Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 61:739Εἰς τὸ, Ὅτε ἀνέβη ὁ Κύριος εἰς τὸ ἱερὸν, μεσούσης τῆς ἑορτῆς καὶ εἰς τὸν Μελχισεδέκ. Τῇ μεσοπεντηκοστῇ. Ῥοαὶ καὶ μῆλον καὶ φοίνιξ καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀκρο-δρύων καρποὶ τὸν τοῦ σώματος ἡδύνουσι φάρυγγα· θεῖοι δὲ λόγοι ἁγίων διδασκάλων ἀγάπῃ κεκερασμένοι, τῇ ἀκοῇ τῆς διδασκαλίας παραπεμπόμενοι, τὸν τῆς ψυχῆς γλυκαίνουσι λάρυγγα. Καὶ ὥσπερ ὁ τοὺς καρποὺς τῶν δένδρων τρυγήσας, ἐν τῇ τῶν καρπῶν μεταλήψει ἐπαί-νους τοῖς δένδροις ἀποδίδωσιν· ὡσαύτως καὶ ὁ τὰ θεῖα λόγια τῶν διδασκάλων ἐν τῷ καρτάλλῳ τῆς ἀκοῆς ἐν-τρυγήσας, εἶτα τῷ νῷ παραπέμψας, καὶ τὴν τοῦ λόγου γλυκύτητα γευσάμενος, τῷ διδασκάλῳ ἐπαίνους ἐκπέμ-πων ἐκ χειλέων λέγει· Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγιά σου, ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον τῷ στόματί μου Καὶ ὁ σοφώτατος δὲ Σαλομὼν τοὺς καλοὺς λόγους κηρίοις μέλιτος παρεικάσας φησί· Κηρία μέλιτος λόγοι καλοί. Ὥσπερ γὰρ ὁ λάρυγξ τὰ βρώματα γευόμενος, οἶδε τὰ καλὰ ἀπὸ τῶν φαύλων διακρίνειν· ὡσαύτως καὶ ὁ νοῦς τῆς ψυχῆς τὰ χρηστὰ ῥήματα οἶδεν ἀπὸ τῶν φαύλων διακρίνειν, ὥσπερ φησὶν ἐν τῷ Ἰώβ· Λάρυγξ μὲν γὰρ σῖτα γεύεται, νοῦς δὲ ῥήματα διακρίνει. Καὶ μηδεὶς νομιζέτω ἔχειν μὲν τὸν οἰκοδεσπότην ἐν τῷ ἰδίῳ παραδείσῳ δένδρα διάφορα, φοίνικας λέγω καὶ μῆλα καὶ ἐλαίας, τὸν δὲ Κύριον ἐν τῷ ἰδίῳ παραδείσῳ τῆς Ἐκκλησίας μὴ ἔχειν διάφορα στελέχη τῶν πατέρων, ἕκαστον κατὰ τὴν οἰκείαν χρηστότητα πρὸς τὴν τῶν εἰς-πορευομένων ἀπόλαυσιν ἐκ βάθους τῆς καρδίας τοὺς καρποὺς τῶν λόγων προσφέροντα. Ὁ μὲν γάρ τίς ἐστιν αὐτῶν, ὥσπερ ἐλαία εὐθαλὴς, τοῖς φύλλοις τῆς πίστεως κατάκομος, καὶ τοῖς ἔργοις τῆς εὐλαβείας κατάκαρπος· ἄλλος δέ ἐστιν ὥσπερ φοίνιξ τοῖς βαί̈οις τῆς κατὰ δια-βόλου νίκης κατεστεμμένος, καὶ τὸν γλυκύτατον καρπὸν τῆς εὐποιίας τοῖς πένησι προβαλλόμενος· περὶ οὗ φησιν ἡ Γραφὴ, Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει. Ἕτερος δέ τίς ἐστιν, ὥσπερ μῆλον, δύο τέρψεις παρέχων τοῖς ἀνθρώποις, τήν τε ὄσφρησίν φημι, καὶ τὴν γλυκύτητα τῷ φάρυγγι· καὶ τὸν τοιοῦτον ἐγκωμιάζουσα ἐν τοῖς Ἄσμασι τῶν ᾀς-μάτων ἡ νύμφη Ἐκκλησία τί φησιν; Ὡς μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ, οὕτως ἀδελφιδός μου ἐν μέσῳ τῶν υἱῶν Ἰσραήλ. Καί φησιν, Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα, καὶ καρπὸς αὐτοῦ γλυκὺς ἐν τῷ λάρυγγι. Τί δὲ ποιήσω, ἀγαπητοὶ, ἐγὼ, ὁ ὀλιγοστὴν φυλλάδα λογίων καὶ καρπῶν κεκτημένος, μήτε τοὺς καυσαμένους ἀναψύξαι ἰσχύων, μήτε τοὺς πεινωμένους τοῖς καρποῖς τῶν λόγων ἐκθρέψαι δυνά-μενος; Καλὸν γάρ μοι ἦν μεθ’ ὑμῶν μανθάνειν τὰ τῶν ἁγίων πατέρων διδάγματα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ φόβος Θεοῦ καὶ ὁ πόθος ὑμῶν πρὸς τὸ λέγειν ἡμᾶς διεγείρει, δύο ἢ τρεῖς λόγους τοῦ γλυκυτάτου Εὐαγγελίου λαβόντες καθάπερ φοίνικας, καὶ ἀπογεύσαντες, ὑμᾶς διεγείρωμεν· οὕτω γὰρ προθύμως ἐπὶ τὰ καλλίκαρπα δένδρα τῶν ἁγίων πατέρων ζέοντες τῷ πνεύματι ἐπειχθήσεσθε. Ἀρτίως ἠκούσαμεν τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος, Μεσαζούσης τῆς ἑορτῆς ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδί-δασκεν. Οὐ παρῆλθεν ὁ λόγος τοῦ Εὐαγγελίου, ἐπειδὴ ἐνέστηκεν ὁ τῆς ἑορτῆς καιρὸς, πρέπουσα τοῖς παροῦσιν ἡ τοῦ Εὐαγγελίου ἀνάγνωσις, ἁρμόζουσα τῇ ἡμέρᾳ ἡ διήγησις· ἀδελφὴ γάρ ἐστι τῆς ἐνεστώσης ἑορτῆς ἡ
739 SPURIA. 750 IN ILLUD,ASCENDIT DOMINUS IN TEMPLUM MEDIAnte festo (Joan. 7. 14 ), ET DE MELCHISE- DEC. IN MEDIA PENTECOSTE. 1 Mala punica, pomim, dactylus et reliqui arborum fructus corporeum guttur suavitate afficiunt; divini vero sermones sanctorun doctorum dilectione tem- perati, ad audition doctrinæ missi, anime guttur delectant. Ac sicut is qui fructus ex arboribus decerpsit, dum illos degusta!, arbores ipsas laudat : ita qui divina doctoruni eloquia auribus decerpsit, in montein remisit, sermonisque suavitatem degustavil, doctori laudes e labiis emittens dicit, Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo (Psal. 118. 103)! Sapientissimusque Salomon pul- chros sermones favo mellis sic comparat: Fuvum mellis eloquia pulchra (Prov. 16. 14). Ut enim gultur dum cibos degustal, suaves ab insipidis discernere novit ita et mens bona verba a madis scit distin- guere, ut dicitur in Jubo: Gattur cibos degustat, mens autem verba discernit (Job. 12. 11). Et nemo pu- tet, dum paterfamilias in horto suo habet diversas arbores, palmas, malos, oleas; Dominum in horto Ecclesiæ non habere diversos patrum frutices, qui singuli secundum propriam suavitatem ex profundo cordis degustandos fructus proferunt. Ex illis enim alius est quasi olea florida, foliis fidei comans, et pie- tatis operibus fructificans: alius quasi palma ramis suis ob reportatam de diabolo victoriam coronata, et dulcissimum liberalitatis fructum pauperibus ero- gans de quo dicit Scriptura, Justus ut palma florebit (Psal. 91. 13). Alius quasi malus duas hominibus præ- bet delectationes, odorem nempe et in faucibus sua- vitatem : quem in canticis. Canticorum laudans sponsa Ecclesia quid dicit? Sicut malus in lignis silvæ, sic dilectus meus in medio filiorum Israel; ait- que, In ambra ejus libens sedi, et fructus ejus dulcis gufturi (Cant. 2. 3). Quid vera faciam, dilecti, ego, qui et folia pauca et fructus modicos habeo, qui nec adustos refrigerare, nec esurientes fructibus sermo- num alere possum ? Optandum enim mihi esset, ut vobiscum sanctorum patrum doctrinam ediscerem. Sed quia timor Dei et desiderium vestrum ad dicen- dum nos incitat, exceptis ex dulcissimo Evangelio duobus tribusve locis, quasi palmarum fructibus, jisque degustatis vos excitemus: sic enim alacriter et ferventi spiritu ad fructuosas sanctorum patrum arbores festinabitis. Modo audivimus evangelistain dicentem Mediante festo ascendit Jesus in temp!un:, et docebat. Non præterivit Evangelii verbum, quia adest solemnitatis tempus: his que nunc aguntur competit evangelii lectio, diei congruens est enarra- tio vis enim hujus loci est quasi soror præsentis festi. Mediante festo ingressus est Jesus in templum. Post festum autem non ultra ascendit in templum, sed in erlum ascenuit. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum. Festum dicit diem, non talem qua- lis apud gentiles et Judæos celebratur, ubi ebrietas, comessationes, cantica meretricia, illecebræ vocum, saltationes varie; sed festum sacrum Christianos deceus, ubi non ebrietas et conessationes, sed pre- ces, hymni, supplicationes; ubi non meretricia can- tica, que corpus resolvunt, sed cantica divina, quie animas roborant; ubi non saltationes variae, sed ani- marum sanetarum cum letitia exsultationes. Si vis scire qui sint apud nos cantores et saltatores, vide mihi Isaiam canentem et dicentem: Cantabo dilecto canticum dilecti mei, vineæ meæ (Isai. 5. 