905 APPENDIX AD PARTEM If OPP. S. HIPPOLYTI. 901 Antichristum verum hominem futurum. Hic suspicatur templum Ilierosolymitanum in gratiam Judæorum revocatum iri ab Antichristo, in eoque sessurum ipsum quasi Deum: cum tamen Theodoretus, Damasce- nus et alii, opinantur eum sessurum in templis Christianorum: quia hæc sola vere dici possunt templa Dei, quandoquidem Judaicum templum, post mortem Domini nostri omni sanctitate religioneque priva- tum, profanum, impurum et impium evasit, ut adnotat Pererius (16). Qui et vere subsequentibus verbis observat: Et Dominum nostrum et Danielem prædixisse desolationem illius templi fore in omne ærum irre- parabilem. Hinc existimat Joannem evangelistam, quasi minime mortuum, simul cum Enoch et Elia mansurum usque ad tempus Antichristi: cum tamen B. Joannem obiisse mortem asserat Ecclesia, teste Pico (17), qui hanc orationem primo evulgavit et hanc sententiam summopere cavendam monuit, utpote peculia- rem et alienam ab ecclesiastica doctrina. Andreas Rivetus lib. 11 Critici sacri, cap. 11. Sub Hippolyti nomine prodiit Parisiis anno 1557 libellus (18) De consummatione mundi, Antichristo, " secundo Christi adventu, Græce et Latine, ex interpretatione Joannis Pici, de quo subjiciam censuram re- verendissimi Juelli, contra Harding. art. 1, sect. 5. Exiguus, inquit, libellus, pretii pene nullius, nec fidei quidem majoris. Auctorem fuisse illitteratum atque indoctum, cum ex ipso Græcæ dictionis genere, quod plerumque puerile est, tum ex rei veritate atque pondere apparet. Primam libri sententiam exorditur ab enim, Yáp, quod ne puer quidem in schola fa- ceret. Multas habet de natalibus et vita Antichristi inanes conjecturas. Antichristum non hominem, sed dæmonem fore humana figura præditum affirmat, quem contra Paulus vocat hominem peccati. Joannem, qui librum Apocalypseos scripsit, cum Elia et Enocho denuo adfuturum fingit, ut Antichristum redar- guat, cui sententiæ, ait Possevinus, non est acquiescendum. Joannis Apocalypsin, inscite, pro Daniele usur- pat. Animas hominum a sæculis fuisse affirmat, quod fuit Origenistarum figmentum: aliaque sunt ejus crebra insomnia atque deliria: quibus perpensis, non possumus adduci, ut credamus libellum hunc esse veteris illius episcopi; quamvis non ignoremus illis etiam temporibus nonnullos scripsisse non pauca, quæ cum judicio et præcautione ex Scripturis sunt legenda. Nescio an sit idem liber, de quo Sixtus Se nensis, libr. IV, scripsit: Reperti sunt in superioribus annis Basilea commentarii quidam in Apocalypsin, Hippolyto inscripti, de quibus ob eruditionis et styli inopiam ambigitur. Sive idem sit, sive alius, eadem est ambigendi ratio. Franciscus Combefisius præf. notarum in librum S. Hippolyti genuinum de Antichristo. Quod Hippolyti nomine opus De Antichristo hactenus pluteos oneraverat, sequioris Græciæ monumen- tum est, ac plane stramineum, nihil ævi illius sinceritatem redolens, aut venam magni cum simplicitate theologi, satisque in Scripturis versati; cujus parens eo ipso persuasus fuerit, quod scripsisse Hippoly- tum de Antichristo apud antiquos pervulgatum sit. Adde quæ idem Combefisius in notis supra p. 10, a Marquardus Gudius p. 36. Nanus Tillemontius notis in Vitam S. Hippolyti,t. III Memor. histor. eccles., p. 678. Præter libellum De Antichristo quem Gudius in lucem edidit, est in manibus alius ejusdem argumenti insertus tomo XII Bibliotheca Patrum, pag. 587, quem centum fere annis ante vulgaverat Joannes Picus canonicus Parisiensis, inscriptum De consummatione mundi ac de Antichristo et secundo adventu Domiui nostri Jesu Christi. Cæsar Baronius (19) tanquam genuinum scriptum recipit, nec tamen potest sibi im- perare quominus condemnet quod in eo legitur, Joannein evangelistam necdum esse mortuum, quod re- vera etiam parum dignum esse videtur tanto doctore Ecclesiæ, tamque celebri, qui tertio sæculo vixit atque in genuino libro De Antichristo, cap. 31, contrarium etiam diserte testatus est. Itaque et prius quam verus ille fuisset repertus, non pauci eum tanquam falsum ac subdititium rejecerunt, ac longe ju- nioris scriptoris, qualis est Hippolytus Thebanus, illum esse putaverunt. Alia affert Rivetus quibus con firmatur eadem sententia et quæ ipsi persuadent non majorein esse auctoritatem, scriptoris, quam scri plum ipsum exigui pretii. Elias du Pin Riveto suffragatus iisdem (20) fere rationibus utitur. Sed et a Combelisio observatum est in Catena Græca ad Jeremiam verba quædam ex Hippoly to allegari, quæ in Gudiano Hippolyto non autem in hoc Pici reperiuntur. Quæ sola ratio suflicit ad refellendos eos, qui eum defendere ac tueri sunt conati, ut Philippus Labbeus in diss. De scriptoribus ecclesiasticis, tom. I, p. 471, 472, et ipse Georgius Bullus in Defensione fidei Nicænæ, sect. 111, c. 8, § 4, p. 369, 370. Beatissimi HIPPOLYTI episcopi et martyris oratio, & de consummatione mundi, ac de Antichristo, et secundo adventu Domini nostri Jesu Christi. I. Quoniam beati prophetæ oculi nostri fuerunt, re- rum arcanarum declarationem nobis indicantes, tum vita, tum manifestatione, atque Spiritus sancti scriptoribus ecclesiasticis an. 1659 excusis,cum Gudii editio nondum prodiisset, perperam distinguit edi- tam jam tunc homiliam Hippolyti De Christo et Anti- christo ab ejus oratione De consummatione mundi. Τοῦ μακαριωτάτου ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ἐπισκόπου καὶ τοῦ κόσμου, καὶ περὶ τοῦ Ἀντιχρίστου, καὶ εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. I. Ἐπειδὴ γὰρ (25) οἱ μακάριοι προφῆται ὀφθαλμοὶ ἡμῶν γεγόνασι, τῶν ἀποκρύφων τὴν δήλωσιν ἡμῖν εμφανιζόμενοι (24), διά τε βίου, διά τε ἐμφανείας (25), teram B. notabo, et quem Oxoniæ cum Ducæi edi tione contulit collega meus doctissimus conjunctissi musque Jo. Christophorus Wolfius, verba moxo- TOU xal desiderantur. bitam, passim auctor innuit, ut station capite 2. sisse. Sed illa in B. desideratur. (16) Comment. in Dan. 1. xxxıx, p. 758. (17) Epistola dedicatoria cardinali a Lotharingia. (18) Aubertus Miræus, in notis ad S. Hieron. De (19) Baronius ad an. C. 101, § 3 et an. 229,§ 10. B (20) Elias du Pin, p. 308, 311. (21) In codice Barocciano, quem deinceps per lit- (21) μάρτυρος, λόγος (22) περὶ τῆς συντελείας (22) Homiliam esse hoc scriptum ad populum ha- (23) Vocula ráp videtur indicare aliquid præces (24) Εμφανίζοντες, Β. (25) Εμπνεύσεως, ide

905 APPENDIX AD PARTEM If OPP. S. HIPPOLYTI. 901 Antichristum verum hominem futurum. Hic suspicatur templum Ilierosolymitanum in gratiam Judæorum revocatum iri ab Antichristo, in eoque sessurum ipsum quasi Deum: cum tamen Theodoretus, Damasce- nus et alii, opinantur eum sessurum in templis Christianorum: quia hæc sola vere dici possunt templa Dei, quandoquidem Judaicum templum, post mortem Domini nostri omni sanctitate religioneque priva- tum, profanum, impurum et impium evasit, ut adnotat Pererius (16). Qui et vere subsequentibus verbis observat: Et Dominum nostrum et Danielem prædixisse desolationem illius templi fore in omne ærum irre- parabilem. Hinc existimat Joannem evangelistam, quasi minime mortuum, simul cum Enoch et Elia mansurum usque ad tempus Antichristi: cum tamen B. Joannem obiisse mortem asserat Ecclesia, teste Pico (17), qui hanc orationem primo evulgavit et hanc sententiam summopere cavendam monuit, utpote peculia- rem et alienam ab ecclesiastica doctrina. Andreas Rivetus lib. 11 Critici sacri, cap. 11. Sub Hippolyti nomine prodiit Parisiis anno 1557 libellus (18) De consummatione mundi, Antichristo, " secundo Christi adventu, Græce et Latine, ex interpretatione Joannis Pici, de quo subjiciam censuram re- verendissimi Juelli, contra Harding. art. 1, sect. 5. Exiguus, inquit, libellus, pretii pene nullius, nec fidei quidem majoris. Auctorem fuisse illitteratum atque indoctum, cum ex ipso Græcæ dictionis genere, quod plerumque puerile est, tum ex rei veritate atque pondere apparet. Primam libri sententiam exorditur ab enim, Yáp, quod ne puer quidem in schola fa- ceret. Multas habet de natalibus et vita Antichristi inanes conjecturas. Antichristum non hominem, sed dæmonem fore humana figura præditum affirmat, quem contra Paulus vocat hominem peccati. Joannem, qui librum Apocalypseos scripsit, cum Elia et Enocho denuo adfuturum fingit, ut Antichristum redar- guat, cui sententiæ, ait Possevinus, non est acquiescendum. Joannis Apocalypsin, inscite, pro Daniele usur- pat. Animas hominum a sæculis fuisse affirmat, quod fuit Origenistarum figmentum: aliaque sunt ejus crebra insomnia atque deliria: quibus perpensis, non possumus adduci, ut credamus libellum hunc esse veteris illius episcopi; quamvis non ignoremus illis etiam temporibus nonnullos scripsisse non pauca, quæ cum judicio et præcautione ex Scripturis sunt legenda. Nescio an sit idem liber, de quo Sixtus Se nensis, libr. IV, scripsit: Reperti sunt in superioribus annis Basilea commentarii quidam in Apocalypsin, Hippolyto inscripti, de quibus ob eruditionis et styli inopiam ambigitur. Sive idem sit, sive alius, eadem est ambigendi ratio. Franciscus Combefisius præf. notarum in librum S. Hippolyti genuinum de Antichristo. Quod Hippolyti nomine opus De Antichristo hactenus pluteos oneraverat, sequioris Græciæ monumen- tum est, ac plane stramineum, nihil ævi illius sinceritatem redolens, aut venam magni cum simplicitate theologi, satisque in Scripturis versati; cujus parens eo ipso persuasus fuerit, quod scripsisse Hippoly- tum de Antichristo apud antiquos pervulgatum sit. Adde quæ idem Combefisius in notis supra p. 10, a Marquardus Gudius p. 36. Nanus Tillemontius notis in Vitam S. Hippolyti,t. III Memor. histor. eccles., p. 678. Præter libellum De Antichristo quem Gudius in lucem edidit, est in manibus alius ejusdem argumenti insertus tomo XII Bibliotheca Patrum, pag. 587, quem centum fere annis ante vulgaverat Joannes Picus canonicus Parisiensis, inscriptum De consummatione mundi ac de Antichristo et secundo adventu Domiui nostri Jesu Christi. Cæsar Baronius (19) tanquam genuinum scriptum recipit, nec tamen potest sibi im- perare quominus condemnet quod in eo legitur, Joannein evangelistam necdum esse mortuum, quod re- vera etiam parum dignum esse videtur tanto doctore Ecclesiæ, tamque celebri, qui tertio sæculo vixit atque in genuino libro De Antichristo, cap. 31, contrarium etiam diserte testatus est. Itaque et prius quam verus ille fuisset repertus, non pauci eum tanquam falsum ac subdititium rejecerunt, ac longe ju- nioris scriptoris, qualis est Hippolytus Thebanus, illum esse putaverunt. Alia affert Rivetus quibus con firmatur eadem sententia et quæ ipsi persuadent non majorein esse auctoritatem, scriptoris, quam scri plum ipsum exigui pretii. Elias du Pin Riveto suffragatus iisdem (20) fere rationibus utitur. Sed et a Combelisio observatum est in Catena Græca ad Jeremiam verba quædam ex Hippoly to allegari, quæ in Gudiano Hippolyto non autem in hoc Pici reperiuntur. Quæ sola ratio suflicit ad refellendos eos, qui eum defendere ac tueri sunt conati, ut Philippus Labbeus in diss. De scriptoribus ecclesiasticis, tom. I, p. 471, 472, et ipse Georgius Bullus in Defensione fidei Nicænæ, sect. 111, c. 8, § 4, p. 369, 370. Beatissimi HIPPOLYTI episcopi et martyris oratio, & de consummatione mundi, ac de Antichristo, et secundo adventu Domini nostri Jesu Christi. I. Quoniam beati prophetæ oculi nostri fuerunt, re- rum arcanarum declarationem nobis indicantes, tum vita, tum manifestatione, atque Spiritus sancti scriptoribus ecclesiasticis an. 1659 excusis,cum Gudii editio nondum prodiisset, perperam distinguit edi- tam jam tunc homiliam Hippolyti De Christo et Anti- christo ab ejus oratione De consummatione mundi. Τοῦ μακαριωτάτου ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ἐπισκόπου καὶ τοῦ κόσμου, καὶ περὶ τοῦ Ἀντιχρίστου, καὶ εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. I. Ἐπειδὴ γὰρ (25) οἱ μακάριοι προφῆται ὀφθαλμοὶ ἡμῶν γεγόνασι, τῶν ἀποκρύφων τὴν δήλωσιν ἡμῖν εμφανιζόμενοι (24), διά τε βίου, διά τε ἐμφανείας (25), teram B. notabo, et quem Oxoniæ cum Ducæi edi tione contulit collega meus doctissimus conjunctissi musque Jo. Christophorus Wolfius, verba moxo- TOU xal desiderantur. bitam, passim auctor innuit, ut station capite 2. sisse. Sed illa in B. desideratur. (16) Comment. in Dan. 1. xxxıx, p. 758. (17) Epistola dedicatoria cardinali a Lotharingia. (18) Aubertus Miræus, in notis ad S. Hieron. De (19) Baronius ad an. C. 101, § 3 et an. 229,§ 10. B (20) Elias du Pin, p. 308, 311. (21) In codice Barocciano, quem deinceps per lit- (21) μάρτυρος, λόγος (22) περὶ τῆς συντελείας (22) Homiliam esse hoc scriptum ad populum ha- (23) Vocula ráp videtur indicare aliquid præces (24) Εμφανίζοντες, Β. (25) Εμπνεύσεως, ide

905 APPENDIX AD PARTEM If OPP. S. HIPPOLYTI. 901 Antichristum verum hominem futurum. Hic suspicatur templum Ilierosolymitanum in gratiam Judæorum revocatum iri ab Antichristo, in eoque sessurum ipsum quasi Deum: cum tamen Theodoretus, Damasce- nus et alii, opinantur eum sessurum in templis Christianorum: quia hæc sola vere dici possunt templa Dei, quandoquidem Judaicum templum, post mortem Domini nostri omni sanctitate religioneque priva- tum, profanum, impurum et impium evasit, ut adnotat Pererius (16). Qui et vere subsequentibus verbis observat: Et Dominum nostrum et Danielem prædixisse desolationem illius templi fore in omne ærum irre- parabilem. Hinc existimat Joannem evangelistam, quasi minime mortuum, simul cum Enoch et Elia mansurum usque ad tempus Antichristi: cum tamen B. Joannem obiisse mortem asserat Ecclesia, teste Pico (17), qui hanc orationem primo evulgavit et hanc sententiam summopere cavendam monuit, utpote peculia- rem et alienam ab ecclesiastica doctrina. Andreas Rivetus lib. 11 Critici sacri, cap. 11. Sub Hippolyti nomine prodiit Parisiis anno 1557 libellus (18) De consummatione mundi, Antichristo, " secundo Christi adventu, Græce et Latine, ex interpretatione Joannis Pici, de quo subjiciam censuram re- verendissimi Juelli, contra Harding. art. 1, sect. 5. Exiguus, inquit, libellus, pretii pene nullius, nec fidei quidem majoris. Auctorem fuisse illitteratum atque indoctum, cum ex ipso Græcæ dictionis genere, quod plerumque puerile est, tum ex rei veritate atque pondere apparet. Primam libri sententiam exorditur ab enim, Yáp, quod ne puer quidem in schola fa- ceret. Multas habet de natalibus et vita Antichristi inanes conjecturas. Antichristum non hominem, sed dæmonem fore humana figura præditum affirmat, quem contra Paulus vocat hominem peccati. Joannem, qui librum Apocalypseos scripsit, cum Elia et Enocho denuo adfuturum fingit, ut Antichristum redar- guat, cui sententiæ, ait Possevinus, non est acquiescendum. Joannis Apocalypsin, inscite, pro Daniele usur- pat. Animas hominum a sæculis fuisse affirmat, quod fuit Origenistarum figmentum: aliaque sunt ejus crebra insomnia atque deliria: quibus perpensis, non possumus adduci, ut credamus libellum hunc esse veteris illius episcopi; quamvis non ignoremus illis etiam temporibus nonnullos scripsisse non pauca, quæ cum judicio et præcautione ex Scripturis sunt legenda. Nescio an sit idem liber, de quo Sixtus Se nensis, libr. IV, scripsit: Reperti sunt in superioribus annis Basilea commentarii quidam in Apocalypsin, Hippolyto inscripti, de quibus ob eruditionis et styli inopiam ambigitur. Sive idem sit, sive alius, eadem est ambigendi ratio. Franciscus Combefisius præf. notarum in librum S. Hippolyti genuinum de Antichristo. Quod Hippolyti nomine opus De Antichristo hactenus pluteos oneraverat, sequioris Græciæ monumen- tum est, ac plane stramineum, nihil ævi illius sinceritatem redolens, aut venam magni cum simplicitate theologi, satisque in Scripturis versati; cujus parens eo ipso persuasus fuerit, quod scripsisse Hippoly- tum de Antichristo apud antiquos pervulgatum sit. Adde quæ idem Combefisius in notis supra p. 10, a Marquardus Gudius p. 36. Nanus Tillemontius notis in Vitam S. Hippolyti,t. III Memor. histor. eccles., p. 678. Præter libellum De Antichristo quem Gudius in lucem edidit, est in manibus alius ejusdem argumenti insertus tomo XII Bibliotheca Patrum, pag. 587, quem centum fere annis ante vulgaverat Joannes Picus canonicus Parisiensis, inscriptum De consummatione mundi ac de Antichristo et secundo adventu Domiui nostri Jesu Christi. Cæsar Baronius (19) tanquam genuinum scriptum recipit, nec tamen potest sibi im- perare quominus condemnet quod in eo legitur, Joannein evangelistam necdum esse mortuum, quod re- vera etiam parum dignum esse videtur tanto doctore Ecclesiæ, tamque celebri, qui tertio sæculo vixit atque in genuino libro De Antichristo, cap. 31, contrarium etiam diserte testatus est. Itaque et prius quam verus ille fuisset repertus, non pauci eum tanquam falsum ac subdititium rejecerunt, ac longe ju- nioris scriptoris, qualis est Hippolytus Thebanus, illum esse putaverunt. Alia affert Rivetus quibus con firmatur eadem sententia et quæ ipsi persuadent non majorein esse auctoritatem, scriptoris, quam scri plum ipsum exigui pretii. Elias du Pin Riveto suffragatus iisdem (20) fere rationibus utitur. Sed et a Combelisio observatum est in Catena Græca ad Jeremiam verba quædam ex Hippoly to allegari, quæ in Gudiano Hippolyto non autem in hoc Pici reperiuntur. Quæ sola ratio suflicit ad refellendos eos, qui eum defendere ac tueri sunt conati, ut Philippus Labbeus in diss. De scriptoribus ecclesiasticis, tom. I, p. 471, 472, et ipse Georgius Bullus in Defensione fidei Nicænæ, sect. 111, c. 8, § 4, p. 369, 370. Beatissimi HIPPOLYTI episcopi et martyris oratio, & de consummatione mundi, ac de Antichristo, et secundo adventu Domini nostri Jesu Christi. I. Quoniam beati prophetæ oculi nostri fuerunt, re- rum arcanarum declarationem nobis indicantes, tum vita, tum manifestatione, atque Spiritus sancti scriptoribus ecclesiasticis an. 1659 excusis,cum Gudii editio nondum prodiisset, perperam distinguit edi- tam jam tunc homiliam Hippolyti De Christo et Anti- christo ab ejus oratione De consummatione mundi. Τοῦ μακαριωτάτου ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ἐπισκόπου καὶ τοῦ κόσμου, καὶ περὶ τοῦ Ἀντιχρίστου, καὶ εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. I. Ἐπειδὴ γὰρ (25) οἱ μακάριοι προφῆται ὀφθαλμοὶ ἡμῶν γεγόνασι, τῶν ἀποκρύφων τὴν δήλωσιν ἡμῖν εμφανιζόμενοι (24), διά τε βίου, διά τε ἐμφανείας (25), teram B. notabo, et quem Oxoniæ cum Ducæi edi tione contulit collega meus doctissimus conjunctissi musque Jo. Christophorus Wolfius, verba moxo- TOU xal desiderantur. bitam, passim auctor innuit, ut station capite 2. sisse. Sed illa in B. desideratur. (16) Comment. in Dan. 1. xxxıx, p. 758. (17) Epistola dedicatoria cardinali a Lotharingia. (18) Aubertus Miræus, in notis ad S. Hieron. De (19) Baronius ad an. C. 101, § 3 et an. 229,§ 10. B (20) Elias du Pin, p. 308, 311. (21) In codice Barocciano, quem deinceps per lit- (21) μάρτυρος, λόγος (22) περὶ τῆς συντελείας (22) Homiliam esse hoc scriptum ad populum ha- (23) Vocula ráp videtur indicare aliquid præces (24) Εμφανίζοντες, Β. (25) Εμπνεύσεως, ide

καὶ ἐπιφοιτήσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὰ μήπω γεγονότα (26) διαλεγόμενοι· ὅθεν καὶ πάσαις ταῖς μετέπειτα γενεαίς, μεγίστην θεωρίαν καὶ πρᾶξιν ἀνεζωγράφησαν. Διὸ δὴ καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ (27) διὰ σαρκὸς ἐπιδημίαν τῷ κόσμῳ κηρύξαντες, τὴν ἐκ τῆς παναχράντου καὶ θεοτόκου (28) Μαρίας, γεννήσεώς τε καὶ αὐξήσεως, καὶ τῆς μετὰ ἀνθρώπων ἀναστρο φῆς (29) καὶ βιώσεως, καὶ τὴν διὰ βαπτίσματος ἀνάδειξιν αὐτοῦ, καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις γενησομένην ἀναγέννησιν, διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας· τὴν τῶν θαυμάτων πληθύν, καὶ τὸ ἐπὶ σταυροῦ μακάριον πά θος, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἐμπαίγματα, ἅπερ παρὰ τῶν Ἰουδαίων ὑπέμεινε· τὴν ταφὴν αὐτοῦ, τὴν εἰς ᾅδου κατάβασιν, καὶ τῶν ἀπ' αἰώνων (30) ψυχῶν ἀνάβα- σίν τε καὶ ἀπολύτρωσιν (51), τὴν τοῦ θανάτου φθο ράν, τήν τε ἐκ νεκρῶν αὐτοῦ ζωοποιὸν ἔγερσιν, καὶ παντὸς τοῦ κόσμου ἀνάπλασιν, καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀναλήψεως (32) ἄνοδον, καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος ὑπο- δοχὴν, ἧσπερ (55) οἱ ἀπόστολοι κατηξιώθησαν· καὶ πάλιν τὴν δεύτεραν παρουσίαν τὴν μέλλουσαν ἐκε θροεῖν τὰ σύμπαντα· ἀναγκαίως γὰρ βλέποντες (54) καλούμενοι προϋπέδειξαν καὶ προείπον. ΙΙ. Διὸ καὶ τῆς συντελείας ἡμῖν τὴν ἡμέραν ἐνεφά νησαν, τὴν ἐν τοῖς ἐσχάτοις καιροῖς, τὴν τοῦ ἀποστά του ἐμφάνειαν καὶ πλάνην τοῖς ἀνθρώποις (55), καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ τὴν ἔναρξιν και συμπλήρωσιν, καὶ τὴν τοῦ κριτοῦ ἔλευσιν, καὶ τὴν τῶν δικαίων ζωήν, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν τιμωρίαν προϋπέφηναν, ἵνα πάντες ἡμεῖς ἐν νῷ φέροντες ταῦτα καθ' ἑκάστην ἡμέραν καὶ ὥραν, ὡς τέκνα τῆς Ἐκκλησίας γινώσκω- μεν (56) ὅτι ἱῶτα ἐν, ἢ μία κεραία ἐξ αὐτῶν οὐκ ἀπολυθήσεται (57), καθὼς ὁ σωτήριος λόγος ὑπέψη- νεν. ᾿Αναγκαίως οὖν πάντες ἀνοίξατε (58) τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν καρδιῶν ὑμῶν καὶ τὰ ὦτα τῆς ψυχῆς ὑμῶν, καὶ ὑποδέξασθε, ὂν μέλλομεν λέγειν λόγον (59). Πάσης γὰρ φρίκης καὶ φόβου μεστὸν διήγημα μέλλω ἐμφανίσαι σήμερον, τὴν συντέλειαν, ήγουν, την παγκόσμιον (40) τοῦ ἐχθροῦ καὶ διαβόλου πλάνην· καὶ μετὰ ταῦτα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δευτέραν παρουσίαν. ΙΙΙ. Πόθεν οὖν, φιλόχριστοι, λάβω (41) ἀρχήν; καὶ τί ἀπάρξομαι, ἢ τί διηγήσομαι ; τίνα μάρτυρα (42) τοῖς λεγομένοις παρέξω ; Αλλ' ὅθεν τὸν λόγον ἠρξά- μεθα (43), τούτους εἰς μέσον παραγάγωμεν πιστοὺς ὑποδοχῆς, ἦνπερ. Χ. πάντα προϋπέδειξαν, διὸ καὶ τὴν τῆς συντελείας ἡμέ ραν συνεφάνησαν ἡμῖν τὴν ἐσχάτην τοῖς χρόνοις ἔσεσθαι μέλλουσαν, καὶ τὴν τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἀπο- στάτου. λαλεῖν. γάγωμεν. - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. A adventu, et verba de iis quæ nondum acciderupt B C c ss Matth. v, 18. martyris ævo usitata non fuisse quidam viri docti existimant. Si tamen nullum aliud esset argumen- tum præsentem homiliam Hippolyto abjudicandi, non magnæ illud rei esset, cum voce illa jam usi sint Origenes, Methodius, Dionysius Alex., Hippo- lyto suppares. sine sententiæ detrimento abesse. PATROL. GR. D facientes, unde etiam omnium sæculorum posteri- tati maximam delinearunt contemplandi agendique occasionem : quam etiam ob causam, Dei per car- nem adventu in mundum promulgato, qui ex im- polluta ac deipara Maria ortum sumpsit atque in- crementum, ejus cum hominibus consuetudinem ac vitam, ejusque per baptisma declarationem, fu- turam omnibus hominibus regenerationem, per la… vacrum regenerationis; ejus miracula copiosa, bea- tam illam in cruce passionem, ludibria Judæorum quæ in ea pertulit, sepulturam ejus, descensum ad inferos, ascensum redemptionemque animarum quæ fuerunt a sæculis, mortis exstinctionem, vivificam ejus a mortuis resurrectionem, universi mundi re- formationem, in cœlum assumptionem et ascensio- nem, sancti Spiritus susceptionem, qua ornavit apo- stolos; adventum denique secundum, qui manife- stabit omnia : cum videntes appellentur, necessario præmonstrarunt ac prædixerunt. H. Unde dien etiam consummationis nobis signi- ficarunt, extremis temporibus apostatam emersi- rum, qui homines seduceret, initium ac finem re- gni ejus, judicis quoque adventum, justorum vitam, ac delinquentium supplicia præsignarunt : uti omnes singulis diebus ac horis hæc animo versantes velut Ecclesiæ filii cognoscamus, ne unum quidem iota nec unum apicem *, ex his præteritum iri : quem- admodum sermo Salvatoris indicavit. Omnes igi- tur necessario aperite oculos cordium vestrorum, ac auribus animæ vestræ quæ dicturi sumus exci- pite. Explicabo enim vobis hodierno die omnis hor roris terrorisque plenam narrationem : nempe de consummatione, id est, totius mundi seductione, quam patietur ab hoste et diabolo; quam seque- tur secundus adventus Domini nostri Jesu Christi. Ill. Unde ergo, Christi amantes, sumam initium ? quid exordiar, quidve commemorabo ? Quem eorum quæ dico testem exhibebo? Verum unde sermonem sumus auspicati, eos in medium proferamus testes (26) Idem ms. codex, ευρηκότα. (27) Τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, id. (28) Hoc est ex illis vocabulis que S. Hippolyti (29) Τὴν ἀναστροφήν, Β. (30) 'Απ' αἰῶνος, Β. (31) De piis intellige, aut Origenistas cave. Picus. (32) In B. deest vocabulum αναλήψεως, et potest (33) Duo Pici codices, καὶ τῆς τοῦ Πνεύματος (54) Quæ sequuntur ita in B. expressa sunt : (35) In B. desunt verba, τοῖς ἀνθρώποις. (36) Bet alius Pici codex, γινώσκοντες. (37) Απολειφθήσεται. (38) 'Ανοίξαντες, Β. (39) In Barocc. additur, ὑποδέξασθαι ο μέλλω (40) Id., τὴν συντέλειαν τὴν παγκόσμιον. (41) Λάβομεν, Β. (42) Τίνα δὲ μαρτυρίαν, i. (43) Id., ἠρξάμην, οι μος παραγάγω ριο παρα-

Α μάρτυρας, βεβαιοῦντας τῶν λεγομένων (44) τὴν δή- λωσιν· καὶ μετέπειτα, καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν διδα χήν, μᾶλλον δὲ προφητείαν, πῶς πανταχοῦ τῆς οἰκου μένης σαλπίζουσι τῆς συντελείας τὴν ἡμέραν. Επειδή οὖν καὶ (45) οὗτοι τὰ μήπω γενησόμενα προϋπέδειξαν, καὶ τῶν μελλόντων ἀναφανῆναι πονηρῶν ἀνθρώπων σκαιωρίαν καὶ κακοβουλίαν ἀνεφάνησαν (46), φέρε οὖν, τὸν προφήτην Ησαΐαν ὡς πρῶτον μάρτυρα μέσ σον εἰσαγάγωμεν, περὶ τῶν χρόνων τῆς συντελείας ἡμῖν ἐκδιδάσκοντα. Τί οὖν φησίν; Η γῆ ὑμῶν ἔρη μος, αἱ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι· τὴν χώραν ὑμῶν ἐνώπιον ὑμῶν ἀλλότριοι κατεσθίουσιν· εγκαταλειφθήσεται ἡ θυγάτηρ Σιών, ὡς σκηνή ἐν ἀμπελῶνι, καὶ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἐν σικυη λάτῳ (47), ὡς πόλις πολιορκουμένη. Εἶδες τοῦ προφήτου, ἀγαπητέ, τὴν ἔκλαμψιν, ἣν πρὸ πόσων γενεῶν τὸν καιρὸν (48) προεθέσπισεν. Οὐ γὰρ περί τῶν Ἰουδαίων τοῦτον τὸν λόγον προϋπέφηνεν, οὐδὲ περὶ τῆς Σιὼν τῆς πόλεως, ἀλλὰ περὶ τῆς Ἐκκλη σίας (4). Σιών γὰρ τὴν ἐξ ἐθνῶν προσαχθεῖσαν νύμφην πάντες οἱ προφῆται ἐδήλωσαν (50). ὑφαπλώσωμεν. Ποῖον δὴ τοῦτον; Ακουσον καὶ τοῦ Ὡστὲ τοιαῦτα φωνοῦντος μεγαλοφώνως· Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, επάξει Κύριος ἄνεμον καύσω νος ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἀναξηρανεῖ τὰς φλέβας αὐτῶν· καὶ ἐξερημώσει τὰς πηγὰς αὐτῶν· καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἐπιθυμητὰ ἀρα- νισθήσονται, ὅτι ἀντέστησαν (51) πρὸς τὸν θεὸν, ἐν ῥομφαίᾳ πεσοῦνται, καὶ αἱ ἐν γαστρὶ αὐτῶν ἔχουσαι, διαρραγήσονται. Τίς γὰρ ἄλλος (52) ἄνε- μος καύσωνος ἐκ τῆς ἐρήμου, ἀλλ᾽ ἢ ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλλων ἀφανίσαι (55) καὶ ἀναξηράναι (4) τὰς φλέβας τῶν ὑδάτων, καὶ τοὺς καρποὺς (55) τῶν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ οἱ ἄνθρωποι. Διὸ καὶ ἀφανίσει δένδρων ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν ἐν αὐτοὺς, καὶ δουλεύσουσιν αὐτὸν ἐν τῇ ἀκαθαρσίᾳ αὐτοῦ. νητας ἐν πύλαις ἐκκλίνοντες. Διὰ τοῦτο ὁ συνιών Ορα (56) συμφωνίαν προφήτου πρὸς προφή την μάθε καὶ ἕτερον τὰ ὅμοια διαλεγόμενον. Αμώς γὰρ τὰ αὐτὰ συμφώνως προεφήτευσε· Τάδε λέγει Κύριος· Διὰ τοῦτο ἀνθ' ὧν κατηγκονδυλίσετε (57) πτωχόν, καὶ δῶρα ἐκλεκτὰ ἐδέξασθε παρ' αὐτοῦ· οἴκους γὰρ (58) ᾠκοδομήσατε, καὶ οὐ μὴ κατοική σητε ἐν αὐτοῖς. Ἀμπελῶνας ἐπιθυμητούς ἐξου τεύσατε, καὶ οὐ μὴ πίητε τὸν οἶκον αὐτῶν, ὅτι ἔγνω (59) πολλὰς ἀσεβείας· καταπατοῦντες τὸ δίκαιον, λαμβάνοντες ἀντάλλαγμα (60), καὶ πέ- ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν τὰ ἔργα αὐτ τοῦ οἱ ἄνθρωποι· διὸ καὶ ἐμφανίσει, καὶ ἑτέρων τὰ ὅμοια διαλεγομένων. τῶν . πατούντων. APPEND. AD PARTEM OPERUM S. HIPPOLYTI. fide dignos, qui dicta comprobent; deinde aposto. lorum quoque doctrinam, vel prophetiam potius, ut per universum orbem terrarum quasi tuba canant consummationis diem. Cum igitur hi quoque præ- signaverint quæ nondum evenerunt, ac fallacias perversaque consilia improborum hominum, qui exsistent, aperuerint; agedum Isaiam prophetam tanquam primum testem in medium producamus, qui docet nos quæ futura sunt circa tempora con- summationis. Quid igitur ait? Terra vestra deserta, civitates vestræ igne exusta. Regionem vestram in conspectu vestro devorant alieni. Derelinquetur flia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario; tanquam civitas quæ vastatur **. Vides, dilecte, lumen prophetæ imnissum, quo tempus illud, quod ante sæculis vaticinatus est. Nec B enin de Judæis, nec de civitate Sion verbum hoc prædixit, sed de Ecclesia. Nam omnes prophetæ declararunt Sion esse spousam e gentibus ad- ductam. IV. Quocirca ad secundum testem orationem ap- plicemus. Quisnam est ille? Audi etiam Oseam gran- diloqua fundentem : In diebus illis inducet Domi- nus e deserto ventum uredinis contra illos; et desic- cabit venas eorum, et desertos faciet fontes eorum, et universa vasa desiderabilia delebuntur *. Quia restiterunt contra Deum, in gladio cadent, el quæ ex eis praegnantes fuerint, disrumpentur. Ecquis alius ventus uredinis a deserto, quam Antichristus? qui temporibus suis deleturus est et desiccaturus venas aquarum et fructus arborum, propterea quod homines amplexi sunt opera ejus. Itaque delebit eos, ipsique servient in impuritate ipsius. C V. Attende concordiam prophetæ cum propheta : cognosce alium quoque similia proloquentem. Eadem enim Amos propheta consentiens prædixit: Hæc dicit Dominus: Quia pugno percutitis pauperem, et dona electa cepistis ab eo, domos pulilas @difcastis, et non habitabilis in eis. Vineas desiderabiles plan- tastis, nec tamen vinum bibetis earum. Quia novi permultas impietales vestras, el gravia sunt peccata vestra. Qui defraudatis justos, accipilis munera, et pauperes in portis opprimitis. Ideo prudens in tem- pore illo tacebit, quia tempus malum est *. Disce, D Isa. 1, 7. V. Ose. XIV, 4. " Amos. v, 11, 12, 15. * Ose. xiii, 15. in B. absunt. etc. 18. Διὸ καὶ πρὸς δεύτερον μάρτυρα τὸν λόγον (44) Τῶν λόγων, Β. (45) Ms. B., xai yàp xaí. (46) ld., ἐνεφάνησαν. (47) Σικυηράτω, Β. (48) Ms. Β., πρὸ τοσούτων γενεῶν τῶν ἡμερῶν. (49) 1d., περὶ τῆς ἁγίας Εκκλησίας. (50) Προεδήλωσεν, Β. (51) Verba ὅτι ἀντέστησαν, usque ad πεσοῦνται, (52) Alius Pici codex, ὅτι γὰρ ἄλλο, vitiose. (55) ᾿Αναφανῆναι, Β. (54) Id., Αναξηρανεί. (55) Id., minus emendate : οι καρποὶ τῶν δένδρων (56) Ms. Β., ὁρᾶς συμφωνίαν προφήτου· μάθε οὖν (57) Leg. κατεκονδυλίσατε, ex vulgatis codd. (58) Alter Pici codex omittit γάρ. (59) Ms. Β., ἔγνων πολλὰς ἀσεβείας ὑμῶν κατα (60) Ιd. ἀνταλλάγματα.

Α μάρτυρας, βεβαιοῦντας τῶν λεγομένων (44) τὴν δή- λωσιν· καὶ μετέπειτα, καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν διδα χήν, μᾶλλον δὲ προφητείαν, πῶς πανταχοῦ τῆς οἰκου μένης σαλπίζουσι τῆς συντελείας τὴν ἡμέραν. Επειδή οὖν καὶ (45) οὗτοι τὰ μήπω γενησόμενα προϋπέδειξαν, καὶ τῶν μελλόντων ἀναφανῆναι πονηρῶν ἀνθρώπων σκαιωρίαν καὶ κακοβουλίαν ἀνεφάνησαν (46), φέρε οὖν, τὸν προφήτην Ησαΐαν ὡς πρῶτον μάρτυρα μέσ σον εἰσαγάγωμεν, περὶ τῶν χρόνων τῆς συντελείας ἡμῖν ἐκδιδάσκοντα. Τί οὖν φησίν; Η γῆ ὑμῶν ἔρη μος, αἱ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι· τὴν χώραν ὑμῶν ἐνώπιον ὑμῶν ἀλλότριοι κατεσθίουσιν· εγκαταλειφθήσεται ἡ θυγάτηρ Σιών, ὡς σκηνή ἐν ἀμπελῶνι, καὶ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἐν σικυη λάτῳ (47), ὡς πόλις πολιορκουμένη. Εἶδες τοῦ προφήτου, ἀγαπητέ, τὴν ἔκλαμψιν, ἣν πρὸ πόσων γενεῶν τὸν καιρὸν (48) προεθέσπισεν. Οὐ γὰρ περί τῶν Ἰουδαίων τοῦτον τὸν λόγον προϋπέφηνεν, οὐδὲ περὶ τῆς Σιὼν τῆς πόλεως, ἀλλὰ περὶ τῆς Ἐκκλη σίας (4). Σιών γὰρ τὴν ἐξ ἐθνῶν προσαχθεῖσαν νύμφην πάντες οἱ προφῆται ἐδήλωσαν (50). ὑφαπλώσωμεν. Ποῖον δὴ τοῦτον; Ακουσον καὶ τοῦ Ὡστὲ τοιαῦτα φωνοῦντος μεγαλοφώνως· Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, επάξει Κύριος ἄνεμον καύσω νος ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἀναξηρανεῖ τὰς φλέβας αὐτῶν· καὶ ἐξερημώσει τὰς πηγὰς αὐτῶν· καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἐπιθυμητὰ ἀρα- νισθήσονται, ὅτι ἀντέστησαν (51) πρὸς τὸν θεὸν, ἐν ῥομφαίᾳ πεσοῦνται, καὶ αἱ ἐν γαστρὶ αὐτῶν ἔχουσαι, διαρραγήσονται. Τίς γὰρ ἄλλος (52) ἄνε- μος καύσωνος ἐκ τῆς ἐρήμου, ἀλλ᾽ ἢ ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλλων ἀφανίσαι (55) καὶ ἀναξηράναι (4) τὰς φλέβας τῶν ὑδάτων, καὶ τοὺς καρποὺς (55) τῶν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ οἱ ἄνθρωποι. Διὸ καὶ ἀφανίσει δένδρων ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν ἐν αὐτοὺς, καὶ δουλεύσουσιν αὐτὸν ἐν τῇ ἀκαθαρσίᾳ αὐτοῦ. νητας ἐν πύλαις ἐκκλίνοντες. Διὰ τοῦτο ὁ συνιών Ορα (56) συμφωνίαν προφήτου πρὸς προφή την μάθε καὶ ἕτερον τὰ ὅμοια διαλεγόμενον. Αμώς γὰρ τὰ αὐτὰ συμφώνως προεφήτευσε· Τάδε λέγει Κύριος· Διὰ τοῦτο ἀνθ' ὧν κατηγκονδυλίσετε (57) πτωχόν, καὶ δῶρα ἐκλεκτὰ ἐδέξασθε παρ' αὐτοῦ· οἴκους γὰρ (58) ᾠκοδομήσατε, καὶ οὐ μὴ κατοική σητε ἐν αὐτοῖς. Ἀμπελῶνας ἐπιθυμητούς ἐξου τεύσατε, καὶ οὐ μὴ πίητε τὸν οἶκον αὐτῶν, ὅτι ἔγνω (59) πολλὰς ἀσεβείας· καταπατοῦντες τὸ δίκαιον, λαμβάνοντες ἀντάλλαγμα (60), καὶ πέ- ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν τὰ ἔργα αὐτ τοῦ οἱ ἄνθρωποι· διὸ καὶ ἐμφανίσει, καὶ ἑτέρων τὰ ὅμοια διαλεγομένων. τῶν . πατούντων. APPEND. AD PARTEM OPERUM S. HIPPOLYTI. fide dignos, qui dicta comprobent; deinde aposto. lorum quoque doctrinam, vel prophetiam potius, ut per universum orbem terrarum quasi tuba canant consummationis diem. Cum igitur hi quoque præ- signaverint quæ nondum evenerunt, ac fallacias perversaque consilia improborum hominum, qui exsistent, aperuerint; agedum Isaiam prophetam tanquam primum testem in medium producamus, qui docet nos quæ futura sunt circa tempora con- summationis. Quid igitur ait? Terra vestra deserta, civitates vestræ igne exusta. Regionem vestram in conspectu vestro devorant alieni. Derelinquetur flia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario; tanquam civitas quæ vastatur **. Vides, dilecte, lumen prophetæ imnissum, quo tempus illud, quod ante sæculis vaticinatus est. Nec B enin de Judæis, nec de civitate Sion verbum hoc prædixit, sed de Ecclesia. Nam omnes prophetæ declararunt Sion esse spousam e gentibus ad- ductam. IV. Quocirca ad secundum testem orationem ap- plicemus. Quisnam est ille? Audi etiam Oseam gran- diloqua fundentem : In diebus illis inducet Domi- nus e deserto ventum uredinis contra illos; et desic- cabit venas eorum, et desertos faciet fontes eorum, et universa vasa desiderabilia delebuntur *. Quia restiterunt contra Deum, in gladio cadent, el quæ ex eis praegnantes fuerint, disrumpentur. Ecquis alius ventus uredinis a deserto, quam Antichristus? qui temporibus suis deleturus est et desiccaturus venas aquarum et fructus arborum, propterea quod homines amplexi sunt opera ejus. Itaque delebit eos, ipsique servient in impuritate ipsius. C V. Attende concordiam prophetæ cum propheta : cognosce alium quoque similia proloquentem. Eadem enim Amos propheta consentiens prædixit: Hæc dicit Dominus: Quia pugno percutitis pauperem, et dona electa cepistis ab eo, domos pulilas @difcastis, et non habitabilis in eis. Vineas desiderabiles plan- tastis, nec tamen vinum bibetis earum. Quia novi permultas impietales vestras, el gravia sunt peccata vestra. Qui defraudatis justos, accipilis munera, et pauperes in portis opprimitis. Ideo prudens in tem- pore illo tacebit, quia tempus malum est *. Disce, D Isa. 1, 7. V. Ose. XIV, 4. " Amos. v, 11, 12, 15. * Ose. xiii, 15. in B. absunt. etc. 18. Διὸ καὶ πρὸς δεύτερον μάρτυρα τὸν λόγον (44) Τῶν λόγων, Β. (45) Ms. B., xai yàp xaí. (46) ld., ἐνεφάνησαν. (47) Σικυηράτω, Β. (48) Ms. Β., πρὸ τοσούτων γενεῶν τῶν ἡμερῶν. (49) 1d., περὶ τῆς ἁγίας Εκκλησίας. (50) Προεδήλωσεν, Β. (51) Verba ὅτι ἀντέστησαν, usque ad πεσοῦνται, (52) Alius Pici codex, ὅτι γὰρ ἄλλο, vitiose. (55) ᾿Αναφανῆναι, Β. (54) Id., Αναξηρανεί. (55) Id., minus emendate : οι καρποὶ τῶν δένδρων (56) Ms. Β., ὁρᾶς συμφωνίαν προφήτου· μάθε οὖν (57) Leg. κατεκονδυλίσατε, ex vulgatis codd. (58) Alter Pici codex omittit γάρ. (59) Ms. Β., ἔγνων πολλὰς ἀσεβείας ὑμῶν κατα (60) Ιd. ἀνταλλάγματα.

Α μάρτυρας, βεβαιοῦντας τῶν λεγομένων (44) τὴν δή- λωσιν· καὶ μετέπειτα, καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν διδα χήν, μᾶλλον δὲ προφητείαν, πῶς πανταχοῦ τῆς οἰκου μένης σαλπίζουσι τῆς συντελείας τὴν ἡμέραν. Επειδή οὖν καὶ (45) οὗτοι τὰ μήπω γενησόμενα προϋπέδειξαν, καὶ τῶν μελλόντων ἀναφανῆναι πονηρῶν ἀνθρώπων σκαιωρίαν καὶ κακοβουλίαν ἀνεφάνησαν (46), φέρε οὖν, τὸν προφήτην Ησαΐαν ὡς πρῶτον μάρτυρα μέσ σον εἰσαγάγωμεν, περὶ τῶν χρόνων τῆς συντελείας ἡμῖν ἐκδιδάσκοντα. Τί οὖν φησίν; Η γῆ ὑμῶν ἔρη μος, αἱ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι· τὴν χώραν ὑμῶν ἐνώπιον ὑμῶν ἀλλότριοι κατεσθίουσιν· εγκαταλειφθήσεται ἡ θυγάτηρ Σιών, ὡς σκηνή ἐν ἀμπελῶνι, καὶ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἐν σικυη λάτῳ (47), ὡς πόλις πολιορκουμένη. Εἶδες τοῦ προφήτου, ἀγαπητέ, τὴν ἔκλαμψιν, ἣν πρὸ πόσων γενεῶν τὸν καιρὸν (48) προεθέσπισεν. Οὐ γὰρ περί τῶν Ἰουδαίων τοῦτον τὸν λόγον προϋπέφηνεν, οὐδὲ περὶ τῆς Σιὼν τῆς πόλεως, ἀλλὰ περὶ τῆς Ἐκκλη σίας (4). Σιών γὰρ τὴν ἐξ ἐθνῶν προσαχθεῖσαν νύμφην πάντες οἱ προφῆται ἐδήλωσαν (50). ὑφαπλώσωμεν. Ποῖον δὴ τοῦτον; Ακουσον καὶ τοῦ Ὡστὲ τοιαῦτα φωνοῦντος μεγαλοφώνως· Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, επάξει Κύριος ἄνεμον καύσω νος ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἀναξηρανεῖ τὰς φλέβας αὐτῶν· καὶ ἐξερημώσει τὰς πηγὰς αὐτῶν· καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἐπιθυμητὰ ἀρα- νισθήσονται, ὅτι ἀντέστησαν (51) πρὸς τὸν θεὸν, ἐν ῥομφαίᾳ πεσοῦνται, καὶ αἱ ἐν γαστρὶ αὐτῶν ἔχουσαι, διαρραγήσονται. Τίς γὰρ ἄλλος (52) ἄνε- μος καύσωνος ἐκ τῆς ἐρήμου, ἀλλ᾽ ἢ ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλλων ἀφανίσαι (55) καὶ ἀναξηράναι (4) τὰς φλέβας τῶν ὑδάτων, καὶ τοὺς καρποὺς (55) τῶν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ οἱ ἄνθρωποι. Διὸ καὶ ἀφανίσει δένδρων ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν ἐν αὐτοὺς, καὶ δουλεύσουσιν αὐτὸν ἐν τῇ ἀκαθαρσίᾳ αὐτοῦ. νητας ἐν πύλαις ἐκκλίνοντες. Διὰ τοῦτο ὁ συνιών Ορα (56) συμφωνίαν προφήτου πρὸς προφή την μάθε καὶ ἕτερον τὰ ὅμοια διαλεγόμενον. Αμώς γὰρ τὰ αὐτὰ συμφώνως προεφήτευσε· Τάδε λέγει Κύριος· Διὰ τοῦτο ἀνθ' ὧν κατηγκονδυλίσετε (57) πτωχόν, καὶ δῶρα ἐκλεκτὰ ἐδέξασθε παρ' αὐτοῦ· οἴκους γὰρ (58) ᾠκοδομήσατε, καὶ οὐ μὴ κατοική σητε ἐν αὐτοῖς. Ἀμπελῶνας ἐπιθυμητούς ἐξου τεύσατε, καὶ οὐ μὴ πίητε τὸν οἶκον αὐτῶν, ὅτι ἔγνω (59) πολλὰς ἀσεβείας· καταπατοῦντες τὸ δίκαιον, λαμβάνοντες ἀντάλλαγμα (60), καὶ πέ- ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ, ὅτι ἐπεθύμησαν τὰ ἔργα αὐτ τοῦ οἱ ἄνθρωποι· διὸ καὶ ἐμφανίσει, καὶ ἑτέρων τὰ ὅμοια διαλεγομένων. τῶν . πατούντων. APPEND. AD PARTEM OPERUM S. HIPPOLYTI. fide dignos, qui dicta comprobent; deinde aposto. lorum quoque doctrinam, vel prophetiam potius, ut per universum orbem terrarum quasi tuba canant consummationis diem. Cum igitur hi quoque præ- signaverint quæ nondum evenerunt, ac fallacias perversaque consilia improborum hominum, qui exsistent, aperuerint; agedum Isaiam prophetam tanquam primum testem in medium producamus, qui docet nos quæ futura sunt circa tempora con- summationis. Quid igitur ait? Terra vestra deserta, civitates vestræ igne exusta. Regionem vestram in conspectu vestro devorant alieni. Derelinquetur flia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario; tanquam civitas quæ vastatur **. Vides, dilecte, lumen prophetæ imnissum, quo tempus illud, quod ante sæculis vaticinatus est. Nec B enin de Judæis, nec de civitate Sion verbum hoc prædixit, sed de Ecclesia. Nam omnes prophetæ declararunt Sion esse spousam e gentibus ad- ductam. IV. Quocirca ad secundum testem orationem ap- plicemus. Quisnam est ille? Audi etiam Oseam gran- diloqua fundentem : In diebus illis inducet Domi- nus e deserto ventum uredinis contra illos; et desic- cabit venas eorum, et desertos faciet fontes eorum, et universa vasa desiderabilia delebuntur *. Quia restiterunt contra Deum, in gladio cadent, el quæ ex eis praegnantes fuerint, disrumpentur. Ecquis alius ventus uredinis a deserto, quam Antichristus? qui temporibus suis deleturus est et desiccaturus venas aquarum et fructus arborum, propterea quod homines amplexi sunt opera ejus. Itaque delebit eos, ipsique servient in impuritate ipsius. C V. Attende concordiam prophetæ cum propheta : cognosce alium quoque similia proloquentem. Eadem enim Amos propheta consentiens prædixit: Hæc dicit Dominus: Quia pugno percutitis pauperem, et dona electa cepistis ab eo, domos pulilas @difcastis, et non habitabilis in eis. Vineas desiderabiles plan- tastis, nec tamen vinum bibetis earum. Quia novi permultas impietales vestras, el gravia sunt peccata vestra. Qui defraudatis justos, accipilis munera, et pauperes in portis opprimitis. Ideo prudens in tem- pore illo tacebit, quia tempus malum est *. Disce, D Isa. 1, 7. V. Ose. XIV, 4. " Amos. v, 11, 12, 15. * Ose. xiii, 15. in B. absunt. etc. 18. Διὸ καὶ πρὸς δεύτερον μάρτυρα τὸν λόγον (44) Τῶν λόγων, Β. (45) Ms. B., xai yàp xaí. (46) ld., ἐνεφάνησαν. (47) Σικυηράτω, Β. (48) Ms. Β., πρὸ τοσούτων γενεῶν τῶν ἡμερῶν. (49) 1d., περὶ τῆς ἁγίας Εκκλησίας. (50) Προεδήλωσεν, Β. (51) Verba ὅτι ἀντέστησαν, usque ad πεσοῦνται, (52) Alius Pici codex, ὅτι γὰρ ἄλλο, vitiose. (55) ᾿Αναφανῆναι, Β. (54) Id., Αναξηρανεί. (55) Id., minus emendate : οι καρποὶ τῶν δένδρων (56) Ms. Β., ὁρᾶς συμφωνίαν προφήτου· μάθε οὖν (57) Leg. κατεκονδυλίσατε, ex vulgatis codd. (58) Alter Pici codex omittit γάρ. (59) Ms. Β., ἔγνων πολλὰς ἀσεβείας ὑμῶν κατα (60) Ιd. ἀνταλλάγματα.

ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ σιωπήσεται, ὅτι καιρός πονη- ρός ἐστι. Μάθε, ἀγαπητέ, τῶν τότε ἀνθρώπων τὴν πονηρίαν, πῶς καθαρπάζουσιν οἰκίας καὶ ἀγροὺς, καὶ ὅτι τὸ δίκαιον τοῦ δικαίου (61) αίροντες· ὅταν Αt γὰρ ταῦτα γένηται, ἵνα ἴδῃς ὅτι τέλος ἐστί. Διό (62) ἔγνως τὴν σοφίαν τοῦ προφήτου, καὶ τὴν ἀποκάλυψιν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις. Καὶ πάντες οἱ προφῆται, ὡς προείπομεν, ὡς τὰ ἀρχαῖα ἐνεφάνησαν (63), οὕτως καὶ τὰ ἐν τοῖς ὑστέροις και- τοῖς γενήσεσθαι μέλλοντα διαπρυσίως (64) ἐθέσπισαν. Ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τὸν λόγον ἀπάντων τῶν προ φητῶν τοῖς ῥήμασιν (65) ἀναλώσωμεν, ἑνὸς μνησθέν τες, ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Τί δὲ καὶ Μι χαίας προαγορεύει; Τάδε λέγει Κύριος, ἐπὶ τοὺς προφήτας τοὺς πλανῶντας τὸν λαόν μου, τοὺς δάκνοντας ἐν τοῖς ὁδοῦσιν αὐτῶν, καὶ κηρύσσον- & τας ἐπ' αὐτὸν εἰρήνην· καὶ εἰ οὐκ ἐδόθη (66) εἰς τὸ στόμα αὐτῶν, ἡγίασαν (67) ἐπ' αὐτὸν πό λεμον. Διὰ τοῦτο νὺξ ὑμῖν ἔσται ἐξ δράσεως, καὶ σκοτία ὑμῖν ἔσται ἐκ μαντείας. Καὶ δύσεται ὁ ἥλιος ἐπὶ τοὺς προφήτας, καὶ συσκοτάσει (68) ἐπ' αὐτοὺς ἡ ἡμέρα. Καὶ καταισχυνθήσονται οἱ ὁρῶν- τες τὰ ἐνύπνια, καὶ καταγελασθήσονται οἱ μάν τεις. Ταῦτα προϊστορήσαμεν, ἵνα γνώτε τὴν ἐπ' ἐσχάτων γενησομένην (69) οδύνην καὶ ταραχὴν, καὶ πάντων ἀνθρώπων τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀναστρο φὴν (70) καὶ φθόνον, καὶ μίσος, καὶ ἔριν, τὴν τῶν ποιμένων ἐπὶ τῶν προβάτων ἀμέλειαν, καὶ τοῦ λαοῦ πρὸς τοὺς ἱερεῖς ἀνυπότακτον διάθεσιν (71). Διὸ πάντες τῷ ἰδίῳ θελήματι εμπεριπατή σουσι. Καὶ τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν ἐπιβαλοῦνται χεῖ ρας· γυνὴ τὸν ἴδιον ἄνδρα παραδώσει εἰς θάνατον, καὶ ἀνὴρ τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐπὶ κριτήριον ἄξει ὡς ὑπεύθυνον· δεσπόται εἰς τοὺς δούλους ἀπάνθρωποι αὐθεντήσονται (72) καὶ δοῦλοι πρὸς τοὺς δεσπότας ἀνυπότακτον διάθεσιν περιβαλοῦνται· πρεσβυτέρου πολιὰν οὐδεὶς αἰδεσθήσεται, καὶ νεωτέρου κάλλος ούτ δεὶς οἰκτειρήσεται (73)· οἱ ναοὶ τοῦ Θεοῦ ὡς οἶκοι ἔσονται, καὶ καταστροφαὶ τῶν ἐκκλησιῶν πανταχού γενήσονται· αἱ Γραφαὶ καταφρονηθήσονται, καὶ τοῦ ἐχθροῦ τὰ ᾄσματα (74) πανταχοῦ ἐξάσουσι. Πορνεῖαι, καὶ μοιχεῖαι, καὶ ἐπιορκίαι (75), τὴν γῆν πληρώσουσι, φαρμακεῖαι καὶ ἐπαοιδίαι, καὶ μαντεῖαι ὀπίσω τούτων σφοδρῶς καὶ προθύμως ἐξακολουθήσουσι. Καὶ καθ- ὅλου ὑπὸ τῶν δοκούντων εἶναι Χριστιανοὶ (76), τότε η ἐγερθήσονται (77) ψευδοπροφῆται, ψευδαπόστολοι, προφητῶν ῥήμασιν. ἐπ' αὐτῶν, ἀγορά- σεως δράσεως. την. διαστροφὴν καὶ φθοράν. θεσιν, άταξίαν. Καὶ γονεῖς τὰ τέκνα μισή- σουσι, καὶ τέχνα τοῖς γονεῦσιν ἐπιβάλλονται χεῖρας. ται. Οικτειρήσει, Β. ἐχθροῦ, Διαβόλου. • - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. A dilecte, improbitatem hominum illius memoriæ, ut justum diripiant, domos et agros, et ipsam justi- tiam auferant a justo : ut scias tum finem adesse, quando hæc fient. perspecta tibi est prophete sa- pientia ac revelatio futura temporibus illis. Quin prophetae omnes, quemadmodum prædiximus, ut vetera patefecerunt, sic posterioribus eventura tem- poribus clare vaticinati sunt. B VI. C VII. Mich. 111, 5, 6, 7. recte se habet. Sed in eodem mis. male, et mox pro VI. Sed ne recensendis omnium prophetarum verbis orationen consumamus, ubi unius mentio- nem fecerimus, ad propositum revertamur. Quid porro Michæas quoque prædicit? Hæc dicit Domi- nus super prophetas qui seducunt populum meum, qui mordent dentibus suis, et prædicant ei pacem ; et si nihil datum fuerit in os eorum, sanctificant super eum bellum. Propterea nox erit vobis pro visione, et tenebræ vobis erunt pro divinatione. Et occidet sul super prophetas, et obtenebrabitur super eos dies. Et confundentur qui vident somnia, et deridebuntur vales 61. Hæc prænarravimus, ut intelligatis cru- ciatum et perturbationem extremis futuram tem po- ribus, omniumque hominum inter se vivendi con- suetudinem, invidiam, odium, contentionem ; pa- storum in ovibus negligentiam, populi erga sacer- dotes animum immorigerum. VII. Ita omnes suo arbitratu vivent. Filii manus injicient in parentes, uxor virum suum tṛadet in ınortem; vir uxorem suam, ut ream,.trahet in ju- dicium, domini in servos suos erunt inhumani, servi in dominos animum gerent inobedientem, senis canitiem nemo reverebitur, juvenilis formæ nemo miserebitur, templa divina domorum instar erunt, locis omnibus eversiones fient ecclesiarum, Scripturæ contemnentur, hostis illius cantica ubique decantabunt. Post læc stupra, adulteria, perjuria, implebunt terram; incantationes, divinationes magno impetu studioque sequentur. In summa, ex iis qui Christiani videntur, tunc exsurgent falsi prophetæ falsique apostoli, homines impostores, corruptores, malefici, mentientes alius in alium, adulteri, stupra- tores, rapaces, avari, perjuri, detractores,se invicem odio habentes. Pastores fient quasi lupi, sacerdotes in Best legitur Ita et alter Pici codex. pro in B., est plevi ex B. (61) Ἐκ τοῦ δικαίου, Β. (62) Ibid. deest διό. (63) Προείπον, Β. (64) ld., διαπυρσίως, sed editorum codd. lectio (65) Rectius in ms. E., λόγον ἅπαντα τοῖς τῶν (66) Ms. B., καὶ οὐκ ἐδόθη. (67) Leg. ήγειραν, vel potius, ut in B., ήγγισαν. (68) Σκοτάσει, Β. (69) Alter Pici codex, γεγονείαν, sed B., ἐσομέ- (70) Pro verbis τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀναστροφήν, (71) Eodem in codice, pro verbis ἀνυπότακτον διά- (72) Β., πρὸς τοὺς δούλους ἀπανθρωπίαν κτήσου (73) Palsa Pt perniciosa dogmata. Infra, cap. 45, (75) Verba τὴν γῆν πληρώσουσι, φαρμακείαι sup- (76) Χριστιανῶν, id. (77) Εσονται, Β., et alter Pici codex.

ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ σιωπήσεται, ὅτι καιρός πονη- ρός ἐστι. Μάθε, ἀγαπητέ, τῶν τότε ἀνθρώπων τὴν πονηρίαν, πῶς καθαρπάζουσιν οἰκίας καὶ ἀγροὺς, καὶ ὅτι τὸ δίκαιον τοῦ δικαίου (61) αίροντες· ὅταν Αt γὰρ ταῦτα γένηται, ἵνα ἴδῃς ὅτι τέλος ἐστί. Διό (62) ἔγνως τὴν σοφίαν τοῦ προφήτου, καὶ τὴν ἀποκάλυψιν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις. Καὶ πάντες οἱ προφῆται, ὡς προείπομεν, ὡς τὰ ἀρχαῖα ἐνεφάνησαν (63), οὕτως καὶ τὰ ἐν τοῖς ὑστέροις και- τοῖς γενήσεσθαι μέλλοντα διαπρυσίως (64) ἐθέσπισαν. Ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τὸν λόγον ἀπάντων τῶν προ φητῶν τοῖς ῥήμασιν (65) ἀναλώσωμεν, ἑνὸς μνησθέν τες, ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Τί δὲ καὶ Μι χαίας προαγορεύει; Τάδε λέγει Κύριος, ἐπὶ τοὺς προφήτας τοὺς πλανῶντας τὸν λαόν μου, τοὺς δάκνοντας ἐν τοῖς ὁδοῦσιν αὐτῶν, καὶ κηρύσσον- & τας ἐπ' αὐτὸν εἰρήνην· καὶ εἰ οὐκ ἐδόθη (66) εἰς τὸ στόμα αὐτῶν, ἡγίασαν (67) ἐπ' αὐτὸν πό λεμον. Διὰ τοῦτο νὺξ ὑμῖν ἔσται ἐξ δράσεως, καὶ σκοτία ὑμῖν ἔσται ἐκ μαντείας. Καὶ δύσεται ὁ ἥλιος ἐπὶ τοὺς προφήτας, καὶ συσκοτάσει (68) ἐπ' αὐτοὺς ἡ ἡμέρα. Καὶ καταισχυνθήσονται οἱ ὁρῶν- τες τὰ ἐνύπνια, καὶ καταγελασθήσονται οἱ μάν τεις. Ταῦτα προϊστορήσαμεν, ἵνα γνώτε τὴν ἐπ' ἐσχάτων γενησομένην (69) οδύνην καὶ ταραχὴν, καὶ πάντων ἀνθρώπων τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀναστρο φὴν (70) καὶ φθόνον, καὶ μίσος, καὶ ἔριν, τὴν τῶν ποιμένων ἐπὶ τῶν προβάτων ἀμέλειαν, καὶ τοῦ λαοῦ πρὸς τοὺς ἱερεῖς ἀνυπότακτον διάθεσιν (71). Διὸ πάντες τῷ ἰδίῳ θελήματι εμπεριπατή σουσι. Καὶ τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν ἐπιβαλοῦνται χεῖ ρας· γυνὴ τὸν ἴδιον ἄνδρα παραδώσει εἰς θάνατον, καὶ ἀνὴρ τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐπὶ κριτήριον ἄξει ὡς ὑπεύθυνον· δεσπόται εἰς τοὺς δούλους ἀπάνθρωποι αὐθεντήσονται (72) καὶ δοῦλοι πρὸς τοὺς δεσπότας ἀνυπότακτον διάθεσιν περιβαλοῦνται· πρεσβυτέρου πολιὰν οὐδεὶς αἰδεσθήσεται, καὶ νεωτέρου κάλλος ούτ δεὶς οἰκτειρήσεται (73)· οἱ ναοὶ τοῦ Θεοῦ ὡς οἶκοι ἔσονται, καὶ καταστροφαὶ τῶν ἐκκλησιῶν πανταχού γενήσονται· αἱ Γραφαὶ καταφρονηθήσονται, καὶ τοῦ ἐχθροῦ τὰ ᾄσματα (74) πανταχοῦ ἐξάσουσι. Πορνεῖαι, καὶ μοιχεῖαι, καὶ ἐπιορκίαι (75), τὴν γῆν πληρώσουσι, φαρμακεῖαι καὶ ἐπαοιδίαι, καὶ μαντεῖαι ὀπίσω τούτων σφοδρῶς καὶ προθύμως ἐξακολουθήσουσι. Καὶ καθ- ὅλου ὑπὸ τῶν δοκούντων εἶναι Χριστιανοὶ (76), τότε η ἐγερθήσονται (77) ψευδοπροφῆται, ψευδαπόστολοι, προφητῶν ῥήμασιν. ἐπ' αὐτῶν, ἀγορά- σεως δράσεως. την. διαστροφὴν καὶ φθοράν. θεσιν, άταξίαν. Καὶ γονεῖς τὰ τέκνα μισή- σουσι, καὶ τέχνα τοῖς γονεῦσιν ἐπιβάλλονται χεῖρας. ται. Οικτειρήσει, Β. ἐχθροῦ, Διαβόλου. • - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. A dilecte, improbitatem hominum illius memoriæ, ut justum diripiant, domos et agros, et ipsam justi- tiam auferant a justo : ut scias tum finem adesse, quando hæc fient. perspecta tibi est prophete sa- pientia ac revelatio futura temporibus illis. Quin prophetae omnes, quemadmodum prædiximus, ut vetera patefecerunt, sic posterioribus eventura tem- poribus clare vaticinati sunt. B VI. C VII. Mich. 111, 5, 6, 7. recte se habet. Sed in eodem mis. male, et mox pro VI. Sed ne recensendis omnium prophetarum verbis orationen consumamus, ubi unius mentio- nem fecerimus, ad propositum revertamur. Quid porro Michæas quoque prædicit? Hæc dicit Domi- nus super prophetas qui seducunt populum meum, qui mordent dentibus suis, et prædicant ei pacem ; et si nihil datum fuerit in os eorum, sanctificant super eum bellum. Propterea nox erit vobis pro visione, et tenebræ vobis erunt pro divinatione. Et occidet sul super prophetas, et obtenebrabitur super eos dies. Et confundentur qui vident somnia, et deridebuntur vales 61. Hæc prænarravimus, ut intelligatis cru- ciatum et perturbationem extremis futuram tem po- ribus, omniumque hominum inter se vivendi con- suetudinem, invidiam, odium, contentionem ; pa- storum in ovibus negligentiam, populi erga sacer- dotes animum immorigerum. VII. Ita omnes suo arbitratu vivent. Filii manus injicient in parentes, uxor virum suum tṛadet in ınortem; vir uxorem suam, ut ream,.trahet in ju- dicium, domini in servos suos erunt inhumani, servi in dominos animum gerent inobedientem, senis canitiem nemo reverebitur, juvenilis formæ nemo miserebitur, templa divina domorum instar erunt, locis omnibus eversiones fient ecclesiarum, Scripturæ contemnentur, hostis illius cantica ubique decantabunt. Post læc stupra, adulteria, perjuria, implebunt terram; incantationes, divinationes magno impetu studioque sequentur. In summa, ex iis qui Christiani videntur, tunc exsurgent falsi prophetæ falsique apostoli, homines impostores, corruptores, malefici, mentientes alius in alium, adulteri, stupra- tores, rapaces, avari, perjuri, detractores,se invicem odio habentes. Pastores fient quasi lupi, sacerdotes in Best legitur Ita et alter Pici codex. pro in B., est plevi ex B. (61) Ἐκ τοῦ δικαίου, Β. (62) Ibid. deest διό. (63) Προείπον, Β. (64) ld., διαπυρσίως, sed editorum codd. lectio (65) Rectius in ms. E., λόγον ἅπαντα τοῖς τῶν (66) Ms. B., καὶ οὐκ ἐδόθη. (67) Leg. ήγειραν, vel potius, ut in B., ήγγισαν. (68) Σκοτάσει, Β. (69) Alter Pici codex, γεγονείαν, sed B., ἐσομέ- (70) Pro verbis τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀναστροφήν, (71) Eodem in codice, pro verbis ἀνυπότακτον διά- (72) Β., πρὸς τοὺς δούλους ἀπανθρωπίαν κτήσου (73) Palsa Pt perniciosa dogmata. Infra, cap. 45, (75) Verba τὴν γῆν πληρώσουσι, φαρμακείαι sup- (76) Χριστιανῶν, id. (77) Εσονται, Β., et alter Pici codex.

Α γόητες ἄνθρωποι, φθοροποιοί, κακοποιοί, ψευδόμενοι κατ' ἀλλήλων, μοιχοί, πόρνοι, ἅρπαγες, πλεονέκται, ἐπίορκοι, κατάλαλοι, ἀλλήλους μισοῦντες (78). Οἱ ποιμένες ὡς λύκοι γενήσονται· οἱ ἱερεῖς τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται· οἱ μοναχοὶ (79) τὰ τοῦ κόσμου ποθήσου σιν· οἱ πλούσιοι ἀσπλαχνίαν ἐνδύσονται· οἱ ἄρχοντες πτωχῷ οὐ βοηθήσουσιν, οἱ δυνάσται οἰκτιρμοὺς ἀπὸ καλοῦνται· οἱ κριταὶ τὸ δίκαιον ἐκ τοῦ δικαίου ἀροῦσι, καὶ τοῖς δώροις ἐκτυφλούμενοι, ἀδικίαν ἐπισπάσιν ται. χχιν, 12. τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται, καὶ τὰ στοιχεῖα τὴν ἰδίαν τάξιν ἀρνήσονται. κατὰ πᾶσαν πόλιν λοιμοί καταιγίδες ἀνέμων, ἀστραπαί. Καὶ τί λέγω περὶ ἀνθρώπων (80), ὅπου καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὴν οἰκείαν τάξιν ἀρνήσονται· σεισμοί κατὰ πᾶσαν πόλιν, λοιμοὶ ἐπὶ πᾶσαν χώραν, βρονταί ἄμετροι (81) καὶ φοβεραὶ ἀστραπαί, οἴκους καὶ ἀγροὺς κατακαίουσα:· καταιγίδες ἀνέμων, τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν ἀμέτρως ἐκταράσσουσαι, τῆς γῆς ἀκαρπίαι, θαλάσσης ήχος, καὶ σάλος ἀφόρητος ἀπὸ ψυχῶν καὶ ἀπωλείας ἀνθρώπων· σημεῖα ἐν ἡλίῳ, σημεῖα ἐν σελήνῃ, ἄστρων παρατροπαὶ, συνο- καὶ ἐθνῶν, ἀέρων ἀκρασίαι, χαλάζης βολίδες ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, χειμῶνος ἀταξίαι, παγετοί διά φοροι (82), καύσωνες ἀπαραμύθητοι, κεραυνοί απ φνίδιοι, ἐμπρησμοὶ ἀδόκητοι, καὶ ἀπαξαπλῶς πάσης τῆς γῆς θρήνος καὶ κοπετός, παραμυθίαν μὴ ἐχού σης. Ἐκ γὰρ τοῦ πληθυνθῆναι τὴν ἁμαρτίαν (83), ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. Διὰ τούτων ἁπάντων τὴν ζάλην, τὴν ἀταξίαν, ὁ Κύριος τοῦ πανο τὸς, διὰ τοῦ Εὐαγγελίου βοᾷ λέγων· Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνό· ματί μου λέγοντες ὅτι, Ἐγώ εἰμι, καὶ ὁ καιρὸς ἤγγικε. Μὴ οὖν πλανηθῆτε ἐπίσω αὐτῶν. Ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε (84). Δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρώτον, ἀλλ' οὐκ εὐθὺς (85) τὸ τέλος. Μ άθωμεν τοῦ Σω- τῆρος τὸν λόγον, πῶς διὰ παντὸς ἀσφαλίζων ἡμᾶς παρήγγειλε (86). Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε. Πολλοί γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες, ότι, Εγώ εἰμι. ΙΧ. Καὶ γὰρ μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι αὐτὸν πρὸς τὸν Πατέρα, ἀνέστησάν τινες λέγοντες, Ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός, καθὼς Σίμων ὁ Μάγος, καὶ οἱ λοιποὶ, ὧν οὐκ ἔστι καιρὸς ἄρτι τὰ ὀνόματα μνημονεῦσαι. Διὸ καὶ ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς συντελείας, δεῖ πάλιν ἀναστῆναι (87) ψευδοχρίστους άνδρας λέγοντας, Οτι εγώ εἰμι ὁ Χριστός· καὶ πολλοὺς πλανήσουσι. Καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων δραμοῦσιν ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν, καὶ ἀπὸ βορρά ἕως θαλάσσης, λέγοντες" Ποῦ ὧδε ὁ Χριστός; Ποῦ ἐκεῖ ὁ Χριστός; Αλλά μάταιον φρόνημα κεκτημένοι, καὶ τὰς Γραφὰς ἐμε μελῶς οὐκ ἀναγινώσκοντες, οὐκ ὀρθὰ φρονοῦντες (88), ἀνομίαν. γων. APPEND. AD PARTEM 1I OPERUM S. HIPPOLYTΙ, mnendaciam diligent, monachi expetent quæ sunt mundi, divites animum expertem misericordiæ in- duent, pauperi non succurrent principes, potentes miserationes abjicient, judices justum auferent ex justo, muneribusque excæcati injustitiam probabunt. VIII. Quid narro quæ fient ab hominibus, cum ipsa etiam elementa ordinem suum sint negatura? Terræ motus erunt per omnes civitates, pestilentiæ per om- nes regiones, tonitrua sine modo, horrenda fulgura, quæ domos agrosque exurent; procellæ ventorum, quæ terram ac mare sine modo perturbabunt; terræ steri- lilates, sonitus maris, intolerabilis commotio ob inte- ritum tam animarum quam hominum; signa in sole, signa in luna, siderum de via deflexiones, angustiæ gentium, aeris intemperies, grandinis emissiones su- per faciem terrae ; hiemes inordinatæ, glacies sui dis- similis, ardores qui sedari nequeant, repentina ful- mina, insperata incendia; et, ut semel dicam, ge- mitus et planctus universæ terræ consolatione carentis. Ex quo enim abundaverit iniquitas, refri- gescet charitas multorum *8. Propterea, Dominus universi horum omnium fluctuationem et confu- sionem clamat per Evangelium, dicens : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo di- centes : Quia ego sum, et tempus appropinquavit. Ne C seducamini igitur post eos. Cum autem audieritis bella el dissensiones, nolite terreri. Oportet enim primum hæc fieri : sed non statim finis ". Videamus verba Salvatoris, quemadmodum ad nos semper confirmandos preceperit : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Ego sum. IX. Nam posteaquam ipse assumptus est ad Pa- trem, surrexerunt quidam dicentes: Ego sum Chri stus, ut Simon Magus, et reliqui, quorum nomina referre non est hujus temporis. Quare extremo D etiam die consummationis exsurgere denuo debent pseudochristi viri qui dicant: Ego sum Christus; et scducent complures. Plerique homines cursitabunt ab oriente ad occidentem usque, et ab aquilone usque ad mare, dicentes : Ubi hic Christus? Ubi illic Christus? Sed qui vana sapientia præditi, nec diligenter legant Scripturas, nec recta sentiant, nomen quærent quod invenire non poterunt. Oportet enim primum Matth. Luc. xx1, 8, 9. • supplevi ex B. veniunt. quitur : Verba inde quæ in editis aberant, ex eoden cod. supplevi. Μox enim sequuntur verba quæ in illo codice exstant statim post B VIII. tatque glacies æterno frigore compactas, quæ non iterum facile solvuntur. siderantur. (78) Verba ἀλλήλους μισούντες, et mox, οἱ ἱερεῖς (79) Haec de monachis ævo S. Hippolyti non con- (80) Ita recte B. pro ἀπὸ ἀνθρώπων. Ibidem se- (81) Ita recte Β. pro ἄνεμοι quod erat in editis. (82) 111 B. est αδιάφοροι, quod magis placet, no- (85) ldem ms., ἔχων. Ἐν γὰρ τῷ πληθυνθῆναι (84) Verba ὅταν δὲ usque ad πτοηθῆτε in B. de- (85) 1d., εὐθέως, et mox μάθε pro μάθωμεν. (80) Id., ἀσφαλίζεται ἡμᾶς καὶ παραγγέλλει λέ- (87) Δεῖ οὖν ἐν τ. ε. η. τ. σ. πάλιν ἀναστῆναι, Β (88) Ορθοφρονοῦντες, Β.

Α γόητες ἄνθρωποι, φθοροποιοί, κακοποιοί, ψευδόμενοι κατ' ἀλλήλων, μοιχοί, πόρνοι, ἅρπαγες, πλεονέκται, ἐπίορκοι, κατάλαλοι, ἀλλήλους μισοῦντες (78). Οἱ ποιμένες ὡς λύκοι γενήσονται· οἱ ἱερεῖς τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται· οἱ μοναχοὶ (79) τὰ τοῦ κόσμου ποθήσου σιν· οἱ πλούσιοι ἀσπλαχνίαν ἐνδύσονται· οἱ ἄρχοντες πτωχῷ οὐ βοηθήσουσιν, οἱ δυνάσται οἰκτιρμοὺς ἀπὸ καλοῦνται· οἱ κριταὶ τὸ δίκαιον ἐκ τοῦ δικαίου ἀροῦσι, καὶ τοῖς δώροις ἐκτυφλούμενοι, ἀδικίαν ἐπισπάσιν ται. χχιν, 12. τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται, καὶ τὰ στοιχεῖα τὴν ἰδίαν τάξιν ἀρνήσονται. κατὰ πᾶσαν πόλιν λοιμοί καταιγίδες ἀνέμων, ἀστραπαί. Καὶ τί λέγω περὶ ἀνθρώπων (80), ὅπου καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὴν οἰκείαν τάξιν ἀρνήσονται· σεισμοί κατὰ πᾶσαν πόλιν, λοιμοὶ ἐπὶ πᾶσαν χώραν, βρονταί ἄμετροι (81) καὶ φοβεραὶ ἀστραπαί, οἴκους καὶ ἀγροὺς κατακαίουσα:· καταιγίδες ἀνέμων, τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν ἀμέτρως ἐκταράσσουσαι, τῆς γῆς ἀκαρπίαι, θαλάσσης ήχος, καὶ σάλος ἀφόρητος ἀπὸ ψυχῶν καὶ ἀπωλείας ἀνθρώπων· σημεῖα ἐν ἡλίῳ, σημεῖα ἐν σελήνῃ, ἄστρων παρατροπαὶ, συνο- καὶ ἐθνῶν, ἀέρων ἀκρασίαι, χαλάζης βολίδες ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, χειμῶνος ἀταξίαι, παγετοί διά φοροι (82), καύσωνες ἀπαραμύθητοι, κεραυνοί απ φνίδιοι, ἐμπρησμοὶ ἀδόκητοι, καὶ ἀπαξαπλῶς πάσης τῆς γῆς θρήνος καὶ κοπετός, παραμυθίαν μὴ ἐχού σης. Ἐκ γὰρ τοῦ πληθυνθῆναι τὴν ἁμαρτίαν (83), ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. Διὰ τούτων ἁπάντων τὴν ζάλην, τὴν ἀταξίαν, ὁ Κύριος τοῦ πανο τὸς, διὰ τοῦ Εὐαγγελίου βοᾷ λέγων· Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνό· ματί μου λέγοντες ὅτι, Ἐγώ εἰμι, καὶ ὁ καιρὸς ἤγγικε. Μὴ οὖν πλανηθῆτε ἐπίσω αὐτῶν. Ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε (84). Δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρώτον, ἀλλ' οὐκ εὐθὺς (85) τὸ τέλος. Μ άθωμεν τοῦ Σω- τῆρος τὸν λόγον, πῶς διὰ παντὸς ἀσφαλίζων ἡμᾶς παρήγγειλε (86). Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε. Πολλοί γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες, ότι, Εγώ εἰμι. ΙΧ. Καὶ γὰρ μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι αὐτὸν πρὸς τὸν Πατέρα, ἀνέστησάν τινες λέγοντες, Ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός, καθὼς Σίμων ὁ Μάγος, καὶ οἱ λοιποὶ, ὧν οὐκ ἔστι καιρὸς ἄρτι τὰ ὀνόματα μνημονεῦσαι. Διὸ καὶ ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς συντελείας, δεῖ πάλιν ἀναστῆναι (87) ψευδοχρίστους άνδρας λέγοντας, Οτι εγώ εἰμι ὁ Χριστός· καὶ πολλοὺς πλανήσουσι. Καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων δραμοῦσιν ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν, καὶ ἀπὸ βορρά ἕως θαλάσσης, λέγοντες" Ποῦ ὧδε ὁ Χριστός; Ποῦ ἐκεῖ ὁ Χριστός; Αλλά μάταιον φρόνημα κεκτημένοι, καὶ τὰς Γραφὰς ἐμε μελῶς οὐκ ἀναγινώσκοντες, οὐκ ὀρθὰ φρονοῦντες (88), ἀνομίαν. γων. APPEND. AD PARTEM 1I OPERUM S. HIPPOLYTΙ, mnendaciam diligent, monachi expetent quæ sunt mundi, divites animum expertem misericordiæ in- duent, pauperi non succurrent principes, potentes miserationes abjicient, judices justum auferent ex justo, muneribusque excæcati injustitiam probabunt. VIII. Quid narro quæ fient ab hominibus, cum ipsa etiam elementa ordinem suum sint negatura? Terræ motus erunt per omnes civitates, pestilentiæ per om- nes regiones, tonitrua sine modo, horrenda fulgura, quæ domos agrosque exurent; procellæ ventorum, quæ terram ac mare sine modo perturbabunt; terræ steri- lilates, sonitus maris, intolerabilis commotio ob inte- ritum tam animarum quam hominum; signa in sole, signa in luna, siderum de via deflexiones, angustiæ gentium, aeris intemperies, grandinis emissiones su- per faciem terrae ; hiemes inordinatæ, glacies sui dis- similis, ardores qui sedari nequeant, repentina ful- mina, insperata incendia; et, ut semel dicam, ge- mitus et planctus universæ terræ consolatione carentis. Ex quo enim abundaverit iniquitas, refri- gescet charitas multorum *8. Propterea, Dominus universi horum omnium fluctuationem et confu- sionem clamat per Evangelium, dicens : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo di- centes : Quia ego sum, et tempus appropinquavit. Ne C seducamini igitur post eos. Cum autem audieritis bella el dissensiones, nolite terreri. Oportet enim primum hæc fieri : sed non statim finis ". Videamus verba Salvatoris, quemadmodum ad nos semper confirmandos preceperit : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Ego sum. IX. Nam posteaquam ipse assumptus est ad Pa- trem, surrexerunt quidam dicentes: Ego sum Chri stus, ut Simon Magus, et reliqui, quorum nomina referre non est hujus temporis. Quare extremo D etiam die consummationis exsurgere denuo debent pseudochristi viri qui dicant: Ego sum Christus; et scducent complures. Plerique homines cursitabunt ab oriente ad occidentem usque, et ab aquilone usque ad mare, dicentes : Ubi hic Christus? Ubi illic Christus? Sed qui vana sapientia præditi, nec diligenter legant Scripturas, nec recta sentiant, nomen quærent quod invenire non poterunt. Oportet enim primum Matth. Luc. xx1, 8, 9. • supplevi ex B. veniunt. quitur : Verba inde quæ in editis aberant, ex eoden cod. supplevi. Μox enim sequuntur verba quæ in illo codice exstant statim post B VIII. tatque glacies æterno frigore compactas, quæ non iterum facile solvuntur. siderantur. (78) Verba ἀλλήλους μισούντες, et mox, οἱ ἱερεῖς (79) Haec de monachis ævo S. Hippolyti non con- (80) Ita recte B. pro ἀπὸ ἀνθρώπων. Ibidem se- (81) Ita recte Β. pro ἄνεμοι quod erat in editis. (82) 111 B. est αδιάφοροι, quod magis placet, no- (85) ldem ms., ἔχων. Ἐν γὰρ τῷ πληθυνθῆναι (84) Verba ὅταν δὲ usque ad πτοηθῆτε in B. de- (85) 1d., εὐθέως, et mox μάθε pro μάθωμεν. (80) Id., ἀσφαλίζεται ἡμᾶς καὶ παραγγέλλει λέ- (87) Δεῖ οὖν ἐν τ. ε. η. τ. σ. πάλιν ἀναστῆναι, Β (88) Ορθοφρονοῦντες, Β.

Α γόητες ἄνθρωποι, φθοροποιοί, κακοποιοί, ψευδόμενοι κατ' ἀλλήλων, μοιχοί, πόρνοι, ἅρπαγες, πλεονέκται, ἐπίορκοι, κατάλαλοι, ἀλλήλους μισοῦντες (78). Οἱ ποιμένες ὡς λύκοι γενήσονται· οἱ ἱερεῖς τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται· οἱ μοναχοὶ (79) τὰ τοῦ κόσμου ποθήσου σιν· οἱ πλούσιοι ἀσπλαχνίαν ἐνδύσονται· οἱ ἄρχοντες πτωχῷ οὐ βοηθήσουσιν, οἱ δυνάσται οἰκτιρμοὺς ἀπὸ καλοῦνται· οἱ κριταὶ τὸ δίκαιον ἐκ τοῦ δικαίου ἀροῦσι, καὶ τοῖς δώροις ἐκτυφλούμενοι, ἀδικίαν ἐπισπάσιν ται. χχιν, 12. τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται, καὶ τὰ στοιχεῖα τὴν ἰδίαν τάξιν ἀρνήσονται. κατὰ πᾶσαν πόλιν λοιμοί καταιγίδες ἀνέμων, ἀστραπαί. Καὶ τί λέγω περὶ ἀνθρώπων (80), ὅπου καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὴν οἰκείαν τάξιν ἀρνήσονται· σεισμοί κατὰ πᾶσαν πόλιν, λοιμοὶ ἐπὶ πᾶσαν χώραν, βρονταί ἄμετροι (81) καὶ φοβεραὶ ἀστραπαί, οἴκους καὶ ἀγροὺς κατακαίουσα:· καταιγίδες ἀνέμων, τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν ἀμέτρως ἐκταράσσουσαι, τῆς γῆς ἀκαρπίαι, θαλάσσης ήχος, καὶ σάλος ἀφόρητος ἀπὸ ψυχῶν καὶ ἀπωλείας ἀνθρώπων· σημεῖα ἐν ἡλίῳ, σημεῖα ἐν σελήνῃ, ἄστρων παρατροπαὶ, συνο- καὶ ἐθνῶν, ἀέρων ἀκρασίαι, χαλάζης βολίδες ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, χειμῶνος ἀταξίαι, παγετοί διά φοροι (82), καύσωνες ἀπαραμύθητοι, κεραυνοί απ φνίδιοι, ἐμπρησμοὶ ἀδόκητοι, καὶ ἀπαξαπλῶς πάσης τῆς γῆς θρήνος καὶ κοπετός, παραμυθίαν μὴ ἐχού σης. Ἐκ γὰρ τοῦ πληθυνθῆναι τὴν ἁμαρτίαν (83), ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. Διὰ τούτων ἁπάντων τὴν ζάλην, τὴν ἀταξίαν, ὁ Κύριος τοῦ πανο τὸς, διὰ τοῦ Εὐαγγελίου βοᾷ λέγων· Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνό· ματί μου λέγοντες ὅτι, Ἐγώ εἰμι, καὶ ὁ καιρὸς ἤγγικε. Μὴ οὖν πλανηθῆτε ἐπίσω αὐτῶν. Ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε (84). Δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρώτον, ἀλλ' οὐκ εὐθὺς (85) τὸ τέλος. Μ άθωμεν τοῦ Σω- τῆρος τὸν λόγον, πῶς διὰ παντὸς ἀσφαλίζων ἡμᾶς παρήγγειλε (86). Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε. Πολλοί γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες, ότι, Εγώ εἰμι. ΙΧ. Καὶ γὰρ μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι αὐτὸν πρὸς τὸν Πατέρα, ἀνέστησάν τινες λέγοντες, Ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός, καθὼς Σίμων ὁ Μάγος, καὶ οἱ λοιποὶ, ὧν οὐκ ἔστι καιρὸς ἄρτι τὰ ὀνόματα μνημονεῦσαι. Διὸ καὶ ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς συντελείας, δεῖ πάλιν ἀναστῆναι (87) ψευδοχρίστους άνδρας λέγοντας, Οτι εγώ εἰμι ὁ Χριστός· καὶ πολλοὺς πλανήσουσι. Καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων δραμοῦσιν ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν, καὶ ἀπὸ βορρά ἕως θαλάσσης, λέγοντες" Ποῦ ὧδε ὁ Χριστός; Ποῦ ἐκεῖ ὁ Χριστός; Αλλά μάταιον φρόνημα κεκτημένοι, καὶ τὰς Γραφὰς ἐμε μελῶς οὐκ ἀναγινώσκοντες, οὐκ ὀρθὰ φρονοῦντες (88), ἀνομίαν. γων. APPEND. AD PARTEM 1I OPERUM S. HIPPOLYTΙ, mnendaciam diligent, monachi expetent quæ sunt mundi, divites animum expertem misericordiæ in- duent, pauperi non succurrent principes, potentes miserationes abjicient, judices justum auferent ex justo, muneribusque excæcati injustitiam probabunt. VIII. Quid narro quæ fient ab hominibus, cum ipsa etiam elementa ordinem suum sint negatura? Terræ motus erunt per omnes civitates, pestilentiæ per om- nes regiones, tonitrua sine modo, horrenda fulgura, quæ domos agrosque exurent; procellæ ventorum, quæ terram ac mare sine modo perturbabunt; terræ steri- lilates, sonitus maris, intolerabilis commotio ob inte- ritum tam animarum quam hominum; signa in sole, signa in luna, siderum de via deflexiones, angustiæ gentium, aeris intemperies, grandinis emissiones su- per faciem terrae ; hiemes inordinatæ, glacies sui dis- similis, ardores qui sedari nequeant, repentina ful- mina, insperata incendia; et, ut semel dicam, ge- mitus et planctus universæ terræ consolatione carentis. Ex quo enim abundaverit iniquitas, refri- gescet charitas multorum *8. Propterea, Dominus universi horum omnium fluctuationem et confu- sionem clamat per Evangelium, dicens : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo di- centes : Quia ego sum, et tempus appropinquavit. Ne C seducamini igitur post eos. Cum autem audieritis bella el dissensiones, nolite terreri. Oportet enim primum hæc fieri : sed non statim finis ". Videamus verba Salvatoris, quemadmodum ad nos semper confirmandos preceperit : Videte, ne seducamini. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Ego sum. IX. Nam posteaquam ipse assumptus est ad Pa- trem, surrexerunt quidam dicentes: Ego sum Chri stus, ut Simon Magus, et reliqui, quorum nomina referre non est hujus temporis. Quare extremo D etiam die consummationis exsurgere denuo debent pseudochristi viri qui dicant: Ego sum Christus; et scducent complures. Plerique homines cursitabunt ab oriente ad occidentem usque, et ab aquilone usque ad mare, dicentes : Ubi hic Christus? Ubi illic Christus? Sed qui vana sapientia præditi, nec diligenter legant Scripturas, nec recta sentiant, nomen quærent quod invenire non poterunt. Oportet enim primum Matth. Luc. xx1, 8, 9. • supplevi ex B. veniunt. quitur : Verba inde quæ in editis aberant, ex eoden cod. supplevi. Μox enim sequuntur verba quæ in illo codice exstant statim post B VIII. tatque glacies æterno frigore compactas, quæ non iterum facile solvuntur. siderantur. (78) Verba ἀλλήλους μισούντες, et mox, οἱ ἱερεῖς (79) Haec de monachis ævo S. Hippolyti non con- (80) Ita recte B. pro ἀπὸ ἀνθρώπων. Ibidem se- (81) Ita recte Β. pro ἄνεμοι quod erat in editis. (82) 111 B. est αδιάφοροι, quod magis placet, no- (85) ldem ms., ἔχων. Ἐν γὰρ τῷ πληθυνθῆναι (84) Verba ὅταν δὲ usque ad πτοηθῆτε in B. de- (85) 1d., εὐθέως, et mox μάθε pro μάθωμεν. (80) Id., ἀσφαλίζεται ἡμᾶς καὶ παραγγέλλει λέ- (87) Δεῖ οὖν ἐν τ. ε. η. τ. σ. πάλιν ἀναστῆναι, Β (88) Ορθοφρονοῦντες, Β.

ζητήσουσιν ὄνομα, ὅπερ εὑρεῖν οὐ δυνήσονται. Δεῖ Α γὰρ πρῶτον ταῦτα γενέσθαι, καὶ οὕτως ὀφθῆναι τὸν υἱὸν τῆς ἀπωλείας, ἤγουν τὸν διάβολον. Χ. Καὶ οἱ θεηγόροι (89) ἀπόστολοι βεβαιοῦντες τὴν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίαν (90), ἕκα στὸς αὐτῶν ὑπέδειξε τῶν ἐναγῶν καὶ φθοροποιῶν ἀνθρώπων τὴν ἀνάδειξιν τούτων (91), καὶ ἐκήρυξαν ἀναφανδὸν τὰς τούτων (92) αθεμίτους πράξεις. Πρῶ- τος ὁ Πέτρος ή πέτρα τῆς πίστεως, ὃν ἐμακάρισε Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ διδάσκαλος τῆς Ἐκκλησίας, ὁ πρῶτος μαθητής, ὁ τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας ἔχων, ἐδίδαξεν ἡμᾶς λέγων· Τοῦτο πρῶτον γινώσκετε, τέ- κνα (95), ὅτι ἐλεύσονται ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας αὐτῶν (94) πορευόμενοι. Καὶ ἐν ὑμῖν ἔσονται ψευδοδι δάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπω λείας. Μετὰ τοῦτον συνῳδὰ Ἰωάννης ὁ θεολόγος καὶ ἠγαπημένος τοῦ Χριστοῦ βοᾷ· Φανερά ἐστι τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου, καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασιν· ἀλλὰ μὴ πλανηθῆτε ὀπίσω αὐτῶν. Μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύετε, ὅτι πολλοὶ ψευδο- προφῆται ἐληλύθασιν (95) εἰς τὸν κόσμον. Εἶτα ὁ Ἰούδας Ἰακώβου τὰ ὅμοια τούτων λέγει· Ἐπ' ἐσχάτων τῶν χρόνων ἔσονται ἐμπαῖκται κατὰ τὰς Ιδίας ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. Οὗτοι εἰσιν οἱ ἀφόβως ἑαυτοὺς (96) ποιμαίνοντες. Ἔγνως τῶν θεολόγων (97) καὶ ἀποστόλων τὴν συμφωνίαν καὶ ὁμόνοιαν τῆς διδαχῆς αὐτῶν. Β σε ΧΙ. Ακουε λοιπὸν καὶ Παύλου λέγοντος παῤῥη- σία (98), πῶς τούτους φανερῶς ἀποκαλύπτει· Βλέ πετε τοὺς κακοὺς ἐργάτας, βλέπετε τὴν κατα- τομήν. Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγών διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης. Βλέπετε πῶς ἀκριβῶς περιπατεῖτε, ὅτι αἱ ἡμέραι πονη ραί εἰσι. Λοιπὸν τίς ἕξει ἀπολογίαν, ἀκούων ταῦτα ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, παρά τε τῶν προφητῶν καὶ ἀπο στόλων, καὶ παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου, καὶ οὐ φροντίσει τῆς ψυχῆς αὐτοῦ τὴν ἐπιμέλειαν, καὶ τὸν καιρὸν τῆς συντελείας, καὶ τὴν ὥραν ἐκείνην τὴν μέλλουσαν ᾖ μέλλομεν (99) παρίστασθαι ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ; ΧΙΙ. ᾿Αλλὰ τῆς συντελείας τοῦ λόγου πέρας δώ σαντες (1) τρέψομεν τὴν διήγησιν ἐπὶ τὰ ἀκολού- θως ἡμῖν μέλλοντα (2) ρηθήσεσθαι. Παράγω (3) δὲ εἰς μέσον ἀξιόπιστον μάρτυρα, τὸν προφήτη Δανιήλ, ὃς τὸ ἐνύπνιον τοῦ Ναβουχοδονόσορ διέλυσε,καὶ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν βασιλέων ἕως τῆς συντελείας, ὑπέδει ξεν (4) ἀπαράτροπον ὁδὸν τοῖς ὁδεῦσαι θέλουσι, τῆς σε ἐμπαῖκται καὶ ἐν ὑμῖν. τούς. 1. γων, Β. τὸν λόγον τοῦ λόγου. ἀπαράτρωτον. • SPURIA. - DE CONSUMMATIONE MUNDI. hæc feri, itaque conspici flium perditionis, noc est diabolum. X. Quin et diviniloqui apostoli, qui confirmant adventum Domini nostri Jesu Christi, sigillatim innuerunt istorum detestandorum ac exitialium hominum demonstrationem, ac palam prædicarunt nefarias illorum actiones. Princeps Petrus, fidel petra, quem beatum judicavit Christus Deus noster, ille doctor Ecclesiæ, ille primus discipulorum, ille qui regni claves habet, docuit nos dicens : Hoc primum scitote, filii, quod venient in extremis diebus illusores, secundum suas ipsarum concupiscentias ambulantes. Et erunt in vobis falsi doctores, qui introducent sectas perditionis *. Secundum hunc consonat Joannes theologus dilectus Christi, cla- matque: Manifesti sunt filii diaboli et nunc Antichristi multi facti sunt ; verum ne seduca- mini post eos 53. Nolile omni spiritui credere: quia multi pseudoprophetæ exierunt in mundum *. Deinde etiam Judas Jacobi frater bis similia dicit: In no- vissimis temporibus erunt illusores, secundum sua desideria ambulantes in impietatibus. Hi sunt qui sine metu seipsos pascunt *. Perspexisti theologorum et apostolorum consensum ac doctrinæ illorum concordian. C D . XI. Deinceps Paulum etiam audias, libere lo- quentem, quam aperte hosce revelet: Videte malos operarios, videle concisionem. Videle, ne quis vos deprædetur per philosophiam et inanem fallaciam. Videte quomodo caute ambuletis, quoniam dies mali sunt. Ecquis igitur habebit excusationem, qui hæc audiat in Ecclesia a prophetis, ab apostolis, atque ab ipso Domino: nec sollicitus erit de anima sua, ac tempore consummationis et hora illa, qua sisti debemus ad tribunal Christi? XII. Sed narrationem hujus de consummatione orationis convertamus ad ea quæ sequuntur nobis dicenda. In medium vero produco testem fide di- gnum Danielem prophetam, qui somnium Nabu- chodonosor dissolvit, atque ab initio regnorum usque ad consummationem, viam indeclinabilem sequi volentibus, declarationem veritatis denon- II Pet. 11, 3; 11, 1. | Joan. 111, 10. Joan. 1, 18. ss* Luc. xx1,8. ss Joan. 1V, v. 18, 19. · ³ Phil. 111, 2; Coloss. 11, 8; Ephes. v, 15, 16. xva, desiderantur. Mox ibidem legitur: Jud. eodem est pro etiam (89) Οθεν καὶ οἱ θεολόγοι, id. (91) 1d., τὸν ἐναγῆ καὶ φθοροποιὸν διάβολον. (90) Μαρτυρίαν, Β. (92) Id., τούτου. (93) In B, verba τοῦτο πρῶτον γινώσκετε, τές (94) In altero Pici codice deest αὐτῶν. (95) Εἰσεληλύθασιν, Β. (96) Apud S. Judam est : οἱ ἀποδιορίζοντες ἑαυ (97) Ποιοῦντες. Ἔγνωτε, ἀγαπητοί, τῶν θεολό (98) Παύλου παρρησίαν, id. (99) Ita mis. Β. pro ὥραν ἐκείνην ἣν μέλλομεν. (1) Verba πέρας δώσαντες supplevi ex B. In (2) Ita rectius B. pro ἀκόλουθα ὡς. (5) Id., παραγαγῶ. (4) Υποδείξαντα alter Pici ms. Sic et B. in quo

9:5 APPEND. AD.PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. 916 stravit. Quid enim propheta ? clare regi Nabucho- Α ἀληθείας την δήλωσιν. Τί γάρ φησιν ὁ προφήτης ; donosor prænuntiavit : Videbas, o rex, et ecce statua ingens stabat in conspectu tuo: cujus caput erat ex auro, brachia ejus et humeri argentei, venter et femora ex ære, tibiæ ferreæ; pedum autem pars eral ferrea, pars testacea. Contemplabaris ergo donec abscissus est lapis sine manibus, qui percussit ima- ginis pedes ferreos ac testaceos, et tandem comminuit. Tumque simul comminuta sunt, testa, ferrum, æs, argentum, et aurum: et facta quasi pulvis a facie turbinis æstivi. Lapis autem qui percussit imaginem, crevit in montem magnum, et replevit universam terram 56. ἀριδήλως (5) πρὸς τὸν Ναβουχοδονόσορ προήγγειλεν· Εθεώρεις, ὦ βασιλεῦ, καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μεγάλη ἑστῶτα πρὸ προσώπου σου, ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσ σίου, οἱ βραχίονες αὐτῆς καὶ οἱ ὤμοι ἀργυροῖ, ἡ κοιλία και οι μηροί χαλκοί, αἱ κνῆμαι σιδηραί, οἱ πόδες μὲν μέρος τι (6) σιδηροῦν, καὶ μέρος τι ὀστράκινον. Εθεώρεις ἕως οὗ ἀπετμήθη λίθος ἄνευ χειρὸς, καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς καὶ ὀστρακίνους, καὶ ἐλέ πτυνεν εἰς τέλος. Τότε ελεπτύνθησαν εισάπαξ, τὸ ὄστρακον, καὶ ὁ σίδηρος, καὶ ὁ χαλκός, ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσός· καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ κοι γιορτὸς ἀπὸ ἅλωνος θερινῆς, καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα, ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν. XIII. Conjungentes ergo his visiones Danielis, B amborum unam faciemus expositionem, demon- strantes vera fuisse a Daniele visa, et consentanea iis quæ Nabuchodonosor quoque præviderat. In hunc enim modum ait propheta : Ego Daniel vide- bam, et ecce quatuor venti cœli pugnabant in mari magno: et quatuor bestiæ grandes ascendebant de mari, inter se diversæ. Prima bestia quasi leœna, et ejus alæ velut aquilæ. Aspiciebam donec evulsæ sunt alæ ejus, et sublata est a terra, et super pedes hominis stetit, et cor hominis datum est ei. Et ecce bestia secunda similis urso in parte stetit, et tres ordines in ore ejus, in medio dentium ejus; et sic dicebant ei : Surge, comede carnes plurimas. Post hoc aspiciebam, et ecce bestia tertia veluti pardus, et huic erant avis alæ quatuor super se; capita quatuor erant bestie. Post hoc aspiciebam, et ecce quarta bestia terribilis atque mirabilis, et fortis su- pra modum; cujus dentes erant ferrei, et ungues ænei; edebat et comminuebat, et reliqua pedibus suis conculcabat. Et hæc valde discrepabat ab omnibus bestiis præcedentibus eam, et habebat cornua decem. Considerabam cornua ejus; et ecce cornu parvum crevit in medio eorum. Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia *. ΧΙΙΙ. Διὸ συνάψαντες τούτοις, καὶ τὰς τοῦ Δανιήλ δράσεις, μίαν ἐν ἀμφοτέροις τὴν διήγησιν ποιησό μεθα (7) ἐπιδεικνύντες πῶς σύμφωνα καὶ ἀληθῆ ἦσαν τοῦ προφήτου τὰ ὁραθέντα (8), ἅπερ καὶ ὁ Ναβου χοδονόσορ προεώρακε· λέγει γὰρ οὕτως ὁ προφήτης - Ἐγὼ Δανιὴλ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ οἱ τέσσαρες οι ἄνεμοι τοῦ οὐρανοῦ προσέβαλον εἰς τὴν θάλασ σαν τὴν μεγάλην· καὶ τέσσαρα θηρία μεγάλα ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης, διαφέροντα ἀλλή λων. Τὸ πρῶτον θηρίον ὡσεὶ λέαινα, καὶ πτερά αὐτῆς ὡς ἀετοῦ. Εθεώρουν, ἕως οὗ ἐξετίλη (9) τὰ πτερὰ αὐτῆς, καὶ ἐξήρθη ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, καὶ καρδία ἀνθρώ που ἐδόθη αὐτῷ. Καὶ ἰδοὺ θηρίον δεύτερον, ὅμοιον ἄρκτῳ καὶ εἰς μέρος ἓν ἐστάθη, καὶ τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἀνὰ μέσον τῶν ὀδόντων αὐτῆς· καὶ οὕτως ἔλεγον αὐτῇ· Ανάστηθι, φάγε σάρκας πολλάς· ὀπίσω αὐτοῦ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ θηρίον τρίτον, ὡσεὶ πάρδαλις, καὶ αὐτῇ πτερά τέσσαρα πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς· τέσσαρες και φαλαὶ τῷ θηρίῳ (10). Οπίσω τούτου ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ τέταρτον θηρίον φοβερὸν καὶ ἔκθαμβον, καὶ ἰσχυρὸν περισσῶς· οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ μεγάλοι (11), καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοῖ, ἐσθίον καὶ λεπτύνον, καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει· καὶ αὐτὸ διαφέρον (12) περισσῶς παρὰ πάντα τὰ θηρία τὰ ἔμπροσθεν αὐτοῦ. Καὶ κέρατα δέκα αὐτῷ. Προσενόουν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ, καὶ Ιδού (13) μικρὸν κέρας ἀνέβη ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ τρία κέρατα ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐξεῤῥιζώθη ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοὶ ὡσεὶ ὀφθαλμοὶ ἀνθρώπου ἐν τῷ κέρατι τούτῳ, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα. C XIV. Cum igitur hæc videantur omnibus intel- D lectu difficilia, quæ mystice dicta sunt a propheta, nullum eorum celabimus eos qui mente sunt sana * Dan. 11,31-35. 2-8. st Dan. vil, nempe propheta. Ita et B. licet ibi quoque idem ms. ἐξέτεινε habet. Sed præ- ferenda altera lectio ut quæ sensui magis con- gruit. θηρίου. Ita et Β. in quo etiam est, πτερὰ τέσσαρα XIV. Ἐπεὶ οὖν δυσνόητα πᾶσι δοκεῖ ταῦτα τὰ μυ στικῶς εἰρημένα παρὰ τοῦ προφήτου, οὐδὲν τούτων ἀποκρύψωμεν τοῖς ὑγιῆ τὸν νοῦν κεκτημένοις (14). ὑπεράνωθεν αὐτῆς. Quæ autem mox sequuntur verba, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοί, nec codices Bibliorum Græcorum iia- bent, nec Hebraici agnoscunt. αὐτοῦ, καὶ ἰδού, etc. τοῖς γε νοῦν κεκτημένοις. Β. (5) In B. νοχ άριδήλως desideratur. (6) ΑΙ., μέρος μέν τι. (7) Alter Pici codex, ποιησώμεθα ἐπιδεικνύς, (8) Τῷ προφήτῃ ὡραθέντα, Β. (9) Εξέτεινε, Β. Sed εξετέλη legitur etiam infra, (10) Alter Pici codex, τέσσαρας κεφαλὰς τοῦ (11) νος μεγάλοι in utroque Pici codice deest. (12) Διέφερε, Β. (13) Id., καὶ κέρατα δέκα θεώρουν ἐν τῇ κεφαλῇ (14) Οὐδὲν ἀποκρύψωμεν τούτων πρὸς ἐπίγνωσιν

