Ἐπειδὴ ἔμελλεν ἡ θεία γραφὴ τὴν ἀπώλειαν τῶν υἱῶν Ἠλὶ προλέγειν, ὅτι τε ἡ κιβωτὸς τοῦ θεοῦ ληφθήσεται ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων, προλαβοῦσα θεραπεύει τὴν ἀκοήν, μήποτέ τις οἰηθῇ σκληρὸν εἶναι τὸν θεόν. διὰ τοῦτο, ὡς ἔφην, ἱστορεῖ ὡς οὐκ ἠλαττώθη τῶν υἱῶν Ἠλὶ ἡ κακία καὶ ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἀπειλῆς καὶ τῆς κατ’ αὐτῶν προρρήσεως, ἀλλ’ ηὐξήθη μᾶλλον. Εὐσεβὴς ὁ Ἠλὶ καθ’ ἑαυτόν· οὐ γὰρ περὶ τῆς σωτηρίας τῶν τέκνων ἠγωνία προηγουμένως ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς κιβωτοῦ, μήποτε γένοιτο ὑπὸ τοῖς ἀλλοφύλοις· ὃ δὴ καὶ συνέβη. Ἵνα γνῶσιν οἱ ἀλλόφυλοι ὅτι οὔτε ὁ θεὸς ἡττήθη διὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν οὔτε αὐτὸν νενικήκασι τῇ οἰκείᾳ δυνάμει, ἀλλὰ τῶν Ἰουδαίων αἱ ἁμαρτίαι καὶ ἀσέβειαι τὴν ἧτταν πεποιήκασιν. πέπτωκε δὲ πρὸ τῆς κιβωτοῦ ὁ Δαγών, οὐχ ἵνα προσκυνήσῃ, οὐ γὰρ ἦν ἄξιος, ἀλλ’ ἵνα συντριβῇ· ὃ δὴ καὶ γέγονεν. Ὥσπερ [ἐπ’] ἀνθρώπων μὲν χεὶρ καὶ ποὺς καὶ ὀφθαλμὸς καὶ οὖς καὶ εἴ τι τοιοῦτον ὀνομάζεται σημαντικὰ τῶν μελῶν τοῦ ἡμετέρου σώματός ἐστιν, ἐπὶ δὲ θεοῦ χεὶρ μὲν τὸ δημιουργικόν, ὀφθαλμὸς δὲ τὸ ἐποπτικόν, καὶ οὖς μὲν τὸ ἀκουστικόν, ποὺς δὲ τὸ τῆς παρουσίας ὅταν ἐνεργῇ τι·

οὕτω καὶ θυμὸς μὲν θεοῦ λέγεται παιδεία ἡ κατὰ τῶν πταιόντων, οὐ πάθος θεοῦ, μεταμέλεια δὲ ἡ ἀπὸ πράγματος εἰς πρᾶγμα μετάθεσις τῆς τοῦ θεοῦ οἰκονομίας. ὃ γὰρ ἡμεῖς μεταμελούμενοι ποιοῦμεν, τουτέστιν ἐκεῖνα μὲν φεύγομεν ἐφ’ οἷς μετεμελήθημεν, ἕτερα δὲ διώκομεν τὰ κρείττω, τοῦτο μεταμέλεια θεοῦ λέγεται. διατί; ἐπειδὴ σωματικώτερον τοῖς βαρυτάτοις τὴν διάνοιαν ἔδει περὶ τοῦ θεοῦ τοὺς προφήτας ὁμιλεῖν, ἵνα χωρηθῇ· οἱ γὰρ ἀγάλματα ἅπερ ἔγλυφον καὶ ἐχώνευον θεοὺς νομίζοντες, ἤδη δὲ καὶ ἄλογα, πῶς ἂν ἐχώρησαν διὰ πνευματικῶν νοημάτων τε καὶ ῥημάτων τὰ περὶ θεοῦ λεγόμενα; Καὶ πάλιν· Εἰ πάντα πρόοιδεν ὁ θεός, οὐκ ἀφ’ ὧν δὲ οἶδε θυμοῦται ἢ μεταμελεῖται, οὐ πάθος ἄρα θεοῦ θυμὸς ἢ μεταμέλεια, ἀλλὰ τοῦ θυμοῦ ἔργον ἡ κόλασις καὶ τὸ τῆς μεταμελείας ὁμοίως ἀπόστασις μὲν τοῦ προτέρου πράγματος, μετάθεσις δὲ εἰς τὴν ἑτέραν οἰκονομίαν. οὕτω καὶ περὶ ῥομφαίας λέγεται· ῥομφαία ὀξύνου καὶ σφάζε, οὕτω καὶ χεὶρ ὠνόμασται σιδήρου ( ὁ Σολομών· ἵνα ῥύσηταί σε ἐκ χειρὸς σιδήρου] καὶ ῥομφαίας (ὡς ὁ Δαβίδ φησιν· εἰς χεῖρας ῥομφαίας].

