Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 10:787Πρὸς Ἰουδαίους ἀποδεικτική Οὐκοῦν κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου καὶ πρόσεχε, ὦ Ἰουδαῖε· σὺ δὲ πολλάκις ἐκκαυχώμενος ὅτι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον θανάτωι κατέκρινας καὶ ὄξος καὶ χολὴν αὐτὸν ἐπότισας, καὶ σεμνύνηι ἐπὶ τούτωι. δεῦρο οὖν, κοινῶς ἐπισκεψώμεθα μήπως ἀδίκως καυχᾶσαι, ὦ Ἰσραήλ, μήπως σοι τὸ μικρὸν ἐκεῖνο ὄξος καὶ ἡ χολὴ τὴν φοβερὰν [σοι] ταύτην ἐπήγαγεν ἀπειλήν, μήπως δι’ αὐτοῦ ἐν τοῖς μυρίοις τούτοις ὑπάρχεις δεινοῖς. προαγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ὁ διὰ πνεύματος ἁγίου λαλῶν ἀψευδὴς ὑπάρχων Δαυὶδ ὁ τοῦ Ἰεσσαί. οὗτος ψάλλων τινὰ προφητικῶς εἰς τὸν ἀληθῆ Χριστὸν τὸν θεὸν ἡμῶν ἐμελώιδησεν διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος. πάντα τὰ ὑπὸ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἐν τῶι πάθει γινόμενα σαφῶς κατηγγείλατο, ἐν ὧι Χριστὸς ὁ ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου Ἀδὰμ ἐνδυσάμενος ὡς ἐκ προσώπου ἡμῶν ἐπικαλεῖται τὸν ἐν οὐρανοῖς θεὸν πατέρα καὶ λέγει [ἐν τῶι ξη ψαλμῶι]· σῶσόν με, ὁ θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, τοῦτ’ ἐστὶν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ἅιδου διὰ τῆς ἐν παραδείσωι παρακοῆς·
Α καὶ σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον· ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγη- σόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέ ρα· καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα.» Ταῦτά σοι παρέστησα διά βραχέων ἀρυσάμε νος, Θεόφιλε, ὅπως φυλάσσων μετὰ πίστεως τὰ γεγραμμένα, καὶ προβλέπων τὰ ἐσόμενα, ἀπρόσκοπον ἑαυτὸν καὶ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις φυλάξης, προσδεχόμε νος τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν, ἐν ᾗ ἀναστήσας τοὺς ἁγίους ἡμῶν σὺν αὐτοῖς εὐφρανθήσεται, δοξάζων Πατέρα· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣ ΙΟΥΔΑΙΟΥΣ ο Οὐκοῦν κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ, καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου, καὶ πρόσεχε, ὦ Ἰουδαῖς. Σὺ δὲ πολὺ λάκις ἐκκαυχώμενος, ὅτι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον θανάτῳ κατέκρινας, καὶ ὄξος καὶ χολὴν αὐτὸν ἐπότι σας· καὶ σεμνύνῃ ἐπὶ τούτῳ. Δεῦρο οὖν κοινῶς ἐπισ σκεψώμεθα μήπως ἀδίκως καυχᾶσαι, ὦ Ἰσραὴλ, μή πως σοι τὸ μικρὸν ἐκεῖνο ὄξος καὶ ἡ χολὴ τὴν φοβε ράν σοι ταύτην ἐπήγαγεν ἀπειλήν· μήπως δι' αὐτοῦ ἐν τοῖς μυρίοις τούτοις υπάρχεις δεινοῖς. Προαγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ὁ διά Πνεύματος ἁγίου λαλῶν, ἀψευδῆς ὑπάρχων, Δαυὶδ ὁ τοῦ Ἰεσσαί. Ού τος ψάλλων τινὰ προφητικῶς εἰς τὸν ἀληθῆ Χριστὸν, τὸν Θεὸν ἡμῶν ἐμελώδησε διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, πάντα τὰ ὑπὸ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἐν τῷ πάθει γινό μενα σαφῶς κατηγγείλατο· ἐν ᾧ ὁ Χριστὸς ὁ ταπει- νώσας ἑαυτὸν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου Αδὰμ ἐν- δυσάμενος, ὡς ἐκ προσώπου ἡμῶν ἐπικαλεῖται τὸν ἐν οὐρανοῖς Θεὸν Πατέρα, καὶ λέγει ἐν τῷ ξη' ψαλ μῷ (31)· « Σώσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα HIPPOLYTI OPP. PARS I. DOGMAT. ET HISTORIC; voce et tuba Del descendet de cœlo, et mortui in Christo resurgent primum. Deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, simul cum eis rapiemur in oc- cursum Domini in aera; et sic semper cum Domino crimus . » LVVII. Hæc tibi paucis exposui, o Theophile, ex divinis Scripturis hausta, ut servando fide quæ scripta sunt, prospiciensque futura, inoffensum te Deo ac hominibus serves, exspectans beatam spem, et illustrationem Dei, et Salvatoris nostri ", in qua suscitatis sanctis nostris, cum eis lætabitur gloridi- cans Patrem. Ipsi gloria in sempiterna sæcula sæcu- lorum. Amen. - SANCTI HIPPOLYTI EPISCOPI ET MARTYRIS DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS FRANCISCO TURRIANO INTERPRETE. I. Inelina aurem tuam, Judae, et audi verba mea, et attende. Sape gloriaris tu, quod Jesum Nazare- num mortis condemnasti, et quod acetum et fel ei ad bibendum porrexisti; et hoc gloriosum putas. Accede igitur, et consideremnus communiter, utrum- ne injuste gloriaris, Israel, et illud parum aceti et fellis has horribiles minas tibi intulit; utrumne propter illud in istis infinitis calamitatibus es. B II. Procedat igitur in medium. qui per Spiritum sanctum loquitur, et verax est, David Alius Jesse. Hic, cum quædam prophetice de vero Christo ca- neret, et Deum nostrum per Spiritum sanctum ca- nendo celebraret, omnia quæ a Judæis in passione ejus facta sunt, clare denuntiavit; ubi Christus qui se humiliavit, et formam servi Adam induit, tan- quam ex persona nostra, invocat Deum Patrem qui in coelis est, et ait psalm. Lxvu : Serva me, Deus, quoniam intraverunt aquæ usque ad animam Tit. 11, 13. 12. • I Thess. IV, sive eorum numerum allegare, solemne illa jampri- dear ætate fuit scriptoribus: ut ex Origene, Cypria- C no, Lactantio, aliisque etiam antiquioribus constat. FABRIC. (51) Ἐν τῷ ξη' ψαλμῷ. Annumerare Psalmo
PG 10:788καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις,20 ἢ γοῦν ἀντίληψις· ἐξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν θεόν μου,20 πότε ἥξει καὶ σώσει με. εἶτα εἰπὼν τὰ ἑξῆς λέγει λοιπὸν ὡς ἐξ οἰκείου προσώπου ὁ Χριστός· ἃ οὐχ ἥρπαζον,20 φησίν, τότε ἀπετίννυον,20 τοῦτ’ ἐστὶν ἅπερ οὐχ ἥμαρτον, ὑπὲρ τοῦ ἁμαρτήσαντος Ἀδὰμ ὑπέμεινα τὸν θάνατον, ἐπεί, ὁ θεός, σὺ οἶδας τὴν ἀφροσύνην μου καὶ αἱ πλημμελίαι μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν,20 τοῦτ’ ἐστὶν οὐ γὰρ ἐπλημμέλησα, φησίν.
Α καὶ σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον· ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγη- σόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέ ρα· καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα.» Ταῦτά σοι παρέστησα διά βραχέων ἀρυσάμε νος, Θεόφιλε, ὅπως φυλάσσων μετὰ πίστεως τὰ γεγραμμένα, καὶ προβλέπων τὰ ἐσόμενα, ἀπρόσκοπον ἑαυτὸν καὶ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις φυλάξης, προσδεχόμε νος τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν, ἐν ᾗ ἀναστήσας τοὺς ἁγίους ἡμῶν σὺν αὐτοῖς εὐφρανθήσεται, δοξάζων Πατέρα· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣ ΙΟΥΔΑΙΟΥΣ ο Οὐκοῦν κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ, καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου, καὶ πρόσεχε, ὦ Ἰουδαῖς. Σὺ δὲ πολὺ λάκις ἐκκαυχώμενος, ὅτι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον θανάτῳ κατέκρινας, καὶ ὄξος καὶ χολὴν αὐτὸν ἐπότι σας· καὶ σεμνύνῃ ἐπὶ τούτῳ. Δεῦρο οὖν κοινῶς ἐπισ σκεψώμεθα μήπως ἀδίκως καυχᾶσαι, ὦ Ἰσραὴλ, μή πως σοι τὸ μικρὸν ἐκεῖνο ὄξος καὶ ἡ χολὴ τὴν φοβε ράν σοι ταύτην ἐπήγαγεν ἀπειλήν· μήπως δι' αὐτοῦ ἐν τοῖς μυρίοις τούτοις υπάρχεις δεινοῖς. Προαγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ὁ διά Πνεύματος ἁγίου λαλῶν, ἀψευδῆς ὑπάρχων, Δαυὶδ ὁ τοῦ Ἰεσσαί. Ού τος ψάλλων τινὰ προφητικῶς εἰς τὸν ἀληθῆ Χριστὸν, τὸν Θεὸν ἡμῶν ἐμελώδησε διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, πάντα