9:5 APPEND. AD.PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. 916 stravit. Quid enim propheta ? clare regi Nabucho- Α ἀληθείας την δήλωσιν. Τί γάρ φησιν ὁ προφήτης ; donosor prænuntiavit : Videbas, o rex, et ecce statua ingens stabat in conspectu tuo: cujus caput erat ex auro, brachia ejus et humeri argentei, venter et femora ex ære, tibiæ ferreæ; pedum autem pars eral ferrea, pars testacea. Contemplabaris ergo donec abscissus est lapis sine manibus, qui percussit ima- ginis pedes ferreos ac testaceos, et tandem comminuit. Tumque simul comminuta sunt, testa, ferrum, æs, argentum, et aurum: et facta quasi pulvis a facie turbinis æstivi. Lapis autem qui percussit imaginem, crevit in montem magnum, et replevit universam terram 56. ἀριδήλως (5) πρὸς τὸν Ναβουχοδονόσορ προήγγειλεν· Εθεώρεις, ὦ βασιλεῦ, καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μεγάλη ἑστῶτα πρὸ προσώπου σου, ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσ σίου, οἱ βραχίονες αὐτῆς καὶ οἱ ὤμοι ἀργυροῖ, ἡ κοιλία και οι μηροί χαλκοί, αἱ κνῆμαι σιδηραί, οἱ πόδες μὲν μέρος τι (6) σιδηροῦν, καὶ μέρος τι ὀστράκινον. Εθεώρεις ἕως οὗ ἀπετμήθη λίθος ἄνευ χειρὸς, καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς καὶ ὀστρακίνους, καὶ ἐλέ πτυνεν εἰς τέλος. Τότε ελεπτύνθησαν εισάπαξ, τὸ ὄστρακον, καὶ ὁ σίδηρος, καὶ ὁ χαλκός, ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσός· καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ κοι γιορτὸς ἀπὸ ἅλωνος θερινῆς, καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα, ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν. XIII. Conjungentes ergo his visiones Danielis, B amborum unam faciemus expositionem, demon- strantes vera fuisse a Daniele visa, et consentanea iis quæ Nabuchodonosor quoque præviderat. In hunc enim modum ait propheta : Ego Daniel vide- bam, et ecce quatuor venti cœli pugnabant in mari magno: et quatuor bestiæ grandes ascendebant de mari, inter se diversæ. Prima bestia quasi leœna, et ejus alæ velut aquilæ. Aspiciebam donec evulsæ sunt alæ ejus, et sublata est a terra, et super pedes hominis stetit, et cor hominis datum est ei. Et ecce bestia secunda similis urso in parte stetit, et tres ordines in ore ejus, in medio dentium ejus; et sic dicebant ei : Surge, comede carnes plurimas. Post hoc aspiciebam, et ecce bestia tertia veluti pardus, et huic erant avis alæ quatuor super se; capita quatuor erant bestie. Post hoc aspiciebam, et ecce quarta bestia terribilis atque mirabilis, et fortis su- pra modum; cujus dentes erant ferrei, et ungues ænei; edebat et comminuebat, et reliqua pedibus suis conculcabat. Et hæc valde discrepabat ab omnibus bestiis præcedentibus eam, et habebat cornua decem. Considerabam cornua ejus; et ecce cornu parvum crevit in medio eorum. Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia *. ΧΙΙΙ. Διὸ συνάψαντες τούτοις, καὶ τὰς τοῦ Δανιήλ δράσεις, μίαν ἐν ἀμφοτέροις τὴν διήγησιν ποιησό μεθα (7) ἐπιδεικνύντες πῶς σύμφωνα καὶ ἀληθῆ ἦσαν τοῦ προφήτου τὰ ὁραθέντα (8), ἅπερ καὶ ὁ Ναβου χοδονόσορ προεώρακε· λέγει γὰρ οὕτως ὁ προφήτης - Ἐγὼ Δανιὴλ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ οἱ τέσσαρες οι ἄνεμοι τοῦ οὐρανοῦ προσέβαλον εἰς τὴν θάλασ σαν τὴν μεγάλην· καὶ τέσσαρα θηρία μεγάλα ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης, διαφέροντα ἀλλή λων. Τὸ πρῶτον θηρίον ὡσεὶ λέαινα, καὶ πτερά αὐτῆς ὡς ἀετοῦ. Εθεώρουν, ἕως οὗ ἐξετίλη (9) τὰ πτερὰ αὐτῆς, καὶ ἐξήρθη ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, καὶ καρδία ἀνθρώ που ἐδόθη αὐτῷ. Καὶ ἰδοὺ θηρίον δεύτερον, ὅμοιον ἄρκτῳ καὶ εἰς μέρος ἓν ἐστάθη, καὶ τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἀνὰ μέσον τῶν ὀδόντων αὐτῆς· καὶ οὕτως ἔλεγον αὐτῇ· Ανάστηθι, φάγε σάρκας πολλάς· ὀπίσω αὐτοῦ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ θηρίον τρίτον, ὡσεὶ πάρδαλις, καὶ αὐτῇ πτερά τέσσαρα πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς· τέσσαρες και φαλαὶ τῷ θηρίῳ (10). Οπίσω τούτου ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ τέταρτον θηρίον φοβερὸν καὶ ἔκθαμβον, καὶ ἰσχυρὸν περισσῶς· οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ μεγάλοι (11), καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοῖ, ἐσθίον καὶ λεπτύνον, καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει· καὶ αὐτὸ διαφέρον (12) περισσῶς παρὰ πάντα τὰ θηρία τὰ ἔμπροσθεν αὐτοῦ. Καὶ κέρατα δέκα αὐτῷ. Προσενόουν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ, καὶ Ιδού (13) μικρὸν κέρας ἀνέβη ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ τρία κέρατα ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐξεῤῥιζώθη ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοὶ ὡσεὶ ὀφθαλμοὶ ἀνθρώπου ἐν τῷ κέρατι τούτῳ, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα. C XIV. Cum igitur hæc videantur omnibus intel- D lectu difficilia, quæ mystice dicta sunt a propheta, nullum eorum celabimus eos qui mente sunt sana * Dan. 11,31-35. 2-8. st Dan. vil, nempe propheta. Ita et B. licet ibi quoque idem ms. ἐξέτεινε habet. Sed præ- ferenda altera lectio ut quæ sensui magis con- gruit. θηρίου. Ita et Β. in quo etiam est, πτερὰ τέσσαρα XIV. Ἐπεὶ οὖν δυσνόητα πᾶσι δοκεῖ ταῦτα τὰ μυ στικῶς εἰρημένα παρὰ τοῦ προφήτου, οὐδὲν τούτων ἀποκρύψωμεν τοῖς ὑγιῆ τὸν νοῦν κεκτημένοις (14). ὑπεράνωθεν αὐτῆς. Quæ autem mox sequuntur verba, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοί, nec codices Bibliorum Græcorum iia- bent, nec Hebraici agnoscunt. αὐτοῦ, καὶ ἰδού, etc. τοῖς γε νοῦν κεκτημένοις. Β. (5) In B. νοχ άριδήλως desideratur. (6) ΑΙ., μέρος μέν τι. (7) Alter Pici codex, ποιησώμεθα ἐπιδεικνύς, (8) Τῷ προφήτῃ ὡραθέντα, Β. (9) Εξέτεινε, Β. Sed εξετέλη legitur etiam infra, (10) Alter Pici codex, τέσσαρας κεφαλὰς τοῦ (11) νος μεγάλοι in utroque Pici codice deest. (12) Διέφερε, Β. (13) Id., καὶ κέρατα δέκα θεώρουν ἐν τῇ κεφαλῇ (14) Οὐδὲν ἀποκρύψωμεν τούτων πρὸς ἐπίγνωσιν

9:5 APPEND. AD.PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. 916 stravit. Quid enim propheta ? clare regi Nabucho- Α ἀληθείας την δήλωσιν. Τί γάρ φησιν ὁ προφήτης ; donosor prænuntiavit : Videbas, o rex, et ecce statua ingens stabat in conspectu tuo: cujus caput erat ex auro, brachia ejus et humeri argentei, venter et femora ex ære, tibiæ ferreæ; pedum autem pars eral ferrea, pars testacea. Contemplabaris ergo donec abscissus est lapis sine manibus, qui percussit ima- ginis pedes ferreos ac testaceos, et tandem comminuit. Tumque simul comminuta sunt, testa, ferrum, æs, argentum, et aurum: et facta quasi pulvis a facie turbinis æstivi. Lapis autem qui percussit imaginem, crevit in montem magnum, et replevit universam terram 56. ἀριδήλως (5) πρὸς τὸν Ναβουχοδονόσορ προήγγειλεν· Εθεώρεις, ὦ βασιλεῦ, καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μεγάλη ἑστῶτα πρὸ προσώπου σου, ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσ σίου, οἱ βραχίονες αὐτῆς καὶ οἱ ὤμοι ἀργυροῖ, ἡ κοιλία και οι μηροί χαλκοί, αἱ κνῆμαι σιδηραί, οἱ πόδες μὲν μέρος τι (6) σιδηροῦν, καὶ μέρος τι ὀστράκινον. Εθεώρεις ἕως οὗ ἀπετμήθη λίθος ἄνευ χειρὸς, καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς καὶ ὀστρακίνους, καὶ ἐλέ πτυνεν εἰς τέλος. Τότε ελεπτύνθησαν εισάπαξ, τὸ ὄστρακον, καὶ ὁ σίδηρος, καὶ ὁ χαλκός, ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσός· καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ κοι γιορτὸς ἀπὸ ἅλωνος θερινῆς, καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα, ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν. XIII. Conjungentes ergo his visiones Danielis, B amborum unam faciemus expositionem, demon- strantes vera fuisse a Daniele visa, et consentanea iis quæ Nabuchodonosor quoque præviderat. In hunc enim modum ait propheta : Ego Daniel vide- bam, et ecce quatuor venti cœli pugnabant in mari magno: et quatuor bestiæ grandes ascendebant de mari, inter se diversæ. Prima bestia quasi leœna, et ejus alæ velut aquilæ. Aspiciebam donec evulsæ sunt alæ ejus, et sublata est a terra, et super pedes hominis stetit, et cor hominis datum est ei. Et ecce bestia secunda similis urso in parte stetit, et tres ordines in ore ejus, in medio dentium ejus; et sic dicebant ei : Surge, comede carnes plurimas. Post hoc aspiciebam, et ecce bestia tertia veluti pardus, et huic erant avis alæ quatuor super se; capita quatuor erant bestie. Post hoc aspiciebam, et ecce quarta bestia terribilis atque mirabilis, et fortis su- pra modum; cujus dentes erant ferrei, et ungues ænei; edebat et comminuebat, et reliqua pedibus suis conculcabat. Et hæc valde discrepabat ab omnibus bestiis præcedentibus eam, et habebat cornua decem. Considerabam cornua ejus; et ecce cornu parvum crevit in medio eorum. Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia *. ΧΙΙΙ. Διὸ συνάψαντες τούτοις, καὶ τὰς τοῦ Δανιήλ δράσεις, μίαν ἐν ἀμφοτέροις τὴν διήγησιν ποιησό μεθα (7) ἐπιδεικνύντες πῶς σύμφωνα καὶ ἀληθῆ ἦσαν τοῦ προφήτου τὰ ὁραθέντα (8), ἅπερ καὶ ὁ Ναβου χοδονόσορ προεώρακε· λέγει γὰρ οὕτως ὁ προφήτης - Ἐγὼ Δανιὴλ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ οἱ τέσσαρες οι ἄνεμοι τοῦ οὐρανοῦ προσέβαλον εἰς τὴν θάλασ σαν τὴν μεγάλην· καὶ τέσσαρα θηρία μεγάλα ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης, διαφέροντα ἀλλή λων. Τὸ πρῶτον θηρίον ὡσεὶ λέαινα, καὶ πτερά αὐτῆς ὡς ἀετοῦ. Εθεώρουν, ἕως οὗ ἐξετίλη (9) τὰ πτερὰ αὐτῆς, καὶ ἐξήρθη ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, καὶ καρδία ἀνθρώ που ἐδόθη αὐτῷ. Καὶ ἰδοὺ θηρίον δεύτερον, ὅμοιον ἄρκτῳ καὶ εἰς μέρος ἓν ἐστάθη, καὶ τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἀνὰ μέσον τῶν ὀδόντων αὐτῆς· καὶ οὕτως ἔλεγον αὐτῇ· Ανάστηθι, φάγε σάρκας πολλάς· ὀπίσω αὐτοῦ ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ θηρίον τρίτον, ὡσεὶ πάρδαλις, καὶ αὐτῇ πτερά τέσσαρα πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς· τέσσαρες και φαλαὶ τῷ θηρίῳ (10). Οπίσω τούτου ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ τέταρτον θηρίον φοβερὸν καὶ ἔκθαμβον, καὶ ἰσχυρὸν περισσῶς· οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ μεγάλοι (11), καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοῖ, ἐσθίον καὶ λεπτύνον, καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει· καὶ αὐτὸ διαφέρον (12) περισσῶς παρὰ πάντα τὰ θηρία τὰ ἔμπροσθεν αὐτοῦ. Καὶ κέρατα δέκα αὐτῷ. Προσενόουν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ, καὶ Ιδού (13) μικρὸν κέρας ἀνέβη ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ τρία κέρατα ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐξεῤῥιζώθη ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοὶ ὡσεὶ ὀφθαλμοὶ ἀνθρώπου ἐν τῷ κέρατι τούτῳ, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα. C XIV. Cum igitur hæc videantur omnibus intel- D lectu difficilia, quæ mystice dicta sunt a propheta, nullum eorum celabimus eos qui mente sunt sana * Dan. 11,31-35. 2-8. st Dan. vil, nempe propheta. Ita et B. licet ibi quoque idem ms. ἐξέτεινε habet. Sed præ- ferenda altera lectio ut quæ sensui magis con- gruit. θηρίου. Ita et Β. in quo etiam est, πτερὰ τέσσαρα XIV. Ἐπεὶ οὖν δυσνόητα πᾶσι δοκεῖ ταῦτα τὰ μυ στικῶς εἰρημένα παρὰ τοῦ προφήτου, οὐδὲν τούτων ἀποκρύψωμεν τοῖς ὑγιῆ τὸν νοῦν κεκτημένοις (14). ὑπεράνωθεν αὐτῆς. Quæ autem mox sequuntur verba, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοί, nec codices Bibliorum Græcorum iia- bent, nec Hebraici agnoscunt. αὐτοῦ, καὶ ἰδού, etc. τοῖς γε νοῦν κεκτημένοις. Β. (5) In B. νοχ άριδήλως desideratur. (6) ΑΙ., μέρος μέν τι. (7) Alter Pici codex, ποιησώμεθα ἐπιδεικνύς, (8) Τῷ προφήτῃ ὡραθέντα, Β. (9) Εξέτεινε, Β. Sed εξετέλη legitur etiam infra, (10) Alter Pici codex, τέσσαρας κεφαλὰς τοῦ (11) νος μεγάλοι in utroque Pici codice deest. (12) Διέφερε, Β. (13) Id., καὶ κέρατα δέκα θεώρουν ἐν τῇ κεφαλῇ (14) Οὐδὲν ἀποκρύψωμεν τούτων πρὸς ἐπίγνωσιν

Τὸ πρῶτον θηρίον εἰπὼν ὁ Δανιήλ, ήγουν την λέει- Α ναν, τὴν ἐκ τῆς θαλάσσης ἀναβαίνουσαν, τὴν τῶν Βαβυλωνίων γεγενημένην βασιλείαν ἐν τῷ κόσμῳ ση μαίνει, ταύτην οὖσαν τῆς εἰκόνος τὴν χρυσῆν (15) κεφαλήν. Τὸ δὲ λέγειν, πτερὰ αὐτῆς ὡς ἀετοῦ, ὅτι ὑψώθη ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ, καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ ἐπήρθη. Εἶτα φησὶν, ἐξετίνη (16) τὰ πτερὰ αὐτῆς, ὅτι καθῃρέθη αὐτοῦ ἡ δόξα· ἐδιώχθη γὰρ ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ. Τὸ δὲ εἰπεῖν, καρδία ἀνθρώ- που ἐδόθη αὐτῷ, καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, ὅτι μετενόησεν, ἐπιγνοὺς ἑαυτὸν, ὅτι ἄνθρωπος ἐστι, καὶ ἔδωκε δόξαν τῷ Θεῷ. Ἰδοὺ ἀπέδειξα τοῦ πρώτου θηρίου τὴν ὁμοίωσιν. Μετὰ οὖν τὴν λέαιναν δεύτερον δρᾷ θηρίον δ προφήτης, ὅμοιον ἄρκτῳ, ὅπερ ἦσαν Πέρσαι· μετά γὰρ Βαβυλωνίους Πέρσαι ἐκράτησαν. Τὸ δὲ λέγειν, τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἐθεώρουν, τρία ἔθνη ἔδειξε, Πέρσας, Μήδους, καὶ Βαβυλωνίους, ὅπερ δέδειχται μετὰ τὸν χρυσόν (17), ὁ ἄργυρος ἐν τῇ εἰ- κόνι. Ἰδοὺ καὶ τὸ δεύτερον θηρίον ἀπεδείξαμεν. Έπειτα τὸ τρίτον ἡ πάρδαλις, οἵτινες ἦσαν Ἕλληνες μετὰ γὰρ Πέρσας ᾿Αλέξανδρος ὁ τῶν Μακεδόνων ἐκρά- τησε, καθελὼν τὸν Δάρειον, ὃ δέδεικται ἐν τῇ εἰκόνι ὁ χαλκός. Τὸ δὲ λέγειν, πτερὰ τέσσαρα πετεινοῦ, καὶ τέσσαρες κεφαλαὶ τῷ θηρίῳ, σαφέστατα έδειξε, πῶς διεμερίσθη εἰς τέσσαρα μέρη ή βασιλεία τοῦ ᾿Αλεξάνδρου. Τέσσαρας γὰρ κεφαλὰς εἶχε, τοὺς τέσ σαρας βασιλεῖς ἐξ αὐτῆς ἀναστάντας· τελευτῶν γὰρ ὁ ᾿Αλέξανδρος διεῖλε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ εἰς τέσσαρα μέρη (18). Ἰδοὺ καὶ τὸ τρίτον εἴπομεν. η Ἔπειτα φησὶ τέταρτον θηρίον φοβερὸν καὶ Εκθαμβον· οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ, καὶ οἱ ὄνυχες χαλκοῖ. Τίνες οὗτοι, ἀλλ᾽ ἢ ἡ Ῥωμαίων βασιλεία, ὅπερ ἐστὶν ὁ σίδηρος, ἐν ᾧ συνθλάσει τὰ πρὸ αὐτῆς πάντα βασίλεια, καὶ κατακυριεύσει πάσης τῆς γῆς; Μετὰ οὖν τοῦτο, τί περιλείπεται ἑρμηνεῦσαι ἡμῖν (19) ὧν ἑώρακεν ὁ προφήτης ἀλλ᾽ ἢ τὰ ἴχνη τῶν ποδῶν τῆς εἰκόνος, ἐν οἷς καὶ μέρος μέν τι σιδηροῦν, μέ- ρος δὲ ὀστράκινον, ἅμα μεμιγμένον εἰς ἕν τὰ ἀμ φότερα; Μυστικῶς γὰρ ἐδήλωσε διὰ τῶν δέκα δακτύ λων τῶν ποδῶν τῆς εἰκόνος, τοὺς δέκα βασιλεῖς τοὺς ἐξ αὐτοῦ ἐγειρομένους, ἅπερ ἑρμήνευσεν ὁ Δανιήλ. Προσενόουν (20) γὰρ τὸ θηρίον, ήγουν τὸ τέταρτον καὶ ἰδοὺ δέκα κέρατα ὀπίσω αὐτοῦ ἐν οἷς ἀνέβη ἕτερον κέρας ὡς παραφυάδιον· καὶ τρία τῶν πρὸ αὐτοῦ ἐκριζώσει. Οπερ δέδεικται κέρας τὸ παρα- φυάδιον, ἄλλον μὴ εἶναι εἰ μὴ ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλι λων ἀναστῆσαι τὴν τῶν Ἰουδαίων βασιλείαν. Τρία δὲ κέρατα ἃ μέλλει παρ' αὐτοῦ ἐκριζοῦσθαι, τρεῖς βασι λείας (21) δεικνύει, Αἰγύπτου, Λιβύων τε καὶ Αιθιό πων, οὓς ἀνελεῖ παρατάξει πολέμου, ὡς κρατήσας (22) ἁπάντων, δεινὸς ὢν τύραννος, θλίψιν καὶ διωγμὸν ἐπὶ τοὺς ἁγίους ποιήσει, επαιρόμενος κατ' αὐτῶν. τοῦτο κατενόουν τὸ θηρίον καὶ ἰδοὺ δέκα κέρατα ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ ἕτερον κέρας ὅπερ ἐστὶν ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλλων. - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDL præditi. Cum dicit Daniel primam bestiam, hoc est XV. B C XVI. christo, cap. 24. D leœnam, ascendentem e mari, significat regnum Babyloniorum quod fuit in mundo, aureum caput statuæ illius. Quod autem dicit, alas ejus velut aquila, significat exaltatum regem Nabuchodonosor contra Deum sese extulisse. Postmodum inquit alas ejus evulsus, quoniam eversa fuit ejus gloria; pul- sus enim fujt e regno suo. Illa autem verba: Cor hominis ei datum est, et super pedes hominis stetit, resipuisse eum, significant, ubi se hominem esse agnovit, dedisseque gloriam Deo. En demonstravi primæ bestiæ similitudinem. XV.. Post leanam, alteram bestiam videt pro- pheta urso similem, qui erant Persæ. Cum autem dicit: Videbam in ore ejus tras ordines, tres gentes designat, Persas, Medos, ac Babylonios : quod de- clarat in imagine argentum post aurum. En secun- dam etiam bestiam declaravimus. Sequitur tertia, pardus: qui Græci fuerunt. Alexander enim rex Macedonum post Persas rerum potitus est, fuso Dario : quod significatur per æs in imagine. Jam quod ait, bestiam habere quatuor alas avis, et quatuor capita, clarissime demonstravit quo pacto regnum Alexandri divisum fuerit quatuor in partes. Qua- tuor enim habuit capita, reges quatuor qui ex co regno surrexerunt. Nam moriens Alexander re- gnum suum divisit in quatuor partes. Jam etiam tertiam bestiam expedivimus. XVI. Deinceps narrat illam bestiam terribilem ac stupendam, cujus dentes erant ferrei, ac ungues ænei. Quinam sunt hi, nisi Romanorum imperium: ? quod est ferrum, quo conteret omnes superiores regias, et dominabitur universæ terra. Quid porro reliquum est nobis interpretandum ex his quæ vidit propheta, nisi extremitates illæ pedum imaginis, iu quibus pars erat ferrea, pars testacea, permista ambo in unum ? Siquidem decem digitis pedum imaginis, mystice significavit decem reges inde exortos: quod Daniel est interpretatus. Considerabam enim, in- quit, bestiam, quartam videlicet: et ecce decem cornua post eam. In quibus ascendit alterum cornu tanquam pullulus, ac tria se priora eradicabit. Quod cornu pullulum non alius esse demonstratur nisi Antichristus, qui suscitabit regnum Judæorum. Tria cornua quæ ab eo radicitus evellentur, tres reges indicant, Ægypti, Libya, Athiopum, quos deleturus est acie bellica: quibus omnibus potitus jam tyrannus formidabilis sanctos affliget ac perse- quetur, insurgens in eos. (15) Σημαίνει ήγουν τὴν τῆς εἰκόνος χρυσήν, Β. (16) Id. ms. ut supra, εξέτεινε. (17) Ita rectius B. pro μετὰ τοῦ χρυσίου. (18) Confer Hippolyti genuinum lib. De Anti- (19) Alter Pici codex, ὑμῖν. (20) Ms. B., brevius contrahens omnia : μετὰ οὖν (21) "Α μέλλει έχριζῶσαι, τρεῖς βασιλείας. Β. (22) Id., ὡς κρατήσας.

Τὸ πρῶτον θηρίον εἰπὼν ὁ Δανιήλ, ήγουν την λέει- Α ναν, τὴν ἐκ τῆς θαλάσσης ἀναβαίνουσαν, τὴν τῶν Βαβυλωνίων γεγενημένην βασιλείαν ἐν τῷ κόσμῳ ση μαίνει, ταύτην οὖσαν τῆς εἰκόνος τὴν χρυσῆν (15) κεφαλήν. Τὸ δὲ λέγειν, πτερὰ αὐτῆς ὡς ἀετοῦ, ὅτι ὑψώθη ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ, καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ ἐπήρθη. Εἶτα φησὶν, ἐξετίνη (16) τὰ πτερὰ αὐτῆς, ὅτι καθῃρέθη αὐτοῦ ἡ δόξα· ἐδιώχθη γὰρ ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ. Τὸ δὲ εἰπεῖν, καρδία ἀνθρώ- που ἐδόθη αὐτῷ, καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, ὅτι μετενόησεν, ἐπιγνοὺς ἑαυτὸν, ὅτι ἄνθρωπος ἐστι, καὶ ἔδωκε δόξαν τῷ Θεῷ. Ἰδοὺ ἀπέδειξα τοῦ πρώτου θηρίου τὴν ὁμοίωσιν. Μετὰ οὖν τὴν λέαιναν δεύτερον δρᾷ θηρίον δ προφήτης, ὅμοιον ἄρκτῳ, ὅπερ ἦσαν Πέρσαι· μετά γὰρ Βαβυλωνίους Πέρσαι ἐκράτησαν. Τὸ δὲ λέγειν, τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἐθεώρουν, τρία ἔθνη ἔδειξε, Πέρσας, Μήδους, καὶ Βαβυλωνίους, ὅπερ δέδειχται μετὰ τὸν χρυσόν (17), ὁ ἄργυρος ἐν τῇ εἰ- κόνι. Ἰδοὺ καὶ τὸ δεύτερον θηρίον ἀπεδείξαμεν. Έπειτα τὸ τρίτον ἡ πάρδαλις, οἵτινες ἦσαν Ἕλληνες μετὰ γὰρ Πέρσας ᾿Αλέξανδρος ὁ τῶν Μακεδόνων ἐκρά- τησε, καθελὼν τὸν Δάρειον, ὃ δέδεικται ἐν τῇ εἰκόνι ὁ χαλκός. Τὸ δὲ λέγειν, πτερὰ τέσσαρα πετεινοῦ, καὶ τέσσαρες κεφαλαὶ τῷ θηρίῳ, σαφέστατα έδειξε, πῶς διεμερίσθη εἰς τέσσαρα μέρη ή βασιλεία τοῦ ᾿Αλεξάνδρου. Τέσσαρας γὰρ κεφαλὰς εἶχε, τοὺς τέσ σαρας βασιλεῖς ἐξ αὐτῆς ἀναστάντας· τελευτῶν γὰρ ὁ ᾿Αλέξανδρος διεῖλε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ εἰς τέσσαρα μέρη (18). Ἰδοὺ καὶ τὸ τρίτον εἴπομεν. η Ἔπειτα φησὶ τέταρτον θηρίον φοβερὸν καὶ Εκθαμβον· οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ, καὶ οἱ ὄνυχες χαλκοῖ. Τίνες οὗτοι, ἀλλ᾽ ἢ ἡ Ῥωμαίων βασιλεία, ὅπερ ἐστὶν ὁ σίδηρος, ἐν ᾧ συνθλάσει τὰ πρὸ αὐτῆς πάντα βασίλεια, καὶ κατακυριεύσει πάσης τῆς γῆς; Μετὰ οὖν τοῦτο, τί περιλείπεται ἑρμηνεῦσαι ἡμῖν (19) ὧν ἑώρακεν ὁ προφήτης ἀλλ᾽ ἢ τὰ ἴχνη τῶν ποδῶν τῆς εἰκόνος, ἐν οἷς καὶ μέρος μέν τι σιδηροῦν, μέ- ρος δὲ ὀστράκινον, ἅμα μεμιγμένον εἰς ἕν τὰ ἀμ φότερα; Μυστικῶς γὰρ ἐδήλωσε διὰ τῶν δέκα δακτύ λων τῶν ποδῶν τῆς εἰκόνος, τοὺς δέκα βασιλεῖς τοὺς ἐξ αὐτοῦ ἐγειρομένους, ἅπερ ἑρμήνευσεν ὁ Δανιήλ. Προσενόουν (20) γὰρ τὸ θηρίον, ήγουν τὸ τέταρτον καὶ ἰδοὺ δέκα κέρατα ὀπίσω αὐτοῦ ἐν οἷς ἀνέβη ἕτερον κέρας ὡς παραφυάδιον· καὶ τρία τῶν πρὸ αὐτοῦ ἐκριζώσει. Οπερ δέδεικται κέρας τὸ παρα- φυάδιον, ἄλλον μὴ εἶναι εἰ μὴ ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλι λων ἀναστῆσαι τὴν τῶν Ἰουδαίων βασιλείαν. Τρία δὲ κέρατα ἃ μέλλει παρ' αὐτοῦ ἐκριζοῦσθαι, τρεῖς βασι λείας (21) δεικνύει, Αἰγύπτου, Λιβύων τε καὶ Αιθιό πων, οὓς ἀνελεῖ παρατάξει πολέμου, ὡς κρατήσας (22) ἁπάντων, δεινὸς ὢν τύραννος, θλίψιν καὶ διωγμὸν ἐπὶ τοὺς ἁγίους ποιήσει, επαιρόμενος κατ' αὐτῶν. τοῦτο κατενόουν τὸ θηρίον καὶ ἰδοὺ δέκα κέρατα ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ ἕτερον κέρας ὅπερ ἐστὶν ὁ ᾿Αντίχριστος ὁ μέλλων. - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDL præditi. Cum dicit Daniel primam bestiam, hoc est XV. B C XVI. christo, cap. 24. D leœnam, ascendentem e mari, significat regnum Babyloniorum quod fuit in mundo, aureum caput statuæ illius. Quod autem dicit, alas ejus velut aquila, significat exaltatum regem Nabuchodonosor contra Deum sese extulisse. Postmodum inquit alas ejus evulsus, quoniam eversa fuit ejus gloria; pul- sus enim fujt e regno suo. Illa autem verba: Cor hominis ei datum est, et super pedes hominis stetit, resipuisse eum, significant, ubi se hominem esse agnovit, dedisseque gloriam Deo. En demonstravi primæ bestiæ similitudinem. XV.. Post leanam, alteram bestiam videt pro- pheta urso similem, qui erant Persæ. Cum autem dicit: Videbam in ore ejus tras ordines, tres gentes designat, Persas, Medos, ac Babylonios : quod de- clarat in imagine argentum post aurum. En secun- dam etiam bestiam declaravimus. Sequitur tertia, pardus: qui Græci fuerunt. Alexander enim rex Macedonum post Persas rerum potitus est, fuso Dario : quod significatur per æs in imagine. Jam quod ait, bestiam habere quatuor alas avis, et quatuor capita, clarissime demonstravit quo pacto regnum Alexandri divisum fuerit quatuor in partes. Qua- tuor enim habuit capita, reges quatuor qui ex co regno surrexerunt. Nam moriens Alexander re- gnum suum divisit in quatuor partes. Jam etiam tertiam bestiam expedivimus. XVI. Deinceps narrat illam bestiam terribilem ac stupendam, cujus dentes erant ferrei, ac ungues ænei. Quinam sunt hi, nisi Romanorum imperium: ? quod est ferrum, quo conteret omnes superiores regias, et dominabitur universæ terra. Quid porro reliquum est nobis interpretandum ex his quæ vidit propheta, nisi extremitates illæ pedum imaginis, iu quibus pars erat ferrea, pars testacea, permista ambo in unum ? Siquidem decem digitis pedum imaginis, mystice significavit decem reges inde exortos: quod Daniel est interpretatus. Considerabam enim, in- quit, bestiam, quartam videlicet: et ecce decem cornua post eam. In quibus ascendit alterum cornu tanquam pullulus, ac tria se priora eradicabit. Quod cornu pullulum non alius esse demonstratur nisi Antichristus, qui suscitabit regnum Judæorum. Tria cornua quæ ab eo radicitus evellentur, tres reges indicant, Ægypti, Libya, Athiopum, quos deleturus est acie bellica: quibus omnibus potitus jam tyrannus formidabilis sanctos affliget ac perse- quetur, insurgens in eos. (15) Σημαίνει ήγουν τὴν τῆς εἰκόνος χρυσήν, Β. (16) Id. ms. ut supra, εξέτεινε. (17) Ita rectius B. pro μετὰ τοῦ χρυσίου. (18) Confer Hippolyti genuinum lib. De Anti- (19) Alter Pici codex, ὑμῖν. (20) Ms. B., brevius contrahens omnia : μετὰ οὖν (21) "Α μέλλει έχριζῶσαι, τρεῖς βασιλείας. Β. (22) Id., ὡς κρατήσας.

τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησ τοῦ Χριστοῦ. στιγμή Ἰούδα. εἶδες. ΧVΙΙ. Ορᾶς πῶς ὁ Δανιὴλ τῶν βασιλειῶν τὴν δια- κράτησιν τῷ Ναβουχοδονόσορ διηρμήνευσε βλέπεις πῶς τῆς εἰκόνος τὴν μορφὴν πᾶσι τοῖς πέρασιν ἐδή λωσεν· ἔγνως τῶν τεσσάρων θηρίων τὴν ἐκ τῆς θα λάσσης ἀνάβασιν, πῶς ἡμῖν προϋπέδειξε. Λοιπόν ἐστι τὰ μερικῶς πραχθέντα ὑπὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου, ὑμῖν μὴ ἀποκρύψωμεν (23), ἀλλ' ὅσον ἐφικτὸν διά τε προ φητῶν, διά τε Γραφῶν, αὐτοῦ ἀνακηρύξωμεν τὴν ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν πλάνην, καὶ παράνομον ἔλευσιν. ΧVΙΙΙ. Τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα ἐπιδημήσαντος ἐκ τῆς ἁγίας ἀχράντου Παρθένου, καὶ τὴν τοῦ Ἰούδα φυλὴν ἀναλαβομένου, καὶ ἐξ αὐτῆς προελθόντος, τὸ βασιλικὸν τῆς συγγενείας ἐδήλωσε, κατὰ τὸν Ἰακὼς, τὸν ἐν ταῖς εὐλογίαις ἀναφωνούντα πρὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱόν (24)· Ἰούδα, σὲ αἰνέσουσιν οἱ ἀδελφοί σου, αἱ χεῖρες σου ἐπὶ νώτου τῶν ἐχθρῶν σου, προσκυνήσουσι σε οἱ υἱοὶ τοῦ πα- τρός σου. Σκύμνος λέοντος Ἰούδα, ἐκ βλαστού, μου (25) υἱὲ, ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων, καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ (20), καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. Ιδε (27) τοῦ Ἰακώβ τὰ ῥήματα πρὸς τὸν Ἰούδαν λεγόμενα, ἐπὶ τοῦ Κυρίου πληρωθέντα. Τὸ αὐτὸ δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου δ πατριάρχης βολ. Διὸ ὥσπερ εἰς τὸν Ἰούδα προεφή τευσεν, οὕτως καὶ ἐπὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Δάν. Ὁ γὰρ Ἰούδας, υἱὸς αὐτοῦ ὑπῆρχε τέταρτος· ὁ δὲ Δὲν καὶ αὐτὸς υἱὸς αὐτοῦ ἕβδομος. Τί γὰρ ἐπ' αὐτοῦ ἐβόησε· Γενηθήτω Δεν (28) ὄφις ἐφ' ὁδοῦ καθήμενος, δά κνων πτέρναν ἵππου. Όφις τις (29) ἦν ἀλλ᾽ ἢ ὁ ἀπ' ἀρχῆς πλάνος, ὁ ἐν τῇ Γενέσει εἰρημένος, ὁ πλα νήσας (50) τὴν Εὔαν, καὶ πτερνίσας τὸν 'Αδάμ. ΧΙΧ. Αλλ' ἐπειδὴ διὰ πλειόνων (31) δεῖ ἀποδεῖξαι τὰ λεγόμενα, οὐκ ὀκνήσομεν. Ὅτι μὲν γὰρ οὗτος ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν μέλλει γεννᾶσθαι, καὶ ἀντιτάσσε σθαι τύραννος ὢν βασιλεὺς, κριτής δεινὸς, καὶ διά- βολος (52), ὥς φησιν ὁ προφήτης· Δὲν κρινεῖ τὶν ἑαυτοῦ λαὸν, ὡσεὶ καὶ μίαν φυλὴν (55) ἐν Ἰσραήλ. Αλλ', ἐρεῖ τις, ὅτι τοῦτο ἐπὶ τοῦ Σαμψών εἴρηται, ἐς ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν (34) γεννηθεὶς ἔκρινε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἴκοσιν ἔτη. Τὸ μὲν ἐπὶ τοῦ Σαμψών μετ ρικὸν γεγένηται, τὸ δὲ καθόλου πληρωθήσεται ἐπὶ τὸν ᾿Αντίχριστον· λέγει γὰρ καὶ Ἱερεμίας οὕτως· Ἐκ Δὲν ἀκουσόμεθα φωνὴν (55) ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ, ἀπὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας ἵππων σε λεγόμενα, οὐ κατοκνήσωμεν τοῦ λέγειν ὅτι μὴν γὰρ ὄντως ἐκ τῆς, Β. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. XVII. Vides ut Daniel Nabuchodonosoro regno- A rum dominationem exposuerit; cernis ut statuæ formam omnibus suis lineamentis declararit; per- cepisti qua ratione præmonstrarit nobis quatuor bestiarum ascensum e mari. Superest ut Anti- christi peculiaria facinora vobis aperiamus: et quatenus licebit, e prophetis atque Scripturis pro- mulgemus ejus vagationem per universam terram, et adventum nefarium. XVIII. Cum Dominus Jesus Christus secundum carnem advenerit ex sancta et immaculata Virgine, tribumque Juda assumpserit, ex eaque processerit, declaravit Scriptura regiam stirpem, ex sententia Ja- cob in benedictionibus clamantis ad Judam filium suum: Te laudabunt fratres tui; manus tuæ in cer- vicibus inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda; e virgullo, fili mi, ascen- disti. Recubuns dormivisti ut leo, et velut catulus leonis, quis excitabit illum ? Non deficiet princeps es Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniant quæ reposita sunt ei, et ipse est exspectatio gentium 58. Attende verba Jacob ad Judam dicta, in Domino esse impleta. Idem profecto clamat etiam de Anti- christo patriarcha. Itaque sicuti prophetiam emisit in Judam, ita et in filium suum Dan. Nam Judas erat filius ejus quartus, Dan vero filius quoque ejus se- ptimus. Ecquid de illo clamavit? Occurrat ipsi Dan coluber in via, insidens in semita, mordens ungulam equi”. Quis erat serpens, nisi seductor ille ab initio dictus in Genesi seduxisse Evam, et Adamum supplantasse "? B c XIX. Sed quoniam pluribus hæc nobis sunt de- monstranda, haud gravabimur. Ille certo nasciturus est e tribu Dan, et veluti rex tyrannus aciem ex adverso instructurus est, judex severus ac diabo- lus, ut ait propheta : Dan judicavit populum suum, ut quævis alia tribus in Israel ". Sed dicet quis- piam, hoc de Samsone dictum esse, qui natus e tribu Dan judicavit populum suum annos viginti. At in parte duntaxat illud a Samsone factum est, hoc vero universe implebitur temporibus Antichri- sti. Inquit enim Jeremias in hunc modum: E Dan audiemus vocem acutissimam equorum ejus. A voce D hinnitus equitatus equorum ejus concussa est universa Gen. XLIX, 8, 9, 10. Ibid. 17. Gen. III, 1. quæ sequuntur omnia usque ad Ita plura exstant in hoc codice vesti- gia licentiæ, qua usi sunt librarii in abbreviandis, malo exemplo, et in arctius contrahendis quæ de- scribebant veterum monumentis. Nam in editis erat post nomen editi. Gen. xLIS, 16. etc., sciturum e tribu Dan, multi veteres scribunt post S. Irenæum, lib. v, cap. 50. Adde Bellarminum, De pontifce Ron., lib. ut, cap. 12. (25) Ms. B., ὑμῖν ἀποκαλύψου. Et deinde omittit (24) Interpunctionem post υἱὸν revocavi ex B. (25) Moû deest in B. (26) Αὐτῷ deest in B. et altero Pici codice. (27) B., (28) lta Gen. XLIX, 17, et B., non τῷ Δάν, ut (29) Τίς οὖν Β. et alter Pici codex. (30) ῾Ο ἀπατήσας, Β. (31) Διὰ πλειόνων μαρτύρων καὶ ἀποδείξεων τὰ (32) 1d. addit, καὶ διάβολος. Antichristum na- (33) Ita ms. Β. pro μία φυλή. (34) Ι., ὡς ἐκ φυλῆς ὑπάρχων τοῦ Δάν. (35) Al. Pici codex et B., σπουδήν.

τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησ τοῦ Χριστοῦ. στιγμή Ἰούδα. εἶδες. ΧVΙΙ. Ορᾶς πῶς ὁ Δανιὴλ τῶν βασιλειῶν τὴν δια- κράτησιν τῷ Ναβουχοδονόσορ διηρμήνευσε βλέπεις πῶς τῆς εἰκόνος τὴν μορφὴν πᾶσι τοῖς πέρασιν ἐδή λωσεν· ἔγνως τῶν τεσσάρων θηρίων τὴν ἐκ τῆς θα λάσσης ἀνάβασιν, πῶς ἡμῖν προϋπέδειξε. Λοιπόν ἐστι τὰ μερικῶς πραχθέντα ὑπὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου, ὑμῖν μὴ ἀποκρύψωμεν (23), ἀλλ' ὅσον ἐφικτὸν διά τε προ φητῶν, διά τε Γραφῶν, αὐτοῦ ἀνακηρύξωμεν τὴν ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν πλάνην, καὶ παράνομον ἔλευσιν. ΧVΙΙΙ. Τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα ἐπιδημήσαντος ἐκ τῆς ἁγίας ἀχράντου Παρθένου, καὶ τὴν τοῦ Ἰούδα φυλὴν ἀναλαβομένου, καὶ ἐξ αὐτῆς προελθόντος, τὸ βασιλικὸν τῆς συγγενείας ἐδήλωσε, κατὰ τὸν Ἰακὼς, τὸν ἐν ταῖς εὐλογίαις ἀναφωνούντα πρὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱόν (24)· Ἰούδα, σὲ αἰνέσουσιν οἱ ἀδελφοί σου, αἱ χεῖρες σου ἐπὶ νώτου τῶν ἐχθρῶν σου, προσκυνήσουσι σε οἱ υἱοὶ τοῦ πα- τρός σου. Σκύμνος λέοντος Ἰούδα, ἐκ βλαστού, μου (25) υἱὲ, ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων, καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ (20), καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. Ιδε (27) τοῦ Ἰακώβ τὰ ῥήματα πρὸς τὸν Ἰούδαν λεγόμενα, ἐπὶ τοῦ Κυρίου πληρωθέντα. Τὸ αὐτὸ δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου δ πατριάρχης βολ. Διὸ ὥσπερ εἰς τὸν Ἰούδα προεφή τευσεν, οὕτως καὶ ἐπὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Δάν. Ὁ γὰρ Ἰούδας, υἱὸς αὐτοῦ ὑπῆρχε τέταρτος· ὁ δὲ Δὲν καὶ αὐτὸς υἱὸς αὐτοῦ ἕβδομος. Τί γὰρ ἐπ' αὐτοῦ ἐβόησε· Γενηθήτω Δεν (28) ὄφις ἐφ' ὁδοῦ καθήμενος, δά κνων πτέρναν ἵππου. Όφις τις (29) ἦν ἀλλ᾽ ἢ ὁ ἀπ' ἀρχῆς πλάνος, ὁ ἐν τῇ Γενέσει εἰρημένος, ὁ πλα νήσας (50) τὴν Εὔαν, καὶ πτερνίσας τὸν 'Αδάμ. ΧΙΧ. Αλλ' ἐπειδὴ διὰ πλειόνων (31) δεῖ ἀποδεῖξαι τὰ λεγόμενα, οὐκ ὀκνήσομεν. Ὅτι μὲν γὰρ οὗτος ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν μέλλει γεννᾶσθαι, καὶ ἀντιτάσσε σθαι τύραννος ὢν βασιλεὺς, κριτής δεινὸς, καὶ διά- βολος (52), ὥς φησιν ὁ προφήτης· Δὲν κρινεῖ τὶν ἑαυτοῦ λαὸν, ὡσεὶ καὶ μίαν φυλὴν (55) ἐν Ἰσραήλ. Αλλ', ἐρεῖ τις, ὅτι τοῦτο ἐπὶ τοῦ Σαμψών εἴρηται, ἐς ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν (34) γεννηθεὶς ἔκρινε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἴκοσιν ἔτη. Τὸ μὲν ἐπὶ τοῦ Σαμψών μετ ρικὸν γεγένηται, τὸ δὲ καθόλου πληρωθήσεται ἐπὶ τὸν ᾿Αντίχριστον· λέγει γὰρ καὶ Ἱερεμίας οὕτως· Ἐκ Δὲν ἀκουσόμεθα φωνὴν (55) ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ, ἀπὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας ἵππων σε λεγόμενα, οὐ κατοκνήσωμεν τοῦ λέγειν ὅτι μὴν γὰρ ὄντως ἐκ τῆς, Β. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. XVII. Vides ut Daniel Nabuchodonosoro regno- A rum dominationem exposuerit; cernis ut statuæ formam omnibus suis lineamentis declararit; per- cepisti qua ratione præmonstrarit nobis quatuor bestiarum ascensum e mari. Superest ut Anti- christi peculiaria facinora vobis aperiamus: et quatenus licebit, e prophetis atque Scripturis pro- mulgemus ejus vagationem per universam terram, et adventum nefarium. XVIII. Cum Dominus Jesus Christus secundum carnem advenerit ex sancta et immaculata Virgine, tribumque Juda assumpserit, ex eaque processerit, declaravit Scriptura regiam stirpem, ex sententia Ja- cob in benedictionibus clamantis ad Judam filium suum: Te laudabunt fratres tui; manus tuæ in cer- vicibus inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda; e virgullo, fili mi, ascen- disti. Recubuns dormivisti ut leo, et velut catulus leonis, quis excitabit illum ? Non deficiet princeps es Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniant quæ reposita sunt ei, et ipse est exspectatio gentium 58. Attende verba Jacob ad Judam dicta, in Domino esse impleta. Idem profecto clamat etiam de Anti- christo patriarcha. Itaque sicuti prophetiam emisit in Judam, ita et in filium suum Dan. Nam Judas erat filius ejus quartus, Dan vero filius quoque ejus se- ptimus. Ecquid de illo clamavit? Occurrat ipsi Dan coluber in via, insidens in semita, mordens ungulam equi”. Quis erat serpens, nisi seductor ille ab initio dictus in Genesi seduxisse Evam, et Adamum supplantasse "? B c XIX. Sed quoniam pluribus hæc nobis sunt de- monstranda, haud gravabimur. Ille certo nasciturus est e tribu Dan, et veluti rex tyrannus aciem ex adverso instructurus est, judex severus ac diabo- lus, ut ait propheta : Dan judicavit populum suum, ut quævis alia tribus in Israel ". Sed dicet quis- piam, hoc de Samsone dictum esse, qui natus e tribu Dan judicavit populum suum annos viginti. At in parte duntaxat illud a Samsone factum est, hoc vero universe implebitur temporibus Antichri- sti. Inquit enim Jeremias in hunc modum: E Dan audiemus vocem acutissimam equorum ejus. A voce D hinnitus equitatus equorum ejus concussa est universa Gen. XLIX, 8, 9, 10. Ibid. 17. Gen. III, 1. quæ sequuntur omnia usque ad Ita plura exstant in hoc codice vesti- gia licentiæ, qua usi sunt librarii in abbreviandis, malo exemplo, et in arctius contrahendis quæ de- scribebant veterum monumentis. Nam in editis erat post nomen editi. Gen. xLIS, 16. etc., sciturum e tribu Dan, multi veteres scribunt post S. Irenæum, lib. v, cap. 50. Adde Bellarminum, De pontifce Ron., lib. ut, cap. 12. (25) Ms. B., ὑμῖν ἀποκαλύψου. Et deinde omittit (24) Interpunctionem post υἱὸν revocavi ex B. (25) Moû deest in B. (26) Αὐτῷ deest in B. et altero Pici codice. (27) B., (28) lta Gen. XLIX, 17, et B., non τῷ Δάν, ut (29) Τίς οὖν Β. et alter Pici codex. (30) ῾Ο ἀπατήσας, Β. (31) Διὰ πλειόνων μαρτύρων καὶ ἀποδείξεων τὰ (32) 1d. addit, καὶ διάβολος. Antichristum na- (33) Ita ms. Β. pro μία φυλή. (34) Ι., ὡς ἐκ φυλῆς ὑπάρχων τοῦ Δάν. (35) Al. Pici codex et B., σπουδήν.

τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησ τοῦ Χριστοῦ. στιγμή Ἰούδα. εἶδες. ΧVΙΙ. Ορᾶς πῶς ὁ Δανιὴλ τῶν βασιλειῶν τὴν δια- κράτησιν τῷ Ναβουχοδονόσορ διηρμήνευσε βλέπεις πῶς τῆς εἰκόνος τὴν μορφὴν πᾶσι τοῖς πέρασιν ἐδή λωσεν· ἔγνως τῶν τεσσάρων θηρίων τὴν ἐκ τῆς θα λάσσης ἀνάβασιν, πῶς ἡμῖν προϋπέδειξε. Λοιπόν ἐστι τὰ μερικῶς πραχθέντα ὑπὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου, ὑμῖν μὴ ἀποκρύψωμεν (23), ἀλλ' ὅσον ἐφικτὸν διά τε προ φητῶν, διά τε Γραφῶν, αὐτοῦ ἀνακηρύξωμεν τὴν ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν πλάνην, καὶ παράνομον ἔλευσιν. ΧVΙΙΙ. Τοῦ μὲν Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα ἐπιδημήσαντος ἐκ τῆς ἁγίας ἀχράντου Παρθένου, καὶ τὴν τοῦ Ἰούδα φυλὴν ἀναλαβομένου, καὶ ἐξ αὐτῆς προελθόντος, τὸ βασιλικὸν τῆς συγγενείας ἐδήλωσε, κατὰ τὸν Ἰακὼς, τὸν ἐν ταῖς εὐλογίαις ἀναφωνούντα πρὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱόν (24)· Ἰούδα, σὲ αἰνέσουσιν οἱ ἀδελφοί σου, αἱ χεῖρες σου ἐπὶ νώτου τῶν ἐχθρῶν σου, προσκυνήσουσι σε οἱ υἱοὶ τοῦ πα- τρός σου. Σκύμνος λέοντος Ἰούδα, ἐκ βλαστού, μου (25) υἱὲ, ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων, καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ (20), καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. Ιδε (27) τοῦ Ἰακώβ τὰ ῥήματα πρὸς τὸν Ἰούδαν λεγόμενα, ἐπὶ τοῦ Κυρίου πληρωθέντα. Τὸ αὐτὸ δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου δ πατριάρχης βολ. Διὸ ὥσπερ εἰς τὸν Ἰούδα προεφή τευσεν, οὕτως καὶ ἐπὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Δάν. Ὁ γὰρ Ἰούδας, υἱὸς αὐτοῦ ὑπῆρχε τέταρτος· ὁ δὲ Δὲν καὶ αὐτὸς υἱὸς αὐτοῦ ἕβδομος. Τί γὰρ ἐπ' αὐτοῦ ἐβόησε· Γενηθήτω Δεν (28) ὄφις ἐφ' ὁδοῦ καθήμενος, δά κνων πτέρναν ἵππου. Όφις τις (29) ἦν ἀλλ᾽ ἢ ὁ ἀπ' ἀρχῆς πλάνος, ὁ ἐν τῇ Γενέσει εἰρημένος, ὁ πλα νήσας (50) τὴν Εὔαν, καὶ πτερνίσας τὸν 'Αδάμ. ΧΙΧ. Αλλ' ἐπειδὴ διὰ πλειόνων (31) δεῖ ἀποδεῖξαι τὰ λεγόμενα, οὐκ ὀκνήσομεν. Ὅτι μὲν γὰρ οὗτος ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν μέλλει γεννᾶσθαι, καὶ ἀντιτάσσε σθαι τύραννος ὢν βασιλεὺς, κριτής δεινὸς, καὶ διά- βολος (52), ὥς φησιν ὁ προφήτης· Δὲν κρινεῖ τὶν ἑαυτοῦ λαὸν, ὡσεὶ καὶ μίαν φυλὴν (55) ἐν Ἰσραήλ. Αλλ', ἐρεῖ τις, ὅτι τοῦτο ἐπὶ τοῦ Σαμψών εἴρηται, ἐς ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δὰν (34) γεννηθεὶς ἔκρινε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἴκοσιν ἔτη. Τὸ μὲν ἐπὶ τοῦ Σαμψών μετ ρικὸν γεγένηται, τὸ δὲ καθόλου πληρωθήσεται ἐπὶ τὸν ᾿Αντίχριστον· λέγει γὰρ καὶ Ἱερεμίας οὕτως· Ἐκ Δὲν ἀκουσόμεθα φωνὴν (55) ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ, ἀπὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας ἵππων σε λεγόμενα, οὐ κατοκνήσωμεν τοῦ λέγειν ὅτι μὴν γὰρ ὄντως ἐκ τῆς, Β. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. XVII. Vides ut Daniel Nabuchodonosoro regno- A rum dominationem exposuerit; cernis ut statuæ formam omnibus suis lineamentis declararit; per- cepisti qua ratione præmonstrarit nobis quatuor bestiarum ascensum e mari. Superest ut Anti- christi peculiaria facinora vobis aperiamus: et quatenus licebit, e prophetis atque Scripturis pro- mulgemus ejus vagationem per universam terram, et adventum nefarium. XVIII. Cum Dominus Jesus Christus secundum carnem advenerit ex sancta et immaculata Virgine, tribumque Juda assumpserit, ex eaque processerit, declaravit Scriptura regiam stirpem, ex sententia Ja- cob in benedictionibus clamantis ad Judam filium suum: Te laudabunt fratres tui; manus tuæ in cer- vicibus inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda; e virgullo, fili mi, ascen- disti. Recubuns dormivisti ut leo, et velut catulus leonis, quis excitabit illum ? Non deficiet princeps es Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniant quæ reposita sunt ei, et ipse est exspectatio gentium 58. Attende verba Jacob ad Judam dicta, in Domino esse impleta. Idem profecto clamat etiam de Anti- christo patriarcha. Itaque sicuti prophetiam emisit in Judam, ita et in filium suum Dan. Nam Judas erat filius ejus quartus, Dan vero filius quoque ejus se- ptimus. Ecquid de illo clamavit? Occurrat ipsi Dan coluber in via, insidens in semita, mordens ungulam equi”. Quis erat serpens, nisi seductor ille ab initio dictus in Genesi seduxisse Evam, et Adamum supplantasse "? B c XIX. Sed quoniam pluribus hæc nobis sunt de- monstranda, haud gravabimur. Ille certo nasciturus est e tribu Dan, et veluti rex tyrannus aciem ex adverso instructurus est, judex severus ac diabo- lus, ut ait propheta : Dan judicavit populum suum, ut quævis alia tribus in Israel ". Sed dicet quis- piam, hoc de Samsone dictum esse, qui natus e tribu Dan judicavit populum suum annos viginti. At in parte duntaxat illud a Samsone factum est, hoc vero universe implebitur temporibus Antichri- sti. Inquit enim Jeremias in hunc modum: E Dan audiemus vocem acutissimam equorum ejus. A voce D hinnitus equitatus equorum ejus concussa est universa Gen. XLIX, 8, 9, 10. Ibid. 17. Gen. III, 1. quæ sequuntur omnia usque ad Ita plura exstant in hoc codice vesti- gia licentiæ, qua usi sunt librarii in abbreviandis, malo exemplo, et in arctius contrahendis quæ de- scribebant veterum monumentis. Nam in editis erat post nomen editi. Gen. xLIS, 16. etc., sciturum e tribu Dan, multi veteres scribunt post S. Irenæum, lib. v, cap. 50. Adde Bellarminum, De pontifce Ron., lib. ut, cap. 12. (25) Ms. B., ὑμῖν ἀποκαλύψου. Et deinde omittit (24) Interpunctionem post υἱὸν revocavi ex B. (25) Moû deest in B. (26) Αὐτῷ deest in B. et altero Pici codice. (27) B., (28) lta Gen. XLIX, 17, et B., non τῷ Δάν, ut (29) Τίς οὖν Β. et alter Pici codex. (30) ῾Ο ἀπατήσας, Β. (31) Διὰ πλειόνων μαρτύρων καὶ ἀποδείξεων τὰ (32) 1d. addit, καὶ διάβολος. Antichristum na- (33) Ita ms. Β. pro μία φυλή. (34) Ι., ὡς ἐκ φυλῆς ὑπάρχων τοῦ Δάν. (35) Al. Pici codex et B., σπουδήν.

αὐτοῦ ἐσείσθη πᾶσα ἡ γῆ. Καὶ πάλιν Μωϋσῆς φησι· Σκύμνος λέοντος Δάν, καὶ (36) ἐκπηδήσεται ἐκ τοῦ Βασάν. Αλλ' ἵνα μή τις σφαλῇ περὶ τοῦ Σωτῆρος εἰρῆσθαι τὸ ῥητὸν τοῦτο, ἐπιστησάτω τὸν νοῦν (37). Δάν, φησί, σκύμνος λέοντος· τὴν φυλὴν ὀνομάσας τοῦ Δάν, ἐσαφήνισε τὸ προκείμενον, ἐξ ἧς μέλλει ὁ διά βολος γεννάσθαι. Ωσπερ γὰρ (38) ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα γεννᾶται ὁ Χριστὸς, οὕτως ἐκ τῆς Δὰν φυλῆς γεννήσεται ὁ ᾿Αντίχριστος. Τοῦ μὲν Κυρίου καὶ Σω- τῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, διὰ τὸ βασι- λικὸν καὶ ἔνδοξον, λέοντος προκεκηρυγμένου· τῷ αὐτῷ τρόπῳ καὶ τὸν διάβολον ὁμοίως λέοντα προανηγόρευσεν ἡ Γραφή (59) διὰ τὸ τυραννικὸν αὐτοῦ καὶ βίαιον. ΧΧ. Κατὰ πάντα γὰρ ἐξομοιοῦσθαι βούλεται ὁ πλά- νος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ. Λέων ὁ Χριστὸς, καὶ λέων ὁ Αντίχριστος. Βασιλεὺς ὁ Χριστὸς τῶν οὐρανίων (40) καὶ ἐπιγείων, καὶ βασιλεὺς γενήσεται ἐπὶ γῆς ὁ ᾿Αν τίχριστος. Ἐδείχθη ὁ Σωτὴρ ὡς ἀρνίον, καὶ αὐτὸς φανήσεται ὡς ἀρνίον, λύκος ὢν ἔνδοθεν. Ἐμπεριτεμνό- μενος ὁ Σωτὴρ γέγονε, καὶ αὐτὸς ὁμοίως (41) ἐν πε- τιτομῇ γεννήσεται. Απέστειλεν ὁ Χριστὸς τοὺς ἀπο- στόλους εἰς πάντα τὰ ἔθνη, καὶ αὐτὸς ὁμοίως πέμ ψει ψευδαποστόλους. Συνήγαγε τὰ ἐσκορπισμένα πρό- βατα ὁ Χριστὸς, καὶ αὐτὸς ὁμοίως συνάξει τὸν ἐσκορ πισμένον λαὸν τῶν Ἑβραίων (42). Εδωκεν ὁ Χριστὸς τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν (45) σταυρὸν, καὶ αὐτὸς ὁμοίως δώσει τὸ ἑαυτοῦ σημεῖον. Ἐν σχήματι ἀνθρώπου ἐφάνη ὁ Κύριος, καὶ αὐτὸς ὁμοίως ἐν σχήματι ἀνθρώπου ἐξελεύσεται (44). Ἐκ τῶν Εβραίων ὁ Χριστὸς ἀνέτειλε, καὶ αὐτὸς ἐξ Ἰουδαίων γεννήσεται. Ανέδειξεν (45) ὁ Χριστὸς τὴν ἰδίαν σάρκα ὡς ναὸν, καὶ ἀνέστησε τριήμερον, καὶ αὐτὸς ἀναστήσει τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις λίθινον ναόν. Καὶ ταῦτα μὲν τὰ πλάνα αὐτοῦ τεχνάσματα, ἐν τοῖς ἑξῆς δηλωθησομέ- νοις ἐμφανῆ γενήσονται τοῖς νουνεχῶς ἡμῶν ἀκούουσι. ΧΧΙ. Καὶ γὰρ δύο παρουσίας τοῦ Χριστοῦ καὶ Σωτῆ ρος διὰ τῶν Γραφῶν ἐδιδάχθημεν. Καὶ μὲν πρώτη (46) κατὰ σάρκα γεγενημένη ἡ ἄτιμος, διὰ τὸ ταπεινὸν δειχθῆναι αὐτόν· οὕτως καὶ ἡ δευτέρα αὐτοῦ παρου σία κεκήρυκται ἐν δόξῃ, ὡς πάρεστιν ἀπὸ οὐρανῶν μετὰ δυνάμεως, καὶ ἀγγέλων, καὶ πατρικῆς δόξης. Η μὲν πρώτη αὐτοῦ παρουσία, Ἰωάννην τὸν Βαπτι- στὴν εἶχε πρόδρομον· ἡ δὲ δευτέρα αὐτοῦ, ἐν ᾗ μέλο λει ἔρχεσθαι ἐν δόξῃ, Ενώχ, καὶ Ἠλίαν, καὶ Ἰωάν- νην τὴν θεολόγον (47) ἀναδείξει. Καὶ ὅρα τοῦ Δεσπό ἡμῶν καὶ Σωτὴρ Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ γεννᾶται, καὶ διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ ἔνδοξον λέοντος προκεκηρυγμένου Γραφαι, τὸ τυραννικὸν αὐτοῦ καὶ βίαιον δηλοῦντες (δηλοῦσαι). φανήσεται ὡς ἀρνίον, καὶ αὐτός Σωτὴρ ἐκ τῶν νεκρῶν τριήμερος, καὶ αὐτὸς ἀναστή σει τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ναόν. Καὶ ταῦτα μὲν τῆς πλάνης αὐτοῦ τὰ τεχνάσματα, καὶ τὰ ἑξῆς δηλωθή σόμενα εμφανῆ γενήσονται νουνεχῶς ἀκούουσι. τὸ ταπεινῶσαι ἑαυτόν. Η δὲ δευτέρα αὐτοῦ παρουσία κηρύττεται ἐν δόξῃ ὡς πάρεστιν ἀπὸ οὐρανοῦ μετά δυνάμεως ἀγγέλων, - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. A terra s. Et rursus Moyses inquit: Catulus conis B Jerem. vi, 16. * Deut. xxxmi, 22. minus bene ita librarius locun in B. perturbavit ac corrupit. nam verba usque adl in editis aberant. C D Dan, et exsiliet e Basan . Et ne quis dicat dictum hoc ad Salvatorem pertinere, attendat animum. Dan, inquit, catulus leonis : perspicuum reddit pro- positum, nominata tribu Dan, de qua nascetur dia- bolus. Quemadmodum enim e tribu Juda natus est Christus, ita nascetur e tribu Dan Antichristus. Cumque Dominus ac Salvator noster Jesus Christus Filius Dei propter regiam et illustrem naturam, leo sit ante prædicatus; eodem modo Scriptura dia- bolum ob tyrannicam ac violentam indolem, leo- nem similiter fore prædicavit. XX. Nam, per omnia seductor ille vult imitari Filium Dei. Leo Christus, leo quoque Antichri- stus. Christus rex coelestium atque terrestrium, rex etiam nascetur super terram Antichristus. Demon- stratus est Salvator ut agnus, ipse quoque ap‐ parebit ut agnus, intus autem lupus crit. Cir- cumcisus est Salvator, ipse nascetur in circum- cisione. Christus misit apostolos ad omnes gen- tes, hic itident mittet pseudoapostolos. Christus oves dispersas congregavit, hic populun Hebreo- rum dispersum ad eumdem modum congregabit. Christus dedit credentibus in eum pretiosan ac vivificam crucem, hic itidem signum suum daturus est. Apparuit Dominus in figura humana, sic iste. prodibit sub forina hominis. Ex Hebraeis ortus est Christus, hic quoque nascetur e Judæis. Christus ostendit carnem suam tanquam templum, ac susci- tavit tertia die, sic iste Jerosolymis suscitabit tem- plum lapideum. Atque has illius fallacias ex iis quæ deinceps exponemus, liquido intelligent, qui attente nos audient. XXI. Nam e Scripturis duplicem adventum Chri- sti ac Salvatoris didicimus. Ac prior quidem se- cundum carnein, ſuit abjectus: eo quod ille humilis apparuerit. Ita posterior ejus adventus prædicatus est gloriosus: quoniam venit e cœlis cum potentia, cum angelis et gloria Patris. Prior ipsius adventus præcursorem habuit Joannem Baptistam, posterior autem, quo venturus est in gloria, Enoch, Eliam, et Joannem theologum exhibebit. Humanitatem specta Domini: ut vel extremis temporibus morta- etc. lypsis xr, 3, quos de Enocho et Elia veteres eon- muniter interpretantur, ut notatum a viris doctis ad S. Irenæum iv, 30, et v, 5. Auctor Chronici pa- (36) Deest xal in B. (37) ld., επιστησάτω τὸν ἑαυτοῦ νοῦν ἀκριβῶς. (58) Id., ὥσπερ γὰρ ἐκ τῆς Ἰούδα φυλῆς ὁ Κύριος (39) Alter Pici codex et Β., προανηγόρευσαν αἱ (40) Β., ἐπουρανίων. (41) Insigne hoc supplementum ex B. accessit: (42) Τῶν Ἰουδαίων, Β. (45) Verba καὶ ζωοποιόν desunt in B. (44) Verbum έξελεύσεται in B. itidem desideratur. (45) In B. totus hic locus ita legitur: Ανέστη ὁ (46) Idem mis. κατὰ σάρκα γέννησις άτιμος διὰ (47) Duorum tantum testium fit mentio Apoca-

Α του τὴν φιλανθρωπίαν, ὅτι καὶ ἐν τοῖς ὑστέροις Β χρόνοις, πῶς τοῦ τῶν βροτῶν γένους κήδεται καὶ ἐλεεῖ (48), ὅτι οὐδὲ τότε χωρὶς προφητῶν ἡμᾶς κατα λιμπάνει, ἀλλὰ πέμψει αὐτοὺς πρὸς διδαχὴν ἡμῶν, καὶ πληροφορίαν, καὶ ἐπιστροφὴν τῆς τοῦ ἀντικειμένου παρουσίας, καθὼς (49) καὶ ἐν τούτῳ Δανιὴλ προϋπέ- φηνε. Λέγει γάρ Διαθήκην θήσομαι (50) μιᾶς ἑβδο μάδος, καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται μου θυσία καὶ σπονδή. Μίαν γὰρ ἑβδομάδα, τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τὴν ἀνάδειξιν σημαίνει, ἤπερ ἐν ὑστέροις καιροῖς γενήσεται· καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἑβδομάδος, λή ψονται οι δύο προφῆται μετὰ Ἰωάννου, τοῦ κηρύξαι εἰς τὸν σύμπαντα κόσμον περὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου τὴν παρουσίαν, τοῦτ' ἔστιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, περιβεβλημένοι σάκκους· οἱ καὶ ποιή σουσι σημεῖα καὶ τέρατα, εἰς τὸ κἂν οὕτως δυσωπή σαι καὶ (51) ἐπιστρέψαι τοὺς ἀνθρώπους πρὸς μετά νοιαν, διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτῶν ἀνομίαν καὶ ἀσέ- Γειαν. Καὶ εἴ τις θέλει αὐτοὺς ἀδικῆσαι, πῦρ ἐκπο ρεύσεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ κατεσθίει σίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανὸν, ἵνα μὴ ὑετὸν βρέξη τὰς ἡμέρας τῆς παρουσίας τοῦ ᾿Αντιχρίστου, καὶ τὰ ὕδατα στρέψαι εἰς αἷμα, καὶ πατάξαι (53) την γῆν ἐν πάσῃ πληγῇ, οσάκις ἂν (54) θελήσωσι. Καὶ ὅταν κηρύξωσι ταῦτα πάντα, παρὰ τοῦ διαβόλου ἐν ῥομφαία πεσοῦνται. Καὶ πληρώσουσι τὴν μαρτυ- ρίαν αὐτῶν, καθώς φησι καὶ τοῦτο Δανιήλ (55), προεωρακὼς ὅτι τὸ θηρίον τὸ ἀναβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσω σου ποιήσει μετ' αὐτῶν πόλεμον, ήγουν, μετὰ Ενώχ, Ἠλία, καὶ Ἰωάννου, καὶ νικήσει αὐτοὺς, καὶ ἀπο- κτενεῖ αὐτοὺς, διὰ τὸ μὴ θέλειν αὐτοὺς δόξαν δοῦναι τῷ διαβόλῳ· τοῦτ᾽ ἔστι, τὸ ἀναφανὲν (56) μικρὸν κέρας. "Ος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, λοιπὸν ἄρχεται ἑαυτὸν ὑψοῦν καὶ δοξάζειν ὡς Θεόν, διώκων τοὺς ἁγίους, καὶ βλασφημῶν τὸν Χριστόν (57). Οὗτός ἐστιν ὁ ἅμα τῷ Ἠλίᾳ ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἀντικαθιστάμενος τῷ ᾿Αν τιχρίστῳ, καὶ ἐλέγχων τὴν πλάνην αὐτοῦ κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας παράδοσιν. Οτι δὲ περίεστιν ὁ παρθένος Ἰωάννης, ὥσπερ τὸν Ενώχ καὶ τὸν Ἠλίαν, παράδοσις μαρτυρεῖ, οὕτω καὶ τοῦτον. Καὶ τὸ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δὲ εἰρημένον εἰς τὸν αὐτὸν ἡμᾶς νοῦν ἔλκει . . . οὐ γάρ τις ἀθάνατον αὐτὸν εἶναί φησιν, ἀλλὰ διαμένειν μετὰ Ενώχ καὶ Ηλία μέχρι τῆς δευτέρας τοῦ Δεσπότου παρουσίας. 'Αλλ' ἐπειδὴ πρὸς τὸν εἱρμὸν τῆς διηγήσεως ἠναγκάσθημεν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς ἡμέρας τῆς βασιλείας τοῦ ἀντικειμένου, ἀναγκαῖόν ἐστιν (58) εἰπεῖν πρῶτ τον τὰ περὶ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ καὶ αὐξήσεως· καὶ τότε ἐπὶ τὴν διήγησιν ταύτην παραγαγεῖν (59) τὸν λόγον, καθώς προείπομεν, ὅτι εἰς πάντα ἐξισοῦσθαι μέλλει (60) τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ διάβολος καὶ υἱὸς τῆς ἀνομίας· οὕτως καὶ δηλοῖ ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις. Ἐπειδὴ ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, βουλόμενος τὸ γένος τῶν ἀνθρώ γένος. καθὼς καὶ τοῦτο ὁ Δανιήλ προς εἶπεν. (59, Αl., παραγάγαι. Β., παράγαγε. λείας. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. lium curam gerat ac misereatur. Ac ne tunc qui- dem sine prophetis nos relinquet: sed missurus est eos ad doctrinam nostram certamque scientiam, atque ut animos attendamus in adventum adversa- rii, ut ibidem Daniel præmonstravit. Inquit enim : Testamentum confirmabit multis hebdomada una; et in medio hebdomadæ auferetur sacrificium et ho- stia “. Una hebdomada septennii demonstrationem indicat posterioribus futuram temporibus. Ac di- midium hebdomadæ sument duo prophetæ cum Joanne, ad denuntiandum per universum mundum adventum Antichristi, hoc est, mille ducentos sexa- ginta dies, amicti saccis "; facientque signa et pro- digia, ut vel hac ratione flectant et convertant ho- mines ad pœnitentiam, propter immensam eorum iniquitatem et impietatem. Quod si quis velit eis nocere, ignis egredietur ex ore ipsorum, et devora- bil hostes eorum. Hi potestatem habent claudendi cœlum, ne pluat diebus adventus Antichristi; et aquas convertendi in sanguinem, ac percutiendi ter- ram omni plaga quotiescunque voluerint ". Cumque prædicaverint hæc omnia, occumbent gladio inter- fecti a diabolo. Et implebunt testimonium suum, ut inquit etiam Daniel: qui prævidit bestiam ascen- dentem ex abysso cum eis bellum gesturam, id est, Enoch, Elia et Joanne, et superatos eos interfectu- ram, propterea quod noluerint gloriam dare dia- bolo. Istud est exiguum coruu, quod emergebat. Nam Antichristus elatus corde postea incipiet exal- tare seipsum et glorificare tanquam Deum, perse- cutione sanctos, et blasphemia Christum inces- sens. C XXII. Verum quia narrationis series necessario nos deduxit ad dies regni adversarii illius, primo nativitas ejus est exponenda atque incrementum; tum sermo, ut antea diximus, deducendus ad ex- plicandum quo pacto per omnia diabolus et filius iniquitatis sit Salvatori nostro se exæquaturus. Sic enim nos docet demonstratio. Cum Salvator mundi genus humanum salvare decrevisset, ex immacu- lata virgine Maria natus est, et in figura carnis Apoc. x1, 3. Ibid. 5, 6. 27. • Dan. IX, schalis, p. 21, de Enocho : D Idem habet Cosmas Ini- dopleustes p. 213, et 238. At paulo insolentius est, quod de Joanne evangelista redituro Hippoly- tus noster addit. Tamen etiam illud traditionė an- tiqua ecclesiastica niti, propter ita acceptum Chri- sti Servatoris dictum, Joan. xxi, 22, testatur Ephrem Antiochenus apud Photium cod. ccxxIX : Videtur etiam huic traditioni suffragari Hippolytus genuinus libello De Antichristo, c. 50. XXII. bus. In ms. Best : (52) τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν. Οὗτοι ἔχουσιν ἐξου (48) Β, πῶς κήδεται καὶ ἐλεεῖ τῶν βροτῶν τὸ (49) Καθώς, φησί, Δανιήλ καθυπέφηνε, id. ms. (50) Id., διαθήσομαι. (51) In ms. B, desunt verba δυσωπῆσαι καί. (59) Καὶ κατακαίει, id. (53) Πατάξουσι, Β. (54) Al. Pici codex, ὡς ἐάν. Etiam Β. ὡς ἄν. (55) Textus ibi loquitur de duobus solum testie (56) Al. Pici codex, ἀναφυέν. (57) Ms. B., εἰς τὸν Χριστόν. (58) Al. Pici codex, ἀναγκαῖον οὖν ἐστιν. (60) Id., θέλει τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ υἱὸς τῆς ἀπω

Α του τὴν φιλανθρωπίαν, ὅτι καὶ ἐν τοῖς ὑστέροις Β χρόνοις, πῶς τοῦ τῶν βροτῶν γένους κήδεται καὶ ἐλεεῖ (48), ὅτι οὐδὲ τότε χωρὶς προφητῶν ἡμᾶς κατα λιμπάνει, ἀλλὰ πέμψει αὐτοὺς πρὸς διδαχὴν ἡμῶν, καὶ πληροφορίαν, καὶ ἐπιστροφὴν τῆς τοῦ ἀντικειμένου παρουσίας, καθὼς (49) καὶ ἐν τούτῳ Δανιὴλ προϋπέ- φηνε. Λέγει γάρ Διαθήκην θήσομαι (50) μιᾶς ἑβδο μάδος, καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται μου θυσία καὶ σπονδή. Μίαν γὰρ ἑβδομάδα, τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τὴν ἀνάδειξιν σημαίνει, ἤπερ ἐν ὑστέροις καιροῖς γενήσεται· καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἑβδομάδος, λή ψονται οι δύο προφῆται μετὰ Ἰωάννου, τοῦ κηρύξαι εἰς τὸν σύμπαντα κόσμον περὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου τὴν παρουσίαν, τοῦτ' ἔστιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, περιβεβλημένοι σάκκους· οἱ καὶ ποιή σουσι σημεῖα καὶ τέρατα, εἰς τὸ κἂν οὕτως δυσωπή σαι καὶ (51) ἐπιστρέψαι τοὺς ἀνθρώπους πρὸς μετά νοιαν, διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτῶν ἀνομίαν καὶ ἀσέ- Γειαν. Καὶ εἴ τις θέλει αὐτοὺς ἀδικῆσαι, πῦρ ἐκπο ρεύσεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ κατεσθίει σίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανὸν, ἵνα μὴ ὑετὸν βρέξη τὰς ἡμέρας τῆς παρουσίας τοῦ ᾿Αντιχρίστου, καὶ τὰ ὕδατα στρέψαι εἰς αἷμα, καὶ πατάξαι (53) την γῆν ἐν πάσῃ πληγῇ, οσάκις ἂν (54) θελήσωσι. Καὶ ὅταν κηρύξωσι ταῦτα πάντα, παρὰ τοῦ διαβόλου ἐν ῥομφαία πεσοῦνται. Καὶ πληρώσουσι τὴν μαρτυ- ρίαν αὐτῶν, καθώς φησι καὶ τοῦτο Δανιήλ (55), προεωρακὼς ὅτι τὸ θηρίον τὸ ἀναβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσω σου ποιήσει μετ' αὐτῶν πόλεμον, ήγουν, μετὰ Ενώχ, Ἠλία, καὶ Ἰωάννου, καὶ νικήσει αὐτοὺς, καὶ ἀπο- κτενεῖ αὐτοὺς, διὰ τὸ μὴ θέλειν αὐτοὺς δόξαν δοῦναι τῷ διαβόλῳ· τοῦτ᾽ ἔστι, τὸ ἀναφανὲν (56) μικρὸν κέρας. "Ος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, λοιπὸν ἄρχεται ἑαυτὸν ὑψοῦν καὶ δοξάζειν ὡς Θεόν, διώκων τοὺς ἁγίους, καὶ βλασφημῶν τὸν Χριστόν (57). Οὗτός ἐστιν ὁ ἅμα τῷ Ἠλίᾳ ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἀντικαθιστάμενος τῷ ᾿Αν τιχρίστῳ, καὶ ἐλέγχων τὴν πλάνην αὐτοῦ κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας παράδοσιν. Οτι δὲ περίεστιν ὁ παρθένος Ἰωάννης, ὥσπερ τὸν Ενώχ καὶ τὸν Ἠλίαν, παράδοσις μαρτυρεῖ, οὕτω καὶ τοῦτον. Καὶ τὸ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δὲ εἰρημένον εἰς τὸν αὐτὸν ἡμᾶς νοῦν ἔλκει . . . οὐ γάρ τις ἀθάνατον αὐτὸν εἶναί φησιν, ἀλλὰ διαμένειν μετὰ Ενώχ καὶ Ηλία μέχρι τῆς δευτέρας τοῦ Δεσπότου παρουσίας. 'Αλλ' ἐπειδὴ πρὸς τὸν εἱρμὸν τῆς διηγήσεως ἠναγκάσθημεν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς ἡμέρας τῆς βασιλείας τοῦ ἀντικειμένου, ἀναγκαῖόν ἐστιν (58) εἰπεῖν πρῶτ τον τὰ περὶ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ καὶ αὐξήσεως· καὶ τότε ἐπὶ τὴν διήγησιν ταύτην παραγαγεῖν (59) τὸν λόγον, καθώς προείπομεν, ὅτι εἰς πάντα ἐξισοῦσθαι μέλλει (60) τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ διάβολος καὶ υἱὸς τῆς ἀνομίας· οὕτως καὶ δηλοῖ ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις. Ἐπειδὴ ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, βουλόμενος τὸ γένος τῶν ἀνθρώ γένος. καθὼς καὶ τοῦτο ὁ Δανιήλ προς εἶπεν. (59, Αl., παραγάγαι. Β., παράγαγε. λείας. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. lium curam gerat ac misereatur. Ac ne tunc qui- dem sine prophetis nos relinquet: sed missurus est eos ad doctrinam nostram certamque scientiam, atque ut animos attendamus in adventum adversa- rii, ut ibidem Daniel præmonstravit. Inquit enim : Testamentum confirmabit multis hebdomada una; et in medio hebdomadæ auferetur sacrificium et ho- stia “. Una hebdomada septennii demonstrationem indicat posterioribus futuram temporibus. Ac di- midium hebdomadæ sument duo prophetæ cum Joanne, ad denuntiandum per universum mundum adventum Antichristi, hoc est, mille ducentos sexa- ginta dies, amicti saccis "; facientque signa et pro- digia, ut vel hac ratione flectant et convertant ho- mines ad pœnitentiam, propter immensam eorum iniquitatem et impietatem. Quod si quis velit eis nocere, ignis egredietur ex ore ipsorum, et devora- bil hostes eorum. Hi potestatem habent claudendi cœlum, ne pluat diebus adventus Antichristi; et aquas convertendi in sanguinem, ac percutiendi ter- ram omni plaga quotiescunque voluerint ". Cumque prædicaverint hæc omnia, occumbent gladio inter- fecti a diabolo. Et implebunt testimonium suum, ut inquit etiam Daniel: qui prævidit bestiam ascen- dentem ex abysso cum eis bellum gesturam, id est, Enoch, Elia et Joanne, et superatos eos interfectu- ram, propterea quod noluerint gloriam dare dia- bolo. Istud est exiguum coruu, quod emergebat. Nam Antichristus elatus corde postea incipiet exal- tare seipsum et glorificare tanquam Deum, perse- cutione sanctos, et blasphemia Christum inces- sens. C XXII. Verum quia narrationis series necessario nos deduxit ad dies regni adversarii illius, primo nativitas ejus est exponenda atque incrementum; tum sermo, ut antea diximus, deducendus ad ex- plicandum quo pacto per omnia diabolus et filius iniquitatis sit Salvatori nostro se exæquaturus. Sic enim nos docet demonstratio. Cum Salvator mundi genus humanum salvare decrevisset, ex immacu- lata virgine Maria natus est, et in figura carnis Apoc. x1, 3. Ibid. 5, 6. 27. • Dan. IX, schalis, p. 21, de Enocho : D Idem habet Cosmas Ini- dopleustes p. 213, et 238. At paulo insolentius est, quod de Joanne evangelista redituro Hippoly- tus noster addit. Tamen etiam illud traditionė an- tiqua ecclesiastica niti, propter ita acceptum Chri- sti Servatoris dictum, Joan. xxi, 22, testatur Ephrem Antiochenus apud Photium cod. ccxxIX : Videtur etiam huic traditioni suffragari Hippolytus genuinus libello De Antichristo, c. 50. XXII. bus. In ms. Best : (52) τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν. Οὗτοι ἔχουσιν ἐξου (48) Β, πῶς κήδεται καὶ ἐλεεῖ τῶν βροτῶν τὸ (49) Καθώς, φησί, Δανιήλ καθυπέφηνε, id. ms. (50) Id., διαθήσομαι. (51) In ms. B, desunt verba δυσωπῆσαι καί. (59) Καὶ κατακαίει, id. (53) Πατάξουσι, Β. (54) Al. Pici codex, ὡς ἐάν. Etiam Β. ὡς ἄν. (55) Textus ibi loquitur de duobus solum testie (56) Al. Pici codex, ἀναφυέν. (57) Ms. B., εἰς τὸν Χριστόν. (58) Al. Pici codex, ἀναγκαῖον οὖν ἐστιν. (60) Id., θέλει τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ υἱὸς τῆς ἀπω

Α του τὴν φιλανθρωπίαν, ὅτι καὶ ἐν τοῖς ὑστέροις Β χρόνοις, πῶς τοῦ τῶν βροτῶν γένους κήδεται καὶ ἐλεεῖ (48), ὅτι οὐδὲ τότε χωρὶς προφητῶν ἡμᾶς κατα λιμπάνει, ἀλλὰ πέμψει αὐτοὺς πρὸς διδαχὴν ἡμῶν, καὶ πληροφορίαν, καὶ ἐπιστροφὴν τῆς τοῦ ἀντικειμένου παρουσίας, καθὼς (49) καὶ ἐν τούτῳ Δανιὴλ προϋπέ- φηνε. Λέγει γάρ Διαθήκην θήσομαι (50) μιᾶς ἑβδο μάδος, καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται μου θυσία καὶ σπονδή. Μίαν γὰρ ἑβδομάδα, τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τὴν ἀνάδειξιν σημαίνει, ἤπερ ἐν ὑστέροις καιροῖς γενήσεται· καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἑβδομάδος, λή ψονται οι δύο προφῆται μετὰ Ἰωάννου, τοῦ κηρύξαι εἰς τὸν σύμπαντα κόσμον περὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου τὴν παρουσίαν, τοῦτ' ἔστιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, περιβεβλημένοι σάκκους· οἱ καὶ ποιή σουσι σημεῖα καὶ τέρατα, εἰς τὸ κἂν οὕτως δυσωπή σαι καὶ (51) ἐπιστρέψαι τοὺς ἀνθρώπους πρὸς μετά νοιαν, διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτῶν ἀνομίαν καὶ ἀσέ- Γειαν. Καὶ εἴ τις θέλει αὐτοὺς ἀδικῆσαι, πῦρ ἐκπο ρεύσεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ κατεσθίει σίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανὸν, ἵνα μὴ ὑετὸν βρέξη τὰς ἡμέρας τῆς παρουσίας τοῦ ᾿Αντιχρίστου, καὶ τὰ ὕδατα στρέψαι εἰς αἷμα, καὶ πατάξαι (53) την γῆν ἐν πάσῃ πληγῇ, οσάκις ἂν (54) θελήσωσι. Καὶ ὅταν κηρύξωσι ταῦτα πάντα, παρὰ τοῦ διαβόλου ἐν ῥομφαία πεσοῦνται. Καὶ πληρώσουσι τὴν μαρτυ- ρίαν αὐτῶν, καθώς φησι καὶ τοῦτο Δανιήλ (55), προεωρακὼς ὅτι τὸ θηρίον τὸ ἀναβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσω σου ποιήσει μετ' αὐτῶν πόλεμον, ήγουν, μετὰ Ενώχ, Ἠλία, καὶ Ἰωάννου, καὶ νικήσει αὐτοὺς, καὶ ἀπο- κτενεῖ αὐτοὺς, διὰ τὸ μὴ θέλειν αὐτοὺς δόξαν δοῦναι τῷ διαβόλῳ· τοῦτ᾽ ἔστι, τὸ ἀναφανὲν (56) μικρὸν κέρας. "Ος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, λοιπὸν ἄρχεται ἑαυτὸν ὑψοῦν καὶ δοξάζειν ὡς Θεόν, διώκων τοὺς ἁγίους, καὶ βλασφημῶν τὸν Χριστόν (57). Οὗτός ἐστιν ὁ ἅμα τῷ Ἠλίᾳ ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἀντικαθιστάμενος τῷ ᾿Αν τιχρίστῳ, καὶ ἐλέγχων τὴν πλάνην αὐτοῦ κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας παράδοσιν. Οτι δὲ περίεστιν ὁ παρθένος Ἰωάννης, ὥσπερ τὸν Ενώχ καὶ τὸν Ἠλίαν, παράδοσις μαρτυρεῖ, οὕτω καὶ τοῦτον. Καὶ τὸ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δὲ εἰρημένον εἰς τὸν αὐτὸν ἡμᾶς νοῦν ἔλκει . . . οὐ γάρ τις ἀθάνατον αὐτὸν εἶναί φησιν, ἀλλὰ διαμένειν μετὰ Ενώχ καὶ Ηλία μέχρι τῆς δευτέρας τοῦ Δεσπότου παρουσίας. 'Αλλ' ἐπειδὴ πρὸς τὸν εἱρμὸν τῆς διηγήσεως ἠναγκάσθημεν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς ἡμέρας τῆς βασιλείας τοῦ ἀντικειμένου, ἀναγκαῖόν ἐστιν (58) εἰπεῖν πρῶτ τον τὰ περὶ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ καὶ αὐξήσεως· καὶ τότε ἐπὶ τὴν διήγησιν ταύτην παραγαγεῖν (59) τὸν λόγον, καθώς προείπομεν, ὅτι εἰς πάντα ἐξισοῦσθαι μέλλει (60) τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ διάβολος καὶ υἱὸς τῆς ἀνομίας· οὕτως καὶ δηλοῖ ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις. Ἐπειδὴ ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, βουλόμενος τὸ γένος τῶν ἀνθρώ γένος. καθὼς καὶ τοῦτο ὁ Δανιήλ προς εἶπεν. (59, Αl., παραγάγαι. Β., παράγαγε. λείας. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. lium curam gerat ac misereatur. Ac ne tunc qui- dem sine prophetis nos relinquet: sed missurus est eos ad doctrinam nostram certamque scientiam, atque ut animos attendamus in adventum adversa- rii, ut ibidem Daniel præmonstravit. Inquit enim : Testamentum confirmabit multis hebdomada una; et in medio hebdomadæ auferetur sacrificium et ho- stia “. Una hebdomada septennii demonstrationem indicat posterioribus futuram temporibus. Ac di- midium hebdomadæ sument duo prophetæ cum Joanne, ad denuntiandum per universum mundum adventum Antichristi, hoc est, mille ducentos sexa- ginta dies, amicti saccis "; facientque signa et pro- digia, ut vel hac ratione flectant et convertant ho- mines ad pœnitentiam, propter immensam eorum iniquitatem et impietatem. Quod si quis velit eis nocere, ignis egredietur ex ore ipsorum, et devora- bil hostes eorum. Hi potestatem habent claudendi cœlum, ne pluat diebus adventus Antichristi; et aquas convertendi in sanguinem, ac percutiendi ter- ram omni plaga quotiescunque voluerint ". Cumque prædicaverint hæc omnia, occumbent gladio inter- fecti a diabolo. Et implebunt testimonium suum, ut inquit etiam Daniel: qui prævidit bestiam ascen- dentem ex abysso cum eis bellum gesturam, id est, Enoch, Elia et Joanne, et superatos eos interfectu- ram, propterea quod noluerint gloriam dare dia- bolo. Istud est exiguum coruu, quod emergebat. Nam Antichristus elatus corde postea incipiet exal- tare seipsum et glorificare tanquam Deum, perse- cutione sanctos, et blasphemia Christum inces- sens. C XXII. Verum quia narrationis series necessario nos deduxit ad dies regni adversarii illius, primo nativitas ejus est exponenda atque incrementum; tum sermo, ut antea diximus, deducendus ad ex- plicandum quo pacto per omnia diabolus et filius iniquitatis sit Salvatori nostro se exæquaturus. Sic enim nos docet demonstratio. Cum Salvator mundi genus humanum salvare decrevisset, ex immacu- lata virgine Maria natus est, et in figura carnis Apoc. x1, 3. Ibid. 5, 6. 27. • Dan. IX, schalis, p. 21, de Enocho : D Idem habet Cosmas Ini- dopleustes p. 213, et 238. At paulo insolentius est, quod de Joanne evangelista redituro Hippoly- tus noster addit. Tamen etiam illud traditionė an- tiqua ecclesiastica niti, propter ita acceptum Chri- sti Servatoris dictum, Joan. xxi, 22, testatur Ephrem Antiochenus apud Photium cod. ccxxIX : Videtur etiam huic traditioni suffragari Hippolytus genuinus libello De Antichristo, c. 50. XXII. bus. In ms. Best : (52) τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν. Οὗτοι ἔχουσιν ἐξου (48) Β, πῶς κήδεται καὶ ἐλεεῖ τῶν βροτῶν τὸ (49) Καθώς, φησί, Δανιήλ καθυπέφηνε, id. ms. (50) Id., διαθήσομαι. (51) In ms. B, desunt verba δυσωπῆσαι καί. (59) Καὶ κατακαίει, id. (53) Πατάξουσι, Β. (54) Al. Pici codex, ὡς ἐάν. Etiam Β. ὡς ἄν. (55) Textus ibi loquitur de duobus solum testie (56) Al. Pici codex, ἀναφυέν. (57) Ms. B., εἰς τὸν Χριστόν. (58) Al. Pici codex, ἀναγκαῖον οὖν ἐστιν. (60) Id., θέλει τῷ Σωτῆρι ἡμῶν ὁ υἱὸς τῆς ἀπω

Εt των σῶσαι, ἐκ τῆς ἀχράντου καὶ Παρθένου (61) Μαρίας ἐτέχθη, καὶ ἐν σχήματι σαρκὸς τὸν ἐχθρὸν κατεπά τησεν, ἐν ἰδίᾳ δυνάμει τῆς αὐτοῦ θεότητος (62)· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ διάβολος ἐκ μιαρᾶς γυναικὸς ἐξε λεύσεται ἐπὶ τῆς γῆς· τίκτεκαι δὲ ἐν πλάνῃ ἐκ παρ θένου (63). Ο γὰρ Θεὸς ἡμῶν σαρκικῶς ἡμῖν (64) ἐπεδήμησε κατὰ τὴν σάρκα τὴν ἡμετέραν, ἦν αὐτὸς ἐποίησε τῷ Ἀδὰμ καὶ πᾶσι τοῖς ἐξ ᾿Αδάμ, χωρὶς ἁμαρτίας· ὁ δὲ διάβολος εἰ καὶ σάρκα ἀναλάβοι, ἀλλὰ ταῦτα ἐν δοκήσει (65)· πῶς γὰρ ἦν οὐκ ἐποίησε σάρκα, ἀλλὰ καὶ πολεμεῖ καθ᾿ ἑκάστην, ταύτην φορ ρέσειεν (66); ταύτην δὲ οἶμαι, ἠγαπημένοι, φαντα στικὴν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ οὐσίαν ἀναλήψεται ἔργα νον· διὰ τοῦτο καὶ ἐκ παρθένου τίκτεται, ὥσπερ πνεῦμα, καὶ σὰρξ τοῖς λοιποῖς (67) ἐμφανισθήσεται τότε· τὸ γὰρ παρθένον τεκεῖν, μόνην τὴν παναγίαν Β ἔγνωμεν, σαρκοφόρον ἁπλανῶς (68) γεννήσαντα τὸν Σωτῆρα. Ἐπεὶ Μωϋσῆς λέγει· Πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται (69). Οὐ μὴν οὐδαμῶς, ἀλλ᾿ ὥσπερ ὁ ἐχθρὸς οὐ διανοίξει μήτραν, οὕτως οὐδὲ σάρκα τρανὴν ἀναλήψεται, καὶ περιτμη- θήσεται, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς περιετμήθη. Καὶ καθ- ὡς ὁ Χριστὸς τοὺς ἀποστόλους ἐξελέξατο, οὕτως καὶ ἐκεῖνος δῆμον ὁλόκληρον μαθητῶν προσλήψει ται (70) ὁμοίους τῆς αὐτοῦ κακουργίας υπάρχοντας. Ἐν πρώτοις δὲ τὸ τῶν Ἰουδαίων έθνος ἀγαπήσει. Μετὰ δὲ τούτων ἁπάντων σημεῖα ἐπιτε- λέσει, καὶ θαύματα φοβερά, ἀλλ᾽ οὐκ ἀληθῆ, ἀλλ᾽ ἐν πλάνῃ (71), ὅπως πλανήσῃ τοὺς ὁμοίους (72) αὐτῷ ἀσεβεῖς· εἰ δυνατὸν γὰρ, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς ἀποστήσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλὰ τὰ πρῶτα αὐτοῦ (73) γενήσεται πραΰς, ἀγαπητικός, ήσυχος, εὐλαβὴς, εἰρηνοποιός, μισῶν ἀδικίαν, βδε- λυττόμενος δῶρα, εἰδωλολατρείαν μὴ προσιέμενος, τὰς Γραφάς, φησὶν (74), ἀγαπῶν, ἱερεῖς αἰδούμενος, πολιὰς τιμῶν, πορνείαν μὴ καταδεχόμενος, μοιχείαν βδελυττόμενος (75), καταλαλιαῖς μὴ προσέχων, ὅρ- κους μή καταδεχόμενος, φιλόξενος, φιλόπτωχος, ἐλεήμων (76). Εἶτα καὶ τέρατα ποιήσει, λεπρούς καθαρίζων, παραλύτους ἐγείρων, δαίμονας ἀπελαύ- νων, περὶ τῶν πόῤῥω ὡς ἐνεστῶτα διαγγέλλων (77), νεκροὺς ἀνιστῶν, χήραις ἐπικουρῶν, ὀρφανῶν προϊ- στάμενος, ἀγαπῶν πάντας, τοὺς μαχομένους ἀνθρώ τους καταλλάττων εἰς ἀγάπην, καὶ λέγων· Μὴ ἐπι- ΧΧΧΙV, 19; ταύτῃ μὲν δοκήσει. μαι, ἡγαπημένοι. Β. σάρκα ἐνδύσεται, ᾗ καὶ πολεμεῖ καθ᾿ ἑκάστην, ταύτην φορέσει. ᾿Αλλὰ ταύτην οἶμαι φανταστικὴν οὐσίαν ἀναλάβεται. Διὰ τοῦτο καὶ ἐκ μιαρᾶς κόρης τίκτεται. ρῶν, νῶς, Β. γεννήσασαν γεννήσαντα. ὥσπερ γὰρ ὁ ἐχθρός. ἐκλεκτοὺς ἀποστῆσαι. τας. - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. tia. Ad eumdem modum etiam diabolus ex impura muliere prodibit super terram. sed falso nascitur ex virgine. Etenim Deus noster in carne versatus est nobiscum, nostræ non dispari, quam ipse fecit Adamo, posterisque ejus omnibus, absque peccato. Sed diabolus licet carnem assumat, hoc opinione tantum. Qui enim carnem ferret, quam ipse non condidit, sed oppugnat quotidie? llanc, opinor, dilecti, carnis suæ substantiam phantasticam assu- mit organi vice. Propterea edetur ex virgine veluti spiritus : qui quidem tunc reliquis apparebit caro. Nam virginem peperisse solam sanctissimam novi- mus quæ carnigerum vere genuit Salvatorem. Siquidem Moyses ait : Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur ". Hic autem nequaquam. Sed quemadmodum hostis non aperiet vulvam, ita nec carnem veram assumet, aut cir- cumcidetur, ut et circumcisus est Christus. sic uti Christus elegit apostolos, sic ille integrum populum discipulos sibi asciscet nequitia sui si- miles. A hostem conculcavit, suæ divinitatis propria poten- XXIII. XXIII. In primis autem Judaicam gentem ama- bit apud eos omnes signa edet et horrenda mira- cula, non vera, sed falsa, ad seducendos sui similes impios. Etenim, si fieri potest, etiam electos abdu- cet a dilectione Christi “. Verum in primordiis suis clemens erit, factus ad dilectionem, quietus, religiosus, pacificus, qui odio prosequatur injusti tiam, detestetur munera, idololatriam non admit- tat, amet Scripturas, revereatur sacerdotes, cani- Liem honori habeat, scortationem repudiet, adulte- rium abominetur, obtrectationes non audiat, deje- ratiores non recipiat, hospitalis, studiosus paupe- rum, misericors. Postea edet prodigia, leprosos mundando, paralyticos excitando, expellendo da mones longinqua non aliter quam præsentia de- nuntiabit, excitabit mortuos, viduis opem feret, pupillos tuebitur, cunctos diliget, conciliabit homi- nes contendentes ad amicitiam, his verbis : Sol D non occidat super iracundiam vestram “. Non possi C Exod. 1, 2, Num. vi, 16; Luc. 11, 23. raptur. tichristum futurum dæmonem humana figura, multi alii veteres tradunt : Augustinus, Sulpicius Seve rus dialogo 2, Philippus Dioptra lib. iii, c. 11, etc. in B. phantasticum quia Paulus Antichristum vocat ho- minem peccati. ii. Thess. II. Picus.-In B. est In est, Matth. XXIV, 24. " Ephes. iv, 26. id. - Leg. pro EDIT. PATROL. cap. 25. incuria librarii, ut videtur. (61) 'Αειπαρθένου, Β. (62) Verba ἐν ἰδίᾳ δ. τ. α. θεότητος in B. deside- (63) Id., τίκτεται γὰρ ἀκριβῶς ἐκ παρθένου. An- (65) Cave prorsus dum ait corpus Antichristi (66) Al. Pici codex, ταύτην φορέσειν, ταύτην οι. (67) Καὶ σάρκα τοῖς πολλοῖς ἐμφανισθήσεται φο (68) Τὴν θεοτόκον ἔγνωμεν σαρκικῶς καὶ ἀπλα- (69) In B. post κληθήσεται statim sequitur : (70) Id., προσλάβῃ. (71) Β., ἐν πλάνῃ δὲ ὅπως, εἰ δυνατὸν, καὶ τοὺς (72) Al. Pici codex, ὁμοίους αὐτοῦ, ἀσεβεῖς δέ. (73) Confer Feuardentium ad S. Irenæum lib. v, (74) In B. deest φησίν. (75) Verba βδελ. usque ad όρκους desunt in M. (76) In B. sequitur, σημεῖα καὶ τέρατα ποιῶν. (77) Al., διαγγελεῖ. Β. διαλεγόμενος ἀγαπῶν πάν

Εt των σῶσαι, ἐκ τῆς ἀχράντου καὶ Παρθένου (61) Μαρίας ἐτέχθη, καὶ ἐν σχήματι σαρκὸς τὸν ἐχθρὸν κατεπά τησεν, ἐν ἰδίᾳ δυνάμει τῆς αὐτοῦ θεότητος (62)· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ διάβολος ἐκ μιαρᾶς γυναικὸς ἐξε λεύσεται ἐπὶ τῆς γῆς· τίκτεκαι δὲ ἐν πλάνῃ ἐκ παρ θένου (63). Ο γὰρ Θεὸς ἡμῶν σαρκικῶς ἡμῖν (64) ἐπεδήμησε κατὰ τὴν σάρκα τὴν ἡμετέραν, ἦν αὐτὸς ἐποίησε τῷ Ἀδὰμ καὶ πᾶσι τοῖς ἐξ ᾿Αδάμ, χωρὶς ἁμαρτίας· ὁ δὲ διάβολος εἰ καὶ σάρκα ἀναλάβοι, ἀλλὰ ταῦτα ἐν δοκήσει (65)· πῶς γὰρ ἦν οὐκ ἐποίησε σάρκα, ἀλλὰ καὶ πολεμεῖ καθ᾿ ἑκάστην, ταύτην φορ ρέσειεν (66); ταύτην δὲ οἶμαι, ἠγαπημένοι, φαντα στικὴν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ οὐσίαν ἀναλήψεται ἔργα νον· διὰ τοῦτο καὶ ἐκ παρθένου τίκτεται, ὥσπερ πνεῦμα, καὶ σὰρξ τοῖς λοιποῖς (67) ἐμφανισθήσεται τότε· τὸ γὰρ παρθένον τεκεῖν, μόνην τὴν παναγίαν Β ἔγνωμεν, σαρκοφόρον ἁπλανῶς (68) γεννήσαντα τὸν Σωτῆρα. Ἐπεὶ Μωϋσῆς λέγει· Πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται (69). Οὐ μὴν οὐδαμῶς, ἀλλ᾿ ὥσπερ ὁ ἐχθρὸς οὐ διανοίξει μήτραν, οὕτως οὐδὲ σάρκα τρανὴν ἀναλήψεται, καὶ περιτμη- θήσεται, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς περιετμήθη. Καὶ καθ- ὡς ὁ Χριστὸς τοὺς ἀποστόλους ἐξελέξατο, οὕτως καὶ ἐκεῖνος δῆμον ὁλόκληρον μαθητῶν προσλήψει ται (70) ὁμοίους τῆς αὐτοῦ κακουργίας υπάρχοντας. Ἐν πρώτοις δὲ τὸ τῶν Ἰουδαίων έθνος ἀγαπήσει. Μετὰ δὲ τούτων ἁπάντων σημεῖα ἐπιτε- λέσει, καὶ θαύματα φοβερά, ἀλλ᾽ οὐκ ἀληθῆ, ἀλλ᾽ ἐν πλάνῃ (71), ὅπως πλανήσῃ τοὺς ὁμοίους (72) αὐτῷ ἀσεβεῖς· εἰ δυνατὸν γὰρ, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς ἀποστήσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλὰ τὰ πρῶτα αὐτοῦ (73) γενήσεται πραΰς, ἀγαπητικός, ήσυχος, εὐλαβὴς, εἰρηνοποιός, μισῶν ἀδικίαν, βδε- λυττόμενος δῶρα, εἰδωλολατρείαν μὴ προσιέμενος, τὰς Γραφάς, φησὶν (74), ἀγαπῶν, ἱερεῖς αἰδούμενος, πολιὰς τιμῶν, πορνείαν μὴ καταδεχόμενος, μοιχείαν βδελυττόμενος (75), καταλαλιαῖς μὴ προσέχων, ὅρ- κους μή καταδεχόμενος, φιλόξενος, φιλόπτωχος, ἐλεήμων (76). Εἶτα καὶ τέρατα ποιήσει, λεπρούς καθαρίζων, παραλύτους ἐγείρων, δαίμονας ἀπελαύ- νων, περὶ τῶν πόῤῥω ὡς ἐνεστῶτα διαγγέλλων (77), νεκροὺς ἀνιστῶν, χήραις ἐπικουρῶν, ὀρφανῶν προϊ- στάμενος, ἀγαπῶν πάντας, τοὺς μαχομένους ἀνθρώ τους καταλλάττων εἰς ἀγάπην, καὶ λέγων· Μὴ ἐπι- ΧΧΧΙV, 19; ταύτῃ μὲν δοκήσει. μαι, ἡγαπημένοι. Β. σάρκα ἐνδύσεται, ᾗ καὶ πολεμεῖ καθ᾿ ἑκάστην, ταύτην φορέσει. ᾿Αλλὰ ταύτην οἶμαι φανταστικὴν οὐσίαν ἀναλάβεται. Διὰ τοῦτο καὶ ἐκ μιαρᾶς κόρης τίκτεται. ρῶν, νῶς, Β. γεννήσασαν γεννήσαντα. ὥσπερ γὰρ ὁ ἐχθρός. ἐκλεκτοὺς ἀποστῆσαι. τας. - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. tia. Ad eumdem modum etiam diabolus ex impura muliere prodibit super terram. sed falso nascitur ex virgine. Etenim Deus noster in carne versatus est nobiscum, nostræ non dispari, quam ipse fecit Adamo, posterisque ejus omnibus, absque peccato. Sed diabolus licet carnem assumat, hoc opinione tantum. Qui enim carnem ferret, quam ipse non condidit, sed oppugnat quotidie? llanc, opinor, dilecti, carnis suæ substantiam phantasticam assu- mit organi vice. Propterea edetur ex virgine veluti spiritus : qui quidem tunc reliquis apparebit caro. Nam virginem peperisse solam sanctissimam novi- mus quæ carnigerum vere genuit Salvatorem. Siquidem Moyses ait : Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur ". Hic autem nequaquam. Sed quemadmodum hostis non aperiet vulvam, ita nec carnem veram assumet, aut cir- cumcidetur, ut et circumcisus est Christus. sic uti Christus elegit apostolos, sic ille integrum populum discipulos sibi asciscet nequitia sui si- miles. A hostem conculcavit, suæ divinitatis propria poten- XXIII. XXIII. In primis autem Judaicam gentem ama- bit apud eos omnes signa edet et horrenda mira- cula, non vera, sed falsa, ad seducendos sui similes impios. Etenim, si fieri potest, etiam electos abdu- cet a dilectione Christi “. Verum in primordiis suis clemens erit, factus ad dilectionem, quietus, religiosus, pacificus, qui odio prosequatur injusti tiam, detestetur munera, idololatriam non admit- tat, amet Scripturas, revereatur sacerdotes, cani- Liem honori habeat, scortationem repudiet, adulte- rium abominetur, obtrectationes non audiat, deje- ratiores non recipiat, hospitalis, studiosus paupe- rum, misericors. Postea edet prodigia, leprosos mundando, paralyticos excitando, expellendo da mones longinqua non aliter quam præsentia de- nuntiabit, excitabit mortuos, viduis opem feret, pupillos tuebitur, cunctos diliget, conciliabit homi- nes contendentes ad amicitiam, his verbis : Sol D non occidat super iracundiam vestram “. Non possi C Exod. 1, 2, Num. vi, 16; Luc. 11, 23. raptur. tichristum futurum dæmonem humana figura, multi alii veteres tradunt : Augustinus, Sulpicius Seve rus dialogo 2, Philippus Dioptra lib. iii, c. 11, etc. in B. phantasticum quia Paulus Antichristum vocat ho- minem peccati. ii. Thess. II. Picus.-In B. est In est, Matth. XXIV, 24. " Ephes. iv, 26. id. - Leg. pro EDIT. PATROL. cap. 25. incuria librarii, ut videtur. (61) 'Αειπαρθένου, Β. (62) Verba ἐν ἰδίᾳ δ. τ. α. θεότητος in B. deside- (63) Id., τίκτεται γὰρ ἀκριβῶς ἐκ παρθένου. An- (65) Cave prorsus dum ait corpus Antichristi (66) Al. Pici codex, ταύτην φορέσειν, ταύτην οι. (67) Καὶ σάρκα τοῖς πολλοῖς ἐμφανισθήσεται φο (68) Τὴν θεοτόκον ἔγνωμεν σαρκικῶς καὶ ἀπλα- (69) In B. post κληθήσεται statim sequitur : (70) Id., προσλάβῃ. (71) Β., ἐν πλάνῃ δὲ ὅπως, εἰ δυνατὸν, καὶ τοὺς (72) Al. Pici codex, ὁμοίους αὐτοῦ, ἀσεβεῖς δέ. (73) Confer Feuardentium ad S. Irenæum lib. v, (74) In B. deest φησίν. (75) Verba βδελ. usque ad όρκους desunt in M. (76) In B. sequitur, σημεῖα καὶ τέρατα ποιῶν. (77) Al., διαγγελεῖ. Β. διαλεγόμενος ἀγαπῶν πάν