1). Vide etiain chorum sanctarum mulierum, Mariam sorore Moysis, que cum aliis mulieribus Israelitis triumpha- les hymnos Deo canunt et dicunt: Cantemus Do- mino : gloriose enim magnificatus est (Exod. 15. 1). Cujus meminit David dicens: In medio juvencularum tympanistriarum in ecclesiis benedicite Dominum (Psal, deiferam arcam saltare, ut audire potes dicentem : Et Indam, et ridebo, et sallabo in conspectu Domini vidit deiferam uvam, in vulva viri experte adhuc occultatam, in uteri claustro choreas agens exsulta- bat. Mediante autem festo Jesus ascendit in templum. Templum vero est Dei solius habitaculum. Dicout enim etiam gentiles, Templum habemus, ignorantes illud non esse templum, sed locum exsecrandum. Ubi enim sanguinis effusio, libamina, nidor idolicus, dæmonum initiationes, ibi non templuin, sed dæmo- num Incus exsecrandus est. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum Templum est soli Deo di- catum domicilium, ubi dilectio et pax, ubi fides et castitas habitant. Ideo sacerdotem, qui sacra Deo facit, pacificum esse oportet, tranquilluin, non fură- cem, sine dolo, pecuniæ non amantem; ut primo Deus in ejus anima recte stabiliatur, deindeque po- pulum ad ejus imaginem transformet. Polest tein- plum vocari quælibet fidelis hominis anima purgata : Habitabo enim in vobis, et inambulabo ( Levit. 26. 12) : templum autem vere sanctum, victima et sacerdos, ipse Christus est : in quo, secundum divinum apo- stołum, Omnis plenitudo divinitatis inhabitat corpora liter (Col. 2. 9): cui dixit Pater: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. 109. 4). Nunc ex inexspectato lapsus in maximain quæstionem, quo oculos mentis declinem dubito, quo gubernaculum doctrinae admoveam ignoro. Nam si Apostolus, in Mel- chisedeci mentionem incidens, de illa re minutatim disserere vix ausus est dicens, De quo nobis grandis sermo et explicatu difficilis (Hebr. 5. 11) : quid dixerim ego qui tantum inferior sum Apostolo, quantum qui- vis dijudicare potest? Ac sicui viator donec planam et æquain viani emetitur, suaviter incedit; cum au- tem in locum quempiam asperrimum et salebrosuin pervenerit, ubi mous est præaltus, gradum reprimens et ascensus laborem secum reputans, lentiore ince- dere gradu incipit, ne cito deficiat : ita et nos quam- diu planam et facilem Evangelii seriem tractavimus, suavi sermonis gressu processimus ; cum vero per- venimus ad sententiam sublimiorem, lentius per cæ lestem scalam ascendere explicaudo incipimus. Quæ- nam est autem illa apud onines Christianos suborta quæstio? Cur, inquiunt, Apostolus Melchisedecum memorans, dixit illum esse sine patre, sine genea- login (Hebr. 7. 3), ac neque principium dieranı, neque finem vitæ habere? hic non fuerit homo, sed Deus. Multi vero non intelligentes ea quæ de illu dicta sunt, majorem Christo dixerunt, harresique sibi constituta vocantur Melchisedeciani; ac nobiscum disputantes, ut ostendant majorem Christo esse Mel- chisedecum, hanc scripturam nobis testem profe- runt: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec. Quomodo, inquiunt, non sit major Mel- chisedec, secundum cujns imaginem et ordinem sa- cerdos est Christus? Ali vero errantes dicunt ip: um esse Spiritum sanctum. Nos vero dicimus ipsum esse hominem passionibus nobis similem, nec majorem esse Christo, imo neque Joanne Baptista : verus quippe est sermo Domini: Amen dico vobis, non surre rit inter natos mulierum major Joanne Baptista (Malik. sanctum : sicque probamus non esse majorem Chri- sto. Dicant nobis illi, ex quo loco ipsum esse dicaul, an cælestium, an terrestrium, an infernorum? Si di- cant ex cælestibus, vel ex aliis quibusvis locis esse Mel- chisedecum, audiant ipsum Christo genu flectere": dicit enim Apostolus: Ipsi flectetur omne genu, et omn 67. 26. 27). Ipseque beatus David non erubescit ante (2. Reg. 6. 22). Infans enim Elisabetæ Joannes, ut 11. 14), contendimusque etiam non esse Spiritum
τοῦ λόγου δύναμις. Μεσαζούσης τῆς ἑορτῆς ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν· τελεσθείσης δὲ τῆς ἑορτῆς, οὐκέτι ἀναβαίνει εἰς τὸ ἱερὸν, ἀλλ’ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνα-τρέχει. Μεσαζούσης δὲ τῆς ἑορτῆς ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν. Ἑορτῆς δὲ λέγει, οὐ τῆς παρ’ Ἕλλησι καὶ Ἰουδαίοις γινομένης, ἔνθα μέθαι καὶ κῶμοι καὶ ᾄσμα-τα πορνικὰ, καὶ θέλγιστρα καλλιφωνίας, καὶ ὀρχήσεις πολύστροφοι, ἀλλ’ ἑορτῆς ἁγίας πρεπούσης Χριστιανοῖς, ἔνθα οὐ μέθαι καὶ κῶμοι, ἀλλ’ εὐχαὶ καὶ ὑμνῳδίαι καὶ ἱκεσίαι· ἔνθα οὐκ ᾄσματα πορνικὰ ἐκλύοντα σώματα, ἀλλ’ ᾄσματα θεϊκὰ τὰς ψυχὰς ἐνισχύοντα· ἔνθα οὐκ ὀρχήσεις πολύστροφοι, ἀλλὰ ψυχῶν ἁγίων ἐν ἀγαλλιά-σει σκιρτήματα. Εἰ δὲ θέλεις ἰδεῖν τοὺς παρ’ ἡμῖν ᾄδον-τας καὶ ὀρχουμένους καὶ σκιρτῶντας οἷοί εἰσιν, ἴδε μοι τὸν Ἡσαί̈αν ᾄδοντα καὶ λέγοντα, Ἄσω δὴ τῷ ἠγαπη-μένῳ ᾆσμα τῷ ἀγαπητῷ μου, τῷ ἀμπελῶνί μου. Βλέπε δὲ καὶ χορὸν ἁγίων γυναικῶν, Μαρίαν τὴν ἀδελ-φὴν Μωϋσέως, μετὰ καὶ ἄλλων γυναικῶν Ἰσραηλιτῶν, ἐπινικίους ὕμνους τῷ Θεῷ ᾀδούσας καὶ λεγούσας· Ἄσω-μεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Οὗ μέ-μνηται καὶ Δαυὶ̈δ ἐν ὕμνοις λέγων, Ἐν μέσῳ νεανίδων
739 SPURIA. 750 IN ILLUD,ASCENDIT DOMINUS IN TEMPLUM MEDIAnte festo (Joan. 7. 14 ), ET DE MELCHISE- DEC. IN MEDIA PENTECOSTE. 1 Mala punica, pomim, dactylus et reliqui arborum fructus corporeum guttur suavitate afficiunt; divini vero sermones sanctorun doctorum dilectione tem- perati, ad audition doctrinæ missi, anime guttur delectant. Ac sicut is qui fructus ex arboribus decerpsit, dum illos degusta!, arbores ipsas laudat : ita qui divina doctoruni eloquia auribus decerpsit, in montein remisit, sermonisque suavitatem degustavil, doctori laudes e labiis emittens dicit, Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo (Psal. 118. 103)! Sapientissimusque Salomon pul- chros sermones favo mellis sic comparat: Fuvum mellis eloquia pulchra (Prov. 16. 14). Ut enim gultur dum cibos degustal, suaves ab insipidis discernere novit ita et mens bona verba a madis scit distin- guere, ut dicitur in Jubo: Gattur cibos degustat, mens autem verba discernit (Job. 12. 11). Et nemo pu- tet, dum paterfamilias in horto suo habet diversas arbores, palmas, malos, oleas; Dominum in horto Ecclesiæ non habere diversos patrum frutices, qui singuli secundum propriam suavitatem ex profundo cordis degustandos fructus proferunt. Ex illis enim alius est quasi olea florida, foliis fidei comans, et pie- tatis operibus fructificans: alius quasi palma ramis suis ob reportatam de diabolo victoriam coronata, et dulcissimum liberalitatis fructum pauperibus ero- gans de quo dicit Scriptura, Justus ut palma florebit (Psal. 91. 13). Alius quasi malus duas hominibus præ- bet delectationes, odorem nempe et in faucibus sua- vitatem : quem in canticis. Canticorum laudans sponsa Ecclesia quid dicit? Sicut malus in lignis silvæ, sic dilectus meus in medio filiorum Israel; ait- que, In ambra ejus libens sedi, et fructus ejus dulcis gufturi (Cant. 2. 3). Quid vera faciam, dilecti, ego, qui et folia pauca et fructus modicos habeo, qui nec adustos refrigerare, nec esurientes fructibus sermo- num alere possum ? Optandum enim mihi esset, ut vobiscum sanctorum patrum doctrinam ediscerem. Sed quia timor Dei et desiderium vestrum ad dicen- dum nos incitat, exceptis ex dulcissimo Evangelio duobus tribusve locis, quasi palmarum fructibus, jisque degustatis vos excitemus: sic enim alacriter et ferventi spiritu ad fructuosas sanctorum patrum arbores festinabitis. Modo audivimus evangelistain dicentem Mediante festo ascendit Jesus in temp!un:, et docebat. Non præterivit Evangelii verbum, quia adest solemnitatis tempus: his que nunc aguntur competit evangelii lectio, diei congruens est enarra- tio vis enim hujus loci est quasi soror præsentis festi. Mediante festo ingressus est Jesus in templum. Post festum autem non ultra ascendit in templum, sed in erlum ascenuit. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum. Festum dicit diem, non talem qua- lis apud gentiles et Judæos celebratur, ubi ebrietas, comessationes, cantica meretricia, illecebræ vocum, saltationes varie; sed festum sacrum Christianos deceus, ubi non ebrietas et conessationes, sed pre- ces, hymni, supplicationes; ubi non meretricia can- tica, que corpus resolvunt, sed cantica divina, quie animas roborant; ubi non saltationes variae, sed ani- marum sanetarum cum letitia exsultationes. Si vis scire qui sint apud nos cantores et saltatores, vide mihi Isaiam canentem et dicentem: Cantabo dilecto canticum dilecti mei, vineæ meæ (Isai. 5. 1). Vide etiain chorum sanctarum mulierum, Mariam sorore Moysis, que cum aliis mulieribus Israelitis triumpha- les hymnos Deo canunt et dicunt: Cantemus Do- mino : gloriose enim magnificatus est (Exod. 15. 1). Cujus meminit David dicens: In medio juvencularum tympanistriarum in ecclesiis benedicite Dominum (Psal, deiferam arcam saltare, ut audire potes dicentem : Et Indam, et ridebo, et sallabo in conspectu Domini vidit deiferam uvam, in vulva viri experte adhuc occultatam, in uteri claustro choreas agens exsulta- bat. Mediante autem festo Jesus ascendit in templum. Templum vero est Dei solius habitaculum. Dicout enim etiam gentiles, Templum habemus, ignorantes illud non esse templum, sed locum exsecrandum. Ubi enim sanguinis effusio, libamina, nidor idolicus, dæmonum initiationes, ibi non templuin, sed dæmo- num Incus exsecrandus est. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum Templum est soli Deo di- catum domicilium, ubi dilectio et pax, ubi fides et castitas habitant. Ideo sacerdotem, qui sacra Deo facit, pacificum esse oportet, tranquilluin, non fură- cem, sine dolo, pecuniæ non amantem; ut primo Deus in ejus anima recte stabiliatur, deindeque po- pulum ad ejus imaginem transformet. Polest tein- plum vocari quælibet fidelis hominis anima purgata : Habitabo enim in vobis, et inambulabo ( Levit. 26. 12) : templum autem vere sanctum, victima et sacerdos, ipse Christus est : in quo, secundum divinum apo- stołum, Omnis plenitudo divinitatis inhabitat corpora liter (Col. 2. 9): cui dixit Pater: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. 109. 4). Nunc ex inexspectato lapsus in maximain quæstionem, quo oculos mentis declinem dubito, quo gubernaculum doctrinae admoveam ignoro. Nam si Apostolus, in Mel- chisedeci mentionem incidens, de illa re minutatim disserere vix ausus est dicens, De quo nobis grandis sermo et explicatu difficilis (Hebr. 5. 11) : quid dixerim ego qui tantum inferior sum Apostolo, quantum qui- vis dijudicare potest? Ac sicui viator donec planam et æquain viani emetitur, suaviter incedit; cum au- tem in locum quempiam asperrimum et salebrosuin pervenerit, ubi mous est præaltus, gradum reprimens et ascensus laborem secum reputans, lentiore ince- dere gradu incipit, ne cito deficiat : ita et nos quam- diu planam et facilem Evangelii seriem tractavimus, suavi sermonis gressu processimus ; cum vero per- venimus ad sententiam sublimiorem, lentius per cæ lestem scalam ascendere explicaudo incipimus. Quæ- nam est autem illa apud onines Christianos suborta quæstio? Cur, inquiunt, Apostolus Melchisedecum memorans, dixit illum esse sine patre, sine genea- login (Hebr. 7. 3), ac neque principium dieranı, neque finem vitæ habere? hic non fuerit homo, sed Deus. Multi vero non intelligentes ea quæ de illu dicta sunt, majorem Christo dixerunt, harresique sibi constituta vocantur Melchisedeciani; ac nobiscum disputantes, ut ostendant majorem Christo esse Mel- chisedecum, hanc scripturam nobis testem profe- runt: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec. Quomodo, inquiunt, non sit major Mel- chisedec, secundum cujns imaginem et ordinem sa- cerdos est Christus? Ali vero errantes dicunt ip: um esse Spiritum sanctum. Nos vero dicimus ipsum esse hominem passionibus nobis similem, nec majorem esse Christo, imo neque Joanne Baptista : verus quippe est sermo Domini: Amen dico vobis, non surre rit inter natos mulierum major Joanne Baptista (Malik. sanctum : sicque probamus non esse majorem Chri- sto. Dicant nobis illi, ex quo loco ipsum esse dicaul, an cælestium, an terrestrium, an infernorum? Si di- cant ex cælestibus, vel ex aliis quibusvis locis esse Mel- chisedecum, audiant ipsum Christo genu flectere": dicit enim Apostolus: Ipsi flectetur omne genu, et omn 67. 26. 27). Ipseque beatus David non erubescit ante (2. Reg. 6. 22). Infans enim Elisabetæ Joannes, ut 11. 14), contendimusque etiam non esse Spiritum
