741 SPURIA. Χριστοῦ. Τί δὲ οἱ τάλανες καὶ τὸν ἑξῆς στίχον εἰρημέ- νον παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου οὐκ ἀκούουσιν, ἵνα μάθωσιν αὐτὸν ἐλάττω εἶναι τοῦ Χριστοῦ; ἐπιφέρει γὰρ λέγων, Αφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ ἐγενόμεθα. Αλλ' ἴσως τις τῶν ἀκροατῶν ἐπερωτά και λέγει· Τί οὖν ἐστιν ἀπάτομα λέγεσθαι καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Μελχισεδέκ ; Πρὸς ἦν ἐροῦμεν, ὅτι Ἰουδαῖοι μὲν εἰρή- κασιν αὐτὸν ἐκ πορνείας γεννηθέντα, καὶ διὰ τοῦτο μή γενεαλογεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν, ὅτι, Κακῶς εἶπατε· εὑρίσκομεν γὰρ καὶ ἄλλους ἀπὸ πορνείας γεννηθέντας καὶ γενεαλογηθέντας. Εὐθύς Σολομὼν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου γυναικός γεννηθεὶς ἐγενεα- λογήθη [795], καὶ ᾿Αβιμέλεχ υἱὸς Γεδεών, ὃς ἐκ πορτ νείας γεννηθεὶς ἐγενεαλογήθη. Τίνος οὖν ἔνεκεν οὐ γε- νεαλογεῖται ὁ Μελχισεδέκ; Αλλ' ἐπειδὴ τύπος ἦν του Χριστοῦ ὁ Μελχισεδέκ, καὶ εἰκόνα ἔφερε τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρέλιπε τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέ- ρα, καὶ ἀγενεαλόγητου αὐτὸν διηγήσατο, ἵνα ἐν ἐκεί νῳ, καθάπερ εἰκόνε, τὸν ἀληθῶς ἀπάτορα καὶ ἀμής τάρα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Χριστὸν ἐνοπτρισώμεθα. Απάτωρ γὰρ Χριστὸς ἐπὶ γῆς κατὰ σάρκα, αμήτωρ ἐν οὐρανοῖς κατὰ Πνεῦμα, κατά την θεότητα. Τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὐ γὰρ ἐγενεαλόγησε τον Μελχισεδέκ ή Γραφή, ἀλλὰ παρέλιπεν αὐτοῦ καὶ τὴν γέννησιν καὶ τὴν τελευτήν, ἵνα, καθώς προείπαμεν, ἐν ἐκείνῳ τοῦτον θεωρήσωμεν τὸν ἀληθινὸν Μελχισεδέκ. Βασιλεύς γάρ δικαιοσύνης ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδέκ, ὃς ἐστι Χριστός, .718 μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Ούτε γάρ ἀρχὴν ἡμερῶν ὁ Θεὸς Λόγος είχεν, ούτε έληξε ποτε ἢ ἐτελεύτησεν· εἰς ἀεὶ γὰρ ὁ Χριστὸς διαμένει. Αντι- λέγουσι γὰρ ἡμῖν οἱ Μελχισεδεκιανοὶ λέγοντες, Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Πατήρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; Πρὸς οὓς λέγομεν, ὅτι οὗτος ὁ Μελχισεδὲν ἀνὴρ δίκαιος γέγονε. καὶ ἀ η- θῶς εἰκόνα Θεοῦ φέρων ἐν ἑαυτῷ. Προφητικῷ τοίνυν Πνεύματι κινούμενος, τὴν μέλλουσαν ὑπὸ Χριστοῦ προ σφορὰν τῷ Θεῷ προσκομίζεσθαι νῦν νοήσας, ἄρτῳ καὶ οἴκῳ τὸν Θεὸν ἐγέραιρε, μιμούμενος τὸν μέλλοντα Χριστόν. Ἐπειδὴ οὖν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή ή τάξις τοῦ ᾿Ααρών θυσίαν προσέφερεν, οὐκ ἄρτον καὶ εἶνον, ἀλλὰ μόσχους καὶ ἀμνοὺς καὶ ἐναίμοις θυσίαις εδόξαζε τὸν Θεὸν, ὁ Θεὸς πρὸς τὸν μέλλοντα γεννᾶσθαι ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας Ἰησοῦν βοᾷ καὶ λέγει· Σύ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ααρών, τοῦ ἐν μόσχοις καὶ ἀρνάσι καὶ ἐναίμοις θυσίαις λατρεύοντος, ἀλλὰ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, ἐν ἄρτῳ καὶ οίνῳ τὴν τῶν ἐθνῶν προσκομίζων προσφοράν εἰς τὸ διηνεκές. Αλλ' ἵνα μὴ δόξωμεν, ἀγαπητοί, ἐρεσχελεῖν μηκύνοντες τὸν λόγον, ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, τῇ τῶν πατέρων πηγῇ τῆς διδασκαλίας παραπέμψομεν ὑμᾶς, οἵτινες καὶ τὴν δίψαν τῆς ψυχῆς ὑμῶν καταπαύ σωσι, καὶ τὰς καρδίας ὑμῶν εὐφράνωσι, Πνεύματος ἁγίου πληροῦντες, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν μεσοπεντηκοστής. (που δ᾽ ἂν ὁ Δεσπότης ως πηγή ζωής σωματικώς παραγίνεται, πολλοὺς καὶ διαφόρους ἀποῤῥεῖ τοὺς τῆς φιλανθρωπίας κρουνούς. ᾿Ανῆλθεν εἰς ὄρος μετὰ τῶν μαθητών, καὶ τὰ τῶν μακαρισμῶν τοῖς ἀκρουμένοις προβάλλεται μεῖθρα· κατῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ τοῖς ποι- κίλαις νόσοι; ἐνεχομένοις ἐχετοὺς ἰαμάτων κατέχειν· ἐπέστη τῇ προβατική κολυμβήθρα, καὶ τὸν παράλυτον τὴν ῥῶσιν ἐπότισεν· εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Πέτρου, καὶ τὴν τούτου πενθερὰν πυρετῷ φλεγομένην εδρόσισε· κατέλαβε τὴν Βηθανίαν. καὶ ζωῆς ποτήριον τὸν τετραή μεσον Λάζαρον ἐπότισεν· ὑπήντησε τῷ λεπρῷ, καὶ τὰς του πάθους φολίδας τῷ σπόγγῳ τῆς φιλανθρωπίας ἀπὸ έσμηξεν ; ἐπέστη τῇ συναγωγῇ, καὶ τὸν ξηρὸν τῆς χειρὸς βλαστὸν πρὸς κίνησιν ἐνεργὸν ἐνότισε· παρέβαλε τοῖς γάμοις, καὶ παραδοξοποιία, οίνον τοῖς κληθεῖσιν ἐκε βασε· καὶ ἄλλα μυρία, ἅπερ ἀριθμεῖν δυσχερές. Αν ἔσῃ καὶ σήμερον εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τοὺς τῆς διδασκαλία; τοῖς ἀκροωμένοις ποταμούς προεβάλετο. Ηκούσατε γὰρ τῆς εὐαγγελικῆς ἀναγνώσεως, την προσφέρως ἡμῖν καὶ κατὰ τὴν μέσην τῆς ἑορτῆς ἐφ' ὑψηλού βήματος εν τώς ὁ εὐαγγελιστής μεγαλοφώνως ἀνέκραξε, καθάπερ τινὶ σάλπι γι τῇ φωνῇ τοῦ Λευΐτου χρησάμενος. "Ηδη δὲ, φησί, τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ [796 ἐδίδασκε γέμον καὶ αὐτὸ φιλανθρω πίας τὸ γράμμα. Οὐ γὰρ εἶπε, διωγμῶν, ἐνεστώτων, τ λύπης παρούσης, ἦν ἀθυμίας τους μαθητάς κατεχού σης, καὶ τοιούτων ἄλλων τινῶν ὑφήγησιν, περὶ ὧν συνεχῶς ἡ τῶν ἀποστόλων ἐκωμώδησε πράξις· ἀλλὰ τί φησιν; Ηδη τῆς ἑορτῆς μεσούσης. Τί μεσούσης της ἑορτῆς, εἰπὲ, Ιωάννη; Ηρώδης τὰς χεῖρας ἐπέβαλε ; συμβούλιον πονηρὸν ὁ τῶν Ἰουδαίων συνεκρότησε δη μας, πάλιν πρὸς προδοσίαν Ἰούδας; Οὐχὶ, φησίν· ἀλλὰ τί ; ᾿Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε. Τα πρέποντα τῷ Χριστῷ παρατέθεικας τῷ Χριστῷ, τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ πράξιν προσήνωσας. Εργον γὰρ λό γου τὸ λαλεῖν, καὶ διδασκάλου τὸ διδάσκειν, καὶ Χρι- στοῦ τὰ τῆς ὠφελείας τοῖς ἀχρεωμένοις προΐεσθαι μή- ματα. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Ὢ τῆς ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας! Οπου κατά μια κρὸν ἐλιθάζετο, ἐκεῖ ταῖς τῶν λόγων διδασκαλίαις τους λιθάζοντας ἐπλούτιζεν. Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ δε ρὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Όπου τα Μωυσέως ανεγινώσκετο νόμιμα, ἐκεῖ τὰ τῆς χάριτος παρετίθη διδάγματα, οὐ καταργῶν τὴν νόμον, ἀλλὰ πληρωτής του νόμου γινό- μενος. Αὐτὸς γὰρ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἀνέκραξεν, Οὐκ ἦθον καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι· καὶ Παύλος διὰ στόματος ἔχων τὸν Δεσπότην φθεγγό μένον, Τέλος γὰρ νόμου, φησὶ, Χριστὸς εἰς δικαιο- σύνην. Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πάντας τῆς προσευχῆς ἐνδιδάσκων τὸν τόπον, ἐκεῖσε τὸν τῆς κατ ηχήσεως ποιούμενος λόγον ὡς Λόγος, ἔνθα καὶ τὸ που νηρευόμενον συνέδριον ήθροισται. Ο κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἱερεὺς ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πολλῶν μὲν ἀκουόντων, οὐδενὸ; δὲ τῶν Ἰουδαίων μεν θάνοντος. Περὶ αὐτῶν γὰρ ὁ προαγορείων ιδία, φύας. μοὺς ἔχουσι, καὶ οὐ βλέπουσιν· ώτα ἔχουσι, καὶ οὐκ ἀκούουσιν. Ανέβη ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, τὴν τῶν θεομάχων ἄνοιαν στηλιτεύων· ἀγ έξη εἰς τὸ ἱερὸν, ἵνα τῆς οὐρανίου διδασκαλίας αναπε τάσας τὰ δίκτυα, λογικὴν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσηται θέ καν· ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν ὁ Ἰησοῦς, ἀνῆλθεν ἀλλ᾽ Ιου- δαῖοι κατῆλθον τῆς πίστεως. "Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδί δασκεν. Εθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες Πως οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμαθηκώς; Εθαύμαζα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπίστευον· κατεπλήττοντο τὴν τῆς σοφίας ὑπερβολὴν, ἀλλ' οὐ μετεγίνωσκον, τῇ τῆς κακίας πα πετρωμένοι δεινότητι. Εθεώρουν τὸν ἰατρὸν προτι θέντα τὰ φάρμακα, καὶ νοσούντες τὴν θεραπείαν ο προσεδέχοντος ἔβλεπον τὸν δυόμενον, καὶ τὴν αἰχμα λωσίαν ἐφίλουν· ἔχοντες ἐν μέσῳ τῶν ἀγαθῶν τὸν λει μωνα· τίς ἀκάνθας συνέλεγον· τοῦ λιμένος παρόντος. ἐν ανάγουν οἱ δεινοί · σοφίας προχεούσης τὰ θεῖα δι δάγματα, τῶν φόνων ἀποπλύνασθαι τὸν βρόμον οὐκ Εθελον· Χριστοῦ τὰς πτέρυγας τῆς φιλανθρωπίας ἁπλοῦντος, σκέπεσθαι οὐκ ἠνείχοντο τῶν ἐχιώνων τα γεννήματα. Ποσάκις γάρ, φησὶν, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα ὑμῶν, ὡς ὅροις τὰ νοσσία ἑαυτῆς· καὶ οὐκ ἐθελήσατε; Εθαύμα ζυν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πως οὗτος οἶδε γράμ μιτα, μὴ μεμαθηκώς; Ὁ τῶν πραγμάτων ! Νόμου αγνοείς, Ἰουδαῖς, καὶ ἀγνοεῖς τὰ τοῦ νόμου παιδεύ ματα; λέγεις, Πῶς οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμα- θηκώς; Ειπέ μοι, ὦ τῆς ἀληθείας εχθρε, πως ο Λόεμ, γράμματα μὴ μεμαθηκώς, τοῖς θηρίοις προσφόρους τὰς ονομασίας ἐπέθηκε; Τὸν δοῦλον οὐκ ἐρωτᾷς, καὶ τὸν Δεσπότην λογοθετεῖς λέγων, Πως οὗτος εἶδε γράμι γιατα; Απεκρίθη ὁ Ἰησοῦς, καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ δι διμὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πα τρός. Καὶ πότε Θεὸς κατὰ μετάβασιν ἀποστέλλεται τό που ; πότε δὲ ὁ τὰ πάντα πληρῶν ἔνθα πάρεστιν ἔρχε ται ; Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ὁ λόγος, οὐ πρὸς τοὺς εὐτε Εως μανθάνειν εἰδότας ἡ ῥῆσις. Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, δς μας καὶ τὴν ἐξ οὐρανοῦ μαρτυρίαν ἐπὶ πάντων ὑμῶν προ Digilized by Google

741 SPURIA. Χριστοῦ. Τί δὲ οἱ τάλανες καὶ τὸν ἑξῆς στίχον εἰρημέ- νον παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου οὐκ ἀκούουσιν, ἵνα μάθωσιν αὐτὸν ἐλάττω εἶναι τοῦ Χριστοῦ; ἐπιφέρει γὰρ λέγων, Αφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ ἐγενόμεθα. Αλλ' ἴσως τις τῶν ἀκροατῶν ἐπερωτά και λέγει· Τί οὖν ἐστιν ἀπάτομα λέγεσθαι καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Μελχισεδέκ ; Πρὸς ἦν ἐροῦμεν, ὅτι Ἰουδαῖοι μὲν εἰρή- κασιν αὐτὸν ἐκ πορνείας γεννηθέντα, καὶ διὰ τοῦτο μή γενεαλογεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν, ὅτι, Κακῶς εἶπατε· εὑρίσκομεν γὰρ καὶ ἄλλους ἀπὸ πορνείας γεννηθέντας καὶ γενεαλογηθέντας. Εὐθύς Σολομὼν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου γυναικός γεννηθεὶς ἐγενεα- λογήθη [795], καὶ ᾿Αβιμέλεχ υἱὸς Γεδεών, ὃς ἐκ πορτ νείας γεννηθεὶς ἐγενεαλογήθη. Τίνος οὖν ἔνεκεν οὐ γε- νεαλογεῖται ὁ Μελχισεδέκ; Αλλ' ἐπειδὴ τύπος ἦν του Χριστοῦ ὁ Μελχισεδέκ, καὶ εἰκόνα ἔφερε τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρέλιπε τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέ- ρα, καὶ ἀγενεαλόγητου αὐτὸν διηγήσατο, ἵνα ἐν ἐκεί νῳ, καθάπερ εἰκόνε, τὸν ἀληθῶς ἀπάτορα καὶ ἀμής τάρα καὶ ἀγενεαλόγητον τὸν Χριστὸν ἐνοπτρισώμεθα. Απάτωρ γὰρ Χριστὸς ἐπὶ γῆς κατὰ σάρκα, αμήτωρ ἐν οὐρανοῖς κατὰ Πνεῦμα, κατά την θεότητα. Τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Οὐ γὰρ ἐγενεαλόγησε τον Μελχισεδέκ ή Γραφή, ἀλλὰ παρέλιπεν αὐτοῦ καὶ τὴν γέννησιν καὶ τὴν τελευτήν, ἵνα, καθώς προείπαμεν, ἐν ἐκείνῳ τοῦτον θεωρήσωμεν τὸν ἀληθινὸν Μελχισεδέκ. Βασιλεύς γάρ δικαιοσύνης ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδέκ, ὃς ἐστι Χριστός, .718 μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν, μήτε ζωῆς τέλος ἔχων. Ούτε γάρ ἀρχὴν ἡμερῶν ὁ Θεὸς Λόγος είχεν, ούτε έληξε ποτε ἢ ἐτελεύτησεν· εἰς ἀεὶ γὰρ ὁ Χριστὸς διαμένει. Αντι- λέγουσι γὰρ ἡμῖν οἱ Μελχισεδεκιανοὶ λέγοντες, Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Πατήρ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; Πρὸς οὓς λέγομεν, ὅτι οὗτος ὁ Μελχισεδὲν ἀνὴρ δίκαιος γέγονε. καὶ ἀ η- θῶς εἰκόνα Θεοῦ φέρων ἐν ἑαυτῷ. Προφητικῷ τοίνυν Πνεύματι κινούμενος, τὴν μέλλουσαν ὑπὸ Χριστοῦ προ σφορὰν τῷ Θεῷ προσκομίζεσθαι νῦν νοήσας, ἄρτῳ καὶ οἴκῳ τὸν Θεὸν ἐγέραιρε, μιμούμενος τὸν μέλλοντα Χριστόν. Ἐπειδὴ οὖν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή ή τάξις τοῦ ᾿Ααρών θυσίαν προσέφερεν, οὐκ ἄρτον καὶ εἶνον, ἀλλὰ μόσχους καὶ ἀμνοὺς καὶ ἐναίμοις θυσίαις εδόξαζε τὸν Θεὸν, ὁ Θεὸς πρὸς τὸν μέλλοντα γεννᾶσθαι ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας Ἰησοῦν βοᾷ καὶ λέγει· Σύ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ααρών, τοῦ ἐν μόσχοις καὶ ἀρνάσι καὶ ἐναίμοις θυσίαις λατρεύοντος, ἀλλὰ, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, ἐν ἄρτῳ καὶ οίνῳ τὴν τῶν ἐθνῶν προσκομίζων προσφοράν εἰς τὸ διηνεκές. Αλλ' ἵνα μὴ δόξωμεν, ἀγαπητοί, ἐρεσχελεῖν μηκύνοντες τὸν λόγον, ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, τῇ τῶν πατέρων πηγῇ τῆς διδασκαλίας παραπέμψομεν ὑμᾶς, οἵτινες καὶ τὴν δίψαν τῆς ψυχῆς ὑμῶν καταπαύ σωσι, καὶ τὰς καρδίας ὑμῶν εὐφράνωσι, Πνεύματος ἁγίου πληροῦντες, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν μεσοπεντηκοστής. (που δ᾽ ἂν ὁ Δεσπότης ως πηγή ζωής σωματικώς παραγίνεται, πολλοὺς καὶ διαφόρους ἀποῤῥεῖ τοὺς τῆς φιλανθρωπίας κρουνούς. ᾿Ανῆλθεν εἰς ὄρος μετὰ τῶν μαθητών, καὶ τὰ τῶν μακαρισμῶν τοῖς ἀκρουμένοις προβάλλεται μεῖθρα· κατῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ τοῖς ποι- κίλαις νόσοι; ἐνεχομένοις ἐχετοὺς ἰαμάτων κατέχειν· ἐπέστη τῇ προβατική κολυμβήθρα, καὶ τὸν παράλυτον τὴν ῥῶσιν ἐπότισεν· εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Πέτρου, καὶ τὴν τούτου πενθερὰν πυρετῷ φλεγομένην εδρόσισε· κατέλαβε τὴν Βηθανίαν. καὶ ζωῆς ποτήριον τὸν τετραή μεσον Λάζαρον ἐπότισεν· ὑπήντησε τῷ λεπρῷ, καὶ τὰς του πάθους φολίδας τῷ σπόγγῳ τῆς φιλανθρωπίας ἀπὸ έσμηξεν ; ἐπέστη τῇ συναγωγῇ, καὶ τὸν ξηρὸν τῆς χειρὸς βλαστὸν πρὸς κίνησιν ἐνεργὸν ἐνότισε· παρέβαλε τοῖς γάμοις, καὶ παραδοξοποιία, οίνον τοῖς κληθεῖσιν ἐκε βασε· καὶ ἄλλα μυρία, ἅπερ ἀριθμεῖν δυσχερές. Αν ἔσῃ καὶ σήμερον εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τοὺς τῆς διδασκαλία; τοῖς ἀκροωμένοις ποταμούς προεβάλετο. Ηκούσατε γὰρ τῆς εὐαγγελικῆς ἀναγνώσεως, την προσφέρως ἡμῖν καὶ κατὰ τὴν μέσην τῆς ἑορτῆς ἐφ' ὑψηλού βήματος εν τώς ὁ εὐαγγελιστής μεγαλοφώνως ἀνέκραξε, καθάπερ τινὶ σάλπι γι τῇ φωνῇ τοῦ Λευΐτου χρησάμενος. "Ηδη δὲ, φησί, τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ [796 ἐδίδασκε γέμον καὶ αὐτὸ φιλανθρω πίας τὸ γράμμα. Οὐ γὰρ εἶπε, διωγμῶν, ἐνεστώτων, τ λύπης παρούσης, ἦν ἀθυμίας τους μαθητάς κατεχού σης, καὶ τοιούτων ἄλλων τινῶν ὑφήγησιν, περὶ ὧν συνεχῶς ἡ τῶν ἀποστόλων ἐκωμώδησε πράξις· ἀλλὰ τί φησιν; Ηδη τῆς ἑορτῆς μεσούσης. Τί μεσούσης της ἑορτῆς, εἰπὲ, Ιωάννη; Ηρώδης τὰς χεῖρας ἐπέβαλε ; συμβούλιον πονηρὸν ὁ τῶν Ἰουδαίων συνεκρότησε δη μας, πάλιν πρὸς προδοσίαν Ἰούδας; Οὐχὶ, φησίν· ἀλλὰ τί ; ᾿Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε. Τα πρέποντα τῷ Χριστῷ παρατέθεικας τῷ Χριστῷ, τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ πράξιν προσήνωσας. Εργον γὰρ λό γου τὸ λαλεῖν, καὶ διδασκάλου τὸ διδάσκειν, καὶ Χρι- στοῦ τὰ τῆς ὠφελείας τοῖς ἀχρεωμένοις προΐεσθαι μή- ματα. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Ὢ τῆς ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας! Οπου κατά μια κρὸν ἐλιθάζετο, ἐκεῖ ταῖς τῶν λόγων διδασκαλίαις τους λιθάζοντας ἐπλούτιζεν. Ανέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ δε ρὸν, καὶ ἐδίδασκεν. Όπου τα Μωυσέως ανεγινώσκετο νόμιμα, ἐκεῖ τὰ τῆς χάριτος παρετίθη διδάγματα, οὐ καταργῶν τὴν νόμον, ἀλλὰ πληρωτής του νόμου γινό- μενος. Αὐτὸς γὰρ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἀνέκραξεν, Οὐκ ἦθον καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι· καὶ Παύλος διὰ στόματος ἔχων τὸν Δεσπότην φθεγγό μένον, Τέλος γὰρ νόμου, φησὶ, Χριστὸς εἰς δικαιο- σύνην. Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πάντας τῆς προσευχῆς ἐνδιδάσκων τὸν τόπον, ἐκεῖσε τὸν τῆς κατ ηχήσεως ποιούμενος λόγον ὡς Λόγος, ἔνθα καὶ τὸ που νηρευόμενον συνέδριον ήθροισται. Ο κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἱερεὺς ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, πολλῶν μὲν ἀκουόντων, οὐδενὸ; δὲ τῶν Ἰουδαίων μεν θάνοντος. Περὶ αὐτῶν γὰρ ὁ προαγορείων ιδία, φύας. μοὺς ἔχουσι, καὶ οὐ βλέπουσιν· ώτα ἔχουσι, καὶ οὐκ ἀκούουσιν. Ανέβη ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδίδασκε, τὴν τῶν θεομάχων ἄνοιαν στηλιτεύων· ἀγ έξη εἰς τὸ ἱερὸν, ἵνα τῆς οὐρανίου διδασκαλίας αναπε τάσας τὰ δίκτυα, λογικὴν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσηται θέ καν· ἀνέβη εἰς τὸ ἱερὸν ὁ Ἰησοῦς, ἀνῆλθεν ἀλλ᾽ Ιου- δαῖοι κατῆλθον τῆς πίστεως. "Ηδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ ἐδί δασκεν. Εθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες Πως οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμαθηκώς; Εθαύμαζα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπίστευον· κατεπλήττοντο τὴν τῆς σοφίας ὑπερβολὴν, ἀλλ' οὐ μετεγίνωσκον, τῇ τῆς κακίας πα πετρωμένοι δεινότητι. Εθεώρουν τὸν ἰατρὸν προτι θέντα τὰ φάρμακα, καὶ νοσούντες τὴν θεραπείαν ο προσεδέχοντος ἔβλεπον τὸν δυόμενον, καὶ τὴν αἰχμα λωσίαν ἐφίλουν· ἔχοντες ἐν μέσῳ τῶν