Α δυέτω ὁ ἥλιος ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν· χρυσὸν οὐ κτήσεται, ἀργύριον οὐκ ἀγαπήσει, πλοῦτον οἱ προσίεται. ΧΧΙV. Καὶ ταῦτα πάντα ποιεῖ (78) ὕπουλος ών καὶ δόλιος, καὶ πάντας θέλων ἐξαπατῆσαι πρὸς τὸ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα· ὅταν γὰρ ἴδωσιν οἱ λαοὶ καὶ οἱ δῆμοι τοσαύτας ἀρετὰς καὶ τοσαύτας αὐτοῦ δυνά- μεις, πάντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ (79) μιᾷ γνώμη συναχθή σονται ἐπὶ τὸ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα. Μάλιστα ὅτι τὸ τῶν Ἑβραίων γένος ἀγαπηθήσεται ὑπὲρ πάντας ὑπ' αὐτοῦ τοῦ τυράννου, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· Μὴ ἆρα εὑρίσκεται τοσοῦτος, ἀγαθὸς ἄνθρωπος και δί- καιος ἐν τῇ γενεᾷ ἡμῶν; Ἐξαιρέτως, ὡς προείπον, τὸ τῶν Ἰουδαίων γένος, νομίζοντες ὅτι βασιλέα αὐτὸν θεάσονται ἐν τῇ τοιαύτῃ ἀρχῇ, καὶ προσελ θόντες αὐτῷ λέγοντες· Πάντες σοι πειθόμεθα (80), καὶ σὲ γνωρίζομεν δίκαιον ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν· πάνω τες διὰ σοῦ σωθῆναι ἐλπίζομεν· καὶ διὰ τοῦ στόμα τός σου ἐλάβομεν (81) κρίσιν δικαίαν καὶ ἀδωρο δόκητον. Καὶ τὰ πρῶτα μὲν ὑπούλως χρώμενος ὁ ψεύστης καὶ ἄνομος, παραιτήσεται τὴν δόξαν αὐτήν· οἱ δὲ ἄνθρωποι προσμένοντες (82) καὶ παρακαλοῦν τες, αὐτὸν ἀναδείξουσι (85) βασιλέα. Καὶ μετὰ ταῦτα ὑψοῦται τῇ καρδίᾳ, καὶ ὁ πραΰς πρότερον, γενήσε ται σοβαρός· καὶ ὁ ἀγάπην διώκων, γενήσεται ἀνε λεήμων· ὁ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ (84), γενήσεται ὑψη λὸς καὶ ἀπάνθρωπος· καὶ ὁ μισῶν ἀδικίαν, τοὺς δια καίους καταδιώξει. Επειτα ἀνυψούμενος εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν, παρατάξει πόλεμον· καὶ τρεῖς βα- το δαῖο: ὅτι ἡ βασιλεία αὐτῶν μέλλει ἀναστήσασθαι, καὶ σπουδάζουσιν ὅπως αὐτὸν θεάσονται ἐν τῇ τοιαύτῃ ἀρχῇ, καὶ προσέρχονται αὐτῷ λέγοντες, σιλεῖς μεγάλους (85) πατάξει ἐν θυμῷ, Αἰγυπτίων, Λιβύων, καὶ Αἰθιόπων. Καὶ μετὰ ταῦτα ποιήσει (86) τὸν ναὸν τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ ἀναστήσει αὐτὸν ἐν τάχει, καὶ ἀποδώσει αὐτὸν τοῖς Ἰουδαίοις. Εἶτα ὑψωθήσεται τῇ καρδίᾳ κατὰ παντὸς ἀνθρώπου· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ βλάσφημα λαλήσει, δοκῶν ὁ δόλιος, ὅτι τὸ λοιπὸν (87) βασιλεύς ἐστιν ἐπὶ γῆς ἕως τοῦ αἰῶνος, μὴ γινώσκων ὁ ταλαίπωρος, ὅτι ἡ βασιλεία αὐτοῦ ἐν τάχει καταργείται, καὶ ἀπολή- ψεται τὸ ἡτοιμασμένον πῦρ αὐτῷ ἐν τάχει (88), σὺν πᾶσι τοῖς πειθομένοις (89) αὐτῷ, καὶ δουλεύσα- σιν αὐτῷ. Τοῦ γὰρ Δανιὴλ εἰπόντος· Ἑβδομάδα μίαν θήσομαι (90) τὴν διαθήκην μου, τὰ ἑπτὰ ἔτη ἐδήλωσε· τὸ ἥμισυ τῆς ἑβδομάδος (91), τοῦ κηρύξαι τους προφήτας· καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἑβδομά δος, ήγουν τὰ τρία ἥμισυ ἔτη βασιλεύσει ὁ ᾿Αντί- χριστος ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ μετὰ τοῦτο ἀρθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ καὶ ἡ δόξα (92). Ορᾶτε, φιλόθεοι, αἰῶνας. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. debit aurum, nec diliget argentum, divitias non amplectetur. XXIV. Atque hæc omnia faciet consilio simulato ac fraudulento : quo circumveniat omnes, ut se regem creent. Nam ubi populi ac multitudines tan- tas ejus virtutes atque facultates perspexerint, uno consensu convenient omnes unum in locum, ad creandum illum regem. Ac potissimum Hebræorum gens præ omnibus ipsi tyranno chara erit, dicent- que alius alii Nunquid in generatione nostra talis ac tam bonus et justus homo inveniri potest? Ju- dæi præcipue, ut jam dixi, sperantes se spectaturos illum regem tali in imperio, quem adeuntes his verbis alloquentur: Omnes tibi obtemperamus, omnes in te fiduciam collocamus, agnoscimus te justum super omnem terram, omnes tua opera salutem nos consecuturos speramus, et ex ore tuo justum et incorruptum judicium accipiemus. B XXV. XXV. Atque initio quidem mendax et iniquus ille subdole gloriam hanc repudiabit: al perse- verantes homines et obsecrantes, illum declara- bunt regem. Postea extollet animum, et qui prius erat mansuetus, evadet ferox; qui dilectio- nem amplectebatur, fiet immisericors; qui aui- mum gerebat summissum, superbus atque iniu- manus evadet; qui oderat injustitiam, justos persequetur. Deinde sublatus in regnum suum, bellum instruet, iraque percitus tres magnos reges c percutiet, Ægyptiorum, Afrorum, atque Athio- pum. Inde templum construet Jerosolymis, quod confestim excitatum tradet Judæis. Tum efferetur animo in omnes homines: quinetiam in Deum ipsum contumeliosa verba proloquetur, sperans do- losus ille in posterum se perpetuo regnaturum su- per terram, ignorans miser regnum suum brevi irritum fore ; et quamprimum se recepturum ignem paratum ipsi cum omnibus qui crediderint et ser- vierint illi. Nam cuin Daniel dixerit: Testamentum confirmabit multis hebdomada una 7º, septem annos declaravit. Dimidium hebdomadæ prædicabunt pro- phetæ : dimidium hebdomadæ, hoc est tres annos cum dimidio, regnabit Antichristus super terram ; post auferetur regnum illius et gloria. Advertite qui Deum diligitis, qualis afflictio futura sit illis temporibus; qualis nec fuit a constitutione mundi, nec crit ultra ; at illis duntaxat temporibus. Tunc 27. Dan. IX, etc. D (78) Β., ποιήσει. (79) Id., εἰς τὸ αὐτό. (80) In B. sequitur, νομίζοντες οἱ ἄφρονες Ἰου- (81) Λάβωμεν, in altero Pici codice. (82) Β., παραμένοντες. (85) 1., ποιοῦσι. (84) Verba τῇ καρδίᾳ desunt in B. (85) Id. non habet μεγάλους. (86) Β., ταπεινώσει. (87) Ιd., ὅτι βασιλεύσει ἀεὶ ἐπὶ τὴν γῆν εἰς (88) In B. desunt verba ἐν τάχει. (89) Ποθουμένοις, B. male. (90) B., θύσομαι, male. (91) Ibid. desunt verba, τῆς ἑβδομάδος. (92) Τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἡ δόξα, Β.

οἷα θλίψις ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενήσεται, οἵα Α οὐ γέγονεν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, οὐδ᾽ οὐ μὴ γένη- ται (95), ἀλλ' ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις μόνον τότε ὁ ἄνομος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, συνάζει τοὺς ἑαυτοῦ δαίμονας ἐν σχήματι ἀνθρώπων, καὶ τοὺς προσκαλου μένους (94) αὐτὸν ἐπὶ τὴν βασιλείαν βδελύξεται, καὶ πολλὰς ψυχὰς μιανεί. ΧΧVΙ. Ποιήσει γὰρ αὐτοῖς (95) ἄρχοντας ἐκ τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἔτι ὡς εὐλαβὴς, ἀλλὰ πάντα ἐν πᾶσιν αὐστηρὸς, ἀπότομος, ὀργίλος, θυμώδης, δει νὸς (96), ἀκατάστατος, φοβερό;, ἀηδής, μισητός, βδελυκτός, ἀνήμερος, αλάστωρ, πονηρός· καὶ σπου δάζων ἐμβαλεῖν εἰς βόθρον ἀπωλείας πᾶν τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, πληθυνεί σημεία ψευδή (97)· τῶν λαῶν γὰρ ἁπάντων ἀνευφημούντων αὐτὸν (98) διὰ τὰς φαντασίας, κραυγάσει φωνὴν ἰσχυρὰν, ὥς τε σαλευθῆναι τὸν τόπον, ἐν ᾧ οἱ ὄχλοι αὐτῷ παρειστή χεσαν· Γνώτε, λαοὶ, καὶ φυλαί (99) καὶ ἔθνη, τὴν ἐμὴν μεγάλην εξουσίαν, καὶ δύναμιν, καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς ἐμῆς βασιλείας· τις δυνάστης μέγας, ὡς ἐγώ; τίς Θεὸς μέγας (1) πλὴν ἐμοῦ; τίς τῇ ἐμῇ ἐξουσίᾳ ἀντιστήσεται; Μεταστήσει ὄρη ἐν ὀφθαλμοῖς τῶν θεωρούντων, περιπατήσει την θάλασσαν ἀβρόχοις ποσί, κατάξει πῦρ ἐξ οὐρανοῦ, ποιήσει τὴν ἡμέραν σκότος, καὶ τὴν νύκτα ἡμέραν τὸν ἥλιον μεταστρέψει ὅπου βούλεται· καὶ ἀπαξα- πλῶς, πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς γῆς καὶ τῆς θαλάσσης ἐν δυνάμει τῆς φαντασίας αὐτοῦ, ἐνώπιον τῶν θεω ρούντων ἀναδείξει ὑπήκοα (2). Εἰ γὰρ αὐτὸς μὴ φαι- νόμενος ἄρτι ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁρατόν (3) ἡμῖν πόλεμον πρὸς μάχας καὶ σφαγὰς ἐπάγει καὶ (4) ερεθίζει, τότε αὐτὸς ὅταν μέλλῃ αὐτοπροσώπως ἔρ- χεσθαι (5), καὶ θεωρεῖν αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι ἐν ἀλη θεία, τίνας οὐκ εἰσπράξεται μηχανάς, καὶ δόλους, καὶ φαντασίας, πρὸς τὸ πάντας ἀνθρώπους πλανῆσαι καὶ ἀποστῆσαι ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀληθείας, καὶ ἐκ τῆς θύρας τῆς βασιλείας (6). ΧΧVΙΙ. Εἶτα μετὰ ταῦτα πάντα, ὁ οὐρανὸς οὐ δώσει τὴν δρόσον αὐτοῦ, αἱ νεφέλαι οὐ δώσουσιν ὕδωρ, ἡ γῆ ἀρνήσεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς, ἡ θάλασσα δυσωδίας πληρωθήσεται (7), οι ποταμοί ξηρανθή- σονται, οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης τεθνήξονται, οἱ ἄν θρωποι ἐκ τοῦ λιμοῦ καὶ τῆς δίψης τελευτήσουσι· καὶ πατὴρ τὸν υἱὸν περιπλακείς (8) ἅμα ἀποθανοῦν ται, καὶ μήτηρ θυγατέρα ὁμοίως· καὶ οὐκ ἔστιν ὁ θάπτων. Ἀλλ᾿ ἡ γῆ πᾶσα ἐκ τῶν σωμάτων τῶν ἐρ ριμμένων θνησιμαίων, δυσωδίας (9) πληρωθήσεται. Καὶ ἡ θάλασσα μὴ δεχομένη τῶν ποταμῶν τὰ ῥεύ- ἡμῖν πολεμῶν. πων ἐν ἀληθείᾳ. Τί ἂν οὐκ εἰσπράξεται. οὐρανῶν. οἱ ποταμοί ξηρανθήσονται, αἱ λίμναι τακήσονται, τὰ φρέατα εκλείψει, τὰ θηρία τοὺς ἀνθρώπους ἐπανα- στήσονται, τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ θνήξουσι, οἱ ἄν- θρώποι, νοῦνται. τότε λοιμός, - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. iniquus ille elato animo demones suos congregabit humana specie : et eos qui illum ad regnum invi- tarunt, fastidiet, animasque multas inquinabit. B XXVI. Quippe principes eis constituet ex da- monibus. Nec jam velut religiosus, sed plane auste- rus, severus, iracundus, plenus excandescentiæ, truculentus, inconstans, terribilis, gravis, odiosus, contemptor, immitis, exitiosus, nequam, in eo stu- dium et operam collocans, ut universum genus hominum in fossam interitus conjiciat, signa falsa multiplicabit. Cunctis enim populis fausta omnia acclamantibus, propter objectas species, vehementi et grandi voce clamabit, ita ut moveatur locus in quo turba astiterint ei: Perspicite, populi, tribus ac gentes, magnam meam potestatem ac potentiam, viresque imperii mei. Quis princeps tam potens, at que ego? Quis Deus magnus, præter me? Potentiæ meæ quis resistet? Transferet montes ante oculos spectantium, siccis pedibus ambulabit super mare, deducet ignem e cœlo, convertet diem in tenebras, et noctem in diem : solem circumaget quo libuerit. Et ut semel dicam, elementa omnia terræ marisque vi oblatæ apparitionis a se ccram spectantibus ol temperare sibi demonstrabit. Nam si ipse modo non conspicuus filius perditionis, visibiliter tamen nobis bellum ad pugnas et caedes immittit atque ex- citat tunc cum in propria persona veniet ipse, ac C vere illum homines intuebuntur, quas non machi- deerant, supplevi ex B. D nas, dolos ac species nolietur, ad seducendos cun- ctos homines et abducendos a via veritatis et re- gui porta XXVII. Deinceps post hæc omnia cœlum non da- bit rorem suum, nubes non præbebunt aquam, terra denegabit fructus suos, mare gravi replėbi- tur odore, flumina desiccabuntur, morientur pisces maris, homines fame sitique peribunt ; pater amn- plexus filium, mater item filiam, una morientur, nec erit qui sepeliat. Verum universa terra perfun- detur fœtore corporum morticinorum passim ja- centium. Mare quoque non recipiens fluminum in- cursus, cœni instar fiet, infinitoque et gravi odore replebitur. Tum pestis invalescet super universam etc. ad non alia, ut videtur, causa, quar librarii oscitantia. • (93) Verba οἷα usque ad γένηται, quæ in editis (94) 1d., προσκαλεσαμένους. (95) In B. deest αὐτοῖς. (96) Deest ibid. vocabulum δεινός. (97) Β., σημεῖα ψεύδους. (98) Αὐτόν addidi e B. (99) In B. desunt verba καὶ φυλαί. (1) Ibid. μέγας deest. (2) Deest vos ὑπήκοα in B. (3) Al. Pici codex ὁρατῶς. Sed in Β. ἀοράτως (4) Verba επάγει καί desunt in Β. (5) Ibid. sequitur: Καὶ ὁρᾶσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώ (6) Β.. τῆς εὐθείας, καὶ ἐκ τῆς βασιλείας τῶν (7) In B. sequitur : Οἱ ἰχθύες αὐτῆς θυάζονται, (8) Ibid., και μήτηρ θυγατέρα, ἅμα ἀποθα (9) 1n B. desunt quæ sequuntur a δυσωδίας usque

οἷα θλίψις ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενήσεται, οἵα Α οὐ γέγονεν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, οὐδ᾽ οὐ μὴ γένη- ται (95), ἀλλ' ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις μόνον τότε ὁ ἄνομος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, συνάζει τοὺς ἑαυτοῦ δαίμονας ἐν σχήματι ἀνθρώπων, καὶ τοὺς προσκαλου μένους (94) αὐτὸν ἐπὶ τὴν βασιλείαν βδελύξεται, καὶ πολλὰς ψυχὰς μιανεί. ΧΧVΙ. Ποιήσει γὰρ αὐτοῖς (95) ἄρχοντας ἐκ τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἔτι ὡς εὐλαβὴς, ἀλλὰ πάντα ἐν πᾶσιν αὐστηρὸς, ἀπότομος, ὀργίλος, θυμώδης, δει νὸς (96), ἀκατάστατος, φοβερό;, ἀηδής, μισητός, βδελυκτός, ἀνήμερος, αλάστωρ, πονηρός· καὶ σπου δάζων ἐμβαλεῖν εἰς βόθρον ἀπωλείας πᾶν τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, πληθυνεί σημεία ψευδή (97)· τῶν λαῶν γὰρ ἁπάντων ἀνευφημούντων αὐτὸν (98) διὰ τὰς φαντασίας, κραυγάσει φωνὴν ἰσχυρὰν, ὥς τε σαλευθῆναι τὸν τόπον, ἐν ᾧ οἱ ὄχλοι αὐτῷ παρειστή χεσαν· Γνώτε, λαοὶ, καὶ φυλαί (99) καὶ ἔθνη, τὴν ἐμὴν μεγάλην εξουσίαν, καὶ δύναμιν, καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς ἐμῆς βασιλείας· τις δυνάστης μέγας, ὡς ἐγώ; τίς Θεὸς μέγας (1) πλὴν ἐμοῦ; τίς τῇ ἐμῇ ἐξουσίᾳ ἀντιστήσεται; Μεταστήσει ὄρη ἐν ὀφθαλμοῖς τῶν θεωρούντων, περιπατήσει την θάλασσαν ἀβρόχοις ποσί, κατάξει πῦρ ἐξ οὐρανοῦ, ποιήσει τὴν ἡμέραν σκότος, καὶ τὴν νύκτα ἡμέραν τὸν ἥλιον μεταστρέψει ὅπου βούλεται· καὶ ἀπαξα- πλῶς, πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς γῆς καὶ τῆς θαλάσσης ἐν δυνάμει τῆς φαντασίας αὐτοῦ, ἐνώπιον τῶν θεω ρούντων ἀναδείξει ὑπήκοα (2). Εἰ γὰρ αὐτὸς μὴ φαι- νόμενος ἄρτι ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁρατόν (3) ἡμῖν πόλεμον πρὸς μάχας καὶ σφαγὰς ἐπάγει καὶ (4) ερεθίζει, τότε αὐτὸς ὅταν μέλλῃ αὐτοπροσώπως ἔρ- χεσθαι (5), καὶ θεωρεῖν αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι ἐν ἀλη θεία, τίνας οὐκ εἰσπράξεται μηχανάς, καὶ δόλους, καὶ φαντασίας, πρὸς τὸ πάντας ἀνθρώπους πλανῆσαι καὶ ἀποστῆσαι ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀληθείας, καὶ ἐκ τῆς θύρας τῆς βασιλείας (6). ΧΧVΙΙ. Εἶτα μετὰ ταῦτα πάντα, ὁ οὐρανὸς οὐ δώσει τὴν δρόσον αὐτοῦ, αἱ νεφέλαι οὐ δώσουσιν ὕδωρ, ἡ γῆ ἀρνήσεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς, ἡ θάλασσα δυσωδίας πληρωθήσεται (7), οι ποταμοί ξηρανθή- σονται, οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης τεθνήξονται, οἱ ἄν θρωποι ἐκ τοῦ λιμοῦ καὶ τῆς δίψης τελευτήσουσι· καὶ πατὴρ τὸν υἱὸν περιπλακείς (8) ἅμα ἀποθανοῦν ται, καὶ μήτηρ θυγατέρα ὁμοίως· καὶ οὐκ ἔστιν ὁ θάπτων. Ἀλλ᾿ ἡ γῆ πᾶσα ἐκ τῶν σωμάτων τῶν ἐρ ριμμένων θνησιμαίων, δυσωδίας (9) πληρωθήσεται. Καὶ ἡ θάλασσα μὴ δεχομένη τῶν ποταμῶν τὰ ῥεύ- ἡμῖν πολεμῶν. πων ἐν ἀληθείᾳ. Τί ἂν οὐκ εἰσπράξεται. οὐρανῶν. οἱ ποταμοί ξηρανθήσονται, αἱ λίμναι τακήσονται, τὰ φρέατα εκλείψει, τὰ θηρία τοὺς ἀνθρώπους ἐπανα- στήσονται, τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ θνήξουσι, οἱ ἄν- θρώποι, νοῦνται. τότε λοιμός, - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. iniquus ille elato animo demones suos congregabit humana specie : et eos qui illum ad regnum invi- tarunt, fastidiet, animasque multas inquinabit. B XXVI. Quippe principes eis constituet ex da- monibus. Nec jam velut religiosus, sed plane auste- rus, severus, iracundus, plenus excandescentiæ, truculentus, inconstans, terribilis, gravis, odiosus, contemptor, immitis, exitiosus, nequam, in eo stu- dium et operam collocans, ut universum genus hominum in fossam interitus conjiciat, signa falsa multiplicabit. Cunctis enim populis fausta omnia acclamantibus, propter objectas species, vehementi et grandi voce clamabit, ita ut moveatur locus in quo turba astiterint ei: Perspicite, populi, tribus ac gentes, magnam meam potestatem ac potentiam, viresque imperii mei. Quis princeps tam potens, at que ego? Quis Deus magnus, præter me? Potentiæ meæ quis resistet? Transferet montes ante oculos spectantium, siccis pedibus ambulabit super mare, deducet ignem e cœlo, convertet diem in tenebras, et noctem in diem : solem circumaget quo libuerit. Et ut semel dicam, elementa omnia terræ marisque vi oblatæ apparitionis a se ccram spectantibus ol temperare sibi demonstrabit. Nam si ipse modo non conspicuus filius perditionis, visibiliter tamen nobis bellum ad pugnas et caedes immittit atque ex- citat tunc cum in propria persona veniet ipse, ac C vere illum homines intuebuntur, quas non machi- deerant, supplevi ex B. D nas, dolos ac species nolietur, ad seducendos cun- ctos homines et abducendos a via veritatis et re- gui porta XXVII. Deinceps post hæc omnia cœlum non da- bit rorem suum, nubes non præbebunt aquam, terra denegabit fructus suos, mare gravi replėbi- tur odore, flumina desiccabuntur, morientur pisces maris, homines fame sitique peribunt ; pater amn- plexus filium, mater item filiam, una morientur, nec erit qui sepeliat. Verum universa terra perfun- detur fœtore corporum morticinorum passim ja- centium. Mare quoque non recipiens fluminum in- cursus, cœni instar fiet, infinitoque et gravi odore replebitur. Tum pestis invalescet super universam etc. ad non alia, ut videtur, causa, quar librarii oscitantia. • (93) Verba οἷα usque ad γένηται, quæ in editis (94) 1d., προσκαλεσαμένους. (95) In B. deest αὐτοῖς. (96) Deest ibid. vocabulum δεινός. (97) Β., σημεῖα ψεύδους. (98) Αὐτόν addidi e B. (99) In B. desunt verba καὶ φυλαί. (1) Ibid. μέγας deest. (2) Deest vos ὑπήκοα in B. (3) Al. Pici codex ὁρατῶς. Sed in Β. ἀοράτως (4) Verba επάγει καί desunt in Β. (5) Ibid. sequitur: Καὶ ὁρᾶσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώ (6) Β.. τῆς εὐθείας, καὶ ἐκ τῆς βασιλείας τῶν (7) In B. sequitur : Οἱ ἰχθύες αὐτῆς θυάζονται, (8) Ibid., και μήτηρ θυγατέρα, ἅμα ἀποθα (9) 1n B. desunt quæ sequuntur a δυσωδίας usque

οἷα θλίψις ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενήσεται, οἵα Α οὐ γέγονεν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, οὐδ᾽ οὐ μὴ γένη- ται (95), ἀλλ' ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις μόνον τότε ὁ ἄνομος ἐπαρθεὶς τῇ καρδίᾳ, συνάζει τοὺς ἑαυτοῦ δαίμονας ἐν σχήματι ἀνθρώπων, καὶ τοὺς προσκαλου μένους (94) αὐτὸν ἐπὶ τὴν βασιλείαν βδελύξεται, καὶ πολλὰς ψυχὰς μιανεί. ΧΧVΙ. Ποιήσει γὰρ αὐτοῖς (95) ἄρχοντας ἐκ τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἔτι ὡς εὐλαβὴς, ἀλλὰ πάντα ἐν πᾶσιν αὐστηρὸς, ἀπότομος, ὀργίλος, θυμώδης, δει νὸς (96), ἀκατάστατος, φοβερό;, ἀηδής, μισητός, βδελυκτός, ἀνήμερος, αλάστωρ, πονηρός· καὶ σπου δάζων ἐμβαλεῖν εἰς βόθρον ἀπωλείας πᾶν τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, πληθυνεί σημεία ψευδή (97)· τῶν λαῶν γὰρ ἁπάντων ἀνευφημούντων αὐτὸν (98) διὰ τὰς φαντασίας, κραυγάσει φωνὴν ἰσχυρὰν, ὥς τε σαλευθῆναι τὸν τόπον, ἐν ᾧ οἱ ὄχλοι αὐτῷ παρειστή χεσαν· Γνώτε, λαοὶ, καὶ φυλαί (99) καὶ ἔθνη, τὴν ἐμὴν μεγάλην εξουσίαν, καὶ δύναμιν, καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς ἐμῆς βασιλείας· τις δυνάστης μέγας, ὡς ἐγώ; τίς Θεὸς μέγας (1) πλὴν ἐμοῦ; τίς τῇ ἐμῇ ἐξουσίᾳ ἀντιστήσεται; Μεταστήσει ὄρη ἐν ὀφθαλμοῖς τῶν θεωρούντων, περιπατήσει την θάλασσαν ἀβρόχοις ποσί, κατάξει πῦρ ἐξ οὐρανοῦ, ποιήσει τὴν ἡμέραν σκότος, καὶ τὴν νύκτα ἡμέραν τὸν ἥλιον μεταστρέψει ὅπου βούλεται· καὶ ἀπαξα- πλῶς, πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς γῆς καὶ τῆς θαλάσσης ἐν δυνάμει τῆς φαντασίας αὐτοῦ, ἐνώπιον τῶν θεω ρούντων ἀναδείξει ὑπήκοα (2). Εἰ γὰρ αὐτὸς μὴ φαι- νόμενος ἄρτι ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁρατόν (3) ἡμῖν πόλεμον πρὸς μάχας καὶ σφαγὰς ἐπάγει καὶ (4) ερεθίζει, τότε αὐτὸς ὅταν μέλλῃ αὐτοπροσώπως ἔρ- χεσθαι (5), καὶ θεωρεῖν αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι ἐν ἀλη θεία, τίνας οὐκ εἰσπράξεται μηχανάς, καὶ δόλους, καὶ φαντασίας, πρὸς τὸ πάντας ἀνθρώπους πλανῆσαι καὶ ἀποστῆσαι ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀληθείας, καὶ ἐκ τῆς θύρας τῆς βασιλείας (6). ΧΧVΙΙ. Εἶτα μετὰ ταῦτα πάντα, ὁ οὐρανὸς οὐ δώσει τὴν δρόσον αὐτοῦ, αἱ νεφέλαι οὐ δώσουσιν ὕδωρ, ἡ γῆ ἀρνήσεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς, ἡ θάλασσα δυσωδίας πληρωθήσεται (7), οι ποταμοί ξηρανθή- σονται, οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης τεθνήξονται, οἱ ἄν θρωποι ἐκ τοῦ λιμοῦ καὶ τῆς δίψης τελευτήσουσι· καὶ πατὴρ τὸν υἱὸν περιπλακείς (8) ἅμα ἀποθανοῦν ται, καὶ μήτηρ θυγατέρα ὁμοίως· καὶ οὐκ ἔστιν ὁ θάπτων. Ἀλλ᾿ ἡ γῆ πᾶσα ἐκ τῶν σωμάτων τῶν ἐρ ριμμένων θνησιμαίων, δυσωδίας (9) πληρωθήσεται. Καὶ ἡ θάλασσα μὴ δεχομένη τῶν ποταμῶν τὰ ῥεύ- ἡμῖν πολεμῶν. πων ἐν ἀληθείᾳ. Τί ἂν οὐκ εἰσπράξεται. οὐρανῶν. οἱ ποταμοί ξηρανθήσονται, αἱ λίμναι τακήσονται, τὰ φρέατα εκλείψει, τὰ θηρία τοὺς ἀνθρώπους ἐπανα- στήσονται, τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ θνήξουσι, οἱ ἄν- θρώποι, νοῦνται. τότε λοιμός, - SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. iniquus ille elato animo demones suos congregabit humana specie : et eos qui illum ad regnum invi- tarunt, fastidiet, animasque multas inquinabit. B XXVI. Quippe principes eis constituet ex da- monibus. Nec jam velut religiosus, sed plane auste- rus, severus, iracundus, plenus excandescentiæ, truculentus, inconstans, terribilis, gravis, odiosus, contemptor, immitis, exitiosus, nequam, in eo stu- dium et operam collocans, ut universum genus hominum in fossam interitus conjiciat, signa falsa multiplicabit. Cunctis enim populis fausta omnia acclamantibus, propter objectas species, vehementi et grandi voce clamabit, ita ut moveatur locus in quo turba astiterint ei: Perspicite, populi, tribus ac gentes, magnam meam potestatem ac potentiam, viresque imperii mei. Quis princeps tam potens, at que ego? Quis Deus magnus, præter me? Potentiæ meæ quis resistet? Transferet montes ante oculos spectantium, siccis pedibus ambulabit super mare, deducet ignem e cœlo, convertet diem in tenebras, et noctem in diem : solem circumaget quo libuerit. Et ut semel dicam, elementa omnia terræ marisque vi oblatæ apparitionis a se ccram spectantibus ol temperare sibi demonstrabit. Nam si ipse modo non conspicuus filius perditionis, visibiliter tamen nobis bellum ad pugnas et caedes immittit atque ex- citat tunc cum in propria persona veniet ipse, ac C vere illum homines intuebuntur, quas non machi- deerant, supplevi ex B. D nas, dolos ac species nolietur, ad seducendos cun- ctos homines et abducendos a via veritatis et re- gui porta XXVII. Deinceps post hæc omnia cœlum non da- bit rorem suum, nubes non præbebunt aquam, terra denegabit fructus suos, mare gravi replėbi- tur odore, flumina desiccabuntur, morientur pisces maris, homines fame sitique peribunt ; pater amn- plexus filium, mater item filiam, una morientur, nec erit qui sepeliat. Verum universa terra perfun- detur fœtore corporum morticinorum passim ja- centium. Mare quoque non recipiens fluminum in- cursus, cœni instar fiet, infinitoque et gravi odore replebitur. Tum pestis invalescet super universam etc. ad non alia, ut videtur, causa, quar librarii oscitantia. • (93) Verba οἷα usque ad γένηται, quæ in editis (94) 1d., προσκαλεσαμένους. (95) In B. deest αὐτοῖς. (96) Deest ibid. vocabulum δεινός. (97) Β., σημεῖα ψεύδους. (98) Αὐτόν addidi e B. (99) In B. desunt verba καὶ φυλαί. (1) Ibid. μέγας deest. (2) Deest vos ὑπήκοα in B. (3) Al. Pici codex ὁρατῶς. Sed in Β. ἀοράτως (4) Verba επάγει καί desunt in Β. (5) Ibid. sequitur: Καὶ ὁρᾶσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώ (6) Β.. τῆς εὐθείας, καὶ ἐκ τῆς βασιλείας τῶν (7) In B. sequitur : Οἱ ἰχθύες αὐτῆς θυάζονται, (8) Ibid., και μήτηρ θυγατέρα, ἅμα ἀποθα (9) 1n B. desunt quæ sequuntur a δυσωδίας usque

Α ματα, βορβόρου δίκην γενήσεται, καὶ ὀσμῆς ἀπείρου χξς ". Αι, ἀρνοῦ- μαι, καὶ δυσωδίας πληρωθήσεται. Τότε λοιμὸς ἰσχυρὸς ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, τότε θρῆνος ἀπαραμύθητος, τότε κλαυθμὸς ἄμετρος, τότε στεναγμοὶ ἄπαυστοι. Τότε μακαρίσουσιν (10) οἱ ἄνθρωποι τοὺς προτεθνηκό τας, λέγοντες πρὸς αὐτούς· Ανοίξατε τους τάφους ὑμῶν (11) καὶ δέξασθε ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους· ἀνοίξατε τὰς θήκας ὑμῶν πρὸς ὑποδοχὴν τῶν ἐλεεινῶν συγ- γενῶν ὑμῶν καὶ γνωστῶν (12). Μακάριοι ὑμεῖς, ὅτι οὐκ ἐθεάσασθε τὰς ἡμέρας ταύτας. Μακάριοι ὑμεῖς, ὅτι τὸν βίον τοῦτον τὸν ὀδυνηρὸν οὐκ ἐφθάσατε ἰδεῖν, οὐδὲ τὸν λοιμὸν τοῦτον τὸν ἀπαραμύθητον, οὐδὲ τὴν ἀνάγκην ταύτην, την μετέχουσαν τὰς ἡμετέρας ψυχάς (13). ΧΧVΙΙΙ. Εἶτα ἐντάλματα ὁ μικρὸς (πέμψει) κατὰ πᾶσαν ἐπαρχίαν, διά τε δαιμόνων, διά τε τῶν αἰσθη- τῶν ἀνθρώπων, λεγόντων· Οτι βασιλεὺς μέγας γέγο νεν ἐπὶ τῆς γῆς· δεῦτε πάντες εἰς προσκύνησιν αὐ τοῦ· δεῦτε πάντες θεάσασθαι τὴν ἰσχὺν τῆς δυνά- μεως αὐτοῦ· ἰδοὺ γὰρ ὑμῖν καὶ σῖτον παρέξει, καὶ οἶνον ὑμῖν χαρίσεται, καὶ πλοῦτον πολυτελῆ, καὶ ἀξίας μεγάλας· τῷ γὰρ κελεύσματι αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ καὶ θάλασσα ὑπακούει· δεῦτε πάντες πρὸς αὐτ τόν. Καὶ πάντες διὰ τὴν στέρησιν τῶν βρωμάτων, ἐπ' αὐτὸν ἐλεύσονται, καὶ προσκυνήσουσιν αὐτόν· καὶ δώσει αὐτοῖς χάραγμα ἐν τῇ χειρὶ τῇ δεξιᾷ, καὶ ἐν τῷ μετώπῳ, ἵνα μή τις τὸν τίμιον σταυρὸν ποιή- σῇ (14) ἐν τῷ μετώπῳ τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ χειρί· ἀλλὰ δέδεται αὐτοῦ ἡ χείρ (15). Καὶ ἀπὸ τότε οὐχ ἕξει ἐξουσίαν σφραγίσαι τι τῶν μελῶν αὐτοῦ· ἀλλὰ τῷ πλάνῳ προστεθήσεται, καὶ αὐτῷ δουλεύσει· καὶ μετ τάνοια ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν· ἀλλὰ ὁ τοιοῦτος (16) ἀπώ λετο, καὶ ἀπὸ Θεοῦ, καὶ ἀπὸ ἀνθρώπων, καὶ δώσει αὐτοῖς ὁ πλάνος βραχέα βρώματα διὰ τὴν σφραγίδα αὐτοῦ τὴν μιαράν. Ἡ δὲ σφραγὶς αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ μετώπου, καὶ ἐπὶ τῆς δεξιᾶς χειρός ἐστι ψῆφος, χές. Και, ὡς οἶμαι (17), οὐδὲ ἀκριβῶς ἐπίσταμαι τοῦτο· ἐν τῇ γραφῇ γὰρ πολλὰ ἐν τῷ ψήφῳ τούτῳ ὀνόματα εὕρηνται. ᾿Αλλὰ λέγομεν ἴσως γράφειν (18) τὴν αὐτὴν σφραγίδα· 'Αρνοῦμαι (19). Ἐπειδὴ καὶ πρώην διὰ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ ὁ ἀντίδικος ἐχθρὸς, ἢ γοῦν (20) τῶν εἰδωλολατρῶν, τοῖς μάρτυσι τοῦ Χριστοῦ (21) προέτρεπον οἱ ἄνομοι· "Αρνησαι, φησί, τὸν Θεόν σου τὸν ἐσταυρωμένον. Ὅτι τὸν ὀδυνηρὸν καιρὸν οὐκ ἐφθάσατε ἰδεῖν, οὐδὲ τὸν λιμόν, τὸν συνέ- χοντα ἡμᾶς· εἶτα ἐντάλματα ὁ μικρὸς κατὰ πᾶσαν πόλιν ἐξαποστελεῖ, καὶ ἐπὶ πᾶσαν ἐπαρχίαν διά τε δαιμόνων διά τε ἀνθρώπων λεγόντων· Δεῦτε πάντες θεάσασθαι τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ, ὅτι βασι λεὺς μέγας γέγονεν ἐπὶ τὴν γῆν. Καὶ δεῦτε θεάσαθαι τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ. Ἰδοὺ γὰρ καὶ στ τον ὑμῖν παρέξει, ποιήσει. τοιοῦτος σταμαι τούτων τὴν γραφήν, πολλὰ γὰρ ονόμα τα, ε ψιλῷ, ἀρνοῦμε. ποντο οἱ ἄνομοι· "Αρνησαι, φησί, Θεὸν τὸν ἐσταυρω μένον. Τοιοῦτον οὖν γενήσεται καὶ ἐπὶ τοῦ μισοκά του διαβόλου, ή σφραγὶς αὐτοῦ λέγουσα· 'Αρνούμαι, φησί, τὸν ποιητὴν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· ἀρνοῦ μαι τὸ βάπτισμα, ἀρνοῦμαι τὴν πίστιν μου καὶ σὲ προσκυνῶ. Τοῦτο γὰρ καὶ οἱ προφῆται, APPEND. AD PARTEM OPERUM S. HIPPOLYTI. terram; tum lamentatio carens omni consolatione, tum ejulatus immodicus, tum fletus continui. Tum homines beatos prædicabunt eos, qui antea decesse runt, dicentes eis : Aperite sepulcra vestra, nosque miseros excipite. Aperite loculos vestros, ut susci- piatis miserabiles cognatos ac familiares vestros. Beati estis vos, qui non spectastis dies istos. Beati vos, qui non vidistis vitam istam tot dolores nobis et eruciatus afferentem ; nec pestem istam, vincen- tem omnia remedia; neque necessitatem istam, quæ occupat animas nostras. B 'XXVIII. Inde impurus ille mandata mittet per universam provinciam, opera tum dæmonum, tum sensibilium hominum, qui dicant: Rex magnus natus est super terram, venite omnes adoratum eum, properate omnes ad spectandas vires poten- tiæ ejus. En vobis præstabit frumentum, vinum vobis largieur, opes pretiosas ac sublimes digni- tates. Ejus namque imperio omnis terra mareque obtemperat. Ad illum omnes accedite. Mox cuncti ciborum penuria accedent, atque adorabunt eum : quibus dabit characterem in dextra manu et fronte, ne quis dextra sua pretiosam illam crucem pingat in fronte : siquidem manus ejus ligata est. Ex quo tem- pore non poterit ullum signare membrorum suorum, sed adhærebit seductori, eique serviet, neque ducetur poenitudine. Sed periit ille tum quod ad Deum, tum c quod ad homines attinet. Ita seductor ille dabit eis pauca cibaria, idque ob in purum sigillum suum. Sigil- lum illius tam in fronte quam dextra manu est calcu- lus ut opinor, neque certo hoc scio, quod At, in scriptura quæ est in calculo illo, permulta repe- riantur nomina, quæ numerum illum habeant. At dicimus fortasse scripturam illius sigilli esse id est nego. Nam antea quoque hostis ille no- bis adversarius opera ministrorum suorum, hoc est, idololatrarum, Christi martyres hortantium : Negato, aiebat, Deum tuum crucifixum. Apoc. xviii, 18. in B. totus hic locus ita legitur : etc. B. et altero Pici codice. D abest. etc. nisi postrema syllaba scribatur atque ita habet etiam Haymo lib. IV, in Apocalypsin, etc. (10) Β., μακαρίζουσιν. (11) Ὑμῶν deest in B. (12) Ibid. desunt verba καὶ γνωστῶν. (13) Al. Pici codex, ταῖς ἡμετέραις ψυχαῖς. Sed (14) In B. est : τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυρὸν (15) Verba ἀλλὰ δέδεται αὐτοῦ ἡ χεὶρ supplevi ex (46) Al. Pici codex, αλλά τι αὐτός. Sed in B. & (47) Β., καὶ αὐτὸς οἶμαι, οὐδὲ γὰρ ἀκριβῶς ἐπί- (18) Ι., γραφήν. (19) Vox ἀρνοῦμαι non respondebit numero 666, (20) Al. Pici codex, ήγουν. (21) Β. : Τοὺς μάρτυρας τοῦ Χριστοῦ προετρέ

ΧΧΙΧ. Τοιοῦτον γενήσεται καὶ ἐπὶ τοῦ μισοκάλου Α ἡ σφραγὶς λέγουσα· Αρνούμαι, φησί, τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς· ἀρνοῦμαι τὸ βάπτισμα, ἀρνοῦ μαι τὴν λατρείαν μου καὶ σοὶ προστίθεμαι, καὶ σὲ πιστεύω. Τοῦτο γὰρ οἱ προφῆται κηρύξουσιν Ενώχ καὶ Ἠλίας, ὅτι, Μὴ πεισθῆτε τῷ μέλλοντι ἐλεύσεσθαι καὶ ὀφθῆναι ἐχθρῷ, ὅτι ἀντίδικος (22) ἐστι καὶ φθο- ρεὺς, καὶ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, καὶ πλανᾷ ὑμᾶς (25), καὶ διὰ τοῦτο ὑμᾶς (24) ἀποκτενεῖ, καὶ ἐν ῥομφαίᾳ πατάξει αὐτούς. Βλέπετε τὴν πλάνην τοῦ ἐχθροῦ, γινώσκετε τὰς μηχανὰς τοῦ δολίου, πῶς διὰ παντὸς σκοτίσαι βούλεται τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων· τοὺς γὰρ δαίμονας αὐτοῦ ἀποδείξει ὡς ἀγγέλους φωτεινούς, καὶ στρατιὰς ἀσωμάτων παρεισάξει, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός· καὶ ἔμπροσθεν πάντων ἀναδεικνύει αὐτὸν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναλαμβανόμενον, μετὰ σαλπίγγων, καὶ ἤχων, καὶ κραυγῆς ἰσχυρᾶς (25), εὐφημούντων αὐτὸν ἀδιηγήτοις ὕμνοις, καὶ ἐκλάμπων ὥσπερ φῶς ὁ τῆς σκοτίας κληρονόμος· καὶ ποτὲ μὲν εἰς οὐρανοὺς ἀνιπτάμενος, ποτὲ δὲ ἐπὶ τῆς γῆς κατερχόμενος ἐν δόξῃ μεγάλῃ· ποτὲ δὲ καὶ ὡς ἀγγέλους τοὺς δαίμο- νας ἐπιτάσσων, τοῦ ποιεῖν τὰ θελήματα (26) αὐτοῦ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου. Τότε ἀποστελεῖ ἐν ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς τῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας πρὸς τὸ ἐρευνῆσαι τοὺς ἀπο κρυβέντας ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, καὶ προσαγα γεῖν αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ· καὶ τοὺς μὲν πειθομένους αὐτῷ σφραγίσει τῇ σφραγίδι αὐτοῦ· τοὺς δὲ μὴ βουλομένους αὐτῷ ὑπακοῦσαι, τιμωρίας ἀνεικάστους, καὶ βασάνους πικροτάτας, καὶ μηχα- νὰς ἀναλώσει (27), οἷα οὐδὲ ἐγένοντο, οὐδὲ εἰς ἀκοὴν ἀνθρώπου ἠκούσθη, οὔτε ὀφθαλμὸς βροτῶν εθεάσατο. ΧΧΧ. Μακάριοι οἱ τότε νικήσαντες τὸν τύραννον, ὅτι παρὰ τοὺς πρώτους μάρτυρας ἐνδοξότεροι καὶ ὑψηλότεροι ἔχουσιν ἀναδειχθῆναι (28)· οἱ γὰρ μάρ τυρες πρώην τοὺς αὐτοῦ ὑπασπιστὰς ἐνίκησαν οὗτοι δὲ αὐτὸν τὸν διάβολον υἱὸν τῆς ἀπωλείας και ταπαλαίσαντες καὶ νικηταί (29) γενόμενοι, ποίων οὖν ἐγκωμίων καὶ στεφάνων οὐ κατακοσμηθήσον- ται (30) παρὰ τοῦ βασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ; Ο ΧΧΧΙ. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Οταν γὰρ λάβωσι τότε οἱ ἄνθρωποι τὴν σφραγίδα, καὶ οὐχ εὕρωσι τροφάς, οὔτε ὕδωρ, προσέρχονται αὐτῷ μετὰ ὀδυνηρᾶς φωνῆς, λέγοντες· Δὸς ἡμῖν φα- γεῖν καὶ πιεῖν, ὅτι πάντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, καὶ ἀπὸ πάσης ἀνάγκης (31) ἐκλείπομεν, καὶ ἐπίταξον τὸν οὐρανὸν τοῦ δοῦναι ἡμῖν ὕδωρ, καὶ ἀπέλασον (32) τὰ ἀνθρωποφάγα θηρία. Τότε ὁ δόλιος ἀποκριθήσεται μυκτηρίζων αὐτοὺς (35) ἐν πολλῇ ἀπανθρωπίᾳ, λέο γων (34)· Ο οὐρανὸς οὐ βούλεται δοῦναι ὑετόν· ἡ γῆ πάλιν οὐ βλαστάνει τὰ γεννήματα αὐτῆς· πόθεν βασάνοις πικροτάτοις πικροτάταις) ἀναλώσει. μακάριοι. πιεῖν. SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - B XXIX. Tale erit tempore illius, honestatis om. nis osoris, sigillum dicens : Nego creatorem coeli et terræ, nego baptisma, nego adorationem a me Deo præstari solitam : tibi adhæresco, in te credo. Hoc enim Enoch et Elias prophetæ denuntiabunt : Ne credatis hosti qui venturus est et apparebit. Nempe adversarius est, corruptor et filius perditio- nis, et seducit vos, ob eamque causam vos interf- ciet. Et romphæa feriet illos. Attendite fraudem hostis, insidias cognoscite illius dolosi, quemad modum hominum mentem obtenebrare perpetuo studeat. Dæmones enim suos velut splendentes angelos reddet, innumerasque copias spirituum in- corporeorum adducet; et coram omnibus in cœlum assumi se demonstrabit, cum tubis, sonis et cla- more valido prædicantium illum hymnis indicibili- bus. Itaque ille tenebrarum hæres, instar lucis fulgens, interdum volitans in coelos, quandoque descendens cum gloria magna super terram, non- nunquam dæmonibus imperans, velut angelis ad jussa sua peragenda cum timore et tremore multo, confestim mittet dæmonum cohortes ad montes, speluncas et cavernas terræ, qui scrutentur eos qui subduxerunt sese ab oculis ejus; et adducent eos ad adorandum illum. Ac sibi obtemperantes sigillo suo notabit; recusantes vero imperium ipsius, poe- nis incomparabilibus acerbissinisque tormentis et machinis absumet; qualia nunquam fuerunt, nec auribus homo percepit, nec oculis mortalium C conspecta sunt. XXX. beatos, qui tunc tyrannum illum devi- cerint. Quippe prioribus martyribus illustriores et sublimiores declarandi sunt ; propterea quod supe- riores martyres illius duntaxat satellites superarunt, hi vero diabolum ipsum filium perditionis expugna- rint, ac victoriam reportarint. Quibus igitur enco miis et coronis non ornabuntur a rege nostro Jesu Christo? XXXI. Sed revertamur ad propositum. Tunc ho- mines ubi sigillum acceperint, nec escas, nec aquam invenerint, adibunt eum cum voce acerba dicen- nes præ fame cunctisque necessitatibus deficimus. Jube cœlum præbere nobis aquam, abige a nobis bestias homines devorantes. Tum dolosus ille D tes : Da nobis quod edamus et bibamus. Nam om- (leg. Deinde cætera omnia omissa usque ad respondens, multa cum inhumanitate subsaunabit illos, his verbis : Cœlum negat pluviam, terra non iterum producit germina sua: undenam ego vobis alimenta suppeditabo? Auditis his verbis dolosi il- (22) Ότι πλάνος, Β. (23) Id., πλανᾶ τὸν κόσμον. (24) Id., αὐτούς. (25) In B. sequitur καὶ κτύπων αμετρήτων. (26) Τὰ προστάγματα, Β. (27) Β. : Τιμωρίαις ἀνυκέστοις (leg. ἀνηκ.) καὶ (28) Id., ἀναδειχθήσονται. (49) Νικήσαντες, Β. (50) Id., οὐκ ἀξιωθήσονται. (31) Β., καὶ τῆς ὀδύνης. (32) Id. addit : ἀφ' ἡμῶν. (33) Αποκριθήσεται αὐτοῖς, Β. (34) ld. addit : πόθεν ἐγὼ δώσω ὑμῖν φαγεῖν καὶ

