728
σεν ἐπὶ τὸν ποταμόν, ἐπείρασε ταμεῖν τὸν Ἰορδάνην,
καὶ οὐχ ὑπήκουσε τὸ ὕδωρ. Απορία ληφθεὶς ὁ Ελισσαίο;
λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ἠλία ἀπφώ; καὶ μετὰ τὸ εἰπεῖν,
ἐπάταξεν ἐκ δευτέρου τὸ ὕδωρ, καὶ ἐμερίσθη ὁ Ἰορδά
νης. Διὰ τί δὲ οὐχ ὑπήκουσεν αὐτῷ ἐν πρώτοις τὸ ὕδωρ ;
Ἵνα μὴ νομίσῃ, ὅτι διὰ τὴν προτέραν αὐτοῦ ἀξίαν, ἣν
εἶχε, διὰ τοῦτο υπήκουσεν· ὅτι μέντοι ἐκάλεσε τὸν
Θεὸν καὶ λέγει· Ποῦ ὁ Θεὸς Ηλία ἀπρώ; Διὰ τί δὲ
εἶπε, Ποῦ ὁ Θεός; οὐκ ᾔδει ὁ προφήτης, ὅτι ὁ Θεὸς
ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς καὶ πανταχοῦ ἐστιν; Αλλ'
ἐπειδὴ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἠλίας· Ἐὰν ἴδῃς με ἀναλαμ
βανόμενον, ἔσται σοι οὕτως.
Ελέχθη τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ τετράδι.
φησεν αὕτη τοῦ Χριστοῦ. Ἐρώτησε τις τῶν Φαρι
σαίων τὸν Ἰησοῦν, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτοῦ. Καὶ
εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου, ἀνεκλίθη.
Τίς είδε βασιλές παρὰ στρατιώτου καλούμενον; τίς
εἶδε δεσπότην παρὰ δούλου τρεφόμενον; τίς εἶδε τοσοῦ-
τον ύψος εἰς τοσαύτην ταπεινότητα κατερχόμενον ;
τῆς ὑπερβαλιούσης ἐκπλήξεως! ᾧ τῆς θείας συγκατα
βάσεως ! Οὐκ εἶπε πρὸς τὸν καλέσαντα Φαρισαίον· Σύ
καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ, τὸν καλοῦντα πάντας ἀνθρώ
πους εἰς τὸ οὐράνιον ἄριστον; σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον
ἐμὲ τὸν πέντε ἄρτοις δῆμον ὁλόκληρον κορέσαντα ;
σὺ καλεῖς ἐπ' ἄριστον ἐμὲ τὸν διδόντα τροφὴν πάσῃ
σαρκί; Οὐκ εἶπε τούτων οὐδὲν ὁ Σωτήρ' ἀλλὰ σε τῇ
καθίσας εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Φαρισαίου ἀνεκλίθη. "Ηδει
γὰρ ποῖον ἄριστον ἔμελλεν ἀριστάν ᾔδει πως ήμελλε
προστρέχειν αὐτῷ ἡ πόρνη, καὶ σώζεσθαι· καὶ τὸ βλέμμα
πανταχού περιέπεμπε, την θήραν περισκοπών, καὶ
μονονουχί πρὸς τοὺς ἀνακειμένους βοῶν Ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγεῖν, ἣν ἔχετε μετ' ὀλίγον κατιδεῖν· ἐγὼ βρῶσιν
ἔχω φαγείν, την σωτηρίαν τῆς μελλούσης προσιέναι μοι
γυναικός. Ἡ ἐμὴ γὰρ τροφή, ἡ τῶν ἀνθρώπων ἐπι-
στροφή· ἡ ἐμὴ τροφή, ἡ τῶν ἐμῶν δούλων ζωή· ἡ ἐμὴ
εὐωχία, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ μεταμέλεια· ἡ ἐμὴ τέρψις,
τῶν κατακρίτων ἡ λύσις· ἡ ἐμὴ ἑστίασις, τῶν αἰχμα
λώτων ἡ λύτρωσις. Ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἐπὶ τῆς στιβά
δος λαλοῦντος τῷ βλέμματι καὶ τῷ σχήματι, Ιδού,
φησί, γυνὴ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Συνέ-
δραμε τῷ σκοπῷ τοῦ οὐρανίου βασιλέως ἡ ἄγρα· ὁ θησ
ρατὴν εὐτρεπὴς ἀνεκέκλιτο, καὶ τὸ θήραμα πρὸς τὸν
θηρατὴν κατηπείγετο. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει,
ἥτις ἦν ἁμαρτωλός. Δύο χαλεπά κακίας γνωρίσματα.
Εἰπὲ ἡμῖν, εὐαγγελιστά, την προσηγορίαν αὐτῆς,
γράψον τὸ ὄνομα τῆς γυναικός, μάθωμεν πῶς ὀνομά
ξέτο. Προσηγορίαν εἶχε τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸ ὄνομα τὸ
πονήρευμα. Αύτη ἰδοῦσα, ὅτι ἀνέκειτο ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ
Φαρισαίου ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν ἐν ἑαυτῇ· Ενδον ἐστὶν ὁ
Χριστὸς, ὁ βρύων φιλανθρωπίαν, καὶ πηγάζων οἰκτιρ
μούς· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ λαλῶν καὶ διδοὺς ἰάσεις,
καὶ φθεγγόμενος θεραπείας· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ
παρὰ τῶν ἀγγέλων ὑμνούμενος, καὶ τοῖς ἀνθρώποις
ἐνδιαιτώμενος, ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς
ὁ τῷ Πατρὶ σύνθρονος, καὶ τῷ Φαρισαίῳ ὁμοῤῥόφιος·
ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὁ τρέφων ἅπαντας τῇ θεότητι,
καὶ τρεφόμενος τῇ ἀνθρωπότητι· ἔνδον ἐστὶν ὁ Χριστός,
καὶ Φαρισαϊκῆς τραπέζης ἀνέχεται, ὁ πᾶσαν τράπεζαν
πληρῶν παντὸς ἀγαθοῦ· καὶ ὅλως κατηξίωσεν εἰς τὴν
τοῦ Φαρισαίου σκηνὴν εἰσελθεῖν· ὅλως ἠνέσχετο συν
εστιαθῆναι τῷ ἁμαρτωλῷ ὁ ἀναμάρτητος. Χρηστὰς ἔχω
περὶ τῶν ἐμῶν κακῶν ἐλπίδας. Ο γὰρ περὶ τὸν Φαρι
σαῖον τοιοῦτος φανείς, πάντως ἔσται καὶ περὶ ἐμὲ
καὶ φιλάνθρωπος.
χρηστος και ανόμην το κοινὸν ἱλαστήριον, εὗρον τὸν
Εὗρον, ἠβουλόμην,
εὑρίσκοντα τους ζητοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιζητοῦντα
τοὺς ποθοῦντας αὐτὸν, εὗρον τὸν ἐπιτρέχοντα τοῖς ἐπι
τρέχουσι καὶ προαπαντώντα τοῖς προσιοῦσιν αὐτῷ,
εὗρον συναγωνιζόμενόν μοι καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸν τό
πον. Εἰσέλθω πρὸς τὴν καθαρὰν πηγὴν ἡ βεβορβόρωμένη
τῇ ἡδυπαθεία· μὴ διαμένω ἐῤῥυπωμένη, τοιαύτης φα
νείσης πηγῆς· λούσομαι δωρεαν ἑαυτήν· οὕτω γὰρ βού -
λεται ἡ πηγή. Εἰσέλθω πρὸς τὸ ἀἴδιον φῶς, ἡ καὶ ταῖς
ἡμέραις ὡς νυξὶ κεχρημένη· ἴδω τὸ οὐράνιον φῶς ἐν
φωτί· εἰσέλθω πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, ἡ τῆς
ἀδικίας τὸν ζόφον ἐπαγομένη. Τις γὰρ φωτὶ προσομιλών
οὐ μεταλαμβάνει φωτός ; Εἰσέλθω πρὸς τὸν βασιλέα τῶν
PG 61:729οὐρανῶν, τὸν δι’ ἐμὲ πρὸς ἐμὲ παραγενόμενον, καὶ τοῦτον καταλαμβάνοντα τὸν οἶκον, καὶ πάλαι τὴν ἐμὴν, ὡς ἔοικε, περιμένοντα πρόοδον· εἰσέλθω πρὸς τὸν οὐρά-νιον ἰατρὸν, ἡ παρὰ πάντων ἀπεγνωσμένη· εἰσέλθω πρὸς τὸν οὐράνιον ἰατρὸν, ἡ ἐν ὑγιείᾳ νοσοῦσα· οὕτω γάρ με ἰδὼν, δύναται τοῖς ἐμοῖς πάθεσιν ἐπιθεῖναι φάρ-μακον, πᾶσαν ὀδύνην κοιμίσαι δυνάμενον. Ὑποδείξω τῷ εἰδότι τὰ ἕλκη, καὶ λαβῶ τὸ φάρμακον, Εἰσέλθω πρὸς τὴν μόνην ζωὴν, ἡ διὰ τῆς φαυλοτάτης ζωῆς ἐμαυτὴν ἀποσχοινίσασα τῆς ζωῆς· εἰσέλθω πρὸς τὸν φιλάνθρωπον δικαστὴν ἡ κατάκριτος. Πρὸ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως λύσω τὰς εὐθύνας, πρὸ τῆς φοβερᾶς κρί-σεως διαφύγω τὴν κρίσιν, πρὸ τοῦ φρικτοῦ βήματος ὑποκλέψω τὰς μάστιγας· πρὶν ἴδω τὸν Χριστὸν δικαστι-κῶς ἀποφαινόμενον, ἴδω φιλανθρώπως διαλεγόμενον· πρὶν φοβηθῶ κολάζοντα, κολακεύσω παρόντα. Οὐ πρώτη τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμιλίαν τολμῶ· ἤδη καὶ ἄλλη, ὡς ἤκουσα, γυνὴ Σαμαρεῖτις, ἐν νόμῳ παράνομος, συνέτυχεν ἐπὶ τῆς πηγῆς τῇ πηγῇ, καὶ ἀπῆλθε θεογνωσίαν ἀντλήσασα. Καὶ πάλιν ἑτέρα τις γυνὴ τῶν Χαναναίων γένους, τοῦ καταράτου καὶ δουλικοῦ σπέρματος ἐλεύθερον βλάστημα, ἐν ἐντυχίᾳ εἰσελθοῦσα κατὰ δαίμονος τυραννοῦντος αὐτῆς τὴν μονογενῆ, ἀνέστρεψε λαβοῦσα τὴν ἐξουσίαν κατὰ τοῦ δαίμονος, καὶ γέγονεν ἡ μήτηρ τῇ θυγατρὶ ἰατρὸς, καὶ ὁ δαίμων ὁ ἀπηνὴς οὗτος καὶ βάρβαρος οὐκ ἐτόλμησεν οὐκέτι πλησιάσαι τῇ κόρῃ, φοβηθεὶς τῆς τοῦ Χριστοῦ φωνῆς τὸ διάταγμα. Μιμήσωμαι τοίνυν κἀγὼ ταύτην, καὶ γένωμαι παρὰ τὸν πάντα χαριζόμενον καὶ δυνάμενον καὶ ἑλόμενον· χρήσωμαι τῇ συνηθείᾳ τῆς ἀναιδείας πρὸς τὸ ἐμοὶ συμφέρον· ἐπισταθῶ τῷ Σωτῆρι ἑστιωμένῳ αὐτόκλητος, καθάπερ πόλιν ὑπὸ πολλῶν εὐωχουμένων ἔχουσα μορφήν· λύσω τὰς κόμας, καὶ θρη-νήσω τὴν ἐμαυτῆς ἀθλιότητα· χαλάσω τὰ πολύπλοκα δίκτυα, ἵνα θηράσω τὸν ἔλεον ἀφειδῶς χορηγοῦντα· κλαύσω καλῶς ἅπαξ, ἡ γελάσασα πολλάκις κακῶς· κλαύσω νῦν ἐπὶ τοῦ φιλανθρώπου κριτοῦ, ἵνα μὴ κλαύσω τὸ τελευταῖον ἀνόνητα· θρηνήσω νῦν ὀλίγον, ἵνα μὴ θρηνήσω τότε πολλά· κατακλύσω τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας τοῖς δάκρυσιν, ἵνα μοι ἀποκλύσῃ τὰς ἐμὰς ἀνο-μίας τοῖς ῥήμασιν· ἀπομάξω τοῖς πλοκάμοις τὰ δάκρυα, ἵνα προσγένηταί τις ἐκ τούτου καὶ τούτοις ἁγιασμός· καταφιλήσω τὰ ἄχραντα ἴχνη, ἅπερ καὶ τὸ πέλαγος κατεφίλησεν, ἵνα τοῖς σώφροσι φιλήμασιν ἀποπτύσω τὸν ἐκ τῶν ἀσελγῶν φιλημάτων ἰόν· περιπτύξομαι τὰ θεῖα μέλη, τὰ παρθενικὰ, τὰ ἐκ παρθένου, ἵνα τοῖς ἐμοῖς μέλεσι τοῖς κατακρίτοις ἐξ ἐκείνων τῶν ἁγίων μελῶν ἐποχετεύσω δικαιοσύνης σταγόνα τινά. Ἐπικαμφθήσε-ται πρὸς ταῦτα ὁ εὔσπλαγχνος· ἐλεήσει προσπίπτουσαν, ἢν ἁμαρτάνουσαν οὐκ ἐκόλασεν· ἐλεήσει γονυπετοῦσαν, ἣν ἄτακτα χορεύουσαν εὐεργετῶν διετέλεσεν· ἐλεήσει σωθῆναι βουλομένην, ἣν ἀπολλυμένην εὑρὼν ἔφερε πράως. Οὐ φέρει δάκρυα γνήσια παριδεῖν, οὐ δύναται καὶ περὶ ἐμὲ μὴ φανῆναι, ὅπερ πέφυκεν, εὔσπλαγχνος· μεγάλα δύναται παρ’ αὐτῷ ἐκ τοῦ βάθους τῆς ψυχῆς ἀνερχόμενος στεναγμός· μεγάλην παῤῥησίαν ἔχει πρὸς αὐτὸν ἡ μετάνοια· λαλήσει πάντως καὶ πρὸς ἐμὲ ἥμε-ρόν τι καὶ γαληνὸν, καὶ πρέπον αὐτοῦ τῇ θεότητι. Ταῦτα ἐμελέτησεν ἡ σοφὴ, ταῦτα ἔπραξεν ἡ πιστή. Καὶ τῷ γυναικείῳ περιβολαίῳ στολισαμένη, παρθενικῶς, ἀλλ’ οὐ πορνικῶς, καὶ οὕτω κρύψασα πᾶσαν αὐτῆς τὴν μορφὴν τὴν πρὸ τούτου πᾶσι προκειμένην, ὡς ἐν θεάτρῳ, καὶ περι-σκοπήσασα πανταχόθεν ἀσφαλῶς, ἵνα μή τι σχῆμα πορ-νικὸν συνεισέλθῃ αὐτῇ πρὸς τὸν Κύριον κατηγοροῦν αὐτὴν, εἰσέδραμεν εἰς τὸ τοῦ Φαρισαίου δωμάτιον, καὶ τοῖς δεσποτικοῖς παραστᾶσα ποσὶν, ἐπλήρου τὴν προμε-λετηθεῖσαν βουλήν. Κομίσασα γὰρ, φησὶν, ἀλάβαστρον μύρου, καὶ στᾶσα παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω, κλαίουσα ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσι, καὶ ταῖς θριξὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέ-μασσε, κατεφίλει τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἤλειφε τῷ μύρῳ, λαλοῦσα τῇ σιωπῇ, καὶ βοῶσα τῇ σιγῇ, καὶ φθεγγομένη τῇ ψυχῇ πρὸς τὸν εἰδότα ψυχῶν ὀδυνωμένων ἀκούειν, καὶ μὴ φθεγγομένων στομάτων, τοιαύτην ἱκεσίαν, ὡς εἰκὸς, τοῖς δάκρυσι γράφουσα· Ἐῤῥίφθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός· ἀλλ’ ἐπέγνων σε Δεσπό-την, τὸν ἐμὸν ποιμένα καὶ Κύριον· ἐγενόμην θηριάλωτος βουληθεῖσα, ἀλλ’ ἔλαβον αἴσθησιν ἐκφυγεῖν τῶν πικρῶν δηγμάτων τοῦ λύκου· ἐναυάγησα πολλάκις ἐθέλουσα, ἀλλ’ ἐσώθην ἐκ τοῦ ναυαγίου, κρατήσασα τὴν σὴν παρουσίαν, ὡς ἄγκυραν. Ἀλλ’ οὐκ ἔχω παῤῥησίαν·
'SFURIA. . εὐρανῶν, τὴν δι' ἐμὲ πρὸς ἐμὲ παραγενόμενον, και τοῦτον καταλαμβάνοντα τὸν οἶκον, καὶ πάλαι τὴν ἐμὴν, ὡς ἔοικε, περιμένοντα πρόοδον· εἰσέλθω πρὸς τὸν οὐρα νιον Ιατρόν, ἡ παρὰ πάντων ἀπεγνωσμένη [1982]· εἰσέλθη πρὸς τὸν οὐράνιον ἰατρὸν, ἡ ἐν ὑγιείᾳ νοσούσα· οὗτο γάρ με ιδών, δύναται τοῖς ἐμοῖς πάθεσιν ἐπιθεῖναι φάρ μακον. πᾶσαν οδύνην κοιμίσαι δυνάμενον. Υποδείξω τῷ εἰδότι τὰ ἔλκη, καὶ λαβὼ τὸ φάρμακον, Εἰσέλθω τοῖς τὴν μόνην ζωήν, ἡ διὰ τῆς φαυλοτάτης ζωής ἐμαυτὴν ἀποσχοινίσασα τῆς ζωῆς· εἰσέλθω προς τον φιλάνθρωπον δικαστὴν ἡ κατάκριτος. Πρὸ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως λύσω τὰς εὐθύνας. πρὸ τῆς φοβεράς κρι σεως διαφύγω τὴν κρίσιν, πρὸ τοῦ φρικτοῦ βήματος ὑποκλέψω τὰς μάστιγας· πρὶν ίδω τὸν Χριστὸν δικαστι κῶς ἀποφαινόμενον, ίδω φιλανθρώπως διαλεγόμενον· τον φοβηθῶ κολάζοντα, κολακεύτω παρόντα. Οὐ πρώτη τὴν πρὸς αὐτὴν ὁμιλίαν τολμῶν ἤδη καὶ ἄλλη, ὡς ήκουσα, γυνὴ Σαμαρείτις, ἐν νόμῳ παράνομος, συνέτυχεν ἐπὶ τῆς πηγῆς τῇ πηγῇ, καὶ ἀπῆλθε θεογνωσίαν ἀντλήσασα. Καὶ πάλιν ἑτέρα τις γυνὴ τῶν Χαναναίων γένους, τοῦ καταράτου καὶ δουλικού σπέρματος ἐλεύθερον βλάστημα, ἐν ἐντυχίᾳ εἰσελθοῦσα κατὰ δαίμονος τυραννούντος αὐτῆς τὴν μονογενῆ, ἀνέστρεψε λαβοῦσα τὴν ἐξουσίας κατὰ τοῦ δαίμονος, καὶ γέγονεν ἡ μήτηρ τῇ θυγατρὶ Ιατρὸς, καὶ ὁ δαίμων ὁ ἀπηνὴς οὗτος καὶ βάρβαρος οὐκ ἐτόλμησεν οὐκέτι πλησιάσαι τῇ κόρη, φοβηθείς τῆς τοῦ Χριστοῦ φωνῆς τὸ διάταγμα. Μιμήσωμαι τοίνυν κἀγὼ - ταύτην, καὶ γένωμαι παρὰ τὸν πάντα χαριζόμενον καὶ δυνάμενον καὶ ἐλόμενον χρήσωμαι τῇ συνηθείᾳ τῆς ἀναιδείας πρὸς τὸ ἐμοὶ συμφέρον· ἐπισταθῶ τῷ Σωτῆρι ἐστιωμένῳ αὐτόκλητος, καθάπερ πόλιν ὑπὸ πολλῶν εξωχουμένων ἔχουσα μορφήν λύσω τάς κύμας, καὶ θρη νήσω τὴν ἐμαυτῆς ἀθλιότητα· χαλάσω τα πολύπλοκα δίχτυα, ἵνα θηράσω τὸν ἔλεον ἀφειδώς χορηγούνται κλαύσω καλῶς ἅπαξ, ἡ γελάσατα πολλάκις κακῶς· κλαύσω νῦν ἐπὶ τοῦ φιλανθρώπου κριτοῦ, ἵνα μὴ κλαύσω τὸ τελευταῖον ἀνόνητα· θρηνήσω νῦν ὀλίγον, ἵνα μὴ θρηνήσω τότε πολλά κατακλύσω τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας τοῖς δάκρυσιν, ἵνα μοι ἀποκλύτῃ τὰς ἐμᾶς ἀνο- μίας τοῖς ρήμασιν· ἀπομάξω τοῖς πλοκάμοις τα δάκρυα, ἵνα προσγένηταί τις ἐκ τούτου καὶ τούτοις ἁγιασμός καταφιλήσω τὰ ἄχραντα ίχνη, ἅπερ καὶ τὸ πέλαγος κατεφίλησεν, ἵνα τους σώφροσι φιλήμασιν ἀποπτύσω τὸν ἐκ τῶν ἀσελγῶν φιλημάτων τόν· περιπτύξομαι τὰ θεῖα μέλη, τὰ παρθενικά, τὰ ἐκ παρθένου, να τοῖς ἐμοῖς μέλεσι τοῖς κατακρίτοις ἐξ ἐκείνων τῶν ἁγίων μελῶν ἐποχετεύσω δικαιοσύνης σταγόνα τινά. Επικαμφθήσε ται πρὸς ταῦτα ὁ εὐσπλαγχνος· ἐλεήσει προσπίπτουσαν, ἐν ἁμαρτάνουσαν οὐκ ἐκόλασεν· ἐλεήσει γονυπετοῦσαν, ἣν ἅπαντα χορεύουσαν εὐεργετών διετέλεσεν· ἐλεήσει σωθῆναι βουλομένην, ἣν ἀπολλυμένην εὑρὼν έφερε πράως. Οὐ φέρει δάκρυα γνήσια παριδεῖν, οὐ δύναται καὶ περὶ ἐμὲ μὴ φανῆναι, ὅπερ πέφυκεν, ευσπλαγχνος" μεγάλα δύναται παρ' αὐτῷ ἐκ τοῦ βάθους της ψυχής ανερχόμενος στεναγμός· μεγάλην παρρησίαν ἔχει πρὸς αὐτὸν ἡ μετάνοια· λαλήσει πάντως καὶ πρὸς ἐμὲ ἡμε ρόν τι καὶ γαληνόν, καὶ πρέπον αὐτοῦ τῇ θεότητι. Ταύτα ἐμελέτησεν ἡ σοφή, ταῦτα ἔπραξεν ἡ πιστή. Καὶ τῷ γυναικείο περιβολαίῳ στολισαμένη, παρθενικῶς, ἀλλ' οὐ πορνικῶς, καὶ οὕτω κρύψατα πᾶσαν αὐτῆς τὴν μορφὴν τὴν πρὸ τούτου πᾶσι προκειμένην, ὡς ἐν θεάτρω, καὶ περι- σκοπήσασα πανταχόθεν ἀσφαλῶς, ἵνα μή τι σχήμα πυρ νικὸν συνεισέλθῃ αὐτῇ πρὸς τὸν Κύριον κατηγορούν αὐτὴν, εἰσέδραμεν εἰς τὸ τοῦ Φαρισαίου δωμάτιον, καὶ τοῖς δεσποτικοῖς παραστᾶσα ποσὶν, ἐπλήρου τὴν προμε λετηθεῖσαν βουλήν. Κομίσασα γάρ, φησίν, αλάβαστρον μύρου, καὶ στᾶσα παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω, και ούσα ήρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσι, καὶ ταῖς θριξὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέ μασσε, κατεφίλει τους πόδας αὐτοῦ, καὶ ἤλειψε τῷ κύρῳ, λαλοῦσα τῇ σιωπῇ, καὶ βοῶσα τῇ σιγῇ, καὶ φθεγγομένη τῇ ψυχῇ πρὸς τὸν εἰδότα ψυχῶν ἰδυνωμένων ἀκούειν, καὶ μὴ φθεγγομένων στομάτων, τα αύτων ταταύτην ἱκεσίαν, ὡς εἰκὸς, τοῖς δάκρυσι γράφοντα· Ἐείφθιν ὡς πρόβατον ἀπολωλός [783]· ἀλλ᾽ ἐπέγνων σε Δεσπό την, τὸν ἐμὸν ποιμένα καὶ Κύριον· ἐγενόμην θηριάλωτος βουληθεῖσα, ἀλλ' ἔλαβον αἴσθησιν ἐκφυγεῖν τῶν πικρῶν δηγμάτων του λύκου· ἐναυάγησα πολλάκις εθέλουσα, ἀλλ' ἐσώθην ἐκ του ναυαγίου, κρατήσασα τὴν σὴν παρουσίαν, ως ἄγκυραν. Αλλ' οὐκ ἔχω, παρουσίαν 750 απαρρησίαστος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλές· οὐκ ἔχω δικαιο λογίαν οὐδεμίαν· ἀδικαιολόγητος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλός και παράνομος· οὐκ ἔχω φωνήν άφωνος γὰρ ἅπας κατάκριτος· τὸ πονηρὸν συνειδὸς ἐμφράττει μου τὸ στόμα, δ διέφθειρεν ὁ διεφθαρμένος μου βίος· ἄγχει την γλῶσσαν ὁ κατήγορος πλοῦτος διαπαντός ἔσωθέν μου βοῶν. Εναπόκλεισόν σου τὸν λόγον τοῖς χείλεσι· στόμα ἁμαρτωλῶν πρὸς πρεσβείαν ἀπαῤῥησίαστον, καὶ γλώσσα κατάκριτος πρὸς ἱκεσίαν ἀνάρμοστος, καὶ λό- γος κίβδηλος πρὸς αἴτησιν οὐκ εὐπρόσωπος. Σιγώτα διδάσκω τὰ κατ' ἐμὲ σὲ τὸν ἐπιστάμενον πάντα· τῇ δέψει λαλώ, βοῶ τῇ μορφή. τοῖς ὀφθαλμοῖς κηρύττω τάς ἀνομίας, τοῖς δάκρυσιν ἐξαγορεύω τα πλημμελήματα, τοῖς στεναγμοῖς ἐξαγγέλλω σε τὸν μόνον κρύπτεσθαι τὴ δυνάμενον. Ως αἰχμάλωτος μετά πάντων τῶν ἐμῶν ὅπλων ὑποπίπτω σοι, τῷ βασιλεῖ τῶν οὐρανῶν· καὶ πάντα μου τὰ μέλη, δι᾿ ὧν ἐστρατευσάμην κατὰ σοῦ, μᾶλλον δὲ καθ' ἑαυτῆς, σοὶ προσφέρω, φιλάνθρωπε. Ελέησον τὴν κεφαλὴν ταύτην. Ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου· ἐλέησον τὰς τρίχας ταύ τας, ἃς ἔπλασας· ἐλέησον τοὺς ὀφθαλμούς τούτους, οὓς ἐδημιούργησας· ἐλέησον τὸν πηλὸν τοῦτον, ὃν αὐτὸς μὲν εἰς κάλλος ἐμόρφωσας, ἐγὼ δὲ τῷ κόσμῳ κατεχρη- σάμην εἰς ἀκοσμίαν άμορφον· ἐλέησον τὴν εἰκόνα τὴν σὴν, εἰς ἐν ὁ πολέμιος έπαιξεν, ὡς ἠθέλησεν· ἐλέησον τὴν στήλην τὴν σὴν, ἣν ὡς ἀδέσποτον ὁ σὺς ἐχθρὸς πε ριέσυρε δέξαι ως λύτρα καὶ δάκρυα, καὶ λῦσον ὡς ἀγα θὸς τὰ ἐγκλήματα· θέλησον μόνον, καὶ λέλυμπι· νεῦσον μόνον, καὶ λελύτρωμα: πρόσταξον, καὶ τὸ πιθούμενον Ανυσται. Ο γὰρ τὸ θέλεις, πράξις· καὶ ὁ λόγος ὁ σας ἔργον ἐστί. Λάβω τὴν ἐλευθερίαν ἐκ τῶν ἀχράντων ποδῶν σου, ὡς ἔκλεψεν ἐκ τῶν σῶν κρασπέδων τὴν ἴασιν ή αἱμορροούσε, σοῦ τοῦτο κλαπήναι θελήσαντος γένωμαι διήγημα τοῖς μετ' ἐμὲ τῆς σῆς φιλανθρωπίας κἀγώ. Παράπεμψον ἐμὲ, καὶ τὰ κατ' ἐμὲ ταῖς ὑστέραις γενεαί, καλὸν ὑπόμνημα τῶν σῶν οἰκτιρμῶν· λεγέτω- σαν ἅπαντες ὅτι πόρνη ποτὲ παράνομο; καὶ κατάκριτος, προσελθοῦσα τῷ Ἰησοῦ, ἐδικαιώθη παρ' αὐτοῦ· καὶ καθορῶντες ἅπαντες σὺν ἐμοὶ προσιέτωσαν, καὶ τὰς σὰς ἁρπαγέτωσαν δωρεά - Κριτὰ δίκαιε καὶ φιλάνθρωπε, καὶ τοῖς κατακρίτοις διὰ πολλήν φιλανθρωπίαν συν αναστρεφόμενος, ώδέ σοι προσῆλθον, ὡς κριτῇ, ὧδέ μοι τὴν συγχώρησιν ὑπαγόρευσον· μὴ θριαμβευσης της ἐμὰς ἁμαρτίας ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως, μὴ δημοσιεύσης τὰς ἀνομίας μου ἐν τῷ μέλλοντι κριτηρίῳ· μὴ πέμψης με τῷ αἰωνίῳ πυρί, τῷ ὕλην κεκτημένῳ, τὴν τῶν βαθύ μων ζωήν. Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τῆς Παρθένου Μαρία, καὶ δημιουργὲ τῆς Παρθένου, διὰ τὴν Παρθένων, καὶ μητέρα σὴν, καὶ πάλιν παρθένον, ἀνάκτησαι διὰ τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐμὲ τὴν ἐναγὴ, καὶ ποίησιν εὐαγή. Εκ γυναικὴ ἐτέχθης καὶ σύ, ὡς σὺ μόνος ἐπίστασαι, καὶ γινώσκει, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν. Τοιαῦτα λαλούσης ἐν ἑαυτῇ τῆς πιστῆς γυναικὸς καὶ δεομένης, ἐγγὺς ὧν ὁ Σωτὴρ ἐδίδου τῇ ποθούσῃ τοῦ πόσ που κατατρυφάν, καὶ τοὺς πόδας εγχειρίσαι ἐκείνην πρὸς ἀπόλαυσιν άπληστον, ἐπὶ τῆς στιβάδας ὤν, καὶ κατά τρυφῶν τὸν ἐκείνης κλαυθμὸν, καὶ εὐωχούμενος τοῖς τῆς μετανοίας δάκρυσι, καὶ πεινῶν τὴ δίψος τῆς δ' ψών σῆς τὸν ἔλεον. Εντεῦθεν οἱ Φαρισαῖοι ἡρέμα ἐψιθύριζαν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Τί τοῦτο τὸ ξένον καὶ παράδο ξον θέαμα; τίς τὴν πόρνην ταύτην ἐδίδαξε σωφρονεῖν ; τίς τὴν ἐκκεχυμένην προς αἰσχρὰς ἡδονὰ; έπεισε τοιαῦτα φρονεῖν; οὐχ αὕτη ἐστὶ τὸ τῆς ἡμετέρας πόλεως ἐπίση μον ὄνειδος ; οὐχ αὕτη ἡ τῶν ἀεὶ βουλομένων γυνή; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῆς ἁμαρτία; ἑκάστου κατήγορος; οὐχ αὐτή ἐστὶν ἡ τῆς σωφροσύνης έχθρα, καὶ τῶν νομίμων γάμων τοιχωρύχος; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ κολακείας λῃστεύουσα τοὺς ἀνθρώπους; Πῶς οὖν ἐκ τοιαύτης τοιαύτη γενήσεται; πῶς ἡ φιλόγελως καὶ φιλοτερπνής φιλύδακρυς ἐφάνη καὶ φιλοπενθής ; πῶς ἡ ἄσοφος, καὶ παράκαιρος, καὶ [784] τῇ μορφῇ καὶ τῷ βλέμματι, καὶ τῷ σχήματι καὶ τοίς περιέργοις βαδίσμασι, καὶ πᾶσι τοῖ; μέλεσι πάντας μνηστευομένη τῷ θανάτῳ, ἐπὶ τὸ σώφρον τοῦτο σχῆμα καὶ πράγμα μετέπεσεν; ἢ τῆς ἀπροσο κήτου μεταβολῆς; ὦ τῆς ξένης μεταλλαγῆς. Οἱ μὲν οἶο κεται τοῖς τοιούτοις λόγοις ἐκέχρηντο· ὁ δὲ καλέσας τον Ἰησοῦν Φαρισαίος, βλασφήμου; λογισμούς τέκτων ἐν τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, ἔλεγεν· Οὗτος εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνω σκεν ἂν τὰς καὶ ποτατὴ ἡ γυνή, ἥτις άπτεται αὐ τοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. Απλώς, φησί, καὶ ὡς ἔτυ
PG 61:730ἀπαῤῥησίαστος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλός· οὐκ ἔχω δικαιο-λογίαν οὐδεμίαν· ἀδικαιολόγητος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλὸς καὶ παράνομος· οὐκ ἔχω φωνήν· ἄφωνος γὰρ ἅπας κατάκριτος· τὸ πονηρὸν συνειδὸς ἐμφράττει μου τὸ στόμα, ὃ διέφθειρεν ὁ διεφθαρμένος μου βίος· ἄγχει τὴν γλῶσσαν ὁ κατήγορος πλοῦτος διαπαντὸς ἔσωθέν μου βοῶν, Ἐναπόκλεισόν σου τὸν λόγον τοῖς χείλεσι· στόμα ἁμαρτωλῶν πρὸς πρεσβείαν ἀπαῤῥησίαστον, καὶ γλῶσσα κατάκριτος πρὸς ἱκεσίαν ἀνάρμοστος, καὶ λό-γος κίβδηλος πρὸς αἴτησιν οὐκ εὐπρόσωπος. Σιγῶσα διδάσκω τὰ κατ’ ἐμὲ σὲ τὸν ἐπιστάμενον πάντα· τῇ
'SFURIA. . εὐρανῶν, τὴν δι' ἐμὲ πρὸς ἐμὲ παραγενόμενον, και τοῦτον καταλαμβάνοντα τὸν οἶκον, καὶ πάλαι τὴν ἐμὴν, ὡς ἔοικε, περιμένοντα πρόοδον· εἰσέλθω πρὸς τὸν οὐρα νιον Ιατρόν, ἡ παρὰ πάντων ἀπεγνωσμένη [1982]· εἰσέλθη πρὸς τὸν οὐράνιον ἰατρὸν, ἡ ἐν ὑγιείᾳ νοσούσα· οὗτο γάρ με ιδών, δύναται τοῖς ἐμοῖς πάθεσιν ἐπιθεῖναι φάρ μακον. πᾶσαν οδύνην κοιμίσαι δυνάμενον. Υποδείξω τῷ εἰδότι τὰ ἔλκη, καὶ λαβὼ τὸ φάρμακον, Εἰσέλθω τοῖς τὴν μόνην ζωήν, ἡ διὰ τῆς φαυλοτάτης ζωής ἐμαυτὴν ἀποσχοινίσασα τῆς ζωῆς· εἰσέλθω προς τον φιλάνθρωπον δικαστὴν ἡ κατάκριτος. Πρὸ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως λύσω τὰς εὐθύνας. πρὸ τῆς φοβεράς κρι σεως διαφύγω τὴν κρίσιν, πρὸ τοῦ φρικτοῦ βήματος ὑποκλέψω τὰς μάστιγας· πρὶν ίδω τὸν Χριστὸν δικαστι κῶς ἀποφαινόμενον, ίδω φιλανθρώπως διαλεγόμενον· τον φοβηθῶ κολάζοντα, κολακεύτω παρόντα. Οὐ πρώτη τὴν πρὸς αὐτὴν ὁμιλίαν τολμῶν ἤδη καὶ ἄλλη, ὡς ήκουσα, γυνὴ Σαμαρείτις, ἐν νόμῳ παράνομος, συνέτυχεν ἐπὶ τῆς πηγῆς τῇ πηγῇ, καὶ ἀπῆλθε θεογνωσίαν ἀντλήσασα. Καὶ πάλιν ἑτέρα τις γυνὴ τῶν Χαναναίων γένους, τοῦ καταράτου καὶ δουλικού σπέρματος ἐλεύθερον βλάστημα, ἐν ἐντυχίᾳ εἰσελθοῦσα κατὰ δαίμονος τυραννούντος αὐτῆς τὴν μονογενῆ, ἀνέστρεψε λαβοῦσα τὴν ἐξουσίας κατὰ τοῦ δαίμονος, καὶ γέγονεν ἡ μήτηρ τῇ θυγατρὶ Ιατρὸς, καὶ ὁ δαίμων ὁ ἀπηνὴς οὗτος καὶ βάρβαρος οὐκ ἐτόλμησεν οὐκέτι πλησιάσαι τῇ κόρη, φοβηθείς τῆς τοῦ Χριστοῦ φωνῆς τὸ διάταγμα. Μιμήσωμαι τοίνυν κἀγὼ - ταύτην, καὶ γένωμαι παρὰ τὸν πάντα χαριζόμενον καὶ δυνάμενον καὶ ἐλόμενον χρήσωμαι τῇ συνηθείᾳ τῆς ἀναιδείας πρὸς τὸ ἐμοὶ συμφέρον· ἐπισταθῶ τῷ Σωτῆρι ἐστιωμένῳ αὐτόκλητος, καθάπερ πόλιν ὑπὸ πολλῶν εξωχουμένων ἔχουσα μορφήν λύσω τάς κύμας, καὶ θρη νήσω τὴν ἐμαυτῆς ἀθλιότητα· χαλάσω τα πολύπλοκα δίχτυα, ἵνα θηράσω τὸν ἔλεον ἀφειδώς χορηγούνται κλαύσω καλῶς ἅπαξ, ἡ γελάσατα πολλάκις κακῶς· κλαύσω νῦν ἐπὶ τοῦ φιλανθρώπου κριτοῦ, ἵνα μὴ κλαύσω τὸ τελευταῖον ἀνόνητα· θρηνήσω νῦν ὀλίγον, ἵνα μὴ θρηνήσω τότε πολλά κατακλύσω τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας τοῖς δάκρυσιν, ἵνα μοι ἀποκλύτῃ τὰς ἐμᾶς ἀνο- μίας τοῖς ρήμασιν· ἀπομάξω τοῖς πλοκάμοις τα δάκρυα, ἵνα προσγένηταί τις ἐκ τούτου καὶ τούτοις ἁγιασμός καταφιλήσω τὰ ἄχραντα ίχνη, ἅπερ καὶ τὸ πέλαγος κατεφίλησεν, ἵνα τους σώφροσι φιλήμασιν ἀποπτύσω τὸν ἐκ τῶν ἀσελγῶν φιλημάτων τόν· περιπτύξομαι τὰ θεῖα μέλη, τὰ παρθενικά, τὰ ἐκ παρθένου, να τοῖς ἐμοῖς μέλεσι τοῖς κατακρίτοις ἐξ ἐκείνων τῶν ἁγίων μελῶν ἐποχετεύσω δικαιοσύνης σταγόνα τινά. Επικαμφθήσε ται πρὸς ταῦτα ὁ εὐσπλαγχνος· ἐλεήσει προσπίπτουσαν, ἐν ἁμαρτάνουσαν οὐκ ἐκόλασεν· ἐλεήσει γονυπετοῦσαν, ἣν ἅπαντα χορεύουσαν εὐεργετών διετέλεσεν· ἐλεήσει σωθῆναι βουλομένην, ἣν ἀπολλυμένην εὑρὼν έφερε πράως. Οὐ φέρει δάκρυα γνήσια παριδεῖν, οὐ δύναται καὶ περὶ ἐμὲ μὴ φανῆναι, ὅπερ πέφυκεν, ευσπλαγχνος" μεγάλα δύναται παρ' αὐτῷ ἐκ τοῦ βάθους της ψυχής ανερχόμενος στεναγμός· μεγάλην παρρησίαν ἔχει πρὸς αὐτὸν ἡ μετάνοια· λαλήσει πάντως καὶ πρὸς ἐμὲ ἡμε ρόν τι καὶ γαληνόν, καὶ πρέπον αὐτοῦ τῇ θεότητι. Ταύτα ἐμελέτησεν ἡ σοφή, ταῦτα ἔπραξεν ἡ πιστή. Καὶ τῷ γυναικείο περιβολαίῳ στολισαμένη, παρθενικῶς, ἀλλ' οὐ πορνικῶς, καὶ οὕτω κρύψατα πᾶσαν αὐτῆς τὴν μορφὴν τὴν πρὸ τούτου πᾶσι προκειμένην, ὡς ἐν θεάτρω, καὶ περι- σκοπήσασα πανταχόθεν ἀσφαλῶς, ἵνα μή τι σχήμα πυρ νικὸν συνεισέλθῃ αὐτῇ πρὸς τὸν Κύριον κατηγορούν αὐτὴν, εἰσέδραμεν εἰς τὸ τοῦ Φαρισαίου δωμάτιον, καὶ τοῖς δεσποτικοῖς παραστᾶσα ποσὶν, ἐπλήρου τὴν προμε λετηθεῖσαν βουλήν. Κομίσασα γάρ, φησίν, αλάβαστρον μύρου, καὶ στᾶσα παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω, και ούσα ήρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσι, καὶ ταῖς θριξὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέ μασσε, κατεφίλει τους πόδας αὐτοῦ, καὶ ἤλειψε τῷ κύρῳ, λαλοῦσα τῇ σιωπῇ, καὶ βοῶσα τῇ σιγῇ, καὶ φθεγγομένη τῇ ψυχῇ πρὸς τὸν εἰδότα ψυχῶν ἰδυνωμένων ἀκούειν, καὶ μὴ φθεγγομένων στομάτων, τα αύτων ταταύτην ἱκεσίαν, ὡς εἰκὸς, τοῖς δάκρυσι γράφοντα· Ἐείφθιν ὡς πρόβατον ἀπολωλός [783]· ἀλλ᾽ ἐπέγνων σε Δεσπό την, τὸν ἐμὸν ποιμένα καὶ Κύριον· ἐγενόμην θηριάλωτος βουληθεῖσα, ἀλλ' ἔλαβον αἴσθησιν ἐκφυγεῖν τῶν πικρῶν δηγμάτων του λύκου· ἐναυάγησα πολλάκις εθέλουσα, ἀλλ' ἐσώθην ἐκ του ναυαγίου, κρατήσασα τὴν σὴν παρουσίαν, ως ἄγκυραν. Αλλ' οὐκ ἔχω, παρουσίαν 750 απαρρησίαστος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλές· οὐκ ἔχω δικαιο λογίαν οὐδεμίαν· ἀδικαιολόγητος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλός και παράνομος· οὐκ ἔχω φωνήν άφωνος γὰρ ἅπας κατάκριτος· τὸ πονηρὸν συνειδὸς ἐμφράττει μου τὸ στόμα, δ διέφθειρεν ὁ διεφθαρμένος μου βίος· ἄγχει την γλῶσσαν ὁ κατήγορος πλοῦτος διαπαντός ἔσωθέν μου βοῶν. Εναπόκλεισόν σου τὸν λόγον τοῖς χείλεσι· στόμα ἁμαρτωλῶν πρὸς πρεσβείαν ἀπαῤῥησίαστον, καὶ γλώσσα κατάκριτος πρὸς ἱκεσίαν ἀνάρμοστος, καὶ λό- γος κίβδηλος πρὸς αἴτησιν οὐκ εὐπρόσωπος. Σιγώτα διδάσκω τὰ κατ' ἐμὲ σὲ τὸν ἐπιστάμενον πάντα· τῇ δέψει λαλώ, βοῶ τῇ μορφή. τοῖς ὀφθαλμοῖς κηρύττω τάς ἀνομίας, τοῖς δάκρυσιν ἐξαγορεύω τα πλημμελήματα, τοῖς στεναγμοῖς ἐξαγγέλλω σε τὸν μόνον κρύπτεσθαι τὴ δυνάμενον. Ως αἰχμάλωτος μετά πάντων τῶν ἐμῶν ὅπλων ὑποπίπτω σοι, τῷ βασιλεῖ τῶν οὐρανῶν· καὶ πάντα μου τὰ μέλη, δι᾿ ὧν ἐστρατευσάμην κατὰ σοῦ, μᾶλλον δὲ καθ' ἑαυτῆς, σοὶ προσφέρω, φιλάνθρωπε. Ελέησον τὴν κεφαλὴν ταύτην. Ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου· ἐλέησον τὰς τρίχας ταύ τας, ἃς ἔπλασας· ἐλέησον τοὺς ὀφθαλμούς τούτους, οὓς ἐδημιούργησας· ἐλέησον τὸν πηλὸν τοῦτον, ὃν αὐτὸς μὲν εἰς κάλλος ἐμόρφωσας, ἐγὼ δὲ τῷ κόσμῳ κατεχρη- σάμην εἰς ἀκοσμίαν άμορφον· ἐλέησον τὴν εἰκόνα τὴν σὴν, εἰς ἐν ὁ πολέμιος έπαιξεν, ὡς ἠθέλησεν· ἐλέησον τὴν στήλην τὴν σὴν, ἣν ὡς ἀδέσποτον ὁ σὺς ἐχθρὸς πε ριέσυρε δέξαι ως λύτρα καὶ δάκρυα, καὶ λῦσον ὡς ἀγα θὸς τὰ ἐγκλήματα· θέλησον μόνον, καὶ λέλυμπι· νεῦσον μόνον, καὶ λελύτρωμα: πρόσταξον, καὶ τὸ πιθούμενον Ανυσται. Ο γὰρ τὸ θέλεις, πράξις· καὶ ὁ λόγος ὁ σας ἔργον ἐστί. Λάβω τὴν ἐλευθερίαν ἐκ τῶν ἀχράντων ποδῶν σου, ὡς ἔκλεψεν ἐκ τῶν σῶν κρασπέδων τὴν ἴασιν ή αἱμορροούσε, σοῦ τοῦτο κλαπήναι θελήσαντος γένωμαι διήγημα τοῖς μετ' ἐμὲ τῆς σῆς φιλανθρωπίας κἀγώ. Παράπεμψον ἐμὲ, καὶ τὰ κατ' ἐμὲ ταῖς ὑστέραις γενεαί, καλὸν ὑπόμνημα τῶν σῶν οἰκτιρμῶν· λεγέτω- σαν ἅπαντες ὅτι πόρνη ποτὲ παράνομο; καὶ κατάκριτος, προσελθοῦσα τῷ Ἰησοῦ, ἐδικαιώθη παρ' αὐτοῦ· καὶ καθορῶντες ἅπαντες σὺν ἐμοὶ προσιέτωσαν, καὶ τὰς σὰς ἁρπαγέτωσαν δωρεά - Κριτὰ δίκαιε καὶ φιλάνθρωπε, καὶ τοῖς κατακρίτοις διὰ πολλήν φιλανθρωπίαν συν αναστρεφόμενος, ώδέ σοι προσῆλθον, ὡς κριτῇ, ὧδέ μοι τὴν συγχώρησιν ὑπαγόρευσον· μὴ θριαμβευσης της ἐμὰς ἁμαρτίας ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως, μὴ δημοσιεύσης τὰς ἀνομίας μου ἐν τῷ μέλλοντι κριτηρίῳ· μὴ πέμψης με τῷ αἰωνίῳ πυρί, τῷ ὕλην κεκτημένῳ, τὴν τῶν βαθύ μων ζωήν. Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τῆς Παρθένου Μαρία, καὶ δημιουργὲ τῆς Παρθένου, διὰ τὴν Παρθένων, καὶ μητέρα σὴν, καὶ πάλιν παρθένον, ἀνάκτησαι διὰ τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐμὲ τὴν ἐναγὴ, καὶ ποίησιν εὐαγή. Εκ γυναικὴ ἐτέχθης καὶ σύ, ὡς σὺ μόνος ἐπίστασαι, καὶ γινώσκει, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν. Τοιαῦτα λαλούσης ἐν ἑαυτῇ τῆς πιστῆς γυναικὸς καὶ δεομένης, ἐγγὺς ὧν ὁ Σωτὴρ ἐδίδου τῇ ποθούσῃ τοῦ πόσ που κατατρυφάν, καὶ τοὺς πόδας εγχειρίσαι ἐκείνην πρὸς ἀπόλαυσιν άπληστον, ἐπὶ τῆς στιβάδας ὤν, καὶ κατά τρυφῶν τὸν ἐκείνης κλαυθμὸν, καὶ εὐωχούμενος τοῖς τῆς μετανοίας δάκρυσι, καὶ πεινῶν τὴ δίψος τῆς δ' ψών σῆς τὸν ἔλεον. Εντεῦθεν οἱ Φαρισαῖοι ἡρέμα ἐψιθύριζαν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Τί τοῦτο τὸ ξένον καὶ παράδο ξον θέαμα; τίς τὴν πόρνην ταύτην ἐδίδαξε σωφρονεῖν ; τίς τὴν ἐκκεχυμένην προς αἰσχρὰς ἡδονὰ; έπεισε τοιαῦτα φρονεῖν; οὐχ αὕτη ἐστὶ τὸ τῆς ἡμετέρας πόλεως ἐπίση μον ὄνειδος ; οὐχ αὕτη ἡ τῶν ἀεὶ βουλομένων γυνή; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῆς ἁμαρτία; ἑκάστου κατήγορος; οὐχ αὐτή ἐστὶν ἡ τῆς σωφροσύνης έχθρα, καὶ τῶν νομίμων γάμων τοιχωρύχος; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ κολακείας λῃστεύουσα τοὺς ἀνθρώπους; Πῶς οὖν ἐκ τοιαύτης τοιαύτη γενήσεται; πῶς ἡ φιλόγελως καὶ φιλοτερπνής φιλύδακρυς ἐφάνη καὶ φιλοπενθής ; πῶς ἡ ἄσοφος, καὶ παράκαιρος, καὶ [784] τῇ μορφῇ καὶ τῷ βλέμματι, καὶ τῷ σχήματι καὶ τοίς περιέργοις βαδίσμασι, καὶ πᾶσι τοῖ; μέλεσι πάντας μνηστευομένη τῷ θανάτῳ, ἐπὶ τὸ σώφρον τοῦτο σχῆμα καὶ πράγμα μετέπεσεν; ἢ τῆς ἀπροσο κήτου μεταβολῆς; ὦ τῆς ξένης μεταλλαγῆς. Οἱ μὲν οἶο κεται τοῖς τοιούτοις λόγοις ἐκέχρηντο· ὁ δὲ καλέσας τον Ἰησοῦν Φαρισαίος, βλασφήμου; λογισμούς τέκτων ἐν τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, ἔλεγεν· Οὗτος εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνω σκεν ἂν τὰς καὶ ποτατὴ ἡ γυνή, ἥτις άπτεται αὐ τοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. Απλώς, φησί, καὶ ὡς ἔτυ