997 IN LIBRUM REGUM HOMILIA 1. 998 desit in ulla gratia exspectantibus revelationem Do- A posuimus indicetur. Fortassis enim dicet nobis înini nostri Jesu Christi. Et paulo post gradiens, vide qualiter sermo ejus exasperatur cum dicit “ : Omnino auditur in vobis fornicatio, et talis forni- catio qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris aliquis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luxistis, ut tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit. › lloc autem ideo scribebat, quia non omnes að quos sermo ejus dirigebatur, laude digni erant, neque omnes confutari vel corripi merebantur : et ideo amara dulcibus miscet, ut laus ad optimos quosque, correptio vero referatur ad pessimos. Hæc idcirco diximus in præſatione, quia seio vos eonsuc- visse lenissimi patris dulces semper audire sermo- nes, nostræ vero plantationis arbuscula habet ali- quid austeritatis in gustu, quod tamen orantibus vobis fiet medicamentum salutis : quia et medica- „nenta quædam sunt dulcia, quædam vero austera, vonnunquam el amara, et tamen in suis quæqne locis remedia tribuunt, si cum mensura et temporis opportunitate sumantur. B Regnorum, quæ ita videtur difficilis, ut absque di- vinæ virtutis gratia explanatio ejus non possit ex- poni. Refertur ergo ibi " : « Erat vir unus ex Ra- mathaim Sophin de monte Ephraim, et nomen cjus Helchana. » Et cum enumerassel omnem ge⚫ nerationem ejus, dicit : « Et huic erant, inquit, duæ uxores, nomen uni Anna, et nomen secundæ Phe- neuma : et nati sunt Phenennæ filii, et Annæ non C erat filius. Et ascendebat vir ille de civitate sua a diebus in dies, ut adoraret et immolaret Domino virtutum in Silo. Ibi erant Heli et duo filii ejus, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Et facta est dies in qua immolavit Helchana, et dedit Phenennæ uxo- ri suæ, et omnibus filiis ejus et filiabus partes : Annæ autem dedit anam partem. Non enim babebat filios, quia concluserat Dominus vulvam ejus. › Tum deinde refert Scriptura, quia contristata est Anna, quod cum acceperit Phenenna plurimas por- tiones cum filiis, ipsa unam solam acceperit par- tem, et quia hoc dolore perculsa templum Domini ingressa defløverit et oraverit cum silentio, ita ut non audiretur vox ejus : et quia putans eam Heli sacerdos esse ebriam, increpaverit eam, ipsa vero D cum humilitate respondens satisfecerit sacerdoti, oraverit (93) autem ad Dominum, ut conciperet filium, promittens se Deo consecraturam quodcun- que genuisset. Et com ex repromissione filium suscepisset, refertur quod a lacte depulsum obtule- rit eum Domino. Non enim poterat offerre Domino prius eum quam a lacte depelleret. Offert ergo eum in oratione quadam propheticis distincta mysteriis. Abbreviavimus quantum: potuimus continentian lectionis. •8 | Cor. VII, 66 1 Cor. v, 1, aliquis ad audientiam legis nostræ nuper acce‐ dens: Christiana religio pudicitiam profitetur, in- tantum ut, si fieri potest, nec contingamus omnino mulierem. Sic enim dicit Apostolus 68 : ⚫ Bonum est homini non tangere mulierem. Iste autem ju- stus tuns Helchana qui nobis a Scriptura proponi - tur ad exemplum, duas simul uxores habuisse describitur ex quibus illa quæ prior nominatur, non habet filium, id est, Anna; Phenenna autein et multos habere filios dicitur et multas acce- pisse portiones. Illa autem prior unam solam quia ipsa sola est, accepit partem, et de sterili- tate conqueritur. Nunquidnam et nos contristari debemus quia filios non habemus, et virgines 483 nostræ contristari debent quod sine filiis vivunt? Hæc dixi assumens personam eorum, qui nondum plene instructi de his quæ in Scripturis veteribus recitantur, moveri scrupulosius solent. Deprecor autem vos omnes, ut quoniam sensum tam diffici- lium rerum conamur aperire, et ea quæ velamine obtecta sunt Ecclesiæ auribus pandere (in lectione enim Veteris Testamenti, sicut dicit Apostolus “, velamen est positum) precibus a Domino postuletis, ut dignetur nobis ad se conversis auferre velamen etiam de hac lectione quam habemus in manibus, et plenius nobis reserare quæ tecta sunt, ut et.nos possimus revelata facie in his quæ tecta sunt glo- riam Domini speculari. 1. Ephraim. Non me latet primo loco quod in ali- quibus exemplaribus habetur: «Erat vir quidam, › sed in his exemplaribus quæ emendatiora probavi- mus ita habetur: «Erat vir unus. › In quo nobis etian Hebræi, qui contradicunt in cæteris, acquie- scunt. Erat ergo vir unus. Vide si non hoc ipsum pertinet ad laudem justi quod dicitur de eo : ‹ Erat vir unus. › Nos qui adhuc peccatores sumus non possunius istum titulum laudis acquirere, quia unus- quisque nostrum non est unus, sed est multi. In- toere namque alicujus vultum nunc irati, nunc ite- rum tristis, paulo post rursum gaudentis, et iternı turbati, et rursum lenis, in alio tempore de rebus divinis et vitæ æternæ actibus consulentis, paulo post vero vel quæ ad avaritiam, vel quæ ad gloriam sæculi pertinent molientis. Vides quomodo ille qui putatur unus esse, non est unus, sed tot in eo per- sonæ videntur esse quot mores, quia et secundum Scripturas insipiens sicut luna mutatur 7º. » Unde et luna cum videatur una esse per substantiæ im- mutationem, tamen semper a semetipsa alia est semperque diversa : et sic etiam in ipsa constat quod una multæ sint. Sic ergo et nos qui adhuc in - sipientes suinus et imperfecti, quia semper muta- mus sententias, et semper diversa cupimus et sen- timus, unus non possumus dici. De justis autem 69 II Cor. 1. 7º Eccli. xxv|1, 12. 2. Historia nobis recitata est de primo libro 5. Videamus nunc quid etiam per hæc quæ pro- 2. * I Reg. 1, 1,-5. (93) Unus codex, ‹ oravit. › 4. ‹ Erat, inquit, vir unus de Ramatha de monte