ΧΧΙΧ. Τοιοῦτον γενήσεται καὶ ἐπὶ τοῦ μισοκάλου Α ἡ σφραγὶς λέγουσα· Αρνούμαι, φησί, τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς· ἀρνοῦμαι τὸ βάπτισμα, ἀρνοῦ μαι τὴν λατρείαν μου καὶ σοὶ προστίθεμαι, καὶ σὲ πιστεύω. Τοῦτο γὰρ οἱ προφῆται κηρύξουσιν Ενώχ καὶ Ἠλίας, ὅτι, Μὴ πεισθῆτε τῷ μέλλοντι ἐλεύσεσθαι καὶ ὀφθῆναι ἐχθρῷ, ὅτι ἀντίδικος (22) ἐστι καὶ φθο- ρεὺς, καὶ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, καὶ πλανᾷ ὑμᾶς (25), καὶ διὰ τοῦτο ὑμᾶς (24) ἀποκτενεῖ, καὶ ἐν ῥομφαίᾳ πατάξει αὐτούς. Βλέπετε τὴν πλάνην τοῦ ἐχθροῦ, γινώσκετε τὰς μηχανὰς τοῦ δολίου, πῶς διὰ παντὸς σκοτίσαι βούλεται τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων· τοὺς γὰρ δαίμονας αὐτοῦ ἀποδείξει ὡς ἀγγέλους φωτεινούς, καὶ στρατιὰς ἀσωμάτων παρεισάξει, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός· καὶ ἔμπροσθεν πάντων ἀναδεικνύει αὐτὸν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναλαμβανόμενον, μετὰ σαλπίγγων, καὶ ἤχων, καὶ κραυγῆς ἰσχυρᾶς (25), εὐφημούντων αὐτὸν ἀδιηγήτοις ὕμνοις, καὶ ἐκλάμπων ὥσπερ φῶς ὁ τῆς σκοτίας κληρονόμος· καὶ ποτὲ μὲν εἰς οὐρανοὺς ἀνιπτάμενος, ποτὲ δὲ ἐπὶ τῆς γῆς κατερχόμενος ἐν δόξῃ μεγάλῃ· ποτὲ δὲ καὶ ὡς ἀγγέλους τοὺς δαίμο- νας ἐπιτάσσων, τοῦ ποιεῖν τὰ θελήματα (26) αὐτοῦ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου. Τότε ἀποστελεῖ ἐν ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς τῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας πρὸς τὸ ἐρευνῆσαι τοὺς ἀπο κρυβέντας ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, καὶ προσαγα γεῖν αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ· καὶ τοὺς μὲν πειθομένους αὐτῷ σφραγίσει τῇ σφραγίδι αὐτοῦ· τοὺς δὲ μὴ βουλομένους αὐτῷ ὑπακοῦσαι, τιμωρίας ἀνεικάστους, καὶ βασάνους πικροτάτας, καὶ μηχα- νὰς ἀναλώσει (27), οἷα οὐδὲ ἐγένοντο, οὐδὲ εἰς ἀκοὴν ἀνθρώπου ἠκούσθη, οὔτε ὀφθαλμὸς βροτῶν εθεάσατο. ΧΧΧ. Μακάριοι οἱ τότε νικήσαντες τὸν τύραννον, ὅτι παρὰ τοὺς πρώτους μάρτυρας ἐνδοξότεροι καὶ ὑψηλότεροι ἔχουσιν ἀναδειχθῆναι (28)· οἱ γὰρ μάρ τυρες πρώην τοὺς αὐτοῦ ὑπασπιστὰς ἐνίκησαν οὗτοι δὲ αὐτὸν τὸν διάβολον υἱὸν τῆς ἀπωλείας και ταπαλαίσαντες καὶ νικηταί (29) γενόμενοι, ποίων οὖν ἐγκωμίων καὶ στεφάνων οὐ κατακοσμηθήσον- ται (30) παρὰ τοῦ βασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ; Ο ΧΧΧΙ. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Οταν γὰρ λάβωσι τότε οἱ ἄνθρωποι τὴν σφραγίδα, καὶ οὐχ εὕρωσι τροφάς, οὔτε ὕδωρ, προσέρχονται αὐτῷ μετὰ ὀδυνηρᾶς φωνῆς, λέγοντες· Δὸς ἡμῖν φα- γεῖν καὶ πιεῖν, ὅτι πάντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, καὶ ἀπὸ πάσης ἀνάγκης (31) ἐκλείπομεν, καὶ ἐπίταξον τὸν οὐρανὸν τοῦ δοῦναι ἡμῖν ὕδωρ, καὶ ἀπέλασον (32) τὰ ἀνθρωποφάγα θηρία. Τότε ὁ δόλιος ἀποκριθήσεται μυκτηρίζων αὐτοὺς (35) ἐν πολλῇ ἀπανθρωπίᾳ, λέο γων (34)· Ο οὐρανὸς οὐ βούλεται δοῦναι ὑετόν· ἡ γῆ πάλιν οὐ βλαστάνει τὰ γεννήματα αὐτῆς· πόθεν βασάνοις πικροτάτοις πικροτάταις) ἀναλώσει. μακάριοι. πιεῖν. SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - B XXIX. Tale erit tempore illius, honestatis om. nis osoris, sigillum dicens : Nego creatorem coeli et terræ, nego baptisma, nego adorationem a me Deo præstari solitam : tibi adhæresco, in te credo. Hoc enim Enoch et Elias prophetæ denuntiabunt : Ne credatis hosti qui venturus est et apparebit. Nempe adversarius est, corruptor et filius perditio- nis, et seducit vos, ob eamque causam vos interf- ciet. Et romphæa feriet illos. Attendite fraudem hostis, insidias cognoscite illius dolosi, quemad modum hominum mentem obtenebrare perpetuo studeat. Dæmones enim suos velut splendentes angelos reddet, innumerasque copias spirituum in- corporeorum adducet; et coram omnibus in cœlum assumi se demonstrabit, cum tubis, sonis et cla- more valido prædicantium illum hymnis indicibili- bus. Itaque ille tenebrarum hæres, instar lucis fulgens, interdum volitans in coelos, quandoque descendens cum gloria magna super terram, non- nunquam dæmonibus imperans, velut angelis ad jussa sua peragenda cum timore et tremore multo, confestim mittet dæmonum cohortes ad montes, speluncas et cavernas terræ, qui scrutentur eos qui subduxerunt sese ab oculis ejus; et adducent eos ad adorandum illum. Ac sibi obtemperantes sigillo suo notabit; recusantes vero imperium ipsius, poe- nis incomparabilibus acerbissinisque tormentis et machinis absumet; qualia nunquam fuerunt, nec auribus homo percepit, nec oculis mortalium C conspecta sunt. XXX. beatos, qui tunc tyrannum illum devi- cerint. Quippe prioribus martyribus illustriores et sublimiores declarandi sunt ; propterea quod supe- riores martyres illius duntaxat satellites superarunt, hi vero diabolum ipsum filium perditionis expugna- rint, ac victoriam reportarint. Quibus igitur enco miis et coronis non ornabuntur a rege nostro Jesu Christo? XXXI. Sed revertamur ad propositum. Tunc ho- mines ubi sigillum acceperint, nec escas, nec aquam invenerint, adibunt eum cum voce acerba dicen- nes præ fame cunctisque necessitatibus deficimus. Jube cœlum præbere nobis aquam, abige a nobis bestias homines devorantes. Tum dolosus ille D tes : Da nobis quod edamus et bibamus. Nam om- (leg. Deinde cætera omnia omissa usque ad respondens, multa cum inhumanitate subsaunabit illos, his verbis : Cœlum negat pluviam, terra non iterum producit germina sua: undenam ego vobis alimenta suppeditabo? Auditis his verbis dolosi il- (22) Ότι πλάνος, Β. (23) Id., πλανᾶ τὸν κόσμον. (24) Id., αὐτούς. (25) In B. sequitur καὶ κτύπων αμετρήτων. (26) Τὰ προστάγματα, Β. (27) Β. : Τιμωρίαις ἀνυκέστοις (leg. ἀνηκ.) καὶ (28) Id., ἀναδειχθήσονται. (49) Νικήσαντες, Β. (50) Id., οὐκ ἀξιωθήσονται. (31) Β., καὶ τῆς ὀδύνης. (32) Id. addit : ἀφ' ἡμῶν. (33) Αποκριθήσεται αὐτοῖς, Β. (34) ld. addit : πόθεν ἐγὼ δώσω ὑμῖν φαγεῖν καὶ

ΧΧΙΧ. Τοιοῦτον γενήσεται καὶ ἐπὶ τοῦ μισοκάλου Α ἡ σφραγὶς λέγουσα· Αρνούμαι, φησί, τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς· ἀρνοῦμαι τὸ βάπτισμα, ἀρνοῦ μαι τὴν λατρείαν μου καὶ σοὶ προστίθεμαι, καὶ σὲ πιστεύω. Τοῦτο γὰρ οἱ προφῆται κηρύξουσιν Ενώχ καὶ Ἠλίας, ὅτι, Μὴ πεισθῆτε τῷ μέλλοντι ἐλεύσεσθαι καὶ ὀφθῆναι ἐχθρῷ, ὅτι ἀντίδικος (22) ἐστι καὶ φθο- ρεὺς, καὶ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, καὶ πλανᾷ ὑμᾶς (25), καὶ διὰ τοῦτο ὑμᾶς (24) ἀποκτενεῖ, καὶ ἐν ῥομφαίᾳ πατάξει αὐτούς. Βλέπετε τὴν πλάνην τοῦ ἐχθροῦ, γινώσκετε τὰς μηχανὰς τοῦ δολίου, πῶς διὰ παντὸς σκοτίσαι βούλεται τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων· τοὺς γὰρ δαίμονας αὐτοῦ ἀποδείξει ὡς ἀγγέλους φωτεινούς, καὶ στρατιὰς ἀσωμάτων παρεισάξει, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός· καὶ ἔμπροσθεν πάντων ἀναδεικνύει αὐτὸν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναλαμβανόμενον, μετὰ σαλπίγγων, καὶ ἤχων, καὶ κραυγῆς ἰσχυρᾶς (25), εὐφημούντων αὐτὸν ἀδιηγήτοις ὕμνοις, καὶ ἐκλάμπων ὥσπερ φῶς ὁ τῆς σκοτίας κληρονόμος· καὶ ποτὲ μὲν εἰς οὐρανοὺς ἀνιπτάμενος, ποτὲ δὲ ἐπὶ τῆς γῆς κατερχόμενος ἐν δόξῃ μεγάλῃ· ποτὲ δὲ καὶ ὡς ἀγγέλους τοὺς δαίμο- νας ἐπιτάσσων, τοῦ ποιεῖν τὰ θελήματα (26) αὐτοῦ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου. Τότε ἀποστελεῖ ἐν ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς τῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας πρὸς τὸ ἐρευνῆσαι τοὺς ἀπο κρυβέντας ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, καὶ προσαγα γεῖν αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ· καὶ τοὺς μὲν πειθομένους αὐτῷ σφραγίσει τῇ σφραγίδι αὐτοῦ· τοὺς δὲ μὴ βουλομένους αὐτῷ ὑπακοῦσαι, τιμωρίας ἀνεικάστους, καὶ βασάνους πικροτάτας, καὶ μηχα- νὰς ἀναλώσει (27), οἷα οὐδὲ ἐγένοντο, οὐδὲ εἰς ἀκοὴν ἀνθρώπου ἠκούσθη, οὔτε ὀφθαλμὸς βροτῶν εθεάσατο. ΧΧΧ. Μακάριοι οἱ τότε νικήσαντες τὸν τύραννον, ὅτι παρὰ τοὺς πρώτους μάρτυρας ἐνδοξότεροι καὶ ὑψηλότεροι ἔχουσιν ἀναδειχθῆναι (28)· οἱ γὰρ μάρ τυρες πρώην τοὺς αὐτοῦ ὑπασπιστὰς ἐνίκησαν οὗτοι δὲ αὐτὸν τὸν διάβολον υἱὸν τῆς ἀπωλείας και ταπαλαίσαντες καὶ νικηταί (29) γενόμενοι, ποίων οὖν ἐγκωμίων καὶ στεφάνων οὐ κατακοσμηθήσον- ται (30) παρὰ τοῦ βασιλέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ; Ο ΧΧΧΙ. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Οταν γὰρ λάβωσι τότε οἱ ἄνθρωποι τὴν σφραγίδα, καὶ οὐχ εὕρωσι τροφάς, οὔτε ὕδωρ, προσέρχονται αὐτῷ μετὰ ὀδυνηρᾶς φωνῆς, λέγοντες· Δὸς ἡμῖν φα- γεῖν καὶ πιεῖν, ὅτι πάντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, καὶ ἀπὸ πάσης ἀνάγκης (31) ἐκλείπομεν, καὶ ἐπίταξον τὸν οὐρανὸν τοῦ δοῦναι ἡμῖν ὕδωρ, καὶ ἀπέλασον (32) τὰ ἀνθρωποφάγα θηρία. Τότε ὁ δόλιος ἀποκριθήσεται μυκτηρίζων αὐτοὺς (35) ἐν πολλῇ ἀπανθρωπίᾳ, λέο γων (34)· Ο οὐρανὸς οὐ βούλεται δοῦναι ὑετόν· ἡ γῆ πάλιν οὐ βλαστάνει τὰ γεννήματα αὐτῆς· πόθεν βασάνοις πικροτάτοις πικροτάταις) ἀναλώσει. μακάριοι. πιεῖν. SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - B XXIX. Tale erit tempore illius, honestatis om. nis osoris, sigillum dicens : Nego creatorem coeli et terræ, nego baptisma, nego adorationem a me Deo præstari solitam : tibi adhæresco, in te credo. Hoc enim Enoch et Elias prophetæ denuntiabunt : Ne credatis hosti qui venturus est et apparebit. Nempe adversarius est, corruptor et filius perditio- nis, et seducit vos, ob eamque causam vos interf- ciet. Et romphæa feriet illos. Attendite fraudem hostis, insidias cognoscite illius dolosi, quemad modum hominum mentem obtenebrare perpetuo studeat. Dæmones enim suos velut splendentes angelos reddet, innumerasque copias spirituum in- corporeorum adducet; et coram omnibus in cœlum assumi se demonstrabit, cum tubis, sonis et cla- more valido prædicantium illum hymnis indicibili- bus. Itaque ille tenebrarum hæres, instar lucis fulgens, interdum volitans in coelos, quandoque descendens cum gloria magna super terram, non- nunquam dæmonibus imperans, velut angelis ad jussa sua peragenda cum timore et tremore multo, confestim mittet dæmonum cohortes ad montes, speluncas et cavernas terræ, qui scrutentur eos qui subduxerunt sese ab oculis ejus; et adducent eos ad adorandum illum. Ac sibi obtemperantes sigillo suo notabit; recusantes vero imperium ipsius, poe- nis incomparabilibus acerbissinisque tormentis et machinis absumet; qualia nunquam fuerunt, nec auribus homo percepit, nec oculis mortalium C conspecta sunt. XXX. beatos, qui tunc tyrannum illum devi- cerint. Quippe prioribus martyribus illustriores et sublimiores declarandi sunt ; propterea quod supe- riores martyres illius duntaxat satellites superarunt, hi vero diabolum ipsum filium perditionis expugna- rint, ac victoriam reportarint. Quibus igitur enco miis et coronis non ornabuntur a rege nostro Jesu Christo? XXXI. Sed revertamur ad propositum. Tunc ho- mines ubi sigillum acceperint, nec escas, nec aquam invenerint, adibunt eum cum voce acerba dicen- nes præ fame cunctisque necessitatibus deficimus. Jube cœlum præbere nobis aquam, abige a nobis bestias homines devorantes. Tum dolosus ille D tes : Da nobis quod edamus et bibamus. Nam om- (leg. Deinde cætera omnia omissa usque ad respondens, multa cum inhumanitate subsaunabit illos, his verbis : Cœlum negat pluviam, terra non iterum producit germina sua: undenam ego vobis alimenta suppeditabo? Auditis his verbis dolosi il- (22) Ότι πλάνος, Β. (23) Id., πλανᾶ τὸν κόσμον. (24) Id., αὐτούς. (25) In B. sequitur καὶ κτύπων αμετρήτων. (26) Τὰ προστάγματα, Β. (27) Β. : Τιμωρίαις ἀνυκέστοις (leg. ἀνηκ.) καὶ (28) Id., ἀναδειχθήσονται. (49) Νικήσαντες, Β. (50) Id., οὐκ ἀξιωθήσονται. (31) Β., καὶ τῆς ὀδύνης. (32) Id. addit : ἀφ' ἡμῶν. (33) Αποκριθήσεται αὐτοῖς, Β. (34) ld. addit : πόθεν ἐγὼ δώσω ὑμῖν φαγεῖν καὶ

Α ὑμῖν δώσω ἐγὼ βρώματα; Τότε ἀκούσαντες τῶν ῥη- μάτων τοῦ δολίου τούτου οἱ ἄθλιοι, νοήσουσιν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ πονηρὸς διάβολος, καὶ κόψονται ὀδυ νηρῶς, καὶ κλαύσονται μεγάλως, καὶ τὸ πρόσωπον ταῖς χερσὶν αὐτῶν τύψουσι, καὶ τὰς τρίχας αὐτῶν διαρρήξουσι (55), καὶ τοῖς ὄνυξι τὰς παρειάς κατα ξανοῦσι, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· "Ω τῆς συμφορᾶς, ὢ τῆς ὀδυνηρᾶς πραγματείας· ὢ τοῦ δολίου συναλ λάγματος, ὦ τοῦ μεγίστου πτώματος. Πῶς ἐπλανή θημεν (36) τῷ πλάνῳ; πῶς προσηνέχθημεν αὐτῷ; πῶς τοῖς τούτου δικτύοις ἐζωγρεύθημεν; πῶς τῇ μιαρᾷ αὐτοῦ σαγήνη συνειλκύσθημεν; πῶς ἀκούον τες τῶν Γραφῶν οὐ συνιῶμεν; Καὶ γὰρ τότε οἱ δε δεμένοι (37) ἐν πράγμασι βιωτικοῖς, καὶ τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὗτοι εὐχερῶς προσαχθήσον ται τῷ διαβόλῳ, καὶ σφραγισθήσονται (38). ρωσι. πῶς τῇ μιαρᾷ, ΧΧΧΙΙ. Οἱ δὲ ἀκροώμενοι τῶν θείων Γραφών (59) καὶ ἐπὶ χεῖρας ἔχοντες, καὶ ἐν νῷ ταύτας ἐννοοῦντες, πολλοὶ ἀποδράσονται (40) ἐκ τῆς αὐτοῦ πλάνης. Νοή σουσι γὰρ τῆς ἐπιβουλῆς αὐτοῦ τὴν ἐμφάνειαν, καὶ τῆς πλάνης αὐτοῦ τὴν ἀλαζονείαν, καὶ ἐκφεύξουσιν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τὰ ὄρη, καὶ ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς κατακρυβήσονται (44), καὶ μετὰ δπο κρύων, καὶ συντετριμμένης καρδίας ζητήσουσι (42) τὸν φιλάνθρωπον· καὶ αὐτὸς ἐκσπάσει αὐτοὺς ἐκ τῶν βρόχων αὐτοῦ, καὶ διασώσει ἐκ τῶν σκανδάλων απο τοὺς τῇ χειρὶ αὐτοῦ τῇ δεξιᾷ, τοὺς ἀξίως αὐτῷ καὶ δικαίως προσπίπτοντας. ΧΧΧΙΙΙ. Ορᾷς οἷαν νηστείαν καὶ προσευχὴν ἐκτε λέσουσι τότε οἱ ἅγιοι. Μάθε καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει καὶ χώρα οἷος χαλεπός καιρὸς καὶ ἡμέραι γενήσον ται. Τότε ἀπὸ (43) ἀνατολῶν εἰς δυσμὰς ἀχθήσονται καὶ ἀπὸ δυσμῶν ἕως ἀνατολῶν παραγενήσονται, καὶ κλαύσουσι μεγάλως, καὶ κόψονται ἰσχυρῶς, καὶ τῆς ἡμέρας διαφαυσκούσης (44), ἐκδέξονται τὴν νύκτα, ἵνα ἀναπαύσωνται ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν· καταλαβού σης δὲ τῆς νυκτὸς, ἐκ τῶν ἐπαλλήλων σεισμών (45), καὶ ἐκ τῶν καταιγίδων τῶν ἀέρων ζητήσουσιν (46), ἵνα κἂν θεωρῶσι τὸ φῶς τῆς ἡμέρας καὶ πῶς μέλη λουσι λοιπόν χαλεπῷ θανάτῳ προσέρχεσθαι. Τὸν ὀδι νηρὸν βίον πενθεῖ τότε (47) πᾶσα ἡ γῆ, πενθεῖ καὶ ἡ θάλασσα καὶ ἀὴρ, πενθεῖ καὶ ὁ ἥλιος (48) · πενθεῖ καὶ τὰ ἄγρια ζώα, σὺν πετεινοῖς· πενθοῦσιν ὄρη καὶ βουνοὶ, καὶ τὰ ξύλα τοῦ πεδίου, διὰ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, ὅτι πάντες ἐξέκλιναν ἀπὸ Θεοῦ ἁγίου, καὶ τῷ πλάνῳ ἐπίστευσαν, δεξάμενοι τὸν χαρακτῆρα τοῦ μιαροῦ καὶ θεομάχου, ἀντὶ τοῦ ζωοποιοῦ (49) σταυροῦ Σωτήρος. Πενθοῦσι δὲ καὶ αἱ Ἐκκλησίαι πένθος ἀλλήλων σεισμών. ραν ζητήσουσιν. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. lius, miseri tunc intelligent eum esse improbum il- lum diabolum. Tum plangent misere, plorabunt ve- hementer, faciem manibus suis contundent, capillos suos evellent, genas unguibus dilacerabunt, alius ali dicentes: O calamitatem!o acerbam negotia- tionem ! o pactum fraudulentum ! o casum ingen- tem! Quomodo nos impostor seduxit? quomodo adhæsimus ei? quomodo retibus illius capti sul- mus? quomodo verriculo illius impuri conclusi? quomodo Scripturas audientes non intelligebamus? Siquidem tunc illigati rebus vitæ ac desiderio bu- jus sæculi, perfacile adducentur ad diabolum et si- gnabuntur. XXXII. At multi qui audient Scripturas divinas, B eas in manibus habebunt, mente versabunt, impo- sturam illius evitabunt. Clare enim perspicient iu- sidias ejus, et imposturæ arrogantiam; effugient- que e manibus ejus ad montes ", et occultabuntur in cavernis terræ, cum lacrymis et contrito corde quærentes illum amantem hominum, qui eripiet eɔs e laqueis illius, et conservabit a molestis illius scandalis : dexteraque manu sua, invisibili modo, proteget eos qui digne ac juste ei supplicabunt. XXXII. Vides quali jejunio quibusve precibus tunc utentur sancti. Simul disce quam durum tempus ac dies orientur illis qui in urbe agrisque erunt. Accedent ab occidente ad orientem usque plorantes majorem in modum, graviterque plan- gent. Illucescente die noctem exspectabunt, ut re- quiescant ab operibus suis ; ubi nox comprehen- derit illos, ob crebras terræ concussiones aerisque tempestates, quærent ut vel aspiciant lumen diei, et qua ratione postea in acerbam mortem deve- niant. Tum lugebit universa terra vitam crucia- tuum plenam. Lugebit mare, lugebit aer, lugebit sol, lugebunt animantes feræ cum volatilibus, lu- gebunt montes et colles, ac ligna campi propter genus humanum eo quod omnes defecerint a san- cto Deo, et crediderint impostori illi, suscepto charactere impuri illius et hostis Dei loco vivificæ crucis Salvatoris. XXXIV. Lugebunt etiam Ecclesiæ luctum ma- * Apoc. vi, 10. Deinde statim sequitur : etc. C D XXXIV. altero Pici codice restitui. (35) Al. Pici codex, διασυροῦσι, Β., διασύ (56) Id. subjungit : καὶ προσήλθομεν τῷ πλάνῳ. (37) Β., δεδομένοι. (38) Id., σφαγίσονται ὑπ' αὐτοῦ. (39) Καὶ ἐν νῷ ταύτας φέροντες, Β. (40) ᾿Αποδράσουσιν, id. Deinde plura omittit. (11) Β., καὶ τὰς ὁπὰς τῆς γῆς κρυβήσεται. (42) Id., δυσωπήσουσι. (45) Verba τότε ἀπὸ usque ἀχθήσονται ex Β. et (44) ld., διαδραμούσης. (45) Id., ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν, καὶ ἐκ τῶν ἐπ' (46) Id., ἐκ τῶν καταιγίδων τῶν ἀνέμων τὴν ἡμέ (47) Β., μετέρχεσθαι τὸν βίον. Πενθεί τότε, etc. (48) Addit B., καὶ ἡ σελήνη. (49) Β., ἀντὶ τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ,

Α ὑμῖν δώσω ἐγὼ βρώματα; Τότε ἀκούσαντες τῶν ῥη- μάτων τοῦ δολίου τούτου οἱ ἄθλιοι, νοήσουσιν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ πονηρὸς διάβολος, καὶ κόψονται ὀδυ νηρῶς, καὶ κλαύσονται μεγάλως, καὶ τὸ πρόσωπον ταῖς χερσὶν αὐτῶν τύψουσι, καὶ τὰς τρίχας αὐτῶν διαρρήξουσι (55), καὶ τοῖς ὄνυξι τὰς παρειάς κατα ξανοῦσι, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· "Ω τῆς συμφορᾶς, ὢ τῆς ὀδυνηρᾶς πραγματείας· ὢ τοῦ δολίου συναλ λάγματος, ὦ τοῦ μεγίστου πτώματος. Πῶς ἐπλανή θημεν (36) τῷ πλάνῳ; πῶς προσηνέχθημεν αὐτῷ; πῶς τοῖς τούτου δικτύοις ἐζωγρεύθημεν; πῶς τῇ μιαρᾷ αὐτοῦ σαγήνη συνειλκύσθημεν; πῶς ἀκούον τες τῶν Γραφῶν οὐ συνιῶμεν; Καὶ γὰρ τότε οἱ δε δεμένοι (37) ἐν πράγμασι βιωτικοῖς, καὶ τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὗτοι εὐχερῶς προσαχθήσον ται τῷ διαβόλῳ, καὶ σφραγισθήσονται (38). ρωσι. πῶς τῇ μιαρᾷ, ΧΧΧΙΙ. Οἱ δὲ ἀκροώμενοι τῶν θείων Γραφών (59) καὶ ἐπὶ χεῖρας ἔχοντες, καὶ ἐν νῷ ταύτας ἐννοοῦντες, πολλοὶ ἀποδράσονται (40) ἐκ τῆς αὐτοῦ πλάνης. Νοή σουσι γὰρ τῆς ἐπιβουλῆς αὐτοῦ τὴν ἐμφάνειαν, καὶ τῆς πλάνης αὐτοῦ τὴν ἀλαζονείαν, καὶ ἐκφεύξουσιν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τὰ ὄρη, καὶ ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς κατακρυβήσονται (44), καὶ μετὰ δπο κρύων, καὶ συντετριμμένης καρδίας ζητήσουσι (42) τὸν φιλάνθρωπον· καὶ αὐτὸς ἐκσπάσει αὐτοὺς ἐκ τῶν βρόχων αὐτοῦ, καὶ διασώσει ἐκ τῶν σκανδάλων απο τοὺς τῇ χειρὶ αὐτοῦ τῇ δεξιᾷ, τοὺς ἀξίως αὐτῷ καὶ δικαίως προσπίπτοντας. ΧΧΧΙΙΙ. Ορᾷς οἷαν νηστείαν καὶ προσευχὴν ἐκτε λέσουσι τότε οἱ ἅγιοι. Μάθε καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει καὶ χώρα οἷος χαλεπός καιρὸς καὶ ἡμέραι γενήσον ται. Τότε ἀπὸ (43) ἀνατολῶν εἰς δυσμὰς ἀχθήσονται καὶ ἀπὸ δυσμῶν ἕως ἀνατολῶν παραγενήσονται, καὶ κλαύσουσι μεγάλως, καὶ κόψονται ἰσχυρῶς, καὶ τῆς ἡμέρας διαφαυσκούσης (44), ἐκδέξονται τὴν νύκτα, ἵνα ἀναπαύσωνται ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν· καταλαβού σης δὲ τῆς νυκτὸς, ἐκ τῶν ἐπαλλήλων σεισμών (45), καὶ ἐκ τῶν καταιγίδων τῶν ἀέρων ζητήσουσιν (46), ἵνα κἂν θεωρῶσι τὸ φῶς τῆς ἡμέρας καὶ πῶς μέλη λουσι λοιπόν χαλεπῷ θανάτῳ προσέρχεσθαι. Τὸν ὀδι νηρὸν βίον πενθεῖ τότε (47) πᾶσα ἡ γῆ, πενθεῖ καὶ ἡ θάλασσα καὶ ἀὴρ, πενθεῖ καὶ ὁ ἥλιος (48) · πενθεῖ καὶ τὰ ἄγρια ζώα, σὺν πετεινοῖς· πενθοῦσιν ὄρη καὶ βουνοὶ, καὶ τὰ ξύλα τοῦ πεδίου, διὰ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, ὅτι πάντες ἐξέκλιναν ἀπὸ Θεοῦ ἁγίου, καὶ τῷ πλάνῳ ἐπίστευσαν, δεξάμενοι τὸν χαρακτῆρα τοῦ μιαροῦ καὶ θεομάχου, ἀντὶ τοῦ ζωοποιοῦ (49) σταυροῦ Σωτήρος. Πενθοῦσι δὲ καὶ αἱ Ἐκκλησίαι πένθος ἀλλήλων σεισμών. ραν ζητήσουσιν. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. lius, miseri tunc intelligent eum esse improbum il- lum diabolum. Tum plangent misere, plorabunt ve- hementer, faciem manibus suis contundent, capillos suos evellent, genas unguibus dilacerabunt, alius ali dicentes: O calamitatem!o acerbam negotia- tionem ! o pactum fraudulentum ! o casum ingen- tem! Quomodo nos impostor seduxit? quomodo adhæsimus ei? quomodo retibus illius capti sul- mus? quomodo verriculo illius impuri conclusi? quomodo Scripturas audientes non intelligebamus? Siquidem tunc illigati rebus vitæ ac desiderio bu- jus sæculi, perfacile adducentur ad diabolum et si- gnabuntur. XXXII. At multi qui audient Scripturas divinas, B eas in manibus habebunt, mente versabunt, impo- sturam illius evitabunt. Clare enim perspicient iu- sidias ejus, et imposturæ arrogantiam; effugient- que e manibus ejus ad montes ", et occultabuntur in cavernis terræ, cum lacrymis et contrito corde quærentes illum amantem hominum, qui eripiet eɔs e laqueis illius, et conservabit a molestis illius scandalis : dexteraque manu sua, invisibili modo, proteget eos qui digne ac juste ei supplicabunt. XXXII. Vides quali jejunio quibusve precibus tunc utentur sancti. Simul disce quam durum tempus ac dies orientur illis qui in urbe agrisque erunt. Accedent ab occidente ad orientem usque plorantes majorem in modum, graviterque plan- gent. Illucescente die noctem exspectabunt, ut re- quiescant ab operibus suis ; ubi nox comprehen- derit illos, ob crebras terræ concussiones aerisque tempestates, quærent ut vel aspiciant lumen diei, et qua ratione postea in acerbam mortem deve- niant. Tum lugebit universa terra vitam crucia- tuum plenam. Lugebit mare, lugebit aer, lugebit sol, lugebunt animantes feræ cum volatilibus, lu- gebunt montes et colles, ac ligna campi propter genus humanum eo quod omnes defecerint a san- cto Deo, et crediderint impostori illi, suscepto charactere impuri illius et hostis Dei loco vivificæ crucis Salvatoris. XXXIV. Lugebunt etiam Ecclesiæ luctum ma- * Apoc. vi, 10. Deinde statim sequitur : etc. C D XXXIV. altero Pici codice restitui. (35) Al. Pici codex, διασυροῦσι, Β., διασύ (56) Id. subjungit : καὶ προσήλθομεν τῷ πλάνῳ. (37) Β., δεδομένοι. (38) Id., σφαγίσονται ὑπ' αὐτοῦ. (39) Καὶ ἐν νῷ ταύτας φέροντες, Β. (40) ᾿Αποδράσουσιν, id. Deinde plura omittit. (11) Β., καὶ τὰς ὁπὰς τῆς γῆς κρυβήσεται. (42) Id., δυσωπήσουσι. (45) Verba τότε ἀπὸ usque ἀχθήσονται ex Β. et (44) ld., διαδραμούσης. (45) Id., ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν, καὶ ἐκ τῶν ἐπ' (46) Id., ἐκ τῶν καταιγίδων τῶν ἀνέμων τὴν ἡμέ (47) Β., μετέρχεσθαι τὸν βίον. Πενθεί τότε, etc. (48) Addit B., καὶ ἡ σελήνη. (49) Β., ἀντὶ τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ,

μέγα, διότι οὔτε προσφορά, οὔτε θυμίαμα (50) εκτε- Α λεῖται, οὔτε λατρεία θεάρεστος· ἀλλὰ τὰ ἱερὰ τῶν Ἐκκλησιῶν, ὡς ὀπωροφυλάκιον γενήσονται· καὶ τὸ τίμιον σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις οὐκ ἀναφανήσεται (51)· λειτουργία σβεσθή- σεται, ψαλμῳδία παυθήσεται, ἀνάγνωσις τῶν Γρα- φῶν οὐκ εἰσακουσθήσεται. ᾿Αλλὰ σκότος ἔσται τοῖς ἀνθρώποις, καὶ θρῆνος ἐπὶ θρῆνον, καὶ οὐαὶ ἐπὶ οὐαί. Ρίψεται τότε ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσὸς ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ οὐδεὶς συνάξει αὐτούς (52)· ἀλλὰ πάντα βδελυκτὰ καθεστήκασι. Πάντες γὰρ τοῦ ἐκφυ γεῖν καὶ κρυβῆναι σπουδάσουσι, καὶ οὐδαμοῦ δυνή σονται λαθεῖν ἐκ τῶν παθῶν (53) τοῦ ἀντικειμένου· ἀλλὰ τὸ σημεῖον αὐτοῦ περιφέροντες, εύδηλοι καὶ γνωστοὶ αὐτοῦ ἀναδειχθήσονται. Εξωθεν φόβος, καὶ ἔσωθεν τρόμος, καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ· ἐν πλα- τείᾳ καὶ ἐν τοῖς οἴκοις θνησιμαία· ἐν πλατείαις καὶ ἐν οἴκοις (54) πεῖνα καὶ δίψα· ἐν πλατείαις θόρυβοι, ἐν οἴκοις κοπετοί· μεμάρανται τὸ κάλλος τῆς ὄψεως (55) τοῦ προσώπου· γίνονται γὰρ αἱ ἰδέαι αὐτῶν, ὡσεὶ νεκρῶν. Καὶ τὸ κάλλος τῶν γυναικών μαρανθήσεται ρεθήσεται. (56), καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ἀνθρώπων πάντων ἀφαι ΧΧΙV. Οὐδὲ γὰρ τότε ὁ εὐσπλαγχνος καὶ φιλάν θρωπος Θεός καταλείψει τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος ἀπαραμύθητον, ἀλλὰ καὶ κολοβώσει τὰς ἡμέρας ἐκείνας· καὶ τὸν χρόνον τῶν τριῶν καὶ ἥμισυ ἐτῶν (57), καὶ ποιήσει αὐτὰ σύντομα, διὰ τὸ κατά- λειμμα τῶν ἐν ὄρεσι καὶ σπηλαίοις κατακρυφθέντων ἵνα μὴ πάντων τῶν ἁγίων ἐκείνων ἡ φάλαγξ εκλείψῃ. ᾿Αλλὰ μετὰ σπουδῆς αἱ ἡμέραι αὗται (58) διαδραμοῦνται· καὶ ἀρθήσεται ἡ βασιλεία τοῦ πλά- νου καὶ ᾿Αντιχρίστου ἐν τάχει. Καὶ λοιπὸν ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ παρέλθῃ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου· καὶ τῶν ἀνθρώπων (59) ἡ ἐξουσία καταργηθήσεται σονται. το Τούτων οὖν ἐσομένων, ἀγαπητοί, ὧν προείπομεν, καὶ τῆς μιᾶς ἑβδομάδος εἰς δύο μερι σθείσης, καὶ τοῦ βδελύγματος τῆς ἐρημώσεως τότε ἀναφανέντος, καὶ τῶν προδρόμων (61) τοῦ Κυρίου τὸν ἴδιον δρόμον τελεσάντων, καὶ τοῦ σύμπαντος κόσ σμου λοιπόν (62) εἰς συντέλειαν έρχομένου, τί περι- λείπεται, ἀλλ᾽ ἢ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆ- ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀπ' οὐρανῶν, εἰς ἂν ἠλπίσαμεν· ὃς ἐξάξει τὴν πύρω. σιν (65), καὶ τὴν δικαιοκρισίαν πᾶσαν τοῖς ἀπειθή- σασιν αὐτῷ. Λέγει γὰρ ὁ Κύριος· Ον τρόπον γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν, καὶ φαίνε λεῖται σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐν ταῖς ἡμέ- ραις ἐκείναις οὐκ ἀναφέρεται, καὶ γὰρ λειτουργία σβεσθήσεται, ἀλλὰ σκότος ἔσται. καὶ ἐν οἴκοις. Χ. ἀφαιρεθήσεται. 9, είπομεν, ἐσομένων. πήρωσιν. SPURIA. - - DE CONSUMMATIONE MUNDI. tus Deo gratus. Sed Ecclesiarum ædes sacræ tugu- rii instar erunt ”, pretiosumque corpus et sanguis Christi non exstabit in diebus illis, liturgia ex- stinguetur, psalmorum decantatio cessabit, Scri- pturarum recitatio non audietur. Sed erunt apud homines tenebræ, lamentatio super lamentationem, væ super væ. Argentum et aurum tunc projicietur in plateas, nec quisquam colliget ea: sed omnia abominationi habebunt. Cuncti enim aufugere co- nabuntur et abscondi; nusquam tamen latere po- terunt a malis adversarii; sed notam illius cir- cumferentes facile cognoscentur, ac noti ejus de- clarabuntur. Extra timor, intus tremor nocte die- que, tum in platea, tum domi morticina; in plateis et domibus fames ac sitis ; in plateis tumultus, in domibus planctus. Pulchritudo aspectus faciei ta- bescet, fient enim formæ eorum tanquam mortuo- rum. Venustas mulierum exarescet, cupiditas om- nium hominum evanescet. gnum : quia nec oblatio, nec suffitus fet, nec cul- B XXXV. Neque tamen eo tempore misericors et Dominum amans Deus relinquet humanum genus omni consolatione destitutum ; sed decurtabit dies illos et tempus trium annorum semis concisum reddet ", propter reliquias latitantium in mouti- C bus et speluncis; ne phalanx illa sanctorum illo- rum omnium deficiat. Sed dies illi celeriter trans- ibunt, seductoris et Antichristi regnum cito tolletur. Deinde in ictu oculi præteribit species mundi hujus *, hominumque potentia evacuabitur, et cuncta quæ cadunt sub oculos, delebuntur. XXXVI. Cum igitur, dilecti, futura sint hæc quæ ante diximus, divisaque in duas partes una hebdomada ", et abominatio desolationis tunc exstiterit, et præcursores Domini cursum suum pere gerint, mundo denique universo ad consummationem properante, quid superest, nisi adventus Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, Filii Dei, de coelis, in quem speravimus; qui exustionem ac justum omne judicium educet in eos qui non crediderint ei? Ait enim Dominus : Quemadmodum fulgur exit ab oriente, et apparet usque ad occidentem : sic erit etiam adventus Filii hominis. Ubi enim fuerit ca- vii, 31. Dan. 1x, 27. XXXVI. D Jerem. XXVI, 18. ” Matth. xxiv, 22. "1 Cor. Ita hac pro more contrahit. detur. PATROL. GR. ad quem locum auctor respicit. usus est, (60) καὶ τὰ δρώμενα ταῦτα πάντα ἀφανισθή (50) In B. mox sequitur: Οὔτε τὸ τίμιον ἐκτε- (51) ᾿Αναφέρεται, est in B. (52) Al. Pici codex, συνάγει αὐτά. (53) Β., ἐκφυγεῖν ἐκ τῶν παγίδων, rectius ut vi- (54) In eodem codice absunt verba ἐν πλατείαις (55) Ibid. deest τῆς ὄψεως. (56) Iterum desunt in B. verba xal ǹ usque ad (37) In B. deest καὶ ἥμισυ, sed exstat Apoc. ΙΙ, (58) Β., αὐτοῦ. (59) Β., τῶν δαιμόνων. (60) Sequitur in B. statim : Τούτων οὖν ὡς προ- (61) Β., προφητῶν. (62) In eodem ms. abest λοιπόν. (65) Β., εκπλήρωσιν, sed duo mss. quibus Picus

μέγα, διότι οὔτε προσφορά, οὔτε θυμίαμα (50) εκτε- Α λεῖται, οὔτε λατρεία θεάρεστος· ἀλλὰ τὰ ἱερὰ τῶν Ἐκκλησιῶν, ὡς ὀπωροφυλάκιον γενήσονται· καὶ τὸ τίμιον σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις οὐκ ἀναφανήσεται (51)· λειτουργία σβεσθή- σεται, ψαλμῳδία παυθήσεται, ἀνάγνωσις τῶν Γρα- φῶν οὐκ εἰσακουσθήσεται. ᾿Αλλὰ σκότος ἔσται τοῖς ἀνθρώποις, καὶ θρῆνος ἐπὶ θρῆνον, καὶ οὐαὶ ἐπὶ οὐαί. Ρίψεται τότε ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσὸς ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ οὐδεὶς συνάξει αὐτούς (52)· ἀλλὰ πάντα βδελυκτὰ καθεστήκασι. Πάντες γὰρ τοῦ ἐκφυ γεῖν καὶ κρυβῆναι σπουδάσουσι, καὶ οὐδαμοῦ δυνή σονται λαθεῖν ἐκ τῶν παθῶν (53) τοῦ ἀντικειμένου· ἀλλὰ τὸ σημεῖον αὐτοῦ περιφέροντες, εύδηλοι καὶ γνωστοὶ αὐτοῦ ἀναδειχθήσονται. Εξωθεν φόβος, καὶ ἔσωθεν τρόμος, καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ· ἐν πλα- τείᾳ καὶ ἐν τοῖς οἴκοις θνησιμαία· ἐν πλατείαις καὶ ἐν οἴκοις (54) πεῖνα καὶ δίψα· ἐν πλατείαις θόρυβοι, ἐν οἴκοις κοπετοί· μεμάρανται τὸ κάλλος τῆς ὄψεως (55) τοῦ προσώπου· γίνονται γὰρ αἱ ἰδέαι αὐτῶν, ὡσεὶ νεκρῶν. Καὶ τὸ κάλλος τῶν γυναικών μαρανθήσεται ρεθήσεται. (56), καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ἀνθρώπων πάντων ἀφαι ΧΧΙV. Οὐδὲ γὰρ τότε ὁ εὐσπλαγχνος καὶ φιλάν θρωπος Θεός καταλείψει τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος ἀπαραμύθητον, ἀλλὰ καὶ κολοβώσει τὰς ἡμέρας ἐκείνας· καὶ τὸν χρόνον τῶν τριῶν καὶ ἥμισυ ἐτῶν (57), καὶ ποιήσει αὐτὰ σύντομα, διὰ τὸ κατά- λειμμα τῶν ἐν ὄρεσι καὶ σπηλαίοις κατακρυφθέντων ἵνα μὴ πάντων τῶν ἁγίων ἐκείνων ἡ φάλαγξ εκλείψῃ. ᾿Αλλὰ μετὰ σπουδῆς αἱ ἡμέραι αὗται (58) διαδραμοῦνται· καὶ ἀρθήσεται ἡ βασιλεία τοῦ πλά- νου καὶ ᾿Αντιχρίστου ἐν τάχει. Καὶ λοιπὸν ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ παρέλθῃ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου· καὶ τῶν ἀνθρώπων (59) ἡ ἐξουσία καταργηθήσεται σονται. το Τούτων οὖν ἐσομένων, ἀγαπητοί, ὧν προείπομεν, καὶ τῆς μιᾶς ἑβδομάδος εἰς δύο μερι σθείσης, καὶ τοῦ βδελύγματος τῆς ἐρημώσεως τότε ἀναφανέντος, καὶ τῶν προδρόμων (61) τοῦ Κυρίου τὸν ἴδιον δρόμον τελεσάντων, καὶ τοῦ σύμπαντος κόσ σμου λοιπόν (62) εἰς συντέλειαν έρχομένου, τί περι- λείπεται, ἀλλ᾽ ἢ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆ- ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀπ' οὐρανῶν, εἰς ἂν ἠλπίσαμεν· ὃς ἐξάξει τὴν πύρω. σιν (65), καὶ τὴν δικαιοκρισίαν πᾶσαν τοῖς ἀπειθή- σασιν αὐτῷ. Λέγει γὰρ ὁ Κύριος· Ον τρόπον γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν, καὶ φαίνε λεῖται σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐν ταῖς ἡμέ- ραις ἐκείναις οὐκ ἀναφέρεται, καὶ γὰρ λειτουργία σβεσθήσεται, ἀλλὰ σκότος ἔσται. καὶ ἐν οἴκοις. Χ. ἀφαιρεθήσεται. 9, είπομεν, ἐσομένων. πήρωσιν. SPURIA. - - DE CONSUMMATIONE MUNDI. tus Deo gratus. Sed Ecclesiarum ædes sacræ tugu- rii instar erunt ”, pretiosumque corpus et sanguis Christi non exstabit in diebus illis, liturgia ex- stinguetur, psalmorum decantatio cessabit, Scri- pturarum recitatio non audietur. Sed erunt apud homines tenebræ, lamentatio super lamentationem, væ super væ. Argentum et aurum tunc projicietur in plateas, nec quisquam colliget ea: sed omnia abominationi habebunt. Cuncti enim aufugere co- nabuntur et abscondi; nusquam tamen latere po- terunt a malis adversarii; sed notam illius cir- cumferentes facile cognoscentur, ac noti ejus de- clarabuntur. Extra timor, intus tremor nocte die- que, tum in platea, tum domi morticina; in plateis et domibus fames ac sitis ; in plateis tumultus, in domibus planctus. Pulchritudo aspectus faciei ta- bescet, fient enim formæ eorum tanquam mortuo- rum. Venustas mulierum exarescet, cupiditas om- nium hominum evanescet. gnum : quia nec oblatio, nec suffitus fet, nec cul- B XXXV. Neque tamen eo tempore misericors et Dominum amans Deus relinquet humanum genus omni consolatione destitutum ; sed decurtabit dies illos et tempus trium annorum semis concisum reddet ", propter reliquias latitantium in mouti- C bus et speluncis; ne phalanx illa sanctorum illo- rum omnium deficiat. Sed dies illi celeriter trans- ibunt, seductoris et Antichristi regnum cito tolletur. Deinde in ictu oculi præteribit species mundi hujus *, hominumque potentia evacuabitur, et cuncta quæ cadunt sub oculos, delebuntur. XXXVI. Cum igitur, dilecti, futura sint hæc quæ ante diximus, divisaque in duas partes una hebdomada ", et abominatio desolationis tunc exstiterit, et præcursores Domini cursum suum pere gerint, mundo denique universo ad consummationem properante, quid superest, nisi adventus Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, Filii Dei, de coelis, in quem speravimus; qui exustionem ac justum omne judicium educet in eos qui non crediderint ei? Ait enim Dominus : Quemadmodum fulgur exit ab oriente, et apparet usque ad occidentem : sic erit etiam adventus Filii hominis. Ubi enim fuerit ca- vii, 31. Dan. 1x, 27. XXXVI. D Jerem. XXVI, 18. ” Matth. xxiv, 22. "1 Cor. Ita hac pro more contrahit. detur. PATROL. GR. ad quem locum auctor respicit. usus est, (60) καὶ τὰ δρώμενα ταῦτα πάντα ἀφανισθή (50) In B. mox sequitur: Οὔτε τὸ τίμιον ἐκτε- (51) ᾿Αναφέρεται, est in B. (52) Al. Pici codex, συνάγει αὐτά. (53) Β., ἐκφυγεῖν ἐκ τῶν παγίδων, rectius ut vi- (54) In eodem codice absunt verba ἐν πλατείαις (55) Ibid. deest τῆς ὄψεως. (56) Iterum desunt in B. verba xal ǹ usque ad (37) In B. deest καὶ ἥμισυ, sed exstat Apoc. ΙΙ, (58) Β., αὐτοῦ. (59) Β., τῶν δαιμόνων. (60) Sequitur in B. statim : Τούτων οὖν ὡς προ- (61) Β., προφητῶν. (62) In eodem ms. abest λοιπόν. (65) Β., εκπλήρωσιν, sed duo mss. quibus Picus

μέγα, διότι οὔτε προσφορά, οὔτε θυμίαμα (50) εκτε- Α λεῖται, οὔτε λατρεία θεάρεστος· ἀλλὰ τὰ ἱερὰ τῶν Ἐκκλησιῶν, ὡς ὀπωροφυλάκιον γενήσονται· καὶ τὸ τίμιον σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις οὐκ ἀναφανήσεται (51)· λειτουργία σβεσθή- σεται, ψαλμῳδία παυθήσεται, ἀνάγνωσις τῶν Γρα- φῶν οὐκ εἰσακουσθήσεται. ᾿Αλλὰ σκότος ἔσται τοῖς ἀνθρώποις, καὶ θρῆνος ἐπὶ θρῆνον, καὶ οὐαὶ ἐπὶ οὐαί. Ρίψεται τότε ὁ ἄργυρος καὶ ὁ χρυσὸς ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ οὐδεὶς συνάξει αὐτούς (52)· ἀλλὰ πάντα βδελυκτὰ καθεστήκασι. Πάντες γὰρ τοῦ ἐκφυ γεῖν καὶ κρυβῆναι σπουδάσουσι, καὶ οὐδαμοῦ δυνή σονται λαθεῖν ἐκ τῶν παθῶν (53) τοῦ ἀντικειμένου· ἀλλὰ τὸ σημεῖον αὐτοῦ περιφέροντες, εύδηλοι καὶ γνωστοὶ αὐτοῦ ἀναδειχθήσονται. Εξωθεν φόβος, καὶ ἔσωθεν τρόμος, καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ· ἐν πλα- τείᾳ καὶ ἐν τοῖς οἴκοις θνησιμαία· ἐν πλατείαις καὶ ἐν οἴκοις (54) πεῖνα καὶ δίψα· ἐν πλατείαις θόρυβοι, ἐν οἴκοις κοπετοί· μεμάρανται τὸ κάλλος τῆς ὄψεως (55) τοῦ προσώπου· γίνονται γὰρ αἱ ἰδέαι αὐτῶν, ὡσεὶ νεκρῶν. Καὶ τὸ κάλλος τῶν γυναικών μαρανθήσεται ρεθήσεται. (56), καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ἀνθρώπων πάντων ἀφαι ΧΧΙV. Οὐδὲ γὰρ τότε ὁ εὐσπλαγχνος καὶ φιλάν θρωπος Θεός καταλείψει τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος ἀπαραμύθητον, ἀλλὰ καὶ κολοβώσει τὰς ἡμέρας ἐκείνας· καὶ τὸν χρόνον τῶν τριῶν καὶ ἥμισυ ἐτῶν (57), καὶ ποιήσει αὐτὰ σύντομα, διὰ τὸ κατά- λειμμα τῶν ἐν ὄρεσι καὶ σπηλαίοις κατακρυφθέντων ἵνα μὴ πάντων τῶν ἁγίων ἐκείνων ἡ φάλαγξ εκλείψῃ. ᾿Αλλὰ μετὰ σπουδῆς αἱ ἡμέραι αὗται (58) διαδραμοῦνται· καὶ ἀρθήσεται ἡ βασιλεία τοῦ πλά- νου καὶ ᾿Αντιχρίστου ἐν τάχει. Καὶ λοιπὸν ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ παρέλθῃ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου· καὶ τῶν ἀνθρώπων (59) ἡ ἐξουσία καταργηθήσεται σονται. το Τούτων οὖν ἐσομένων, ἀγαπητοί, ὧν προείπομεν, καὶ τῆς μιᾶς ἑβδομάδος εἰς δύο μερι σθείσης, καὶ τοῦ βδελύγματος τῆς ἐρημώσεως τότε ἀναφανέντος, καὶ τῶν προδρόμων (61) τοῦ Κυρίου τὸν ἴδιον δρόμον τελεσάντων, καὶ τοῦ σύμπαντος κόσ σμου λοιπόν (62) εἰς συντέλειαν έρχομένου, τί περι- λείπεται, ἀλλ᾽ ἢ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆ- ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀπ' οὐρανῶν, εἰς ἂν ἠλπίσαμεν· ὃς ἐξάξει τὴν πύρω. σιν (65), καὶ τὴν δικαιοκρισίαν πᾶσαν τοῖς ἀπειθή- σασιν αὐτῷ. Λέγει γὰρ ὁ Κύριος· Ον τρόπον γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν, καὶ φαίνε λεῖται σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐν ταῖς ἡμέ- ραις ἐκείναις οὐκ ἀναφέρεται, καὶ γὰρ λειτουργία σβεσθήσεται, ἀλλὰ σκότος ἔσται. καὶ ἐν οἴκοις. Χ. ἀφαιρεθήσεται. 9, είπομεν, ἐσομένων. πήρωσιν. SPURIA. - - DE CONSUMMATIONE MUNDI. tus Deo gratus. Sed Ecclesiarum ædes sacræ tugu- rii instar erunt ”, pretiosumque corpus et sanguis Christi non exstabit in diebus illis, liturgia ex- stinguetur, psalmorum decantatio cessabit, Scri- pturarum recitatio non audietur. Sed erunt apud homines tenebræ, lamentatio super lamentationem, væ super væ. Argentum et aurum tunc projicietur in plateas, nec quisquam colliget ea: sed omnia abominationi habebunt. Cuncti enim aufugere co- nabuntur et abscondi; nusquam tamen latere po- terunt a malis adversarii; sed notam illius cir- cumferentes facile cognoscentur, ac noti ejus de- clarabuntur. Extra timor, intus tremor nocte die- que, tum in platea, tum domi morticina; in plateis et domibus fames ac sitis ; in plateis tumultus, in domibus planctus. Pulchritudo aspectus faciei ta- bescet, fient enim formæ eorum tanquam mortuo- rum. Venustas mulierum exarescet, cupiditas om- nium hominum evanescet. gnum : quia nec oblatio, nec suffitus fet, nec cul- B XXXV. Neque tamen eo tempore misericors et Dominum amans Deus relinquet humanum genus omni consolatione destitutum ; sed decurtabit dies illos et tempus trium annorum semis concisum reddet ", propter reliquias latitantium in mouti- C bus et speluncis; ne phalanx illa sanctorum illo- rum omnium deficiat. Sed dies illi celeriter trans- ibunt, seductoris et Antichristi regnum cito tolletur. Deinde in ictu oculi præteribit species mundi hujus *, hominumque potentia evacuabitur, et cuncta quæ cadunt sub oculos, delebuntur. XXXVI. Cum igitur, dilecti, futura sint hæc quæ ante diximus, divisaque in duas partes una hebdomada ", et abominatio desolationis tunc exstiterit, et præcursores Domini cursum suum pere gerint, mundo denique universo ad consummationem properante, quid superest, nisi adventus Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, Filii Dei, de coelis, in quem speravimus; qui exustionem ac justum omne judicium educet in eos qui non crediderint ei? Ait enim Dominus : Quemadmodum fulgur exit ab oriente, et apparet usque ad occidentem : sic erit etiam adventus Filii hominis. Ubi enim fuerit ca- vii, 31. Dan. 1x, 27. XXXVI. D Jerem. XXVI, 18. ” Matth. xxiv, 22. "1 Cor. Ita hac pro more contrahit. detur. PATROL. GR. ad quem locum auctor respicit. usus est, (60) καὶ τὰ δρώμενα ταῦτα πάντα ἀφανισθή (50) In B. mox sequitur: Οὔτε τὸ τίμιον ἐκτε- (51) ᾿Αναφέρεται, est in B. (52) Al. Pici codex, συνάγει αὐτά. (53) Β., ἐκφυγεῖν ἐκ τῶν παγίδων, rectius ut vi- (54) In eodem codice absunt verba ἐν πλατείαις (55) Ibid. deest τῆς ὄψεως. (56) Iterum desunt in B. verba xal ǹ usque ad (37) In B. deest καὶ ἥμισυ, sed exstat Apoc. ΙΙ, (58) Β., αὐτοῦ. (59) Β., τῶν δαιμόνων. (60) Sequitur in B. statim : Τούτων οὖν ὡς προ- (61) Β., προφητῶν. (62) In eodem ms. abest λοιπόν. (65) Β., εκπλήρωσιν, sed duo mss. quibus Picus