ὄψει λαλῶ, βοῶ τῇ μορφῇ, τοῖς ὀφθαλμοῖς κηρύττω τὰς ἀνομίας, τοῖς δάκρυσιν ἐξαγορεύω τὰ πλημμελήματα, τοῖς στεναγμοῖς ἐξαγγέλλω σε τὸν μόνον κρύπτεσθαι μὴ δυνάμενον. Ὡς αἰχμάλωτος μετὰ πάντων τῶν ἐμῶν ὅπλων ὑποπίπτω σοι, τῷ βασιλεῖ τῶν οὐρανῶν· καὶ πάντα μου τὰ μέλη, δι’ ὧν ἐστρατευσάμην κατὰ σοῦ, μᾶλλον δὲ καθ’ ἑαυτῆς, σοὶ προσφέρω, φιλάνθρωπε. Ἐλέησον τὴν κεφαλὴν ταύτην, Ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου· ἐλέησον τὰς τρίχας ταύ-τας, ἃς ἔπλασας· ἐλέησον τοὺς ὀφθαλμοὺς τούτους, οὓς ἐδημιούργησας· ἐλέησον τὸν πηλὸν τοῦτον, ὃν αὐτὸς μὲν εἰς κάλλος ἐμόρφωσας, ἐγὼ δὲ τῷ κόσμῳ κατεχρη-σάμην εἰς ἀκοσμίαν ἄμορφον· ἐλέησον τὴν εἰκόνα τὴν σὴν, εἰς ἣν ὁ πολέμιος ἔπαιξεν, ὡς ἠθέλησεν· ἐλέησον τὴν στήλην τὴν σὴν, ἣν ὡς ἀδέσποτον ὁ σὸς ἐχθρὸς πε-ριέσυρε· δέξαι ὡς λῦτρα καὶ δάκρυα, καὶ λῦσον ὡς ἀγα-θὸς τὰ ἐγκλήματα· θέλησον μόνον, καὶ λέλυμαι· νεῦσον μόνον, καὶ λελύτρωμαι· πρόσταξον, καὶ τὸ ποθούμενον ἤνυσται. Ὃ γὰρ σὺ θέλεις, πρᾶξις· καὶ ὁ λόγος ὁ σὸς ἔργον ἐστί. Λάβω τὴν ἐλευθερίαν ἐκ τῶν ἀχράντων ποδῶν σου, ὡς ἔκλεψεν ἐκ τῶν σῶν κρασπέδων τὴν ἴασιν ἡ αἱμοῤῥοοῦσα, σοῦ τοῦτο κλαπῆναι θελήσαντος· γένωμαι διήγημα τοῖς μετ’ ἐμὲ τῆς σῆς φιλανθρωπίας κἀγώ. Παράπεμψον ἐμὲ, καὶ τὰ κατ’ ἐμὲ ταῖς ὑστέραις γενεαῖς καλὸν ὑπόμνημα τῶν σῶν οἰκτιρμῶν· λεγέτω-σαν ἅπαντες ὅτι πόρνη ποτὲ παράνομος καὶ κατάκριτος, προσελθοῦσα τῷ Ἰησοῦ, ἐδικαιώθη παρ’ αὐτοῦ· καὶ καθορῶντες ἅπαντες σὺν ἐμοὶ προσιέτωσαν, καὶ τὰς σὰς ἁρπαζέτωσαν δωρεάς. Κριτὰ δίκαιε καὶ φιλάνθρωπε, καὶ τοῖς κατακρίτοις διὰ πολλὴν φιλανθρωπίαν συν-αναστρεφόμενος, ὧδέ σοι προσῆλθον, ὡς κριτῇ, ὧδέ μοι τὴν συγχώρησιν ὑπαγόρευσον· μὴ θριαμβεύσῃς τὰς ἐμὰς ἁμαρτίας ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως, μὴ δημοσιεύσῃς τὰς ἀνομίας μου ἐν τῷ μέλλοντι κριτηρίῳ· μὴ πέμψῃς με τῷ αἰωνίῳ πυρὶ, τῷ ὕλην κεκτημένῳ τὴν τῶν ῥᾳθύ-μων ζωήν. Ἰησοῦ Χριστὲ, Υἱὲ τῆς Παρθένου Μαρίας, καὶ δημιουργὲ τῆς Παρθένου, διὰ τὴν Παρθένον, καὶ μητέρα σὴν, καὶ πάλιν παρθένον, ἀνάκτησαι διὰ τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐμὲ τὴν ἐναγῆ, καὶ ποίησον εὐαγῆ. Ἐκ γυναικὸς ἐτέχθης καὶ σὺ, ὡς σὺ μόνος ἐπίστασαι, καὶ γινώσκεις τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν. Τοιαῦτα λαλούσης ἐν ἑαυτῇ τῆς πιστῆς γυναικὸς καὶ δεομένης, ἐγγὺς ὢν ὁ Σωτὴρ ἐδίδου τῇ ποθούσῃ τοῦ πό-θου κατατρυφᾷν, καὶ τοὺς πόδας ἐγχειρίσαι ἐκείνην πρὸς ἀπόλαυσιν ἄπληστον, ἐπὶ τῆς στιβάδος ὢν, καὶ κατα-τρυφῶν τὸν ἐκείνης κλαυθμὸν, καὶ εὐωχούμενος τοῖς τῆς μετανοίας δάκρυσι, καὶ πεινῶν τὸ δίψος τῆς διψώ-σης τὸν ἔλεον. Ἐντεῦθεν οἱ Φαρισαῖοι ἠρέμα ἐψιθύριζον πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Τί τοῦτο τὸ ξένον καὶ παράδο-ξον θέαμα; τίς τὴν πόρνην ταύτην ἐδίδαξε σωφρονεῖν; τίς τὴν ἐκκεχυμένην πρὸς αἰσχρὰς ἡδονὰς ἔπεισε τοιαῦτα φρονεῖν; οὐχ αὕτη ἐστὶ τὸ τῆς ἡμετέρας πόλεως ἐπίση-μον ὄνειδος; οὐχ αὕτη ἡ τῶν ἀεὶ βουλομένων γυνή; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῆς ἁμαρτίας ἑκάστου κατήγορος; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῆς σωφροσύνης ἐχθρὰ, καὶ τῶν νομίμων γάμων τοιχωρύχος; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ κολακείας λῃστεύουσα τοὺς ἀνθρώπους; Πῶς οὖν ἐκ τοιαύτης τοιαύτη γενήσεται; πῶς ἡ φιλόγελως καὶ φιλοτερπνὴς φιλόδακρυς ἐφάνη καὶ φιλοπενθής; πῶς ἡ ἄσοφος, καὶ παράκαιρος, καὶ τῇ μορφῇ καὶ τῷ βλέμματι, καὶ τῷ σχήματι καὶ τοῖς περιέργοις βαδίσμασι, καὶ πᾶσι τοῖς μέλεσι πάντας μνηστευομένη τῷ θανάτῳ, ἐπὶ τὸ σῶφρον τοῦτο σχῆμα καὶ πρᾶγμα μετέπεσεν; Ὢ τῆς ἀπροσδο-κήτου μεταβολῆς; ὢ τῆς ξένης μεταλλαγῆς. Οἱ μὲν οἰ-κέται τοῖς τοιούτοις λόγοις ἐκέχρηντο· ὁ δὲ καλέσας τὸν Ἰησοῦν Φαρισαῖος, βλασφήμους λογισμοὺς τίκτων ἐν τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, ἔλεγεν· Οὗτος εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνω-σκεν ἂν τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνὴ, ἥτις ἅπτεται αὐ-τοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. Ἁπλῶς, φησὶ, καὶ ὡς ἔτυ-
'SFURIA. . εὐρανῶν, τὴν δι' ἐμὲ πρὸς ἐμὲ παραγενόμενον, και τοῦτον καταλαμβάνοντα τὸν οἶκον, καὶ πάλαι τὴν ἐμὴν, ὡς ἔοικε, περιμένοντα πρόοδον· εἰσέλθω πρὸς τὸν οὐρα νιον Ιατρόν, ἡ παρὰ πάντων ἀπεγνωσμένη [1982]· εἰσέλθη πρὸς τὸν οὐράνιον ἰατρὸν, ἡ ἐν ὑγιείᾳ νοσούσα· οὗτο γάρ με ιδών, δύναται τοῖς ἐμοῖς πάθεσιν ἐπιθεῖναι φάρ μακον. πᾶσαν οδύνην κοιμίσαι δυνάμενον. Υποδείξω τῷ εἰδότι τὰ ἔλκη, καὶ λαβὼ τὸ φάρμακον, Εἰσέλθω τοῖς τὴν μόνην ζωήν, ἡ διὰ τῆς φαυλοτάτης ζωής ἐμαυτὴν ἀποσχοινίσασα τῆς ζωῆς· εἰσέλθω προς τον φιλάνθρωπον δικαστὴν ἡ κατάκριτος. Πρὸ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως λύσω τὰς εὐθύνας. πρὸ τῆς φοβεράς κρι σεως διαφύγω τὴν κρίσιν, πρὸ τοῦ φρικτοῦ βήματος ὑποκλέψω τὰς μάστιγας· πρὶν ίδω τὸν Χριστὸν δικαστι κῶς ἀποφαινόμενον, ίδω φιλανθρώπως διαλεγόμενον· τον φοβηθῶ κολάζοντα, κολακεύτω παρόντα. Οὐ πρώτη τὴν πρὸς αὐτὴν ὁμιλίαν τολμῶν ἤδη καὶ ἄλλη, ὡς ήκουσα, γυνὴ Σαμαρείτις, ἐν νόμῳ παράνομος, συνέτυχεν ἐπὶ τῆς πηγῆς τῇ πηγῇ, καὶ ἀπῆλθε θεογνωσίαν ἀντλήσασα. Καὶ πάλιν ἑτέρα τις γυνὴ τῶν Χαναναίων γένους, τοῦ καταράτου καὶ δουλικού σπέρματος ἐλεύθερον βλάστημα, ἐν ἐντυχίᾳ εἰσελθοῦσα κατὰ δαίμονος τυραννούντος αὐτῆς τὴν μονογενῆ, ἀνέστρεψε λαβοῦσα τὴν ἐξουσίας κατὰ τοῦ δαίμονος, καὶ γέγονεν ἡ μήτηρ τῇ θυγατρὶ Ιατρὸς, καὶ ὁ δαίμων ὁ ἀπηνὴς οὗτος καὶ βάρβαρος οὐκ ἐτόλμησεν οὐκέτι πλησιάσαι τῇ κόρη, φοβηθείς τῆς τοῦ Χριστοῦ φωνῆς τὸ διάταγμα. Μιμήσωμαι τοίνυν κἀγὼ - ταύτην, καὶ γένωμαι παρὰ τὸν πάντα χαριζόμενον καὶ δυνάμενον καὶ ἐλόμενον χρήσωμαι τῇ συνηθείᾳ τῆς ἀναιδείας πρὸς τὸ ἐμοὶ συμφέρον· ἐπισταθῶ τῷ Σωτῆρι ἐστιωμένῳ αὐτόκλητος, καθάπερ πόλιν ὑπὸ πολλῶν εξωχουμένων ἔχουσα μορφήν λύσω τάς κύμας, καὶ θρη νήσω τὴν ἐμαυτῆς ἀθλιότητα· χαλάσω τα πολύπλοκα δίχτυα, ἵνα θηράσω τὸν ἔλεον ἀφειδώς χορηγούνται κλαύσω καλῶς ἅπαξ, ἡ γελάσατα πολλάκις κακῶς· κλαύσω νῦν ἐπὶ τοῦ φιλανθρώπου κριτοῦ, ἵνα μὴ κλαύσω τὸ τελευταῖον ἀνόνητα· θρηνήσω νῦν ὀλίγον, ἵνα μὴ θρηνήσω τότε πολλά κατακλύσω τοῦ Χριστοῦ τοὺς πόδας τοῖς δάκρυσιν, ἵνα μοι ἀποκλύτῃ τὰς ἐμᾶς ἀνο- μίας τοῖς ρήμασιν· ἀπομάξω τοῖς πλοκάμοις τα δάκρυα, ἵνα προσγένηταί τις ἐκ τούτου καὶ τούτοις ἁγιασμός καταφιλήσω τὰ ἄχραντα ίχνη, ἅπερ καὶ τὸ πέλαγος κατεφίλησεν, ἵνα τους σώφροσι φιλήμασιν ἀποπτύσω τὸν ἐκ τῶν ἀσελγῶν φιλημάτων τόν· περιπτύξομαι τὰ θεῖα μέλη, τὰ παρθενικά, τὰ ἐκ παρθένου, να τοῖς ἐμοῖς μέλεσι τοῖς κατακρίτοις ἐξ ἐκείνων τῶν ἁγίων μελῶν ἐποχετεύσω δικαιοσύνης σταγόνα τινά. Επικαμφθήσε ται πρὸς ταῦτα ὁ εὐσπλαγχνος· ἐλεήσει προσπίπτουσαν, ἐν ἁμαρτάνουσαν οὐκ ἐκόλασεν· ἐλεήσει γονυπετοῦσαν, ἣν ἅπαντα χορεύουσαν εὐεργετών διετέλεσεν· ἐλεήσει σωθῆναι βουλομένην, ἣν ἀπολλυμένην εὑρὼν έφερε πράως. Οὐ φέρει δάκρυα γνήσια παριδεῖν, οὐ δύναται καὶ περὶ ἐμὲ μὴ φανῆναι, ὅπερ πέφυκεν, ευσπλαγχνος" μεγάλα δύναται παρ' αὐτῷ ἐκ τοῦ βάθους της ψυχής ανερχόμενος στεναγμός· μεγάλην παρρησίαν ἔχει πρὸς αὐτὸν ἡ μετάνοια· λαλήσει πάντως καὶ πρὸς ἐμὲ ἡμε ρόν τι καὶ γαληνόν, καὶ πρέπον αὐτοῦ τῇ θεότητι. Ταύτα ἐμελέτησεν ἡ σοφή, ταῦτα ἔπραξεν ἡ πιστή. Καὶ τῷ γυναικείο περιβολαίῳ στολισαμένη, παρθενικῶς, ἀλλ' οὐ πορνικῶς, καὶ οὕτω κρύψατα πᾶσαν αὐτῆς τὴν μορφὴν τὴν πρὸ τούτου πᾶσι προκειμένην, ὡς ἐν θεάτρω, καὶ περι- σκοπήσασα πανταχόθεν ἀσφαλῶς, ἵνα μή τι σχήμα πυρ νικὸν συνεισέλθῃ αὐτῇ πρὸς τὸν Κύριον κατηγορούν αὐτὴν, εἰσέδραμεν εἰς τὸ τοῦ Φαρισαίου δωμάτιον, καὶ τοῖς δεσποτικοῖς παραστᾶσα ποσὶν, ἐπλήρου τὴν προμε λετηθεῖσαν βουλήν. Κομίσασα γάρ, φησίν, αλάβαστρον μύρου, καὶ στᾶσα παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω, και ούσα ήρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσι, καὶ ταῖς θριξὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέ μασσε, κατεφίλει τους πόδας αὐτοῦ, καὶ ἤλειψε τῷ κύρῳ, λαλοῦσα τῇ σιωπῇ, καὶ βοῶσα τῇ σιγῇ, καὶ φθεγγομένη τῇ ψυχῇ πρὸς τὸν εἰδότα ψυχῶν ἰδυνωμένων ἀκούειν, καὶ μὴ φθεγγομένων στομάτων, τα αύτων ταταύτην ἱκεσίαν, ὡς εἰκὸς, τοῖς δάκρυσι γράφοντα· Ἐείφθιν ὡς πρόβατον ἀπολωλός [783]· ἀλλ᾽ ἐπέγνων σε Δεσπό την, τὸν ἐμὸν ποιμένα καὶ Κύριον· ἐγενόμην θηριάλωτος βουληθεῖσα, ἀλλ' ἔλαβον αἴσθησιν ἐκφυγεῖν τῶν πικρῶν δηγμάτων του λύκου· ἐναυάγησα πολλάκις εθέλουσα, ἀλλ' ἐσώθην ἐκ του ναυαγίου, κρατήσασα τὴν σὴν παρουσίαν, ως ἄγκυραν. Αλλ' οὐκ ἔχω, παρουσίαν 750 απαρρησίαστος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλές· οὐκ ἔχω δικαιο λογίαν οὐδεμίαν· ἀδικαιολόγητος γὰρ ἅπας ἁμαρτωλός και παράνομος· οὐκ ἔχω φωνήν άφωνος γὰρ ἅπας κατάκριτος· τὸ πονηρὸν συνειδὸς ἐμφράττει μου τὸ στόμα, δ διέφθειρεν ὁ διεφθαρμένος μου βίος· ἄγχει την γλῶσσαν ὁ κατήγορος πλοῦτος διαπαντός ἔσωθέν μου βοῶν. Εναπόκλεισόν σου τὸν λόγον τοῖς χείλεσι· στόμα ἁμαρτωλῶν πρὸς πρεσβείαν ἀπαῤῥησίαστον, καὶ γλώσσα κατάκριτος πρὸς ἱκεσίαν ἀνάρμοστος, καὶ λό- γος κίβδηλος πρὸς αἴτησιν οὐκ εὐπρόσωπος. Σιγώτα διδάσκω τὰ κατ' ἐμὲ σὲ τὸν ἐπιστάμενον πάντα· τῇ δέψει λαλώ, βοῶ τῇ μορφή. τοῖς ὀφθαλμοῖς κηρύττω τάς ἀνομίας, τοῖς δάκρυσιν ἐξαγορεύω τα πλημμελήματα, τοῖς στεναγμοῖς ἐξαγγέλλω σε τὸν μόνον κρύπτεσθαι τὴ δυνάμενον. Ως αἰχμάλωτος μετά πάντων τῶν ἐμῶν ὅπλων ὑποπίπτω σοι, τῷ βασιλεῖ τῶν οὐρανῶν· καὶ πάντα μου τὰ μέλη, δι᾿ ὧν ἐστρατευσάμην κατὰ σοῦ, μᾶλλον δὲ καθ' ἑαυτῆς, σοὶ προσφέρω, φιλάνθρωπε. Ελέησον τὴν κεφαλὴν ταύτην. Ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου· ἐλέησον τὰς τρίχας ταύ τας, ἃς ἔπλασας· ἐλέησον τοὺς ὀφθαλμούς τούτους, οὓς ἐδημιούργησας· ἐλέησον τὸν πηλὸν τοῦτον, ὃν αὐτὸς μὲν εἰς κάλλος ἐμόρφωσας, ἐγὼ δὲ τῷ κόσμῳ κατεχρη- σάμην εἰς ἀκοσμίαν άμορφον· ἐλέησον τὴν εἰκόνα τὴν σὴν, εἰς ἐν ὁ πολέμιος έπαιξεν, ὡς ἠθέλησεν· ἐλέησον τὴν στήλην τὴν σὴν, ἣν ὡς ἀδέσποτον ὁ σὺς ἐχθρὸς πε ριέσυρε δέξαι ως λύτρα καὶ δάκρυα, καὶ λῦσον ὡς ἀγα θὸς τὰ ἐγκλήματα· θέλησον μόνον, καὶ λέλυμπι· νεῦσον μόνον, καὶ λελύτρωμα: πρόσταξον, καὶ τὸ πιθούμενον Ανυσται. Ο γὰρ τὸ θέλεις, πράξις· καὶ ὁ λόγος ὁ σας ἔργον ἐστί. Λάβω τὴν ἐλευθερίαν ἐκ τῶν ἀχράντων ποδῶν σου, ὡς ἔκλεψεν ἐκ τῶν σῶν κρασπέδων τὴν ἴασιν ή αἱμορροούσε, σοῦ τοῦτο κλαπήναι θελήσαντος γένωμαι διήγημα τοῖς μετ' ἐμὲ τῆς σῆς φιλανθρωπίας κἀγώ. Παράπεμψον ἐμὲ, καὶ τὰ κατ' ἐμὲ ταῖς ὑστέραις γενεαί, καλὸν ὑπόμνημα τῶν σῶν οἰκτιρμῶν· λεγέτω- σαν ἅπαντες ὅτι πόρνη ποτὲ παράνομο; καὶ κατάκριτος, προσελθοῦσα τῷ Ἰησοῦ, ἐδικαιώθη παρ' αὐτοῦ· καὶ καθορῶντες ἅπαντες σὺν ἐμοὶ προσιέτωσαν, καὶ τὰς σὰς ἁρπαγέτωσαν δωρεά - Κριτὰ δίκαιε καὶ φιλάνθρωπε, καὶ τοῖς κατακρίτοις διὰ πολλήν φιλανθρωπίαν συν αναστρεφόμενος, ώδέ σοι προσῆλθον, ὡς κριτῇ, ὧδέ μοι τὴν συγχώρησιν ὑπαγόρευσον· μὴ θριαμβευσης της ἐμὰς ἁμαρτίας ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως, μὴ δημοσιεύσης τὰς ἀνομίας μου ἐν τῷ μέλλοντι κριτηρίῳ· μὴ πέμψης με τῷ αἰωνίῳ πυρί, τῷ ὕλην κεκτημένῳ, τὴν τῶν βαθύ μων ζωήν. Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τῆς Παρθένου Μαρία, καὶ δημιουργὲ τῆς Παρθένου, διὰ τὴν Παρθένων, καὶ μητέρα σὴν, καὶ πάλιν παρθένον, ἀνάκτησαι διὰ τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐμὲ τὴν ἐναγὴ, καὶ ποίησιν εὐαγή. Εκ γυναικὴ ἐτέχθης καὶ σύ, ὡς σὺ μόνος ἐπίστασαι, καὶ γινώσκει, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν. Τοιαῦτα λαλούσης ἐν ἑαυτῇ τῆς πιστῆς γυναικὸς καὶ δεομένης, ἐγγὺς ὧν ὁ Σωτὴρ ἐδίδου τῇ ποθούσῃ τοῦ πόσ που κατατρυφάν, καὶ τοὺς πόδας εγχειρίσαι ἐκείνην πρὸς ἀπόλαυσιν άπληστον, ἐπὶ τῆς στιβάδας ὤν, καὶ κατά τρυφῶν τὸν ἐκείνης κλαυθμὸν, καὶ εὐωχούμενος τοῖς τῆς μετανοίας δάκρυσι, καὶ πεινῶν τὴ δίψος τῆς δ' ψών σῆς τὸν ἔλεον. Εντεῦθεν οἱ Φαρισαῖοι ἡρέμα ἐψιθύριζαν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Τί τοῦτο τὸ ξένον καὶ παράδο ξον θέαμα; τίς τὴν πόρνην ταύτην ἐδίδαξε σωφρονεῖν ; τίς τὴν ἐκκεχυμένην προς αἰσχρὰς ἡδονὰ; έπεισε τοιαῦτα φρονεῖν; οὐχ αὕτη ἐστὶ τὸ τῆς ἡμετέρας πόλεως ἐπίση μον ὄνειδος ; οὐχ αὕτη ἡ τῶν ἀεὶ βουλομένων γυνή; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῆς ἁμαρτία; ἑκάστου κατήγορος; οὐχ αὐτή ἐστὶν ἡ τῆς σωφροσύνης έχθρα, καὶ τῶν νομίμων γάμων τοιχωρύχος; οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ κολακείας λῃστεύουσα τοὺς ἀνθρώπους; Πῶς οὖν ἐκ τοιαύτης τοιαύτη γενήσεται; πῶς ἡ φιλόγελως καὶ φιλοτερπνής φιλύδακρυς ἐφάνη καὶ φιλοπενθής ; πῶς ἡ ἄσοφος, καὶ παράκαιρος, καὶ [784] τῇ μορφῇ καὶ τῷ βλέμματι, καὶ τῷ σχήματι καὶ τοίς περιέργοις βαδίσμασι, καὶ πᾶσι τοῖ; μέλεσι πάντας μνηστευομένη τῷ θανάτῳ, ἐπὶ τὸ σώφρον τοῦτο σχῆμα καὶ πράγμα μετέπεσεν; ἢ τῆς ἀπροσο κήτου μεταβολῆς; ὦ τῆς ξένης μεταλλαγῆς. Οἱ μὲν οἶο κεται τοῖς τοιούτοις λόγοις ἐκέχρηντο· ὁ δὲ καλέσας τον Ἰησοῦν Φαρισαίος, βλασφήμου; λογισμούς τέκτων ἐν τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, ἔλεγεν· Οὗτος εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνω σκεν ἂν τὰς καὶ ποτατὴ ἡ γυνή, ἥτις άπτεται αὐ τοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. Απλώς, φησί, καὶ ὡς ἔτυ
