769 SPURIA. Εἰς τὸν ἑκατόνταρχον. Εκατοντάρχου τινὸς δοῦλος κακῶς ἔχων έμελλε τελευτήν· ἀλλ' οὐκ ἐτελεύτησε διὰ τὸν Δεσπότην ο ἔμελλεν ἀποθανεῖν· ἄνθρωπος γὰρ ἦν· ἀλλ' οὐκ ἀπό θανε διὰ τὸν πρεσβεύοντα θεοφιλή τυγχάνοντα. Η φύσις τὸ ἴδιον ἀπαιτεῖ χρέος· ἀλλ' ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως τὸ κτῆμα τῷ κτιστῷ διὰ πίστιν παρεχώρει. Θάνατος καὶ φύσεως ανάγκη πρὸς τελευτὴν ἰδιάζοντο, ἀλλὰ ἀνα θείλκεν ἡ πίστις τῷ θανάτῳ πολεμοῦσα καὶ θανάτου παραλύουσα νόμους. Καὶ μὴ ἀπιστήσῃς, εἰ τοσαῦτα δύναται πίστις, ὥστε καὶ θανάτου δεσμὰ [125] διαρρή- ξαι, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν καταχθονίων βαράθρων ψυχάς ἀνασπάσαι. Πίστις καὶ ᾄδου πύλας ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθει κλεῖθρα, καὶ φύσεως ὅρους ἀμείβει, καὶ πυρός δύναμιν κατακοιμίζει καὶ φλόγα δρόσον ἀποδεικνύει, καὶ θανάτου κέντρον ἀμβλύνει. Οὐκ ἀμάρτυρα λέγω· ἐκ τῶν ἁγίων σε Γραφών πιστώσομαι. Εἶπον ὅτι πίστις πύλας οδου ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθησι κλείθρα. Οὐκοῦν δέξαι τὰς ἀποδείξεις ἐναργείς· ἴδε μοι τὸν μα κάριον Πέτρον λόγῳ τὰς ᾅδου πύλας αναπετάσαντα, καὶ τὴν Ταβιθὰν κάτωθεν ἀναγαγόντα. Μόνον γὰρ εἶπε, Ταβιθά, ἀνάστηθι, εὐθὺς πύλαι μὲν ᾅδου ἀνοίγονται ταρταραῖοι δὲ πίπτουσι μοχλοί, ἡ δὲ τεθνηκυῖα τῶν ζώντων ὀξύτερον ὑπακούει. Πάλιν Ηλίας ὁ προφήτης ταύτῃ πεποιθώς τῇ πίστει εἶπεν· Οὐκ ἔσται νετὸς εἰ μὴ διὰ στόματός μου· καὶ χαλκεύεται μὲν ὁ οὐρανὸς, συστέλλεται δὲ ὁ δετὸς ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ, γῆ δὲ καθάπερ σιδηρᾶ τὴν φύσιν, τὸν συνήθη καρπὸν ἀρ νεῖται, ἵνα γνῷς οἷα δύναται πίστις. "Ανθρωπος ἐπὶ γῆς ἀποφαίνεται, καὶ Θεὸς ἐν οὐρανῷ βεβαιοί τὴν ἀπό φασιν · θνητὸν φθέγγεται στόμα, καὶ Θεοῦ γνώμη ἐπι· ψηφίζεται, ἔργῳ κυροῦσα τὰ ῥήματα. Έκλεισε, φησίν, Ηλίας τὸν οὐρανὸν ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἔξ. Κλείθρον οὐρανοῦ ἦν ἀνθρώπου στόμα θνητοῦ, εὐσεβεῖ πίστει κοσμούμενον. Ὁ αὐτὸς πάλιν Ηλίας πυρίνων κατετόλμησεν αρμάτων, καὶ καθάπερ πτηνὸν εἰς τὰς αιθερίους ἐπέπτη μονάς, ἀμέλει μέχρι σήμερον ἄγευ στος θανάτου, οὐ νόμῳ φύσεως, ἀλλὰ χάριτι μονογένης τικῇ, καὶ δυνάμει πίστεως ἀκλινής φυλαττόμενος. Και τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; Ο Ενώχ ἀπὸ ζωῆς εἰς ζωὴν μετὰ σώματος ἐβαστάχθη, θάνατον καὶ γῆρας καὶ φύσιν διὰ πίστεως ὑπερνικήσας. Πολλὰ μὲν οὖν ἄλλα περὶ πίστεως ἔστι λέγειν, ἀλλὰ συστέλλω τὸν λόγον, ἵνα μὴ κόρον εμποιήσω. Οἶδα δὲ ὅτι, καίπερ τὰ θεῖα λόγια ταῖς ὑμετέραις φιλοχρίστοις ἀκοαῖς οὐ κόρον, ἀλλὰ πόθον εμποιεῖν ἐπίστανται, ἀλλ' ὅμως ἐπὶ τὸ προκείμενον επανελεύσεται. Εκατοντάρχου, φησί, τινὸς δούλος κακῶς ἔχων ἔμελλε τελευτάν, ὃς ἦν αὐτῷ ἔντιμος Εντιμος οἰκέτης τῷ δεσπότῃ. Εἰ γὰρ καὶ ἡ πλεονεξία τοῦ βίου τὸν δοῦλον ἐπενόησεν, ἀλλ' ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ δεσπότου τὸ συγγενές τῆς φύσεως οὐκ ηρνήσατο. Οὐ διέπτυσεν ὡς οἰκέτην, ἀλλ' ἔστεργεν ὡς ὁμόφυλον, φι- λανθρωπία τὴν βαρείαν τῆς δουλείας ζεύγλην ἐπελαφρί ζων. Ακούετε καὶ μανθάνετε, οἱ δούλων δεσπόται, μὴ ὡς ἀλλοτρίων της φύσεως καταφρονεῖν τῶν οἰκετών, μήτε μὴν ὡς ἐχθρῶν ἀφειδεῖν τῶν ὁμογενῶν, πειθόμε ναι τῷ μακαρίῳ Παύλῳ λέγοντι· Οι κύριοι, πρὸς τοὺς δούλους τὴν ἰσότητα παρέχεσθε, ανιέντες τὴν ἀπειλὴν, εἰδότες ὅτι αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ Κύριος· ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει. Συνεχώρησε δοῦλον εἶναι Θεός, ἵνα Θεῷ δουλεύειν μανθάνης. Εὔνοιαν ἀπαιτεῖς παρὰ τοῦ οἰκέτου ; Εὐνάει καὶ αὐτὸς τῷ Δεσπότη. Κολάζεις αμαρ- τάνοντα; οὐκοῦν μὴ ἁμάρτης, ἵνα μὴ κολάζῃ παρὰ Θεῷ. Συγγνώμην οὐ διδοὺς ὁμογενεῖ; μηδὲ σὺ αἴτει συγγνώ μην. Διδάσκει γάρ σε τὸ εὐαγγέλιον λοιπὸν οὕτω προσ εύχεσθαι· "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ὡς οὖν παρὰ Θεοῦ φιλανθρωπίαν ζητοῦντες, οὕτω καὶ ὑμεῖς φιλαν θρωπίαν νείματε τοῖς ὁμοφύλοις. Ακούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων. Τί ἀκούσας; Οτι λόγῳ θεραπεύει, λόγῳ τεθνεώτας ζωογονεί, λόγῳ δαίμονας ἀπελαύνει, λόγῳ τὰ πάντα διανύει. Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ ενεργὴς, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πάσαν μάχαιραν δί- πόμον. Οὐ βοτάνας, οὐ φάρμακα προσάγει, ἀλλὰ λόγος παρ' αὐτοῦ πέμπεται, καὶ τὸ ἔργον ἐπιτελεῖ. Βλέπε πόση ἡ μεταξύ τοῦ ἑκατοντάρχου καὶ τῶν Ἰουδαίων διαφορά. Ο μὲν ἀκούσας, ἐκ μόνης ψιλῆς ἀκοῆς ἐπί- 770 στευσε, καὶ πιστεύσας ὡς Θεῷ προσῆλθεν· οἱ δὲ, ἐπ' ἄψει ὁρῶντες τὰ θαύματα, τὸν θαυματοποιὸν ἠρνοῦντο· καί του όψις ἀκοῆς ἐνεργεστέρα. Ενεργεστέρα μεν όψις ἀκοῆς, ἀλλὰ κακίαν εἶχον τῆς νόσου διδάσκαλον . Διὰ τοῦτο τυφλοὶ τῇ κρίσει τὸν κριτὴν ἐξουθένουν. Απέστειλε φησί, πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, ἐρωτῶν αὐτὸν, ὅπως ἀπελθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Ἀπ· έστειλε πρὸς [826] αὐτὸν πρεσβυτέρους, οὐ δι' ύπερ- οψίαν παραιτούμενος αὐτὸς ἀπελθεῖν, ἀλλ᾽ ὀχνῶν αὐτὸς ὑπὲρ ἑαυτοῦ πρεσβεύειν διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ἀξιώματος. Ηδει ἑαυτὸν ἄνθρωπον ἐξ ἀνθρώπου φθαρτοῦ, Ἰησοῦν δὲ θεὸν ἐκ Θεοῦ, μονογενῆ Υἱὸν ἐξ ἀγεννά του Πατρός. Διὸ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας ὑπ᾿ εὐλαβείας κινούμενος ἀποστέλλει, τὰ ἀποστολικὰ πρὸ τῶν ἀπο στόλων πληρῶν· ᾿Αθυμεῖ τις ; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας, καὶ προσεύξωνται ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἐὰν ᾖ ἁμαρτίας πεποιηκώς, συγχα ρηθήσονται αὐτῷ. Απέστειλεν οὖν τοὺς πρεσβυτέρους πρὸς αὐτὸν, ἐρωτῶν αὐτὸν ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Σὺ δὲ καὶ τὴν τοῦ ἀνδρὸς συμπάθειαν θαύμαζε κάμνοντος γὰρ αὐτοῦ τοῦ οἰκέτου οὐ κατεφρό νει, ἀλλὰ σπουδὴν τοσαύτην ἐτίθετο, ὁπόσην ἄν τις ὑπὲρ ἑαυτοῦ πάσχων ἐπεδείκνυτο. Ταῦτα δὲ πρὸς ἀρετήν ἐστι βλέποντος ἀνδρὸς, τοσαύτην ποιήσασθαι σπουδήν, καὶ πρεσβείαν στείλασθαι ὑπὲρ οἰκέτου θεραπείας. Ηδει τῆς φύσεως τὸ ἰσότιμον· καὶ ούτε κατεφρόνει ώς άνδρα- πόδου, ἀλλὰ συνέπασχεν ὡς συνδούλῳ, εἰδὼς ὅτι κοινός ἁπάντων ἐστὶν ὁ Θεός. ᾿Αλλὰ τοιοῦτος μὲν ἦν ὁ ἑκατόν- ταρχος, Πολλοὶ δὲ τῶν πλουσίων παρὰ μὲν υγιαινόντων ἀπαιτοῦσι τὰς ὑπηρεσίας δίχα συγγνώμης, νοσούντων δὲ οὐδεμίαν φροντίδα τίθενται· ἀλλὰ προσπεσούσης νόσου, τῆς παιδίσκης χαμαι ἐῤῥιμμένης, οὐ προσέχει δ δεσπότης, οὐκ ἐπισκέπτεται δέσποινα· κἄν ποτε δέῃ τὴν δέσποιναν παραβαλεῖν, οὐκ ἐπισκέπτεται ὡς ὁμογενή, ἀλλὰ βλοσυρῷ προσέχει τῷ βλέμματι, αὐστηρῷ προς διαλέγεται βήματι, δι' όγκον ὑπερηφανίας τὸ συγγενές ἀρνουμένη τῆς φύσεως. Καὶ ἀναγινώσκετε τας Γραφάς. Οὐκ οίδατε τί φησιν ὁ ἅγιος Δαυΐδ; Ἰδοὺ ὡς ὀφθαλ μοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφ θαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας της κυρίας αὐτῆς, οὐ τως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν. Δυσωποῦ τὴν εἰκόνα, ευλαβήθητι τὰ γεγραμμένα, επίσ κουρος τῆς ἀσθενούσης κατάβηθι. Ο Σωτήρ, Υιός τοῦ Θεοῦ ὁ μονογενής, ἄνθρωπος ὑπὲρ ἀνθρώπων ηὐδόκησε γενέσθαι· σὺ ἄνθρωπος ὢν παραιτῇ τὸν ὁμότιμον ὡς οὐκ ἰσότιμον, παραιτῇ τὸ συμπαθὲς περὶ τὴν συγγενή φύσιν ; Καὶ ὅτε μὲν ἄλογον ζῶαν χωλεύει, ἐπιμελῇ διὰ τὴν χρείαν· ὅτε δὲ τὸ λογικὸν, τουτέστιν, ὁ σὸς οἰκέτης ἀσθενεῖ, ἀποῤῥίπτεις καὶ οὐ προνοεῖς. Περιορᾷς ὅτι λο- γικόν ἐστι τὸ ὑπηρετοῦν ; Διὰ τοῦτο ζηλοτυπούμεν. Πολύ καλὸν ἄνθρωπος παρὰ Θεῷ· ἀλλὰ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων. Ἡμεῖς δὲ οὐ προσέχομεν τοῖς γεγραμμένοις, ἀλλὰ τοὺς μὲν ἔξωθεν τρέφομεν ἔσθ' ὅτι τὴν παρ' ἀνθρώπων δόσ ξαν θηρώμενοι, τοὺς δὲ ἔνδον ἑῶμεν λιμῷ φθείρεσθαι, καὶ τῷ κρύει πήγνυσθαι τὰς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀνταποδόσεις οὐκ ἐννοοῦντες. Αλλ' οὐ τοιοῦτος ἦν ὁ ἑκατόνταρχος, ὁ παν ταχοῦ νήφων, ὁ ὄντως κεκτημένος, τὸ κιήματα καὶ ἑαυτὸν φυλάττων, ὡς Θεοῦ κτῆμα, ὁ φρονήσεως γέμων καὶ θεία σωφροσύνῃ καταυγαζόμενος. Διὸ καὶ τοῦ, πρεσβυτέρους πρῶτον πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀποστέλλει. Οἱ μὲν οὖν πολλή προθυμία πρεσβεύουσιν, ἱκανὰ προσβάλλουσι δυσωπή ματα, καί φασιν · Αξιος ᾧ διδῷς τὴν χάριν, εὐγνώμων ὁ λαμβάνων τὴν δωρεάν, ἄξιος τῆς σῆς παρουσίας. ᾿Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν, καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησεν ἡμῖν. ᾿Αληθῶς ἱκανὰ θεοσεβείας γνωρίσματα, ἱκανὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς τεκμήρια. Ποια ταῦτα ; Η πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπη, καὶ ἡ πρὸς τὸν ἄνθρωπον γνησία διάθεσις. Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν· δηλονότι τὸν νόμον. Πλήρωμα γὰρ νόμου ἡ ἀγάπη. Καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησε, τὴν πρὸς τὸν Θεὸν εὔνοιαν ἐνδεικνύμενος. Θεῷ γὰρ οἶκον κατα- σκευάζων, οἱονεὶ περίβλεπτον στήλην τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης τὸν ναὸν τοῦτον ἀνίστα. Βλέπε πως αἱ καλαὶ πράξεις ἐν καιρῷ τῆς ἀνάγκης μνημονευόμεναι πολλήν παρέχουσι τοῖς πρεσβευομένοις την παρρησίαν παν ταχοῦ γὰρ αἱ καλοὶ πράξεις ἱκανὸν ἐδέξαντο δυσώπημα. Οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐπρέσβευαν· ὁ δὲ Ἰησοῦς τὴν παρά-

769 SPURIA. Εἰς τὸν ἑκατόνταρχον. Εκατοντάρχου τινὸς δοῦλος κακῶς ἔχων έμελλε τελευτήν· ἀλλ' οὐκ ἐτελεύτησε διὰ τὸν Δεσπότην ο ἔμελλεν ἀποθανεῖν· ἄνθρωπος γὰρ ἦν· ἀλλ' οὐκ ἀπό θανε διὰ τὸν πρεσβεύοντα θεοφιλή τυγχάνοντα. Η φύσις τὸ ἴδιον ἀπαιτεῖ χρέος· ἀλλ' ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως τὸ κτῆμα τῷ κτιστῷ διὰ πίστιν παρεχώρει. Θάνατος καὶ φύσεως ανάγκη πρὸς τελευτὴν ἰδιάζοντο, ἀλλὰ ἀνα θείλκεν ἡ πίστις τῷ θανάτῳ πολεμοῦσα καὶ θανάτου παραλύουσα νόμους. Καὶ μὴ ἀπιστήσῃς, εἰ τοσαῦτα δύναται πίστις, ὥστε καὶ θανάτου δεσμὰ [125] διαρρή- ξαι, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν καταχθονίων βαράθρων ψυχάς ἀνασπάσαι. Πίστις καὶ ᾄδου πύλας ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθει κλεῖθρα, καὶ φύσεως ὅρους ἀμείβει, καὶ πυρός δύναμιν κατακοιμίζει καὶ φλόγα δρόσον ἀποδεικνύει, καὶ θανάτου κέντρον ἀμβλύνει. Οὐκ ἀμάρτυρα λέγω· ἐκ τῶν ἁγίων σε Γραφών πιστώσομαι. Εἶπον ὅτι πίστις πύλας οδου ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθησι κλείθρα. Οὐκοῦν δέξαι τὰς ἀποδείξεις ἐναργείς· ἴδε μοι τὸν μα κάριον Πέτρον λόγῳ τὰς ᾅδου πύλας αναπετάσαντα, καὶ τὴν Ταβιθὰν κάτωθεν ἀναγαγόντα. Μόνον γὰρ εἶπε, Ταβιθά, ἀνάστηθι, εὐθὺς πύλαι μὲν ᾅδου ἀνοίγονται ταρταραῖοι δὲ πίπτουσι μοχλοί, ἡ δὲ τεθνηκυῖα τῶν ζώντων ὀξύτερον ὑπακούει. Πάλιν Ηλίας ὁ προφήτης ταύτῃ πεποιθώς τῇ πίστει εἶπεν· Οὐκ ἔσται νετὸς εἰ μὴ διὰ στόματός μου· καὶ χαλκεύεται μὲν ὁ οὐρανὸς, συστέλλεται δὲ ὁ δετὸς ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ, γῆ δὲ καθάπερ σιδηρᾶ τὴν φύσιν, τὸν συνήθη καρπὸν ἀρ νεῖται, ἵνα γνῷς οἷα δύναται πίστις. "Ανθρωπος ἐπὶ γῆς ἀποφαίνεται, καὶ Θεὸς ἐν οὐρανῷ βεβαιοί τὴν ἀπό φασιν · θνητὸν φθέγγεται στόμα, καὶ Θεοῦ γνώμη ἐπι· ψηφίζεται, ἔργῳ κυροῦσα τὰ ῥήματα. Έκλεισε, φησίν, Ηλίας τὸν οὐρανὸν ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἔξ. Κλείθρον οὐρανοῦ ἦν ἀνθρώπου στόμα θνητοῦ, εὐσεβεῖ πίστει κοσμούμενον. Ὁ αὐτὸς πάλιν Ηλίας πυρίνων κατετόλμησεν αρμάτων, καὶ καθάπερ πτηνὸν εἰς τὰς αιθερίους ἐπέπτη μονάς, ἀμέλει μέχρι σήμερον ἄγευ στος θανάτου, οὐ νόμῳ φύσεως, ἀλλὰ χάριτι μονογένης τικῇ, καὶ δυνάμει πίστεως ἀκλινής φυλαττόμενος. Και τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; Ο Ενώχ ἀπὸ ζωῆς εἰς ζωὴν μετὰ σώματος ἐβαστάχθη, θάνατον καὶ γῆρας καὶ φύσιν διὰ πίστεως ὑπερνικήσας. Πολλὰ μὲν οὖν ἄλλα περὶ πίστεως ἔστι λέγειν, ἀλλὰ συστέλλω τὸν λόγον, ἵνα μὴ κόρον εμποιήσω. Οἶδα δὲ ὅτι, καίπερ τὰ θεῖα λόγια ταῖς ὑμετέραις φιλοχρίστοις ἀκοαῖς οὐ κόρον, ἀλλὰ πόθον εμποιεῖν ἐπίστανται, ἀλλ' ὅμως ἐπὶ τὸ προκείμενον επανελεύσεται. Εκατοντάρχου, φησί, τινὸς δούλος κακῶς ἔχων ἔμελλε τελευτάν, ὃς ἦν αὐτῷ ἔντιμος Εντιμος οἰκέτης τῷ δεσπότῃ. Εἰ γὰρ καὶ ἡ πλεονεξία τοῦ βίου τὸν δοῦλον ἐπενόησεν, ἀλλ' ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ δεσπότου τὸ συγγενές τῆς φύσεως οὐκ ηρνήσατο. Οὐ διέπτυσεν ὡς οἰκέτην, ἀλλ' ἔστεργεν ὡς ὁμόφυλον, φι- λανθρωπία τὴν βαρείαν τῆς δουλείας ζεύγλην ἐπελαφρί ζων. Ακούετε καὶ μανθάνετε, οἱ δούλων δεσπόται, μὴ ὡς ἀλλοτρίων της φύσεως καταφρονεῖν τῶν οἰκετών, μήτε μὴν ὡς ἐχθρῶν ἀφειδεῖν τῶν ὁμογενῶν, πειθόμε ναι τῷ μακαρίῳ Παύλῳ λέγοντι· Οι κύριοι, πρὸς τοὺς δούλους τὴν ἰσότητα παρέχεσθε, ανιέντες τὴν ἀπειλὴν, εἰδότες ὅτι αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ Κύριος· ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει. Συνεχώρησε δοῦλον εἶναι Θεός, ἵνα Θεῷ δουλεύειν μανθάνης. Εὔνοιαν ἀπαιτεῖς παρὰ τοῦ οἰκέτου ; Εὐνάει καὶ αὐτὸς τῷ Δεσπότη. Κολάζεις αμαρ- τάνοντα; οὐκοῦν μὴ ἁμάρτης, ἵνα μὴ κολάζῃ παρὰ Θεῷ. Συγγνώμην οὐ διδοὺς ὁμογενεῖ; μηδὲ σὺ αἴτει συγγνώ μην. Διδάσκει γάρ σε τὸ εὐαγγέλιον λοιπὸν οὕτω προσ εύχεσθαι· "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ὡς οὖν παρὰ Θεοῦ φιλανθρωπίαν ζητοῦντες, οὕτω καὶ ὑμεῖς φιλαν θρωπίαν νείματε τοῖς ὁμοφύλοις. Ακούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων. Τί ἀκούσας; Οτι λόγῳ θεραπεύει, λόγῳ τεθνεώτας ζωογονεί, λόγῳ δαίμονας ἀπελαύνει, λόγῳ τὰ πάντα διανύει. Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ ενεργὴς, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πάσαν μάχαιραν δί- πόμον. Οὐ βοτάνας, οὐ φάρμακα προσάγει, ἀλλὰ λόγος παρ' αὐτοῦ πέμπεται, καὶ τὸ ἔργον ἐπιτελεῖ. Βλέπε πόση ἡ μεταξύ τοῦ ἑκατοντάρχου καὶ τῶν Ἰουδαίων διαφορά. Ο μὲν ἀκούσας, ἐκ μόνης ψιλῆς ἀκοῆς ἐπί- 770 στευσε, καὶ πιστεύσας ὡς Θεῷ προσῆλθεν· οἱ δὲ, ἐπ' ἄψει ὁρῶντες τὰ θαύματα, τὸν θαυματοποιὸν ἠρνοῦντο· καί του όψις ἀκοῆς ἐνεργεστέρα. Ενεργεστέρα μεν όψις ἀκοῆς, ἀλλὰ κακίαν εἶχον τῆς νόσου διδάσκαλον . Διὰ τοῦτο τυφλοὶ τῇ κρίσει τὸν κριτὴν ἐξουθένουν. Απέστειλε φησί, πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, ἐρωτῶν αὐτὸν, ὅπως ἀπελθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Ἀπ· έστειλε πρὸς [826] αὐτὸν πρεσβυτέρους, οὐ δι' ύπερ- οψίαν παραιτούμενος αὐτὸς ἀπελθεῖν, ἀλλ᾽ ὀχνῶν αὐτὸς ὑπὲρ ἑαυτοῦ πρεσβεύειν διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ἀξιώματος. Ηδει ἑαυτὸν ἄνθρωπον ἐξ ἀνθρώπου φθαρτοῦ, Ἰησοῦν δὲ θεὸν ἐκ Θεοῦ, μονογενῆ Υἱὸν ἐξ ἀγεννά του Πατρός. Διὸ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας ὑπ᾿ εὐλαβείας κινούμενος ἀποστέλλει, τὰ ἀποστολικὰ πρὸ τῶν ἀπο στόλων πληρῶν· ᾿Αθυμεῖ τις ; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας, καὶ προσεύξωνται ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἐὰν ᾖ ἁμαρτίας πεποιηκώς, συγχα ρηθήσονται αὐτῷ. Απέστειλεν οὖν τοὺς πρεσβυτέρους πρὸς αὐτὸν, ἐρωτῶν αὐτὸν ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Σὺ δὲ καὶ τὴν τοῦ ἀνδρὸς συμπάθειαν θαύμαζε κάμνοντος γὰρ αὐτοῦ τοῦ οἰκέτου οὐ κατεφρό νει, ἀλλὰ σπουδὴν τοσαύτην ἐτίθετο, ὁπόσην ἄν τις ὑπὲρ ἑαυτοῦ πάσχων ἐπεδείκνυτο. Ταῦτα δὲ πρὸς ἀρετήν ἐστι βλέποντος ἀνδρὸς, τοσαύτην ποιήσασθαι σπουδήν, καὶ πρεσβείαν στείλασθαι ὑπὲρ οἰκέτου θεραπείας. Ηδει τῆς φύσεως τὸ ἰσότιμον· καὶ ούτε κατεφρόνει ώς άνδρα- πόδου, ἀλλὰ συνέπασχεν ὡς συνδούλῳ, εἰδὼς ὅτι κοινός ἁπάντων ἐστὶν ὁ Θεός. ᾿Αλλὰ τοιοῦτος μὲν ἦν ὁ ἑκατόν- ταρχος, Πολλοὶ δὲ τῶν πλουσίων παρὰ μὲν υγιαινόντων ἀπαιτοῦσι τὰς ὑπηρεσίας δίχα συγγνώμης, νοσούντων δὲ οὐδεμίαν φροντίδα τίθενται· ἀλλὰ προσπεσούσης νόσου, τῆς παιδίσκης χαμαι ἐῤῥιμμένης, οὐ προσέχει δ δεσπότης, οὐκ ἐπισκέπτεται δέσποινα· κἄν ποτε δέῃ τὴν δέσποιναν παραβαλεῖν, οὐκ ἐπισκέπτεται ὡς ὁμογενή, ἀλλὰ βλοσυρῷ προσέχει τῷ βλέμματι, αὐστηρῷ προς διαλέγεται βήματι, δι' όγκον ὑπερηφανίας τὸ συγγενές ἀρνουμένη τῆς φύσεως. Καὶ ἀναγινώσκετε τας Γραφάς. Οὐκ οίδατε τί φησιν ὁ ἅγιος Δαυΐδ; Ἰδοὺ ὡς ὀφθαλ μοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφ θαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας της κυρίας αὐτῆς, οὐ τως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν. Δυσωποῦ τὴν εἰκόνα, ευλαβήθητι τὰ γεγραμμένα, επίσ κουρος τῆς ἀσθενούσης κατάβηθι. Ο Σωτήρ, Υιός τοῦ Θεοῦ ὁ μονογενής, ἄνθρωπος ὑπὲρ ἀνθρώπων ηὐδόκησε γενέσθαι· σὺ ἄνθρωπος ὢν παραιτῇ τὸν ὁμότιμον ὡς οὐκ ἰσότιμον, παραιτῇ τὸ συμπαθὲς περὶ τὴν συγγενή φύσιν ; Καὶ ὅτε μὲν ἄλογον ζῶαν χωλεύει, ἐπιμελῇ διὰ τὴν χρείαν· ὅτε δὲ τὸ λογικὸν, τουτέστιν, ὁ σὸς οἰκέτης ἀσθενεῖ, ἀποῤῥίπτεις καὶ οὐ προνοεῖς. Περιορᾷς ὅτι λο- γικόν ἐστι τὸ ὑπηρετοῦν ; Διὰ τοῦτο ζηλοτυπούμεν. Πολύ καλὸν ἄνθρωπος παρὰ Θεῷ· ἀλλὰ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων. Ἡμεῖς δὲ οὐ προσέχομεν τοῖς γεγραμμένοις, ἀλλὰ τοὺς μὲν ἔξωθεν τρέφομεν ἔσθ' ὅτι τὴν παρ' ἀνθρώπων δόσ ξαν θηρώμενοι, τοὺς δὲ ἔνδον ἑῶμεν λιμῷ φθείρεσθαι, καὶ τῷ κρύει πήγνυσθαι τὰς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀνταποδόσεις οὐκ ἐννοοῦντες. Αλλ' οὐ τοιοῦτος ἦν ὁ ἑκατόνταρχος, ὁ παν ταχοῦ νήφων, ὁ ὄντως κεκτημένος, τὸ κιήματα καὶ ἑαυτὸν φυλάττων, ὡς Θεοῦ κτῆμα, ὁ φρονήσεως γέμων καὶ θεία σωφροσύνῃ καταυγαζόμενος. Διὸ καὶ τοῦ, πρεσβυτέρους πρῶτον πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀποστέλλει. Οἱ μὲν οὖν πολλή προθυμία πρεσβεύουσιν, ἱκανὰ προσβάλλουσι δυσωπή ματα, καί φασιν · Αξιος ᾧ διδῷς τὴν χάριν, εὐγνώμων ὁ λαμβάνων τὴν δωρεάν, ἄξιος τῆς σῆς παρουσίας. ᾿Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν, καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησεν ἡμῖν. ᾿Αληθῶς ἱκανὰ θεοσεβείας γνωρίσματα, ἱκανὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς τεκμήρια. Ποια ταῦτα ; Η πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπη, καὶ ἡ πρὸς τὸν ἄνθρωπον γνησία διάθεσις. Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν· δηλονότι τὸν νόμον. Πλήρωμα γὰρ νόμου ἡ ἀγάπη. Καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησε, τὴν πρὸς τὸν Θεὸν εὔνοιαν ἐνδεικνύμενος. Θεῷ γὰρ οἶκον κατα- σκευάζων, οἱονεὶ περίβλεπτον στήλην τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης τὸν ναὸν τοῦτον ἀνίστα. Βλέπε πως αἱ καλαὶ πράξεις ἐν καιρῷ τῆς ἀνάγκης μνημονευόμεναι πολλήν παρέχουσι τοῖς πρεσβευομένοις την παρρησίαν παν ταχοῦ γὰρ αἱ καλοὶ πράξεις ἱκανὸν ἐδέξαντο δυσώπημα. Οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐπρέσβευαν· ὁ δὲ Ἰησοῦς τὴν παρά-

769 SPURIA. Εἰς τὸν ἑκατόνταρχον. Εκατοντάρχου τινὸς δοῦλος κακῶς ἔχων έμελλε τελευτήν· ἀλλ' οὐκ ἐτελεύτησε διὰ τὸν Δεσπότην ο ἔμελλεν ἀποθανεῖν· ἄνθρωπος γὰρ ἦν· ἀλλ' οὐκ ἀπό θανε διὰ τὸν πρεσβεύοντα θεοφιλή τυγχάνοντα. Η φύσις τὸ ἴδιον ἀπαιτεῖ χρέος· ἀλλ' ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως τὸ κτῆμα τῷ κτιστῷ διὰ πίστιν παρεχώρει. Θάνατος καὶ φύσεως ανάγκη πρὸς τελευτὴν ἰδιάζοντο, ἀλλὰ ἀνα θείλκεν ἡ πίστις τῷ θανάτῳ πολεμοῦσα καὶ θανάτου παραλύουσα νόμους. Καὶ μὴ ἀπιστήσῃς, εἰ τοσαῦτα δύναται πίστις, ὥστε καὶ θανάτου δεσμὰ [125] διαρρή- ξαι, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν καταχθονίων βαράθρων ψυχάς ἀνασπάσαι. Πίστις καὶ ᾄδου πύλας ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθει κλεῖθρα, καὶ φύσεως ὅρους ἀμείβει, καὶ πυρός δύναμιν κατακοιμίζει καὶ φλόγα δρόσον ἀποδεικνύει, καὶ θανάτου κέντρον ἀμβλύνει. Οὐκ ἀμάρτυρα λέγω· ἐκ τῶν ἁγίων σε Γραφών πιστώσομαι. Εἶπον ὅτι πίστις πύλας οδου ἀνοίγει, καὶ οὐρανοῖς ἐπιτίθησι κλείθρα. Οὐκοῦν δέξαι τὰς ἀποδείξεις ἐναργείς· ἴδε μοι τὸν μα κάριον Πέτρον λόγῳ τὰς ᾅδου πύλας αναπετάσαντα, καὶ τὴν Ταβιθὰν κάτωθεν ἀναγαγόντα. Μόνον γὰρ εἶπε, Ταβιθά, ἀνάστηθι, εὐθὺς πύλαι μὲν ᾅδου ἀνοίγονται ταρταραῖοι δὲ πίπτουσι μοχλοί, ἡ δὲ τεθνηκυῖα τῶν ζώντων ὀξύτερον ὑπακούει. Πάλιν Ηλίας ὁ προφήτης ταύτῃ πεποιθώς τῇ πίστει εἶπεν· Οὐκ ἔσται νετὸς εἰ μὴ διὰ στόματός μου· καὶ χαλκεύεται μὲν ὁ οὐρανὸς, συστέλλεται δὲ ὁ δετὸς ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἐξ, γῆ δὲ καθάπερ σιδηρᾶ τὴν φύσιν, τὸν συνήθη καρπὸν ἀρ νεῖται, ἵνα γνῷς οἷα δύναται πίστις. "Ανθρωπος ἐπὶ γῆς ἀποφαίνεται, καὶ Θεὸς ἐν οὐρανῷ βεβαιοί τὴν ἀπό φασιν · θνητὸν φθέγγεται στόμα, καὶ Θεοῦ γνώμη ἐπι· ψηφίζεται, ἔργῳ κυροῦσα τὰ ῥήματα. Έκλεισε, φησίν, Ηλίας τὸν οὐρανὸν ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἔξ. Κλείθρον οὐρανοῦ ἦν ἀνθρώπου στόμα θνητοῦ, εὐσεβεῖ πίστει κοσμούμενον. Ὁ αὐτὸς πάλιν Ηλίας πυρίνων κατετόλμησεν αρμάτων, καὶ καθάπερ πτηνὸν εἰς τὰς αιθερίους ἐπέπτη μονάς, ἀμέλει μέχρι σήμερον ἄγευ στος θανάτου, οὐ νόμῳ φύσεως, ἀλλὰ χάριτι μονογένης τικῇ, καὶ δυνάμει πίστεως ἀκλινής φυλαττόμενος. Και τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; Ο Ενώχ ἀπὸ ζωῆς εἰς ζωὴν μετὰ σώματος ἐβαστάχθη, θάνατον καὶ γῆρας καὶ φύσιν διὰ πίστεως ὑπερνικήσας. Πολλὰ μὲν οὖν ἄλλα περὶ πίστεως ἔστι λέγειν, ἀλλὰ συστέλλω τὸν λόγον, ἵνα μὴ κόρον εμποιήσω. Οἶδα δὲ ὅτι, καίπερ τὰ θεῖα λόγια ταῖς ὑμετέραις φιλοχρίστοις ἀκοαῖς οὐ κόρον, ἀλλὰ πόθον εμποιεῖν ἐπίστανται, ἀλλ' ὅμως ἐπὶ τὸ προκείμενον επανελεύσεται. Εκατοντάρχου, φησί, τινὸς δούλος κακῶς ἔχων ἔμελλε τελευτάν, ὃς ἦν αὐτῷ ἔντιμος Εντιμος οἰκέτης τῷ δεσπότῃ. Εἰ γὰρ καὶ ἡ πλεονεξία τοῦ βίου τὸν δοῦλον ἐπενόησεν, ἀλλ' ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ δεσπότου τὸ συγγενές τῆς φύσεως οὐκ ηρνήσατο. Οὐ διέπτυσεν ὡς οἰκέτην, ἀλλ' ἔστεργεν ὡς ὁμόφυλον, φι- λανθρωπία τὴν βαρείαν τῆς δουλείας ζεύγλην ἐπελαφρί ζων. Ακούετε καὶ μανθάνετε, οἱ δούλων δεσπόται, μὴ ὡς ἀλλοτρίων της φύσεως καταφρονεῖν τῶν οἰκετών, μήτε μὴν ὡς ἐχθρῶν ἀφειδεῖν τῶν ὁμογενῶν, πειθόμε ναι τῷ μακαρίῳ Παύλῳ λέγοντι· Οι κύριοι, πρὸς τοὺς δούλους τὴν ἰσότητα παρέχεσθε, ανιέντες τὴν ἀπειλὴν, εἰδότες ὅτι αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ Κύριος· ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει. Συνεχώρησε δοῦλον εἶναι Θεός, ἵνα Θεῷ δουλεύειν μανθάνης. Εὔνοιαν ἀπαιτεῖς παρὰ τοῦ οἰκέτου ; Εὐνάει καὶ αὐτὸς τῷ Δεσπότη. Κολάζεις αμαρ- τάνοντα; οὐκοῦν μὴ ἁμάρτης, ἵνα μὴ κολάζῃ παρὰ Θεῷ. Συγγνώμην οὐ διδοὺς ὁμογενεῖ; μηδὲ σὺ αἴτει συγγνώ μην. Διδάσκει γάρ σε τὸ εὐαγγέλιον λοιπὸν οὕτω προσ εύχεσθαι· "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ὡς οὖν παρὰ Θεοῦ φιλανθρωπίαν ζητοῦντες, οὕτω καὶ ὑμεῖς φιλαν θρωπίαν νείματε τοῖς ὁμοφύλοις. Ακούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων. Τί ἀκούσας; Οτι λόγῳ θεραπεύει, λόγῳ τεθνεώτας ζωογονεί, λόγῳ δαίμονας ἀπελαύνει, λόγῳ τὰ πάντα διανύει. Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ ενεργὴς, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πάσαν μάχαιραν δί- πόμον. Οὐ βοτάνας, οὐ φάρμακα προσάγει, ἀλλὰ λόγος παρ' αὐτοῦ πέμπεται, καὶ τὸ ἔργον ἐπιτελεῖ. Βλέπε πόση ἡ μεταξύ τοῦ ἑκατοντάρχου καὶ τῶν Ἰουδαίων διαφορά. Ο μὲν ἀκούσας, ἐκ μόνης ψιλῆς ἀκοῆς ἐπί- 770 στευσε, καὶ πιστεύσας ὡς Θεῷ προσῆλθεν· οἱ δὲ, ἐπ' ἄψει ὁρῶντες τὰ θαύματα, τὸν θαυματοποιὸν ἠρνοῦντο· καί του όψις ἀκοῆς ἐνεργεστέρα. Ενεργεστέρα μεν όψις ἀκοῆς, ἀλλὰ κακίαν εἶχον τῆς νόσου διδάσκαλον . Διὰ τοῦτο τυφλοὶ τῇ κρίσει τὸν κριτὴν ἐξουθένουν. Απέστειλε φησί, πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, ἐρωτῶν αὐτὸν, ὅπως ἀπελθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Ἀπ· έστειλε πρὸς [826] αὐτὸν πρεσβυτέρους, οὐ δι' ύπερ- οψίαν παραιτούμενος αὐτὸς ἀπελθεῖν, ἀλλ᾽ ὀχνῶν αὐτὸς ὑπὲρ ἑαυτοῦ πρεσβεύειν διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ἀξιώματος. Ηδει ἑαυτὸν ἄνθρωπον ἐξ ἀνθρώπου φθαρτοῦ, Ἰησοῦν δὲ θεὸν ἐκ Θεοῦ, μονογενῆ Υἱὸν ἐξ ἀγεννά του Πατρός. Διὸ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας ὑπ᾿ εὐλαβείας κινούμενος ἀποστέλλει, τὰ ἀποστολικὰ πρὸ τῶν ἀπο στόλων πληρῶν· ᾿Αθυμεῖ τις ; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας, καὶ προσεύξωνται ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἐὰν ᾖ ἁμαρτίας πεποιηκώς, συγχα ρηθήσονται αὐτῷ. Απέστειλεν οὖν τοὺς πρεσβυτέρους πρὸς αὐτὸν, ἐρωτῶν αὐτὸν ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. Σὺ δὲ καὶ τὴν τοῦ ἀνδρὸς συμπάθειαν θαύμαζε κάμνοντος γὰρ αὐτοῦ τοῦ οἰκέτου οὐ κατεφρό νει, ἀλλὰ σπουδὴν τοσαύτην ἐτίθετο, ὁπόσην ἄν τις ὑπὲρ ἑαυτοῦ πάσχων ἐπεδείκνυτο. Ταῦτα δὲ πρὸς ἀρετήν ἐστι βλέποντος ἀνδρὸς, τοσαύτην ποιήσασθαι σπουδήν, καὶ πρεσβείαν στείλασθαι ὑπὲρ οἰκέτου θεραπείας. Ηδει τῆς φύσεως τὸ ἰσότιμον· καὶ ούτε κατεφρόνει ώς άνδρα- πόδου, ἀλλὰ συνέπασχεν ὡς συνδούλῳ, εἰδὼς ὅτι κοινός ἁπάντων ἐστὶν ὁ Θεός. ᾿Αλλὰ τοιοῦτος μὲν ἦν ὁ ἑκατόν- ταρχος, Πολλοὶ δὲ τῶν πλουσίων παρὰ μὲν υγιαινόντων ἀπαιτοῦσι τὰς ὑπηρεσίας δίχα συγγνώμης, νοσούντων δὲ οὐδεμίαν φροντίδα τίθενται· ἀλλὰ προσπεσούσης νόσου, τῆς παιδίσκης χαμαι ἐῤῥιμμένης, οὐ προσέχει δ δεσπότης, οὐκ ἐπισκέπτεται δέσποινα· κἄν ποτε δέῃ τὴν δέσποιναν παραβαλεῖν, οὐκ ἐπισκέπτεται ὡς ὁμογενή, ἀλλὰ βλοσυρῷ προσέχει τῷ βλέμματι, αὐστηρῷ προς διαλέγεται βήματι, δι' όγκον ὑπερηφανίας τὸ συγγενές ἀρνουμένη τῆς φύσεως. Καὶ ἀναγινώσκετε τας Γραφάς. Οὐκ οίδατε τί φησιν ὁ ἅγιος Δαυΐδ; Ἰδοὺ ὡς ὀφθαλ μοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφ θαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας της κυρίας αὐτῆς, οὐ τως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν. Δυσωποῦ τὴν εἰκόνα, ευλαβήθητι τὰ γεγραμμένα, επίσ κουρος τῆς ἀσθενούσης κατάβηθι. Ο Σωτήρ, Υιός τοῦ Θεοῦ ὁ μονογενής, ἄνθρωπος ὑπὲρ ἀνθρώπων ηὐδόκησε γενέσθαι· σὺ ἄνθρωπος ὢν παραιτῇ τὸν ὁμότιμον ὡς οὐκ ἰσότιμον, παραιτῇ τὸ συμπαθὲς περὶ τὴν συγγενή φύσιν ; Καὶ ὅτε μὲν ἄλογον ζῶαν χωλεύει, ἐπιμελῇ διὰ τὴν χρείαν· ὅτε δὲ τὸ λογικὸν, τουτέστιν, ὁ σὸς οἰκέτης ἀσθενεῖ, ἀποῤῥίπτεις καὶ οὐ προνοεῖς. Περιορᾷς ὅτι λο- γικόν ἐστι τὸ ὑπηρετοῦν ; Διὰ τοῦτο ζηλοτυπούμεν. Πολύ καλὸν ἄνθρωπος παρὰ Θεῷ· ἀλλὰ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων. Ἡμεῖς δὲ οὐ προσέχομεν τοῖς γεγραμμένοις, ἀλλὰ τοὺς μὲν ἔξωθεν τρέφομεν ἔσθ' ὅτι τὴν παρ' ἀνθρώπων δόσ ξαν θηρώμενοι, τοὺς δὲ ἔνδον ἑῶμεν λιμῷ φθείρεσθαι, καὶ τῷ κρύει πήγνυσθαι τὰς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀνταποδόσεις οὐκ ἐννοοῦντες. Αλλ' οὐ τοιοῦτος ἦν ὁ ἑκατόνταρχος, ὁ παν ταχοῦ νήφων, ὁ ὄντως κεκτημένος, τὸ κιήματα καὶ ἑαυτὸν φυλάττων, ὡς Θεοῦ κτῆμα, ὁ φρονήσεως γέμων καὶ θεία σωφροσύνῃ καταυγαζόμενος. Διὸ καὶ τοῦ, πρεσβυτέρους πρῶτον πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀποστέλλει. Οἱ μὲν οὖν πολλή προθυμία πρεσβεύουσιν, ἱκανὰ προσβάλλουσι δυσωπή ματα, καί φασιν · Αξιος ᾧ διδῷς τὴν χάριν, εὐγνώμων ὁ λαμβάνων τὴν δωρεάν, ἄξιος τῆς σῆς παρουσίας. ᾿Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν, καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησεν ἡμῖν. ᾿Αληθῶς ἱκανὰ θεοσεβείας γνωρίσματα, ἱκανὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς τεκμήρια. Ποια ταῦτα ; Η πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπη, καὶ ἡ πρὸς τὸν ἄνθρωπον γνησία διάθεσις. Αγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν· δηλονότι τὸν νόμον. Πλήρωμα γὰρ νόμου ἡ ἀγάπη. Καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησε, τὴν πρὸς τὸν Θεὸν εὔνοιαν ἐνδεικνύμενος. Θεῷ γὰρ οἶκον κατα- σκευάζων, οἱονεὶ περίβλεπτον στήλην τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης τὸν ναὸν τοῦτον ἀνίστα. Βλέπε πως αἱ καλαὶ πράξεις ἐν καιρῷ τῆς ἀνάγκης μνημονευόμεναι πολλήν παρέχουσι τοῖς πρεσβευομένοις την παρρησίαν παν ταχοῦ γὰρ αἱ καλοὶ πράξεις ἱκανὸν ἐδέξαντο δυσώπημα. Οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐπρέσβευαν· ὁ δὲ Ἰησοῦς τὴν παρά-