1001 IN LIBRUM REGUM HOMILIA 1. . 4009 Silo, hostiæ pro peccatis offerebantur, et ibi fiebat purgatio peccatorum. Silo autem interpretatur avulsio vel excalceatio (99), hoc est calceamenti re- solutio, et uterque sensus convenienter aptatur. Locus enim in quo peccata purgantur, recte avulsio nominatur, ubi avellitur cor lapideum, et inseritur cor carneun: vel excalceatio, quia omnes donec ad sanctum locum veniamus, excalceati sumus: cum autein pervenerimus ad eum, discalceari jube- mur. Sic dicitur ad Mosen 86 : Solve corrigiam calceamenti tui. Locus enim in quo tu stas, terra sancta est. Et quid putamus quod in his won aliquid mysterii obtectum sit, sed quia Deus 485 exsecrabatur calceamenta Mosi corporalia, penitus alieni sunt a rebus Dei. Accipiunt namque A retur in Jerusalem. In hoc ergo loco qui appellatur partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusquisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, et ex conversione general opera justitiæ. Postea vero excitata in nobis Anna per zelum et æmulationem boni, precem fundit ad Deum, ut et ipsa filios generet. Quales ergo Anna, quæ est gra- tia, filios generat? Qui assideant Deo. Gratia enim et veritas per Jesum Christum facta est 80, > llic ergo est filius gratiæ, qui Deo vacat et verbo Dei. Vis autem evidentiorem tibi ostendam et in Evange- liis hujusmodi intelligentiæ formam, quæ in lege quidem adumbratur per uxores, in Evangeliis vero jam præsens describitur per sorores? Vide Martham et Mariam ª¹; ex quibus quidem Martha conturba- tur, et satagit circa multum ministerium, et explet Bideo hæc jubebantur? Aut lud magis putandum opera conversionis, et per hæc velut conversionis filios generat. Maria vero, secus pedes Verbi Dei intenta, optimam partein elegisse dicitur, et per hæc intelligitur velut gratiæ germina procreare. Sic ergo et nunc Anna generat filium. Quem filium ? Samuelem, inquit, qui Deo assistit, de quo in Psal- mis dicitur 89 : « Moses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel in his qui invocant nomen ejus. › Sed et Jeremias dicit 83 • Si steterint Moses et Samuel in conspectu meo, non dimittam eis. » Si ergo tantus et talis est filius gratiæ, et nos festine- nius quidem ad Annæ nuptias, sed patienter aga- mus ut prius nobis filii de conversione nascantur : prius in bonis operibus placeamus, tunc deinde et de gratia, et dono spiritus filium procreemus. Et qualem filium ? Qualis hic filius est, Samuel, inquit, qui interpretatur Ibi ipse Deus (98). Vides quales filios generat gratia? Sic enim scriptum est de his qui spiritus gratiam consecuti sunt, dicente Apo- stolo **: ‹ Si vero propheta intret, aut imperitus, aut idiota, in conventum vestrum, discernitur ab omnibus, occulta quoque cordis ejus manifesta fient: et tunc cadens in faciem adorabit Deum, dicens quia vere Deus in vobis est. Hoc est ergo quod interpretatur Samuel, ibi ipse Deus. Ubi enim spi- ritus gratiæ, ibi ipse esse dicitur Deus. Sed iste nobis talis filius non potest nasci, nisi præces - serint prius filii Phenennæ ; nisi enim præce- dant opera conversionis, non meremur gratiam D spiritus, nec ex ipsa possumus donum spiritus ge- nerare. C est, quod cum exiret de terra Ægypti, habebat calceamenta de pellibus mortuis, et erat velut qua- dam mortalitate constrictus: cum vero cœpit proficere ad virtutem et ascendere montem Dei, atque ibi im- mortalibus ministrare mysteriis, tunc dicit ad eum ut indicia mortalitatis abjiceret, quæ in calcea- mentis pelliceis designantur. Ego puto quod pro- pterea et apostolis suis Salvator præcepit, ne ha- berent calceamenta in pedibus suis, ut ipsorum pedes qui currebant ad annuntiandum vitam æter- nam, omni carerent mortalitatis indicio : quippe qui illam viam incederent, quæ dicit 87 : Ego sum via, veritas et vita. Nemo enini viam vitæ cum mortalitatis indicio incedit. Talis ergo est locus iste similiter ubi est Ileli vir minus laudabilis. Pro peccato enim retrorsum corruens exspiravit. Et non putemus quod iste solus retrorsum corruens exspi- raverit, sed et nunc si quis retrorsum corruit, si quis retro convertitur a fide et veritate, necesse est ut cadat, et ut continuo moriatur. Sed et in Deu- teronomio comminatio peccatoribus intentatur, cum dici:ur 88 : ‹ Et opisthotonus insanabilis. › Opistho- tonus autem tergi ægritudinem et posteriorum par- tium significat, et utique non sine causa, cum tot genera languoris habeantur humani, hoc potissi- mum genus languoris ascribitur peccatori. Nam et in Genesi uxor Lot, quæ retro conversa est, divi- num dicitur transgressa præceptum, quo ei manda- tum fuerat ne retrorsum respiceret, neve staret in omni regione, et ideo effecta est staticulum sa- lis ”. Dominus quoque et Salvator noster in Evan- gelio : Nemo, inquit ", mittens manum suam in aratrum, et retro respicicus aptus est regno Dei. » Insuper quoque cum de pluribus docuisset, addit et hoc, dicens 01 : ‹ Memores estote uxoris Lot. › Op- timum igitur est oblivisci priora, oblivisci præter- ita, uti ne comprehendat nos opisthotonus, insana- 8 Psal. IC, 6. 83 Jerem. xv, 1. 851 Reg. 87 Joan. xiv, 6. 88 Deut. XXVIII. - bat Helchana cum uxoribus suis. Immolare, in- quit, Dontino in Silo. Erant autem, inquit, Heli ibi, et duo filii ejus Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. › Silo nomen est loci, in quo sacrificia Domino offerebantur, priusquam templum ædifica- Luc. X. 80 Joann. 1, 17. 81 1, 3. 86 Exod. 1, 5. Ah ŋw ‹ ibi,» NT7 ‹ ipse, › et 58 ‹ Dens. » PATROL. GR. XII. 8 Gen. x:x. Corinth. Xxiv, 24, 25. avulsit, detraxit, discalceavit, si jun- tio. A gatur cum calceo. › 32 6. Videamus autem et ad quem locum convenie- (98) Samuel…….. qui interpretatur Ibi ipse Deus. (99) Silo autem interpretatur avulsio vel excalcea- 9. Luc. IX, 62. 91 Luc. XVII, 32.