Α ται έως δυσμῶν, οὕτως ἔσται καὶ ἡ παρουσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· ὅπου γὰρ ἐὰν ᾖ τὸ πτῶμα, ἐκεῖ συναχθήσονται καὶ οἱ ἀετοί. Τὸ γὰρ σημεῖον τοῦ σταυροῦ (64) ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν ἀνατελεῖ ὑπὲρ τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου, καὶ μη- νύσει τοῦ κριτοῦ τὴν ἔλευσιν καὶ τὴν ἐμφάνειαν, τοῦ ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· περὶ γὰρ τῆς ἀναστάσεως τῶν ἁπανταχῆ (65), καὶ τῆς βασι- λείας τῶν ἁγίων, λέγει Δανιήλ. Καὶ πολλοὶ (66) τῶν καθευδόντων ἐν γῆς χώματι ἐξεγερθήσον- ται, οὗτοι εἰς ζωὴν αἰώνιον, καὶ οὗτοι εἰς ὀνει δισμὸν καὶ εἰς αἰσχύνην αἰώνιον (67). Ησαΐας δὲ λέγει· Ἀναστήσονται οἱ νεκροὶ, καὶ ἐγερθή σονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις, καὶ εὐφρανθήσονται οἱ ἐν τῇ γῇ (68). Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν λέγει· Πολ- λοὶ (69) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσονται. Β Τότε γὰρ (70) ἡ σάλπιγξ ηχήσει, καὶ ἐξυπνήσει τοὺς κεκοιμημένους ἐκ τῶν κατωτάτων τῆς γῆς, δικαίους (7) καὶ ἁμαρτωλούς· καὶ πᾶσα φύσις, καὶ γλῶσσα, καὶ ἔθνος, καὶ φυλή, ἀναστήσον ται ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ· καὶ παραστήσονται ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, ἐκδεχόμενοι τὴν τοῦ δικαίου καὶ φοβεροῦ κριτοῦ ἔλευσιν, ἐν φόβῳ καὶ ἐν τρόμῳ ἀδιη γήτῳ· ὁ γὰρ πύρινος ποταμὸς ἐξερχόμενος (72) μετὰ θυμοῦ, ὥσπερ ἀγρία θάλασσα, καὶ κατακαύσει ὄρη καὶ βουνοὺς, καὶ τὴν θάλασσαν ἀφανίσει, καὶ τὸν αἰ θέρα διαλύσει ἐκ τῆς πυρώσεως, ὥσπερ κηρόν. Τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ πεσοῦνται, ὁ ἥλιος μεταστραφή- σεται εἰς σκότος, καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷμα. Ο οὐρανὸς ὡς βιβλίον εἱλίσσεται· ἡ γῆ πᾶσα κατακαυθήσεται διὰ τὰ ἐν αὐτῇ ἔργα, ἅπερ διέφθειραν (73) οἱ ἄνθρω ποι, ἐν πορνείαις, ἐν μοιχείαις, καὶ ἐν ψεύδεσι καὶ ἀκαθαρσίαις, καὶ ἐν εἰδωλολατρίαις, καὶ ἐν φόνοις, καὶ ἐν μάχαις. Γενήσεται γὰρ ὁ οὐρανός καινὸς, καὶ ἡ γῆ καινή (74). το χχιν, 29. χχιν, 31. ΧΧΧVΙΙΙ. Τότε οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ἐπιθρέξουσιν (75) ἐπισυνάγοντες πάντα τὰ ἔθνη, οὓς ἐξυπνήσει ἡ φορ βερὰ ἐκείνη φωνὴ τῆς σάλπιγγος· καὶ παραστήσον- ται τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ οἱ ποτὲ βασιλεῖς, οἱ ἄρο χοντες, οἱ ἀρχιερεῖς, οἱ ἱερεῖς· καὶ περὶ τῆς ἰδίας πολιτείας ἀπολογίαν διδόντες (76), καὶ περὶ τοῦ ποι- μνίου, οἵτινες δι᾽ ἀμελείας αὐτῶν ἀπώλεσαν πρόβατον ἐκ τῆς ποίμνης αὐτῶν· τότε ἀχθήσονται οἱ στρατιῶν ται οἱ μὴ ἀρχούμενοι τοῖς ὀψωνίοις αὐτῶν· ἀλλ' ἐπη- ρεάζοντες χήρας, καὶ ὀρφανούς, καὶ πτωχούς. Τότε παραστήσονται οι φορολόγοι, οἱ παρὰ τὸ κείμενον πλέον ἁρπάζοντες τὸν πένητα, καὶ ποιοῦντες τὸν δό κιμον χρυσὸν ὡς κίβδηλον, ἵνα ζημιώσωσι τὸν πτω χόν (77), ἔν τε ἀγροῖς, ἔν τε οἴκοις, καὶ ἐν ταῖς ἐκ- κλησίαις. Τότε ἀναστήσονται ἀνδρόγυνοι μετ' αἰσχύς νι, 14. σονται, Β. τῇ γῇ. τας τοὺς κεκ. φυλὴ ἔθνος καὶ γλῶσσα ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ καὶ παρα- στήσονται ἐκδεχόμενοι, τότε ἀναστήσονται, APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI daver, illic congregabuntur et aquila ". Orietur enim ab oriente ad occidentem usque signum cru- cis superantis splendorem solis, denuntians adven- tum et apparitionem judicis: ut reddat cuique secundum opera sua. Nam de resurrectione uni- versa et de regno sanctorum loquitur Daniel: Et multi dormientium excitabuntur e pulvere terræ: hi in vitam æternam, illi in contumeliam et igno- miniam æternam '. Isaias autem dicit: Resurgent mortui, et excitabuntur qui sunt in monumentis, ac lætabuntur habitantes in terra”. Dominus quoque noster ait: Multi in illa die audient vocem Filii Dei. Et qui audierint, vivent 80. XXXVII. Tunc enim sonabit tuba '', et excitabit dor- mientes e profundissimis terræ tam justos quam pec- catores : omnisque natura, lingua, gens et tribus re- surgent in ietu oculi ", et astabunt super faciem terræ, exspectantes justi atque terribilis judicis adventum in timore et tremore inenarrabili. Fluvius enim igneus egrediens cum furore instar maris sævi exu- ret montes et colles, et mare delebit, ac ællera velut ceram inflammatione dissolvet 83. Stellæ ca- dent de cœlo, sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem 85, coelum more libri volutabitur 86. Exuretur universa terra, propter opera quæ in ea corruperunt homines, in scortationibus, adulteriis, mendaciis, immunditiis, idololatriis, cædibus ac pugnis. Nam fiet cœlum novum et terra nova 87. , XXXVII. XXXVIII. Tunc sancti angeli discurrent, congre- C gantes omnes gentes *, quos expergefaciet horrenda vox illa tubæ: sistenturque ad tribunal Christi, qui fuere quondam reges, principes, pontifices, sacerdo- tes; ut administrationis suæ et ovilis reddant ra- tionem ; qui videlicet per negligentiam suam perdi- derunt ovem de grege suo. Adducentur eo tempore milites qui, non contenti stipendiis suis, ve- xarunt viduas, pupillos, et pauperes. Tunc sisten- tur tributi exactores, qui plus quam sit imperatum, pauperi eripiunt. Itidem qui probum aurum adulte- rant, ut damno pauperem afficiant, in agris, in do- mibus, in ecclesiis. Tunc exsurgent effeminati cum pudore, qui quidem thorum proprium immaculatum non servaverunt: sed quavis carnis pulchritudine Matth. XXIV, 27,28. Dan. x 1, 2. Isa. 52, Il Petr. 11, 12. Matth. Matth. Luc. 1, 14. XV, XXVI, 41. Joan. v, 25. "I Thess. IV, 16. Cor. Acl. VIII, 20. Apoc. Apoc. xxi, 1. in B. ita et etc.; ita haec non dubitavit contrahere librarius ad finem properans. etc. (64) Cf. Jo. Vossii theses theolog., p. 228 seq. (65) Verba τῶν ἁπανταχῆ usque ad ἁγίων desunt (66) Al. Pici, πολλοὶ τῶν ἐκ γῆς χώματος ἀναστή- (67) Id., καὶ ἕτεροι εἰς αἰσχύνην αιώνιον. (68) In B. desunt verba καὶ εὐφρανθήσονται οἱ ἐν (64) Joann. v, 25, ubi pro πολλοί legitur oι νεκροί. (70) In B. est : τότε γὰρ ἡ φοβερὰ σ. η. κ. ε. πάν- (71) Ι., καὶ δικαίους, καὶ ἁμαρτωλούς, καὶ πᾶσα (72) Β., ἐξέρχεται. (73) R., ἔπραξαν. (74) Male B., κενός, κενή. (75) Ρτο επιθρέξουσιν in B. est περιτρέχουσι. (76) Id., δώσουσι. (77) Β., τῷ πτωχῷ ἔν τε ἀργυρίοις καὶ χρυσίοις,

νης. οἵτινες οὐκ ἐφύλαξαν τὴν κοίτην αὐτῶν τον, ἀλλὰ πᾶν τὸ κάλλος τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι (78), καὶ ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιθυμίαις πορευόμενοι. Τότε ἀναστήσονται οἱ τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου μὴ φυλά ξαντες, κατηφεῖς καὶ σκυθρωποί, ὅτι τὴν ἐλαφρὰν ἐντολὴν τοῦ Σωτῆρος ἠθέτησαν τὴν λέγουσαν· Ἀγα- πήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν (79). Τότε κλαύσουσιν οἱ τὸν ζυγὸν αὐτὸν ἄδικον κεκτημένοι, καὶ σταθμούς, καὶ μέτρα, καὶ μόδια άδικα (80), εκδεχό- μενοι τὸν δίκαιον κριτήν. ἀμίαν- ΧΧΧΙΧ. Καὶ τί ἐπιφέρομεν (81) πολλούς λόγους τῶν παραστησομένων ; Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος· οἱ δὲ ἁμαρτωλοί, κατηφεῖς καὶ σκυθρω• τοὶ ἀναδειχθήσονται (82). Αμφότεροι γὰρ οἵ τε δί- καιοι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἄφθαρτοι ἀναστήσονται· οἱ γὰρ δίκαιοι, ένα αιωνίως τιμηθῶσι, καὶ κατατρυφήσωσι τὰ ἀθάνατα· οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ, ἵνα ἐν τῇ κρίσει αιω- νίως κολασθήσωνται. Εκαστος γὰρ ἐνθυμηθεί τε τὸ τί δώσει ἀπολογίαν (83) τῷ δικαίῳ κριτῇ, εἴτε ἀγαθὰ, εἴτε φαῦλα· αἱ γὰρ πράξεις πάντων τῶν ἀνθρώπων, ἕκαστον περικυκλώσει, εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε πονηρόν (84). Αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται (85) και πάντα φόβος καὶ τρόμος κατέδεται, τὸν οὐρανὸν, τὴν γῆν, καὶ τὰ καταχθόνια· καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσε- ται αὐτὸν, καὶ ὁμολογήσει τὸν ἐρχόμενον κρῖναι κρι- τήριον δίκαιον, Θεὸν ἰσχυρὸν καὶ ποιητὴν τῶν ἀπάν των. Τότε μετὰ δειλίας (86) καὶ θάμβους ἐλεύσονται ἄγγελοι, θρόνοι, ἐξουσίαι, ἀρχαί, κυριότητες, που λυόμματα, εξαπτέρυγα χερουβίμ τε καὶ σεραφίμ, ἐν ισχύι κεκραγότα (87)· "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ, παντοκράτωρ πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης σου. Καὶ ἀποκαλυφθήσεται ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων (88), καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων, καὶ κριτὴς ἀπροσωπόληπτος, καὶ δικαστής, τὸ δί- καιον ἀπονέμων ἑκάστῳ, ἐπὶ θρόνου φοβεροῦ καὶ ἐπηρμένου· καὶ πᾶσα σὰρξ τῶν βροτῶν κατέδῃ αὐτοῦ τὸ πρόσωπον μετά φόβου καὶ δειλίας μεγάλης, καὶ δίκαιος καὶ ἁμαρτωλός. Β Σχεν, • Τότε ἀχθήσεται ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ήγουν ὁ διάβολος, μετὰ τῶν δαιμόνων αὐτοῦ, καὶ μετὰ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ, ὑπὸ ἀγγέλων αὐστηρῶν καὶ ἀποτό- μων· καὶ παραδοθήσονται τῷ πυρὶ τῷ ἀσβέστῳ, καὶ τῷ σκώληκε τῷ ἀκοιμήτῳ, καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτέ ρψ (89). Τῶν γὰρ Εβραίων ὁ δῆμος ὄψεται αὐτὸν ἐν σχήματι ἀνθρώπου, καθὼς αὐτοῖς ὤφθη ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου διὰ σαρκὸς, καὶ καθὼς αὐτὸν ἐσταύρωσαν καὶ δείξει αὐτοῖς τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν τοὺς ἦλους. Καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νενυγμένην διὰ τῆς (90) λόγχης· καὶ τὴν κάραν τὴν ἐξ ἀκανθῶν στεφανωθεί * xΙΙΙ, 43. νίου χαρᾶς νεμεθῶσι, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν τῇ κρίσει δικαίως κολασθήσονται. πᾶσα γλῶσσα. ἐν ἰσχύι κεκραγότα, & ἅγιος, καὶ κριτὴς ἀπροσωπολήπτης ἐπὶ θρόνου καθή μενος φοβεροῦ. καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτ. 9:1 SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - A capri, sua desideria sunt secuti. Tunc qui dilectio- nem Domini non servarunt, exsurgent mæsti ac tetrici eo quod Salvatoris mandatum facile con- tempserunt, quod præcipit : Diliges proximum tuum sicut te ipsum ". Tunc qui habuerint 'libram iniquam, staleras, mensuras, modios injustos, gement exspectantes justum judicem. C XXXIX. Sed quid plura de sistendis addimus ? Tunc justi fulgebunt ut sol : peccatores autem tristes et tetrici apparebunt. Utrique enim et justi et peccatores resurgent incorruptibiles: justi, ut perpetuo sint in honore ac immortalibus fruantur deliciis; peccatores, ut per judicium pœnas luant sempiternas. Quisque igitur vestrum perpendat apud se, tum bonorum, tum malorum justo judici rationem reddendam. Nam actiones omnes homi- num unumqueinque tam probum quam improbum circumdabunt. Quandoquidem virtutes calorum movebuntur ", et omnia timor ac tremor absument, coelum, terram, ac subterranea ; et omnis lingua confitebitur eum ", et fatebitur eum qui veniet justum judicium judicaturus, Deum fortem et con- ditorem omnium. Tunc cum pavore ac stupore procedent angeli, throni, potestates, principatus, dominationes", multis oculis et alis sex prædita cherubim ac seraphim, fortiter clamantia: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Sabaoth. omnipotens: ple num est cœlum et terra gloria tua ". Et revelabitur Rex regum et Dominus dominantium, ac judex qui personam non accipit, sed cuique quod justum est distribuit, in throno terribili et exaltato. Et videbit omnis caro mortalium faciem ejus tam justus, tum peccator, cum timore ac metu ingenti. XL. Tum adducetur filius perditionis, id est diabolus, cum dæmonibus et ministris suis, ab angelis severis ac rigidis; tradenturque igni in- exstinguibili, vermi nou dormienti, ac tenebris ex- terioribus. Videbit enim populus Hebræórum illum in figura humana ”, quemadmodum illis ex sancta Virgine per carnem apparuit, et sicuti crucifxerunt eum; ac ostendet eis manuum pedumque clavos, latus suum lancea' perforatum, caput coronatum spinis, ac pretiosam crucem. Denique omnia vide- bunt Hebræi, et plangent, ac plorabunt, quemad- ss Matth. Isa. XL. Matth. xix, 19. " Matth. Apoc. 1, 7. VI, 3. etc. D verba : mendose. legas verba sunt in B. 29. • Philipp. ", 11. • Coloss. 1, 16. (78) Id., τῷ κάλλει τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι. (79) ΑΙ., σεαυτόν. (80) B. addit, ἔχοντες. (81) 1d., καὶ τί ἐπιφέροι μακροὺς λόγους; τότε, (82) Sequitur in Β. : Καὶ οἱ μὲν δίκαιοι ἵνα αἰω- (85) Id., ἐνθυμεῖται τί ἀπολογίαν δώσει. (84) Β., εἴτε ἀγαθά, είτε πονηρά. (85) In B. quæ sequuntur omissa sunt usque ad (86) Β., μετὰ φόβου. (87) In B. est, καὶ πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις (88) Quæ sequuntur, B. contrahit, in quo statim (89) Al. Pici codex, εξώτερον. Sed in B. desunt (90) Verba διὰ τῆς usque ad στεφανωθεῖσαν de-

νης. οἵτινες οὐκ ἐφύλαξαν τὴν κοίτην αὐτῶν τον, ἀλλὰ πᾶν τὸ κάλλος τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι (78), καὶ ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιθυμίαις πορευόμενοι. Τότε ἀναστήσονται οἱ τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου μὴ φυλά ξαντες, κατηφεῖς καὶ σκυθρωποί, ὅτι τὴν ἐλαφρὰν ἐντολὴν τοῦ Σωτῆρος ἠθέτησαν τὴν λέγουσαν· Ἀγα- πήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν (79). Τότε κλαύσουσιν οἱ τὸν ζυγὸν αὐτὸν ἄδικον κεκτημένοι, καὶ σταθμούς, καὶ μέτρα, καὶ μόδια άδικα (80), εκδεχό- μενοι τὸν δίκαιον κριτήν. ἀμίαν- ΧΧΧΙΧ. Καὶ τί ἐπιφέρομεν (81) πολλούς λόγους τῶν παραστησομένων ; Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος· οἱ δὲ ἁμαρτωλοί, κατηφεῖς καὶ σκυθρω• τοὶ ἀναδειχθήσονται (82). Αμφότεροι γὰρ οἵ τε δί- καιοι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἄφθαρτοι ἀναστήσονται· οἱ γὰρ δίκαιοι, ένα αιωνίως τιμηθῶσι, καὶ κατατρυφήσωσι τὰ ἀθάνατα· οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ, ἵνα ἐν τῇ κρίσει αιω- νίως κολασθήσωνται. Εκαστος γὰρ ἐνθυμηθεί τε τὸ τί δώσει ἀπολογίαν (83) τῷ δικαίῳ κριτῇ, εἴτε ἀγαθὰ, εἴτε φαῦλα· αἱ γὰρ πράξεις πάντων τῶν ἀνθρώπων, ἕκαστον περικυκλώσει, εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε πονηρόν (84). Αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται (85) και πάντα φόβος καὶ τρόμος κατέδεται, τὸν οὐρανὸν, τὴν γῆν, καὶ τὰ καταχθόνια· καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσε- ται αὐτὸν, καὶ ὁμολογήσει τὸν ἐρχόμενον κρῖναι κρι- τήριον δίκαιον, Θεὸν ἰσχυρὸν καὶ ποιητὴν τῶν ἀπάν των. Τότε μετὰ δειλίας (86) καὶ θάμβους ἐλεύσονται ἄγγελοι, θρόνοι, ἐξουσίαι, ἀρχαί, κυριότητες, που λυόμματα, εξαπτέρυγα χερουβίμ τε καὶ σεραφίμ, ἐν ισχύι κεκραγότα (87)· "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ, παντοκράτωρ πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης σου. Καὶ ἀποκαλυφθήσεται ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων (88), καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων, καὶ κριτὴς ἀπροσωπόληπτος, καὶ δικαστής, τὸ δί- καιον ἀπονέμων ἑκάστῳ, ἐπὶ θρόνου φοβεροῦ καὶ ἐπηρμένου· καὶ πᾶσα σὰρξ τῶν βροτῶν κατέδῃ αὐτοῦ τὸ πρόσωπον μετά φόβου καὶ δειλίας μεγάλης, καὶ δίκαιος καὶ ἁμαρτωλός. Β Σχεν, • Τότε ἀχθήσεται ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ήγουν ὁ διάβολος, μετὰ τῶν δαιμόνων αὐτοῦ, καὶ μετὰ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ, ὑπὸ ἀγγέλων αὐστηρῶν καὶ ἀποτό- μων· καὶ παραδοθήσονται τῷ πυρὶ τῷ ἀσβέστῳ, καὶ τῷ σκώληκε τῷ ἀκοιμήτῳ, καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτέ ρψ (89). Τῶν γὰρ Εβραίων ὁ δῆμος ὄψεται αὐτὸν ἐν σχήματι ἀνθρώπου, καθὼς αὐτοῖς ὤφθη ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου διὰ σαρκὸς, καὶ καθὼς αὐτὸν ἐσταύρωσαν καὶ δείξει αὐτοῖς τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν τοὺς ἦλους. Καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νενυγμένην διὰ τῆς (90) λόγχης· καὶ τὴν κάραν τὴν ἐξ ἀκανθῶν στεφανωθεί * xΙΙΙ, 43. νίου χαρᾶς νεμεθῶσι, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν τῇ κρίσει δικαίως κολασθήσονται. πᾶσα γλῶσσα. ἐν ἰσχύι κεκραγότα, & ἅγιος, καὶ κριτὴς ἀπροσωπολήπτης ἐπὶ θρόνου καθή μενος φοβεροῦ. καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτ. 9:1 SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - A capri, sua desideria sunt secuti. Tunc qui dilectio- nem Domini non servarunt, exsurgent mæsti ac tetrici eo quod Salvatoris mandatum facile con- tempserunt, quod præcipit : Diliges proximum tuum sicut te ipsum ". Tunc qui habuerint 'libram iniquam, staleras, mensuras, modios injustos, gement exspectantes justum judicem. C XXXIX. Sed quid plura de sistendis addimus ? Tunc justi fulgebunt ut sol : peccatores autem tristes et tetrici apparebunt. Utrique enim et justi et peccatores resurgent incorruptibiles: justi, ut perpetuo sint in honore ac immortalibus fruantur deliciis; peccatores, ut per judicium pœnas luant sempiternas. Quisque igitur vestrum perpendat apud se, tum bonorum, tum malorum justo judici rationem reddendam. Nam actiones omnes homi- num unumqueinque tam probum quam improbum circumdabunt. Quandoquidem virtutes calorum movebuntur ", et omnia timor ac tremor absument, coelum, terram, ac subterranea ; et omnis lingua confitebitur eum ", et fatebitur eum qui veniet justum judicium judicaturus, Deum fortem et con- ditorem omnium. Tunc cum pavore ac stupore procedent angeli, throni, potestates, principatus, dominationes", multis oculis et alis sex prædita cherubim ac seraphim, fortiter clamantia: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Sabaoth. omnipotens: ple num est cœlum et terra gloria tua ". Et revelabitur Rex regum et Dominus dominantium, ac judex qui personam non accipit, sed cuique quod justum est distribuit, in throno terribili et exaltato. Et videbit omnis caro mortalium faciem ejus tam justus, tum peccator, cum timore ac metu ingenti. XL. Tum adducetur filius perditionis, id est diabolus, cum dæmonibus et ministris suis, ab angelis severis ac rigidis; tradenturque igni in- exstinguibili, vermi nou dormienti, ac tenebris ex- terioribus. Videbit enim populus Hebræórum illum in figura humana ”, quemadmodum illis ex sancta Virgine per carnem apparuit, et sicuti crucifxerunt eum; ac ostendet eis manuum pedumque clavos, latus suum lancea' perforatum, caput coronatum spinis, ac pretiosam crucem. Denique omnia vide- bunt Hebræi, et plangent, ac plorabunt, quemad- ss Matth. Isa. XL. Matth. xix, 19. " Matth. Apoc. 1, 7. VI, 3. etc. D verba : mendose. legas verba sunt in B. 29. • Philipp. ", 11. • Coloss. 1, 16. (78) Id., τῷ κάλλει τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι. (79) ΑΙ., σεαυτόν. (80) B. addit, ἔχοντες. (81) 1d., καὶ τί ἐπιφέροι μακροὺς λόγους; τότε, (82) Sequitur in Β. : Καὶ οἱ μὲν δίκαιοι ἵνα αἰω- (85) Id., ἐνθυμεῖται τί ἀπολογίαν δώσει. (84) Β., εἴτε ἀγαθά, είτε πονηρά. (85) In B. quæ sequuntur omissa sunt usque ad (86) Β., μετὰ φόβου. (87) In B. est, καὶ πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις (88) Quæ sequuntur, B. contrahit, in quo statim (89) Al. Pici codex, εξώτερον. Sed in B. desunt (90) Verba διὰ τῆς usque ad στεφανωθεῖσαν de-

νης. οἵτινες οὐκ ἐφύλαξαν τὴν κοίτην αὐτῶν τον, ἀλλὰ πᾶν τὸ κάλλος τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι (78), καὶ ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιθυμίαις πορευόμενοι. Τότε ἀναστήσονται οἱ τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου μὴ φυλά ξαντες, κατηφεῖς καὶ σκυθρωποί, ὅτι τὴν ἐλαφρὰν ἐντολὴν τοῦ Σωτῆρος ἠθέτησαν τὴν λέγουσαν· Ἀγα- πήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν (79). Τότε κλαύσουσιν οἱ τὸν ζυγὸν αὐτὸν ἄδικον κεκτημένοι, καὶ σταθμούς, καὶ μέτρα, καὶ μόδια άδικα (80), εκδεχό- μενοι τὸν δίκαιον κριτήν. ἀμίαν- ΧΧΧΙΧ. Καὶ τί ἐπιφέρομεν (81) πολλούς λόγους τῶν παραστησομένων ; Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος· οἱ δὲ ἁμαρτωλοί, κατηφεῖς καὶ σκυθρω• τοὶ ἀναδειχθήσονται (82). Αμφότεροι γὰρ οἵ τε δί- καιοι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἄφθαρτοι ἀναστήσονται· οἱ γὰρ δίκαιοι, ένα αιωνίως τιμηθῶσι, καὶ κατατρυφήσωσι τὰ ἀθάνατα· οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ, ἵνα ἐν τῇ κρίσει αιω- νίως κολασθήσωνται. Εκαστος γὰρ ἐνθυμηθεί τε τὸ τί δώσει ἀπολογίαν (83) τῷ δικαίῳ κριτῇ, εἴτε ἀγαθὰ, εἴτε φαῦλα· αἱ γὰρ πράξεις πάντων τῶν ἀνθρώπων, ἕκαστον περικυκλώσει, εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε πονηρόν (84). Αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται (85) και πάντα φόβος καὶ τρόμος κατέδεται, τὸν οὐρανὸν, τὴν γῆν, καὶ τὰ καταχθόνια· καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσε- ται αὐτὸν, καὶ ὁμολογήσει τὸν ἐρχόμενον κρῖναι κρι- τήριον δίκαιον, Θεὸν ἰσχυρὸν καὶ ποιητὴν τῶν ἀπάν των. Τότε μετὰ δειλίας (86) καὶ θάμβους ἐλεύσονται ἄγγελοι, θρόνοι, ἐξουσίαι, ἀρχαί, κυριότητες, που λυόμματα, εξαπτέρυγα χερουβίμ τε καὶ σεραφίμ, ἐν ισχύι κεκραγότα (87)· "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ, παντοκράτωρ πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης σου. Καὶ ἀποκαλυφθήσεται ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων (88), καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων, καὶ κριτὴς ἀπροσωπόληπτος, καὶ δικαστής, τὸ δί- καιον ἀπονέμων ἑκάστῳ, ἐπὶ θρόνου φοβεροῦ καὶ ἐπηρμένου· καὶ πᾶσα σὰρξ τῶν βροτῶν κατέδῃ αὐτοῦ τὸ πρόσωπον μετά φόβου καὶ δειλίας μεγάλης, καὶ δίκαιος καὶ ἁμαρτωλός. Β Σχεν, • Τότε ἀχθήσεται ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ήγουν ὁ διάβολος, μετὰ τῶν δαιμόνων αὐτοῦ, καὶ μετὰ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ, ὑπὸ ἀγγέλων αὐστηρῶν καὶ ἀποτό- μων· καὶ παραδοθήσονται τῷ πυρὶ τῷ ἀσβέστῳ, καὶ τῷ σκώληκε τῷ ἀκοιμήτῳ, καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτέ ρψ (89). Τῶν γὰρ Εβραίων ὁ δῆμος ὄψεται αὐτὸν ἐν σχήματι ἀνθρώπου, καθὼς αὐτοῖς ὤφθη ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου διὰ σαρκὸς, καὶ καθὼς αὐτὸν ἐσταύρωσαν καὶ δείξει αὐτοῖς τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν τοὺς ἦλους. Καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ νενυγμένην διὰ τῆς (90) λόγχης· καὶ τὴν κάραν τὴν ἐξ ἀκανθῶν στεφανωθεί * xΙΙΙ, 43. νίου χαρᾶς νεμεθῶσι, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν τῇ κρίσει δικαίως κολασθήσονται. πᾶσα γλῶσσα. ἐν ἰσχύι κεκραγότα, & ἅγιος, καὶ κριτὴς ἀπροσωπολήπτης ἐπὶ θρόνου καθή μενος φοβεροῦ. καὶ τῷ σκότει τῷ ἐξωτ. 9:1 SPURIA. DE CONSUMMATIONE MUNDI. - A capri, sua desideria sunt secuti. Tunc qui dilectio- nem Domini non servarunt, exsurgent mæsti ac tetrici eo quod Salvatoris mandatum facile con- tempserunt, quod præcipit : Diliges proximum tuum sicut te ipsum ". Tunc qui habuerint 'libram iniquam, staleras, mensuras, modios injustos, gement exspectantes justum judicem. C XXXIX. Sed quid plura de sistendis addimus ? Tunc justi fulgebunt ut sol : peccatores autem tristes et tetrici apparebunt. Utrique enim et justi et peccatores resurgent incorruptibiles: justi, ut perpetuo sint in honore ac immortalibus fruantur deliciis; peccatores, ut per judicium pœnas luant sempiternas. Quisque igitur vestrum perpendat apud se, tum bonorum, tum malorum justo judici rationem reddendam. Nam actiones omnes homi- num unumqueinque tam probum quam improbum circumdabunt. Quandoquidem virtutes calorum movebuntur ", et omnia timor ac tremor absument, coelum, terram, ac subterranea ; et omnis lingua confitebitur eum ", et fatebitur eum qui veniet justum judicium judicaturus, Deum fortem et con- ditorem omnium. Tunc cum pavore ac stupore procedent angeli, throni, potestates, principatus, dominationes", multis oculis et alis sex prædita cherubim ac seraphim, fortiter clamantia: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Sabaoth. omnipotens: ple num est cœlum et terra gloria tua ". Et revelabitur Rex regum et Dominus dominantium, ac judex qui personam non accipit, sed cuique quod justum est distribuit, in throno terribili et exaltato. Et videbit omnis caro mortalium faciem ejus tam justus, tum peccator, cum timore ac metu ingenti. XL. Tum adducetur filius perditionis, id est diabolus, cum dæmonibus et ministris suis, ab angelis severis ac rigidis; tradenturque igni in- exstinguibili, vermi nou dormienti, ac tenebris ex- terioribus. Videbit enim populus Hebræórum illum in figura humana ”, quemadmodum illis ex sancta Virgine per carnem apparuit, et sicuti crucifxerunt eum; ac ostendet eis manuum pedumque clavos, latus suum lancea' perforatum, caput coronatum spinis, ac pretiosam crucem. Denique omnia vide- bunt Hebræi, et plangent, ac plorabunt, quemad- ss Matth. Isa. XL. Matth. xix, 19. " Matth. Apoc. 1, 7. VI, 3. etc. D verba : mendose. legas verba sunt in B. 29. • Philipp. ", 11. • Coloss. 1, 16. (78) Id., τῷ κάλλει τῆς σαρκὸς ἀπατώμενοι. (79) ΑΙ., σεαυτόν. (80) B. addit, ἔχοντες. (81) 1d., καὶ τί ἐπιφέροι μακροὺς λόγους; τότε, (82) Sequitur in Β. : Καὶ οἱ μὲν δίκαιοι ἵνα αἰω- (85) Id., ἐνθυμεῖται τί ἀπολογίαν δώσει. (84) Β., εἴτε ἀγαθά, είτε πονηρά. (85) In B. quæ sequuntur omissa sunt usque ad (86) Β., μετὰ φόβου. (87) In B. est, καὶ πᾶσαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις (88) Quæ sequuntur, B. contrahit, in quo statim (89) Al. Pici codex, εξώτερον. Sed in B. desunt (90) Verba διὰ τῆς usque ad στεφανωθεῖσαν de-

Α σαν, καὶ τὸν τίμιον σταυρόν· καὶ ἅπαξ πάντα θεάσον- Β ται ὁ τῶν Ἑβραίων δῆμος, καὶ κόψονται, καὶ κλαύ σονται καθώς βοᾷ ὁ προφήτης Ὄψονται εἰς ὃν ἐξε κέντησαν, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ βοηθῶν αὐτοῖς ἢ ἡ ἐλεῶν αὐτούς· ὅτι οὐ μετενόησαν, ἢ ἀπεστράφησαν ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς πονηρᾶς. Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αιώνιον (91) μετὰ τῶν δαιμόνων καὶ τοῦ δια- βόλου. Εἶτα ἐπισυνάξει πάντα τὰ ἔθνη, καθὼς τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον διαπρυσίως βοᾷ. Τί γὰρ λέγει Ματθαῖος ὁ εὐαγγελιστής, μᾶλλον δὲ αὐτὸς ὁ Κύριος διὰ τοῦ Εὐαγγελίου; "Οταν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀν- θρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ' αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δε ξης αὐτοῦ, καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ἀφοριεῖ (92) αὐτοὺς ἀπ' ἀλλή λων, ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· καὶ στήσει, τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δε ξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. Τότε ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένης ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Δεῦτε οἱ προφῆται, οἱ διὰ τὸ ὄνομά μου ἐκδιωχθέντες. Δεῦτε οἱ πατριάρχαι, οἱ πρὸ τῆς ἐμῆς παρουσίας πειθαρ χήσαντές μοι καὶ ποθήσαντες τὴν ἐμὴν βασιλείαν (93). Δεῦτε οἱ ἀπόστολοι, οἱ συγκακοπαθήσαντές μοι ἐν τῇ ἐνανθρωπήσει, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ. Δεῦτε μάρτυρες, οἱ ὁμολογήσαντές μοι ενώπιον τυράννων (94), καὶ βασά νους πολλὰς καὶ τιμωρίας ὑπομείναντες (95). Δεῦτε οἱ ἱεράρχαι, οἱ λειτουργήσαντές μοι ἀμώμως (96) ἡμέρας καὶ νυκτὸς, τὸ καὶ τίμιον σῶμα καὶ αἷμά μου καθ᾿ ἑκάστην θύοντες (97). Δεῦτε οἱ ὅσιοι, οἱ ἐν ὄρεσι, καὶ σπηλαιό καὶ ταῖς ἐπαῖς τῆς γῆς ἀσκήσαντες, οἱ δι' ἐγκρα τείας (98), καὶ εὐχῆς, καὶ παρθενίας θεραπεύσαντες μου τὸ ὄνομα. Δεῦτε νεάνιδες, αἱ τὸν νυμφῶνά μει ποθήσασαι, καὶ πλὴν ἐμοῦ τοῦ νυμφίου, ἄλλον με ἀγαπήσασαι· αἱ διὰ μαρτυρίου (99) καὶ ἀσκήσεως ἐμοὶ συναφθεῖσαι τῷ ἀθανάτῳ καὶ ἀφθάρτῳ νυμφίῳ Δεῦτε φιλόπτωχοι, φιλόξενοι. Δεῦτε οἱ τὴν ἀγάπη» μου φυλάξαντες, καθὼς ἐγὼ ἀγάπη εἰμί. Δεῦτε οἱ τῆς εἰρήνης (1) μετέχοντες· ἐγὼ γὰρ εἰμι ἡ εἰρήνη. Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου· κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν, οἱ τὸν πλοῦτον μὴ τιμήσαντες (2). Οι ελεήσατε τὸν πένητα, οἱ τοῖς ὀρ φανοῖς βοηθήσαντες, οἱ ταῖς χήραις ἐπικουρήσαντες, οἱ τοὺς διψῶντας ποτίσαντες, οἱ τοὺς πεινώντας δια- θρέψαντες, οἱ τοὺς ξένους ἐπισυναγαγόντες (3), οἱ τοὺς γυμνοὺς ἐνδύσαντες, οἱ τοὺς ἀσθενεῖς ἐπισκέψαντες, λείαν. θύοντες. όνομα. νυμφίῳ. ἡ εἰρήνη. τοὺς πεινώντας διαθρέψαντες. τοὺς ἀσθενεῖς ἐπισκεπτόμενοι, οἱ τοὺς λόγους μου ποιήσαντες, οι συγκακοπαθήσαντές μοι ὡς καλεί στρατιῶται, δεῦτε. 0:3 APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. modum propheta clamat: Videbunt in quem transfixerunt : nemoque feret opem ilis, aut mi- serebitur eorum: quia non egerunt pœnitentiam, nec aversi sunt a via sua prava. Itaque discedent hi in supplicium æternum cum dæmonibus et dia- bolo. XLI. Deinde congregabit omnes gentes, ut clara voce clamat Evangelium. Quid enim ait Matthæus evangelista, imo Dominus ipse in Evangelio? Cum venerit Filius hominis in gloria sua, et omnes sancti angeli cum eo, tunc sedebit super thronum gloriæ suæ ; et congregabuntur coram eo omnes gentes, et se- parabit eos ab invicem, veluti pastor separat oves ab hadis; et constituet oves quidem a dextris suis, hæ- dos autem a sinistris. Tum dicet his qui erunt a dextris ejus : Venite, benedicti Patris mei, possidele paratum vobis regnum a constitutione mundi vs. Ve- nite, propheta, propter nomen meum expulsi. We- nite, patriarchæ, qui aute adventum meum ob- temperastis mihi, regnumque meum desiderastis. Venite, apostoli, mearum alicuionum participes, dum inter homines agerem, propter Evangelium. Venite, martyres, qui confessi me coram tyrannis, tormenta multa atque supplicia pertulistis. Ve- nite, pontifices, qui pure mihi sacrilicium die nocteque obtulistis, ac pretiosum corpus et san- guinem meum immolastis quotidie. XLI. XLI. Venite, sancti, qui in montibus, in spelun-C cis et cavernis terræ exercuistis vos, qui per con- tinentiam, preces et virginitatem servistis nomini meo. Venite, adolescentulæ, quæ thalamum meum exoptastis, nec præter me sponsum alium dilexistis, quæ per martyrium et pietatis exercitationem mihi immortali ac incorruptibili sponso copulatæ estis. Venite, qui dilexistis pauperes ac peregrinos. Ve- nite, qui cbaritatem meam servastis, sicuti sum ego charitas. Venite, socii pacis; ego enim sum ipsa pax. Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum; qui nihili fecistis divitias, qui pauperis estis miserti, qui tulistis opem pupil lis, qui viduis estis auxiliati, qui sitientibus potum dedistis, qui pavistis esurientes, qui excepistis pe- regrinos, qui nudos induistis, qui visitastis infire D mos, qui detentos in carcere consolati estis, qui or Zach. XLII. XII, 10; Joan. xix, 37. ** Matth. xxv, 31, 32, 33, 34. usque ad ad Ita B, verbis, quæ in- terjacent, omissis. (91) Β., εἰς κρίσιν αἰώνιον. (92) Al. Pici codex, διαφοριεί. (93) In B. desunt verba : Καὶ ποθ. τ. ε. βασι- (94) Β., ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ut Matth. x, 32. (95) Ὑπομείναντες δι' ἐμέ, Β. (96) Id., αμέμπτως. (97) In eodem codice desunt verba καὶ τὸ τίμιον (98) Ibid. desunt verba οἱ δι' ἐγκρ. usque ad τὸ (99) Desunt in B verba διὰ μαρτυρίου usque ad (1) Desunt in eodem codice, δεῦτε οἱ τῆς usque (2) Μισήσαντες, οἱ ἐλεήσαντες τους πένητας, οἱ (3) Β., Υποδεχόμενοι, deinde statim sequitur οἱ

Α σαν, καὶ τὸν τίμιον σταυρόν· καὶ ἅπαξ πάντα θεάσον- Β ται ὁ τῶν Ἑβραίων δῆμος, καὶ κόψονται, καὶ κλαύ σονται καθώς βοᾷ ὁ προφήτης Ὄψονται εἰς ὃν ἐξε κέντησαν, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ βοηθῶν αὐτοῖς ἢ ἡ ἐλεῶν αὐτούς· ὅτι οὐ μετενόησαν, ἢ ἀπεστράφησαν ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς πονηρᾶς. Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αιώνιον (91) μετὰ τῶν δαιμόνων καὶ τοῦ δια- βόλου. Εἶτα ἐπισυνάξει πάντα τὰ ἔθνη, καθὼς τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον διαπρυσίως βοᾷ. Τί γὰρ λέγει Ματθαῖος ὁ εὐαγγελιστής, μᾶλλον δὲ αὐτὸς ὁ Κύριος διὰ τοῦ Εὐαγγελίου; "Οταν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀν- θρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ' αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δε ξης αὐτοῦ, καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ἀφοριεῖ (92) αὐτοὺς ἀπ' ἀλλή λων, ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· καὶ στήσει, τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δε ξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. Τότε ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένης ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Δεῦτε οἱ προφῆται, οἱ διὰ τὸ ὄνομά μου ἐκδιωχθέντες. Δεῦτε οἱ πατριάρχαι, οἱ πρὸ τῆς ἐμῆς παρουσίας πειθαρ χήσαντές μοι καὶ ποθήσαντες τὴν ἐμὴν βασιλείαν (93). Δεῦτε οἱ ἀπόστολοι, οἱ συγκακοπαθήσαντές μοι ἐν τῇ ἐνανθρωπήσει, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ. Δεῦτε μάρτυρες, οἱ ὁμολογήσαντές μοι ενώπιον τυράννων (94), καὶ βασά νους πολλὰς καὶ τιμωρίας ὑπομείναντες (95). Δεῦτε οἱ ἱεράρχαι, οἱ λειτουργήσαντές μοι ἀμώμως (96) ἡμέρας καὶ νυκτὸς, τὸ καὶ τίμιον σῶμα καὶ αἷμά μου καθ᾿ ἑκάστην θύοντες (97). Δεῦτε οἱ ὅσιοι, οἱ ἐν ὄρεσι, καὶ σπηλαιό καὶ ταῖς ἐπαῖς τῆς γῆς ἀσκήσαντες, οἱ δι' ἐγκρα τείας (98), καὶ εὐχῆς, καὶ παρθενίας θεραπεύσαντες μου τὸ ὄνομα. Δεῦτε νεάνιδες, αἱ τὸν νυμφῶνά μει ποθήσασαι, καὶ πλὴν ἐμοῦ τοῦ νυμφίου, ἄλλον με ἀγαπήσασαι· αἱ διὰ μαρτυρίου (99) καὶ ἀσκήσεως ἐμοὶ συναφθεῖσαι τῷ ἀθανάτῳ καὶ ἀφθάρτῳ νυμφίῳ Δεῦτε φιλόπτωχοι, φιλόξενοι. Δεῦτε οἱ τὴν ἀγάπη» μου φυλάξαντες, καθὼς ἐγὼ ἀγάπη εἰμί. Δεῦτε οἱ τῆς εἰρήνης (1) μετέχοντες· ἐγὼ γὰρ εἰμι ἡ εἰρήνη. Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου· κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν, οἱ τὸν πλοῦτον μὴ τιμήσαντες (2). Οι ελεήσατε τὸν πένητα, οἱ τοῖς ὀρ φανοῖς βοηθήσαντες, οἱ ταῖς χήραις ἐπικουρήσαντες, οἱ τοὺς διψῶντας ποτίσαντες, οἱ τοὺς πεινώντας δια- θρέψαντες, οἱ τοὺς ξένους ἐπισυναγαγόντες (3), οἱ τοὺς γυμνοὺς ἐνδύσαντες, οἱ τοὺς ἀσθενεῖς ἐπισκέψαντες, λείαν. θύοντες. όνομα. νυμφίῳ. ἡ εἰρήνη. τοὺς πεινώντας διαθρέψαντες. τοὺς ἀσθενεῖς ἐπισκεπτόμενοι, οἱ τοὺς λόγους μου ποιήσαντες, οι συγκακοπαθήσαντές μοι ὡς καλεί στρατιῶται, δεῦτε. 0:3 APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTI. modum propheta clamat: Videbunt in quem transfixerunt : nemoque feret opem ilis, aut mi- serebitur eorum: quia non egerunt pœnitentiam, nec aversi sunt a via sua prava. Itaque discedent hi in supplicium æternum cum dæmonibus et dia- bolo. XLI. Deinde congregabit omnes gentes, ut clara voce clamat Evangelium. Quid enim ait Matthæus evangelista, imo Dominus ipse in Evangelio? Cum venerit Filius hominis in gloria sua, et omnes sancti angeli cum eo, tunc sedebit super thronum gloriæ suæ ; et congregabuntur coram eo omnes gentes, et se- parabit eos ab invicem, veluti pastor separat oves ab hadis; et constituet oves quidem a dextris suis, hæ- dos autem a sinistris. Tum dicet his qui erunt a dextris ejus : Venite, benedicti Patris mei, possidele paratum vobis regnum a constitutione mundi vs. Ve- nite, propheta, propter nomen meum expulsi. We- nite, patriarchæ, qui aute adventum meum ob- temperastis mihi, regnumque meum desiderastis. Venite, apostoli, mearum alicuionum participes, dum inter homines agerem, propter Evangelium. Venite, martyres, qui confessi me coram tyrannis, tormenta multa atque supplicia pertulistis. Ve- nite, pontifices, qui pure mihi sacrilicium die nocteque obtulistis, ac pretiosum corpus et san- guinem meum immolastis quotidie. XLI. XLI. Venite, sancti, qui in montibus, in spelun-C cis et cavernis terræ exercuistis vos, qui per con- tinentiam, preces et virginitatem servistis nomini meo. Venite, adolescentulæ, quæ thalamum meum exoptastis, nec præter me sponsum alium dilexistis, quæ per martyrium et pietatis exercitationem mihi immortali ac incorruptibili sponso copulatæ estis. Venite, qui dilexistis pauperes ac peregrinos. Ve- nite, qui cbaritatem meam servastis, sicuti sum ego charitas. Venite, socii pacis; ego enim sum ipsa pax. Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum; qui nihili fecistis divitias, qui pauperis estis miserti, qui tulistis opem pupil lis, qui viduis estis auxiliati, qui sitientibus potum dedistis, qui pavistis esurientes, qui excepistis pe- regrinos, qui nudos induistis, qui visitastis infire D mos, qui detentos in carcere consolati estis, qui or Zach. XLII. XII, 10; Joan. xix, 37. ** Matth. xxv, 31, 32, 33, 34. usque ad ad Ita B, verbis, quæ in- terjacent, omissis. (91) Β., εἰς κρίσιν αἰώνιον. (92) Al. Pici codex, διαφοριεί. (93) In B. desunt verba : Καὶ ποθ. τ. ε. βασι- (94) Β., ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ut Matth. x, 32. (95) Ὑπομείναντες δι' ἐμέ, Β. (96) Id., αμέμπτως. (97) In eodem codice desunt verba καὶ τὸ τίμιον (98) Ibid. desunt verba οἱ δι' ἐγκρ. usque ad τὸ (99) Desunt in B verba διὰ μαρτυρίου usque ad (1) Desunt in eodem codice, δεῦτε οἱ τῆς usque (2) Μισήσαντες, οἱ ἐλεήσαντες τους πένητας, οἱ (3) Β., Υποδεχόμενοι, deinde statim sequitur οἱ