IN ILLUD, EXIIT QUI SEMINAT, ETC. 771 κλησιν ἐδέξατο τῶν πρεσβυτέρων, οὐκ αὐτοὺς αἰδούμε νος, ἀλλὰ τὴν τοῦ ἑκατοντάρχου πίστιν ἀποδεξάμενος. Αναστὰς οὖν ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. Τάχα που καὶ σχολαίτερον εβάδιζε, καὶ τὸν [8271 βαθμόν ἤρεμον ἐποιεῖτο, οὐ βραδύνων πρὸς εὐποιίαν, ἀλλὰ καιρὸν ἐν διδοὺς, ἵνα τὴν ἔνδον λανθάνουσαν τοῦ ἑκατοντάρχου δημοσιεύσῃ διάθεσιν, ἵνα πομπεύσῃ τὴν ἀπαράβατον πίστιν πρὸς ἔλεγχον τῶν ἀπιστούντων, ἵνα τὴν ἀκραιφνή καὶ ἀκίβδηλον θεατρίσῃ γνώμην. "Ηδη γὰρ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας, έπεμψε πρὸς αὐτὸν ὁ ἑκατόνταρχος τοὺς δούλους αὐτοῦ, λέγων, Κύριε, μὴ σκύλλον· οὐ γάρ εἰμι ἱκανὸς, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ τῆς ψυχῆς ὁρμὴν ἀποστέλλει τοὺς πρεσβυτέρους· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ποιήσας, καὶ ἐφ' ἑαυτῷ μένων, οὐκ ἠρεμεί, Εν τοσούτῳ γὰρ λογισάμενος ὅσον ἐστὶ τὸ διάφορον τοῦ ἀξιώματος, ἀποστέλλει δούλους, παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων, Μὴ σκύλλου· κἀγὼ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Ο τῆς συνέσεως καὶ νή- ψεως τοῦ ἑκατοντάρχου ! οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν ἀνθρώπῳ κρυπτόμενος· οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ μονογενῆς Λόγος τῇ τοῦ σώματος περιβολῇ καλυπτόμενος, αρα τὸν ναὸν, καὶ νοεῖ τὸν οἰκήτορα. Οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν Δεσπότης ἐν δούλου ἀξίᾳ, ὁ βασιλεὺς ἐν αἰχμαλώτου ὄψει, ο βραχὺς ἐν ἀπεριορίστῳ μεγέθει. Αὐτίκα γοῦν θαυμάζει Ἰησοῦς καὶ μαρτυρεῖ αὐτῷ τὴν ἄκραν πίστιν αὐτοῦ, τὴν ἀστείαν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ὁρμὴν, καθ' ην ἔλεγε τῷ Σωτῆρι· Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Οἷος ἦν καὶ Πέτρος, ἐπὶ τῇ ἄγρα τῶν ἰχθύων καταπλαγείς, καὶ ἔννοιαν λαβὼν τοῦ μεγέ- θους τῆς δυνάμεως, εἶτα παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Εξελθε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός είμι εγώ, Κύριε. 'Αλλ' ίσως μὲν τὰ περὶ Πέτρου οὐκ ᾔδει, τὰ δὲ ἐν τῷ Λευιτικῷ ἐγνώκει. Δέπρα, φησὶν, επικειμένη ἀκάθαρτον ποιεῖ τὸν ὑποπεσόντα τῇ νόσῳ. Τῇ δὲ λέπρα παρεοίκασιν ἀλφοὶ καὶ λεύκαι καὶ λειχήνες. Δυσδιάκριτα δὲ τοιαῦτα τὰ πάθη τοῖς πολλοῖς, καὶ μάς λιστα ἐν ἀρχῇ τῆς νόσου · ὅθεν ὁ νόμος τὴν ἱερέα βούλε - ται τῶν τοιούτων ἐπιγνώμονα καθίστασθαι. "Αγει τοί νυν ὁ νόμος τὸν ἱερέα εἰς τὸν τοῦ κρινομένου οἶκον· κἀκεῖ κρίνας ὡς λέπραν, πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ μεμολυσμένα ἀποφαίνει. Οθεν οἱ πολλοὶ προμετασκευάζουσι, καὶ τότε τὸν ἱερέα καλοῦσι. Τὴν ἐκ τούτου ἔννοιαν ὁ μακά- ριος εκατόνταρχος λαβών, παραιτείται τὴν ἄφιξιν τοῦ Σωτήρος. Οὐκ εἰμί, φησὶν, ἱκανὸςἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Πολλοὶ ὑπὸ τὴν στέγην εκείνην · οἶδα ἐμαυτοῦ τὰ ἁμαρτήματα· παραιτοῦμαι τοίνυν τὴν ὡς κριτοῦ παρουσίαν, πρὶν ἀποκαθάρωμαι. Οίδά σε τῶν ἱερέων ἁπάντων ἡγεμόνα, καὶ τοῦ Πατρὸς ἀρχιερέα Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ουρανός σοι θρόνος, καὶ ἡ γῆ ὑποπόδιον· ποῖος οἶκος χωρήσει τὸν ἀχώρητον ; Οὐκ ἔχω στέγην οὐρά μιον, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· οὐκ ἔχω βασι- λικὰς αὐλὰς, ἵνα τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν ὑποδέξωμα: Πῶς ὑπωρόφιον δέξομαι τον στεγάζοντα ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ; τῶς δὲ τὸ πενιχρόν μου καταγώγιον ὁμόσκηνον δέξεται τὸν σπιθαμῇ τὸν οὐρανὸν μετρήσαν τα; ποία στέγη χωρήσει τὸν σύμπαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν χωροῦντα ὁμοῦ; Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ὡς μὲν εὐεργέτου τὴν εἴσοδον αρπάζω, ὡς δὲ κριτοῦ τὴν παρρησίαν εὐλαβοῦ Εἰς τὸν Ἑξῆλθεν ὁ σπείρων Η παρθένος άρουρα ὑπὸ ἐμπείρων γεωργῶν τῇ τῶν βοῶν συνεργεία τοῖς ἀρύτροις αυλακισθεῖσα, δέχεται τα σπέρματα, καὶ ταῖς βώλοις περιπτύξασα, πρώτον βλαστάνει την πόαν, εἶτα μηκύνει τὸν στάχυν, εἶτα πλήρη ἐν τῷ στάχυῖ τοῦ σίτου τὸν κόκκον προβάλλεται. Τότε οι γεωργοί λαμπρὸν ὁρῶντες τῶν ἀσταχύων τὸ λήξον, τῶν οἰκείων πόνων τὰς ἐλπίδας σεμνύνουσι, τὸν Θεὸν δὲ ἱκετεύειν εἰλικρινώς σπεύδουσιν, ἵνα των φαινομένων ἀγαθῶν τοὺς καρποὺς ἀβλαβείς δια σώσῃ. Πολλάκις γὰρ ἐγγιζούσης τῆς τοῦ θέρους ἀκμῆς, καὶ εὐλής του τῆς ἐλπίδος τυγχανούσης, καὶ περιχαρούς ὄντος τοῦ γεωργού, η θερμὸς ἐπιπνεύσας τὸν ἄσταχυν ἐλίκμησεν, ἢ ἐρυσίβη κατέσηψεν, ή βροῦχος κατ έφαγεν, ή χάλαζα κατέξανε, καὶ ἄωρον τῆς ἐλπίδος τὸ τέλος μάρανεν · ὡς τὸν γεωργὸν ὑπὸ πολλῆς ἀθυμίας εισθέντα, την δρεπάνην τῇ σκηνῇ ἐγκοιμίσαντα, τῷ 773 μαι. Ἐπίσκοπος εἶ ψυχῶν, ἐξεταστής νεφρῶν, ἐρευνη τῆς καρδίας καὶ κριτής ἁμαρτιῶν. Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Δέδοικα ἐμαυτόν· εἰπὲ οὖν λόγον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Αρα οὐδοκεί σοι το λένων]. Εἰπὶ λόγῳ μόνον, σαφῶς εἰδέναι, ὅτι λόγω Κυρίου οἱ οὐρανοὶ εστερεώθησαν, καὶ πᾶσα ἡ δύνα μις αὐτῶν, καὶ ὅτι πάντα λόγῳ γινόμενα καὶ συνέχε καὶ καὶ διοικείται ; Ἀπὸ γὰρ θείας ἐννοίας φωτισθεὶς ὁ ἀνὴρ ἀθρόον τὸν Ἰησοῦν σώματι δώρα, τοῦτον Υιόν Θεοῦ γνωρίζων. Ειπε, φησί, λόγω μόνον. Οίδα τί προη γόρευσεν ὁ σοφός Σολομών περὶ σοῦ· Ούτε βοτάνη, οὔτε μάλαγμα εθεράπευσε τὸν λαόν σου, ἀλλ' ὁ λό τος ὁ σός, Κύριε, ὁ πάντα λώμενος. Ειπε λόγω μόνον. Οἶδα τίνος Λόγος χρηματίζεις, καὶ ὅσην κεκτημένος τὴν δύναμιν τυγχάνεις, καὶ ὅτι λόγῳ τὰ πάντα ποιῶν δι ετέλεσας. Οὐκ ἔδινεν ὁ Πατὴρ ἐπὶ σοὶ γεννοῦν σε· οὐκ ὠδίνεις ποιῶν, οὐχ ὡδίνεις δημιουργών. Βἰπὶ λόγῳ μόνον. Ο γὰρ λόγος του προς πάντα ἀνυσιμώτατος τυγχάνει, οὗ τὸν ἀέρα πλήττων, [128] ἀλλὰ τὴν σὴν θέλησιν δηλών. Εἰπε οὖν λόγω μόνον τας τὸ σύνθημα εἰς πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων. Βλέπε σύνεσιν, τὴν μὲν ἄφιξιν υπερθέσθαι παρακαλεῖ, τὴν δὲ γνῶσιν οὐ περιγράφει· τὴν μὲν γὰρ γνῶσιν αὐτῷ μαρτυρεῖ; τὴν δὲ ὑπόστασιν εἰς ὁδὸν παραιτείται. Ταύτην δὲ τὴν οὕτω σοφὴν ἔννοιαν διαδέχεται άλλη τις μείζων. Οὕτω γὰρ ἀπὸ δυνάμεως εἰς δύναμιν ὁ ἀνὴρ προβαίνει, καὶ πη- γάζει παρ' αὐτῷ ἀξιολόγων νοημάτων πλοῦτος, νεάζων ἐν ταῖς τῶν θεωρημάτων επιδόσεσιν. Εἰπὲ λόγω μόνον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός είμι ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας· καὶ λέγω τούτῳ. Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ, Ἔρχου, καὶ ἔρχεται· καὶ τῷ δούλῳ, Ποίη- σον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. Οἶδα, φησὶν, ὅτι τῶν πάντων τὴν ἐξουσίαν περιεζωσμένος, ὡς εἰς τῶν πάντων πρὸς ἡμᾶς ἐπεδήμησας. Ηλθες πρὸς ἡμᾶς ὡς ἡμεῖς, πάνω των ἔχων τὴν ἐξουσίαν, ὡς λέγει ὁ ἅγιος Δαυΐδ· Τῇ διατάξει του διαμένει ἡμέρα, ὅτι τὰ σύμπαντα δού λα σά. Καθεύδεις, καὶ ἡ θάλασσα διανίσταται· ἀνίστα- ται, καὶ γαληνιᾷ τὰ κύματα. Τεθνεώτας καλεῖς καὶ ὁ τεθ- νεως τοῦ ζῶντος ὀξύτερον ὑπακούει. Εἰπὲ λόγῳ, καὶ λα θήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπος εἰμὶ ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος. Ενταύθα τὴν τῆς ψυχῆς αὐτο εξούσιον ὁρμὴν κωλύειν τοῦ ἐπὶ τὰ κρείττονα παραβαί νειν δηλοί. Έχω, φησίν, ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας Στρα τιώτας τοὺς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ποικίλους καὶ διαφόρους εμφωλεύοντας λογισμούς καλεῖ. Οίδε γὰρ ὁ μακάριος Παύλος τούτους στρατιώτας ονομάζειν · Συνήδομαι, φησί, τῷ νόμῳ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον · ὁρῶ δὲ ἔτε- ρον νόμον ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου, καὶ αἰχμαλωτίζοντά με τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας. Εἰκότως οὖν ἔλεγεν, Εχω ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας οὐ κατ' ἐμαυτοῦ ἔχω· καὶ λέγω τούτῳ, Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ. Ερχου, καὶ ἔρχεται ούκ ἄρχομαι, ἀλλ᾽ ἄρχω τῶν λογισμῶν. Τάχα ποὺ ὁ ἐκαθ τόνταρχος καὶ διὰ τοῦτο κέκληται ἑκατόνταρχος, ὡς ἄρχων καὶ αὐτοκράτωρ τῶν παθῶν, τοσαύτην ἐν τοῖς ἀλόγοις πάθεσιν ἡμῖν καρτερίαν ἐπιδεικνύμενος · ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάριτι καὶ φιλανθρω πίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. · χώρῳ τέλει τοῦ θέρους ἑαυτὸν συμμαραίνειν τῇ λύπη, ὑπόταν δὲ ἡ τῶν ἀέρων εὐκρασία λαμπρὸν καὶ πέπει- ρον τὸν στάχυν ἀπεργάσηται, καὶ οἷον ἐν εἰκόνι γερόν των τὸ λήξον λευκανίζον κεκύρτωται, τὴν τοῦ θέρους τομὴν ἀπεκδεχόμενον, τότε ἄγροικοι, καὶ παλάμαι συν δρεπάνοις ἐξέσιν ἁπλωθεῖσαι, πόνοις πόνους προσάγουσι, καὶ τὸν πόθον προσκοιμίζουσιν, αὐτῷ τῷ τέλει τὰς ἐλπίδας χορτάζοντες. Τότε τῶν ἄλλων ζώων οἴκαδε ήσυχαζόν των, μόνος ὁ βοῦς ἱλαρῷ τῷ βήματι, βλοσυρῷ τῷ βλέμ ματι ἐπὶ τὴν ἄλω πορεύεται. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα ζώα, αίγες καὶ χοίροι καὶ πρόβατα ὅσα τὸν ἑαυτῶν [120] αὐχένα τῷ ζυγῷ τοῦ ἀρότρου οὐχ ὑπέταξαν, οἰκεία συν ειδήσει ἀγχόμενα, δουλικαῖς προσόδοις τῇ ὅλῳ προσ εγγίζοντα, τῶν ἀσταχύων τὸ δράγμα λῃστεύουσι· μά νὸς δὲ ὁ βοῦς ἐλευθέραν τὴν γλῶσσαν πλώσας, τῶν οἰκείων πόνων τοὺς καρποὺς θαρσαλέως ἀρύεται. Εἶδε,

IN ILLUD, EXIIT QUI SEMINAT, ETC. 771 κλησιν ἐδέξατο τῶν πρεσβυτέρων, οὐκ αὐτοὺς αἰδούμε νος, ἀλλὰ τὴν τοῦ ἑκατοντάρχου πίστιν ἀποδεξάμενος. Αναστὰς οὖν ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. Τάχα που καὶ σχολαίτερον εβάδιζε, καὶ τὸν [8271 βαθμόν ἤρεμον ἐποιεῖτο, οὐ βραδύνων πρὸς εὐποιίαν, ἀλλὰ καιρὸν ἐν διδοὺς, ἵνα τὴν ἔνδον λανθάνουσαν τοῦ ἑκατοντάρχου δημοσιεύσῃ διάθεσιν, ἵνα πομπεύσῃ τὴν ἀπαράβατον πίστιν πρὸς ἔλεγχον τῶν ἀπιστούντων, ἵνα τὴν ἀκραιφνή καὶ ἀκίβδηλον θεατρίσῃ γνώμην. "Ηδη γὰρ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας, έπεμψε πρὸς αὐτὸν ὁ ἑκατόνταρχος τοὺς δούλους αὐτοῦ, λέγων, Κύριε, μὴ σκύλλον· οὐ γάρ εἰμι ἱκανὸς, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ τῆς ψυχῆς ὁρμὴν ἀποστέλλει τοὺς πρεσβυτέρους· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ποιήσας, καὶ ἐφ' ἑαυτῷ μένων, οὐκ ἠρεμεί, Εν τοσούτῳ γὰρ λογισάμενος ὅσον ἐστὶ τὸ διάφορον τοῦ ἀξιώματος, ἀποστέλλει δούλους, παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων, Μὴ σκύλλου· κἀγὼ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Ο τῆς συνέσεως καὶ νή- ψεως τοῦ ἑκατοντάρχου ! οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν ἀνθρώπῳ κρυπτόμενος· οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ μονογενῆς Λόγος τῇ τοῦ σώματος περιβολῇ καλυπτόμενος, αρα τὸν ναὸν, καὶ νοεῖ τὸν οἰκήτορα. Οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν Δεσπότης ἐν δούλου ἀξίᾳ, ὁ βασιλεὺς ἐν αἰχμαλώτου ὄψει, ο βραχὺς ἐν ἀπεριορίστῳ μεγέθει. Αὐτίκα γοῦν θαυμάζει Ἰησοῦς καὶ μαρτυρεῖ αὐτῷ τὴν ἄκραν πίστιν αὐτοῦ, τὴν ἀστείαν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ὁρμὴν, καθ' ην ἔλεγε τῷ Σωτῆρι· Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Οἷος ἦν καὶ Πέτρος, ἐπὶ τῇ ἄγρα τῶν ἰχθύων καταπλαγείς, καὶ ἔννοιαν λαβὼν τοῦ μεγέ- θους τῆς δυνάμεως, εἶτα παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Εξελθε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός είμι εγώ, Κύριε. 'Αλλ' ίσως μὲν τὰ περὶ Πέτρου οὐκ ᾔδει, τὰ δὲ ἐν τῷ Λευιτικῷ ἐγνώκει. Δέπρα, φησὶν, επικειμένη ἀκάθαρτον ποιεῖ τὸν ὑποπεσόντα τῇ νόσῳ. Τῇ δὲ λέπρα παρεοίκασιν ἀλφοὶ καὶ λεύκαι καὶ λειχήνες. Δυσδιάκριτα δὲ τοιαῦτα τὰ πάθη τοῖς πολλοῖς, καὶ μάς λιστα ἐν ἀρχῇ τῆς νόσου · ὅθεν ὁ νόμος τὴν ἱερέα βούλε - ται τῶν τοιούτων ἐπιγνώμονα καθίστασθαι. "Αγει τοί νυν ὁ νόμος τὸν ἱερέα εἰς τὸν τοῦ κρινομένου οἶκον· κἀκεῖ κρίνας ὡς λέπραν, πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ μεμολυσμένα ἀποφαίνει. Οθεν οἱ πολλοὶ προμετασκευάζουσι, καὶ τότε τὸν ἱερέα καλοῦσι. Τὴν ἐκ τούτου ἔννοιαν ὁ μακά- ριος εκατόνταρχος λαβών, παραιτείται τὴν ἄφιξιν τοῦ Σωτήρος. Οὐκ εἰμί, φησὶν, ἱκανὸςἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Πολλοὶ ὑπὸ τὴν στέγην εκείνην · οἶδα ἐμαυτοῦ τὰ ἁμαρτήματα· παραιτοῦμαι τοίνυν τὴν ὡς κριτοῦ παρουσίαν, πρὶν ἀποκαθάρωμαι. Οίδά σε τῶν ἱερέων ἁπάντων ἡγεμόνα, καὶ τοῦ Πατρὸς ἀρχιερέα Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ουρανός σοι θρόνος, καὶ ἡ γῆ ὑποπόδιον· ποῖος οἶκος χωρήσει τὸν ἀχώρητον ; Οὐκ ἔχω στέγην οὐρά μιον, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· οὐκ ἔχω βασι- λικὰς αὐλὰς, ἵνα τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν ὑποδέξωμα: Πῶς ὑπωρόφιον δέξομαι τον στεγάζοντα ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ; τῶς δὲ τὸ πενιχρόν μου καταγώγιον ὁμόσκηνον δέξεται τὸν σπιθαμῇ τὸν οὐρανὸν μετρήσαν τα; ποία στέγη χωρήσει τὸν σύμπαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν χωροῦντα ὁμοῦ; Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ὡς μὲν εὐεργέτου τὴν εἴσοδον αρπάζω, ὡς δὲ κριτοῦ τὴν παρρησίαν εὐλαβοῦ Εἰς τὸν Ἑξῆλθεν ὁ σπείρων Η παρθένος άρουρα ὑπὸ ἐμπείρων γεωργῶν τῇ τῶν βοῶν συνεργεία τοῖς ἀρύτροις αυλακισθεῖσα, δέχεται τα σπέρματα, καὶ ταῖς βώλοις περιπτύξασα, πρώτον βλαστάνει την πόαν, εἶτα μηκύνει τὸν στάχυν, εἶτα πλήρη ἐν τῷ στάχυῖ τοῦ σίτου τὸν κόκκον προβάλλεται. Τότε οι γεωργοί λαμπρὸν ὁρῶντες τῶν ἀσταχύων τὸ λήξον, τῶν οἰκείων πόνων τὰς ἐλπίδας σεμνύνουσι, τὸν Θεὸν δὲ ἱκετεύειν εἰλικρινώς σπεύδουσιν, ἵνα των φαινομένων ἀγαθῶν τοὺς καρποὺς ἀβλαβείς δια σώσῃ. Πολλάκις γὰρ ἐγγιζούσης τῆς τοῦ θέρους ἀκμῆς, καὶ εὐλής του τῆς ἐλπίδος τυγχανούσης, καὶ περιχαρούς ὄντος τοῦ γεωργού, η θερμὸς ἐπιπνεύσας τὸν ἄσταχυν ἐλίκμησεν, ἢ ἐρυσίβη κατέσηψεν, ή βροῦχος κατ έφαγεν, ή χάλαζα κατέξανε, καὶ ἄωρον τῆς ἐλπίδος τὸ τέλος μάρανεν · ὡς τὸν γεωργὸν ὑπὸ πολλῆς ἀθυμίας εισθέντα, την δρεπάνην τῇ σκηνῇ ἐγκοιμίσαντα, τῷ 773 μαι. Ἐπίσκοπος εἶ ψυχῶν, ἐξεταστής νεφρῶν, ἐρευνη τῆς καρδίας καὶ κριτής ἁμαρτιῶν. Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Δέδοικα ἐμαυτόν· εἰπὲ οὖν λόγον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Αρα οὐδοκεί σοι το λένων]. Εἰπὶ λόγῳ μόνον, σαφῶς εἰδέναι, ὅτι λόγω Κυρίου οἱ οὐρανοὶ εστερεώθησαν, καὶ πᾶσα ἡ δύνα μις αὐτῶν, καὶ ὅτι πάντα λόγῳ γινόμενα καὶ συνέχε καὶ καὶ διοικείται ; Ἀπὸ γὰρ θείας ἐννοίας φωτισθεὶς ὁ ἀνὴρ ἀθρόον τὸν Ἰησοῦν σώματι δώρα, τοῦτον Υιόν Θεοῦ γνωρίζων. Ειπε, φησί, λόγω μόνον. Οίδα τί προη γόρευσεν ὁ σοφός Σολομών περὶ σοῦ· Ούτε βοτάνη, οὔτε μάλαγμα εθεράπευσε τὸν λαόν σου, ἀλλ' ὁ λό τος ὁ σός, Κύριε, ὁ πάντα λώμενος. Ειπε λόγω μόνον. Οἶδα τίνος Λόγος χρηματίζεις, καὶ ὅσην κεκτημένος τὴν δύναμιν τυγχάνεις, καὶ ὅτι λόγῳ τὰ πάντα ποιῶν δι ετέλεσας. Οὐκ ἔδινεν ὁ Πατὴρ ἐπὶ σοὶ γεννοῦν σε· οὐκ ὠδίνεις ποιῶν, οὐχ ὡδίνεις δημιουργών. Βἰπὶ λόγῳ μόνον. Ο γὰρ λόγος του προς πάντα ἀνυσιμώτατος τυγχάνει, οὗ τὸν ἀέρα πλήττων, [128] ἀλλὰ τὴν σὴν θέλησιν δηλών. Εἰπε οὖν λόγω μόνον τας τὸ σύνθημα εἰς πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων. Βλέπε σύνεσιν, τὴν μὲν ἄφιξιν υπερθέσθαι παρακαλεῖ, τὴν δὲ γνῶσιν οὐ περιγράφει· τὴν μὲν γὰρ γνῶσιν αὐτῷ μαρτυρεῖ; τὴν δὲ ὑπόστασιν εἰς ὁδὸν παραιτείται. Ταύτην δὲ τὴν οὕτω σοφὴν ἔννοιαν διαδέχεται άλλη τις μείζων. Οὕτω γὰρ ἀπὸ δυνάμεως εἰς δύναμιν ὁ ἀνὴρ προβαίνει, καὶ πη- γάζει παρ' αὐτῷ ἀξιολόγων νοημάτων πλοῦτος, νεάζων ἐν ταῖς τῶν θεωρημάτων επιδόσεσιν. Εἰπὲ λόγω μόνον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός είμι ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας· καὶ λέγω τούτῳ. Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ, Ἔρχου, καὶ ἔρχεται· καὶ τῷ δούλῳ, Ποίη- σον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. Οἶδα, φησὶν, ὅτι τῶν πάντων τὴν ἐξουσίαν περιεζωσμένος, ὡς εἰς τῶν πάντων πρὸς ἡμᾶς ἐπεδήμησας. Ηλθες πρὸς ἡμᾶς ὡς ἡμεῖς, πάνω των ἔχων τὴν ἐξουσίαν, ὡς λέγει ὁ ἅγιος Δαυΐδ· Τῇ διατάξει του διαμένει ἡμέρα, ὅτι τὰ σύμπαντα δού λα σά. Καθεύδεις, καὶ ἡ θάλασσα διανίσταται· ἀνίστα- ται, καὶ γαληνιᾷ τὰ κύματα. Τεθνεώτας καλεῖς καὶ ὁ τεθ- νεως τοῦ ζῶντος ὀξύτερον ὑπακούει. Εἰπὲ λόγῳ, καὶ λα θήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπος εἰμὶ ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος. Ενταύθα τὴν τῆς ψυχῆς αὐτο εξούσιον ὁρμὴν κωλύειν τοῦ ἐπὶ τὰ κρείττονα παραβαί νειν δηλοί. Έχω, φησίν, ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας Στρα τιώτας τοὺς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ποικίλους καὶ διαφόρους εμφωλεύοντας λογισμούς καλεῖ. Οίδε γὰρ ὁ μακάριος Παύλος τούτους στρατιώτας ονομάζειν · Συνήδομαι, φησί, τῷ νόμῳ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον · ὁρῶ δὲ ἔτε- ρον νόμον ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου, καὶ αἰχμαλωτίζοντά με τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας. Εἰκότως οὖν ἔλεγεν, Εχω ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας οὐ κατ' ἐμαυτοῦ ἔχω· καὶ λέγω τούτῳ, Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ. Ερχου, καὶ ἔρχεται ούκ ἄρχομαι, ἀλλ᾽ ἄρχω τῶν λογισμῶν. Τάχα ποὺ ὁ ἐκαθ τόνταρχος καὶ διὰ τοῦτο κέκληται ἑκατόνταρχος, ὡς ἄρχων καὶ αὐτοκράτωρ τῶν παθῶν, τοσαύτην ἐν τοῖς ἀλόγοις πάθεσιν ἡμῖν καρτερίαν ἐπιδεικνύμενος · ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάριτι καὶ φιλανθρω πίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. · χώρῳ τέλει τοῦ θέρους ἑαυτὸν συμμαραίνειν τῇ λύπη, ὑπόταν δὲ ἡ τῶν ἀέρων εὐκρασία λαμπρὸν καὶ πέπει- ρον τὸν στάχυν ἀπεργάσηται, καὶ οἷον ἐν εἰκόνι γερόν των τὸ λήξον λευκανίζον κεκύρτωται, τὴν τοῦ θέρους τομὴν ἀπεκδεχόμενον, τότε ἄγροικοι, καὶ παλάμαι συν δρεπάνοις ἐξέσιν ἁπλωθεῖσαι, πόνοις πόνους προσάγουσι, καὶ τὸν πόθον προσκοιμίζουσιν, αὐτῷ τῷ τέλει τὰς ἐλπίδας χορτάζοντες. Τότε τῶν ἄλλων ζώων οἴκαδε ήσυχαζόν των, μόνος ὁ βοῦς ἱλαρῷ τῷ βήματι, βλοσυρῷ τῷ βλέμ ματι ἐπὶ τὴν ἄλω πορεύεται. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα ζώα, αίγες καὶ χοίροι καὶ πρόβατα ὅσα τὸν ἑαυτῶν [120] αὐχένα τῷ ζυγῷ τοῦ ἀρότρου οὐχ ὑπέταξαν, οἰκεία συν ειδήσει ἀγχόμενα, δουλικαῖς προσόδοις τῇ ὅλῳ προσ εγγίζοντα, τῶν ἀσταχύων τὸ δράγμα λῃστεύουσι· μά νὸς δὲ ὁ βοῦς ἐλευθέραν τὴν γλῶσσαν πλώσας, τῶν οἰκείων πόνων τοὺς καρποὺς θαρσαλέως ἀρύεται. Εἶδε,

IN ILLUD, EXIIT QUI SEMINAT, ETC. 771 κλησιν ἐδέξατο τῶν πρεσβυτέρων, οὐκ αὐτοὺς αἰδούμε νος, ἀλλὰ τὴν τοῦ ἑκατοντάρχου πίστιν ἀποδεξάμενος. Αναστὰς οὖν ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. Τάχα που καὶ σχολαίτερον εβάδιζε, καὶ τὸν [8271 βαθμόν ἤρεμον ἐποιεῖτο, οὐ βραδύνων πρὸς εὐποιίαν, ἀλλὰ καιρὸν ἐν διδοὺς, ἵνα τὴν ἔνδον λανθάνουσαν τοῦ ἑκατοντάρχου δημοσιεύσῃ διάθεσιν, ἵνα πομπεύσῃ τὴν ἀπαράβατον πίστιν πρὸς ἔλεγχον τῶν ἀπιστούντων, ἵνα τὴν ἀκραιφνή καὶ ἀκίβδηλον θεατρίσῃ γνώμην. "Ηδη γὰρ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας, έπεμψε πρὸς αὐτὸν ὁ ἑκατόνταρχος τοὺς δούλους αὐτοῦ, λέγων, Κύριε, μὴ σκύλλον· οὐ γάρ εἰμι ἱκανὸς, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ τῆς ψυχῆς ὁρμὴν ἀποστέλλει τοὺς πρεσβυτέρους· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ποιήσας, καὶ ἐφ' ἑαυτῷ μένων, οὐκ ἠρεμεί, Εν τοσούτῳ γὰρ λογισάμενος ὅσον ἐστὶ τὸ διάφορον τοῦ ἀξιώματος, ἀποστέλλει δούλους, παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων, Μὴ σκύλλου· κἀγὼ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς. Ο τῆς συνέσεως καὶ νή- ψεως τοῦ ἑκατοντάρχου ! οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν ἀνθρώπῳ κρυπτόμενος· οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ μονογενῆς Λόγος τῇ τοῦ σώματος περιβολῇ καλυπτόμενος, αρα τὸν ναὸν, καὶ νοεῖ τὸν οἰκήτορα. Οὐκ ἔλαβεν αὐτὸν Δεσπότης ἐν δούλου ἀξίᾳ, ὁ βασιλεὺς ἐν αἰχμαλώτου ὄψει, ο βραχὺς ἐν ἀπεριορίστῳ μεγέθει. Αὐτίκα γοῦν θαυμάζει Ἰησοῦς καὶ μαρτυρεῖ αὐτῷ τὴν ἄκραν πίστιν αὐτοῦ, τὴν ἀστείαν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ὁρμὴν, καθ' ην ἔλεγε τῷ Σωτῆρι· Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Οἷος ἦν καὶ Πέτρος, ἐπὶ τῇ ἄγρα τῶν ἰχθύων καταπλαγείς, καὶ ἔννοιαν λαβὼν τοῦ μεγέ- θους τῆς δυνάμεως, εἶτα παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Εξελθε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός είμι εγώ, Κύριε. 