τὰ ὑπὸ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἐν τῷ πάθει γινό μενα σαφῶς κατηγγείλατο· ἐν ᾧ ὁ Χριστὸς ὁ ταπει- νώσας ἑαυτὸν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου Αδὰμ ἐν- δυσάμενος, ὡς ἐκ προσώπου ἡμῶν ἐπικαλεῖται τὸν ἐν οὐρανοῖς Θεὸν Πατέρα, καὶ λέγει ἐν τῷ ξη' ψαλ μῷ (31)· « Σώσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα HIPPOLYTI OPP. PARS I. DOGMAT. ET HISTORIC; voce et tuba Del descendet de cœlo, et mortui in Christo resurgent primum. Deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, simul cum eis rapiemur in oc- cursum Domini in aera; et sic semper cum Domino crimus . » LVVII. Hæc tibi paucis exposui, o Theophile, ex divinis Scripturis hausta, ut servando fide quæ scripta sunt, prospiciensque futura, inoffensum te Deo ac hominibus serves, exspectans beatam spem, et illustrationem Dei, et Salvatoris nostri ", in qua suscitatis sanctis nostris, cum eis lætabitur gloridi- cans Patrem. Ipsi gloria in sempiterna sæcula sæcu- lorum. Amen. - SANCTI HIPPOLYTI EPISCOPI ET MARTYRIS DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS FRANCISCO TURRIANO INTERPRETE. I. Inelina aurem tuam, Judae, et audi verba mea, et attende. Sape gloriaris tu, quod Jesum Nazare- num mortis condemnasti, et quod acetum et fel ei ad bibendum porrexisti; et hoc gloriosum putas. Accede igitur, et consideremnus communiter, utrum- ne injuste gloriaris, Israel, et illud parum aceti et fellis has horribiles minas tibi intulit; utrumne propter illud in istis infinitis calamitatibus es. B II. Procedat igitur in medium. qui per Spiritum sanctum loquitur, et verax est, David Alius Jesse. Hic, cum quædam prophetice de vero Christo ca- neret, et Deum nostrum per Spiritum sanctum ca- nendo celebraret, omnia quæ a Judæis in passione ejus facta sunt, clare denuntiavit; ubi Christus qui se humiliavit, et formam servi Adam induit, tan- quam ex persona nostra, invocat Deum Patrem qui in coelis est, et ait psalm. Lxvu : Serva me, Deus, quoniam intraverunt aquæ usque ad animam Tit. 11, 13. 12. • I Thess. IV, sive eorum numerum allegare, solemne illa jampri- dear ætate fuit scriptoribus: ut ex Origene, Cypria- C no, Lactantio, aliisque etiam antiquioribus constat. FABRIC. (51) Ἐν τῷ ξη' ψαλμῷ. Annumerare Psalmo
PG 10:789δι’ ὃ μὴ αἰσχυνθείησαν οἱ ὑπομένοντές μου ἰδεῖν τὴν τριήμερον ἀνάστασιν, τοῦτ’ ἐστὶν οἱ ἀπόστολοι, ὅτι ἕνεκα σοῦ,20 χάριν τοῦ ὑπακοῦσαί σοι, ὑπήνεγκα ὀνειδισμόν,20 τοῦτ’ ἐστὶν τὸν σταυρόν, ὅτε ἐκάλυψαν ἐντροπῆι τὸ πρόσωπόν μου οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτε ἀπηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς κατὰ σάρκα ἀδελφοῖς μου καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου,20 τοῦτ’ ἐστὶ συναγωγῆς, διότι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου, πάτερ, κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε [ἐπέπεσαν ἐπ’ ἐμὲ] καὶ θυόντων τοῖς εἰδώλοις ἐπέπεσαν [ἐπ’] ἐμέ.20 δι’ ὃ κατ’ ἐμοῦ ἠδολέσχουν οἱ καθήμενοι ἐν πύλαις,20 ἔξω γὰρ τῆς πύλης με ἐσταύρωσαν, καὶ εἰς ἐμὲ ἔψαλλον οἱ πίνοντες οἶνον,20 τοῦτ’ ἐστὶν τῆι τοῦ πάσχα ἑορτῆι. ἐγὼ δὲ τῆι προσευχῆι μου πρὸς σέ, κύριε,20 ἔλεγον· πάτερ, ἄφες αὐτοῖς, τοῖς ἔθνεσιν, διότι καιρὸς εὐδοκίας τῶν ἐθνῶν. μὴ τοίνυν καταποντισάτω με καταιγὶς πειρασμῶν μηδὲ καταπιέτω με βυθός,20 τοῦτ’ ἐστὶν ὁ ἅιδης. οὐ γὰρ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ἅιδην μηδὲ συςχέτω ἐπ’ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ,20 τοῦτ’ ἐστὶν τὸ μνῆμα.
ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθού, τουτέστιν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ᾅδου, διὰ τῆς ἐν παραδείσῳ παρα κοῆς· « καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις, » ήγουν ἀντίλη- ψις. • Εξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου, πότε ἥξει καὶ σώσει με. » Εἶτα εἰπὼν τὰ ἑξῆς λέγει λοιπὸν ὡς ἐξ οἰκείου προστ ώπου ὁ Χριστός· « Α οὐχ ήρπαζον, φησίν, τότε ἀπε τίννυον, τουτέστιν, ἅπερ οὐχ ἥμαρτον, ὑπὲρ τοῦ ἁμαρτήματος 'Αδάμ ὑπέμεινα τὸν θάνατον. « Επει, · Θεὸς, σὺ οἶδας τὴν ἀφροσύνην μου, καὶ αἱ πλημμέ λειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν, τουτέστιν, οὐ γὰρ ἐπλημμέλησε, φησίν· δι' δ ε μὴ αἰσχυνθείησαν οἱ ὑπομένοντές μου ἰδεῖν τὴν τριήμερον ἀνάστασιν, τουτέστιν οἱ ἀπόστολοι. « Οτι ἕνεκά σου, ο χάριν τοῦ ὑπακοῦσαί σου, ο υπήνεγκα ὀνειδισμόν, » τουτέ- στι τὸν σταυρὸν, ὅτε ἐκάλυψαν έντροπῇ τὸ πρόσω πόν μου, οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε « ἀπηλλοτριωμένος ἐγενή θην τοῖς κατὰ σάρκα ἀδελφοῖς μου, καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου, » τουτέστι, Συναγωγής. • Διότι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου, Πάτερ, κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε, » καὶ θυόντων τοῖς εἰδώλοις, ι ἐπέπεσαν ἐπ' ἐμέ. » Διδ ι κατ' ἐμοῦ ἠδολέσχουν οἱ καθήμενοι ἐν πύλαις· › ἔξω γὰρ τῆς πύ λης με εσταύρωσαν· ι καὶ εἰς ἐμὲ ἔψαλλον οἱ πίνον- τες οἶνον, » τουτέστι τῇ τοῦ Πάσχα ἑορτῇ. • Ἐγὼ δὲ τῇ προσευχή μου πρὸς σὲ, Κύριε, ο ἔλεγον· « Πάτερ, ἄρες αὐτοῖς, ο τοῖς ἔθνεσιν, διότι καιρὸς εὐδοκίας τῶν ἐθνῶν. « Μὴ τοίνυν καταποντισάτω με καταιγὶς » πειρασμῶν, « μηδὲ καταπιέτω με βυθός, » τουτέστιν, ὁ ᾄδης. « Οὐ γὰρ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς άδην - α μηδὲ συσχέτω ἐπ' ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ, τουτέστι τὸ μνημεῖον. « Ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου - σαί με, ο ἵνα μὴ καυχήσωνται οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Καταπίωμεν αὐτόν. Ταῦτα δὲ πάντα Χριστὸς οἰκονομικῶς ὡς ἄνθρωπος ηύχετο, Θεὸς ὢν ἀληθινός. Ἀλλ᾽ ὡς φθάσας εἶπον, · ἡ μορφή τοῦ δούλου ἦν, ο ταῦτα λέγουσα καὶ πά σχουσα. Δι' ἐπήγαγε λέγων· « Ονειδισμόν προσεδό- χησεν ἡ ψυχή μου καὶ ταλαιπωρίαν, » τουτέστιν, ἑκουσίως ἔπαθον, οὐκ ἔκ τινος βίας· ὅμως ο ὑπέ- μεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξεν. » Αφέντες γὰρ πάντες οἱ ἐμοὶ μαθηταὶ ἔφυγον· ι καὶ παρακα- λοῦντα, καὶ οὐχ εὗρον. » Ακουσον νουνεχῶς, ὦ Ἰουδαῖε, τί φησιν ὁ Χρι- στός· ι Έδωκαν (32) εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με ὄξος. » Καὶ ταῦτα μὲν ἔπαθεν ἐξ ὑμῶν. "Ακουσον τοῦ ἁγίου Πνεύματος λέγον τος καὶ τί ἀνταπέδωκεν ὑμῖν ἀντὶ τοῦ μικροῦ ἐκείνου ἄξους. Λέγει γὰρ ὁ προφήτης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ· « Γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ ν Γέ- γραπται ἐν ἑξηκοστῷ ὀγδόω ψαλμῷ ἐν προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ· Καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με όξος. "Η λε- γέτωσαν Ἰουδαῖοι, τίς ἐστιν ὁ ἐν τῷ προφήτῃ ταῦτα λέγων, καὶ παραστησάτωσαν ἀπὸ τῆς ἱστορίας τὸν ανειληφότα εἰς τὸ βρῶμα ἑαυτοῦ χολὴν, καὶ ποτισθέν τα όξος. « DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS. A meam ; infxus sum in limo profundi; » id est iu B C D corruptionem inferni, propter obedientiam in para- diso abjectam, et non est substantia, id est, auxilium. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deo meo; quando veniet, et salvum me faciet. › III. Postea dicit tanquam ex persona sua Chri- stus : • Quæ non rapui, inquit, tunc solvebam ; id est, qui non peccavi, pro peccato Adæ sustinui mortem. Quoniam tu, Deus, scis insipientiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita; › id est, non enim, inquit, deliqui, quamobrem, « non crubescant, qui exspectant videre, meam post tri- duum resurrectionem : id est, apostoli. . Quoniam propter te, ut tibi obedirem, • sustinui oppro brium, › id est, crucem; quando Judæi ‹ operuerunt confusione faciem meam; quando ‹ alienus factus sum fratribus meis secundum carnem, et pere- grinus aliis matris meæ, id est, Synagoga. « Quo- niam zelus domus tuæ (Pater) comedit me, et im- properia improperantium tibi, et sacrificantium idolis, • ceciderunt super me. • Quamobrem • contra me loquebantur, qui sedebant in portis : » extra portam enim crucifixeruut eum (me); ‹ et iu me psallebaut qui bibebant vinum, id est, in fe- sto Paschæ. ‹ Ego vero oratione mea ad te, Do- mine, dicebam : « Pater, remitte ipsis, » genti- bus; quoniam tempus beneplaciti gentium. c Ne igitur demergat me tempestas tentationum, nec absorbeat me profundum *, . id est, infernus : • Non enim relinques animam meam in inferno ';› • nec urgeat super me puteus os suum, id est, sepulcrum. Propter inimicos meos eripe me 1, ne glorientur Judæi dicentes: Absorbeamus eum. › IV. Hæc omnia Christus œconomice tanquam homo precabatur, qui erat verus Deus. Sed, ut antea dixi, forma servi erat '', » quæ hæc loquebatur et patiebatur. Quamobrem subjunxit : « Improperium exspectavit auima mea, et miseriam; » id est, non invitus passus sum, neque per vim ; « exspectavi, tamen, c qui simul contristaretur, et non fuit. » Do- mino (me) enim derelicto, omnes (mei) discipuli fugerunt: c et (exspectavi) qui consolaretur, et non inveni. > V. Audi et adverte, Judae, quid dicat Christus : • Dederunt in cibum meum fel, et in siti mea pota- verunt me aceto 1. . Et hæc passus est a vobis. Audi Spiritum sanctum dicentem quid retribuit vo- bis pro illo modico aceto: ait enim propheta tan- quam ex persona Dei : « Fiat mensa eorum in la- queum, et in retributionem 1. Quam retributionem • Psal. Lxvi, seqq. • Psal. xv, 10. Psal. LXVIII, 15. Philipp. 11, 7. Psal. Lxvil, 20, 21, lib. ut contra Celsum, pag. 82, edit. Cantabr. : Scriptum est in sexagesimo octavo psal mo ex persona Christi: Et dederunt in cibum meum fel, et in sili mea potaverunt me aceto. Aut dicant Judæi quis est qui hæc apud prophetam loquitur, et ex historia ostendant aliquem pro cibo felle pastum polatumque aceto. » FABRIC. 22. Ibid. 22. (32) Τί φησὶν ὁ Χριστός· ἔδωκαν. Origenes
PG 10:790ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου ῥῦσαί με,20 ἵνα μὴ καυχήσωνται οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες καταπίωμεν αὐτόν. ταῦτα δὲ πάντα Χριστὸς οἰκονομικῶς ὡς ἄνθρωπος ηὔχετο, θεὸς ὢν ἀληθινός, ἀλλ’, ὡς φθάσας εἶπον, ἡ μορφὴ τοῦ δούλου ἦν ἡ ταῦτα λέγουσα καὶ πάσχουσα. δι’ ὃ ἐπήγαγε λέγων· ὀνειδισμὸν προσεδόκησεν ἡ ψυχή μου καὶ ταλαιπωρίαν,20 τοῦτ’ ἐστὶν ἑκουσίως ἔπαθον καὶ οὐκ ἔκ τινος βίας· ὅμως ὑπέμεινα συλλυπούμενον καὶ οὐχ ὑπῆρξε,20 ἀφέντες γὰρ πάντες οἱ ἐμοὶ μαθηταὶ ἔφυγον, καὶ παρακαλοῦντας καὶ οὐχ εὗρον.20 ἄκουσον νουνεχῶς, ὦ Ἰουδαῖε, τί φησιν ὁ Χριστός· ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισάν με ὄξος.20 καὶ ταῦτα μὲν ἔπαθεν ἐξ ὑμῶν· ἄκουσον τοῦ ἁγίου πνεύματος λέγοντος καὶ τί ἀνταπέδωκεν ὑμῖν ἀντὶ τοῦ μικροῦ ἐκείνου ὄξους. λέγει γὰρ ὁ προφήτης ὡς ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ· γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ εἰς ἀνταπόδοσιν.20 ποίαν ἀνταπόδοσιν λέγει; εὔδηλον, τὴν νῦν κατέχουσάν σε δυστυχίαν. εἶτα ἄκουσον καὶ τὰ ἑξῆς· σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν.20 ἀλλ’ ἐσκοτίσθητε τοῖς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοῖς σκοτισμὸν ἀφεγγῆ καὶ αἰώνιον.
ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθού, τουτέστιν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ᾅδου, διὰ τῆς ἐν παραδείσῳ παρα κοῆς· « καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις, » ήγουν ἀντίλη- ψις. • Εξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου, πότε ἥξει καὶ σώσει με. » Εἶτα εἰπὼν τὰ ἑξῆς λέγει λοιπὸν ὡς ἐξ οἰκείου προστ ώπου ὁ Χριστός· « Α οὐχ ήρπαζον, φησίν, τότε ἀπε τίννυον, τουτέστιν, ἅπερ οὐχ ἥμαρτον, ὑπὲρ τοῦ ἁμαρτήματος 'Αδάμ ὑπέμεινα τὸν θάνατον. « Επει, · Θεὸς, σὺ οἶδας τὴν ἀφροσύνην μου, καὶ αἱ πλημμέ λειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν, τουτέστιν, οὐ γὰρ ἐπλημμέλησε, φησίν· δι' δ ε μὴ αἰσχυνθείησαν οἱ ὑπομένοντές μου ἰδεῖν τὴν τριήμερον ἀνάστασιν, τουτέστιν οἱ ἀπόστολοι. « Οτι ἕνεκά σου, ο χάριν τοῦ ὑπακοῦσαί σου, ο υπήνεγκα ὀνειδισμόν, » τουτέ- στι τὸν σταυρὸν, ὅτε ἐκάλυψαν έντροπῇ τὸ πρόσω πόν μου, οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε « ἀπηλλοτριωμένος ἐγενή θην τοῖς κατὰ σάρκα ἀδελφοῖς μου, καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου, » τουτέστι, Συναγωγής. • Διότι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου, Πάτερ, κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε, » καὶ θυόντων τοῖς εἰδώλοις, ι ἐπέπεσαν ἐπ' ἐμέ. » Διδ ι κατ' ἐμοῦ ἠδολέσχουν οἱ καθήμενοι ἐν πύλαις· › ἔξω γὰρ τῆς πύ λης με εσταύρωσαν· ι καὶ εἰς ἐμὲ ἔψαλλον οἱ πίνον- τες οἶνον, » τουτέστι τῇ τοῦ Πάσχα ἑορτῇ. • Ἐγὼ δὲ τῇ προσευχή μου πρὸς σὲ, Κύριε, ο ἔλεγον· « Πάτερ, ἄρες αὐτοῖς, ο τοῖς ἔθνεσιν, διότι καιρὸς εὐδοκίας τῶν ἐθνῶν. « Μὴ τοίνυν καταποντισάτω με καταιγὶς » πειρασμῶν, « μηδὲ καταπιέτω με βυθός, » τουτέστιν, ὁ ᾄδης. « Οὐ γὰρ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς άδην - α μηδὲ συσχέτω ἐπ' ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ, τουτέστι τὸ μνημεῖον. « Ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου - σαί με, ο ἵνα μὴ καυχήσωνται οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Καταπίωμεν αὐτόν. Ταῦτα δὲ πάντα Χριστὸς οἰκονομικῶς ὡς ἄνθρωπος ηύχετο, Θεὸς ὢν ἀληθινός. Ἀλλ᾽ ὡς φθάσας εἶπον, · ἡ μορφή τοῦ δούλου ἦν, ο ταῦτα λέγουσα καὶ πά σχουσα. Δι' ἐπήγαγε λέγων· « Ονειδισμόν προσεδό- χησεν ἡ ψυχή μου καὶ ταλαιπωρίαν, » τουτέστιν, ἑκουσίως ἔπαθον, οὐκ ἔκ τινος βίας· ὅμως ο ὑπέ- μεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξεν. » Αφέντες γὰρ πάντες οἱ ἐμοὶ μαθηταὶ ἔφυγον· ι καὶ παρακα- λοῦντα, καὶ οὐχ εὗρον. » Ακουσον νουνεχῶς, ὦ Ἰουδαῖε, τί φησιν ὁ Χρι- στός· ι Έδωκαν (32) εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με ὄξος. » Καὶ ταῦτα μὲν ἔπαθεν ἐξ ὑμῶν. "Ακουσον τοῦ ἁγίου Πνεύματος λέγον τος καὶ τί ἀνταπέδωκεν ὑμῖν ἀντὶ τοῦ μικροῦ ἐκείνου ἄξους. Λέγει γὰρ ὁ προφήτης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ· « Γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ ν Γέ- γραπται ἐν ἑξηκοστῷ ὀγδόω ψαλμῷ ἐν προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ· Καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με όξος. "Η λε- γέτωσαν Ἰουδαῖοι, τίς ἐστιν ὁ ἐν τῷ προφήτῃ ταῦτα λέγων, καὶ παραστησάτωσαν ἀπὸ τῆς ἱστορίας τὸν ανειληφότα εἰς τὸ βρῶμα ἑαυτοῦ χολὴν, καὶ ποτισθέν τα όξος. « DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS. A meam ; infxus sum in limo profundi; » id est iu B C D corruptionem inferni, propter obedientiam in para- diso abjectam, et non est substantia, id est, auxilium. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deo meo; quando veniet, et salvum me faciet. › III. Postea dicit tanquam ex persona sua Chri- stus : • Quæ non rapui, inquit, tunc solvebam ; id est, qui non peccavi, pro peccato Adæ sustinui mortem. Quoniam tu, Deus, scis insipientiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita; › id est, non enim, inquit, deliqui, quamobrem, « non crubescant, qui exspectant videre, meam post tri- duum resurrectionem : id est, apostoli. . Quoniam propter te, ut tibi obedirem, • sustinui oppro brium, › id est, crucem; quando Judæi ‹ operuerunt confusione faciem meam; quando ‹ alienus factus sum fratribus meis secundum carnem, et pere- grinus aliis matris meæ, id est, Synagoga. « Quo- niam zelus domus tuæ (Pater) comedit me, et im- properia improperantium tibi, et sacrificantium idolis, • ceciderunt super me. • Quamobrem • contra me loquebantur, qui sedebant in portis : » extra portam enim crucifixeruut eum (me); ‹ et iu me psallebaut qui bibebant vinum, id est, in fe- sto Paschæ. ‹ Ego vero oratione mea ad te, Do- mine, dicebam : « Pater, remitte ipsis, » genti- bus; quoniam tempus beneplaciti gentium. c Ne igitur demergat me tempestas tentationum, nec absorbeat me profundum *, . id est, infernus : • Non enim relinques animam meam in inferno ';› • nec urgeat super me puteus os suum, id est, sepulcrum. Propter inimicos meos eripe me 1, ne glorientur Judæi dicentes: Absorbeamus eum. › IV. Hæc omnia Christus œconomice tanquam homo precabatur, qui erat verus Deus. Sed, ut antea dixi, forma servi erat '', » quæ hæc loquebatur et patiebatur. Quamobrem subjunxit : « Improperium exspectavit auima mea, et miseriam; » id est, non invitus passus sum, neque per vim ; « exspectavi, tamen, c qui simul contristaretur, et non fuit. » Do- mino (me) enim derelicto, omnes (mei) discipuli fugerunt: c et (exspectavi) qui consolaretur, et non inveni. > V. Audi et adverte, Judae, quid dicat Christus : • Dederunt in cibum meum fel, et in siti mea pota- verunt me aceto 1. . Et hæc passus est a vobis. Audi Spiritum sanctum dicentem quid retribuit vo- bis pro illo modico aceto: ait enim propheta tan- quam ex persona Dei : « Fiat mensa eorum in la- queum, et in retributionem 1. Quam retributionem • Psal. Lxvi, seqq. • Psal. xv, 10. Psal. LXVIII, 15. Philipp. 11, 7. Psal. Lxvil, 20, 21, lib. ut contra Celsum, pag. 82, edit. Cantabr. : Scriptum est in sexagesimo octavo psal mo ex persona Christi: Et dederunt in cibum meum fel, et in sili mea potaverunt me aceto. Aut dicant Judæi quis est qui hæc apud prophetam loquitur, et ex historia ostendant aliquem pro cibo felle pastum polatumque aceto. » FABRIC. 22. Ibid. 22. (32) Τί φησὶν ὁ Χριστός· ἔδωκαν. Origenes
ἀνατείλαντος γὰρ τοῦ φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ ὑμεῖς ὡς ἐν νυκτὶ πλανᾶσθε καὶ ἀνοδίαις προσκόπτοντες καὶ κρημνιζόμενοι ὡς καταλείψαντες τὴν ὁδὸν τὴν λέγουσαν ἐγὼ εἰμὶ ἡ ὁδός.20 εἶτα ἄκουσον καιριώτερον, λέγει γάρ· καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον,20 τοῦτ’ ἐστὶν ἵνα δουλεύσηι τοῖς ἔθνεσι οὐ τετρακόσια ἔτη καὶ τριάκοντα ὡς ἐν Αἰγύπτωι, οὔτε ἑβδομήκοντα ὡς ἐν Βαβυλῶνι, ἀλλὰ διὰ παντός, φησίν, εἰς δουλείαν σύγκαμψον. λοιπὸν τί κενὰς ἐλπίδας ἔχεις ἀπαλλαγῆναι προσδοκῶν τῆς κατεχούσης σε ταλαιπωρίας; τὸ γὰρ παραδοξότερον, καὶ οὐκ ἀδίκως τὴν τῶν ὀμμάτων σου τύφλωσιν ἐπηύξατο, ἀλλ’ ὅτι καλύψας τὰ τοῦ Χριστοῦ ὄμματα οὕτως αὐτὸν ἐράπιζες καὶ διὰ τοῦτο τὸν νῶτόν σου διὰ παντὸς σύγκαμψον εἰς δουλείαν. καὶ ἐπειδὴ τὸ αἷμα αὐτοῦ μετ’ ὀργῆς ἐξέχεας, ἄκουσον τὸ ἀντίδωρον· ἔκχεον ἐπ’ αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτοὺς καὶ γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτῶν ἠρημωμένη,20 πρόδηλον ὁ ναὸς ὁ περιβόητος. διὰ τί, ὦ προφῆτα, εἰπὲ ἡμῖν· τίνος χάριν ὁ ναὸς ἠρημώθη; ἆρα διὰ τὴν πάλαι μοσχοποιίαν; ἆρα διὰ τὴν τοῦ λαοῦ εἰδωλολατρείαν; ἆρα διὰ τὸ τῶν προφητῶν αἷμα;
ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθού, τουτέστιν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ᾅδου, διὰ τῆς ἐν παραδείσῳ παρα κοῆς· « καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις, » ήγουν ἀντίλη- ψις. • Εξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου, πότε ἥξει καὶ σώσει με. » Εἶτα εἰπὼν τὰ ἑξῆς λέγει λοιπὸν ὡς ἐξ οἰκείου προστ ώπου ὁ Χριστός· « Α οὐχ ήρπαζον, φησίν, τότε ἀπε τίννυον, τουτέστιν, ἅπερ οὐχ ἥμαρτον, ὑπὲρ τοῦ ἁμαρτήματος 'Αδάμ ὑπέμεινα τὸν θάνατον. « Επει, · Θεὸς, σὺ οἶδας τὴν ἀφροσύνην μου, καὶ αἱ πλημμέ λειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν, τουτέστιν, οὐ γὰρ ἐπλημμέλησε, φησίν· δι' δ ε μὴ αἰσχυνθείησαν οἱ ὑπομένοντές μου ἰδεῖν τὴν τριήμερον ἀνάστασιν, τουτέστιν οἱ ἀπόστολοι. « Οτι ἕνεκά σου, ο χάριν τοῦ ὑπακοῦσαί σου, ο υπήνεγκα ὀνειδισμόν, » τουτέ- στι