οἱ τοὺς ἐν φυλακαῖς παραμυθήσαντες, οἱ τοῖς τυφλοῖς ἐπικουρήσαντες, οἱ τὴν σφραγίδα τῆς πίστεως άθραυ- στον διαφυλάξαντες, οἱ ταῖς ἐκκλησίαις ἐπισυντρέ χοντες, οἱ τῶν Γραφῶν μου ἀκούοντες, οἱ τοῖς λόγοις μου ποθήσαντες (4), οἱ τὸν νόμον μου τηρήσαντες ἡμέρας καὶ νυκτός, οἱ συγκακοπαθήσαντές μοι και λοι (5) στρατιῶται, ἐμοὶ τῷ οὐρανίῳ βασιλεῖ ἀρέσαι βου- λόμενοι. Δεῦτε, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Ἰδοὺ ἡ βασιλεία μου ηὐτρέπισται (6), ἰδοὺ ὁ παράδεισος ήνεώχθη, ἰδοὺ ἡ ἀθανασία μου κεκαλλώπισται. Δεῦτε πάντες, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Τότε ἀποκριθήσονται οἱ δίκαιοι (7) ἐκ- πληττόμενοι τῷ μεγέθει τοῦ θαύματος, ὅτι ἐν οὐ δύνανται βλέπειν τρανῶς ἀγγέλων τὰ τάγματα, ὡς Β φίλους αὐτοὺς προσκαλεῖται, καὶ βοήσουσι πρὸς αὐτ τόν· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, καὶ ἐθρέ- ψαμεν; Δέσποτα, πότε σε ίδομεν διψῶντα, καὶ ἐποτίσαμεν; Φοβερέ, πότε σε ίδομεν γυμνὸν, καὶ περιελάβομεν (8). 'Αθάνατε, πότε σε ίδομεν ξένον, καὶ συνηγάγομεν ; Φιλάνθρωπε, πότε σε ίδομεν ἀσθενῆ ἡ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρὸς σέ; Σὺ εἶ ὁ ἀεὶ ὤν (9). Σὺ εἶ ὁ συνάναρχος τῷ Πατρὶ καὶ συν αἴδιος τῷ Πνεύματι. Σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων τὰ πάντα ποιήσας. Σὺ εἶ ὁ τῶν ἀγγέλων (10) βασιλεύς. Σὺ εἶ ἐν τρέμουσιν ἄβυσσος. Σὺ εἶ ὁ ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον. Σὺ εἶ ὁ ποιήσας ἡμᾶς καὶ πλάσας ἀπὸ γῆς. Σὺ εἶ ὁ τὰ ἀόρατα δημιουργήσας (11). Σοῦ ἀπὸ προσ- ώπου φεύγει πᾶσα ἡ γῆ (12), καὶ πῶς ἡμεῖς ἐξενοδο χήσαμεν τὴν σὴν βασιλείαν καὶ κυριότητα ; Τότε ἀποκριθήσεται πάλιν ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, λέγων πρὸς αὐτούς· Ἐφ' ὅσον ἐποιή σατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε· ἐφ' ὅσον οὓς προεἶπον ὑμῖν (13), ἐξενο δοχήσατε, ἐνδύσατε, καὶ ἐθρέψατε, καὶ ἐποτίσατε τα μέλη μου τοὺς πτωχούς, ἐμοὶ ἐποιήσατε. ᾿Αλλὰ δεῦτε εἰς τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα- βολῆς κόσμου, ἀπολαύσατε εἰς αἰῶνα αἰῶνος παρὰ τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, καὶ τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος. Ποιον ἆρα (14) στόμα έχε διηγήσεται τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ οἶδεν, οὔτε οἷς οὐκ ἤκουσεν, οὔτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. Έγνωτε χαρὰν ἀδιάδοχον, ἔγνωτε βασιλείαν ἀσάλευτον (15), ἔγνωτε τρυφὴν ἀγαθῶν τέλος μὴ ἔχουσαν. Μάθετε καὶ τὴν τῶν ἐξ εὐωνύμων οδυνηράν φωνὴν, ἣν πρὸς αὐτοὺς ἀποφθέγξεται ο δίκαιος κρι- τὴς, καὶ Θεὸς (16) ὁ πρᾶος ἐν θυμῷ ἀμέτρῳ καὶ ὀργῇ· τες. δεῦτε. πότε, δημιουργήσας. Πνεύματος. Ποιον ἄρα. κριτὴς καὶ Θεός. SPURIA. – DE CONSUMMATIONE MUNDI. illæsum, qui concurristis ad ecclesias, qui Scriptu ras meas audistis, qui sermones meos expetistis, qui legem meam noctu diuque servastis, qui tan- quam strenui milites dura mecum tolerastis, mihi regi coelesti placere studentes. Venite, læredita- tis jure possidete praparatum vobis regnum a con. stitutione mundi. En regnum meum paratum est, en patet paradisus, en immortalitas mea decorata est: venite omnes, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. A cæcis auxilio fuistis, qui sigillum fidei conservastis XLIII. C XLIII. Tunc respondebunt justi, attoniti magnita- dine miraculi, quod is quem ordines angelorum intueri clare ac vere non possunt, consolatur eos velut amicos, clamabuntque ad illum : Domine, quando te vidimus esurientem, et pavimus? Domine, quando te vidimus sitientem, et præbuimus polum ? Tremende, quando te vidimus nudum, et operuimus? Immortalis, quando te vidimus peregrinum, et collegi- mus? Amator hominum, quando te vidimus infirmum, aut in carcere, et venimus ad te ”? Tu es, qui semper est. Tu una cum Patre cares príncipio, et coæternus es Spiritui sancto. Tu es, qui ex nihilo omnia crcasti. Tu es rex angelorum. Tu es, quem tremunt abyssi 1. Tu es, qui lumine indueris, uti vestimento '. Tu es, qui nos creasti ac finxisti e terra. Tu es, qui invi- sibilia condidisti³. A facie tua fugit universa terra* : et quo pacto nos regiam tuam dignitatem ac domii- nationem excepimus hospitio? XLIV. Tunc respondebit iterum Rex regum, di- cens eis Quatenus fecistis uni ex fratribus meis minimis, mihi fecistis *; quatenus hos, quos aute dixi vobis, excepistis, induistis, aluistis, potu re- creastis membra mea, pauperes dico, mihi fecistis. Verum accedite ad regnum vobis paratum a consti- tutione mundi, fruamini in sæculum sæculi, a Deo Patre meo cœlesti, ac persancto et viviſico Spiritu. Ecquod os enarrabit bona illa, quæ oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quæ præparavit Deus diligentibus eum *? XLIV. XLV. D "Matth. xxv, 37, 38, 39. ' IV Esdr. II, 8. • Matth. xxv, 40. . Isa. Lxiv, 4; Cor. 11, 9. etc. XLV. Nostis gaudium perpetuum, nostis regnum inconcussum, nostis delicias nullum finem bono- rum habentes. Discite quoque acerbam vocem, quam in eos qui stabunt a sinistris eloquetur ju- stus judex et Deus clemens cum ira et indignatione • Psal. civ, 2. $ * Coloss. 1, 16. Apoc. xx, 11. in B. (4) ΑΙ., πειθήσαντες. Β., τοὺς λόγους μου ποιήσαν (5) Β., ὡς καλοί. (6) In B. sequitur, οἱ στέφανοί μου πρόκεινται, (7) Id., μετά φόβου καὶ τρόμου λέγοντες· Κύριε, (8) Leg. περιεβάλομεν, ut etiam est in B. 9) In B. statim sequitur σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων. (40) Β. addit, καὶ ἀρχαγγέλων. (14) In B. desunt hac verba, σὺ εἶ ἡ τὰ ἀόρατα (12) Quæ sequuntur usque ad κυριότητα, desunt (13) In B. desunt verba, οὓς προείπον ὑμῖν. (44) Id., Παρὰ τοῦ Πατρός μου καὶ τοῦ ἁγίου (15) Β., ἀτελεύτητον. (16) Id., ἀποφθέγξεται ὁ Κύριος ἡμῶν ὁ δίκαιος

οἱ τοὺς ἐν φυλακαῖς παραμυθήσαντες, οἱ τοῖς τυφλοῖς ἐπικουρήσαντες, οἱ τὴν σφραγίδα τῆς πίστεως άθραυ- στον διαφυλάξαντες, οἱ ταῖς ἐκκλησίαις ἐπισυντρέ χοντες, οἱ τῶν Γραφῶν μου ἀκούοντες, οἱ τοῖς λόγοις μου ποθήσαντες (4), οἱ τὸν νόμον μου τηρήσαντες ἡμέρας καὶ νυκτός, οἱ συγκακοπαθήσαντές μοι και λοι (5) στρατιῶται, ἐμοὶ τῷ οὐρανίῳ βασιλεῖ ἀρέσαι βου- λόμενοι. Δεῦτε, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Ἰδοὺ ἡ βασιλεία μου ηὐτρέπισται (6), ἰδοὺ ὁ παράδεισος ήνεώχθη, ἰδοὺ ἡ ἀθανασία μου κεκαλλώπισται. Δεῦτε πάντες, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Τότε ἀποκριθήσονται οἱ δίκαιοι (7) ἐκ- πληττόμενοι τῷ μεγέθει τοῦ θαύματος, ὅτι ἐν οὐ δύνανται βλέπειν τρανῶς ἀγγέλων τὰ τάγματα, ὡς Β φίλους αὐτοὺς προσκαλεῖται, καὶ βοήσουσι πρὸς αὐτ τόν· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, καὶ ἐθρέ- ψαμεν; Δέσποτα, πότε σε ίδομεν διψῶντα, καὶ ἐποτίσαμεν; Φοβερέ, πότε σε ίδομεν γυμνὸν, καὶ περιελάβομεν (8). 'Αθάνατε, πότε σε ίδομεν ξένον, καὶ συνηγάγομεν ; Φιλάνθρωπε, πότε σε ίδομεν ἀσθενῆ ἡ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρὸς σέ; Σὺ εἶ ὁ ἀεὶ ὤν (9). Σὺ εἶ ὁ συνάναρχος τῷ Πατρὶ καὶ συν αἴδιος τῷ Πνεύματι. Σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων τὰ πάντα ποιήσας. Σὺ εἶ ὁ τῶν ἀγγέλων (10) βασιλεύς. Σὺ εἶ ἐν τρέμουσιν ἄβυσσος. Σὺ εἶ ὁ ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον. Σὺ εἶ ὁ ποιήσας ἡμᾶς καὶ πλάσας ἀπὸ γῆς. Σὺ εἶ ὁ τὰ ἀόρατα δημιουργήσας (11). Σοῦ ἀπὸ προσ- ώπου φεύγει πᾶσα ἡ γῆ (12), καὶ πῶς ἡμεῖς ἐξενοδο χήσαμεν τὴν σὴν βασιλείαν καὶ κυριότητα ; Τότε ἀποκριθήσεται πάλιν ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, λέγων πρὸς αὐτούς· Ἐφ' ὅσον ἐποιή σατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε· ἐφ' ὅσον οὓς προεἶπον ὑμῖν (13), ἐξενο δοχήσατε, ἐνδύσατε, καὶ ἐθρέψατε, καὶ ἐποτίσατε τα μέλη μου τοὺς πτωχούς, ἐμοὶ ἐποιήσατε. ᾿Αλλὰ δεῦτε εἰς τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα- βολῆς κόσμου, ἀπολαύσατε εἰς αἰῶνα αἰῶνος παρὰ τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, καὶ τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος. Ποιον ἆρα (14) στόμα έχε διηγήσεται τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ οἶδεν, οὔτε οἷς οὐκ ἤκουσεν, οὔτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. Έγνωτε χαρὰν ἀδιάδοχον, ἔγνωτε βασιλείαν ἀσάλευτον (15), ἔγνωτε τρυφὴν ἀγαθῶν τέλος μὴ ἔχουσαν. Μάθετε καὶ τὴν τῶν ἐξ εὐωνύμων οδυνηράν φωνὴν, ἣν πρὸς αὐτοὺς ἀποφθέγξεται ο δίκαιος κρι- τὴς, καὶ Θεὸς (16) ὁ πρᾶος ἐν θυμῷ ἀμέτρῳ καὶ ὀργῇ· τες. δεῦτε. πότε, δημιουργήσας. Πνεύματος. Ποιον ἄρα. κριτὴς καὶ Θεός. SPURIA. – DE CONSUMMATIONE MUNDI. illæsum, qui concurristis ad ecclesias, qui Scriptu ras meas audistis, qui sermones meos expetistis, qui legem meam noctu diuque servastis, qui tan- quam strenui milites dura mecum tolerastis, mihi regi coelesti placere studentes. Venite, læredita- tis jure possidete praparatum vobis regnum a con. stitutione mundi. En regnum meum paratum est, en patet paradisus, en immortalitas mea decorata est: venite omnes, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. A cæcis auxilio fuistis, qui sigillum fidei conservastis XLIII. C XLIII. Tunc respondebunt justi, attoniti magnita- dine miraculi, quod is quem ordines angelorum intueri clare ac vere non possunt, consolatur eos velut amicos, clamabuntque ad illum : Domine, quando te vidimus esurientem, et pavimus? Domine, quando te vidimus sitientem, et præbuimus polum ? Tremende, quando te vidimus nudum, et operuimus? Immortalis, quando te vidimus peregrinum, et collegi- mus? Amator hominum, quando te vidimus infirmum, aut in carcere, et venimus ad te ”? Tu es, qui semper est. Tu una cum Patre cares príncipio, et coæternus es Spiritui sancto. Tu es, qui ex nihilo omnia crcasti. Tu es rex angelorum. Tu es, quem tremunt abyssi 1. Tu es, qui lumine indueris, uti vestimento '. Tu es, qui nos creasti ac finxisti e terra. Tu es, qui invi- sibilia condidisti³. A facie tua fugit universa terra* : et quo pacto nos regiam tuam dignitatem ac domii- nationem excepimus hospitio? XLIV. Tunc respondebit iterum Rex regum, di- cens eis Quatenus fecistis uni ex fratribus meis minimis, mihi fecistis *; quatenus hos, quos aute dixi vobis, excepistis, induistis, aluistis, potu re- creastis membra mea, pauperes dico, mihi fecistis. Verum accedite ad regnum vobis paratum a consti- tutione mundi, fruamini in sæculum sæculi, a Deo Patre meo cœlesti, ac persancto et viviſico Spiritu. Ecquod os enarrabit bona illa, quæ oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quæ præparavit Deus diligentibus eum *? XLIV. XLV. D "Matth. xxv, 37, 38, 39. ' IV Esdr. II, 8. • Matth. xxv, 40. . Isa. Lxiv, 4; Cor. 11, 9. etc. XLV. Nostis gaudium perpetuum, nostis regnum inconcussum, nostis delicias nullum finem bono- rum habentes. Discite quoque acerbam vocem, quam in eos qui stabunt a sinistris eloquetur ju- stus judex et Deus clemens cum ira et indignatione • Psal. civ, 2. $ * Coloss. 1, 16. Apoc. xx, 11. in B. (4) ΑΙ., πειθήσαντες. Β., τοὺς λόγους μου ποιήσαν (5) Β., ὡς καλοί. (6) In B. sequitur, οἱ στέφανοί μου πρόκεινται, (7) Id., μετά φόβου καὶ τρόμου λέγοντες· Κύριε, (8) Leg. περιεβάλομεν, ut etiam est in B. 9) In B. statim sequitur σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων. (40) Β. addit, καὶ ἀρχαγγέλων. (14) In B. desunt hac verba, σὺ εἶ ἡ τὰ ἀόρατα (12) Quæ sequuntur usque ad κυριότητα, desunt (13) In B. desunt verba, οὓς προείπον ὑμῖν. (44) Id., Παρὰ τοῦ Πατρός μου καὶ τοῦ ἁγίου (15) Β., ἀτελεύτητον. (16) Id., ἀποφθέγξεται ὁ Κύριος ἡμῶν ὁ δίκαιος

οἱ τοὺς ἐν φυλακαῖς παραμυθήσαντες, οἱ τοῖς τυφλοῖς ἐπικουρήσαντες, οἱ τὴν σφραγίδα τῆς πίστεως άθραυ- στον διαφυλάξαντες, οἱ ταῖς ἐκκλησίαις ἐπισυντρέ χοντες, οἱ τῶν Γραφῶν μου ἀκούοντες, οἱ τοῖς λόγοις μου ποθήσαντες (4), οἱ τὸν νόμον μου τηρήσαντες ἡμέρας καὶ νυκτός, οἱ συγκακοπαθήσαντές μοι και λοι (5) στρατιῶται, ἐμοὶ τῷ οὐρανίῳ βασιλεῖ ἀρέσαι βου- λόμενοι. Δεῦτε, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Ἰδοὺ ἡ βασιλεία μου ηὐτρέπισται (6), ἰδοὺ ὁ παράδεισος ήνεώχθη, ἰδοὺ ἡ ἀθανασία μου κεκαλλώπισται. Δεῦτε πάντες, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Τότε ἀποκριθήσονται οἱ δίκαιοι (7) ἐκ- πληττόμενοι τῷ μεγέθει τοῦ θαύματος, ὅτι ἐν οὐ δύνανται βλέπειν τρανῶς ἀγγέλων τὰ τάγματα, ὡς Β φίλους αὐτοὺς προσκαλεῖται, καὶ βοήσουσι πρὸς αὐτ τόν· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, καὶ ἐθρέ- ψαμεν; Δέσποτα, πότε σε ίδομεν διψῶντα, καὶ ἐποτίσαμεν; Φοβερέ, πότε σε ίδομεν γυμνὸν, καὶ περιελάβομεν (8). 'Αθάνατε, πότε σε ίδομεν ξένον, καὶ συνηγάγομεν ; Φιλάνθρωπε, πότε σε ίδομεν ἀσθενῆ ἡ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρὸς σέ; Σὺ εἶ ὁ ἀεὶ ὤν (9). Σὺ εἶ ὁ συνάναρχος τῷ Πατρὶ καὶ συν αἴδιος τῷ Πνεύματι. Σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων τὰ πάντα ποιήσας. Σὺ εἶ ὁ τῶν ἀγγέλων (10) βασιλεύς. Σὺ εἶ ἐν τρέμουσιν ἄβυσσος. Σὺ εἶ ὁ ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον. Σὺ εἶ ὁ ποιήσας ἡμᾶς καὶ πλάσας ἀπὸ γῆς. Σὺ εἶ ὁ τὰ ἀόρατα δημιουργήσας (11). Σοῦ ἀπὸ προσ- ώπου φεύγει πᾶσα ἡ γῆ (12), καὶ πῶς ἡμεῖς ἐξενοδο χήσαμεν τὴν σὴν βασιλείαν καὶ κυριότητα ; Τότε ἀποκριθήσεται πάλιν ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, λέγων πρὸς αὐτούς· Ἐφ' ὅσον ἐποιή σατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε· ἐφ' ὅσον οὓς προεἶπον ὑμῖν (13), ἐξενο δοχήσατε, ἐνδύσατε, καὶ ἐθρέψατε, καὶ ἐποτίσατε τα μέλη μου τοὺς πτωχούς, ἐμοὶ ἐποιήσατε. ᾿Αλλὰ δεῦτε εἰς τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα- βολῆς κόσμου, ἀπολαύσατε εἰς αἰῶνα αἰῶνος παρὰ τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, καὶ τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος. Ποιον ἆρα (14) στόμα έχε διηγήσεται τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ οἶδεν, οὔτε οἷς οὐκ ἤκουσεν, οὔτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. Έγνωτε χαρὰν ἀδιάδοχον, ἔγνωτε βασιλείαν ἀσάλευτον (15), ἔγνωτε τρυφὴν ἀγαθῶν τέλος μὴ ἔχουσαν. Μάθετε καὶ τὴν τῶν ἐξ εὐωνύμων οδυνηράν φωνὴν, ἣν πρὸς αὐτοὺς ἀποφθέγξεται ο δίκαιος κρι- τὴς, καὶ Θεὸς (16) ὁ πρᾶος ἐν θυμῷ ἀμέτρῳ καὶ ὀργῇ· τες. δεῦτε. πότε, δημιουργήσας. Πνεύματος. Ποιον ἄρα. κριτὴς καὶ Θεός. SPURIA. – DE CONSUMMATIONE MUNDI. illæsum, qui concurristis ad ecclesias, qui Scriptu ras meas audistis, qui sermones meos expetistis, qui legem meam noctu diuque servastis, qui tan- quam strenui milites dura mecum tolerastis, mihi regi coelesti placere studentes. Venite, læredita- tis jure possidete praparatum vobis regnum a con. stitutione mundi. En regnum meum paratum est, en patet paradisus, en immortalitas mea decorata est: venite omnes, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. A cæcis auxilio fuistis, qui sigillum fidei conservastis XLIII. C XLIII. Tunc respondebunt justi, attoniti magnita- dine miraculi, quod is quem ordines angelorum intueri clare ac vere non possunt, consolatur eos velut amicos, clamabuntque ad illum : Domine, quando te vidimus esurientem, et pavimus? Domine, quando te vidimus sitientem, et præbuimus polum ? Tremende, quando te vidimus nudum, et operuimus? Immortalis, quando te vidimus peregrinum, et collegi- mus? Amator hominum, quando te vidimus infirmum, aut in carcere, et venimus ad te ”? Tu es, qui semper est. Tu una cum Patre cares príncipio, et coæternus es Spiritui sancto. Tu es, qui ex nihilo omnia crcasti. Tu es rex angelorum. Tu es, quem tremunt abyssi 1. Tu es, qui lumine indueris, uti vestimento '. Tu es, qui nos creasti ac finxisti e terra. Tu es, qui invi- sibilia condidisti³. A facie tua fugit universa terra* : et quo pacto nos regiam tuam dignitatem ac domii- nationem excepimus hospitio? XLIV. Tunc respondebit iterum Rex regum, di- cens eis Quatenus fecistis uni ex fratribus meis minimis, mihi fecistis *; quatenus hos, quos aute dixi vobis, excepistis, induistis, aluistis, potu re- creastis membra mea, pauperes dico, mihi fecistis. Verum accedite ad regnum vobis paratum a consti- tutione mundi, fruamini in sæculum sæculi, a Deo Patre meo cœlesti, ac persancto et viviſico Spiritu. Ecquod os enarrabit bona illa, quæ oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quæ præparavit Deus diligentibus eum *? XLIV. XLV. D "Matth. xxv, 37, 38, 39. ' IV Esdr. II, 8. • Matth. xxv, 40. . Isa. Lxiv, 4; Cor. 11, 9. etc. XLV. Nostis gaudium perpetuum, nostis regnum inconcussum, nostis delicias nullum finem bono- rum habentes. Discite quoque acerbam vocem, quam in eos qui stabunt a sinistris eloquetur ju- stus judex et Deus clemens cum ira et indignatione • Psal. civ, 2. $ * Coloss. 1, 16. Apoc. xx, 11. in B. (4) ΑΙ., πειθήσαντες. Β., τοὺς λόγους μου ποιήσαν (5) Β., ὡς καλοί. (6) In B. sequitur, οἱ στέφανοί μου πρόκεινται, (7) Id., μετά φόβου καὶ τρόμου λέγοντες· Κύριε, (8) Leg. περιεβάλομεν, ut etiam est in B. 9) In B. statim sequitur σὺ εἶ ὁ ἐκ μὴ ὄντων. (40) Β. addit, καὶ ἀρχαγγέλων. (14) In B. desunt hac verba, σὺ εἶ ἡ τὰ ἀόρατα (12) Quæ sequuntur usque ad κυριότητα, desunt (13) In B. desunt verba, οὓς προείπον ὑμῖν. (44) Id., Παρὰ τοῦ Πατρός μου καὶ τοῦ ἁγίου (15) Β., ἀτελεύτητον. (16) Id., ἀποφθέγξεται ὁ Κύριος ἡμῶν ὁ δίκαιος

Α Απέλθετε ἀπ' ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ Β αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγ γέλοις αὐτοῦ (17). Ὑμεῖς δὲ ἑαυτοῖς ταῦτα προεξε νήσατε· δέξασθε ἑαυτοῖς καὶ τὴν ἀπόλαυσιν. Απέλ θετε ἀπ' ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώ τερον, καὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Ἐγὼ ἔπλασα, καὶ ἄλλῳ προσηνέχθητε. Ἐγώ εἰμι ὁ ἐκ μήτρας ἐξα- γαγὼν ὑμᾶς, κἀμὲ ἠθετήσατε (18). Ἐγώ εἰμι ὁ ἐκ γῆς διαπλάσας προστάξει μου, καὶ ἄλλῳ προσηνέ χθητε. Ἐγώ εἰμι ὁ διαθρέψας ὑμᾶς, καὶ ἄλλῳ ἐδου λεύσατε. Ἐγὼ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν πρὸς δια τροφὴν ὑμῶν καὶ συμπέρασμα βίου προσέταξε, ὑμεῖς δὲ τὰς ἐντολάς μου παρηκούσατε. Ἐγὼ τὸ φῶς ὑμῖν ἐποίησα (19) πρὸς ἀπόλαυσιν τῆς ἡμέρας, καὶ τὴν νύκτα πρὸς ἀνάπαυσιν, ὑμεῖς δὲ τοῖς ἔργοις τοῖς πονη ροῖς ἐμὲ παρεπικράνατε καὶ ἠθετήσατε, καὶ τοῖς τ θεσι θύραν ἠνοίξατε. Αποχωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀδικίας. Οὐκ οἶδα ὑμᾶς, οὐ γνωρίζω ὑμᾶς· ἄλλου κυρίου ἐργάται ἐγένεσθε (20), τοῦτ' ἔστι τοῦ διαβόλου· μετ' αὐτοῦ τὸ σκότος κληρονομήσατε, καὶ τὸ ἄσβεστον πῦρ, καὶ τὸν σκώληκα τὸν ἀκοίμητον, καὶ τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων. ἡτοίμασα ἢ τὴν κρίσιν, ἀλλὰ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Ὑμεῖς δὲ ἑαυτοῖς προεξενήσατε τὴν κόλασιν. Ἐγὼ δὲ ἔπλασα, ἐργάται τῆς ἀνομίας. με. Ὑμεῖς δὲ πρὸς κάλλη καὶ ἀσελγείας καὶ Επείνασα γὰρ, καὶ οὐκ έδωκατέ μοι φα γεῖν. Εδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με. Ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με· γυμνὸς, καὶ οὐ περιεβάλετέ με (21). Ησθένησα, καὶ οὐκ ἐπεσκέ- ψασθέ με. Ἐν φυλακῇ ἡμην, καὶ οὐκ ἤλθετε πρὸς μέ. Τὰς ἀκοὰς ὑμῶν ἐποίησα πρὸς τὸ ἀκούειν ὑμᾶς τῶν Γραφῶν, ὑμεῖς δὲ ταύτας ηὐτρεπίσατε εἰς ᾄσματα δαιμονικά (22), καὶ κιθάρας, καὶ γελοία. Τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐποίησα πρὸς τὸ καθορᾷν τὸ φῶς τῶν ἐντολῶν μου, καὶ ἐκτελεῖν αὐτὰς (25), ὑμεῖς δὲ προσκαλεῖτε πορνείας, καὶ ἀσελγείας, καὶ τῇ λοιπῇ ἀκαθαρσίᾳ αὐτοὺς διηνοίξατε. Τὸ στόμα ὑμῶν (24) πρὸς δοξολογίαν, καὶ αἶνον, καὶ ψαλμούς, καὶ ᾠδὲς πνευματικὰς ηύτρέπισα λαλεῖν καὶ μελετᾶν διὰ παν τὸς τὴν ἀνάγνωσιν, ὑμεῖς δὲ πρὸς λοιδορίας, καὶ ὅρ κους καὶ βλασφημίας αὐτὸ ἡτοιμάσατε (25), καθή- μενοι καταλαλοῦντες τοὺς πλησίους ὑμῶν. Τὰς χεῖρας ὑμῶν πρὸς προσευχὰς καὶ δεήσεις ἐποίησα, τοῦ ἐκε πετάσαι (26)· ὑμεῖς δὲ πρὸς ἁρπάγματα, καὶ φόνους, καὶ ἀλληλοφονίας ἐξετείνατε. Τοὺς πόδας ὑμῶν ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης, καὶ ἐν ἐκκλη σίαις, καὶ τοῖς οἴκοις τῶν ἁγίων μου (27) διεταξάμην ὁδεύειν· ὑμεῖς δὲ εἰς μοιχείας καὶ εἰς πορνείας, καὶ θέατρα, καὶ ὀρχήσεις καὶ μετεωρισμούς, ἐδιδάξατε τρέχειν (28). 40. ἀκαθαρσίας αὐτοὺς διηνοίξατε. λέτην τῶν Γραφῶν. ὑμεῖς δὲ εἰς κλέμματα καὶ φόνους ἐξετει- νατε. μου. χειν. APPEND. AD PARTEM II OPERUM S. HIPPOLYTΙ. vehementi : Discedile a me, maledicti, in ignem æler- num, paratum diabolo et angelis ejus '. Ipsi vobis hæc comparastis, iisdem vos fruamini. Discedite a me, maledicti, in tenebras exteriores, et in ignem qui non exstinguitur, paratum diabolo et angelis ejus. Ego formavi, et adhæsistis alteri. Ego sum, qui de vulva eduxi vos 8, et me rejecistis. Ego sum, qui jussu meo de terra vos formavi, et alii vos ad- junxistis. Ego sum, qui vos enutrivi, et alteri ser- vistis. Ego terram ac mare in alimentum vestrum et vitæ terminum constitui; at vos præceptis meis non paruistis. Ego lucem vobis creavi, ut die fruere- mini ; itidem noctem, ut requiesceretis; at vos im- probis factis me irritastis ac respuistis ", foresque affectionibus aperuistis. Discedite a me, operarii iniquitatis. Nescio vos, non agnosco vos; alterius dounini operarii facti estis, hoc est diaboli. Possi- dete cum ipso tenebras, atque ignem qui non ex- stinguitur, et vermem qui non dormit, ac stridorem dentium. XLVI. Nam esurivi, et non dedistis mihi quod manducarem. Sitivi, et non dedislis mihi potum. llospes (ui, et non collegistis me ; nudus, et non ope- ruistis me. Agrolavi, et non visitaslis me. In car- cere fui, nec venistis ad me. Aures vestras condidi, ut audiretis Scripturas : at vos parastis eas ad can- tica dæmonum, citharas et ridicula. Oculos vestros creavi, ut perspiceretis lumen præceptorum neo- C rum, eaque exsequeremini; at vos accersistis stupra et impudicitias, et ad reliquam immunditiam ipsos aperuistis. Os vestrum composui ad glorificandum et laudandumn Deum, et psalmos captionesque spi- ritales pronuntiandas 10, lectionisque continuam meditationem ; at vos aplastis illud ad convitia, de- jerationes et blasphemias, dum sedentes obtrectalis proximis vestris. Manus vestras feci, ut ad preces et obsecrationes extenderetis eas; at vos ad rapi- nas, caedes et mutuas occisiones expandistis. Pedes vestros ordinavi ut ambularetis in præparatione Evangelii pacis ", tum in ecclesiis, tum in domibus sanctorum meorum; at vos docuistis currere ad adulteria, stupra, spectacula, saltationes, in sublime jactationes. Matth. xxv, 41. Jon x, 18. Psal. Lxxviit, etc. sequitur : XLVI. D Ephes. v, desunt in B. sequitur, (17) In B. sequitur : Μὴ γὰρ δι' ὑμᾶς τὸ πῦρ (18) In B. statim sequitur : Αποχωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, (19) AL., επόνησε. (20) In Β., άλλου κυρίου γεγόνατε. (21) In B. omissumi γυμνός καὶ οὐ περιεβάλετέ (22) Supra cap. 7. (23) Desunt in B. verba : Καὶ ἐκτελεῖν αὐτάς, at 19. Ephes. νι, 15. (24) Εποίησα προς δοξολογίας καὶ αἶνον καὶ με (25) Quæ sequuntur, καθήμενοι usque ad ὑμῶν, (26) 1bid. desunt verba τοῦ ἐκπετάσαι. Εt mor (27) Desunt in B. verba καὶ τοῖς οἴκοις τῶν ἁγίων (28) Ib. desiderantur verba : Καὶ μετ. ἐδ. τρέ

Ελύθη λοιπὸν ἡ πανήγυρις, ἐπαύθη τοῦ Α βίου τὸ θέατρον, παρῆλθεν ἡ πλάνη αὐτοῦ καὶ ἡ φαν τασία· ἐμοὶ προσενέχθητε, ᾧ κάμπτει πᾶν γόνυ ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, καὶ καταχθονίων. Πάντες γὰρ οἱ ἀμελήσαντες (29), οὐδὲ οίκτειρήσαντες ἐν εὐ- ποιίαις ἐνταῦθα, οὐδὲν χρεωστοῦνται, ἀλλ᾽ ἢ τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον. Φιλάνθρωπος γάρ εἰμι, ἀλλὰ καὶ δικαιο- κρίτης πᾶσι. Τὰς γὰρ κατ᾽ ἀξίαν ἀποδώσω τὰς ἀμοι- βάς (50) · πᾶσι τὰς κατὰ τὸν ἑκάστου κάματον παρ ἔξω τὸν μισθόν· πᾶσι πρὸς τὸν ἴδιον ἀγῶνα δώσω καὶ τὰς ἀμοιβάς. Ἐλεῆσαι βούλομαι, ἀλλ᾽ ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις ὑμῶν οὐ καθορῶ. Οἰκτειρῆσαι θέλω, ἀλλ᾽ ὅλως ἄνευ οἰκτιρμῶν τὸν βίον μετήλθετε. Σπλαγχνι- σθῆναι σπεύδω, ἀλλ᾽ αἱ λαμπάδες ὑμῶν σκοτειναί εἰσιν ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας (31). Ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ. Ἡ γὰρ κρίσις ἀνίλεως ἐστι τῷ μὴ ποιήσαντι Έλεος. Τότε αποκριθήσονται καὶ αὐτοὶ πρὸς τὸν φοβερὸν κριτὴν, καὶ ἀπροσωπόληπτον· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, ἢ διψῶντα, ἢ ξένον, ἢ γυμνὸν, ἢ ἀσθενῆ, ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκο νήσαμέν σοι; Κύριε, οὐ γνωρίζεις ἡμᾶς; Σὺ ἡμᾶς ἔπλασας, σὺ ἐδημιούργησας, σὺ ἐκ τεσσάρων στοι χείων ἡμᾶς συνήρμοσας, σὺ πνεῦμα καὶ ψυχήν ἔθηκας· σοὶ ἐπιστεύσαμεν, σοῦ τὴν σφραγίδα μετ- ἔσχομεν (32), σοῦ τὸ βάπτισμα ἐλάβομεν· σὲ ὡμο λογήσαμεν Θεὸν, σὲ ἔγνωμεν κτίστην· ἐν σου σημεία πεποιήκαμεν, διὰ σοῦ δαίμονας ἀπη- λάσαμεν· διὰ σὲ τὴν σάρκα ἐτήξαμεν, διὰ σὲ παρθενίαν ἐφυλάξαμεν, διὰ σὲ ἀγνείαν ἐπισπασάμε- θα, διὰ σὲ πάροικοι τῆς γῆς ἐγενήθημεν (33)· καὶ λέγεις· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς· ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ! Τότε ἀποκριθήσεται καὶ αὐτοῖς λέγων· Ωμολογήσατέ με Δεσπότην, ἀλλὰ τοῖς λόγοις μου οὐκ (34) ἐπειθαρχή- σατε. Την σφραγίδα τοῦ σταυροῦ μου ἐσημειώθητε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ ἡφανίσατε. Τὸ βάπτισμά μου ἐλάβετε, ἀλλὰ τὰς ἐντολάς μου οὐκ ἐφυλάξατε, Το σώμα (35) τῇ παρθενίᾳ κατεδαμάσατε, ἀλλὰ τὴν ἐλεημοσύνην οὐκ ἐφυλάξατε, ἀλλὰ τὴν μισαδελφίαν ἐκ τῶν ὑμετέρων ψυχῶν οὐκ ἐσοβήσατε (36). Οὐ γὰρ πᾶς ὅστις λέγει μοι, Κύριε, Κύριε, σωθήσεται, ἀλλ' εἰς κόλασιν αιώνιον· οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ηκούσατε, ἀγαπητοί, τοῦ Κυρίου τὴν ἀπόκρισιν· ἔγνωτε τοῦ κριτοῦ τὴν ἀπόφασιν· ἐμά- θετε οἷον κριτήριον φοβερὸν ἡμᾶς ἀναμένει, καὶ ἡμέρα, καὶ ὥρα· ταύτης φροντίσωμεν καθ' ἑκάστην, ταύτης μελετήσωμεν ἡμέρας καὶ νυκτὸς, καὶ ἐν τοῖς οἴκοις, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, ἵνα μὴ εἰς τὴν δίκην ἐκείνην τὴν φοβερὰν καὶ ἀπροσω μετανοήσαντες ἢ ἐλεήσαντες ἐνταῦθα οὐδὲν χρεω στοῦντες ἀλλ᾽ ἤ, σου δαίμονας ἀπηλάσαμεν. • ὁ ποιῶν τὸ θέλημά μου.— Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι - ἐγενήθημεν. ἠφανίσατε. ματί μου δαιμόνια ἐδιώξατε. - DE CONSUMMATIONE MUNDI. SPURIA. XLVII. XLVII. Jam solutus est conventus publicus, spe- ctaculum desiit mundi hujus, præteriit deceptio ac species illius; mihi adhærescite ", cui fectitur omne genu coelestium, terrestrium et infernorum. Omnes enim qui neglexerint, nec misericordiam exercuerint hic bene merendo, nihil eis debetur, nisi ignis qui non exstinguitur. Humanus enim sum, at justus quoque judex. Nam omnes pro digni tate remunerabor, omnibus pro cujusque labore mercedem præstabo, omnibus pro suo certamine præmia rependam. Misereri volo, sed oleum in va- sis vestris non video. Misericordiam exhibere desi- dero, sed transegistis vitam omnem sine ulla com- miseratione. Affectu misericordiæ erga vos commo- veri propero: sed lampades vestræ caliginosæ sunt B præ cordis duritia. Discedite a me ¹³. Judicium enim fiet ei sine misericordia, qui non fecit misericor- diam 1. C XLVIII. G XLIX. D Philipp. 11, 10. Matth. vn, 23. Jacob. Ibid., 21. is Matth. XXV, 46. : etc. XLVIII. Tunc ipsi etiam respondebunt horrendo ac personas non accipienti judici: Domine, quando te vidimus esurientem aut sitientem, aut peregrinum, aut nudum, aut ægrotum, aut in carcere, et non mi- nistravimus tibi 18? Domine, non agnoscis nos? Tu uos formasti, tu condidisti, tu nos e quatuor ele- mentis composuisti, tu spiritum et animam inse ruisti ; tibi credidimus, sigilli tui participes facti sumus, baptisma tuum accepimus; te confitemur Deum, te novimus creatorem; in te signa fecimus, per te damonas expulimus ; propter te carnem ma- ceravimus, propter te virginitatem servavimus, pro- pter te castitatem nobis ascivimus, propter te facti sumus advenæ terræ : et ais, Nescio vos; discedite a me 16! Tum respondebit etiam illis, his verbis : Confessi estis me Dominum, sed verbis meis non paruistis. Signo crucis meæ notati estis, sed hoc animi duritia delevistis. Baptisma meum recepistis ; at præcepta mea non servastis, at odium fraternum ex animis vestris non excussistis. Non enim omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, salvabitur; sed qui faciet voluntatem meam 1. Et discedent hi in supplicium alernum ; justi vero in vitam æternam 18. XLIX. Audistis, dilecti, responsionem Domini, cognovistis sententiam judicis, didicistis quam hor rendum judicium et dies et hora nos maneat; de eo solliciti cogitemus quotidie; hoc diu noctuque meditemur, in domibus, in plateis, in ecclesiis; ne in horrendo illo judicio, in quo nulla est perso- narum acceptio, abjecti ac tristes astemus condem- 11, 13. Matth. xxν, 44. Matth. VII, 23. tui ex altero Pici codice. In B. sequitur, èv tŷ óvó- (29) In B. sequitur - Έν τῷ βίῳ τούτῳ, καὶ μὴ (30) Τὰς δωρεάς, Β. (31) Desunt in B. verba ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας. (32) Β., κατέσχομεν. Ibidem statin sequitur, διά 33) Desunt in B verba, διά σε πάροικοι τῆς γῆς (34) Β. Υπηκούσατε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ (35) Verba, τὸ σῶμα usque ad έφυλάξατε, resti (36) Β., οὐκ ἐδιώξατε.

Ελύθη λοιπὸν ἡ πανήγυρις, ἐπαύθη τοῦ Α βίου τὸ θέατρον, παρῆλθεν ἡ πλάνη αὐτοῦ καὶ ἡ φαν τασία· ἐμοὶ προσενέχθητε, ᾧ κάμπτει πᾶν γόνυ ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, καὶ καταχθονίων. Πάντες γὰρ οἱ ἀμελήσαντες (29), οὐδὲ οίκτειρήσαντες ἐν εὐ- ποιίαις ἐνταῦθα, οὐδὲν χρεωστοῦνται, ἀλλ᾽ ἢ τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον. Φιλάνθρωπος γάρ εἰμι, ἀλλὰ καὶ δικαιο- κρίτης πᾶσι. Τὰς γὰρ κατ᾽ ἀξίαν ἀποδώσω τὰς ἀμοι- βάς (50) · πᾶσι τὰς κατὰ τὸν ἑκάστου κάματον παρ ἔξω τὸν μισθόν· πᾶσι πρὸς τὸν ἴδιον ἀγῶνα δώσω καὶ τὰς ἀμοιβάς. Ἐλεῆσαι βούλομαι, ἀλλ᾽ ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις ὑμῶν οὐ καθορῶ. Οἰκτειρῆσαι θέλω, ἀλλ᾽ ὅλως ἄνευ οἰκτιρμῶν τὸν βίον μετήλθετε. Σπλαγχνι- σθῆναι σπεύδω, ἀλλ᾽ αἱ λαμπάδες ὑμῶν σκοτειναί εἰσιν ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας (31). Ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ. Ἡ γὰρ κρίσις ἀνίλεως ἐστι τῷ μὴ ποιήσαντι Έλεος. Τότε αποκριθήσονται καὶ αὐτοὶ πρὸς τὸν φοβερὸν κριτὴν, καὶ ἀπροσωπόληπτον· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, ἢ διψῶντα, ἢ ξένον, ἢ γυμνὸν, ἢ ἀσθενῆ, ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκο νήσαμέν σοι; Κύριε, οὐ γνωρίζεις ἡμᾶς; Σὺ ἡμᾶς ἔπλασας, σὺ ἐδημιούργησας, σὺ ἐκ τεσσάρων στοι χείων ἡμᾶς συνήρμοσας, σὺ πνεῦμα καὶ ψυχήν ἔθηκας· σοὶ ἐπιστεύσαμεν, σοῦ τὴν σφραγίδα μετ- ἔσχομεν (32), σοῦ τὸ βάπτισμα ἐλάβομεν· σὲ ὡμο λογήσαμεν Θεὸν, σὲ ἔγνωμεν κτίστην· ἐν σου σημεία πεποιήκαμεν, διὰ σοῦ δαίμονας ἀπη- λάσαμεν· διὰ σὲ τὴν σάρκα ἐτήξαμεν, διὰ σὲ παρθενίαν ἐφυλάξαμεν, διὰ σὲ ἀγνείαν ἐπισπασάμε- θα, διὰ σὲ πάροικοι τῆς γῆς ἐγενήθημεν (33)· καὶ λέγεις· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς· ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ! Τότε ἀποκριθήσεται καὶ αὐτοῖς λέγων· Ωμολογήσατέ με Δεσπότην, ἀλλὰ τοῖς λόγοις μου οὐκ (34) ἐπειθαρχή- σατε. Την σφραγίδα τοῦ σταυροῦ μου ἐσημειώθητε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ ἡφανίσατε. Τὸ βάπτισμά μου ἐλάβετε, ἀλλὰ τὰς ἐντολάς μου οὐκ ἐφυλάξατε, Το σώμα (35) τῇ παρθενίᾳ κατεδαμάσατε, ἀλλὰ τὴν ἐλεημοσύνην οὐκ ἐφυλάξατε, ἀλλὰ τὴν μισαδελφίαν ἐκ τῶν ὑμετέρων ψυχῶν οὐκ ἐσοβήσατε (36). Οὐ γὰρ πᾶς ὅστις λέγει μοι, Κύριε, Κύριε, σωθήσεται, ἀλλ' εἰς κόλασιν αιώνιον· οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ηκούσατε, ἀγαπητοί, τοῦ Κυρίου τὴν ἀπόκρισιν· ἔγνωτε τοῦ κριτοῦ τὴν ἀπόφασιν· ἐμά- θετε οἷον κριτήριον φοβερὸν ἡμᾶς ἀναμένει, καὶ ἡμέρα, καὶ ὥρα· ταύτης φροντίσωμεν καθ' ἑκάστην, ταύτης μελετήσωμεν ἡμέρας καὶ νυκτὸς, καὶ ἐν τοῖς οἴκοις, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, ἵνα μὴ εἰς τὴν δίκην ἐκείνην τὴν φοβερὰν καὶ ἀπροσω μετανοήσαντες ἢ ἐλεήσαντες ἐνταῦθα οὐδὲν χρεω στοῦντες ἀλλ᾽ ἤ, σου δαίμονας ἀπηλάσαμεν. • ὁ ποιῶν τὸ θέλημά μου.— Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι - ἐγενήθημεν. ἠφανίσατε. ματί μου δαιμόνια ἐδιώξατε. - DE CONSUMMATIONE MUNDI. SPURIA. XLVII. XLVII. Jam solutus est conventus publicus, spe- ctaculum desiit mundi hujus, præteriit deceptio ac species illius; mihi adhærescite ", cui fectitur omne genu coelestium, terrestrium et infernorum. Omnes enim qui neglexerint, nec misericordiam exercuerint hic bene merendo, nihil eis debetur, nisi ignis qui non exstinguitur. Humanus enim sum, at justus quoque judex. Nam omnes pro digni tate remunerabor, omnibus pro cujusque labore mercedem præstabo, omnibus pro suo certamine præmia rependam. Misereri volo, sed oleum in va- sis vestris non video. Misericordiam exhibere desi- dero, sed transegistis vitam omnem sine ulla com- miseratione. Affectu misericordiæ erga vos commo- veri propero: sed lampades vestræ caliginosæ sunt B præ cordis duritia. Discedite a me ¹³. Judicium enim fiet ei sine misericordia, qui non fecit misericor- diam 1. C XLVIII. G XLIX. D Philipp. 11, 10. Matth. vn, 23. Jacob. Ibid., 21. is Matth. XXV, 46. : etc. XLVIII. Tunc ipsi etiam respondebunt horrendo ac personas non accipienti judici: Domine, quando te vidimus esurientem aut sitientem, aut peregrinum, aut nudum, aut ægrotum, aut in carcere, et non mi- nistravimus tibi 18? Domine, non agnoscis nos? Tu uos formasti, tu condidisti, tu nos e quatuor ele- mentis composuisti, tu spiritum et animam inse ruisti ; tibi credidimus, sigilli tui participes facti sumus, baptisma tuum accepimus; te confitemur Deum, te novimus creatorem; in te signa fecimus, per te damonas expulimus ; propter te carnem ma- ceravimus, propter te virginitatem servavimus, pro- pter te castitatem nobis ascivimus, propter te facti sumus advenæ terræ : et ais, Nescio vos; discedite a me 16! Tum respondebit etiam illis, his verbis : Confessi estis me Dominum, sed verbis meis non paruistis. Signo crucis meæ notati estis, sed hoc animi duritia delevistis. Baptisma meum recepistis ; at præcepta mea non servastis, at odium fraternum ex animis vestris non excussistis. Non enim omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, salvabitur; sed qui faciet voluntatem meam 1. Et discedent hi in supplicium alernum ; justi vero in vitam æternam 18. XLIX. Audistis, dilecti, responsionem Domini, cognovistis sententiam judicis, didicistis quam hor rendum judicium et dies et hora nos maneat; de eo solliciti cogitemus quotidie; hoc diu noctuque meditemur, in domibus, in plateis, in ecclesiis; ne in horrendo illo judicio, in quo nulla est perso- narum acceptio, abjecti ac tristes astemus condem- 11, 13. Matth. xxν, 44. Matth. VII, 23. tui ex altero Pici codice. In B. sequitur, èv tŷ óvó- (29) In B. sequitur - Έν τῷ βίῳ τούτῳ, καὶ μὴ (30) Τὰς δωρεάς, Β. (31) Desunt in B. verba ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας. (32) Β., κατέσχομεν. Ibidem statin sequitur, διά 33) Desunt in B verba, διά σε πάροικοι τῆς γῆς (34) Β. Υπηκούσατε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ (35) Verba, τὸ σῶμα usque ad έφυλάξατε, resti (36) Β., οὐκ ἐδιώξατε.

Ελύθη λοιπὸν ἡ πανήγυρις, ἐπαύθη τοῦ Α βίου τὸ θέατρον, παρῆλθεν ἡ πλάνη αὐτοῦ καὶ ἡ φαν τασία· ἐμοὶ προσενέχθητε, ᾧ κάμπτει πᾶν γόνυ ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, καὶ καταχθονίων. Πάντες γὰρ οἱ ἀμελήσαντες (29), οὐδὲ οίκτειρήσαντες ἐν εὐ- ποιίαις ἐνταῦθα, οὐδὲν χρεωστοῦνται, ἀλλ᾽ ἢ τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον. Φιλάνθρωπος γάρ εἰμι, ἀλλὰ καὶ δικαιο- κρίτης πᾶσι. Τὰς γὰρ κατ᾽ ἀξίαν ἀποδώσω τὰς ἀμοι- βάς (50) · πᾶσι τὰς κατὰ τὸν ἑκάστου κάματον παρ ἔξω τὸν μισθόν· πᾶσι πρὸς τὸν ἴδιον ἀγῶνα δώσω καὶ τὰς ἀμοιβάς. Ἐλεῆσαι βούλομαι, ἀλλ᾽ ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις ὑμῶν οὐ καθορῶ. Οἰκτειρῆσαι θέλω, ἀλλ᾽ ὅλως ἄνευ οἰκτιρμῶν τὸν βίον μετήλθετε. Σπλαγχνι- σθῆναι σπεύδω, ἀλλ᾽ αἱ λαμπάδες ὑμῶν σκοτειναί εἰσιν ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας (31). Ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ. Ἡ γὰρ κρίσις ἀνίλεως ἐστι τῷ μὴ ποιήσαντι Έλεος. Τότε αποκριθήσονται καὶ αὐτοὶ πρὸς τὸν φοβερὸν κριτὴν, καὶ ἀπροσωπόληπτον· Κύριε, πότε σε ίδομεν πεινώντα, ἢ διψῶντα, ἢ ξένον, ἢ γυμνὸν, ἢ ἀσθενῆ, ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκο νήσαμέν σοι; Κύριε, οὐ γνωρίζεις ἡμᾶς; Σὺ ἡμᾶς ἔπλασας, σὺ ἐδημιούργησας, σὺ ἐκ τεσσάρων στοι χείων ἡμᾶς συνήρμοσας, σὺ πνεῦμα καὶ ψυχήν ἔθηκας· σοὶ ἐπιστεύσαμεν, σοῦ τὴν σφραγίδα μετ- ἔσχομεν (32), σοῦ τὸ βάπτισμα ἐλάβομεν· σὲ ὡμο λογήσαμεν Θεὸν, σὲ ἔγνωμεν κτίστην· ἐν σου σημεία πεποιήκαμεν, διὰ σοῦ δαίμονας ἀπη- λάσαμεν· διὰ σὲ τὴν σάρκα ἐτήξαμεν, διὰ σὲ παρθενίαν ἐφυλάξαμεν, διὰ σὲ ἀγνείαν ἐπισπασάμε- θα, διὰ σὲ πάροικοι τῆς γῆς ἐγενήθημεν (33)· καὶ λέγεις· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς· ἀπέλθετε ἀπ' ἐμοῦ! Τότε ἀποκριθήσεται καὶ αὐτοῖς λέγων· Ωμολογήσατέ με Δεσπότην, ἀλλὰ τοῖς λόγοις μου οὐκ (34) ἐπειθαρχή- σατε. Την σφραγίδα τοῦ σταυροῦ μου ἐσημειώθητε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ ἡφανίσατε. Τὸ βάπτισμά μου ἐλάβετε, ἀλλὰ τὰς ἐντολάς μου οὐκ ἐφυλάξατε, Το σώμα (35) τῇ παρθενίᾳ κατεδαμάσατε, ἀλλὰ τὴν ἐλεημοσύνην οὐκ ἐφυλάξατε, ἀλλὰ τὴν μισαδελφίαν ἐκ τῶν ὑμετέρων ψυχῶν οὐκ ἐσοβήσατε (36). Οὐ γὰρ πᾶς ὅστις λέγει μοι, Κύριε, Κύριε, σωθήσεται, ἀλλ' εἰς κόλασιν αιώνιον· οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ηκούσατε, ἀγαπητοί, τοῦ Κυρίου τὴν ἀπόκρισιν· ἔγνωτε τοῦ κριτοῦ τὴν ἀπόφασιν· ἐμά- θετε οἷον κριτήριον φοβερὸν ἡμᾶς ἀναμένει, καὶ ἡμέρα, καὶ ὥρα· ταύτης φροντίσωμεν καθ' ἑκάστην, ταύτης μελετήσωμεν ἡμέρας καὶ νυκτὸς, καὶ ἐν τοῖς οἴκοις, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, ἵνα μὴ εἰς τὴν δίκην ἐκείνην τὴν φοβερὰν καὶ ἀπροσω μετανοήσαντες ἢ ἐλεήσαντες ἐνταῦθα οὐδὲν χρεω στοῦντες ἀλλ᾽ ἤ, σου δαίμονας ἀπηλάσαμεν. • ὁ ποιῶν τὸ θέλημά μου.— Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι - ἐγενήθημεν. ἠφανίσατε. ματί μου δαιμόνια ἐδιώξατε. - DE CONSUMMATIONE MUNDI. SPURIA. XLVII. XLVII. Jam solutus est conventus publicus, spe- ctaculum desiit mundi hujus, præteriit deceptio ac species illius; mihi adhærescite ", cui fectitur omne genu coelestium, terrestrium et infernorum. Omnes enim qui neglexerint, nec misericordiam exercuerint hic bene merendo, nihil eis debetur, nisi ignis qui non exstinguitur. Humanus enim sum, at justus quoque judex. Nam omnes pro digni tate remunerabor, omnibus pro cujusque labore mercedem præstabo, omnibus pro suo certamine præmia rependam. Misereri volo, sed oleum in va- sis vestris non video. Misericordiam exhibere desi- dero, sed transegistis vitam omnem sine ulla com- miseratione. Affectu misericordiæ erga vos commo- veri propero: sed lampades vestræ caliginosæ sunt B præ cordis duritia. Discedite a me ¹³. Judicium enim fiet ei sine misericordia, qui non fecit misericor- diam 1. C XLVIII. G XLIX. D Philipp. 11, 10. Matth. vn, 23. Jacob. Ibid., 21. is Matth. XXV, 46. : etc. XLVIII. Tunc ipsi etiam respondebunt horrendo ac personas non accipienti judici: Domine, quando te vidimus esurientem aut sitientem, aut peregrinum, aut nudum, aut ægrotum, aut in carcere, et non mi- nistravimus tibi 18? Domine, non agnoscis nos? Tu uos formasti, tu condidisti, tu nos e quatuor ele- mentis composuisti, tu spiritum et animam inse ruisti ; tibi credidimus, sigilli tui participes facti sumus, baptisma tuum accepimus; te confitemur Deum, te novimus creatorem; in te signa fecimus, per te damonas expulimus ; propter te carnem ma- ceravimus, propter te virginitatem servavimus, pro- pter te castitatem nobis ascivimus, propter te facti sumus advenæ terræ : et ais, Nescio vos; discedite a me 16! Tum respondebit etiam illis, his verbis : Confessi estis me Dominum, sed verbis meis non paruistis. Signo crucis meæ notati estis, sed hoc animi duritia delevistis. Baptisma meum recepistis ; at præcepta mea non servastis, at odium fraternum ex animis vestris non excussistis. Non enim omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, salvabitur; sed qui faciet voluntatem meam 1. Et discedent hi in supplicium alernum ; justi vero in vitam æternam 18. XLIX. Audistis, dilecti, responsionem Domini, cognovistis sententiam judicis, didicistis quam hor rendum judicium et dies et hora nos maneat; de eo solliciti cogitemus quotidie; hoc diu noctuque meditemur, in domibus, in plateis, in ecclesiis; ne in horrendo illo judicio, in quo nulla est perso- narum acceptio, abjecti ac tristes astemus condem- 11, 13. Matth. xxν, 44. Matth. VII, 23. tui ex altero Pici codice. In B. sequitur, èv tŷ óvó- (29) In B. sequitur - Έν τῷ βίῳ τούτῳ, καὶ μὴ (30) Τὰς δωρεάς, Β. (31) Desunt in B. verba ἐκ τῆς ἀσπλαγχνίας. (32) Β., κατέσχομεν. Ibidem statin sequitur, διά 33) Desunt in B verba, διά σε πάροικοι τῆς γῆς (34) Β. Υπηκούσατε, ἀλλὰ ταύτην ἀσπλαγχνίᾳ (35) Verba, τὸ σῶμα usque ad έφυλάξατε, resti (36) Β., οὐκ ἐδιώξατε.