'Αλλ' ίσως μὲν τὰ περὶ Πέτρου οὐκ ᾔδει, τὰ δὲ ἐν τῷ Λευιτικῷ ἐγνώκει. Δέπρα, φησὶν, επικειμένη ἀκάθαρτον ποιεῖ τὸν ὑποπεσόντα τῇ νόσῳ. Τῇ δὲ λέπρα παρεοίκασιν ἀλφοὶ καὶ λεύκαι καὶ λειχήνες. Δυσδιάκριτα δὲ τοιαῦτα τὰ πάθη τοῖς πολλοῖς, καὶ μάς λιστα ἐν ἀρχῇ τῆς νόσου · ὅθεν ὁ νόμος τὴν ἱερέα βούλε - ται τῶν τοιούτων ἐπιγνώμονα καθίστασθαι. "Αγει τοί νυν ὁ νόμος τὸν ἱερέα εἰς τὸν τοῦ κρινομένου οἶκον· κἀκεῖ κρίνας ὡς λέπραν, πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ μεμολυσμένα ἀποφαίνει. Οθεν οἱ πολλοὶ προμετασκευάζουσι, καὶ τότε τὸν ἱερέα καλοῦσι. Τὴν ἐκ τούτου ἔννοιαν ὁ μακά- ριος εκατόνταρχος λαβών, παραιτείται τὴν ἄφιξιν τοῦ Σωτήρος. Οὐκ εἰμί, φησὶν, ἱκανὸςἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Πολλοὶ ὑπὸ τὴν στέγην εκείνην · οἶδα ἐμαυτοῦ τὰ ἁμαρτήματα· παραιτοῦμαι τοίνυν τὴν ὡς κριτοῦ παρουσίαν, πρὶν ἀποκαθάρωμαι. Οίδά σε τῶν ἱερέων ἁπάντων ἡγεμόνα, καὶ τοῦ Πατρὸς ἀρχιερέα Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ουρανός σοι θρόνος, καὶ ἡ γῆ ὑποπόδιον· ποῖος οἶκος χωρήσει τὸν ἀχώρητον ; Οὐκ ἔχω στέγην οὐρά μιον, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· οὐκ ἔχω βασι- λικὰς αὐλὰς, ἵνα τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν ὑποδέξωμα: Πῶς ὑπωρόφιον δέξομαι τον στεγάζοντα ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ; τῶς δὲ τὸ πενιχρόν μου καταγώγιον ὁμόσκηνον δέξεται τὸν σπιθαμῇ τὸν οὐρανὸν μετρήσαν τα; ποία στέγη χωρήσει τὸν σύμπαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν χωροῦντα ὁμοῦ; Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Ὡς μὲν εὐεργέτου τὴν εἴσοδον αρπάζω, ὡς δὲ κριτοῦ τὴν παρρησίαν εὐλαβοῦ Εἰς τὸν Ἑξῆλθεν ὁ σπείρων Η παρθένος άρουρα ὑπὸ ἐμπείρων γεωργῶν τῇ τῶν βοῶν συνεργεία τοῖς ἀρύτροις αυλακισθεῖσα, δέχεται τα σπέρματα, καὶ ταῖς βώλοις περιπτύξασα, πρώτον βλαστάνει την πόαν, εἶτα μηκύνει τὸν στάχυν, εἶτα πλήρη ἐν τῷ στάχυῖ τοῦ σίτου τὸν κόκκον προβάλλεται. Τότε οι γεωργοί λαμπρὸν ὁρῶντες τῶν ἀσταχύων τὸ λήξον, τῶν οἰκείων πόνων τὰς ἐλπίδας σεμνύνουσι, τὸν Θεὸν δὲ ἱκετεύειν εἰλικρινώς σπεύδουσιν, ἵνα των φαινομένων ἀγαθῶν τοὺς καρποὺς ἀβλαβείς δια σώσῃ. Πολλάκις γὰρ ἐγγιζούσης τῆς τοῦ θέρους ἀκμῆς, καὶ εὐλής του τῆς ἐλπίδος τυγχανούσης, καὶ περιχαρούς ὄντος τοῦ γεωργού, η θερμὸς ἐπιπνεύσας τὸν ἄσταχυν ἐλίκμησεν, ἢ ἐρυσίβη κατέσηψεν, ή βροῦχος κατ έφαγεν, ή χάλαζα κατέξανε, καὶ ἄωρον τῆς ἐλπίδος τὸ τέλος μάρανεν · ὡς τὸν γεωργὸν ὑπὸ πολλῆς ἀθυμίας εισθέντα, την δρεπάνην τῇ σκηνῇ ἐγκοιμίσαντα, τῷ 773 μαι. Ἐπίσκοπος εἶ ψυχῶν, ἐξεταστής νεφρῶν, ἐρευνη τῆς καρδίας καὶ κριτής ἁμαρτιῶν. Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθης. Δέδοικα ἐμαυτόν· εἰπὲ οὖν λόγον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Αρα οὐδοκεί σοι το λένων]. Εἰπὶ λόγῳ μόνον, σαφῶς εἰδέναι, ὅτι λόγω Κυρίου οἱ οὐρανοὶ εστερεώθησαν, καὶ πᾶσα ἡ δύνα μις αὐτῶν, καὶ ὅτι πάντα λόγῳ γινόμενα καὶ συνέχε καὶ καὶ διοικείται ; Ἀπὸ γὰρ θείας ἐννοίας φωτισθεὶς ὁ ἀνὴρ ἀθρόον τὸν Ἰησοῦν σώματι δώρα, τοῦτον Υιόν Θεοῦ γνωρίζων. Ειπε, φησί, λόγω μόνον. Οίδα τί προη γόρευσεν ὁ σοφός Σολομών περὶ σοῦ· Ούτε βοτάνη, οὔτε μάλαγμα εθεράπευσε τὸν λαόν σου, ἀλλ' ὁ λό τος ὁ σός, Κύριε, ὁ πάντα λώμενος. Ειπε λόγω μόνον. Οἶδα τίνος Λόγος χρηματίζεις, καὶ ὅσην κεκτημένος τὴν δύναμιν τυγχάνεις, καὶ ὅτι λόγῳ τὰ πάντα ποιῶν δι ετέλεσας. Οὐκ ἔδινεν ὁ Πατὴρ ἐπὶ σοὶ γεννοῦν σε· οὐκ ὠδίνεις ποιῶν, οὐχ ὡδίνεις δημιουργών. Βἰπὶ λόγῳ μόνον. Ο γὰρ λόγος του προς πάντα ἀνυσιμώτατος τυγχάνει, οὗ τὸν ἀέρα πλήττων, [128] ἀλλὰ τὴν σὴν θέλησιν δηλών. Εἰπε οὖν λόγω μόνον τας τὸ σύνθημα εἰς πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων. Βλέπε σύνεσιν, τὴν μὲν ἄφιξιν υπερθέσθαι παρακαλεῖ, τὴν δὲ γνῶσιν οὐ περιγράφει· τὴν μὲν γὰρ γνῶσιν αὐτῷ μαρτυρεῖ; τὴν δὲ ὑπόστασιν εἰς ὁδὸν παραιτείται. Ταύτην δὲ τὴν οὕτω σοφὴν ἔννοιαν διαδέχεται άλλη τις μείζων. Οὕτω γὰρ ἀπὸ δυνάμεως εἰς δύναμιν ὁ ἀνὴρ προβαίνει, καὶ πη- γάζει παρ' αὐτῷ ἀξιολόγων νοημάτων πλοῦτος, νεάζων ἐν ταῖς τῶν θεωρημάτων επιδόσεσιν. Εἰπὲ λόγω μόνον, καὶ καθήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός είμι ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας· καὶ λέγω τούτῳ. Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ, Ἔρχου, καὶ ἔρχεται· καὶ τῷ δούλῳ, Ποίη- σον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. Οἶδα, φησὶν, ὅτι τῶν πάντων τὴν ἐξουσίαν περιεζωσμένος, ὡς εἰς τῶν πάντων πρὸς ἡμᾶς ἐπεδήμησας. Ηλθες πρὸς ἡμᾶς ὡς ἡμεῖς, πάνω των ἔχων τὴν ἐξουσίαν, ὡς λέγει ὁ ἅγιος Δαυΐδ· Τῇ διατάξει του διαμένει ἡμέρα, ὅτι τὰ σύμπαντα δού λα σά. Καθεύδεις, καὶ ἡ θάλασσα διανίσταται· ἀνίστα- ται, καὶ γαληνιᾷ τὰ κύματα. Τεθνεώτας καλεῖς καὶ ὁ τεθ- νεως τοῦ ζῶντος ὀξύτερον ὑπακούει. Εἰπὲ λόγῳ, καὶ λα θήσεται ὁ παῖς μου. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπος εἰμὶ ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος. Ενταύθα τὴν τῆς ψυχῆς αὐτο εξούσιον ὁρμὴν κωλύειν τοῦ ἐπὶ τὰ κρείττονα παραβαί νειν δηλοί. Έχω, φησίν, ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας Στρα τιώτας τοὺς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ποικίλους καὶ διαφόρους εμφωλεύοντας λογισμούς καλεῖ. Οίδε γὰρ ὁ μακάριος Παύλος τούτους στρατιώτας ονομάζειν · Συνήδομαι, φησί, τῷ νόμῳ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον · ὁρῶ δὲ ἔτε- ρον νόμον ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου, καὶ αἰχμαλωτίζοντά με τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας. Εἰκότως οὖν ἔλεγεν, Εχω ὑπ' ἐμαυτὸν στρατιώτας οὐ κατ' ἐμαυτοῦ ἔχω· καὶ λέγω τούτῳ, Πορεύου, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ. Ερχου, καὶ ἔρχεται ούκ ἄρχομαι, ἀλλ᾽ ἄρχω τῶν λογισμῶν. Τάχα ποὺ ὁ ἐκαθ τόνταρχος καὶ διὰ τοῦτο κέκληται ἑκατόνταρχος, ὡς ἄρχων καὶ αὐτοκράτωρ τῶν παθῶν, τοσαύτην ἐν τοῖς ἀλόγοις πάθεσιν ἡμῖν καρτερίαν ἐπιδεικνύμενος · ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάριτι καὶ φιλανθρω πίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. · χώρῳ τέλει τοῦ θέρους ἑαυτὸν συμμαραίνειν τῇ λύπη, ὑπόταν δὲ ἡ τῶν ἀέρων εὐκρασία λαμπρὸν καὶ πέπει- ρον τὸν στάχυν ἀπεργάσηται, καὶ οἷον ἐν εἰκόνι γερόν των τὸ λήξον λευκανίζον κεκύρτωται, τὴν τοῦ θέρους τομὴν ἀπεκδεχόμενον, τότε ἄγροικοι, καὶ παλάμαι συν δρεπάνοις ἐξέσιν ἁπλωθεῖσαι, πόνοις πόνους προσάγουσι, καὶ τὸν πόθον προσκοιμίζουσιν, αὐτῷ τῷ τέλει τὰς ἐλπίδας χορτάζοντες. Τότε τῶν ἄλλων ζώων οἴκαδε ήσυχαζόν των, μόνος ὁ βοῦς ἱλαρῷ τῷ βήματι, βλοσυρῷ τῷ βλέμ ματι ἐπὶ τὴν ἄλω πορεύεται. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα ζώα, αίγες καὶ χοίροι καὶ πρόβατα ὅσα τὸν ἑαυτῶν [120] αὐχένα τῷ ζυγῷ τοῦ ἀρότρου οὐχ ὑπέταξαν, οἰκεία συν ειδήσει ἀγχόμενα, δουλικαῖς προσόδοις τῇ ὅλῳ προσ εγγίζοντα, τῶν ἀσταχύων τὸ δράγμα λῃστεύουσι· μά νὸς δὲ ὁ βοῦς ἐλευθέραν τὴν γλῶσσαν πλώσας, τῶν οἰκείων πόνων τοὺς καρποὺς θαρσαλέως ἀρύεται. Εἶδε,