οὐκ ἄρα ἀφ’ ἑαυτοῦ ἐλάλησεν εἰπών, ἀλλὰ τὰ ἐσόμενα προειπὼν ὡς παρόντα, καὶ μαρτυρεῖ τῷ Δαβὶδ ἅπερ ἔμελλεν εἶναι, πλὴν τοῦ κύριος μετ’ αὐτοῦ τοῦ τε ἀγαθὸς τῷ εἴδει, ἅπερ ἐκ παιδικῆς ἡλικίας προσῆν αὐτῷ καὶ παρέμενε, τὸ μὲν φύσει, τὸ δὲ χάριτι. Ἐπειδὴ δυνατὸς ἦν ὁ Σαοὺλ πλῆθος ἔχων βοηθοῦν αὐτῷ κακῶς κατὰ τοῦ Δαβίδ, οἱ δὲ δύο μόνοι ἐδιώκοντο ὁ Σαμουὴλ καὶ ὁ Δαβίδ, ἡ τοῦ θεοῦ χάρις ποιεῖ προφητεύειν τὸν Σαοὺλ οὐ μόνον ὅσα κατ’ αὐτοῦ ἦν, ἀλλὰ καὶ τὰ ὑπὲρ τοῦ Δαβίδ, καὶ ῥίπτει γυμνόν, προσημαίνουσα ὅτι γυμνωθήσεται τῆς βασιλείας. Βεβήλους λέγει νῦν οὐ τοὺς ἀκαθάρτους, ἀλλὰ τοὺς οὐχ ἁγίους, πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν ἁγίων ἄρτων τῶν ἐπὶ τῆς τραπέζης παρατιθεμένων. ἓξ γὰρ εἶχεν ἄρτους ἡ τράπεζα διαπαντὸς ἀλλασσομένους ὑπὲρ τῶν δώδεκα φυλῶν τοῦ Ἰσραήλ, οὓς ἐνωπίους ἐκάλουν, ὡς εἶναι ἕκαστον τῶν ἄρτων ὑπὲρ δύο φυλῶν προσφερόμενον, τοὺς δὲ ἓξ ὑπὲρ τῶν δώδεκα φυλῶν. τί οὖν ἐκ τούτου καλὸν ἐγίνετο; τὰς φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ πρὸς ὁμόνοιαν συνάπτεσθαι. τί δὲ κρεῖττον προεσημαίνετο;

τοὺς μακαρίους ἀποστόλους ἀνὰ δύο δύο πέμπεσθαι ὑπὸ τοῦ σωτῆρος τὰ πρῶτα κηρύττειν ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ἰσραήλ, ὡς εἶναι ἓξ ἅμα τῶν δώδεκα μαθητῶν τὸν ἀριθμόν. [Ἄρτος λαϊκὸς οὐχ ὅτι οἱ μὴ ἅγιοι βέβηλοι, ἀλλ’ ὅτι πρὸς τὸ ἅγιον συγκρινόμενοι.] Σήμερον ἁγιασθήσεται διὰ τὰ σκεύη ἀσαφέστερον μὲν εἶπε, σημαίνει δὲ τοῦτο. τὰ μὲν παιδία μου ἡγίασται καὶ ἀπέσχηται γυναικὸς καὶ χθὲς καὶ τρίτην ἡμέραν· τοῦτο γὰρ τὸ φάναι αὐτὸν καὶ τὰ παιδία ἡγνισμένα. εἰ δὲ οὐκ ἦν, πάντως ἡγιάζετο διὰ τοῦ φαγεῖν τὸν ἄρτον τῆς προθέσεως. πεισθεὶς ὁ ἱερεὺς τοῖς εἰρημένοις δίδωσι τῷ Δαβὶδ τῶν ἄρτων, οὓς οὐκ ἐχρῆν ἑτέρους φαγεῖν ἢ μόνους τοὺς ἱερέας. τοῦτο δὲ τῆς προφητείας ἐστὶ τῆς δι’ ἔργων δηλούσης, ὅτι μήποτε ἄλλης οὔσης τῆς βασιλικῆς φυλῆς, τουτέστι τῆς Ἰούδα, καὶ ἄλλης τῆς ἱερατικῆς φυλῆς, λέγω δὴ [τῆς] Λευιτικῆς, ἔμελλον συνάπτεσθαι καὶ ἓν ἀποτελεῖσθαι τό τε ἱερατικὸν ἀξίωμα καὶ τὸ [βασιλικὸν] ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ ἐκ Δαβὶδ σωτῆρος ἡμῶν ἱερέως τε ὁμοῦ καὶ βασιλέως, τοῦ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Τὸν Νεεσσάρ·

Ὠριγένους εἰς τὴν τῶν Βασιλειῶν α. Τὰ ἀναγνωσθέντα πλείονά ἐστιν, καὶ ἐπεὶ χρὴ ἐπιτεμνόμενον εἰπεῖν, δ εἰσὶν περικοπαί. ἀνεγνώσθη τὰ ἑξῆς τῶν περὶ Νάβαλ τὸν Καρμήλιον. εἶτα μετὰ τοῦτο ἡ ἱστορία ἡ περὶ τοῦ κεκρύφθαι τὸν Δαβὶδ παρὰ τοῖς Ζιφαίοις καὶ διαβεβλῆσθαι αὐτὸν ὑπ’ αὐτῶν, ἐληλυθέναι δὲ τὸν Σαοὺλ βουλόμενον λαβεῖν τὸν Δαβὶδ καὶ ἐληλυθότα ἐπιτηρῆσαι καιρόν, ἐπεληλυθέναι τε τῷ Σαοὺλ τὸν Δαβὶδ καὶ εἰληφέναι, κοιμωμένου αὐτοῦ καὶ τῶν φρουρούντων αὐτόν, τὸ δόρυ καὶ τὸν φακὸν τοῦ ὕδατος καὶ μετὰ τοῦτο ἔλεγχον προσενηνοχέναι τοῖς πεπιστευμένοις μὲν φυλάττειν αὐτόν, ἀποκοιμηθεῖσιν δέ. εἶτα [τὰ] ἑξῆς ἡ ἱστορία ἦν ἡ τρίτη, ὅτι κατέφυγε πρὸς [Ἀγχοὺς υἱὸν] Ἀμμὰχ βασιλέα Γὲθ ὁ Δαβίδ, καὶ ὅσην εὗρε χάριν παρ’ αὐτῷ μετὰ τὰ πολλὰ ἀνδραγαθήματα ὁ Δαβίδ, πρὸς ὃν ἀρχισωματοφύλακα θήσομαί σε φησίν. ἑξῆς τούτοις ἦν ἡ ἱστορία ἡ διαβόητος ἡ περὶ τῆς ἐγγαστριμύθου καὶ περὶ τοῦ Σαμουήλ, ὅτι ἔδοξεν ἀνενηνοχέναι ἡ ἐγγαστρίμυθος τὸν Σαμουὴλ καὶ ὁ Σαμουὴλ προφητεύει τῷ Σαούλ.