PG 61:740τυμπανιστριῶν ἐν Ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν Θεόν. Καὶ ὁ αὐτὸς μακάριος Δαυὶ̈δ οὐκ ἐπαισχύνεται ἔμπρο-σθεν τῆς θεοφόρου κιβωτοῦ ὀρχεῖσθαι, ὡς ἔστιν ἀκοῦ-σαι λέγοντος· Καὶ παίξομαι, καὶ γελάσομαι, καὶ ὀρχήσομαι ἐναντίον Κυρίου. Τὸ γὰρ βρέφος τῆς Ἐλι-σάβετ Ἰωάννης, θεωρήσας τὸν θεοφόρον βότρυν ἐν τῇ ἀγάμῳ μήτρᾳ ἔτι κρυπτόμενον, ἐν τῇ λινῷ τῆς γαστρὸς χορεύων ἐσκίρτα. Μεσαζούσης δὲ τῆς ἑορτῆς ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν. Ἱερὸν δέ ἐστι Θεῷ μόνῳ οἰκητή-ριον. Λέγουσι γὰρ καὶ Ἕλληνες, ἔχομεν ἱερὸν, ἀγνοοῦν-τες ὅτι ἐκεῖνο οὐκ ἔστιν ἱερὸν, ἀλλὰ μιαρόν. Ὅπου γὰρ αἱμάτων ἔκχυσις καὶ σπονδῶν, καὶ κνίσσαι εἰδωλικαὶ καὶ τελεταὶ δαιμόνων, ἐκεῖνο οὐκ ἂν εἴη ἱερὸν, ἀλλὰ μιαρὸν τῶν δαιμόνων. Μεσαζούσης δὲ τῆς ἑορτῆς ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν. Ἱερὸν δέ ἐστι μόνῳ Θεῷ οἰκη-τήριον ἀνακείμενον, ἔνθα ἀγάπη καὶ εἰρήνη, ἔνθα πίστις καὶ σωφροσύνη αὐλίζεται. Διὰ τοῦτο καὶ τὸν ἱερέα τοῦ Θεοῦ τὸν ἱερουργοῦντα τῷ Θεῷ εἰρηναῖον δεῖ εἶναι καὶ γαληνὸν, ἄκλοπον, ἄδολον, ἀφιλάργυρον, ἵνα προ-τέρως Θεὸς ἐν τῇ αὑτοῦ ψυχῇ κατορθώσῃ, εἶθ’ οὕτω τὸν λαὸν πρὸς τὴν ἑαυτοῦ εἰκόνα μεταῤῥυθμίσῃ. Δύναται ἱερὸν λέγεσθαι καὶ ἑκάστου πιστοῦ ἀνθρώπου ψυχὴ κεκαθαρμένη· Οἰκήσω γὰρ ἐν ὑμῖν, καὶ ἐμπεριπα-τήσω· ἱερὸν δὲ ὡς ἀληθῶς ἅγιον, καὶ ἱερεῖον, καὶ ἱε-ρεὺς, αὐτός ἐστιν ὁ Χριστὸς, ἐν ᾧ, κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον, Πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος κατοι-κεῖ σωματικῶς· πρὸς ὃν εἴρηκεν ὁ Πατὴρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Νῦν ἐκπεσὼν ἐκ τοῦ ἀδοκήτου εἰς μέγιστον ζήτημα, ἀπορῶ ποῦ κλίνω τὸ ὄμμα τῆς διανοίας ποῦ μετελεύσω τῷ πηδαλίῳ τῆς διδασκαλίας οὐκ οἶδα. Εἰ γὰρ ὁ ἀπόστολος εἰς τὸ κεφάλαιον τὸ περὶ τὸν Μελχισεδὲκ ἐληλυθὼς, ὤκνησε λεπτομερῶς διηγήσασθαι εἰρηκὼς, Περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος, τί ἂν εἴποιμ’ ἐγὼ, τοσοῦτον ἐπέχων τοῦ ἀποστόλου, ὅσον ἀν-θρώπου διάκρισις; Καὶ ὥσπερ ὁδοιπόρος μέχρις ἄν τινα πρανῆ καὶ πεδιάσιμον ὁδὸν ἐπιβαίνῃ, ἡδέως τὴν πορείαν ἀνύει· ἐπειδὰν δὲ ἔλθῃ πρὸς τόπον τινὰ τραχύ-τατον ἢ προσάντη καὶ δύσβατον, ἔνθα ἐστὶν ὄρος οὐρα-νόμηκες, σταθεὶς καὶ τὸν κάματον τοῦ ἀναφόρου ἀναλο-γισάμενος, ἠρέμα βαδίζειν ἄρχεται, ἵνα μὴ ταχεῖον ἀποκρίσῃ· ὡσαύτως καὶ ἡμεῖς, ἕως οὗ εἴχομεν τὸ τοῦ Εὐαγγελίου πρανὲς καὶ πεδιάσιμον, τῷ βήματι τοῦ λόγου ἡδέως ἐπορευόμεθα· ὅταν δὲ ἐληλύθαμεν εἰς οὐρανόμη-κες νόημα, ἠρέμα ἐπιβαίνειν τῇ οὐρανίῳ κλίμακι ἑρμη-νείᾳ ἀρχόμεθα. Τί δέ ἐστι τὸ παρὰ πᾶσι Χριστιανοῖς ζητούμενον θεώρημα; Τίνος ἕνεκεν, φησὶν, ὁ Ἀπόστο-λος μνημονεύσας Μελχισεδὲκ, εἶπεν αὐτὸν ἀπάτορα καὶ ἀγενεαλόγητον, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχοντα; οὗτος οὐκ ἂν εἴη ἄνθρωπος, ἀλλὰ Θεός. Πολλοὶ δὲ μὴ νοήσαντες τὰ περὶ αὐτοῦ εἰρημένα, μείζονα τοῦ Χριστοῦ εἶναι εἰρήκασι, καὶ συνεστήσαντο ἑαυτοῖς αἵρεσιν, καὶ λέγονται ἐκεῖνοι Μελχισεδεκιανοί· καὶ φιλονεικοῦντες ἡμῖν καὶ βουλόμενοι δεῖξαι, ὅτι μείζων ἐστὶ τοῦ Χριστοῦ ὁ Μελχισεδὲκ, προφέρουσιν ἡμῖν μάρτυρα τὴν Γραφὴν λέγουσαν· Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Πῶς γὰρ, φησὶν, οὐκ ἂν εἴη μείζων ὁ Μελχισεδὲκ, οὗ κατὰ τὴν εἰκόνα καὶ τάξιν ἱερατεύει ὁ Χριστός; Ἄλλοι δὲ πλανηθέντες λέ-γουσιν αὐτὸν εἶναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἡμεῖς δὲ λέγομεν αὐτὸν εἶναι ἄνθρωπον ὁμοιοπαθῆ ἡμῖν, καὶ μήτε μείζονα αὐτὸν εἶναι Χριστοῦ· τί δὲ λέγω τοῦ Χριστοῦ; ἀλλ’ οὔτε Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ. Ἀληθὴς γὰρ ὁ λόγος τοῦ Κυρίου, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγή-γερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ. Ἀλλ’ οὔτε μὴν εἶναι αὐτὸν τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Ὅτι δὲ οὐκ ἔστι μείζων τοῦ Χριστοῦ ὁ Μελχισεδὲκ, εἰπάτωσαν ἡμῖν ἐκεῖνοι οἱ τοῦτο λέγοντες, ποίου περι-βόλου, ἢ ποίου χωρίου αὐτὸν εἶναι λέγουσιν. Ἆρα οὐ-ρανίου; ἆρα ἐπιγείου; ἆρα καταχθονίου; Ἐὰν οὖν εἴπωσιν ὅτι τῶν οὐρανίων ἐστὶν ὁ Μελχισεδὲκ ἢ ἄλλου τινὸς χωρίου, ἀκουσάτωσαν ὅτι τὸ αὐτοῦ γόνυ κάμπτει τῷ Χριστῷ· λέγει γὰρ ὁ Ἀπόστολος ὅτι Αὐτῷ κάμ-ψει πᾶν γόνυ, καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται, ἐπουρανίων, ἐπιγείων καὶ καταχθονίων. Εἰ οὖν κάμ-πτει γόνυ ὁ Μελχισεδὲκ τῷ Χριστῷ, ἐλάττων εἴη προς-κυνῶν Μελχισεδὲκ τοῦ προσκυνουμένου ὑπ’ αὐτοῦ
739 SPURIA. 750 IN ILLUD,ASCENDIT DOMINUS IN TEMPLUM MEDIAnte festo (Joan. 7. 14 ), ET DE MELCHISE- DEC. IN MEDIA PENTECOSTE. 1 Mala punica, pomim, dactylus et reliqui arborum fructus corporeum guttur suavitate afficiunt; divini vero sermones sanctorun doctorum dilectione tem- perati, ad audition doctrinæ missi, anime guttur delectant. Ac sicut is qui fructus ex arboribus decerpsit, dum illos degusta!, arbores ipsas laudat : ita qui divina doctoruni eloquia auribus decerpsit, in montein remisit, sermonisque suavitatem degustavil, doctori laudes e labiis emittens dicit, Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo (Psal. 118. 103)! Sapientissimusque Salomon pul- chros sermones favo mellis sic comparat: Fuvum mellis eloquia pulchra (Prov. 16. 14). Ut enim gultur dum cibos degustal, suaves ab insipidis discernere novit ita et mens bona verba a madis scit distin- guere, ut dicitur in Jubo: Gattur cibos degustat, mens autem verba discernit (Job. 12. 11). Et nemo pu- tet, dum paterfamilias in horto suo habet diversas arbores, palmas, malos, oleas; Dominum in horto Ecclesiæ non habere diversos patrum frutices, qui singuli secundum propriam suavitatem ex profundo cordis degustandos fructus proferunt. Ex illis enim alius est quasi olea florida, foliis fidei comans, et pie- tatis operibus fructificans: alius quasi palma ramis suis ob reportatam de diabolo victoriam coronata, et dulcissimum liberalitatis fructum pauperibus ero- gans de quo dicit Scriptura, Justus ut palma florebit (Psal. 91. 13). Alius quasi malus duas hominibus præ- bet delectationes, odorem nempe et in faucibus sua- vitatem : quem in canticis. Canticorum laudans sponsa Ecclesia quid dicit? Sicut malus in lignis silvæ, sic dilectus meus in medio filiorum Israel; ait- que, In ambra ejus libens sedi, et fructus ejus dulcis gufturi (Cant. 2. 