PG 61:731χεν, οὗτος προφήτης λέγεται· ἠπατήθην κἀγὼ μετὰ τῶν ἄλλων, τοῦτον ὡς τῶν ἀδήλων ἐξεταστὴν εἰσαγαγὼν εἰς τὴν ἐμὴν οἰκίαν. Εἰ γὰρ προφήτης ἦν, καὶ σαφῶς ᾔδει τὰ μέλλοντα. Τὴν φανερὰν πᾶσι καὶ κατάδηλον οὐκ εἰ-δὼς, πῶς οὖν ἐπίσταται τὰ πᾶσιν ἀπόῤῥητα; πῶς ἀνέχεται χειρῶν πορνικῶν; πῶς οὐκ ἀπελαύνει πόῤῥω-θεν τὴν οὐδὲν ἔχουσαν τοῦ σώματος ἄπρακτον; πῶς οὐδὲ βδελύσσεται τὴν βδελυρὰν, καὶ πάσης αἰσχρότητος γέ-μουσαν; Κακίζει τὴν πολλὴν φιλανθρωπίαν ὁ Φαρισαῖος ὡς ἄγνοιαν, καὶ ὑποβάλλει τὴν συγκατάβασιν τῷ τῆς ἀγνοίας ὀνόματι, νοσῶν αὐτὸς τοῦ γινομένου τὴν ἄγνοιαν. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπε πρὸς αὐτόν· Ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Οἶδα τί λέγεις μὴ λέγων μηδὲν, οἶδα τί φθέγγῃ σιγῶν, οἶδα τί βοᾷς σιωπῶν, οἶδα τί καὶ αὕτη κατὰ διάνοιάν μοι προσδιαλέγεται, οἶδα κἀγὼ πόσους ἐν τῇ ψυχῇ κατ’ ἐμοῦ χαλκεύεις λογισμούς. Διηγήσομαί σοι τῶν ἐνθυμημάτων τὰς φωνὰς, ἐξαγορεύσω τὰ παρὰ σοῦ βλασφημούμενα, δημοσιεύσω τὰ φρονήματα τῶν σῶν ἐννοιῶν, ὡς τοῖς λογισμοῖς τῆς σῆς ψυχῆς ἐγκαθήμενος. Οὕτω λέγεις, Εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνωσκεν ἂν τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνὴ, ἥτις ἅπτεται αὐτοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστι. Ταῦτα τὰ ῥήματα τῆς σῆς διανοίας. Πῶς οὖν κα-τέγνων τῶν ἐν τῷ βυθῷ τῆς σῆς διανοίας κινηθέντων λογισμῶν τὴν ζάλην, εἰ μὴ Θεὸς ἤμην πάντων δημιουρ-γός; Ὡς ὑποπτεύεις αὐτὸς ἐκ τῆς ἀποκρίσεως, γνῶθι ὅστις εἰμὶ ἀποκρινόμενός σοι μὴ λαλοῦντι μηδέν· ἐκκα-λύπτω τὰ ῥήματα τῆς σῆς ψυχῆς. Εἰ ἤμην προφήτης, ἐγίνωσκον τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνή; καὶ ποῦ χρεία προ-φητικῆς ἐλλάμψεως ἐπὶ τῆς γνωριζομένης ὄψεως; οὐκ οἶδα τὴν προεστηκυῖαν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς; οὐκ οἶδα τὴν πᾶσι κατάδηλον; οὐκ ἐπίσταμαι ταύτην, δι’ ἣν ἦλθον πρὸς σέ; Γινώσκω τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνή· οὐδὲν γὰρ λανθάνει τὸν τῆς θεότητος ὀφθαλμὸν, οὐ πλεονέκτης, οὐ πονήρευμα· γινώσκω τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνὴ, καὶ ὅτι ἁμαρτωλός ἐστι· καὶ διὰ τοῦτο χαίρω κατεχόμενος παρ’ αὐτῆς, ἵνα τὴν κρατοῦσαν εὐλαβῶς περισώσω θεοπρε-πῶς. Οὐ γὰρ μολύνομαι παρὰ τῶν ταύτης χειρῶν, ἀλλ’ ἐγὼ ταύτην καθαρὰν ἀπεργάζομαι. Ἥλιον γὰρ βόρβο-ρος οὐκ ἀμαυροῖ, μαργαρίτην πηλὸς οὐκ ἀλλάσσει, τοῦ ἀναμαρτήτου ἁμαρτία οὐχ ἅπτεται. Οὐχ ἡψάμην πρῴην λεπροῦ, καὶ τὸ πάθος ἀπέφυγε; μὴ λεπρὸς ἐγενόμην, πλησιάσας λεπρῷ; Οὕτω καὶ νῦν τὰ συνήθη θαυματουρ-γῶν μεταβάλλων ταύτην πρὸς ἁγιότητα, οὐ μεταβάλ-λομαι πρὸς τὴν αὐτῆς ποιότητα ἀνεχόμενος τῆς ἁφῆς τῆς μεσούσης χειρός. Ἰατρὸς γάρ εἰμι· ἰατρὸς δὲ οὐ τραυμάτων καὶ σηπεδόνων καὶ ἰχώρων, ἀλλὰ τὴν σωτη-ρίαν τοῖς νοσοῦσι κατὰ ψυχὴν πραγματευόμενος· ποιη-τής εἰμι, καὶ φείδομαι τοῦ ἐμοῦ πλάσματος· δεσπότης εἰμὶ, καὶ οὐκ ἀνέχομαι ζημιωθῆναι φιλοδέσποτον δού-λην· ποιμήν εἰμι, καὶ πρόβατον ἐμὸν πλανώμενον εὑρὼν εἰκότως εὐφραίνομαι· λιμήν εἰμι, καὶ πάντας τοὺς προς-ορμίζοντας προσδέχομαι. Σίμων, ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Δύο χρεωφειλέται ἦσαν δανειστῇ τινι. Τέως μετὰ ταύτης τέταξαι· τί στρατεύεις κατ’ αὐτῆς, ὡς μόνος ἀνελθὼν εἰς τὴν ἀκρόπολιν τῶν ἀρετῶν; τέως ὑπεύθυ-νός μοι καθέστηκας· τί οὖν κατακρίνεις ταύτην, ὡς μό-νος ἀνεύθυνος; δύο χρεωφειλέται, σὺ καὶ αὐτὴ τυγχά-νετε· ὁ δὲ δανειστὴς ἐγώ εἰμι· ἐδάνεισά σοι καὶ τῷ γυ-ναίῳ τὴν παροῦσαν ζωήν. Ὁ εἷς ὤφειλε δηνάρια πεν-τακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα. Αὕτη χρεωστεῖ πεντακόσια δηνάρια· πολλὰ γὰρ ἐξήμαρτε· σὺ χρεωστεῖς
731 SPURIA. pore innoxium habet ? quomodo non exsecratur exse- crandam, et omni turpitudine plenam? Male accipit tantam benignitatem Pharisæus, quasi ignorantiam, et indulgentiam inscitiæ nomine donat, cum ipse rei geste ignorantia laboraret. Et respondens Jesus dizit et: Habeo tibi aliquid dicere (Luc. 7. 40). Novi quid dicas nihil loquens, novi quid proferas tacens, scio quid clames silens, scio quid hæc quoque milri mente loquatur:scio quoque quot ratiocinia contra me animo fabriceris. Narrabo tibi cogitationum tuarum dicta, declarabo blasphemias tuas, publicabo sensus mentis ture, nipote animi tui cogitationibus insidens. Ita loqueris: Si esset propheta, sciret utique quæ et qualis sit mulier quæ tangit eum, quia peccatrix est, Iæc sunt mentis tue verba. Quomodo ergo novis- sem ca que in profundo mentis tue moventur et agitantur ratiocinia, nisi Deus essem omnium Crea- tor? Ut jam tu suspicaris ex responsione mea, scito quinam sim, qui nihil loquenti tibi respondeam : verba mentis tuæ revelo. Si essem propheta, scirem quæ et qualis sit mulier? Ecqua necessitas prophe- tice illuminationis pro re noia quæ sub aspectum cadit? annon novi-cam quæ prostat in foro? annon novi eam quæ omnibus manifesta est? annon novi hane propier quam ad te veni? Scio certe quic; et qualis sit mulier : nihil quippe latet divinitatis ocu- fum, nullus avarus, nullum facinus : scio que et qua- lis sit mulier, et quod sit peccatrix : idcirco gatideo dum teneur ab ipsa ; ut eam, que me pie tenet, salute donem ut Deum decet. Non ejus manibus de- turpor; sed ego illain puram redo. Sol enim a luto non obscufatur, margaritam conum non mutat, im- peccabile peccatum non inficit. Annon leprosum imper tetigi, et morbus abscessit? an ideo leprosus factus sum, quod ad leprosun accesserim? Ita et muc consueta miracula edens hanc ad sanctitatem converto, nec in ejus qualitatem mutor, dum me illius manu tangi patior. Medicus enim sum; medi- cus non vulnerum, non putredinis, non saniei, sed qui iis qui in anima morbis laborant salutem affero : creator sum, et creature meæ parco: dominus sum, nec fero damnum aucillæ dominum amantis : pastor sum, et inventa ove mea errante jure gaudeo: portus sum, et omnes, qui ad me appellunt, recipio. Simon, habco libi aliquid dicere. Duo debitores erant cuidam fœneratori (Luc. 7. 41). Interim in eodem cuin illa ordine positus es: cur contra illam pugnas, quasi solus ascenderis in arcem virtutum ? interim mihi thebitor es cur ergo illain condemnas, ac si solus sis insons? Duo debitores estis, tu et illa : fœnerator sum ego tibi et muliercule hanc vitam fœneratus sum. Unus debebat denarios quingentos, aliud quin- quaginta. Illa quingentos denarios debet, multum enim peccavit tu quinquaginta debes; modicum enin lapsus es; attamien vite rationem reddere de- hes. Non habentibus autem illis unde redderent, dona- vit utrisque ( 1d. v. 42 ). Condonavi tibi delicta, buic quoque condono peccata: in prior adventu meo frueris, hæc quoque indulgentia mea fruatur. An velles me erga te fiumanum, erga illam inhumanwin esse? Sed non te benignitatis nie administratorein. aɛsumam. Si tu ejus loco, illa tuo esset, vellesne illany talia de te loqui, qualia tu de illa sentis? non au- disti illud : Quod nolis pati, alteri ne facias : hære quippe et communis naturæ lex. Quis, dic mihi, plus diliget eum ? donavit. Dixit ei Servator, Recte judicusti (1d. v. 43). Ergo in illis mane, quæ tu ipse primus judicasti. Et con- versus ad mulierem, Simoni dixit: Vides hanc mulierem (Ibid. v. 44)? Ego non ultra illam meretricein voco, quæ et rein et nomen abjecit. Vides hanc mulierem, quæ non vocata ad nos accessit, quæ laudabilem impudentiam exhibuit, quæ amabilem audaciam exercuit, vitæ ad me tendentis et pietatis ducem, pœnitentiæ magi- strain? quæ ipso opere docet, que indesinenter lacrymatur, peccatorum fiduciam, inisericordiae mec . 75% nuntiam, que domum tuam in ecclesiam vertit, que sola solumi precatur, quæ hominem suspiciens, ipsi quasi Deo supplicat, quæ nee satellites, nec triba. nal judiciale videns, mihi ut judici genua Bectit, recumbenten adorat. Vides hanc mulierem, infati- gabilem, bonorum operatricem, quæ per cincinnos et lacryinas suas iminortalitatis sibi amictum texit, quæ per omnia membra sua pro se orat, insatiabi- lem in iis, que videre non oportebat, magis insaº tiabilem in iis, in quibus immoderatio beata prædi- catur? Perpende gesta tua, et ejus acta considera, ct mecum coronabis eam quæ seipsam coronavit. Si tu pietatem ejus et facta non miraris, misericordiam meam reprehende. Intravi in domum tuam ego Chri- slus, qui et supra et infra et ubique et hic sum et tu vides, atque adventu men et te et domum tuam honoravi; et aquam pedibus meis non dedisti. Tu quod in promptu et facile et nullius pretii erat pedibus meis non infudisti: Hæc vero, quæ a te probro affi- citur, lacrymis rigavit pedes meos, quos nec niaris aquæ et fluctus madefecerunt. Vides novam irriga- tionem pedibus meis infusam: vides pluviam siu- pendam, non ex nubibus demissam, sed mulieris oculis partai. Quis fons tot fluentis manat, quol illa lacrymis? quis fons qui tot pariat stillas ? İpsa lacrymis rigavit pedes meos, et capillis capitis sui tersit, et novum linteum cincinnis suis paravit, et stupendum pedum meorum peniculum ex cincinnis suis fecit. Osculum mihi non dedisti ( Luc. v. 45); labia tua labiis meis jungere non dignatus es; kæe vero, ex quo ingressa est, non cessavil osculari pedes meos. O æquabilem assiduitatem ! o divina oscula ! o spiritualia oscula, que pristinos complexus purga- runt! Oleo capul meum non unxisti ( Id. v. 46 ); nobiliorem corporis partem non mådefecisti olco simplici; hæc vero unguento unxit pedes meos. Quid ergo tibi videtur? an aversabor eam quæ mihi talia munera attulit? excutiamue dona mihi cara? annon revercar talein et tantum affectum ? annon revercar lidem cælo superiorem? an despiciam tot tantaque bona? contemnam miserabiles gemitus? At non sum ita natus. Contemnam lacryinarum fontes? At nequeo. Contemnain lacrymis oppletam formam? Ex sola benignitate formam servi accepi. An uegabo me ip- suni propter te ? odio habebo eam quæ sic me sincere amavit? rejiciamne cam, quæ sic pedes meos comple- clitur? expellain supplicem quæ sperahal non conse quutam? implebo diaboli voluntatem? largiar inimico venatum? mittam rursus columbam eam ad acci- pitrem? non miserabor eam quæ nihil alind dieit quam miserere mei? non miserabor eam que sic a diabolo fugit, et ad me confugit? Cur ergo descendi de calis? cur hoc visibili amicior corpore? cur in domum tuam ingressus sum? si illam quæ adest et valt venatu capi, rejecturus eram, cur locum cap- tur petii? Sed, Non veni vocare justos, sed pecca- tores ad pœnitentiam (Matth. 9. 13). Ideo dico tibi : Remittuntur illi peccata multa, quoniam dilexit multum. Qui vero minus diligit, minus diligetur (Luc. 7. 47). His Phariseum alloquutus Christus, mulierem pri- stratam benigno aspectu et miti affatu dignatus est; atque ad eam quae sese occultabat et procabatur, paulum se inclinans, optatam illiṣententiam protulit, qua ipsi peccata remittebat: Remittuntur tibi pecenta. Accipe demum, o mulier, supplicem libellum obsi- gnatum, accipe fidei mercedem, accipe obsequentia premia, accipe pietatis munera, accipe poenitentia. coronam, accipe amarorum gemituum dulcissimum fructum, accipe tristis seminis jucundissimam mes- sem. Seminasti in lacrymis, in exsultatione mele. Remittuntur peccata tua. Fraeti sunt improbæ vitæ funiculi, solutæ sunt nequitiæ catenæ, liberata es ɔ criminibus et a rationibus reddendis, effugisti inex- stinguibileın ignis fornacem, paucis laerymis tantam flamniam exstinxisti, calcasti inimici maligui caput, præclare vicisti adversarium. 4. Respondens Simon dixit: Estimo quia is cui plus 5. Confide,filia Deus qui justifical, quis est qui
πεντήκοντα· ὀλίγον γὰρ ἔπταισας· ἀλλ’ ὅμως ὑπόκεισαι λογοθεσίῳ ζωῆς. Μὴ ἐχόντων δὲ αὐτῶν ἀποδοῦ-ναι, ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο. Ἐχαρισάμην σοι τὰ ἐγκλήματα, χαρίζομαι καὶ ταύτῃ τὰ πλημμελήματα· ἀπήλαυσας πρῶτος τῆς ἐμῆς παρουσίας, ἀπολαυσάτω καὶ αὐτὴ τῆς ἐμῆς ἀμνησικακίας. Ἤθελές με περὶ μὲν σὲ φανῆναι φιλάνθρωπον, περὶ δὲ ταύτην ἀπάνθρωπον; Ἀλλ’ οὐκ ἀνέχομαι λαβεῖν σε διοικητὴν τῆς ἐμῆς ἀγα-θότητος. Εἰ σὺ τοιαύτην ἔσχες χώραν, αὕτη δὲ τὴν σὴν, ἐβούλου αὐτὴν περὶ σοῦ τοιαῦτα λέγειν ἃ σὺ κατ’ αὐτῆς φρονεῖς; Οὐκ ἤκουσας ὅτι, Ἃ μὴ βούλει παθεῖν, μὴ θέ-λῃς ποιεῖν· οὗτος γὰρ ὁ κοινὸς νόμος τῆς φύσεως. Τίς οὖν, εἰπέ μοι, πλέον ἀγαπήσει αὐτόν; Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν, Ὑπολαμβάνω, ὅτι ᾧ τὸ πλέον ἐχαρίσατο. Καὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Σωτήρ· Ὀρθῶς ἔκρινας. Οὐκοῦν ἔμμεινον οἷς ἐδίκασας πρῶτος αὐτός. Καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα, τῷ Σίμωνι λέγει, Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα; Ἐγὼ οὐκ ἔτι καλῶ πόρνην, τὴν ῥίψασαν μετὰ τοῦ πράγματος καὶ τὸ