ἀγαθῶν τὸν λει μωνα· τίς ἀκάνθας συνέλεγον· τοῦ λιμένος παρόντος. ἐν ανάγουν οἱ δεινοί · σοφίας προχεούσης τὰ θεῖα δι δάγματα, τῶν φόνων ἀποπλύνασθαι τὸν βρόμον οὐκ Εθελον· Χριστοῦ τὰς πτέρυγας τῆς φιλανθρωπίας ἁπλοῦντος, σκέπεσθαι οὐκ ἠνείχοντο τῶν ἐχιώνων τα γεννήματα. Ποσάκις γάρ, φησὶν, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα ὑμῶν, ὡς ὅροις τὰ νοσσία ἑαυτῆς· καὶ οὐκ ἐθελήσατε; Εθαύμα ζυν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πως οὗτος οἶδε γράμ μιτα, μὴ μεμαθηκώς; Ὁ τῶν πραγμάτων ! Νόμου αγνοείς, Ἰουδαῖς, καὶ ἀγνοεῖς τὰ τοῦ νόμου παιδεύ ματα; λέγεις, Πῶς οὗτος οἶδε γράμματα, μὴ μεμα- θηκώς; Ειπέ μοι, ὦ τῆς ἀληθείας εχθρε, πως ο Λόεμ, γράμματα μὴ μεμαθηκώς, τοῖς θηρίοις προσφόρους τὰς ονομασίας ἐπέθηκε; Τὸν δοῦλον οὐκ ἐρωτᾷς, καὶ τὸν Δεσπότην λογοθετεῖς λέγων, Πως οὗτος εἶδε γράμι γιατα; Απεκρίθη ὁ Ἰησοῦς, καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ δι διμὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πα τρός. Καὶ πότε Θεὸς κατὰ μετάβασιν ἀποστέλλεται τό που ; πότε δὲ ὁ τὰ πάντα πληρῶν ἔνθα πάρεστιν ἔρχε ται ; Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ὁ λόγος, οὐ πρὸς τοὺς εὐτε Εως μανθάνειν εἰδότας ἡ ῥῆσις. Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, δς μας καὶ τὴν ἐξ οὐρανοῦ μαρτυρίαν ἐπὶ πάντων ὑμῶν προ Digilized by Google

'743 IN SAMARITANAM IN DIE εβάλετο λέγων Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός. Περὶ ἐμοῦ καὶ Ἰωάννης ἀνέκραξεν· Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Ἀμνὸς γὰρ ἀληθῶς ὁ Χριστὸς, ὁ σήμερον ἀνελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τὴν τῆς ἀληθείας (797, φωνὴν ὁ Ἰωάννης ἐπ' αὐτῷ προεβάλετο. Φωνὴ γὰρ ἂν δεόντως τὸν λόγον ἐνεχω μίασε· λύχνος ὤν, τοῦ ἡλίου τὰς λαμπάδας ἐγνώρισεν· ὡς πρόδρομος, ἐμήνυσε τὸν ἐρχόμενον· ὡς αὐγὴ, τὸν ἄρθρον ἐκήρυξεν· ὡς στρατιώτης, τὸ τοῦ βασιλέως ίδη - μοσίευσεν όνομα. "Ιδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων MERIE PENTECOSTES. 714 τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· ἀμνὸς, ὃν ἀμνὰς μὲν παρ. θένος ἀσπόρως συλλαβοῦσα, ἀφθόρως ἐγέννησεν, ἡ φάτνη δε, ὡς χλοηφόρον, παιδίον αὐτὸν ὑπεδέξατο, δὲ, ἔλουσε δὲ ὁ Ἰορδάνης, ὁ Ἰωάννης ἐβάπτισεν, Ἰούδα; τοῖς Ἰουδαίοις ἐπώλησεν, ἔσφαξε Πιλάτος, ὁ τάφος προέθηκεν, καὶ ἡμεῖς ὠφωνήσαμεν, καὶ τῷ πόκῳ γυ- Ανοὺς ὄντας ἐκ τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδὰμ τοὺς πάντας ἡμφίασεν. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν Σαμαρείτιν. Τῇ ἡμέρᾳ τῆς Μεσοπεντηκοστής. Φέρε τοίνυν σήμερον, ἀγαπητοί, καθώς ἂν ἡ θεία χάρις δίδωσι, τοῖς εὐαγγελικοῖς θησαυροῖς ἐγχειρήσω- μεν. Κοσμεῖ γὰρ τὸ περὶ ταῦτα φιλομαθὲς τὰς ψυχὰς καὶ τὴν γηΐνην ἐκτείνει πρὸς οὐρανὸν ἕξιν. Καὶ γὰρ φιλομάθεια τὴν θαυμασίαν ἐκείνην Σαμαρείτιν ἐξ ὑδρο φόρου κατεσκεύασεν ἔνθεον· εὑροῦσα γὰρ μαθημάτων Θησαυρόν, παρέδραμε· μᾶλλον δὲ οὐχ ηὗρεν, ἀλλ' ηύρη- ται. Οὐ γὰρ ἀνέβαινε Χριστὸς ταῖς τῶν δεομένων ἀνα- ζητεῖσθαι σπουδαῖς, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐφ' ἑκάστης ὠδίνει βοηθείας - συνείχετο μεριμνών παραλύτους, συναλγών τοῖς πυρέττουσι, τὰ τῶν τυφλῶν οἰκειούμενος, τὴν ἐπὶ τοῖς λεπροῖς περιφέρων φροντίδα, τρέχων εἰς δαιμο- νιώντων βοήθειαν, ἐκπλύνων ἐῤῥυπωμένας ψυχὰς ἀπάν των, υδροφορούσαις διδάσκαλος. Τότε γὰρ ἐκ τῆς όδοι- πορίας κεκοπιακώς παρεκαθέζετο τῷ φρέατι· Ο γὰρ Ἰησοῦς, φησίν, κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας έκα θέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ. Ὥρα ἦν ὡσεὶ ἔκτη, Υπάλληλος ἀπληστία φιλανθρωπίας· πρῶτον μὲν, ὅτι κέκμηκε, τῆς Σαμαρείτιδος σπεύδων προετοιμάσαι σω τηρίαν· δεύτερον, ὅτι ἐκαθέζετο, μένων σωθῆναι καὶ νεῖσαν· τρίτον, ὅτι τὸν τοῦ ἀρίστου καιρὸν εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτῆς προσεδρίαν ἀνήκεσκεν. Ὥρα ἦν, φησὶν, ὡσεὶ Εκτη. Εἰ γὰρ καὶ Θεὸς ἦν, ἀλλὰ τὸ φαινόμενον τοῖς τῆς φύσεως τέως περιεβέβλητο πάθεσιν, αἰσθανόμενος και των, υποκείμενος ὕπνῳ, διοχλούμενος πείνῃ, πᾶσαν ἔχων πρὸς ἡμᾶς πλὴν ἁμαρτίας συγγένειαν. Ενίκα δὲ ὅμως ἐν αὐτῷ τῶν σωζομένων ὁ πόθος τὸν τοῦ σώματος κόπον. Ἐβράδυνε μᾶλλον τοῦ κοπιαθέντος ή χρήζουσα, καὶ ὁ μὴ χρήζων παρέμενεν. Εφλέγετο τῷ τῆς μεσημ- βρίας αὐχμῷ, καὶ τὴν τῆς σωθησομένης παρουσίαν ἐκαιροτήρει. Εκαθέζετο γάρ, φησίν, ἐπὶ τῇ πηγή, οὐδὲ κατακλινόμενος τὴν θήραν ἀνέμενεν, ἀλλ᾽ ὠδίνων παρασχεῖν σωτηρίαν, ἐν ἑτοίμῳ τῇ Σαμαρείτιδι προη τοιμάζετο. Η δέ γέ που τάχα τῆς οἰκίας ἐξῄει κατὰ μικρὸν προϊοῦσα, γυναικικοῖς χρωμένη βαδίσμασιν, ἀνειμένη, τὴν ὑδρίαν ἐπαγομένη, πρὸς καρπὸν ὡς ἐν ἀγρῷ θεωρίαν ἱσταμένη πολλάκις μεταξὺ τοῦ βαδίσμα- τος. Ο κατάσκοπος ἄοκνος καὶ ἀφανής, θηρευτὴς ἐπι στήμων, κρύψας δὲ τὸν εὐεργέτην, ὡς ἐνδεὴς ἐμφανίζε- ται λέγει γάρ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς· Γύναι, δός μοι πιεῖν. Σπείρει τὴν φωνὴν, ὡς κόκκον φεμδομένη περι στερά· Δός μοι πιεῖν. Υποκρίνεται δίψαν ὁ ἐλθὼν αὐτῇ κεράσαι σωτηρίας ποτήριον· μᾶλλον δὲ, εἴ τις λεπτότερον τὴν φωνὴν μεταλλεύῃ, ἀληθὲς τοῦ Δεσπό του τὸ δίψος· ἐδίψα γὰρ τὴν αὐτῆς σωτηρίαν, καὶ δι καίως πρὸς αὐτὴν ἐβόα· Δός μοι πιεῖν. Έχεις, φησίν, ἐν ἑαυτῇ κεκρυμμένην εὐγνωμοσύνης πηγήν· ἀπ' ἐκεί νης με νάμα γεμίσασα πότισον. Αλλ' οὐκ ᾔσθάνετο τῶν αἰνιγμάτων τὸ γύναιον, ψιλῇ δὲ φωνῇ προσέχουσα· Πως σύ, Ἰουδαῖος ὢν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικός Σαμαρείτιδος; Μεθ' όδοιπορίας κόπου δίκη τῷ Χριστῷ δογμάτων ἀπήντησεν· ἀλλ᾽ ἅπαξ [708] όλο μένῳ τὰ ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδέξασθαι, φορητὰ τὰ συμβαί νοντα. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐκ Σαμαρείτιδος ἐπιτίμησιν φέρει. Ηδετο γὰρ κατιὼν τῆς ἀξίας, ἵνα τῆς ἁμαρτω τοῦ εὐτελείας ἀναγάγῃ τὴν ψυχήν. Αμαρτωλή τις εὐ- τέλεια τὴν Σαμαρείτιν κατείχε, πορνικῷ ἐῤῥυπαίνετο βίῳ, ἐραστὴν ἐξ ἐραστοῦ μετελάμβανε, γάμον εἶχε τὸν τοῦ ἔρωτος χρόνον, ύπανδρος ἦν ἐρασταίς νύμφη, χήρα τις διαπαντὸς καὶ νεόγαμος· μᾶλλον δὲ οὔτε χήρα και θαρῶς, οὔτε νύμφη· οὔτε γὰρ θανάτῳ τὸν πρῶτον και χώριστο, οὔτε γάμεις νομικοῖς τοῖς δευτέροις συνήπτετο. Τούτου μάρτυς πρὸς αὐτὴν ὁ Δεσπότης· Καλώς, φη- σὶν, εἶπας ὅτι "Ανδρα οὐκ ἔχω· πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὅν ἔχεις, οὐκ ἔστι σου ἀνήρ. Τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. Ἀλλ᾽ ἦν μαργαρίτης βορβόρω φυρό μενος, καὶ τὸν τοιοῦτον οὐκ ἔλαβεν έμπορον τῆς γὰρ ψυχῆς αὐτὰς ἐδείχνυ τοῖς ρήμασι. Πῶς σύ, φησὶν, Ἰουδαῖος ὤν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; Πῶς σύ; Καὶ τὸν Σύ, θυμουμένης. Πῶς ζητεῖς παρ' ἐμοῦ πιεῖν; Εἰ μὲν ὡς ταύτά μοι φρο νῶν, ἔσομαί σοι πρὸς τὴν αἴτησιν ἕτοιμος· εἰ δὲ τὰ Ἰουδαίων ποθεῖς, μὴ ζήτει παρ' ἀλλοφύλων δεξίωσιν· μὴ δῶρον, ὅπερ ἀποφεύγεις, ἀπαίτει. Ενόμιζεν ἡ Σα μαρεῖτις διὰ τὴν τῆς δίψης ἀνάγκην τὸν Κύριον Σαμα ρειτικῇ σαγηνεύειν λατρείᾳ· οὐκ ᾔδει δὲ δεσμουμένη τοῖς βήμασιν· ἐδέδετο γὰρ τῇ πρὸς τὸν Κύριον ἀπο κρίσει, μᾶλλον δὲ ταῖς παρὰ τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτὴν φωναῖς· Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεάν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὶς ἐστιν ὁ λέγων σοι, Δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾖτησα αὐτὸν, καὶ ἔδωκεν ἂν σοι ὕδωρ ζων. Επειδή μου, φησί, διασύρεις τὴν δίψαν, καὶ καλεῖς Ἰουδαῖον πρὸς ὑμᾶς ἀκοινώνητον, μάθε πολὺ τῆς ἐπ' ἐμοὶ σφαλλομένη δοκιμασίας. Οὐκ οἶδας μου τὴν ἀληθῆ γενεάν, οὐκ οἶδας τὴν παρ' ἐμοῦ φιλοτιμίαν οὖσαν πολλὴν, οὐκ οἶδας οἷα εὕροια τῆς πηγῆς παρ' ἐμοί · εἰ γὰρ ᾔδεις. Στησας ἄν νῦν δὲ ἀγνοοῦσαν οὐ μέμφομαι, αιτησάσῃ δὲ δίδωμι. Πρὸς ὄρεξιν δίψης τὴν μὴ διψῶσαν κινεῖ, πρὸς χρείαν ποτοῦ τὴν ποτίζουσαν στρέφει· τέτρωτο γοῦν τοῖς λό γοις τὸ γύναιον, καὶ τῷ τοῦ ὕδατος πόθῳ ἥλω. Προς πεσοῦσα γὰρ πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγε, Κύριε, δός μει τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψώ, μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. Ἡ τὸ πρὶν ποτίζειν ἠξιωμένη, νῦν ἀξιοί που τισθῆναι. Αἱ γὰρ εὐγενείς γνώμαι ευγέωργοι τυγ χάνουσιν· οἷα τις ἦν ἡ τῆς μακαρίας ταύτης Σαμαρεί είδος γνώμη, οἷος ο τρόπος κεκαθαρμένος ἀκανθῶν ἀπιστίας, οὐκ ἔχων Ἰουδαϊκὴν βασκανίαν. Αὕτη γὰρ τὸν Μεσσίαν προσδοκῶσα, καὶ τυχοῦσα τῆς αὐτοῦ θετ τῆς διδασκαλίας, ἐπίστευσεν εἰλικρινῶς· καὶ οὐ μόνη τὸ δῶρον κατέσχεν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἑαυτῆς πολίτας ἔπεισε πρὸς αὐτὸν δραμεῖν, ἀποστολικῶς κηρύξασα· Δεῦτε, ἴδετε ἄνθρωπον, ὃς εἶπέ μοι πάντα, ὅσα ἐποίησα. Μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός; Ὢ γυναικὸς σοφῆς! Απίστατο ὅτι γυνὴ ἀπαράδεκτός ἐστιν εἰς μαρ τυρίαν· διὰ τοῦτο τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως αὐτῆς ἐπισ σπᾶται μάρτυρας, ἵνα πολλών πρόξενος σωτηρίας γέν νηται. Φησὶν οὖν ὁ εὐαγγελιστής· Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμα ρειτῶν, διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός μαρτυρούσης, ὅτι· Εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ' αὐτοῖς. Καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ· τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον, ὅτι οὐκ ἔτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· ἡμεῖς γὰρ ἀκηκόαμεν καὶ οίδα μεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός. Είδες, ἀγαπητέ, τοῦ Χριστοῦ τὴν δίψαν, καὶ πῶς βρῶμα καὶ πόμα τὴν σωτηρίαν εἶχε τῶν πιο στευόντων ἐπ' αὐτῷ; Ἐμὸν γὰρ, φησί, βρωμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρὸς, καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. Τούτου χάριν διψῶν ποτί ζει τὴν Σαμαρείτιν ὕδωρ, ἀντλήσασα δὲ αὕτη ἐπέδωκε δαψιλῶς τοῖς πολίταις αὐτῆς ἀφθόνως τὴν τοῦ Κυρίου δωρεάν. Διὰ ταύτης ὁ τοῦ ᾿Αβραὰμ δῆμος Σαμαρείτι κῆς γνώμης δυσμαθέστερος· τοῖς μὲν γὰρ οὐδὲ τὰ παρὰ τὸν ναὸν ὠφέλει μαθήματα· τῇ δὲ καὶ ἡ παρὰ [799] τὸ φρέαρ διάλεξις ὠφέλει. Περιθώμεθα τοίνυν τὰ τῆς Σαμαρείτιδος εἰς ἑαυτοὺς καλά, ζῆλον οἰκειωσών μεθα θεῖον, φιλομαθίαν ποθήσωμεν εὐγνώμονα ἡμεῖς κἂν ἐν ἐκκλησίᾳ διαλεγώμεθα τὰ θεῖα, νομίσωμεν καὶ

'743 IN SAMARITANAM IN DIE εβάλετο λέγων Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός. Περὶ ἐμοῦ καὶ Ἰωάννης ἀνέκραξεν· Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Ἀμνὸς γὰρ ἀληθῶς ὁ Χριστὸς, ὁ σήμερον ἀνελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τὴν τῆς ἀληθείας (797, φωνὴν ὁ Ἰωάννης ἐπ' αὐτῷ προεβάλετο. Φωνὴ γὰρ ἂν δεόντως τὸν λόγον ἐνεχω μίασε· λύχνος ὤν, τοῦ ἡλίου τὰς λαμπάδας ἐγνώρισεν· ὡς πρόδρομος, ἐμήνυσε τὸν ἐρχόμενον· ὡς αὐγὴ, τὸν ἄρθρον ἐκήρυξεν· ὡς στρατιώτης, τὸ τοῦ βασιλέως ίδη - μοσίευσεν όνομα. "Ιδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων MERIE PENTECOSTES. 714 τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· ἀμνὸς, ὃν ἀμνὰς μὲν παρ. θένος ἀσπόρως συλλαβοῦσα, ἀφθόρως ἐγέννησεν, ἡ φάτνη δε, ὡς χλοηφόρον, παιδίον αὐτὸν ὑπεδέξατο, δὲ, ἔλουσε δὲ ὁ Ἰορδάνης, ὁ Ἰωάννης ἐβάπτισεν, Ἰούδα; τοῖς Ἰουδαίοις ἐπώλησεν, ἔσφαξε Πιλάτος, ὁ τάφος προέθηκεν, καὶ ἡμεῖς ὠφωνήσαμεν, καὶ τῷ πόκῳ γυ- Ανοὺς ὄντας ἐκ τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδὰμ τοὺς πάντας ἡμφίασεν. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν Σαμαρείτιν. Τῇ ἡμέρᾳ τῆς Μεσοπεντηκοστής. Φέρε τοίνυν σήμερον, ἀγαπητοί, καθώς ἂν ἡ θεία χάρις δίδωσι, τοῖς εὐαγγελικοῖς θησαυροῖς ἐγχειρήσω- μεν. Κοσμεῖ γὰρ τὸ περὶ ταῦτα φιλομαθὲς τὰς ψυχὰς καὶ τὴν γηΐνην ἐκτείνει πρὸς οὐρανὸν ἕξιν. Καὶ γὰρ φιλομάθεια τὴν θαυμασίαν ἐκείνην Σαμαρείτιν ἐξ ὑδρο φόρου κατεσκεύασεν ἔνθεον· εὑροῦσα γὰρ μαθημάτων Θησαυρόν, παρέδραμε· μᾶλλον δὲ οὐχ ηὗρεν, ἀλλ' ηύρη- ται. Οὐ γὰρ ἀνέβαινε Χριστὸς ταῖς τῶν δεομένων ἀνα- ζητεῖσθαι σπουδαῖς, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐφ' ἑκάστης ὠδίνει βοηθείας - συνείχετο μεριμνών παραλύτους, συναλγών τοῖς πυρέττουσι, τὰ τῶν τυφλῶν οἰκειούμενος, τὴν ἐπὶ τοῖς λεπροῖς περιφέρων φροντίδα, τρέχων εἰς δαιμο- νιώντων βοήθειαν, ἐκπλύνων ἐῤῥυπωμένας ψυχὰς ἀπάν των, υδροφορούσαις διδάσκαλος. Τότε γὰρ ἐκ τῆς όδοι- πορίας κεκοπιακώς παρεκαθέζετο τῷ φρέατι· Ο γὰρ Ἰησοῦς, φησίν, κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας έκα θέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ. Ὥρα ἦν ὡσεὶ ἔκτη, Υπάλληλος ἀπληστία φιλανθρωπίας· πρῶτον μὲν, ὅτι κέκμηκε, τῆς Σαμαρείτιδος σπεύδων προετοιμάσαι σω τηρίαν· δεύτερον, ὅτι ἐκαθέζετο, μένων σωθῆναι καὶ νεῖσαν· τρίτον, ὅτι τὸν τοῦ ἀρίστου καιρὸν εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτῆς προσεδρίαν ἀνήκεσκεν. Ὥρα ἦν, φησὶν, ὡσεὶ Εκτη. Εἰ γὰρ καὶ Θεὸς ἦν, ἀλλὰ τὸ φαινόμενον τοῖς τῆς φύσεως τέως περιεβέβλητο πάθεσιν, αἰσθανόμενος και των, υποκείμενος ὕπνῳ, διοχλούμενος πείνῃ, πᾶσαν ἔχων πρὸς ἡμᾶς πλὴν ἁμαρτίας συγγένειαν. Ενίκα δὲ ὅμως ἐν αὐτῷ τῶν σωζομένων ὁ πόθος τὸν τοῦ σώματος κόπον. Ἐβράδυνε μᾶλλον τοῦ κοπιαθέντος ή χρήζουσα, καὶ ὁ μὴ χρήζων παρέμενεν. Εφλέγετο τῷ τῆς μεσημ- βρίας αὐχμῷ, καὶ τὴν τῆς σωθησομένης παρουσίαν ἐκαιροτήρει. Εκαθέζετο γάρ, φησίν, ἐπὶ τῇ πηγή, οὐδὲ κατακλινόμενος τὴν θήραν ἀνέμενεν, ἀλλ᾽ ὠδίνων παρασχεῖν σωτηρίαν, ἐν ἑτοίμῳ τῇ Σαμαρείτιδι προη τοιμάζετο. Η δέ γέ που τάχα τῆς οἰκίας ἐξῄει κατὰ μικρὸν προϊοῦσα, γυναικικοῖς χρωμένη βαδίσμασιν, ἀνειμένη, τὴν ὑδρίαν ἐπαγομένη, πρὸς καρπὸν ὡς ἐν ἀγρῷ θεωρίαν ἱσταμένη πολλάκις μεταξὺ τοῦ βαδίσμα- τος. Ο κατάσκοπος ἄοκνος καὶ ἀφανής, θηρευτὴς ἐπι στήμων, κρύψας δὲ τὸν εὐεργέτην, ὡς ἐνδεὴς ἐμφανίζε- ται λέγει γάρ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς· Γύναι, δός μοι πιεῖν. Σπείρει τὴν φωνὴν, ὡς κόκκον φεμδομένη περι στερά· Δός μοι πιεῖν. Υποκρίνεται δίψαν ὁ ἐλθὼν αὐτῇ κεράσαι σωτηρίας ποτήριον· μᾶλλον δὲ, εἴ τις λεπτότερον τὴν φωνὴν μεταλλεύῃ, ἀληθὲς τοῦ Δεσπό του τὸ δίψος· ἐδίψα γὰρ τὴν αὐτῆς σωτηρίαν, καὶ δι καίως πρὸς αὐτὴν ἐβόα· Δός μοι πιεῖν. Έχεις, φησίν, ἐν ἑαυτῇ κεκρυμμένην εὐγνωμοσύνης πηγήν· ἀπ' ἐκεί νης με νάμα γεμίσασα πότισον. Αλλ' οὐκ ᾔσθάνετο τῶν αἰνιγμάτων τὸ γύναιον, ψιλῇ δὲ φωνῇ προσέχουσα· Πως σύ, Ἰουδαῖος ὢν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικός Σαμαρείτιδος; Μεθ' όδοιπορίας κόπου δίκη τῷ Χριστῷ δογμάτων ἀπήντησεν· ἀλλ᾽ ἅπαξ [708] όλο μένῳ τὰ ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδέξασθαι, φορητὰ τὰ συμβαί νοντα. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐκ Σαμαρείτιδος ἐπιτίμησιν φέρει. Ηδετο γὰρ κατιὼν τῆς ἀξίας, ἵνα τῆς ἁμαρτω τοῦ εὐτελείας ἀναγάγῃ τὴν ψυχήν. Αμαρτωλή τις εὐ- τέλεια τὴν Σαμαρείτιν κατείχε, πορνικῷ ἐῤῥυπαίνετο βίῳ, ἐραστὴν ἐξ ἐραστοῦ μετελάμβανε, γάμον εἶχε τὸν τοῦ ἔρωτος χρόνον, ύπανδρος ἦν ἐρασταίς νύμφη, χήρα τις διαπαντὸς καὶ νεόγαμος· μᾶλλον δὲ οὔτε χήρα και θαρῶς, οὔτε νύμφη· οὔτε γὰρ θανάτῳ τὸν πρῶτον και χώριστο, οὔτε γάμεις νομικοῖς τοῖς δευτέροις συνήπτετο. Τούτου μάρτυς πρὸς αὐτὴν ὁ Δεσπότης· Καλώς, φη- σὶν, εἶπας ὅτι "Ανδρα οὐκ ἔχω· πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὅν ἔχεις, οὐκ ἔστι σου ἀνήρ. Τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. Ἀλλ᾽ ἦν μαργαρίτης βορβόρω φυρό μενος, καὶ τὸν τοιοῦτον οὐκ ἔλαβεν έμπορον τῆς γὰρ ψυχῆς αὐτὰς ἐδείχνυ τοῖς ρήμασι. Πῶς σύ, φησὶν, Ἰουδαῖος ὤν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; Πῶς σύ; Καὶ τὸν Σύ, θυμουμένης. Πῶς ζητεῖς παρ' ἐμοῦ πιεῖν; Εἰ μὲν ὡς ταύτά μοι φρο νῶν, ἔσομαί σοι πρὸς τὴν αἴτησιν ἕτοιμος· εἰ δὲ τὰ Ἰουδαίων ποθεῖς, μὴ ζήτει παρ' ἀλλοφύλων δεξίωσιν· μὴ δῶρον, ὅπερ ἀποφεύγεις, ἀπαίτει. Ενόμιζεν ἡ Σα μαρεῖτις διὰ τὴν τῆς δίψης ἀνάγκην τὸν Κύριον Σαμα ρειτικῇ σαγηνεύειν λατρείᾳ· οὐκ ᾔδει δὲ δεσμουμένη τοῖς βήμασιν· ἐδέδετο γὰρ τῇ πρὸς τὸν Κύριον ἀπο κρίσει, μᾶλλον δὲ ταῖς παρὰ τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτὴν φωναῖς· Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεάν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὶς ἐστιν ὁ λέγων σοι, Δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾖτησα αὐτὸν, καὶ ἔδωκεν ἂν σοι ὕδωρ ζων. Επειδή μου, φησί, διασύρεις τὴν δίψαν, καὶ καλεῖς Ἰουδαῖον πρὸς ὑμᾶς ἀκοινώνητον, μάθε πολὺ τῆς ἐπ' ἐμοὶ σφαλλομένη δοκιμασίας. Οὐκ οἶδας μου τὴν ἀληθῆ γενεάν, οὐκ οἶδας τὴν παρ' ἐμοῦ φιλοτιμίαν οὖσαν πολλὴν, οὐκ οἶδας οἷα εὕροια τῆς πηγῆς παρ' ἐμοί · εἰ γὰρ ᾔδεις. Στησας ἄν νῦν δὲ ἀγνοοῦσαν οὐ μέμφομαι, αιτησάσῃ δὲ δίδωμι. Πρὸς ὄρεξιν δίψης τὴν μὴ διψῶσαν κινεῖ, πρὸς χρείαν ποτοῦ τὴν ποτίζουσαν στρέφει· τέτρωτο γοῦν τοῖς λό γοις τὸ γύναιον, καὶ τῷ τοῦ ὕδατος πόθῳ ἥλω. Προς πεσοῦσα γὰρ πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγε, Κύριε, δός μει τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψώ, μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. Ἡ τὸ πρὶν ποτίζειν ἠξιωμένη, νῦν ἀξιοί που τισθῆναι. Αἱ γὰρ εὐγενείς γνώμαι ευγέωργοι τυγ χάνουσιν· οἷα τις ἦν ἡ τῆς μακαρίας ταύτης Σαμαρεί είδος γνώμη, οἷος ο τρόπος κεκαθαρμένος ἀκανθῶν ἀπιστίας, οὐκ ἔχων Ἰουδαϊκὴν βασκανίαν. Αὕτη γὰρ τὸν Μεσσίαν προσδοκῶσα, καὶ τυχοῦσα τῆς αὐτοῦ θετ τῆς διδασκαλίας, ἐπίστευσεν εἰλικρινῶς· καὶ οὐ μόνη τὸ δῶρον κατέσχεν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἑαυτῆς πολίτας ἔπεισε πρὸς αὐτὸν δραμεῖν, ἀποστολικῶς κηρύξασα· Δεῦτε, ἴδετε ἄνθρωπον, ὃς εἶπέ μοι πάντα, ὅσα ἐποίησα. Μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός; Ὢ γυναικὸς σοφῆς! Απίστατο ὅτι γυνὴ ἀπαράδεκτός ἐστιν εἰς μαρ τυρίαν· διὰ τοῦτο τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως αὐτῆς ἐπισ σπᾶται μάρτυρας, ἵνα πολλών πρόξενος σωτηρίας γέν νηται. Φησὶν οὖν ὁ εὐαγγελιστής· Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμα ρειτῶν, διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός μαρτυρούσης, ὅτι· Εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ' αὐτοῖς. Καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ· τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον, ὅτι οὐκ ἔτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· ἡμεῖς γὰρ ἀκηκόαμεν καὶ οίδα μεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός. Είδες, ἀγαπητέ, τοῦ Χριστοῦ τὴν δίψαν, καὶ πῶς βρῶμα καὶ πόμα τὴν σωτηρίαν εἶχε τῶν πιο στευόντων ἐπ' αὐτῷ; Ἐμὸν γὰρ, φησί, βρωμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρὸς, καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. Τούτου χάριν διψῶν ποτί ζει τὴν Σαμαρείτιν ὕδωρ, ἀντλήσασα δὲ αὕτη ἐπέδωκε δαψιλῶς τοῖς πολίταις αὐτῆς ἀφθόνως τὴν τοῦ Κυρίου δωρεάν. Διὰ ταύτης ὁ τοῦ ᾿Αβραὰμ δῆμος Σαμαρείτι κῆς γνώμης δυσμαθέστερος· τοῖς μὲν γὰρ οὐδὲ τὰ παρὰ τὸν ναὸν ὠφέλει μαθήματα· τῇ δὲ καὶ ἡ παρὰ [799] τὸ φρέαρ διάλεξις ὠφέλει. Περιθώμεθα τοίνυν τὰ τῆς Σαμαρείτιδος εἰς ἑαυτοὺς καλά, ζῆλον οἰκειωσών μεθα θεῖον, φιλομαθίαν ποθήσωμεν εὐγνώμονα ἡμεῖς κἂν ἐν ἐκκλησίᾳ διαλεγώμεθα τὰ θεῖα, νομίσωμεν καὶ

'743 IN SAMARITANAM IN DIE εβάλετο λέγων Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός. Περὶ ἐμοῦ καὶ Ἰωάννης ἀνέκραξεν· Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Ἀμνὸς γὰρ ἀληθῶς ὁ Χριστὸς, ὁ σήμερον ἀνελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν, καὶ τὴν τῆς ἀληθείας (797, φωνὴν ὁ Ἰωάννης ἐπ' αὐτῷ προεβάλετο. Φωνὴ γὰρ ἂν δεόντως τὸν λόγον ἐνεχω μίασε· λύχνος ὤν, τοῦ ἡλίου τὰς λαμπάδας ἐγνώρισεν· ὡς πρόδρομος, ἐμήνυσε τὸν ἐρχόμενον· ὡς αὐγὴ, τὸν ἄρθρον ἐκήρυξεν· ὡς στρατιώτης, τὸ τοῦ βασιλέως ίδη - μοσίευσεν όνομα. "Ιδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων MERIE PENTECOSTES. 714 τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· ἀμνὸς, ὃν ἀμνὰς μὲν παρ. θένος ἀσπόρως συλλαβοῦσα, ἀφθόρως ἐγέννησεν, ἡ φάτνη δε, ὡς χλοηφόρον, παιδίον αὐτὸν ὑπεδέξατο, δὲ, ἔλουσε δὲ ὁ Ἰορδάνης, ὁ Ἰωάννης ἐβάπτισεν, Ἰούδα; τοῖς Ἰουδαίοις ἐπώλησεν, ἔσφαξε Πιλάτος, ὁ τάφος προέθηκεν, καὶ ἡμεῖς ὠφωνήσαμεν, καὶ τῷ πόκῳ γυ- Ανοὺς ὄντας ἐκ τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδὰμ τοὺς πάντας ἡμφίασεν. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν Σαμαρείτιν. Τῇ ἡμέρᾳ τῆς Μεσοπεντηκοστής. Φέρε τοίνυν σήμερον, ἀγαπητοί, καθώς ἂν ἡ θεία χάρις δίδωσι, τοῖς εὐαγγελικοῖς θησαυροῖς ἐγχειρήσω- μεν. Κοσμεῖ γὰρ τὸ περὶ ταῦτα φιλομαθὲς τὰς ψυχὰς καὶ τὴν γηΐνην ἐκτείνει πρὸς οὐρανὸν ἕξιν. Καὶ γὰρ φιλομάθεια τὴν θαυμασίαν ἐκείνην Σαμαρείτιν ἐξ ὑδρο φόρου κατεσκεύασεν ἔνθεον· εὑροῦσα γὰρ μαθημάτων Θησαυρόν, παρέδραμε· μᾶλλον δὲ οὐχ ηὗρεν, ἀλλ' ηύρη- ται. Οὐ γὰρ ἀνέβαινε Χριστὸς ταῖς τῶν δεομένων ἀνα- ζητεῖσθαι σπουδαῖς, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐφ' ἑκάστης ὠδίνει βοηθείας - συνείχετο μεριμνών παραλύτους, συναλγών τοῖς πυρέττουσι, τὰ τῶν τυφλῶν οἰκειούμενος, τὴν ἐπὶ τοῖς λεπροῖς περιφέρων φροντίδα, τρέχων εἰς δαιμο- νιώντων βοήθειαν, ἐκπλύνων ἐῤῥυπωμένας ψυχὰς ἀπάν των, υδροφορούσαις διδάσκαλος. Τότε γὰρ ἐκ τῆς όδοι- πορίας κεκοπιακώς παρεκαθέζετο τῷ φρέατι· Ο γὰρ Ἰησοῦς, φησίν, κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας έκα θέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ. Ὥρα ἦν ὡσεὶ ἔκτη, Υπάλληλος ἀπληστία φιλανθρωπίας· πρῶτον μὲν, ὅτι κέκμηκε, τῆς Σαμαρείτιδος σπεύδων προετοιμάσαι σω τηρίαν· δεύτερον, ὅτι ἐκαθέζετο, μένων σωθῆναι καὶ νεῖσαν· τρίτον, ὅτι τὸν τοῦ ἀρίστου καιρὸν εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτῆς προσεδρίαν ἀνήκεσκεν. Ὥρα ἦν, φησὶν, ὡσεὶ Εκτη. Εἰ γὰρ καὶ Θεὸς ἦν, ἀλλὰ τὸ φαινόμενον τοῖς τῆς φύσεως τέως περιεβέβλητο πάθεσιν, αἰσθανόμενος και των, υποκείμενος ὕπνῳ, διοχλούμενος πείνῃ, πᾶσαν ἔχων πρὸς ἡμᾶς πλὴν ἁμαρτίας συγγένειαν. Ενίκα δὲ ὅμως ἐν αὐτῷ τῶν σωζομένων ὁ πόθος τὸν τοῦ σώματος κόπον. Ἐβράδυνε μᾶλλον τοῦ κοπιαθέντος ή χρήζουσα, καὶ ὁ μὴ χρήζων παρέμενεν. Εφλέγετο τῷ τῆς μεσημ- βρίας αὐχμῷ, καὶ τὴν τῆς σωθησομένης παρουσίαν ἐκαιροτήρει. Εκαθέζετο γάρ, φησίν, ἐπὶ τῇ πηγή, οὐδὲ κατακλινόμενος τὴν θήραν ἀνέμενεν, ἀλλ᾽ ὠδίνων παρασχεῖν σωτηρίαν, ἐν ἑτοίμῳ τῇ Σαμαρείτιδι προη τοιμάζετο. Η δέ γέ που τάχα τῆς οἰκίας ἐξῄει κατὰ μικρὸν προϊοῦσα, γυναικικοῖς χρωμένη βαδίσμασιν, ἀνειμένη, τὴν ὑδρίαν