ἆρα τὸ πρόσωπον τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἐξ οὗ πεπίστευται ἀναγεγράφθαι ἡ γραφή, ἢ πρόσωπον ἄλλου τινός; τὸ γὰρ διηγηματικὸν πρόσωπον πανταχοῦ (ὡς ἴσασιν καὶ οἱ περὶ παντοδαποὺς γενόμενοι λόγους) ἐστὶ πρόσωπον τοῦ συγγραφέως· συγγραφεὺς δ’ ἐπὶ τούτων τῶν λόγων πεπίστευται εἶναι οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλὰ συγγραφεὺς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ κινῆσαν τοὺς ἀνθρώπους. οὐκοῦν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγει· καὶ εἶπεν ἡ γυνή· τί[να] ἀναγάγω σοι; καὶ εἶπεν· Σαμουὴλ ἀνάγαγέ μοι. τίς λέγει· καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαμουήλ, καὶ ἐβόησεν ἡ γυνὴ φωνῇ μεγάλῃ λέγουσα; ἐροῦμεν πρὸς ἐκεῖνον τὸν τοσαῦτα ἡμῶν καταβομβήσαντα καὶ μυρία εἰρηκότα ὡς ἄρα Σαμουὴλ οὐκ ἦν ἐν ᾅδου· εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαμουήλ, ἡ διηγηματικὴ φωνὴ τοῦτο ἔφησεν, καὶ ἐβόησεν ἡ γυνὴ φωνῇ μεγάλῃ καὶ εἶπεν πρὸς Σαούλ· ἵνα τί παρελογίσω με; καὶ σὺ εἶ Σαούλ. καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς· τί γάρ ἐστιν; μὴ φοβοῦ· τί ἑώρακας; καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς τὸν Σαούλ· θεοὺς εἶδον ἀναβαίνοντας ἐκ τῆς γῆς. καὶ εἶπεν αὐτῇ· τί τὸ εἶδος αὐτοῖς; καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀνὴρ πρεσβύτερος ἀναβαίνων, καὶ αὐτὸς περιβεβλημένος διπλοί̈δα ἐφούδ.

οὐκ ἔστι Σαμουήλ, ψεύδεται τὸ δαιμόνιον, ἐπεὶ οὐ δύναται ψεύδεσθαι ἡ γραφή. τὰ δὲ ῥήματα τῆς γραφῆς [ἐστιν] οὐκ ἔστιν ἐκ προσώπου τοῦ δαιμονίου [αὐτοῦ], ἀλλ’ ἐκ προσώπου αὐτῆς· καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαμουήλ, εἶπεν Σαοὺλ ............. .......... τὰ λελαλημένα ἀπὸ τοῦ Σαμουήλ. πῶς οὖν λυόμενα τὰ τῆς ἐγγαστριμύθου φανεῖται τὰ κατὰ τὸν τόπον; πυνθάνομαι τοῦ προειρηκότος τὰ πρότερα (Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; καὶ τὰ ἑξῆς) καὶ ἀποκρινάσθω πρὸς τὸ ἐπηρωτημένον· τίς μείζων, Σαμουὴλ ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; τίς μείζων, οἱ προφῆται ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; τίς μείζων, Ἀβραὰμ ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; ἐνθάδε μὲν οὐ τολμήσει τις τῶν ἅπαξ φθασάντων τὸν κύριον εἰδέναι Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν ὑπὸ τῶν προφητῶν προκηρυχθέντα [εἶναι] εἰπεῖν ὅτι μείζων οὐκ ἔστιν ὁ Χριστὸς τῶν προφητῶν. ὅταν οὖν ὁμολογήσῃς ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς μείζων ἐστίν, Χριστὸς ἐν ᾅδου, ἢ οὐ γέγονεν ἐκεῖ; οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τὸ εἰρημένον ἐν Ψαλμοῖς, ἑρμηνευθὲν ὑπὸ τῶν ἀποστόλων ἐν ταῖς Πράξεσιν αὐτῶν περὶ τοῦ τὸν σωτῆρα εἰς ᾅδου καταβεβηκέναι; γέγραπται ὅτι ἐπ’ αὐτὸν φέρεται τὸ ἐν πεντεκαιδεκάτῳ Ψαλμῷ· ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδου, οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. εἶτα Ἰησοῦς μὲν Χριστὸς ἐν ᾅδου, φοβῇ δὲ εἰπεῖν ὅτι ναὶ καὶ ἐκεῖ προφητεῦσαι καταβαίνει καὶ ἔρχεσθαι πρὸς τὰς ψυχὰς τὰς ἑτέρας; εἶτα μετὰ τοῦτο ἐὰν ἀποκρίνηται ὅτι Χριστὸς εἰς ᾅδου καταβέβηκεν, ἐρῶ· Χριστὸς εἰς ᾅδου καταβέβηκεν τί ποιήσων; νικήσων ἢ νικηθησόμενος ὑπὸ τοῦ θανάτου; καὶ κατελήλυθεν εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα οὐχ ὡς δοῦλος τῶν ἐκεῖ, ἀλλ’ ὡς δεσπότης παλαίσων, ὡς πρώην ἐλέγομεν ἐξηγούμενοι τὸν κα