731 SPURIA. pore innoxium habet ? quomodo non exsecratur exse- crandam, et omni turpitudine plenam? Male accipit tantam benignitatem Pharisæus, quasi ignorantiam, et indulgentiam inscitiæ nomine donat, cum ipse rei geste ignorantia laboraret. Et respondens Jesus dizit et: Habeo tibi aliquid dicere (Luc. 7. 40). Novi quid dicas nihil loquens, novi quid proferas tacens, scio quid clames silens, scio quid hæc quoque milri mente loquatur:scio quoque quot ratiocinia contra me animo fabriceris. Narrabo tibi cogitationum tuarum dicta, declarabo blasphemias tuas, publicabo sensus mentis ture, nipote animi tui cogitationibus insidens. Ita loqueris: Si esset propheta, sciret utique quæ et qualis sit mulier quæ tangit eum, quia peccatrix est, Iæc sunt mentis tue verba. Quomodo ergo novis- sem ca que in profundo mentis tue moventur et agitantur ratiocinia, nisi Deus essem omnium Crea- tor? Ut jam tu suspicaris ex responsione mea, scito quinam sim, qui nihil loquenti tibi respondeam : verba mentis tuæ revelo. Si essem propheta, scirem quæ et qualis sit mulier? Ecqua necessitas prophe- tice illuminationis pro re noia quæ sub aspectum cadit? annon novi-cam quæ prostat in foro? annon novi eam quæ omnibus manifesta est? annon novi hane propier quam ad te veni? Scio certe quic; et qualis sit mulier : nihil quippe latet divinitatis ocu- fum, nullus avarus, nullum facinus : scio que et qua- lis sit mulier, et quod sit peccatrix : idcirco gatideo dum teneur ab ipsa ; ut eam, que me pie tenet, salute donem ut Deum decet. Non ejus manibus de- turpor; sed ego illain puram redo. Sol enim a luto non obscufatur, margaritam conum non mutat, im- peccabile peccatum non inficit. Annon leprosum imper tetigi, et morbus abscessit? an ideo leprosus factus sum, quod ad leprosun accesserim? Ita et muc consueta miracula edens hanc ad sanctitatem converto, nec in ejus qualitatem mutor, dum me illius manu tangi patior. Medicus enim sum; medi- cus non vulnerum, non putredinis, non saniei, sed qui iis qui in anima morbis laborant salutem affero : creator sum, et creature meæ parco: dominus sum, nec fero damnum aucillæ dominum amantis : pastor sum, et inventa ove mea errante jure gaudeo: portus sum, et omnes, qui ad me appellunt, recipio. Simon, habco libi aliquid dicere. Duo debitores erant cuidam fœneratori (Luc. 7. 41). Interim in eodem cuin illa ordine positus es: cur contra illam pugnas, quasi solus ascenderis in arcem virtutum ? interim mihi thebitor es cur ergo illain condemnas, ac si solus sis insons? Duo debitores estis, tu et illa : fœnerator sum ego tibi et muliercule hanc vitam fœneratus sum. Unus debebat denarios quingentos, aliud quin- quaginta. Illa quingentos denarios debet, multum enim peccavit tu quinquaginta debes; modicum enin lapsus es; attamien vite rationem reddere de- hes. Non habentibus autem illis unde redderent, dona- vit utrisque ( 1d. v. 42 ). Condonavi tibi delicta, buic quoque condono peccata: in prior adventu meo frueris, hæc quoque indulgentia mea fruatur. An velles me erga te fiumanum, erga illam inhumanwin esse? Sed non te benignitatis nie administratorein. aɛsumam. Si tu ejus loco, illa tuo esset, vellesne illany talia de te loqui, qualia tu de illa sentis? non au- disti illud : Quod nolis pati, alteri ne facias : hære quippe et communis naturæ lex. Quis, dic mihi, plus diliget eum ? donavit. Dixit ei Servator, Recte judicusti (1d. v. 43). Ergo in illis mane, quæ tu ipse primus judicasti. Et con- versus ad mulierem, Simoni dixit: Vides hanc mulierem (Ibid. v. 44)? Ego non ultra illam meretricein voco, quæ et rein et nomen abjecit. Vides hanc mulierem, quæ non vocata ad nos accessit, quæ laudabilem impudentiam exhibuit, quæ amabilem audaciam exercuit, vitæ ad me tendentis et pietatis ducem, pœnitentiæ magi- strain? quæ ipso opere docet, que indesinenter lacrymatur, peccatorum fiduciam, inisericordiae mec . 75% nuntiam, que domum tuam in ecclesiam vertit, que sola solumi precatur, quæ hominem suspiciens, ipsi quasi Deo supplicat, quæ nee satellites, nec triba. nal judiciale videns, mihi ut judici genua Bectit, recumbenten adorat. Vides hanc mulierem, infati- gabilem, bonorum operatricem, quæ per cincinnos et lacryinas suas iminortalitatis sibi amictum texit, quæ per omnia membra sua pro se orat, insatiabi- lem in iis, que videre non oportebat, magis insaº tiabilem in iis, in quibus immoderatio beata prædi- catur? Perpende gesta tua, et ejus acta considera, ct mecum coronabis eam quæ seipsam coronavit. Si tu pietatem ejus et facta non miraris, misericordiam meam reprehende. Intravi in domum tuam ego Chri- slus, qui et supra et infra et ubique et hic sum et tu vides, atque adventu men et te et domum tuam honoravi; et aquam pedibus meis non dedisti. Tu quod in promptu et facile et nullius pretii erat pedibus meis non infudisti: Hæc vero, quæ a te probro affi- citur, lacrymis rigavit pedes meos, quos nec niaris aquæ et fluctus madefecerunt. Vides novam irriga- tionem pedibus meis infusam: vides pluviam siu- pendam, non ex nubibus demissam, sed mulieris oculis partai. Quis fons tot fluentis manat, quol illa lacrymis? quis fons qui tot pariat stillas ? İpsa lacrymis rigavit pedes meos, et capillis capitis sui tersit, et novum linteum cincinnis suis paravit, et stupendum pedum meorum peniculum ex cincinnis suis fecit. Osculum mihi non dedisti ( Luc. v. 45); labia tua labiis meis jungere non dignatus es; kæe vero, ex quo ingressa est, non cessavil osculari pedes meos. O æquabilem assiduitatem ! o divina oscula ! o spiritualia oscula, que pristinos complexus purga- runt! Oleo capul meum non unxisti ( Id. v. 46 ); nobiliorem corporis partem non mådefecisti olco simplici; hæc vero unguento unxit pedes meos. Quid ergo tibi videtur? an aversabor eam quæ mihi talia munera attulit? excutiamue dona mihi cara? annon revercar talein et tantum affectum ? annon revercar lidem cælo superiorem? an despiciam tot tantaque bona? contemnam miserabiles gemitus? At non sum ita natus. Contemnam lacryinarum fontes? At nequeo. Contemnain lacrymis oppletam formam? Ex sola benignitate formam servi accepi. An uegabo me ip- suni propter te ? odio habebo eam quæ sic me sincere amavit? rejiciamne cam, quæ sic pedes meos comple- clitur? expellain supplicem quæ sperahal non conse quutam? implebo diaboli voluntatem? largiar inimico venatum? mittam rursus columbam eam ad acci- pitrem? non miserabor eam quæ nihil alind dieit quam miserere mei? non miserabor eam que sic a diabolo fugit, et ad me confugit? Cur ergo descendi de calis? cur hoc visibili amicior corpore? cur in domum tuam ingressus sum? si illam quæ adest et valt venatu capi, rejecturus eram, cur locum cap- tur petii? Sed, Non veni vocare justos, sed pecca- tores ad pœnitentiam (Matth. 9. 13). Ideo dico tibi : Remittuntur illi peccata multa, quoniam dilexit multum. Qui vero minus diligit, minus diligetur (Luc. 7. 47). His Phariseum alloquutus Christus, mulierem pri- stratam benigno aspectu et miti affatu dignatus est; atque ad eam quae sese occultabat et procabatur, paulum se inclinans, optatam illiṣententiam protulit, qua ipsi peccata remittebat: Remittuntur tibi pecenta. Accipe demum, o mulier, supplicem libellum obsi- gnatum, accipe fidei mercedem, accipe obsequentia premia, accipe pietatis munera, accipe poenitentia. coronam, accipe amarorum gemituum dulcissimum fructum, accipe tristis seminis jucundissimam mes- sem. Seminasti in lacrymis, in exsultatione mele. Remittuntur peccata tua. Fraeti sunt improbæ vitæ funiculi, solutæ sunt nequitiæ catenæ, liberata es ɔ criminibus et a rationibus reddendis, effugisti inex- stinguibileın ignis fornacem, paucis laerymis tantam flamniam exstinxisti, calcasti inimici maligui caput, præclare vicisti adversarium. 4. Respondens Simon dixit: Estimo quia is cui plus 5. Confide,filia Deus qui justifical, quis est qui
PG 61:732ὄνομα. Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα τὴν αὐτόκλητον ἐπεισελθοῦσαν ἡμῖν, τὴν ἐπιδεικνυμένην ἀναίδειαν ἐπαινουμένην, τὴν ἀσκοῦσαν ἀναισχυντίαν ἀγαπωμένην, τὴν ὁδηγὸν τῆς πρὸς ἐμὲ φερούσης ὁδοῦ, τὴν ἡγεμόνα τῆς εὐσεβείας, τὴν διδάσκαλον τῆς μετανοίας, τὴν ἔργῳ τὰ πράγματα διδάξασαν, τὴν ἄπαυστα κλαίουσαν, τὴν παῤῥησίαν τῶν ἁμαρτωλῶν, τὴν κήρυκα τῆς ἐμῆς εὐσπλαγχνίας, τὴν ἐκκλησίαν τὸν σὸν οἶκον ποιήσασαν, τὴν μόνην μόνῳ προσευχομένην, τὴν ἄνθρωπόν με θεω-ροῦσαν καὶ ὡς Θεὸν ἱκετεύουσαν, μὴ δορυφόρους, μὴ βῆμα δικαστικὸν, καὶ ὡς κριτήν με γονυπετοῦσαν, τὸν κείμενον προσκυνοῦσαν; Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα, τὴν ἀκάματον, τὴν ἐργάτιν τῶν ἀγαθῶν, τὴν διὰ τῶν πλοκάμων αὐτῆς καὶ τῶν δακρύων ὑφαίνουσαν ἑαυτῇ τὴν τῆς ἀθανασίας στολὴν, τὴν πρεσβεύουσαν διὰ πάν-των αὐτῆς τῶν μελῶν περὶ ἑαυτῆς, τὴν ἄπληστον ἐν οἷς οὐκ ἐχρῆν ἰδεῖν, ἀπληστοτέραν ἐν οἷς τὸ ἄμετρον μακα-ρίζεται; Σκόπησον τὰ γενόμενα παρὰ σοῦ, καὶ θέασαι τὰ γεγενημένα παρ’ αὐτῆς, καὶ στεφανώσεις σὺν ἐμοὶ τὴν ἑαυτὴν στεφανώσασαν. Ἐὰν μὴ καὶ σὺ θαυμάσῃς τὴν εὐσέβειαν καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτῆς, μέμφου τοῖς ἐμοῖς οἰκτιρμοῖς. Εἰσῆλθον εἰς τὴν οἰκίαν σου ἐγὼ ὁ Χριστὸς, ὁ ἄνω καὶ κάτω καὶ πανταχοῦ καὶ ἐνταῦθα οὕ-τως ὡς βλέπεις, καὶ τῇ παρουσίᾳ μου τετίμηκά σε, καὶ τὸν οἶκόν σου· καὶ σὺ ὕδωρ ὑπὸ τοὺς πόδας μου οὐκ ἔδωκας. Σὺ τὸ εὔκολον, τὸ ῥᾴδιον, τὸ εὐπόριστον τοῖς ἐμοῖς ποσὶν οὐκ ἐπέχεας· αὕτη δὲ, ἡ παρὰ σοῦ λοιδορου-μένη, τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξέ μου τοὺς πόδας, οὓς οὐκ ἔβαψεν ὅλα τῆς θαλάσσης τὰ ὕδατα καὶ τὰ κύματα. Βλέ-πεις ξένην ἀρδείαν τοῖς ἐμοῖς ποσὶν ἐπιῤῥέουσαν· βλέ-πεις βροχὴν παράδοξον, οὐκ ἐκ τῶν νεφῶν φερομένην, ἀλλ’ ἐκ τῶν τῆς γυναικὸς ὀμμάτων τικτομένην. Ποία πηγὴ τοσούτων εὐπορεῖ ναμάτων, ὅσον αὕτη δακρύων; ποία κρήνη βλύζουσα τοσαύτας σταγόνας οὐκ ἐλέγχε-ται; Αὕτη τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξέ μου τοὺς πόδας, καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς ἐξέμαξε, καὶ ξένον λέντιον τὰς τρίχας αὐτῆς κατεσκεύασε, καὶ παράδοξον ἐκμαγεῖον τῶν ἐμῶν ποδῶν τοὺς πλοκάμους αὐτῆς ἐποίησε. Φίλημά μοι οὐκ ἔδωκας σύ· τὰ χείλη τὰ σὰ τοῖς ἐμοῖς χείλεσι προσαρμόσαι οὐ κατηξίωσας· αὕτη δὲ, ἀφ’ οὗ εἰσῆλ-θεν, οὐ διέλειπε καταφιλοῦσά μου τοὺς πόδας. Ὢ τῆς ὁμαλῆς προσεδρίας ὢ φιλημάτων θείων ὢ φιλη-μάτων πνευματικῶν ἀπολογησαμένων ὑπὲρ τῶν προτέ-ρων περιπλοκῶν. Ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν μου οὐκ ἤλει-ψας· τὸ τιμιώτερον μέρος τοῦ σώματος οὐκ ἐνότισας ἐλαίῳ ψιλῷ· αὕτη δὲ ἐλαίῳ μύρῳ ἤλειψέ μου τοὺς πόδας. Τί οὖν σοι δοκεῖ; ἀποστραφῶ τὴν τοιαῦτά μοι φέρουσαν ξένια; ἀποσείσωμαι τὰ φίλα μοι δῶρα; μὴ ἐντραπῶ τοιαύτην καὶ τοσαύτην διάθεσιν; μὴ ἐντραπῶ πίστιν οὐρανοῦ ὑψηλοτέραν; παρίδω τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα καλά· παρίδω ἐλεεινοὺς στεναγμούς; Ἀλλ’ οὐ πέφυκα τοιοῦτος. Παρίδω τοὺς τῶν δακρύων κρουνούς; Ἀλλ’ οὐ δύναμαι. Παρίδω τὴν δεδακρυμένην μορφήν; Διὰ μό-νην φιλανθρωπίαν ἔλαβον τὴν τοῦ δούλου μορφήν. Ἀρ-νήσομαι ἐμαυτὸν διὰ σέ; μισήσω τὴν οὕτω με γνησίως ποθοῦσαν; ἀπελάσω τὴν οὕτω περιπλεκομένην μου τοῖς ποσίν; ἀποδιώξω τὴν ἱκέτιν μὴ τυχοῦσαν ὧν ἤλπισε; πληρώσω τοῦ διαβόλου τὸ βούλημα; χαρίσωμαι τῷ πολεμίῳ τὸ θήραμα; πέμψω πάλιν τὴν ἐμὴν περιστερὰν πρὸς τὸν ἱέρακα; μὴ οἰκτείρω τὴν οὐδὲν ἕτερον λέγουσαν, εἰ μὴ μόνον, ἐλέησόν με; μὴ ἐλεήσω τὴν οὕτω φυγοῦσαν τὸν διάβολον, καὶ προσφυγοῦσαν ἐμοί; Τί οὖν κατῆλθον ἐκ τῶν οὐρανῶν; τί δὲ τὸ φαι-νόμενον περιβέβλημαι σῶμα; τί δὲ τῆς σῆς οἰκίας ἐγε-νόμην ἐντός; τὴν φαινομένην καὶ θηραθῆναι βουλομέ-νην εἰ ἔμελλον ἀπελαύνειν, διὰ τί τὸν τόπον τῆς θήρας κατέλαβον; Ἀλλ’, Οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλ’ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν. Οὗ χάριν λέγω σοι, Ἀφέων-ται αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι αἱ πολλαὶ, ὅτι ἠγάπησε πολύ. Ὁ δὲ ὀλίγον ἀγαπῶν, ὀλίγον ἀγαπηθήσεται. Ταῦτα πρὸς τὸν Φαρισαῖον διαλεχθεὶς, ὁ Χριστὸς μετέδωκε τῇ περικε-χυμένῃ βλέμματος καὶ φθέγματος ἡμέρου καὶ προσηνοῦς, καὶ πρὸς τὴν κατακεκρυμμένην καὶ δεομένην μικρὸν ἑαυτὸν ἐπικλίνας, μετέδωκεν αὐτῇ τὴν ποθουμένην ἀπό-φασιν, ἔχουσαν τῶν ἁμαρτημάτων ἄφεσιν. Ἀφέωνταί σοι ἁμαρτίαι. Δέξαι λοιπὸν, ὦ γύναι, τῶν δακρύων ὑπογεγραμμένην τὴν δέησιν· δέξαι τῆς πίστεως τὴν ἀν-τίδοσιν, δέξαι τῆς εὐπειθείας τὰς ἀμοιβὰς, δέξαι τῆς εὐ-σεβείας τὰς δωρεὰς, δέξαι τῆς μετανοίας τὸν στέφανον, δέξαι τῶν πικρῶν στεναγμῶν τὸν γλυκύτατον καρπὸν,