3). Quid vera faciam, dilecti, ego, qui et folia pauca et fructus modicos habeo, qui nec adustos refrigerare, nec esurientes fructibus sermo- num alere possum ? Optandum enim mihi esset, ut vobiscum sanctorum patrum doctrinam ediscerem. Sed quia timor Dei et desiderium vestrum ad dicen- dum nos incitat, exceptis ex dulcissimo Evangelio duobus tribusve locis, quasi palmarum fructibus, jisque degustatis vos excitemus: sic enim alacriter et ferventi spiritu ad fructuosas sanctorum patrum arbores festinabitis. Modo audivimus evangelistain dicentem Mediante festo ascendit Jesus in temp!un:, et docebat. Non præterivit Evangelii verbum, quia adest solemnitatis tempus: his que nunc aguntur competit evangelii lectio, diei congruens est enarra- tio vis enim hujus loci est quasi soror præsentis festi. Mediante festo ingressus est Jesus in templum. Post festum autem non ultra ascendit in templum, sed in erlum ascenuit. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum. Festum dicit diem, non talem qua- lis apud gentiles et Judæos celebratur, ubi ebrietas, comessationes, cantica meretricia, illecebræ vocum, saltationes varie; sed festum sacrum Christianos deceus, ubi non ebrietas et conessationes, sed pre- ces, hymni, supplicationes; ubi non meretricia can- tica, que corpus resolvunt, sed cantica divina, quie animas roborant; ubi non saltationes variae, sed ani- marum sanetarum cum letitia exsultationes. Si vis scire qui sint apud nos cantores et saltatores, vide mihi Isaiam canentem et dicentem: Cantabo dilecto canticum dilecti mei, vineæ meæ (Isai. 5. 1). Vide etiain chorum sanctarum mulierum, Mariam sorore Moysis, que cum aliis mulieribus Israelitis triumpha- les hymnos Deo canunt et dicunt: Cantemus Do- mino : gloriose enim magnificatus est (Exod. 15. 1). Cujus meminit David dicens: In medio juvencularum tympanistriarum in ecclesiis benedicite Dominum (Psal, deiferam arcam saltare, ut audire potes dicentem : Et Indam, et ridebo, et sallabo in conspectu Domini vidit deiferam uvam, in vulva viri experte adhuc occultatam, in uteri claustro choreas agens exsulta- bat. Mediante autem festo Jesus ascendit in templum. Templum vero est Dei solius habitaculum. Dicout enim etiam gentiles, Templum habemus, ignorantes illud non esse templum, sed locum exsecrandum. Ubi enim sanguinis effusio, libamina, nidor idolicus, dæmonum initiationes, ibi non templuin, sed dæmo- num Incus exsecrandus est. Mediante autem festo ascendit Jesus in templum Templum est soli Deo di- catum domicilium, ubi dilectio et pax, ubi fides et castitas habitant. Ideo sacerdotem, qui sacra Deo facit, pacificum esse oportet, tranquilluin, non fură- cem, sine dolo, pecuniæ non amantem; ut primo Deus in ejus anima recte stabiliatur, deindeque po- pulum ad ejus imaginem transformet. Polest tein- plum vocari quælibet fidelis hominis anima purgata : Habitabo enim in vobis, et inambulabo ( Levit. 26. 12) : templum autem vere sanctum, victima et sacerdos, ipse Christus est : in quo, secundum divinum apo- stołum, Omnis plenitudo divinitatis inhabitat corpora liter (Col. 2. 9): cui dixit Pater: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. 109. 4). Nunc ex inexspectato lapsus in maximain quæstionem, quo oculos mentis declinem dubito, quo gubernaculum doctrinae admoveam ignoro. Nam si Apostolus, in Mel- chisedeci mentionem incidens, de illa re minutatim disserere vix ausus est dicens, De quo nobis grandis sermo et explicatu difficilis (Hebr. 5. 11) : quid dixerim ego qui tantum inferior sum Apostolo, quantum qui- vis dijudicare potest? Ac sicui viator donec planam et æquain viani emetitur, suaviter incedit; cum au- tem in locum quempiam asperrimum et salebrosuin pervenerit, ubi mous est præaltus, gradum reprimens et ascensus laborem secum reputans, lentiore ince- dere gradu incipit, ne cito deficiat : ita et nos quam- diu planam et facilem Evangelii seriem tractavimus, suavi sermonis gressu processimus ; cum vero per- venimus ad sententiam sublimiorem, lentius per cæ lestem scalam ascendere explicaudo incipimus. Quæ- nam est autem illa apud onines Christianos suborta quæstio? Cur, inquiunt, Apostolus Melchisedecum memorans, dixit illum esse sine patre, sine genea- login (Hebr. 7. 3), ac neque principium dieranı, neque finem vitæ habere? hic non fuerit homo, sed Deus. Multi vero non intelligentes ea quæ de illu dicta sunt, majorem Christo dixerunt, harresique sibi constituta vocantur Melchisedeciani; ac nobiscum disputantes, ut ostendant majorem Christo esse Mel- chisedecum, hanc scripturam nobis testem profe- runt: Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedec. Quomodo, inquiunt, non sit major Mel- chisedec, secundum cujns imaginem et ordinem sa- cerdos est Christus? Ali vero errantes dicunt ip: um esse Spiritum sanctum. Nos vero dicimus ipsum esse hominem passionibus nobis similem, nec majorem esse Christo, imo neque Joanne Baptista : verus quippe est sermo Domini: Amen dico vobis, non surre rit inter natos mulierum major Joanne Baptista (Malik. sanctum : sicque probamus non esse majorem Chri- sto. Dicant nobis illi, ex quo loco ipsum esse dicaul, an cælestium, an terrestrium, an infernorum? Si di- cant ex cælestibus, vel ex aliis quibusvis locis esse Mel- chisedecum, audiant ipsum Christo genu flectere": dicit enim Apostolus: Ipsi flectetur omne genu, et omn 67. 26. 27). Ipseque beatus David non erubescit ante (2. Reg. 6. 22). Infans enim Elisabetæ Joannes, ut 11. 14), contendimusque etiam non esse Spiritum
PG 61:741Χριστοῦ. Τί δὲ οἱ τάλανες καὶ τὸν ἑξῆς στίχον εἰρημέ-νον παρὰ τοῦ Ἀποστόλου οὐκ ἀκούουσιν, ἵνα μάθωσιν αὐτὸν ἐλάττω εἶναι τοῦ Χριστοῦ; ἐπιφέρει γὰρ λέγων, Ἀφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ ἐγενόμεθα. Ἀλλ’ ἴσως τις τῶν ἀκροατῶν ἐπερωτᾷ καὶ λέγει· Τί οὖν ἐστιν ἀπάτορα λέγεσθαι καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Μελχισεδέκ; Πρὸς ὃν ἐροῦμεν, ὅτι Ἰουδαῖοι μὲν εἰρή-κασιν αὐτὸν ἐκ πορνείας γεννηθέντα, καὶ διὰ τοῦτο μὴ γενεαλογεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν, ὅτι, Κακῶς εἴπατε· εὑρίσκομεν γὰρ καὶ ἄλλους ἀπὸ πορνείας γεννηθέντας καὶ γενεαλογηθέντας. Εὐθὺς Σολομὼν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου γυναικὸς γεννηθεὶς ἐγενεα-λογήθη, καὶ Ἀβιμέλεχ υἱὸς Γεδεὼν, ὃς ἐκ πορ-νείας γεννηθεὶς ἐγενεαλογήθη. Τίνος οὖν ἕνεκεν οὐ γε-νεαλογεῖται ὁ Μελχισεδέκ; Ἀλλ’ ἐπειδὴ τύπος ἦν τοῦ Χριστοῦ ὁ Μελχισεδὲκ, καὶ εἰκόνα ἔφερε τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρέλιπε τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέ-ρα, καὶ ἀγενεαλόγητον αὐτὸν διηγήσατο, ἵνα ἐν ἐκεί-νῳ, καθάπερ εἰκόνι, τὸν ἀληθῶς ἀπάτορα καὶ ἀμή-τορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Χριστὸν ἐνοπτρισώμεθα. Ἀπάτωρ γὰρ Χριστὸς ἐπὶ γῆς κατὰ σάρκα, ἀμήτωρ ἐν οὐρανοῖς κατὰ Πνεῦμα, κατὰ τὴν θεότητα. Τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὐ γὰρ ἐγενεαλόγησε τὸν Μελχισεδὲκ ἡ Γραφὴ, ἀλλὰ παρέλιπεν αὐτοῦ καὶ τὴν γέννησιν καὶ τὴν τελευτὴν, ἵνα, καθὼς προείπαμεν, ἐν ἐκείνῳ τοῦτον θεωρήσωμεν τὸν ἀληθινὸν Μελχισεδέκ. Βασιλεὺς γὰρ δικαιοσύνης ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδὲκ, ὅς ἐστι Χριστὸς,