Ψαλμόν. περιεκύκλωσάν με μόσχοι πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον με· ἤνοιξαν ἐπ’ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν, ὡς λέων ἁρπάζων καὶ ὠρυόμενος. διεσκορπίσθησαν τὰ ὀστᾶ μου. μεμνήμεθα, εἴγε μεμνήμεθα τῶν ἱερῶν γραμμάτων· μέμνημαι γὰρ αὐτῶν εἰρημένων εἰς τὸν κα Ψαλμόν. οὐκοῦν ὁ σωτὴρ κατελήλυθεν σώσων· κατελήλυθεν ἐκεῖ προκηρυχθεὶς ὑπὸ τῶν προφητῶν ἢ οὔ; ἀλλ’ ἐνθάδε μὲν προεκηρύχθη ὑπὸ τῶν προφητῶν, ἀλλαχοῦ δὲ κατέρχεται οὐ διὰ προφητῶν; καὶ Μωσῆς αὐτὸν κηρύσσει ἐπιδημήσοντα τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ὥστε λέγεσθαι καλῶς ὑπὸ τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν· εἰ ἐπιστεύετε Μωσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί· φανερὸν γὰρ ὅτι οὐκ ἤρεσκε τῷ θεῷ τὸ γινόμενον· ὃ δὲ οὐκ ἤρεσκεν, οὐκ ἂν ἐνετείλατο ποιεῖν. Εἰ ἐν τῷ ζήλῳ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰούδα ὁ Σαοὺλ τοὺς Γαβαωνίτας ἀνελεῖν ἐπεχείρησεν, μεθ’ ὧν συνθήκας ἐποιήσατο Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυὴ καὶ πᾶς ὁ λαός, καὶ διὰ τοῦτο ἑπτὰ τοῦ Σαοὺλ ἀνῃρέθησαν οἱ ἀπὸ τῶν θυγατέρων αὐτοῦ γεγεννημένοι, τίνος ἕνεκεν οὐχ αἱ φυλαὶ ἐν αἰτίαις, ἀλλ’ οἱ μηδὲν ἠδικηκότες δίκην δεδώκασι; τοῦτο γὰρ ἄδικον. πλὴν εἰ μή τις εἴποι Σαοὺλ βασιλέα ὄντα ἀδυνάτως ἔχειν ἀντιστῆναι τοῖς Ἰσραηλίταις καὶ τῇ φυλῇ Ἰούδα, καὶ μὴ λῦσαι τὰς συνθήκας τῶν πατέρων τὰς πρὸς τοὺς Γαβαωνίτας. ἐγὼ δὲ προσθοίμην ἂν τούτοις τὸ τοῦ θεοῦ οἰκονομίαν εἶναι τὸ γένος τοῦ Σαοὺλ ἀναλωθῆναι πᾶν, ὅσον ὑπωπτεύετό ποτε ἀντιποιεῖσθαι τοῦ βασιλικοῦ ἀξιώματος διά τε τοῦτο ἐπαναστήσεσθαι τῷ Δαβὶδ καὶ τοῖς τούτου παισίν. τὸ δὲ ἐξηλίασαν αὐτοὺς οἱ Γαβαωνῖται ἐναντίον κυρίου ἐν τῷ ὄρει ἀντὶ τοῦ ἀναιρεθέντας οὐκ ἔθαψαν, ἀλλ’ εἴασαν ὑπὸ τὸν ἥλιον κεῖσθαι. καὶ ἐξελύθησάν φησιν καὶ ἔλαβεν αὐτοὺς Δὰν υἱὸς Ἰωὰ τῶν ἀπογόνων τῶν γιγάντων.

οὗτος οὖν ὁ σκιρτήσας πρὸ γενέσεως Ἰωάννης, ὁ εἰπών· οὗτός ἐστι περὶ οὗ ἐγὼ εἶπον· ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν καί· ὁ πέμψας με εἶπέ μοι· ἐφ’ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον, οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, οὗτος, φασίν, οὐκέτι ᾔδει Ἰησοῦν Χριστόν; ἐν κοιλίᾳ ᾔδει γὰρ αὐτόν. ἀλλὰ δι’ ὑπερβολὴν δόξης ὅμοιόν τι τῷ Πέτρῳ πεποίηκεν. τί ὅμοιον; οὗτος μέγα τι ᾔδει περὶ τοῦ Χριστοῦ. τίς εἰμι; τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; ὁ δέ· τόδε καὶ τόδε. σὺ δὲ τί; σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος· ἐφ’ ᾧ καὶ μακαρίζεται, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψεν αὐτῷ, ἀλλ’ ὁ πατὴρ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. ἐπεὶ οὖν μεγάλα ἤκουσεν περὶ Χριστοῦ καὶ μεγάλα ὑπελάμβανεν καὶ οὐ παρεδέξατο τὴν βοὴ[ν τὴν] θείαν τὴν πρὸς αὐτόν· ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τελειωθήσεται καί· δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων, καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι, φησίν· ἵλεώς σοι, κύριε. μεγάλα ᾔδει περὶ Χριστοῦ, οὐκ ἠθέλησεν παραδέξασθαι τὸ ταπεινότερον περὶ αὐτοῦ. τοιοῦτόν τινά μοι νόει καὶ τὸν Ἰωάννην. πάντως που βούλεται λέγειν ὅτι τοὺς ὑπὸ τὸν ἥλιον τεθέντας λαβὼν ὁ γίγας ἀνείλετο ἐκλελυμένους ἤδη ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς φλογός. [Ὁ λόγος ὁ κατὰ τοὺς Γαβαωνίτας ἄγνωστος καθέστηκεν, εἰ μή πού γε εἴπωμεν ὅτι, ἡνίκα ἐκάθητο ἐν Γαβεὲ τοῦ πολεμεῖν, καὶ ἐτροπώσατο τοὺς ἀλλοφύλους ὁ Σαοὺλ καὶ ἀπώλεσεν μετ’ αὐτῶν καὶ τοὺς Γαβαωνίτας. καὶ ἔστι τὸ διήγημα ἐν τριακοστῷ δευτέρῳ καὶ τριακοστῷ τρίτῳ ἀριθμῷ τῆς πρώτης Βασιλείας καὶ τριακοστῷ ἑβδόμῳ, ἔνθα φησίν· καὶ ἐπολέμει κύκλῳ πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ καὶ τὰ ἑξῆς. ὃ δὲ λέγει τὸ ῥητόν, τοῦτό ἐστι· Σαοὺλ ἠδίκησεν κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ γεγένηται ἡ ἐκδίκησις τῆς ἀδικίας ἡ ἐπὶ Ἰησοῦν. Οὐκ ἀδικοῦνται δὲ συναιρούμενοι τῷ ἐν ἀρχῇ οἱ ἐξ ἐκείνου τὸ εἶναι λαχόντες. ὅθεν γὰρ ἔσχον τὸ εἶναι, ἐντεῦθεν τὸ μὴ εἶναι ἔχοντες, εἰ δέ τινος ἀγαθοῦ δι’ ἑαυτοὺς ἦσαν ἄξιοι, ὕστερον τοῦτο κομιζόμενοι.] Ζητεῖται πῶς ὁ Δαβὶδ τῷ Σεμεὶ̈ συγχωρήσας παρακελεύεται τῷ Σολομῶντι ἀνελεῖν αὐτὸν ὁ ἀμνησίκακος καὶ πρᾶος, ἀλλὰ καὶ τὸν Ἰωὰβ συγκαμόντα αὐτῷ. τί δήποτ’ οὖν ταῦτα οὕτως ᾠκονομήθη;

ἐγὼ δὲ οὐ δύναμαι διδόναι δαιμονίῳ τηλικαύτην δύναμιν, ὅτι προφητεύει περὶ Σαοὺλ [Σαμουὴλ] καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ θεοῦ, καὶ προφητεύει περὶ βασιλείας Δαβὶδ ὅτι μέλλει βασιλεύειν. εἴσονται οἱ ταῦτα λέγοντες τὰ τῆς ἀληθείας τῆς κατὰ τὸν τόπον· οὐχ εὑρήσουσιν παραστῆσαι πῶς [οὐκ] ἂν καὶ ἅγιος γένοιτο ὑπὲρ σωτηρίας τῶν κακῶς ἐχόντων εἰς τὸν τόπον τῶν κακῶς ἐχόντων. ἰατροὶ γινέσθωσαν εἰς τοὺς τόπους τῶν καμνόντων στρατιωτῶν, καὶ εἰσίτωσαν ὅπου αἱ δυσωδίαι τῶν τραυμάτων αὐτῶν· τοῦτο ὑποβάλλει ἡ ἰατρικὴ φιλανθρωπία. οὕτω τοῦτο ὑποβέβληκεν τῷ σωτῆρι ὁ λόγος καὶ τοῖς προφήταις, καὶ ἐνθάδε ἐλθεῖν καὶ εἰς ᾅδου καταβῆναι. Καὶ τοῦτο δὲ προσθετέον τῷ λόγῳ ὅτι [εἰ] Σαμουὴλ προφήτης ἦν, καὶ ἐξελθόντος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ ἡ προφητεία, οὐκ ἄρα ἀληθεύει ὁ λέγων ἀπόστολος· ἄρτι προφητεύω ἐκ μέρους, καὶ ἐκ μέρους γινώσκω· ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται. οὐκοῦν τὸ τέλειον μετὰ τὸν βίον ἐστίν. καὶ εἴ τι ἐπροφήτευσεν Ἡσαί̈ας, ἐκ μέρους προεφήτευσεν μετὰ πάσης παρρησίας· μεμαρτύρηται δὲ τὰ ἐνθάδε ὁ Δαβὶδ ἐπὶ τὸ τέλειον τῆς προφητείας. οὐκ ἀπέβαλεν οὖν τὴν χάριν τὴν προφητικὴν Σαμουήλ. ὅτι δὲ οὐκ ἀπέβαλεν, οὕτως αὐτῇ ἐχρῆτο, ὡς οἱ γλώσσαις λαλοῦντες, ὥστε ἂν εἰπεῖν· τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστιν; καίτοι ἐκκλησίαν οὐκ οἰκοδομεῖ ὁ γλώσσῃ λαλῶν· καὶ γὰρ λέγει ὁ Παῦλος ὅτι ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ ὁ προφητεύων, αὐταῖς λέξεσι λέγων· ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ. εἰ δὲ ὁ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ, εἶχεν [δὲ] χάριν προφητικήν (οὐ γὰρ ἀπολωλέκει αὐτὴν μὴ ἁμαρτήσας· μόνος γὰρ ἀπόλλυσι χάριν προφητικήν, ὃς μετὰ τὸ προφητεῦσαι πεποίηκεν ἀνάξια τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, ὥστ’ ἐγκαταλιπεῖν αὐτὸν καὶ φυγεῖν ἀπὸ τοῦ ἡγεμονικοῦ αὐτοῦ· ὅπερ ἐφοβεῖτο τότε μετὰ τὴν ἁμαρτίαν καὶ ὁ Δαβίδ, καὶ ἔλεγεν· καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν σου μὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ ἐμοῦ], εἰ τοίνυν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον προφητεύει, καὶ Σαμουὴλ προφήτης ἦν, ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ, τίνα οἰκοδομεῖ; εἰς οὐρανὸν προφητεύει; τίνι; ἀγγέλοις, τοῖς μὴ χρείαν ἔχουσιν; [οὐ χρείαν ἔχουσιν] οἱ ἰσχύοντες ἰατρῶν, ἀλλ’ οἱ κακῶς ἔχοντες.