731 SPURIA. pore innoxium habet ? quomodo non exsecratur exse- crandam, et omni turpitudine plenam? Male accipit tantam benignitatem Pharisæus, quasi ignorantiam, et indulgentiam inscitiæ nomine donat, cum ipse rei geste ignorantia laboraret. Et respondens Jesus dizit et: Habeo tibi aliquid dicere (Luc. 7. 40). Novi quid dicas nihil loquens, novi quid proferas tacens, scio quid clames silens, scio quid hæc quoque milri mente loquatur:scio quoque quot ratiocinia contra me animo fabriceris. Narrabo tibi cogitationum tuarum dicta, declarabo blasphemias tuas, publicabo sensus mentis ture, nipote animi tui cogitationibus insidens. Ita loqueris: Si esset propheta, sciret utique quæ et qualis sit mulier quæ tangit eum, quia peccatrix est, Iæc sunt mentis tue verba. Quomodo ergo novis- sem ca que in profundo mentis tue moventur et agitantur ratiocinia, nisi Deus essem omnium Crea- tor? Ut jam tu suspicaris ex responsione mea, scito quinam sim, qui nihil loquenti tibi respondeam : verba mentis tuæ revelo. Si essem propheta, scirem quæ et qualis sit mulier? Ecqua necessitas prophe- tice illuminationis pro re noia quæ sub aspectum cadit? annon novi-cam quæ prostat in foro? annon novi eam quæ omnibus manifesta est? annon novi hane propier quam ad te veni? Scio certe quic; et qualis sit mulier : nihil quippe latet divinitatis ocu- fum, nullus avarus, nullum facinus : scio que et qua- lis sit mulier, et quod sit peccatrix : idcirco gatideo dum teneur ab ipsa ; ut eam, que me pie tenet, salute donem ut Deum decet. Non ejus manibus de- turpor; sed ego illain puram redo. Sol enim a luto non obscufatur, margaritam conum non mutat, im- peccabile peccatum non inficit. Annon leprosum imper tetigi, et morbus abscessit? an ideo leprosus factus sum, quod ad leprosun accesserim? Ita et muc consueta miracula edens hanc ad sanctitatem converto, nec in ejus qualitatem mutor, dum me illius manu tangi patior. Medicus enim sum; medi- cus non vulnerum, non putredinis, non saniei, sed qui iis qui in anima morbis laborant salutem affero : creator sum, et creature meæ parco: dominus sum, nec fero damnum aucillæ dominum amantis : pastor sum, et inventa ove mea errante jure gaudeo: portus sum, et omnes, qui ad me appellunt, recipio. Simon, habco libi aliquid dicere. Duo debitores erant cuidam fœneratori (Luc. 7. 41). Interim in eodem cuin illa ordine positus es: cur contra illam pugnas, quasi solus ascenderis in arcem virtutum ? interim mihi thebitor es cur ergo illain condemnas, ac si solus sis insons? Duo debitores estis, tu et illa : fœnerator sum ego tibi et muliercule hanc vitam fœneratus sum. Unus debebat denarios quingentos, aliud quin- quaginta. Illa quingentos denarios debet, multum enim peccavit tu quinquaginta debes; modicum enin lapsus es; attamien vite rationem reddere de- hes. Non habentibus autem illis unde redderent, dona- vit utrisque ( 1d. v. 42 ). Condonavi tibi delicta, buic quoque condono peccata: in prior adventu meo frueris, hæc quoque indulgentia mea fruatur. An velles me erga te fiumanum, erga illam inhumanwin esse? Sed non te benignitatis nie administratorein. aɛsumam. Si tu ejus loco, illa tuo esset, vellesne illany talia de te loqui, qualia tu de illa sentis? non au- disti illud : Quod nolis pati, alteri ne facias : hære quippe et communis naturæ lex. Quis, dic mihi, plus diliget eum ? donavit. Dixit ei Servator, Recte judicusti (1d. v. 43). Ergo in illis mane, quæ tu ipse primus judicasti. Et con- versus ad mulierem, Simoni dixit: Vides hanc mulierem (Ibid. v. 44)? Ego non ultra illam meretricein voco, quæ et rein et nomen abjecit. Vides hanc mulierem, quæ non vocata ad nos accessit, quæ laudabilem impudentiam exhibuit, quæ amabilem audaciam exercuit, vitæ ad me tendentis et pietatis ducem, pœnitentiæ magi- strain? quæ ipso opere docet, que indesinenter lacrymatur, peccatorum fiduciam, inisericordiae mec . 75% nuntiam, que domum tuam in ecclesiam vertit, que sola solumi precatur, quæ hominem suspiciens, ipsi quasi Deo supplicat, quæ nee satellites, nec triba. nal judiciale videns, mihi ut judici genua Bectit, recumbenten adorat. Vides hanc mulierem, infati- gabilem, bonorum operatricem, quæ per cincinnos et lacryinas suas iminortalitatis sibi amictum texit, quæ per omnia membra sua pro se orat, insatiabi- lem in iis, que videre non oportebat, magis insaº tiabilem in iis, in quibus immoderatio beata prædi- catur? Perpende gesta tua, et ejus acta considera, ct mecum coronabis eam quæ seipsam coronavit. Si tu pietatem ejus et facta non miraris, misericordiam meam reprehende. Intravi in domum tuam ego Chri- slus, qui et supra et infra et ubique et hic sum et tu vides, atque adventu men et te et domum tuam honoravi; et aquam pedibus meis non dedisti. Tu quod in promptu et facile et nullius pretii erat pedibus meis non infudisti: Hæc vero, quæ a te probro affi- citur, lacrymis rigavit pedes meos, quos nec niaris aquæ et fluctus madefecerunt. Vides novam irriga- tionem pedibus meis infusam: vides pluviam siu- pendam, non ex nubibus demissam, sed mulieris oculis partai. Quis fons tot fluentis manat, quol illa lacrymis? quis fons qui tot pariat stillas ? İpsa lacrymis rigavit pedes meos, et capillis capitis sui tersit, et novum linteum cincinnis suis paravit, et stupendum pedum meorum peniculum ex cincinnis suis fecit. Osculum mihi non dedisti ( Luc. v. 45); labia tua labiis meis jungere non dignatus es; kæe vero, ex quo ingressa est, non cessavil osculari pedes meos. O æquabilem assiduitatem ! o divina oscula ! o spiritualia oscula, que pristinos complexus purga- runt! Oleo capul meum non unxisti ( Id. v. 46 ); nobiliorem corporis partem non mådefecisti olco simplici; hæc vero unguento unxit pedes meos. Quid ergo tibi videtur? an aversabor eam quæ mihi talia munera attulit? excutiamue dona mihi cara? annon revercar talein et tantum affectum ? annon revercar lidem cælo superiorem? an despiciam tot tantaque bona? contemnam miserabiles gemitus? At non sum ita natus. Contemnam lacryinarum fontes? At nequeo. Contemnain lacrymis oppletam formam? Ex sola benignitate formam servi accepi. An uegabo me ip- suni propter te ? odio habebo eam quæ sic me sincere amavit? rejiciamne cam, quæ sic pedes meos comple- clitur? expellain supplicem quæ sperahal non conse quutam? implebo diaboli voluntatem? largiar inimico venatum? mittam rursus columbam eam ad acci- pitrem? non miserabor eam quæ nihil alind dieit quam miserere mei? non miserabor eam que sic a diabolo fugit, et ad me confugit? Cur ergo descendi de calis? cur hoc visibili amicior corpore? cur in domum tuam ingressus sum? si illam quæ adest et valt venatu capi, rejecturus eram, cur locum cap- tur petii? Sed, Non veni vocare justos, sed pecca- tores ad pœnitentiam (Matth. 9. 13). Ideo dico tibi : Remittuntur illi peccata multa, quoniam dilexit multum. Qui vero minus diligit, minus diligetur (Luc. 7. 47). His Phariseum alloquutus Christus, mulierem pri- stratam benigno aspectu et miti affatu dignatus est; atque ad eam quae sese occultabat et procabatur, paulum se inclinans, optatam illiṣententiam protulit, qua ipsi peccata remittebat: Remittuntur tibi pecenta. Accipe demum, o mulier, supplicem libellum obsi- gnatum, accipe fidei mercedem, accipe obsequentia premia, accipe pietatis munera, accipe poenitentia. coronam, accipe amarorum gemituum dulcissimum fructum, accipe tristis seminis jucundissimam mes- sem. Seminasti in lacrymis, in exsultatione mele. Remittuntur peccata tua. Fraeti sunt improbæ vitæ funiculi, solutæ sunt nequitiæ catenæ, liberata es ɔ criminibus et a rationibus reddendis, effugisti inex- stinguibileın ignis fornacem, paucis laerymis tantam flamniam exstinxisti, calcasti inimici maligui caput, præclare vicisti adversarium. 4. Respondens Simon dixit: Estimo quia is cui plus 5. Confide,filia Deus qui justifical, quis est qui
PG 61:733δέξαι τοῦ σκυθρωποῦ σπόρου τὸ γλυκύτατον θέρος. Ἔσπειρας ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θέρισον. Ἀφέων-ταί σου αἱ ἁμαρτίαι. Διεῤῥάγησαν αἱ τοῦ κακοῦ βίου σειραὶ, διελύθησαν αἱ τῆς πονηρίας ἁλύσεις· ἀπηλλάγης τῶν ἐγκλημάτων καὶ τῶν εὐθυνῶν, ἔφυγες τὴν ἄσβεστον κάμινον τοῦ πυρὸς, ὀλίγοις δάκρυσι φλόγα τοσαύτην κατέσβεσας, κατεπάτησας τοῦ πονηροῦ ἐχθροῦ τὴν κε-φαλὴν, ἐνίκησας περιφανῶς τὸν ἀντίπαλον. Θάρσει, θύγατερ, Θεὸς ὁ δικαιῶν, τίς ὁ κατακρί-νων; Ἐγὼ ὁ κριτὴς γίνομαι τῆς ἀφέσεως ἐγγυητής· τίς ἕτερος τὴν ἐμὴν ἐπίκρισιν ἀνατρέψει; ἐγὼ ὁ δικαστὴς ἀπολύω· τίς ἕτερος καταδικάσει; Θάρσει, θύγατερ· λό-γισαι ἐξαίφνης πῶς ὑψώθης, πῶς ἦλθες ὡς κατάκρι-τος, καὶ τῆς κατακρίσεως ἐλευθερωθῆναι κατηξιώθης, καὶ θυγάτηρ γενέσθαι ἐμοῦ ποῦ βασιλέως τῶν οὐρανῶν. Ἦλθες ὡς τετραυματισμένη φάρμακον λαβεῖν, καὶ βα-σιλικὸν ὡς βασίλισσα ἐφόρεσας στέφανον. Ἀνεγεννήθης ἄνευ μήτρας, ἀνεπλάσθης ἄνευ πηλοῦ, ἀνεχωνεύθης ἄνευ πυρὸς, ἐβαπτίσθης ἄνευ κολυμβήθρας. Σὺ σεαυτὴν ἐκ τῶν σῶν δακρύων κολυμβήθραν ἐκέρασας· τὸ ῥῆμά μου βάπτισμά σου γεγένηται· ὁ λόγος ὁ ἐμὸς φωτισμὸς τοῦ προσώπου σου. Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Ὡς ἐπίστευσας, ἤντλησας· ὡς ἐπόθησας, ἔλαβες· ὡς ἠθέλησας, ἐβασίλευσας. Παρέκυψας διὰ τοῦ σώματος, καὶ φωτὸς ὅλη γέγονας ἔμπλεος. Ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Πίστις γὰρ σωτηρίας ἀρχὴ, πίστις ἀθανασίας προοίμιον, πίστις θεογνωσίας καθαρὸς ὀφθαλ-μὸς, πίστις τὰ ἀόρατα καθορᾷ. Ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εἴθε καὶ Ἰουδαῖοι τὴν σὴν πίστιν ἐμιμήσαντο Εἴθε καὶ Ἕλληνες τὴν σὴν γνώμην ἐζήλωσαν Εἴθε πάντες ἄνθρωποι μάθοιεν πιστεύειν ὡς σύ Πορεύου εἰς εἰρή-νην. Ἐπεὶ ἂν ἠβουλήθης, ἕξεις με διαπαντὸς μετὰ σοῦ
733 SPURIA. δέξαι του σκυθρωπού σπόρου τὸ γλυκύτατον θέρος. "Εσπειρας ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θέρισαν. Ανέων ταί σου αἱ ἁμαρτίαι. Διερράγησαν αἱ τοῦ κακοῦ βίου σειραν, διελύθησαν αἱ τῆς πονηρίας ἀλύσεις· ἀπηλλάγης τῶν ἐγκλημάτων καὶ τῶν εὐθυνῶν, ἔφυγες τὴν ἄσβεστον κάμινον τοῦ πυρὸς, ὀλίγοις δάκρυσι φλόγα τοσαύτην κατέσβεσας, κατεπάτησας τοῦ πονηροῦ ἐχθροῦ τὴν κε φαλὴν, ἐνίκησας περιφανῶς τὸν ἀντίπαλον. Θάρσει, θύγατερ, Θεὸς ὁ δικαιών, τίς ὁ κατακρί των; Εγώ ὁ κριτής γίνομαι τῆς ἀρέσεως εγγυητής τίς ἕτερος τὴν ἐμὴν ἐπίκρισιν ἀνατρέψει ; ἐγὼ ὁ δικαστής ἀπολύω· τίς ἕτερος καταδικάσει; Θάρσει, θύγατερ, λό- γισαι ἐξαίφνης πῶς ὑψώθης, πῶς ἦλθες ὡς κατάκρι τος, καὶ τῆς κατακρίσεως ελευθερωθήναι κατηξιώθης, καὶ θυγάτηρ γενέσθαι ἐμοῦ τοῦ βασιλέως τῶν οὐρανῶν. Ηλθες ὡς τετραυματισμένη φάρμακον λαβεῖν, καὶ βα- σιλικὴν ὡς βασίλιστα εφόρεσης στέφανον. Ανεγεννήθης άνευ μήτρας, ἀνεπλάσθης ἄνευ πηλοῦ, ἀνεχωνεύθης ἄνευ πυρός, ἐβαπτίσθης ἄνευ κολυμβήθρας. Σε σεαυτήν ἐκ τῶν τῶν δακρύων κολυμβήθραν ἐκέρασας· τὸ ῥῆμά μου βάπτισμά σου γεγένηται· ὁ λόγος ὁ ἐμὸς φωτισμός τοῦ προσώπου σου. Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Ως ἐπίστευσας, ἤντλησας· ὡς ἐπόθησα;, ἔλαβες· ὡς ἠθέλησας, ἐξασίλευσας. Παρέκυψας διὰ τοῦ σύματος, καὶ φωτός ὅλη γέγονας έμπλεος. Η πίστις του σέσωκέ σε. Πίστις γάρ σωτηρίας ἀρχὴ, πίστις ἀθανασίας προοίμιον, πίστις θεογνωσίες καθαρὸς ὀφθαλ- μᾶς, πίστις τὰ ἀόρατα καθορά. Η πίστις σου σέσωκέ σε. Είθε καὶ Ἰουδαῖοι τὴν σὴν πίστιν ἐμιμήσαντο ! Είθε καὶ Ἕλληνες τὴν σὴν γνώμην ἐξήλωσαν! Εἶθε πάντες ἄνθρωπο: μάθοιεν πιστεύειν ὡς σύ ! Πορεύου εἰς εἰρή την. Ἐπεὶ ἂν ἠβουλήθης, ἕξεις με διαπαντός μετά σου καὶ σὺν σοί· ἐὰν οὕτω μείνῃς ἀγνή, οὐδέποτε χωριστή σημα τῆς σῆς διανοίας ἐὰν φυλάξῃς τὴν καθαρότητα ταύτην ἀμόλυντον, ἀεὶ σὺν σοὶ παραμένω· ἐάν μείνῃ, νύμφη παρθένας, ἔσομαί σοι νυμφίος παρθένος, νυμφίος ἀφθαρσίας φρουρός· ἐὰν μὴ ἀθετήσῃς τὰ μεταξύ ἡμῶν σήμερον συντελεσθέντα προικα, οὐκ ἀναχωρήσω τῆς σῆς συνοικεσίας· ἐὰν μὴ πορνεύσῃς εἰς ἐμὲ, οὐκ ἐκβαλώ σε τῆς ἐμῆς οἰκειότητος· ἐὰν μὴ ἐπαγάγης μου μοιχόν λογισμόν, ὡς οὐράνιος μνηστήρ καὶ τὰ οὐράνια σοι δω- ρήσομαι· ἐὰν τηρήσης άτρωτον τὸ πρὸς ἐμὲ συνειδός, απολαύσεις τῆς ἐμῆς εὐνοίας διαπαντός. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Μέμνησο τῆς παρούσης ἡμέρας, ἐν ᾗ τῆς ἐλευθερίας απήλαυσας· μέμνησο τῶν καλῶν τούτων δι- κρύων, δι' ών κατέστης εἰς τοσαύτην φαιδρότητα· μέμνησο τῆς μετανοίας ταύτης, δι' ἧς τὸ τῆς θυγατρός 751 εύρες ἀξίωμα. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Κατηλλάγην σας, διὰ χρόνου πολλοῦ πρὸ τούτου λυπούμενος πρὸς σὲ διὰ σέ. Μη λύσης τὴν καλὴν εἰρήνη» πράξεσι πονηραῖς· μὴ πά- λιν διὰ τῶν σῶν μοι πολεμήσῃς μελῶν· μὴ πάλιν πλέξης, ὡς σατανᾶς, τὰς κόμας· μὴ κονιάσῃς, ὡς τοίχον, τὸ πρό- σωπόν σου με τεχνάσης κόσμου περίεργον καὶ ὀλέθριον [787] μὴ προσής, ὡς ἐν ἀγορᾷ, τὴν ἅψιν σου τοῖς ἐμ πόροις τῶν αἰσχρῶν ἡδονῶν· μὴ πέμψης τοὺς ὀφθαλμούς, ὡς θηρατής, κατὰ τῶν ἑκουσίως ἀγρευομένων· μη χρήση τοῖς χείλεσιν, ὡς βέλεσι, κατὰ τῶν τιτρωσκομένων ἡδέως· μή ποιήσῃς τὸ στόμα σου θάνατον· μὴ κατακρί νης τὰς χεῖρα; ἀσέμνοις περιπλοκαῖς· μὴ καταδικάτης τοὺς πόδας δρόμοις αἰσχροῖς· μὴ ἀνατρέψῃς τὸν καλό του δρόμου δρόμοις κακοῖς· μὴ σκορπίσης τῆς ἁγνείας τοὺς μαργαρίτας, οὓς ἀπίνω; ἐξέλεξας· μὴ γένη πάλιν φθοράς εργαστήριον· μὴ παλινδρομήσῃς πρὸς τὴν ἀρ χαίαν σου ἀπάτην μὴ τὴν προτέραν αναλάβης σκηνήν μὴ οἰκοδομήσης κακώς 3 κατέλυσας καλῶς· μὴ δέξη σύμβουλον τὸν ὅριν, ἵνα μὴ γυμνωθῇς ὡς ἡ Εὐαι με καταλείπης ἡδονῇ τὴν πηγὴν τῆς πίστεως, ἵνα μὴ ρίψη κατὰ σοῦ τὸν ἂν ὁ δράκων ὁ πολύμορφος· μὴ κοιμηθῇς τῆς ἡδυπαθείας τὸν ὕπνον, ἵνα μὴ κινήσῃς καθ᾿ ἑαυτῆς τὸν δίκαιόν μου θυμόν· μὴ μετὰ τοσοῦτον μύρον, βόρδο - ρον ἐπιχέῃς ἑαυτῇ· μὴ γένῃ πάλιν δ ἧς· ἀπαξ ἐκαθαρί σθης, ἅπας ἐχωνεύθης μεῖνον σωφροσύνης άγαλμα νεουργόν, ἵνα μὴ χωνευθῇς τῷ πυρί. Πορεύου εἰς εἰς ρήνην· ἀπάγγελλε τοῖς ἀπαντῶσι, πῶς ἀγαθός εἰμι καὶ φιλάνθρωπος· ἐπιδείκνυε τοῖς ἀγνοοῦσι τὸν ἀποσμήξαντα σου τὸν ῥύπου γενοῦ λοιπὸν σαγήνη ζωής. Ἕως τῆς παρούσης ἡμέρας τοὺς νέους πρὸς ἀπώλειαν ήγρευες ἀπὸ τῆς παρούσης ἡμέρας πάντας ἀνθρώπους πρὸς σωτηρίαν ἁλίευε· βόα πρὸ τοῦ Παύλου, ὡς πρὸ τοῦ Παύ που σαγηνευθείσα· Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ πάσης απο δοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς παρεγένετο ἐν κόσμῳ ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρώτη εἰμὶ ἐγώ. Ταύ της τὴν μετάνοιαν ζηλώσωμεν ἅπαντες, ἵνα τὴν ἴσην παρρησίαν κτησώμεθα· λύσωμεν τὰς ἀδικίας, ὡς ἐκείνη τας τρίχας τοιαῦτα δάκρυα βάνωμεν, ἵνα τοιαῦτα φάρ μαχα λάβωμεν· οὕτω φιλήσωμεν τὸν Δεσπότην, ἵνα ο τω φιληθῶμεν παρ' αὐτοῦ· κρατήσωμεν καὶ ἡμεῖς πίστεως χερσὶ τὸν ἡδέως κρατούμενον, καὶ μηδέποτε καταλείπω· μεν αὐτὸν, ἕως ἂν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν εἴπῃ καὶ πρὸς ἡμᾶς Ἀφέωνται ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι. Θαρσείτε, τέκνα ἡ πίστις ὑμῶν σέσωκεν ὑμᾶς. Καὶ τὴν πίστιν ἐκείνης ταῖς ἡμετέραις ἐννοίαις ἐγγράψωμεν, δόξαν ἀναπέμποντες του Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν τριήμερον ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς· Χριστός, ζωὴν τῷ κόσμῳ δωρούμενος· καὶ ἰδοὺ τινὲς τῆς κουστωδίας ελθόντες πρὸς τοὺς Ἰουδαίους εἶπον Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Καὶ λέγουσιν οἱ ἁγνώμονες Ἰουδαῖοι πρὸς τοὺς στρα ταύτας, διὰ τί οὐκ ἐκρατήσατε αυτόν; Λέγουσιν οἱ στρα τιῶται, Ὑμεῖς κρατήσαντες αὐτὸν ποῖον ἐσχήκατε κέρ- δες, εἰ μὴ τὴν ζημίαν τῶν ψυχῶν ὑμῶν; Ἐκεῖνος γὰρ εἶπεν, ὅτι δεῖ μὲ ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀν αστῆναι καὶ ταῦτα πεπλήρωκε, μετά πολλῆς δόξης ἀναστὰς ἐκ τῶν νεκρῶν. Λέγουσιν οἱ ἀχάριστοι Ἰου δαίοι· Ὑμεῖς χρήματα ἐλάβετε παρὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. καὶ προεδώκατε αὐτοῦ τὸ σῶμα. Καί φασιν οἱ στρατιῶται· Ὑμεῖς τοιαύτην ἀπιστίαν ἔχετε, παρά νομοι; ἐκείνῳ οὐκ ἐπιστεύσατε λέγοντι, ὅτι, Δεν με ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι νῦν μὲν ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπιστεύς σατε αὐτῷ, διὰ τοῦτο ἐλθόντι, ένα πληρωθῇ πᾶσα Γραφὴ περὶ αὐτοῦ λέγουσα Ὅταν οὖν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρα αὐτ τοῦ πάλιν παρουσία, τί ποιήσετε παράνομοι; Πῶς δὲ καὶ κρατῆσαι αὐτὸν ἠδυνάμεθα, νεκροί γενόμενοι ἐκ του φόβου τῆς δόξης αὐτοῦ; Ἐν τῷ γὰρ ἀναστῆνα: αὐτὴν ἐσείσθη ὁ τόπος ἐκ θεμελίων, καὶ ἀγγέλων αἱ στρατιαὶ ἐκύκλωσαν αὐτοῦ τὸ θεῖον μνῆμα καὶ προς- ελθὼν εἰς ἄγγελο; ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τῆς θύρας τοῦ μνημείου· καὶ ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς, ὡς νυμφίος ἐκ παντοῦ, καὶ ὡς ἀστραπὴ λάμπων. Καὶ ἠκούσαμεν τοῦ ἀγγέλου λέγοντος ταῖς γυναιξί· Μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖ; ὑπάγετε, εἴπατε τοῖς μαθηταῖς [788] αὐτοῦ, ὅτι Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλι- λαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε. Ἰδοὺ οὖν ἐν τῇ Γαλιλαία ἐστίν. Εἰ δυνατοί έστε, ἀπελθόντες κρατήσατε αὐτόν. Ἰδοὺ οὖν εἴπαμεν ὑμῖν τὴν ἀλήθειαν, ἣν παρὰ τοῦ ἀγ γέλου ἠκούσαμεν. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι, τούτων ἀκούσαντες τῶν ῥημάτων, ὥσπερ νεκροὶ ὑπὸ τοῦ δέους καὶ τῆς ἐκπλήξεως γεγόνασι· καὶ σκεψάμενοι πρὸς ἑαυτοὺς ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις, καὶ παρεκά λεσαν αὐτοὺς λέγοντες· εἴπατε ὅτι, οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες έκλεψαν αὐτὸν, ἡμῶν κοιμωμένων. Καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν αὐτὸν, καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους ποιήσομεν. Ο παράνομος Ἰουδαῖοι, τὸν κόσμον ὅλον τις πείθῃ; Οὐαὶ ὑμῖν, άθλιοι, ὅτι ἐβουλεύσασθε βουλήν πονηράν, ὅτι τέκνα ἐκλήθητε, καὶ κύνες γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι, ὅτι λαὸς Κυρίου ἐκλεκτὸς ὑπάρχοντες, λύκοι γεγόνατε, καὶ τοὺς ὀδόντα· ηκονήσατε κατὰ τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ ξένοι τῆς δ' ης αὐτοῦ γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, ἀγνώμονες, ὅτι ἠγαπήσατε τὸν ᾄδην, καὶ τὸ αἰώνιον πῦρ. Ο γὰρ ᾅδης μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τοῖς ὄντας ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ, ὑμᾶς ἀντ᾽ ἐκείνων ἐκδέχεται λέγων· μὴ ἀναπαύσηταί τις τῶν Ἑβραίων, οἵτινες κατά τοῦ Χριστοῦ τὰς χεῖρας ἐξέτειναν, καὶ ἐμὲ αἰχμα λωτον ἐποίησαν; Εἰ μὴ γὰρ ἐκεῖνοι ἐβουλεύσαντο του νηρὰ κατὰ τοῦ Κυρίου, οὐκ ἂν ἐγὼ τοιαῦτα ἔπαθον. Οταν ὑποδέξωμαι αυτούς. κατάξω αὐτοὺς εἰς τὰ κατα αυτερά μου μέρη, ὅπου ἐστὶν ὁ πατὴρ αὐτῶν ὁ διάβολος κατάκλειστος ἐπὶ τοῦ πυρὸς τοῦ αἰωνίου, καὶ τοῦ ἀκοι- μή του σκώληκος· ἵνα μάθωσι μὴ ὁπλίζεσθαι κατὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης, μηδὲ λαλεῖν κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν, μηδὲ ἐπαίρειν εἰς τὸ ύψος τῆς ὑπερηφανίας τὸ κέρα,
καὶ σὺν σοί· ἐὰν οὕτω μείνῃς ἁγνὴ, οὐδέποτε χωρισθή-σομαι τῆς σῆς διανοίας ἐὰν φυλάξῃς τὴν καθαρότητα ταύτην ἀμόλυντον, ἀεὶ σὺν σοὶ παραμενῶ· ἐὰν μείνῃς νύμφη παρθένος, ἔσομαί σοι νυμφίος παρθένος, νυμφίος ἀφθαρσίας φρουρός· ἐὰν μὴ ἀθετήσῃς τὰ μεταξὺ ἡμῶν σήμερον συντελεσθέντα προικῷα, οὐκ ἀναχωρήσω τῆς σῆς συνοικεσίας· ἐὰν μὴ πορνεύσῃς εἰς ἐμὲ, οὐκ ἐκβαλῶ σε τῆς ἐμῆς οἰκειότητος· ἐὰν μὴ ἐπαγάγῃς μοι μοιχὸν λογισμὸν, ὡς οὐράνιος μνηστὴρ καὶ τὰ οὐράνιά σοι δω-ρήσομαι· ἐὰν τηρήσῃς ἄτρωτον τὸ πρὸς ἐμὲ συνειδὸς, ἀπολαύσεις τῆς ἐμῆς εὐνοίας διαπαντός. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Μέμνησο τῆς παρούσης ἡμέρας, ἐν ᾗ τῆς ἐλευθερίας ἀπήλαυσας· μέμνησο τῶν καλῶν τούτων δα-κρύων, δι’ ὧν κατέστης εἰς τοσαύτην φαιδρότητα· μέμνησο τῆς μετανοίας ταύτης, δι’ ἧς τὸ τῆς θυγατρὸσ
733 SPURIA. δέξαι του σκυθρωπού σπόρου τὸ γλυκύτατον θέρος. "Εσπειρας ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θέρισαν. Ανέων ταί σου αἱ ἁμαρτίαι. Διερράγησαν αἱ τοῦ κακοῦ βίου σειραν, διελύθησαν αἱ τῆς πονηρίας ἀλύσεις· ἀπηλλάγης τῶν ἐγκλημάτων καὶ τῶν εὐθυνῶν, ἔφυγες τὴν ἄσβεστον κάμινον τοῦ πυρὸς, ὀλίγοις δάκρυσι φλόγα τοσαύτην κατέσβεσας, κατεπάτησας τοῦ πονηροῦ ἐχθροῦ τὴν κε φαλὴν, ἐνίκησας περιφανῶς τὸν ἀντίπαλον. Θάρσει, θύγατερ, Θεὸς ὁ δικαιών, τίς ὁ κατακρί των; Εγώ ὁ κριτής γίνομαι τῆς ἀρέσεως εγγυητής τίς ἕτερος τὴν ἐμὴν ἐπίκρισιν ἀνατρέψει ; ἐγὼ ὁ δικαστής ἀπολύω· τίς ἕτερος καταδικάσει; Θάρσει, θύγατερ, λό- γισαι ἐξαίφνης πῶς ὑψώθης, πῶς ἦλθες ὡς κατάκρι τος, καὶ τῆς κατακρίσεως ελευθερωθήναι κατηξιώθης, καὶ θυγάτηρ γενέσθαι ἐμοῦ τοῦ βασιλέως τῶν οὐρανῶν. Ηλθες ὡς τετραυματισμένη φάρμακον λαβεῖν, καὶ βα- σιλικὴν ὡς βασίλιστα εφόρεσης στέφανον. Ανεγεννήθης άνευ μήτρας, ἀνεπλάσθης ἄνευ πηλοῦ, ἀνεχωνεύθης ἄνευ πυρός, ἐβαπτίσθης ἄνευ κολυμβήθρας. Σε σεαυτήν ἐκ τῶν τῶν δακρύων κολυμβήθραν ἐκέρασας· τὸ ῥῆμά μου βάπτισμά σου γεγένηται· ὁ λόγος ὁ ἐμὸς φωτισμός τοῦ προσώπου σου. Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Ως ἐπίστευσας, ἤντλησας· ὡς ἐπόθησα;, ἔλαβες· ὡς ἠθέλησας, ἐξασίλευσας. Παρέκυψας διὰ τοῦ σύματος, καὶ φωτός ὅλη γέγονας έμπλεος. Η πίστις του σέσωκέ σε. Πίστις γάρ σωτηρίας ἀρχὴ, πίστις ἀθανασίας προοίμιον, πίστις θεογνωσίες καθαρὸς ὀφθαλ- μᾶς, πίστις τὰ ἀόρατα καθορά. Η πίστις σου σέσωκέ σε. Είθε καὶ Ἰουδαῖοι τὴν σὴν πίστιν ἐμιμήσαντο ! Είθε καὶ Ἕλληνες τὴν σὴν γνώμην ἐξήλωσαν! Εἶθε πάντες ἄνθρωπο: μάθοιεν πιστεύειν ὡς σύ ! Πορεύου εἰς εἰρή την. Ἐπεὶ ἂν ἠβουλήθης, ἕξεις με διαπαντός μετά σου καὶ σὺν σοί· ἐὰν οὕτω μείνῃς ἀγνή, οὐδέποτε χωριστή σημα τῆς σῆς διανοίας ἐὰν φυλάξῃς τὴν καθαρότητα ταύτην ἀμόλυντον, ἀεὶ σὺν σοὶ παραμένω· ἐάν μείνῃ, νύμφη παρθένας, ἔσομαί σοι νυμφίος παρθένος, νυμφίος ἀφθαρσίας φρουρός· ἐὰν μὴ ἀθετήσῃς τὰ μεταξύ ἡμῶν σήμερον συντελεσθέντα προικα, οὐκ ἀναχωρήσω τῆς σῆς συνοικεσίας· ἐὰν μὴ πορνεύσῃς εἰς ἐμὲ, οὐκ ἐκβαλώ σε τῆς ἐμῆς οἰκειότητος· ἐὰν μὴ ἐπαγάγης μου μοιχόν λογισμόν, ὡς οὐράνιος μνηστήρ καὶ τὰ οὐράνια σοι δω- ρήσομαι· ἐὰν τηρήσης άτρωτον τὸ πρὸς ἐμὲ συνειδός, απολαύσεις τῆς ἐμῆς εὐνοίας διαπαντός. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Μέμνησο τῆς παρούσης ἡμέρας, ἐν ᾗ τῆς ἐλευθερίας απήλαυσας· μέμνησο τῶν καλῶν τούτων δι- κρύων, δι' ών κατέστης εἰς τοσαύτην φαιδρότητα· μέμνησο τῆς μετανοίας ταύτης, δι' ἧς τὸ τῆς θυγατρός 751 εύρες ἀξίωμα. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Κατηλλάγην σας, διὰ χρόνου πολλοῦ πρὸ τούτου λυπούμενος πρὸς σὲ διὰ σέ. Μη λύσης τὴν καλὴν εἰρήνη» πράξεσι πονηραῖς· μὴ πά- λιν διὰ τῶν σῶν μοι πολεμήσῃς μελῶν· μὴ πάλιν πλέξης, ὡς σατανᾶς, τὰς κόμας· μὴ κονιάσῃς, ὡς τοίχον, τὸ πρό- σωπόν σου με τεχνάσης κόσμου περίεργον καὶ ὀλέθριον [787] μὴ προσής, ὡς ἐν ἀγορᾷ, τὴν ἅψιν σου τοῖς ἐμ πόροις τῶν αἰσχρῶν ἡδονῶν· μὴ πέμψης τοὺς ὀφθαλμούς, ὡς θηρατής, κατὰ τῶν ἑκουσίως ἀγρευομένων· μη χρήση τοῖς χείλεσιν, ὡς βέλεσι, κατὰ τῶν τιτρωσκομένων ἡδέως· μή ποιήσῃς τὸ στόμα σου θάνατον· μὴ κατακρί νης τὰς χεῖρα; ἀσέμνοις περιπλοκαῖς· μὴ καταδικάτης τοὺς πόδας δρόμοις αἰσχροῖς· μὴ ἀνατρέψῃς τὸν καλό του δρόμου δρόμοις κακοῖς· μὴ σκορπίσης τῆς ἁγνείας τοὺς μαργαρίτας, οὓς ἀπίνω; ἐξέλεξας· μὴ γένη πάλιν φθοράς εργαστήριον· μὴ παλινδρομήσῃς πρὸς τὴν ἀρ χαίαν σου ἀπάτην μὴ τὴν προτέραν αναλάβης σκηνήν μὴ οἰκοδομήσης κακώς 3 κατέλυσας καλῶς· μὴ δέξη σύμβουλον τὸν ὅριν, ἵνα μὴ γυμνωθῇς ὡς ἡ Εὐαι με καταλείπης ἡδονῇ τὴν πηγὴν τῆς πίστεως, ἵνα μὴ ρίψη κατὰ σοῦ τὸν ἂν ὁ δράκων ὁ πολύμορφος· μὴ κοιμηθῇς τῆς ἡδυπαθείας τὸν ὕπνον, ἵνα μὴ κινήσῃς καθ᾿ ἑαυτῆς τὸν δίκαιόν μου θυμόν· μὴ μετὰ τοσοῦτον μύρον, βόρδο - ρον ἐπιχέῃς ἑαυτῇ· μὴ γένῃ πάλιν δ ἧς· ἀπαξ ἐκαθαρί σθης, ἅπας ἐχωνεύθης μεῖνον σωφροσύνης άγαλμα νεουργόν, ἵνα μὴ χωνευθῇς τῷ πυρί. Πορεύου εἰς εἰς ρήνην· ἀπάγγελλε τοῖς ἀπαντῶσι, πῶς ἀγαθός εἰμι καὶ φιλάνθρωπος· ἐπιδείκνυε τοῖς ἀγνοοῦσι τὸν ἀποσμήξαντα σου τὸν ῥύπου γενοῦ λοιπὸν σαγήνη ζωής. Ἕως τῆς παρούσης ἡμέρας τοὺς νέους πρὸς ἀπώλειαν ήγρευες ἀπὸ τῆς παρούσης ἡμέρας πάντας ἀνθρώπους πρὸς σωτηρίαν ἁλίευε· βόα πρὸ τοῦ Παύλου, ὡς πρὸ τοῦ Παύ που σαγηνευθείσα· Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ πάσης απο δοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς παρεγένετο ἐν κόσμῳ ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρώτη εἰμὶ ἐγώ. Ταύ της τὴν μετάνοιαν ζηλώσωμεν ἅπαντες, ἵνα τὴν ἴσην παρρησίαν κτησώμεθα· λύσωμεν τὰς ἀδικίας, ὡς ἐκείνη τας τρίχας τοιαῦτα δάκρυα βάνωμεν, ἵνα τοιαῦτα φάρ μαχα λάβωμεν· οὕτω φιλήσωμεν τὸν Δεσπότην, ἵνα ο τω φιληθῶμεν παρ' αὐτοῦ· κρατήσωμεν καὶ ἡμεῖς πίστεως χερσὶ τὸν ἡδέως κρατούμενον, καὶ μηδέποτε καταλείπω· μεν αὐτὸν, ἕως ἂν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν εἴπῃ καὶ πρὸς ἡμᾶς Ἀφέωνται ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι. Θαρσείτε, τέκνα ἡ πίστις ὑμῶν σέσωκεν ὑμᾶς. Καὶ τὴν πίστιν ἐκείνης ταῖς ἡμετέραις ἐννοίαις ἐγγράψωμεν, δόξαν ἀναπέμποντες του Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν τριήμερον ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς· Χριστός, ζωὴν τῷ κόσμῳ δωρούμενος· καὶ ἰδοὺ τινὲς τῆς κουστωδίας ελθόντες πρὸς τοὺς Ἰουδαίους εἶπον Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Καὶ λέγουσιν οἱ ἁγνώμονες Ἰουδαῖοι πρὸς τοὺς στρα ταύτας, διὰ τί οὐκ ἐκρατήσατε αυτόν; Λέγουσιν οἱ στρα τιῶται, Ὑμεῖς κρατήσαντες αὐτὸν ποῖον ἐσχήκατε κέρ- δες, εἰ μὴ τὴν ζημίαν τῶν ψυχῶν ὑμῶν; Ἐκεῖνος γὰρ εἶπεν, ὅτι δεῖ μὲ ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀν αστῆναι καὶ ταῦτα πεπλήρωκε, μετά πολλῆς δόξης ἀναστὰς ἐκ τῶν νεκρῶν. Λέγουσιν οἱ ἀχάριστοι Ἰου δαίοι· Ὑμεῖς χρήματα ἐλάβετε παρὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. καὶ προεδώκατε αὐτοῦ τὸ σῶμα. Καί φασιν οἱ στρατιῶται· Ὑμεῖς τοιαύτην ἀπιστίαν ἔχετε, παρά νομοι; ἐκείνῳ οὐκ ἐπιστεύσατε λέγοντι, ὅτι, Δεν με ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι νῦν μὲν ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπιστεύς σατε αὐτῷ, διὰ τοῦτο ἐλθόντι, ένα πληρωθῇ πᾶσα Γραφὴ περὶ αὐτοῦ λέγουσα Ὅταν οὖν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρα αὐτ τοῦ πάλιν παρουσία, τί ποιήσετε παράνομοι; Πῶς δὲ καὶ κρατῆσαι αὐτὸν ἠδυνάμεθα, νεκροί γενόμενοι ἐκ του φόβου τῆς δόξης αὐτοῦ; Ἐν τῷ γὰρ ἀναστῆνα: αὐτὴν ἐσείσθη ὁ τόπος ἐκ θεμελίων, καὶ ἀγγέλων αἱ στρατιαὶ ἐκύκλωσαν αὐτοῦ τὸ θεῖον μνῆμα καὶ προς- ελθὼν εἰς ἄγγελο; ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τῆς θύρας τοῦ μνημείου· καὶ ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς, ὡς νυμφίος ἐκ παντοῦ, καὶ ὡς ἀστραπὴ λάμπων. Καὶ ἠκούσαμεν τοῦ ἀγγέλου λέγοντος ταῖς γυναιξί· Μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖ; ὑπάγετε, εἴπατε τοῖς μαθηταῖς [788] αὐτοῦ, ὅτι Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλι- λαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε. Ἰδοὺ οὖν ἐν τῇ Γαλιλαία ἐστίν. Εἰ δυνατοί έστε, ἀπελθόντες κρατήσατε αὐτόν. Ἰδοὺ οὖν εἴπαμεν ὑμῖν τὴν ἀλήθειαν, ἣν παρὰ τοῦ ἀγ γέλου ἠκούσαμεν. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι, τούτων ἀκούσαντες τῶν ῥημάτων, ὥσπερ νεκροὶ ὑπὸ τοῦ δέους καὶ τῆς ἐκπλήξεως γεγόνασι· καὶ σκεψάμενοι πρὸς ἑαυτοὺς ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις, καὶ παρεκά λεσαν αὐτοὺς λέγοντες· εἴπατε ὅτι, οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες έκλεψαν αὐτὸν, ἡμῶν κοιμωμένων. Καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν αὐτὸν, καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους ποιήσομεν. Ο παράνομος Ἰουδαῖοι, τὸν κόσμον ὅλον τις πείθῃ; Οὐαὶ ὑμῖν, άθλιοι, ὅτι ἐβουλεύσασθε βουλήν πονηράν, ὅτι τέκνα ἐκλήθητε, καὶ κύνες γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι, ὅτι λαὸς Κυρίου ἐκλεκτὸς ὑπάρχοντες, λύκοι γεγόνατε, καὶ τοὺς ὀδόντα· ηκονήσατε κατὰ τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ ξένοι τῆς δ' ης αὐτοῦ γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, ἀγνώμονες, ὅτι ἠγαπήσατε τὸν ᾄδην, καὶ τὸ αἰώνιον πῦρ. Ο γὰρ ᾅδης μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τοῖς ὄντας ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ, ὑμᾶς ἀντ᾽ ἐκείνων ἐκδέχεται λέγων· μὴ ἀναπαύσηταί τις τῶν Ἑβραίων, οἵτινες κατά τοῦ Χριστοῦ τὰς χεῖρας ἐξέτειναν, καὶ ἐμὲ αἰχμα λωτον ἐποίησαν; Εἰ μὴ γὰρ ἐκεῖνοι ἐβουλεύσαντο του νηρὰ κατὰ τοῦ Κυρίου, οὐκ ἂν ἐγὼ τοιαῦτα ἔπαθον. Οταν ὑποδέξωμαι αυτούς. κατάξω αὐτοὺς εἰς τὰ κατα αυτερά μου μέρη, ὅπου ἐστὶν ὁ πατὴρ αὐτῶν ὁ διάβολος κατάκλειστος ἐπὶ τοῦ πυρὸς τοῦ αἰωνίου, καὶ τοῦ ἀκοι- μή του σκώληκος· ἵνα μάθωσι μὴ ὁπλίζεσθαι κατὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης, μηδὲ λαλεῖν κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν, μηδὲ ἐπαίρειν εἰς τὸ ύψος τῆς ὑπερηφανίας τὸ κέρα,