741 SPURIA. Χριστοῦ. Τί δὲ οἱ τάλανες καὶ τὸν ἑξῆς στίχον εἰρημέ- νον παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου οὐκ ἀκούουσιν, ἵνα μάθωσιν αὐτὸν ἐλάττω εἶναι τοῦ Χριστοῦ; ἐπιφέρει γὰρ λέγων, Αφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ ἐγενόμεθα. Αλλ' ἴσως τις τῶν ἀκροατῶν ἐπερωτά και λέγει· Τί οὖν ἐστιν ἀπάτομα λέγεσθαι καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Μελχισεδέκ ; Πρὸς ἦν ἐροῦμεν, ὅτι Ἰουδαῖοι μὲν εἰρή- κασιν αὐτὸν ἐκ πορνείας γεννηθέντα, καὶ διὰ τοῦτο μή γενεαλογεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν, ὅτι, Κακῶς εἶπατε· εὑρίσκομεν γὰρ καὶ ἄλλους ἀπὸ πορνείας γεννηθέντας καὶ γενεαλογηθέντας. Εὐθύς Σολομὼν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου γυναικός γεννηθεὶς ἐγενεα- λογήθη [795], καὶ ᾿Αβιμέλεχ υἱὸς Γεδεών, ὃς ἐκ πορτ νείας γεννηθεὶς ἐγενεαλογήθη. Τίνος οὖν ἔνεκεν οὐ γε- νεαλογεῖται ὁ Μελχισεδέκ; Αλλ' ἐπειδὴ τύπος ἦν του Χριστοῦ ὁ Μελχισεδέκ, καὶ εἰκόνα ἔφερε τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρέλιπε τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέ- ρα, καὶ ἀγενεαλόγητου αὐτὸν διηγήσατο, ἵνα ἐν ἐκεί νῳ, καθάπερ εἰκόνε, τὸν ἀληθῶς ἀπάτορα καὶ ἀμής τάρα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Χριστὸν ἐνοπτρισώμεθα. Απάτωρ γὰρ Χριστὸς ἐπὶ γῆς κατὰ σάρκα, αμήτωρ ἐν οὐρανοῖς κατὰ Πνεῦμα, κατά την θεότητα. Τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὐ γὰρ ἐγενεαλόγησε τον Μελχισεδέκ ή Γραφή, ἀλλὰ παρέλιπεν αὐτοῦ καὶ τὴν γέννησιν καὶ τὴν τελευτήν, ἵνα, καθώς προείπαμεν, ἐν ἐκείνῳ τοῦτον θεωρήσωμεν τὸν ἀληθινὸν Μελχισεδέκ. Βασιλεύς γάρ δικαιοσύνης ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδέκ, ὃς ἐστι Χριστός, .718 μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Ούτε γάρ ἀρχὴν ἡμερῶν ὁ Θεὸς Λόγος είχεν, ούτε έληξε ποτε ἢ ἐτελεύτησεν· εἰς ἀεὶ γὰρ ὁ Χριστὸς διαμένει. Αντι- λέγουσι γὰρ ἡμῖν οἱ Μελχισεδεκιανοὶ λέγοντες, Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Πατήρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; Πρὸς οὓς λέγομεν, ὅτι οὗτος ὁ Μελχισεδὲν ἀνὴρ δίκαιος γέγονε. καὶ ἀ η- θῶς εἰκόνα Θεοῦ φέρων ἐν ἑαυτῷ. Προφητικῷ τοίνυν Πνεύματι κινούμενος, τὴν μέλλουσαν ὑπὸ Χριστοῦ προ σφορὰν τῷ Θεῷ προσκομίζεσθαι νῦν νοήσας, ἄρτῳ καὶ οἴκῳ τὸν Θεὸν ἐγέραιρε, μιμούμενος τὸν μέλλοντα Χριστόν. Ἐπειδὴ οὖν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή ή τάξις τοῦ ᾿Ααρών θυσίαν προσέφερεν, οὐκ ἄρτον καὶ εἶνον, ἀλλὰ μόσχους καὶ ἀμνοὺς καὶ ἐναίμοις θυσίαις εδόξαζε τὸν Θεὸν, ὁ Θεὸς πρὸς τὸν μέλλοντα γεννᾶσθαι ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας Ἰησοῦν βοᾷ καὶ λέγει· Σύ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ααρών, τοῦ ἐν μόσχοις καὶ ἀρνάσι καὶ ἐναίμοις θυσίαις λατρεύοντος, ἀλλὰ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, ἐν ἄρτῳ καὶ οίνῳ τὴν τῶν ἐθνῶν προσκομίζων προσφοράν εἰς τὸ διηνεκές. Αλλ' ἵνα μὴ δόξωμεν, ἀγαπητοί, ἐρεσχελεῖν μηκύνοντες τὸν λόγον, ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, τῇ τῶν πατέρων πηγῇ τῆς διδασκαλίας παραπέμψομεν ὑμᾶς, οἵτινες καὶ τὴν δίψαν τῆς ψυχῆς ὑμῶν καταπαύ σωσι, καὶ τὰς καρδίας ὑμῶν εὐφράνωσι, Πνεύματος ἁγίου πληροῦντες, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν μεσοπεντηκοστής. (που δ᾽ ἂν ὁ Δεσπότης ως πηγή ζωής σωματικώς παραγίνεται, πολλοὺς καὶ διαφόρους ἀποῤῥεῖ τοὺς τῆς φιλανθρωπίας κρουνούς. ᾿Ανῆλθεν εἰς ὄρος μετὰ τῶν μαθητών, καὶ τὰ τῶν μακαρισμῶν τοῖς ἀκρουμένοις προβάλλεται μεῖθρα· κατῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ τοῖς ποι- κίλαις νόσοι; ἐνεχομένοις ἐχετοὺς ἰαμάτων κατέχειν· ἐπέστη τῇ προβατική κολυμβήθρα, καὶ τὸν παράλυτον τὴν ῥῶσιν ἐπότισεν· εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Πέτρου, καὶ τὴν τούτου πενθερὰν πυρετῷ φλεγομένην εδρόσισε· κατέλαβε τὴν Βηθανίαν. καὶ ζωῆς ποτήριον τὸν τετραή μεσον Λάζαρον ἐπότισεν· ὑπήντησε τῷ λεπρῷ, καὶ τὰς του πάθους φολίδας τῷ σπόγγῳ τῆς φιλανθρωπίας ἀπὸ έσμηξεν ; ἐπέστη τῇ συναγωγῇ, καὶ τὸν ξηρὸν τῆς χειρὸς βλαστὸν πρὸς κίνησιν ἐνεργὸν ἐνότισε· παρέβαλε τοῖς γάμοις, καὶ παραδοξοποιία, οίνον τοῖς κληθεῖσιν ἐκε βασε· καὶ ἄλλα μυρία, ἅπερ ἀριθμεῖν δυσχερές. Αν ἔσῃ καὶ σήμερον εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τοὺς τῆς διδασκαλία; τοῖς ἀκροωμένοις ποταμούς προεβάλετο. Ηκούσατε γὰρ τῆς εὐαγγελικῆς ἀναγνώσεως, την προσφέρως ἡμῖν καὶ κατὰ τὴν μέσην τῆς ἑορτῆς ἐφ' ὑψηλού βήματος εν τώς ὁ εὐαγγελιστής μεγαλοφώνως ἀνέκραξε, καθάπερ τινὶ σάλπι γι τῇ φωνῇ τοῦ Λευΐτου χρησάμενος. "Ηδη δὲ, φησί, τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ [796 ἐδίδασκε γέμον καὶ αὐτὸ φιλανθρω πίας τὸ γράμμα. Οὐ γὰρ εἶπε, διωγμῶν, ἐνεστώτων, τ λύπης παρούσης, ἦν ἀθυμίας τους μαθητάς κατεχού σης, καὶ τοιούτων ἄλλων τινῶν ὑφήγησιν, περὶ ὧν συνεχῶς ἡ τῶν ἀποστόλων ἐκωμώδησε πράξις· ἀλλὰ τί φησιν; Ηδη τῆς ἑορτῆς μεσούσης. Τί μεσούσης της ἑορτῆς, εἰπὲ, Ιωάννη; Ηρώδης τὰς χεῖρας ἐπέβαλε ; συμβούλιον πονηρὸν ὁ τῶν Ἰουδαίων συνεκρότησε δη μας, πάλιν πρὸς προδοσίαν Ἰούδας; Οὐχὶ, φησίν· ἀλλὰ τί ; ᾿Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε. Τα πρέποντα τῷ Χριστῷ παρατέθεικας τῷ Χριστῷ, τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ πράξιν προσήνωσας. Εργον γὰρ λό γου τὸ λαλεῖν, καὶ διδασκάλου τὸ διδάσκειν, καὶ Χρι- στοῦ τὰ τῆς ὠφελείας τοῖς ἀχρεωμένοις προΐεσθαι μή- ματα. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Ὢ τῆς ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας! Οπου κατά μια κρὸν ἐλιθάζετο, ἐκεῖ ταῖς τῶν λόγων διδασκαλίαις τους λιθάζοντας ἐπλούτιζεν. Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ δε ρὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Όπου τα Μωυσέως ανεγινώσκετο νόμιμα, ἐκεῖ τὰ τῆς χάριτος παρετίθη διδάγματα, οὐ καταργῶν τὴν νόμον, ἀλλὰ πληρωτής του νόμου γινό- μενος. Αὐτὸς γὰρ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἀνέκραξεν, Οὐκ ἦθον καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι· καὶ Παύλος διὰ στόματος ἔχων τὸν Δεσπότην φθεγγό μένον, Τέλος γὰρ νόμου, φησὶ, Χριστὸς εἰς δικαιο- σύνην. Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πάντας τῆς προσευχῆς ἐνδιδάσκων τὸν τόπον, ἐκεῖσε τὸν τῆς κατ ηχήσεως ποιούμενος λόγον ὡς Λόγος, ἔνθα καὶ τὸ που νηρευόμενον συνέδριον ήθροισται. Ο κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἱερεὺς ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πολλῶν μὲν ἀκουόντων, οὐδενὸ; δὲ τῶν Ἰουδαίων μεν θάνοντος. Περὶ αὐτῶν γὰρ ὁ προαγορείων ιδία, φύας. μοὺς ἔχουσι, καὶ οὐ βλέπουσιν· ώτα ἔχουσι, καὶ οὐκ ἀκούουσιν. Ανέβη ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, τὴν τῶν θεομάχων ἄνοιαν στηλιτεύων· ἀγ έξη εἰς τὸ ἱερὸν, ἵνα τῆς οὐρανίου διδασκαλίας αναπε τάσας τὰ δίκτυα, λογικὴν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσηται θέ καν· ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν ὁ Ἰησοῦς, ἀνῆλθεν ἀλλ᾽ Ιου- δαῖοι κατῆλθον τῆς πίστεως. "Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδί δασκεν. Εθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες Πως οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμαθηκώς; Εθαύμαζα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπίστευον· κατεπλήττοντο τὴν τῆς σοφίας ὑπερβολὴν, ἀλλ' οὐ μετεγίνωσκον, τῇ τῆς κακίας πα πετρωμένοι δεινότητι. Εθεώρουν τὸν ἰατρὸν προτι θέντα τὰ φάρμακα, καὶ νοσούντες τὴν θεραπείαν ο προσεδέχοντος ἔβλεπον τὸν δυόμενον, καὶ τὴν αἰχμα λωσίαν ἐφίλουν· ἔχοντες ἐν μέσῳ τῶν ἀγαθῶν τὸν λει μωνα· τίς ἀκάνθας συνέλεγον· τοῦ λιμένος παρόντος. ἐν ανάγουν οἱ δεινοί · σοφίας προχεούσης τὰ θεῖα δι δάγματα, τῶν φόνων ἀποπλύνασθαι τὸν βρόμον οὐκ Εθελον· Χριστοῦ τὰς πτέρυγας τῆς φιλανθρωπίας ἁπλοῦντος, σκέπεσθαι οὐκ ἠνείχοντο τῶν ἐχιώνων τα γεννήματα. Ποσάκις γάρ, φησὶν, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα ὑμῶν, ὡς ὅροις τὰ νοσσία ἑαυτῆς· καὶ οὐκ ἐθελήσατε; Εθαύμα ζυν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πως οὗτος οἶδε γράμ μιτα, μὴ μεμαθηκώς; Ὁ τῶν πραγμάτων ! Νόμου αγνοείς, Ἰουδαῖς, καὶ ἀγνοεῖς τὰ τοῦ νόμου παιδεύ ματα; λέγεις, Πῶς οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμα- θηκώς; Ειπέ μοι, ὦ τῆς ἀληθείας εχθρε, πως ο Λόεμ, γράμματα μὴ μεμαθηκώς, τοῖς θηρίοις προσφόρους τὰς ονομασίας ἐπέθηκε; Τὸν δοῦλον οὐκ ἐρωτᾷς, καὶ τὸν Δεσπότην λογοθετεῖς λέγων, Πως οὗτος εἶδε γράμι γιατα; Απεκρίθη ὁ Ἰησοῦς, καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ δι διμὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πα τρός. Καὶ πότε Θεὸς κατὰ μετάβασιν ἀποστέλλεται τό που ; πότε δὲ ὁ τὰ πάντα πληρῶν ἔνθα πάρεστιν ἔρχε ται ; Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ὁ λόγος, οὐ πρὸς τοὺς εὐτε Εως μανθάνειν εἰδότας ἡ ῥῆσις. Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, δς μας καὶ τὴν ἐξ οὐρανοῦ μαρτυρίαν ἐπὶ πάντων ὑμῶν προ Digilized by Google
PG 61:742μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὔτε γὰρ ἀρχὴν ἡμερῶν ὁ Θεὸς Λόγος εἶχεν, οὔτε ἔληξέ ποτε ἢ ἐτελεύτησεν· εἰς ἀεὶ γὰρ ὁ Χριστὸς διαμένει. Ἀντι-λέγουσι γὰρ ἡμῖν οἱ Μελχισεδεκιανοὶ λέγοντες, Τί οὖν ἐστιν ὃ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Πατὴρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ; Πρὸς οὓς λέγομεν, ὅτι οὗτος ὁ Μελχισεδὲκ ἀνὴρ δίκαιος γέγονε, καὶ ἀλη-θῶς εἰκόνα Θεοῦ φέρων ἐν ἑαυτῷ. Προφητικῷ τοίνυν Πνεύματι κινούμενος, τὴν μέλλουσαν ὑπὸ Χριστοῦ προ-σφορὰν τῷ Θεῷ προσκομίζεσθαι νῦν νοήσας, ἄρτῳ καὶ οἴνῳ τὸν Θεὸν ἐγέραιρε, μιμούμενος τὸν μέλλοντα Χριστόν. Ἐπειδὴ οὖν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων συναγωγῇ ἡ τάξις τοῦ Ἀαρὼν θυσίαν προσέφερεν, οὐκ ἄρτον καὶ οἶνον, ἀλλὰ μόσχους καὶ ἀμνοὺς καὶ ἐναίμοις θυσίαις ἐδόξαζε τὸν Θεὸν, ὁ Θεὸς πρὸς τὸν μέλλοντα γεννᾶσθαι ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας Ἰησοῦν βοᾷ καὶ λέγει· Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ, οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν, τοῦ ἐν μόσχοις καὶ ἀρνάσι καὶ ἐναίμοις θυσίαις λατρεύοντος, ἀλλὰ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ, ἐν ἄρτῳ καὶ οἴνῳ τὴν τῶν ἐθνῶν προσκομίζων προσφορὰν εἰς τὸ διηνεκές. Ἀλλ’ ἵνα μὴ δόξωμεν, ἀγαπητοὶ, ἐρεσχελεῖν μηκύνοντες τὸν λόγον, ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, τῇ τῶν πατέρων πηγῇ τῆς διδασκαλίας παραπέμψομεν ὑμᾶς, οἵτινες καὶ τὴν δίψαν τῆς ψυχῆς ὑμῶν καταπαύ-σωσι, καὶ τὰς καρδίας ὑμῶν εὐφράνωσι, Πνεύματος ἁγίου πληροῦντες, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
741 SPURIA. Χριστοῦ. Τί δὲ οἱ τάλανες καὶ τὸν ἑξῆς στίχον εἰρημέ- νον παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου οὐκ ἀκούουσιν, ἵνα μάθωσιν αὐτὸν ἐλάττω εἶναι τοῦ Χριστοῦ; ἐπιφέρει γὰρ λέγων, Αφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ ἐγενόμεθα. Αλλ' ἴσως τις τῶν ἀκροατῶν ἐπερωτά και λέγει· Τί οὖν ἐστιν ἀπάτομα λέγεσθαι καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Μελχισεδέκ ; Πρὸς ἦν ἐροῦμεν, ὅτι Ἰουδαῖοι μὲν εἰρή- κασιν αὐτὸν ἐκ πορνείας γεννηθέντα, καὶ διὰ τοῦτο μή γενεαλογεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν, ὅτι, Κακῶς εἶπατε· εὑρίσκομεν γὰρ καὶ ἄλλους ἀπὸ πορνείας γεννηθέντας καὶ γενεαλογηθέντας. Εὐθύς Σολομὼν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου γυναικός γεννηθεὶς ἐγενεα- λογήθη [795], καὶ ᾿Αβιμέλεχ υἱὸς Γεδεών, ὃς ἐκ πορτ νείας γεννηθεὶς ἐγενεαλογήθη. Τίνος οὖν ἔνεκεν οὐ γε- νεαλογεῖται ὁ Μελχισεδέκ; Αλλ' ἐπειδὴ τύπος ἦν του Χριστοῦ ὁ Μελχισεδέκ, καὶ εἰκόνα ἔφερε τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρέλιπε τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέ- ρα, καὶ ἀγενεαλόγητου αὐτὸν διηγήσατο, ἵνα ἐν ἐκεί νῳ, καθάπερ εἰκόνε, τὸν ἀληθῶς ἀπάτορα καὶ ἀμής τάρα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Χριστὸν ἐνοπτρισώμεθα. Απάτωρ γὰρ Χριστὸς ἐπὶ γῆς κατὰ σάρκα, αμήτωρ ἐν οὐρανοῖς κατὰ Πνεῦμα, κατά την θεότητα. Τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὐ γὰρ ἐγενεαλόγησε τον Μελχισεδέκ ή Γραφή, ἀλλὰ παρέλιπεν αὐτοῦ καὶ τὴν γέννησιν καὶ τὴν τελευτήν, ἵνα, καθώς προείπαμεν, ἐν ἐκείνῳ τοῦτον θεωρήσωμεν τὸν ἀληθινὸν Μελχισεδέκ. Βασιλεύς γάρ δικαιοσύνης ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδέκ, ὃς ἐστι Χριστός, .718 μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Ούτε γάρ ἀρχὴν ἡμερῶν ὁ Θεὸς Λόγος είχεν, ούτε έληξε ποτε ἢ ἐτελεύτησεν· εἰς ἀεὶ γὰρ ὁ Χριστὸς διαμένει. Αντι- λέγουσι γὰρ ἡμῖν οἱ Μελχισεδεκιανοὶ λέγοντες, Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Πατήρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; Πρὸς οὓς λέγομεν, ὅτι οὗτος ὁ Μελχισεδὲν ἀνὴρ δίκαιος γέγονε. καὶ ἀ η- θῶς εἰκόνα Θεοῦ φέρων ἐν ἑαυτῷ. Προφητικῷ τοίνυν Πνεύματι κινούμενος, τὴν μέλλουσαν ὑπὸ Χριστοῦ προ σφορὰν τῷ Θεῷ προσκομίζεσθαι νῦν νοήσας, ἄρτῳ καὶ οἴκῳ τὸν Θεὸν ἐγέραιρε, μιμούμενος τὸν μέλλοντα Χριστόν. Ἐπειδὴ οὖν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή ή τάξις τοῦ ᾿Ααρών θυσίαν προσέφερεν, οὐκ ἄρτον καὶ εἶνον, ἀλλὰ μόσχους καὶ ἀμνοὺς καὶ ἐναίμοις θυσίαις εδόξαζε τὸν Θεὸν, ὁ Θεὸς πρὸς τὸν μέλλοντα γεννᾶσθαι ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας Ἰησοῦν βοᾷ καὶ λέγει· Σύ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ααρών, τοῦ ἐν μόσχοις καὶ ἀρνάσι καὶ ἐναίμοις θυσίαις λατρεύοντος, ἀλλὰ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, ἐν ἄρτῳ καὶ οίνῳ τὴν τῶν ἐθνῶν προσκομίζων προσφοράν εἰς τὸ διηνεκές. Αλλ' ἵνα μὴ δόξωμεν, ἀγαπητοί, ἐρεσχελεῖν μηκύνοντες τὸν λόγον, ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, τῇ τῶν πατέρων πηγῇ τῆς διδασκαλίας παραπέμψομεν ὑμᾶς, οἵτινες καὶ τὴν δίψαν τῆς ψυχῆς ὑμῶν καταπαύ σωσι, καὶ τὰς καρδίας ὑμῶν εὐφράνωσι, Πνεύματος ἁγίου πληροῦντες, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν μεσοπεντηκοστής. (που δ᾽ ἂν ὁ Δεσπότης ως πηγή ζωής σωματικώς παραγίνεται, πολλοὺς καὶ διαφόρους ἀποῤῥεῖ τοὺς τῆς φιλανθρωπίας κρουνούς. ᾿Ανῆλθεν εἰς ὄρος μετὰ τῶν μαθητών, καὶ τὰ τῶν μακαρισμῶν τοῖς ἀκρουμένοις προβάλλεται μεῖθρα· κατῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ τοῖς ποι- κίλαις νόσοι; ἐνεχομένοις ἐχετοὺς ἰαμάτων κατέχειν· ἐπέστη τῇ προβατική κολυμβήθρα, καὶ τὸν παράλυτον τὴν ῥῶσιν ἐπότισεν· εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Πέτρου, καὶ τὴν τούτου πενθερὰν πυρετῷ φλεγομένην εδρόσισε· κατέλαβε τὴν Βηθανίαν. καὶ ζωῆς ποτήριον τὸν τετραή μεσον Λάζαρον ἐπότισεν· ὑπήντησε τῷ λεπρῷ, καὶ τὰς του πάθους φολίδας τῷ σπόγγῳ τῆς φιλανθρωπίας ἀπὸ έσμηξεν ; ἐπέστη τῇ συναγωγῇ, καὶ τὸν ξηρὸν τῆς χειρὸς βλαστὸν πρὸς κίνησιν ἐνεργὸν ἐνότισε· παρέβαλε τοῖς γάμοις, καὶ παραδοξοποιία, οίνον τοῖς κληθεῖσιν ἐκε βασε· καὶ ἄλλα μυρία, ἅπερ ἀριθμεῖν δυσχερές. Αν ἔσῃ καὶ σήμερον εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τοὺς τῆς διδασκαλία; τοῖς ἀκροωμένοις ποταμούς προεβάλετο. Ηκούσατε γὰρ τῆς εὐαγγελικῆς ἀναγνώσεως, την προσφέρως ἡμῖν καὶ κατὰ τὴν μέσην τῆς ἑορτῆς ἐφ' ὑψηλού βήματος εν τώς ὁ εὐαγγελιστής μεγαλοφώνως ἀνέκραξε, καθάπερ τινὶ σάλπι γι τῇ φωνῇ τοῦ Λευΐτου χρησάμενος. "Ηδη δὲ, φησί, τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ [796 ἐδίδασκε γέμον καὶ αὐτὸ φιλανθρω πίας τὸ γράμμα. Οὐ γὰρ εἶπε, διωγμῶν, ἐνεστώτων, τ λύπης παρούσης, ἦν ἀθυμίας τους μαθητάς κατεχού σης, καὶ τοιούτων ἄλλων τινῶν ὑφήγησιν, περὶ ὧν συνεχῶς ἡ τῶν ἀποστόλων ἐκωμώδησε πράξις· ἀλλὰ τί φησιν; Ηδη τῆς ἑορτῆς μεσούσης. Τί μεσούσης της ἑορτῆς, εἰπὲ, Ιωάννη; Ηρώδης τὰς χεῖρας ἐπέβαλε ; συμβούλιον πονηρὸν ὁ τῶν Ἰουδαίων συνεκρότησε δη μας, πάλιν πρὸς προδοσίαν Ἰούδας; Οὐχὶ, φησίν· ἀλλὰ τί ; ᾿Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε. Τα πρέποντα τῷ Χριστῷ παρατέθεικας τῷ Χριστῷ, τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ πράξιν προσήνωσας. Εργον γὰρ λό γου τὸ λαλεῖν, καὶ διδασκάλου τὸ διδάσκειν, καὶ Χρι- στοῦ τὰ τῆς ὠφελείας τοῖς ἀχρεωμένοις προΐεσθαι μή- ματα. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Ὢ τῆς ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας! Οπου κατά μια κρὸν ἐλιθάζετο, ἐκεῖ ταῖς τῶν λόγων διδασκαλίαις τους λιθάζοντας ἐπλούτιζεν. Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ δε ρὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Όπου τα Μωυσέως ανεγινώσκετο νόμιμα, ἐκεῖ τὰ τῆς χάριτος παρετίθη διδάγματα, οὐ καταργῶν τὴν νόμον, ἀλλὰ πληρωτής του νόμου γινό- μενος. Αὐτὸς γὰρ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἀνέκραξεν, Οὐκ ἦθον καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι· καὶ Παύλος διὰ στόματος ἔχων τὸν Δεσπότην φθεγγό μένον, Τέλος γὰρ νόμου, φησὶ, Χριστὸς εἰς δικαιο- σύνην. Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πάντας τῆς προσευχῆς ἐνδιδάσκων τὸν τόπον, ἐκεῖσε τὸν τῆς κατ ηχήσεως ποιούμενος λόγον ὡς Λόγος, ἔνθα καὶ τὸ που νηρευόμενον συνέδριον ήθροισται. Ο κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἱερεὺς ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πολλῶν μὲν ἀκουόντων, οὐδενὸ; δὲ τῶν Ἰουδαίων μεν θάνοντος. Περὶ αὐτῶν γὰρ ὁ προαγορείων ιδία, φύας. μοὺς ἔχουσι, καὶ οὐ βλέπουσιν· ώτα ἔχουσι, καὶ οὐκ ἀκούουσιν. Ανέβη ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, τὴν τῶν θεομάχων ἄνοιαν στηλιτεύων· ἀγ έξη εἰς τὸ ἱερὸν, ἵνα τῆς οὐρανίου διδασκαλίας αναπε τάσας τὰ δίκτυα, λογικὴν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσηται θέ καν· ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν ὁ Ἰησοῦς, ἀνῆλθεν ἀλλ᾽ Ιου- δαῖοι κατῆλθον τῆς πίστεως. "Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδί δασκεν. Εθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες Πως οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμαθηκώς; Εθαύμαζα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπίστευον· κατεπλήττοντο τὴν τῆς σοφίας ὑπερβολὴν, ἀλλ' οὐ μετεγίνωσκον, τῇ τῆς κακίας πα πετρωμένοι δεινότητι. Εθεώρουν τὸν ἰατρὸν προτι θέντα τὰ φάρμακα, καὶ νοσούντες τὴν θεραπείαν ο προσεδέχοντος ἔβλεπον τὸν δυόμενον, καὶ τὴν αἰχμα λωσίαν ἐφίλουν· ἔχοντες ἐν μέσῳ τῶν ἀγαθῶν τὸν λει μωνα· τίς ἀκάνθας συνέλεγον· τοῦ λιμένος παρόντος. ἐν ανάγουν οἱ δεινοί · σοφίας προχεούσης τὰ θεῖα δι δάγματα, τῶν φόνων ἀποπλύνασθαι τὸν βρόμον οὐκ Εθελον· Χριστοῦ τὰς πτέρυγας τῆς φιλανθρωπίας ἁπλοῦντος, σκέπεσθαι οὐκ ἠνείχοντο τῶν ἐχιώνων τα γεννήματα. Ποσάκις γάρ, φησὶν, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα ὑμῶν, ὡς ὅροις τὰ νοσσία ἑαυτῆς· καὶ οὐκ ἐθελήσατε; Εθαύμα ζυν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πως οὗτος οἶδε γράμ μιτα, μὴ μεμαθηκώς; Ὁ τῶν πραγμάτων ! Νόμου αγνοείς, Ἰουδαῖς, καὶ ἀγνοεῖς τὰ τοῦ νόμου παιδεύ ματα; λέγεις, Πῶς οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμα- θηκώς; Ειπέ μοι, ὦ τῆς ἀληθείας εχθρε, πως ο Λόεμ, γράμματα μὴ μεμαθηκώς, τοῖς θηρίοις προσφόρους τὰς ονομασίας ἐπέθηκε; Τὸν δοῦλον οὐκ ἐρωτᾷς, καὶ τὸν Δεσπότην λογοθετεῖς λέγων, Πως οὗτος εἶδε γράμι γιατα; Απεκρίθη ὁ Ἰησοῦς, καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ δι διμὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πα τρός. Καὶ πότε Θεὸς κατὰ μετάβασιν ἀποστέλλεται τό που ; πότε δὲ ὁ τὰ πάντα πληρῶν ἔνθα πάρεστιν ἔρχε ται ; Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ὁ λόγος, οὐ πρὸς τοὺς εὐτε Εως μανθάνειν εἰδότας ἡ ῥῆσις. Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, δς μας καὶ τὴν ἐξ οὐρανοῦ μαρτυρίαν ἐπὶ πάντων ὑμῶν προ Digilized by Google
Continue reading PG 61: In mediam pentecosten Sp. →≣ entire volume