1029 SELECTA IN JOB. MONITUM 499 AD ORIGENIS ECHTATIKA IN JOB. 4050 Sua ipse Origenes 'EEŋyntixà in Job citat homilia sexta in Ezechielem. ‹ Scriptum est, inquit, in libro Job de dracone: Virtus ejus in umbilico, et fortitudo ejus super umbilicum ventris. Scio ex his quæ mihi gratia divina largita est cum præsentem locum exponerem, me dixisse quod draco sit fortitudo contrariz. › Homilias ipsum edidisse testatur Hieronymus epist. 36 ad Vigilantium, ubi ait confessorem Hilarium ‹ ho- milias in Job ex libris ejus, id est ex Græco in Latinum transtulisse. Præter homilias, sunt qui putant tóµovę seu prolixos tractatus in Job ipsum scripsisse, quia idem Hieronymus ibidem Vigilantio exprobrut quod tractatus ejus in Job descriptos habuerit, in quibus contra diabolum et de stellis cœlorum disputans, quædam loculus est quæ Ecclesia non recipit; et lib. i contra Rufinum, pag. 351, docet Hilarium • quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulisse; item epist. 41, ad Pamma- chium; ‹ Nec sumus, inquit, disertiores Hilario, nec fideliores Victorino qui Origenis tractatus... translu- lerunt. Verum tractatuum nomine Hieronymum homilias designasse liquet ex altero ejusdem doctoris loco ubi de Origene ait: Quis nostrum tanta potest legere, quanta ille conscripsit? Mille et eo amplius tractatus quos in Ecclesia tocutus est, edidit: innumerabiles præterea Commentarios quos ipse appellat tóμous. I Unut est, hi tractatus seu homiliæ in Job nonnullie erroribus scalebant, teste Hieronymo in citata superius epissola ad Vigilantium, magnoque contemptui erant Eustathio qui in oratione de Engastrimytho contra Origenem, pag. 391, αίt : Περὶ δέ γε τοῦ πολύτλα προσομιλήσας Ἰώβ, ἀντὶ τοῦ θαυμάσαι τὴν ὑπομονήν, ἐπαινέσαι τους πόνους, εὐφημῆσαι τὴν ἀριστείαν, ἀποδέξασθαι τὴν πίστιν, ἐκφράσαι τὰ τῆς καρτεροψυχίας υποδείγμα τα, προτρέψασθαι διὰ τούτου τοὺς νεολέκτους εἰς ἀρετὴν εὐψυχία και ρώμῃ φρονήσεως, ὁπλίσαι τοὺς ἀγω νιστὰς ἀνδρείως ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἀθλεῖν, ἀφέμενος ἐκείνου, μετεώρως εἰς τὰ τῶν θυγατέρων ὁρμήσας ονόματα, κατετρίβη γραωδώς. Αλλ' οἷα μὲν ἐφλυάρησεν εἰς τὸ τῆς ἡμέρας ὄνομα ὁρμήσας, καὶ κασσίας ἤτοι καὶ τὸ τῆς ᾿Αμαλθείας κέρας, οὐδὲ λέγειν οἷόν τε· χλεύης γάρ ἐστι παντοίας ἀνάπλεα. « Ρorro in suis de Job, qui multa passus est, homiliis, non admiratur tolerantiam, non commendal virtutem, non probat fidem, non fortitudinis animi exempla describit, non tyrones milites magnitudine animi vigoreque prudentiæ ad virtutem korlatur, non armal certatores ul fortiter pro pietate pugnent, sed hæc omnia prætergressus, sublimi dicendi niodo filiarum nominibus exponendis aniliter multa consumpsit. Verum quæ de diei nomine el cassiæ sive cornucopiæ nugatus est, hic commemorare difficile est. Multiplici namque scatent ſutilitate. ›› Ex his homiliis nihil hodie superest, nisi forte particula illa homiliæ in Job, quam ex Hitario refert Augu- stinus lib. 11 contra Julianum, tom. X, pag. 543. Alia insuper sub Origenis nomine fragmenta Graca in Job exhibent Catenæ manuscriptæ Regiæ, nec non illa quam ex duobus mss. bibliotheca Bodleianæ codicibus in lucem edidit et Latine vertit Patricius Junins, sed un ex homiliis in Jvb, an ex aliis Origenis operibus excerpta fuerint, imo an ipsummet Origenem oui in Catenis ascribuntur, parentem habeant, certis argumentis affirmari nequit. FRAGMENTUM HOMILIE DE LIBRO SANCTI JOB. Interprete beato Hilario Pictaviensi. 500 Tanta enim et tam admirabilis in nos miseri- ▲ enim ita est*: ‹ Aut quomodo se emundabit natus ex cordiæ: Đei bonitas est, ut por quem in Adæ offenso ge- nerositatem primæ et beatæ illius creationis amisi- mus, per eum rursum id quod amisimus, obtinere mereamur. Tunc enim diabolus invidens nocuit, nnnc autem cum nocere nititur, vincitur. Movet enim per infirmitatem carnis nostræ omnia potestatis suæ tela, cum ad lasciviam accendit, cum ad ebrieta- tem illicit, cum ad odia stimulat, com ad avaritiam provocal, cum ad cædes instruit, cum ad maledicta exacerbat. Sed cum per firmitatem anini horum om- nium subrepentia incentiva reprimuntur, emunda- mur a peccato per hujus victoriæ gloriam. Dictum * Job. xxv, 4. muliere? › Quia non exstante hoste, non erit bel- lum; cessante deinde bello, victoria deerit. Colli- dentium autein adversus nos vitiorum victoria non adepta, non erit emundatio ulla vitiorum : quia bis insidiis corporis nostri pirata victo, colluctantium adversus nos passionum concertatione purgamur. Memores igitur et conscii, illa ipsa corpora nostra omnium vitiorum esse materiem, per quam polluti et sordidi nihil in nobis urundum, nibil innocens obtine- mus,gaudeamus nobis esse hostem, in cujus concer- tatione quodam concertationis nostræ bello dim!- cemus.