ἐπαγομένη, πρὸς καρπὸν ὡς ἐν ἀγρῷ θεωρίαν ἱσταμένη πολλάκις μεταξὺ τοῦ βαδίσμα- τος. Ο κατάσκοπος ἄοκνος καὶ ἀφανής, θηρευτὴς ἐπι στήμων, κρύψας δὲ τὸν εὐεργέτην, ὡς ἐνδεὴς ἐμφανίζε- ται λέγει γάρ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς· Γύναι, δός μοι πιεῖν. Σπείρει τὴν φωνὴν, ὡς κόκκον φεμδομένη περι στερά· Δός μοι πιεῖν. Υποκρίνεται δίψαν ὁ ἐλθὼν αὐτῇ κεράσαι σωτηρίας ποτήριον· μᾶλλον δὲ, εἴ τις λεπτότερον τὴν φωνὴν μεταλλεύῃ, ἀληθὲς τοῦ Δεσπό του τὸ δίψος· ἐδίψα γὰρ τὴν αὐτῆς σωτηρίαν, καὶ δι καίως πρὸς αὐτὴν ἐβόα· Δός μοι πιεῖν. Έχεις, φησίν, ἐν ἑαυτῇ κεκρυμμένην εὐγνωμοσύνης πηγήν· ἀπ' ἐκεί νης με νάμα γεμίσασα πότισον. Αλλ' οὐκ ᾔσθάνετο τῶν αἰνιγμάτων τὸ γύναιον, ψιλῇ δὲ φωνῇ προσέχουσα· Πως σύ, Ἰουδαῖος ὢν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικός Σαμαρείτιδος; Μεθ' όδοιπορίας κόπου δίκη τῷ Χριστῷ δογμάτων ἀπήντησεν· ἀλλ᾽ ἅπαξ [708] όλο μένῳ τὰ ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδέξασθαι, φορητὰ τὰ συμβαί νοντα. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐκ Σαμαρείτιδος ἐπιτίμησιν φέρει. Ηδετο γὰρ κατιὼν τῆς ἀξίας, ἵνα τῆς ἁμαρτω τοῦ εὐτελείας ἀναγάγῃ τὴν ψυχήν. Αμαρτωλή τις εὐ- τέλεια τὴν Σαμαρείτιν κατείχε, πορνικῷ ἐῤῥυπαίνετο βίῳ, ἐραστὴν ἐξ ἐραστοῦ μετελάμβανε, γάμον εἶχε τὸν τοῦ ἔρωτος χρόνον, ύπανδρος ἦν ἐρασταίς νύμφη, χήρα τις διαπαντὸς καὶ νεόγαμος· μᾶλλον δὲ οὔτε χήρα και θαρῶς, οὔτε νύμφη· οὔτε γὰρ θανάτῳ τὸν πρῶτον και χώριστο, οὔτε γάμεις νομικοῖς τοῖς δευτέροις συνήπτετο. Τούτου μάρτυς πρὸς αὐτὴν ὁ Δεσπότης· Καλώς, φη- σὶν, εἶπας ὅτι "Ανδρα οὐκ ἔχω· πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὅν ἔχεις, οὐκ ἔστι σου ἀνήρ. Τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. Ἀλλ᾽ ἦν μαργαρίτης βορβόρω φυρό μενος, καὶ τὸν τοιοῦτον οὐκ ἔλαβεν έμπορον τῆς γὰρ ψυχῆς αὐτὰς ἐδείχνυ τοῖς ρήμασι. Πῶς σύ, φησὶν, Ἰουδαῖος ὤν, παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; Πῶς σύ; Καὶ τὸν Σύ, θυμουμένης. Πῶς ζητεῖς παρ' ἐμοῦ πιεῖν; Εἰ μὲν ὡς ταύτά μοι φρο νῶν, ἔσομαί σοι πρὸς τὴν αἴτησιν ἕτοιμος· εἰ δὲ τὰ Ἰουδαίων ποθεῖς, μὴ ζήτει παρ' ἀλλοφύλων δεξίωσιν· μὴ δῶρον, ὅπερ ἀποφεύγεις, ἀπαίτει. Ενόμιζεν ἡ Σα μαρεῖτις διὰ τὴν τῆς δίψης ἀνάγκην τὸν Κύριον Σαμα ρειτικῇ σαγηνεύειν λατρείᾳ· οὐκ ᾔδει δὲ δεσμουμένη τοῖς βήμασιν· ἐδέδετο γὰρ τῇ πρὸς τὸν Κύριον ἀπο κρίσει, μᾶλλον δὲ ταῖς παρὰ τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτὴν φωναῖς· Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεάν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὶς ἐστιν ὁ λέγων σοι, Δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾖτησα αὐτὸν, καὶ ἔδωκεν ἂν σοι ὕδωρ ζων. Επειδή μου, φησί, διασύρεις τὴν δίψαν, καὶ καλεῖς Ἰουδαῖον πρὸς ὑμᾶς ἀκοινώνητον, μάθε πολὺ τῆς ἐπ' ἐμοὶ σφαλλομένη δοκιμασίας. Οὐκ οἶδας μου τὴν ἀληθῆ γενεάν, οὐκ οἶδας τὴν παρ' ἐμοῦ φιλοτιμίαν οὖσαν πολλὴν, οὐκ οἶδας οἷα εὕροια τῆς πηγῆς παρ' ἐμοί · εἰ γὰρ ᾔδεις. Στησας ἄν νῦν δὲ ἀγνοοῦσαν οὐ μέμφομαι, αιτησάσῃ δὲ δίδωμι. Πρὸς ὄρεξιν δίψης τὴν μὴ διψῶσαν κινεῖ, πρὸς χρείαν ποτοῦ τὴν ποτίζουσαν στρέφει· τέτρωτο γοῦν τοῖς λό γοις τὸ γύναιον, καὶ τῷ τοῦ ὕδατος πόθῳ ἥλω. Προς πεσοῦσα γὰρ πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγε, Κύριε, δός μει τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψώ, μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. Ἡ τὸ πρὶν ποτίζειν ἠξιωμένη, νῦν ἀξιοί που τισθῆναι. Αἱ γὰρ εὐγενείς γνώμαι ευγέωργοι τυγ χάνουσιν· οἷα τις ἦν ἡ τῆς μακαρίας ταύτης Σαμαρεί είδος γνώμη, οἷος ο τρόπος κεκαθαρμένος ἀκανθῶν ἀπιστίας, οὐκ ἔχων Ἰουδαϊκὴν βασκανίαν. Αὕτη γὰρ τὸν Μεσσίαν προσδοκῶσα, καὶ τυχοῦσα τῆς αὐτοῦ θετ τῆς διδασκαλίας, ἐπίστευσεν εἰλικρινῶς· καὶ οὐ μόνη τὸ δῶρον κατέσχεν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἑαυτῆς πολίτας ἔπεισε πρὸς αὐτὸν δραμεῖν, ἀποστολικῶς κηρύξασα· Δεῦτε, ἴδετε ἄνθρωπον, ὃς εἶπέ μοι πάντα, ὅσα ἐποίησα. Μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός; Ὢ γυναικὸς σοφῆς! Απίστατο ὅτι γυνὴ ἀπαράδεκτός ἐστιν εἰς μαρ τυρίαν· διὰ τοῦτο τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως αὐτῆς ἐπισ σπᾶται μάρτυρας, ἵνα πολλών πρόξενος σωτηρίας γέν νηται. Φησὶν οὖν ὁ εὐαγγελιστής· Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμα ρειτῶν, διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός μαρτυρούσης, ὅτι· Εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ' αὐτοῖς. Καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ· τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον, ὅτι οὐκ ἔτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· ἡμεῖς γὰρ ἀκηκόαμεν καὶ οίδα μεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός. Είδες, ἀγαπητέ, τοῦ Χριστοῦ τὴν δίψαν, καὶ πῶς βρῶμα καὶ πόμα τὴν σωτηρίαν εἶχε τῶν πιο στευόντων ἐπ' αὐτῷ; Ἐμὸν γὰρ, φησί, βρωμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρὸς, καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. Τούτου χάριν διψῶν ποτί ζει τὴν Σαμαρείτιν ὕδωρ, ἀντλήσασα δὲ αὕτη ἐπέδωκε δαψιλῶς τοῖς πολίταις αὐτῆς ἀφθόνως τὴν τοῦ Κυρίου δωρεάν. Διὰ ταύτης ὁ τοῦ ᾿Αβραὰμ δῆμος Σαμαρείτι κῆς γνώμης δυσμαθέστερος· τοῖς μὲν γὰρ οὐδὲ τὰ παρὰ τὸν ναὸν ὠφέλει μαθήματα· τῇ δὲ καὶ ἡ παρὰ [799] τὸ φρέαρ διάλεξις ὠφέλει. Περιθώμεθα τοίνυν τὰ τῆς Σαμαρείτιδος εἰς ἑαυτοὺς καλά, ζῆλον οἰκειωσών μεθα θεῖον, φιλομαθίαν ποθήσωμεν εὐγνώμονα ἡμεῖς κἂν ἐν ἐκκλησίᾳ διαλεγώμεθα τὰ θεῖα, νομίσωμεν καὶ