PG 61:734εὗρες ἀξίωμα. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Κατηλλάγην σοι, διὰ χρόνου πολλοῦ πρὸ τούτου λυπούμενος πρὸς σὲ διὰ σέ. Μὴ λύσῃς τὴν καλὴν εἰρήνην πράξεσι πονηραῖς· μὴ πά-λιν διὰ τῶν σῶν μοι πολεμήσῃς μελῶν· μὴ πάλιν πλέξῃς, ὡς σατανᾶς, τὰς κόμας· μὴ κονιάσῃς, ὡς τοῖχον, τὸ πρό-σωπόν σου· μὴ τεχνάσῃς κόσμον περίεργον καὶ ὀλέθριον· μὴ προθῇς, ὡς ἐν ἀγορᾷ, τὴν ὄψιν σου τοῖς ἐμ-πόροις τῶν αἰσχρῶν ἡδονῶν· μὴ πέμψῃς τοὺς ὀφθαλμοὺς, ὡς θηρατὴς, κατὰ τῶν ἑκουσίως ἀγρευομένων· μὴ χρήσῃ τοῖς χείλεσιν, ὡς βέλεσι, κατὰ τῶν τιτρωσκομένων ἡδέως· μὴ ποιήσῃς τὸ στόμα σου θάνατον· μὴ κατακρί-νῃς τὰς χεῖρας ἀσέμνοις περιπλοκαῖς· μὴ καταδικάσῃς τοὺς πόδας δρόμοις αἰσχροῖς· μὴ ἀνατρέψῃς τὸν καλόν σου δρόμον δρόμοις κακοῖς· μὴ σκορπίσῃς τῆς ἁγνείας τοὺς μαργαρίτας, οὓς ἀπόνως ἐξέλεξας· μὴ γένῃ πάλιν φθορᾶς ἐργαστήριον· μὴ παλινδρομήσῃς πρὸς τὴν ἀρ-χαίαν σου ἀπάτην· μὴ τὴν προτέραν ἀναλάβῃς σκηνήν· μὴ οἰκοδομήσῃς κακῶς ἃ κατέλυσας καλῶς· μὴ δέξῃ σύμβουλον τὸν ὄφιν, ἵνα μὴ γυμνωθῇς ὡς ἡ Εὔα· μὴ καταλείπῃς ἡδονῇ τὴν πηγὴν τῆς πίστεως, ἵνα μὴ ῥίψῃ κατὰ σοῦ τὸν ἰὸν ὁ δράκων ὁ πολύμορφος· μὴ κοιμηθῇς τῆς ἡδυπαθείας τὸν ὕπνον, ἵνα μὴ κινήσῃς καθ’ ἑαυτῆς τὸν δίκαιόν μου θυμόν· μὴ μετὰ τοσοῦτον μύρον, βόρβο-ρον ἐπιχέῃς ἑαυτῇ· μὴ γένῃ πάλιν ὃ ἦς· ἅπαξ ἐκαθαρί-σθης, ἅπαξ ἐχωνεύθης· μεῖνον σωφροσύνης ἄγαλμα νεουργὸν, ἵνα μὴ χωνευθῇς τῷ πυρί. Πορεύου εἰς εἰ-ρήνην· ἀπάγγελλε τοῖς ἀπαντῶσι, πῶς ἀγαθός εἰμι καὶ φιλάνθρωπος· ἐπιδείκνυε τοῖς ἀγνοοῦσι τὸν ἀποσμήξαντά σου τὸν ῥύπον· γενοῦ λοιπὸν σαγήνη ζωῆς. Ἕως τῆς παρούσης ἡμέρας τοὺς νέους πρὸς ἀπώλειαν ἤγρευες· ἀπὸ τῆς παρούσης ἡμέρας πάντας ἀνθρώπους πρὸς σωτηρίαν ἁλίευε· βόα πρὸ τοῦ Παύλου, ὡς πρὸ τοῦ Παύ-λου σαγηνευθεῖσα· Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ πάσης ἀπο-δοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς παρεγένετο ἐν κόσμῳ ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρώτη εἰμὶ ἐγώ. Ταύ-της τὴν μετάνοιαν ζηλώσωμεν ἅπαντες, ἵνα τὴν ἴσην παῤῥησίαν κτησώμεθα· λύσωμεν τὰς ἀδικίας, ὡς ἐκείνη τὰς τρίχας· τοιαῦτα δάκρυα ῥάνωμεν, ἵνα τοιαῦτα φάρ-μακα λάβωμεν· οὕτω φιλήσωμεν τὸν Δεσπότην, ἵνα οὕτω φιληθῶμεν παρ’ αὐτοῦ· κρατήσωμεν καὶ ἡμεῖς πίστεως χερσὶ τὸν ἡδέως κρατούμενον, καὶ μηδέποτε καταλείπω-μεν αὐτὸν, ἕως ἂν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν εἴπῃ καὶ πρὸς ἡμᾶς· Ἀφέωνται ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι. Θαρσεῖτε, τέκνα· ἡ πίστις ὑμῶν σέσωκεν ὑμᾶς. Καὶ τὴν πίστιν ἐκείνης ταῖς ἡμετέραις ἐννοίαις ἐγγράψωμεν, δόξαν ἀναπέμποντες τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
733 SPURIA. δέξαι του σκυθρωπού σπόρου τὸ γλυκύτατον θέρος. "Εσπειρας ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θέρισαν. Ανέων ταί σου αἱ ἁμαρτίαι. Διερράγησαν αἱ τοῦ κακοῦ βίου σειραν, διελύθησαν αἱ τῆς πονηρίας ἀλύσεις· ἀπηλλάγης τῶν ἐγκλημάτων καὶ τῶν εὐθυνῶν, ἔφυγες τὴν ἄσβεστον κάμινον τοῦ πυρὸς, ὀλίγοις δάκρυσι φλόγα τοσαύτην κατέσβεσας, κατεπάτησας τοῦ πονηροῦ ἐχθροῦ τὴν κε φαλὴν, ἐνίκησας περιφανῶς τὸν ἀντίπαλον. Θάρσει, θύγατερ, Θεὸς ὁ δικαιών, τίς ὁ κατακρί των; Εγώ ὁ κριτής γίνομαι τῆς ἀρέσεως εγγυητής τίς ἕτερος τὴν ἐμὴν ἐπίκρισιν ἀνατρέψει ; ἐγὼ ὁ δικαστής ἀπολύω· τίς ἕτερος καταδικάσει; Θάρσει, θύγατερ, λό- γισαι ἐξαίφνης πῶς ὑψώθης, πῶς ἦλθες ὡς κατάκρι τος, καὶ τῆς κατακρίσεως ελευθερωθήναι κατηξιώθης, καὶ θυγάτηρ γενέσθαι ἐμοῦ τοῦ βασιλέως τῶν οὐρανῶν. Ηλθες ὡς τετραυματισμένη φάρμακον λαβεῖν, καὶ βα- σιλικὴν ὡς βασίλιστα εφόρεσης στέφανον. Ανεγεννήθης άνευ μήτρας, ἀνεπλάσθης ἄνευ πηλοῦ, ἀνεχωνεύθης ἄνευ πυρός, ἐβαπτίσθης ἄνευ κολυμβήθρας. Σε σεαυτήν ἐκ τῶν τῶν δακρύων κολυμβήθραν ἐκέρασας· τὸ ῥῆμά μου βάπτισμά σου γεγένηται· ὁ λόγος ὁ ἐμὸς φωτισμός τοῦ προσώπου σου. Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Ως ἐπίστευσας, ἤντλησας· ὡς ἐπόθησα;, ἔλαβες· ὡς ἠθέλησας, ἐξασίλευσας. Παρέκυψας διὰ τοῦ σύματος, καὶ φωτός ὅλη γέγονας έμπλεος. Η πίστις του σέσωκέ σε. Πίστις γάρ σωτηρίας ἀρχὴ, πίστις ἀθανασίας προοίμιον, πίστις θεογνωσίες καθαρὸς ὀφθαλ- μᾶς, πίστις τὰ ἀόρατα καθορά. Η πίστις σου σέσωκέ σε. Είθε καὶ Ἰουδαῖοι τὴν σὴν πίστιν ἐμιμήσαντο ! Είθε καὶ Ἕλληνες τὴν σὴν γνώμην ἐξήλωσαν! Εἶθε πάντες ἄνθρωπο: μάθοιεν πιστεύειν ὡς σύ ! Πορεύου εἰς εἰρή την. Ἐπεὶ ἂν ἠβουλήθης, ἕξεις με διαπαντός μετά σου καὶ σὺν σοί· ἐὰν οὕτω μείνῃς ἀγνή, οὐδέποτε χωριστή σημα τῆς σῆς διανοίας ἐὰν φυλάξῃς τὴν καθαρότητα ταύτην ἀμόλυντον, ἀεὶ σὺν σοὶ παραμένω· ἐάν μείνῃ, νύμφη παρθένας, ἔσομαί σοι νυμφίος παρθένος, νυμφίος ἀφθαρσίας φρουρός· ἐὰν μὴ ἀθετήσῃς τὰ μεταξύ ἡμῶν σήμερον συντελεσθέντα προικα, οὐκ ἀναχωρήσω τῆς σῆς συνοικεσίας· ἐὰν μὴ πορνεύσῃς εἰς ἐμὲ, οὐκ ἐκβαλώ σε τῆς ἐμῆς οἰκειότητος· ἐὰν μὴ ἐπαγάγης μου μοιχόν λογισμόν, ὡς οὐράνιος μνηστήρ καὶ τὰ οὐράνια σοι δω- ρήσομαι· ἐὰν τηρήσης άτρωτον τὸ πρὸς ἐμὲ συνειδός, απολαύσεις τῆς ἐμῆς εὐνοίας διαπαντός. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Μέμνησο τῆς παρούσης ἡμέρας, ἐν ᾗ τῆς ἐλευθερίας απήλαυσας· μέμνησο τῶν καλῶν τούτων δι- κρύων, δι' ών κατέστης εἰς τοσαύτην φαιδρότητα· μέμνησο τῆς μετανοίας ταύτης, δι' ἧς τὸ τῆς θυγατρός 751 εύρες ἀξίωμα. Πορεύου εἰς εἰρήνην. Κατηλλάγην σας, διὰ χρόνου πολλοῦ πρὸ τούτου λυπούμενος πρὸς σὲ διὰ σέ. Μη λύσης τὴν καλὴν εἰρήνη» πράξεσι πονηραῖς· μὴ πά- λιν διὰ τῶν σῶν μοι πολεμήσῃς μελῶν· μὴ πάλιν πλέξης, ὡς σατανᾶς, τὰς κόμας· μὴ κονιάσῃς, ὡς τοίχον, τὸ πρό- σωπόν σου με τεχνάσης κόσμου περίεργον καὶ ὀλέθριον [787] μὴ προσής, ὡς ἐν ἀγορᾷ, τὴν ἅψιν σου τοῖς ἐμ πόροις τῶν αἰσχρῶν ἡδονῶν· μὴ πέμψης τοὺς ὀφθαλμούς, ὡς θηρατής, κατὰ τῶν ἑκουσίως ἀγρευομένων· μη χρήση τοῖς χείλεσιν, ὡς βέλεσι, κατὰ τῶν τιτρωσκομένων ἡδέως· μή ποιήσῃς τὸ στόμα σου θάνατον· μὴ κατακρί νης τὰς χεῖρα; ἀσέμνοις περιπλοκαῖς· μὴ καταδικάτης τοὺς πόδας δρόμοις αἰσχροῖς· μὴ ἀνατρέψῃς τὸν καλό του δρόμου δρόμοις κακοῖς· μὴ σκορπίσης τῆς ἁγνείας τοὺς μαργαρίτας, οὓς ἀπίνω; ἐξέλεξας· μὴ γένη πάλιν φθοράς εργαστήριον· μὴ παλινδρομήσῃς πρὸς τὴν ἀρ χαίαν σου ἀπάτην μὴ τὴν προτέραν αναλάβης σκηνήν μὴ οἰκοδομήσης κακώς 3 κατέλυσας καλῶς· μὴ δέξη σύμβουλον τὸν ὅριν, ἵνα μὴ γυμνωθῇς ὡς ἡ Εὐαι με καταλείπης ἡδονῇ τὴν πηγὴν τῆς πίστεως, ἵνα μὴ ρίψη κατὰ σοῦ τὸν ἂν ὁ δράκων ὁ πολύμορφος· μὴ κοιμηθῇς τῆς ἡδυπαθείας τὸν ὕπνον, ἵνα μὴ κινήσῃς καθ᾿ ἑαυτῆς τὸν δίκαιόν μου θυμόν· μὴ μετὰ τοσοῦτον μύρον, βόρδο - ρον ἐπιχέῃς ἑαυτῇ· μὴ γένῃ πάλιν δ ἧς· ἀπαξ ἐκαθαρί σθης, ἅπας ἐχωνεύθης μεῖνον σωφροσύνης άγαλμα νεουργόν, ἵνα μὴ χωνευθῇς τῷ πυρί. Πορεύου εἰς εἰς ρήνην· ἀπάγγελλε τοῖς ἀπαντῶσι, πῶς ἀγαθός εἰμι καὶ φιλάνθρωπος· ἐπιδείκνυε τοῖς ἀγνοοῦσι τὸν ἀποσμήξαντα σου τὸν ῥύπου γενοῦ λοιπὸν σαγήνη ζωής. Ἕως τῆς παρούσης ἡμέρας τοὺς νέους πρὸς ἀπώλειαν ήγρευες ἀπὸ τῆς παρούσης ἡμέρας πάντας ἀνθρώπους πρὸς σωτηρίαν ἁλίευε· βόα πρὸ τοῦ Παύλου, ὡς πρὸ τοῦ Παύ που σαγηνευθείσα· Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ πάσης απο δοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς παρεγένετο ἐν κόσμῳ ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρώτη εἰμὶ ἐγώ. Ταύ της τὴν μετάνοιαν ζηλώσωμεν ἅπαντες, ἵνα τὴν ἴσην παρρησίαν κτησώμεθα· λύσωμεν τὰς ἀδικίας, ὡς ἐκείνη τας τρίχας τοιαῦτα δάκρυα βάνωμεν, ἵνα τοιαῦτα φάρ μαχα λάβωμεν· οὕτω φιλήσωμεν τὸν Δεσπότην, ἵνα ο τω φιληθῶμεν παρ' αὐτοῦ· κρατήσωμεν καὶ ἡμεῖς πίστεως χερσὶ τὸν ἡδέως κρατούμενον, καὶ μηδέποτε καταλείπω· μεν αὐτὸν, ἕως ἂν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν εἴπῃ καὶ πρὸς ἡμᾶς Ἀφέωνται ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι. Θαρσείτε, τέκνα ἡ πίστις ὑμῶν σέσωκεν ὑμᾶς. Καὶ τὴν πίστιν ἐκείνης ταῖς ἡμετέραις ἐννοίαις ἐγγράψωμεν, δόξαν ἀναπέμποντες του Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν τριήμερον ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς· Χριστός, ζωὴν τῷ κόσμῳ δωρούμενος· καὶ ἰδοὺ τινὲς τῆς κουστωδίας ελθόντες πρὸς τοὺς Ἰουδαίους εἶπον Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Καὶ λέγουσιν οἱ ἁγνώμονες Ἰουδαῖοι πρὸς τοὺς στρα ταύτας, διὰ τί οὐκ ἐκρατήσατε αυτόν; Λέγουσιν οἱ στρα τιῶται, Ὑμεῖς κρατήσαντες αὐτὸν ποῖον ἐσχήκατε κέρ- δες, εἰ μὴ τὴν ζημίαν τῶν ψυχῶν ὑμῶν; Ἐκεῖνος γὰρ εἶπεν, ὅτι δεῖ μὲ ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀν αστῆναι καὶ ταῦτα πεπλήρωκε, μετά πολλῆς δόξης ἀναστὰς ἐκ τῶν νεκρῶν. Λέγουσιν οἱ ἀχάριστοι Ἰου δαίοι· Ὑμεῖς χρήματα ἐλάβετε παρὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. καὶ προεδώκατε αὐτοῦ τὸ σῶμα. Καί φασιν οἱ στρατιῶται· Ὑμεῖς τοιαύτην ἀπιστίαν ἔχετε, παρά νομοι; ἐκείνῳ οὐκ ἐπιστεύσατε λέγοντι, ὅτι, Δεν με ἀποθανεῖν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι νῦν μὲν ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπιστεύς σατε αὐτῷ, διὰ τοῦτο ἐλθόντι, ένα πληρωθῇ πᾶσα Γραφὴ περὶ αὐτοῦ λέγουσα Ὅταν οὖν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρα αὐτ τοῦ πάλιν παρουσία, τί ποιήσετε παράνομοι; Πῶς δὲ καὶ κρατῆσαι αὐτὸν ἠδυνάμεθα, νεκροί γενόμενοι ἐκ του φόβου τῆς δόξης αὐτοῦ; Ἐν τῷ γὰρ ἀναστῆνα: αὐτὴν ἐσείσθη ὁ τόπος ἐκ θεμελίων, καὶ ἀγγέλων αἱ στρατιαὶ ἐκύκλωσαν αὐτοῦ τὸ θεῖον μνῆμα καὶ προς- ελθὼν εἰς ἄγγελο; ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τῆς θύρας τοῦ μνημείου· καὶ ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς, ὡς νυμφίος ἐκ παντοῦ, καὶ ὡς ἀστραπὴ λάμπων. Καὶ ἠκούσαμεν τοῦ ἀγγέλου λέγοντος ταῖς γυναιξί· Μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖ; ὑπάγετε, εἴπατε τοῖς μαθηταῖς [788] αὐτοῦ, ὅτι Ηγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλι- λαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε. Ἰδοὺ οὖν ἐν τῇ Γαλιλαία ἐστίν. Εἰ δυνατοί έστε, ἀπελθόντες κρατήσατε αὐτόν. Ἰδοὺ οὖν εἴπαμεν ὑμῖν τὴν ἀλήθειαν, ἣν παρὰ τοῦ ἀγ γέλου ἠκούσαμεν. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι, τούτων ἀκούσαντες τῶν ῥημάτων, ὥσπερ νεκροὶ ὑπὸ τοῦ δέους καὶ τῆς ἐκπλήξεως γεγόνασι· καὶ σκεψάμενοι πρὸς ἑαυτοὺς ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις, καὶ παρεκά λεσαν αὐτοὺς λέγοντες· εἴπατε ὅτι, οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες έκλεψαν αὐτὸν, ἡμῶν κοιμωμένων. Καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν αὐτὸν, καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους ποιήσομεν. Ο παράνομος Ἰουδαῖοι, τὸν κόσμον ὅλον τις πείθῃ; Οὐαὶ ὑμῖν, άθλιοι, ὅτι ἐβουλεύσασθε βουλήν πονηράν, ὅτι τέκνα ἐκλήθητε, καὶ κύνες γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι, ὅτι λαὸς Κυρίου ἐκλεκτὸς ὑπάρχοντες, λύκοι γεγόνατε, καὶ τοὺς ὀδόντα· ηκονήσατε κατὰ τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ ξένοι τῆς δ' ης αὐτοῦ γεγόνατε· οὐαὶ ὑμῖν, ἀγνώμονες, ὅτι ἠγαπήσατε τὸν ᾄδην, καὶ τὸ αἰώνιον πῦρ. Ο γὰρ ᾅδης μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τοῖς ὄντας ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ, ὑμᾶς ἀντ᾽ ἐκείνων ἐκδέχεται λέγων· μὴ ἀναπαύσηταί τις τῶν Ἑβραίων, οἵτινες κατά τοῦ Χριστοῦ τὰς χεῖρας ἐξέτειναν, καὶ ἐμὲ αἰχμα λωτον ἐποίησαν; Εἰ μὴ γὰρ ἐκεῖνοι ἐβουλεύσαντο του νηρὰ κατὰ τοῦ Κυρίου, οὐκ ἂν ἐγὼ τοιαῦτα ἔπαθον. Οταν ὑποδέξωμαι αυτούς. κατάξω αὐτοὺς εἰς τὰ κατα αυτερά μου μέρη, ὅπου ἐστὶν ὁ πατὴρ αὐτῶν ὁ διάβολος κατάκλειστος ἐπὶ τοῦ πυρὸς τοῦ αἰωνίου, καὶ τοῦ ἀκοι- μή του σκώληκος· ἵνα μάθωσι μὴ ὁπλίζεσθαι κατὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης, μηδὲ λαλεῖν κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν, μηδὲ ἐπαίρειν εἰς τὸ ύψος τῆς ὑπερηφανίας τὸ κέρα,
Continue reading PG 61: In Christi natalem diem Sp. →≣ entire volume