τὸν σταυρὸν, ὅτε ἐκάλυψαν έντροπῇ τὸ πρόσω πόν μου, οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε « ἀπηλλοτριωμένος ἐγενή θην τοῖς κατὰ σάρκα ἀδελφοῖς μου, καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου, » τουτέστι, Συναγωγής. • Διότι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου, Πάτερ, κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε, » καὶ θυόντων τοῖς εἰδώλοις, ι ἐπέπεσαν ἐπ' ἐμέ. » Διδ ι κατ' ἐμοῦ ἠδολέσχουν οἱ καθήμενοι ἐν πύλαις· › ἔξω γὰρ τῆς πύ λης με εσταύρωσαν· ι καὶ εἰς ἐμὲ ἔψαλλον οἱ πίνον- τες οἶνον, » τουτέστι τῇ τοῦ Πάσχα ἑορτῇ. • Ἐγὼ δὲ τῇ προσευχή μου πρὸς σὲ, Κύριε, ο ἔλεγον· « Πάτερ, ἄρες αὐτοῖς, ο τοῖς ἔθνεσιν, διότι καιρὸς εὐδοκίας τῶν ἐθνῶν. « Μὴ τοίνυν καταποντισάτω με καταιγὶς » πειρασμῶν, « μηδὲ καταπιέτω με βυθός, » τουτέστιν, ὁ ᾄδης. « Οὐ γὰρ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς άδην - α μηδὲ συσχέτω ἐπ' ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ, τουτέστι τὸ μνημεῖον. « Ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου - σαί με, ο ἵνα μὴ καυχήσωνται οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Καταπίωμεν αὐτόν. Ταῦτα δὲ πάντα Χριστὸς οἰκονομικῶς ὡς ἄνθρωπος ηύχετο, Θεὸς ὢν ἀληθινός. Ἀλλ᾽ ὡς φθάσας εἶπον, · ἡ μορφή τοῦ δούλου ἦν, ο ταῦτα λέγουσα καὶ πά σχουσα. Δι' ἐπήγαγε λέγων· « Ονειδισμόν προσεδό- χησεν ἡ ψυχή μου καὶ ταλαιπωρίαν, » τουτέστιν, ἑκουσίως ἔπαθον, οὐκ ἔκ τινος βίας· ὅμως ο ὑπέ- μεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξεν. » Αφέντες γὰρ πάντες οἱ ἐμοὶ μαθηταὶ ἔφυγον· ι καὶ παρακα- λοῦντα, καὶ οὐχ εὗρον. » Ακουσον νουνεχῶς, ὦ Ἰουδαῖε, τί φησιν ὁ Χρι- στός· ι Έδωκαν (32) εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με ὄξος. » Καὶ ταῦτα μὲν ἔπαθεν ἐξ ὑμῶν. "Ακουσον τοῦ ἁγίου Πνεύματος λέγον τος καὶ τί ἀνταπέδωκεν ὑμῖν ἀντὶ τοῦ μικροῦ ἐκείνου ἄξους. Λέγει γὰρ ὁ προφήτης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ· « Γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ ν Γέ- γραπται ἐν ἑξηκοστῷ ὀγδόω ψαλμῷ ἐν προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ· Καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με όξος. "Η λε- γέτωσαν Ἰουδαῖοι, τίς ἐστιν ὁ ἐν τῷ προφήτῃ ταῦτα λέγων, καὶ παραστησάτωσαν ἀπὸ τῆς ἱστορίας τὸν ανειληφότα εἰς τὸ βρῶμα ἑαυτοῦ χολὴν, καὶ ποτισθέν τα όξος. « DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS. A meam ; infxus sum in limo profundi; » id est iu B C D corruptionem inferni, propter obedientiam in para- diso abjectam, et non est substantia, id est, auxilium. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deo meo; quando veniet, et salvum me faciet. › III. Postea dicit tanquam ex persona sua Chri- stus : • Quæ non rapui, inquit, tunc solvebam ; id est, qui non peccavi, pro peccato Adæ sustinui mortem. Quoniam tu, Deus, scis insipientiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita; › id est, non enim, inquit, deliqui, quamobrem, « non crubescant, qui exspectant videre, meam post tri- duum resurrectionem : id est, apostoli. . Quoniam propter te, ut tibi obedirem, • sustinui oppro brium, › id est, crucem; quando Judæi ‹ operuerunt confusione faciem meam; quando ‹ alienus factus sum fratribus meis secundum carnem, et pere- grinus aliis matris meæ, id est, Synagoga. « Quo- niam zelus domus tuæ (Pater) comedit me, et im- properia improperantium tibi, et sacrificantium idolis, • ceciderunt super me. • Quamobrem • contra me loquebantur, qui sedebant in portis : » extra portam enim crucifixeruut eum (me); ‹ et iu me psallebaut qui bibebant vinum, id est, in fe- sto Paschæ. ‹ Ego vero oratione mea ad te, Do- mine, dicebam : « Pater, remitte ipsis, » genti- bus; quoniam tempus beneplaciti gentium. c Ne igitur demergat me tempestas tentationum, nec absorbeat me profundum *, . id est, infernus : • Non enim relinques animam meam in inferno ';› • nec urgeat super me puteus os suum, id est, sepulcrum. Propter inimicos meos eripe me 1, ne glorientur Judæi dicentes: Absorbeamus eum. › IV. Hæc omnia Christus œconomice tanquam homo precabatur, qui erat verus Deus. Sed, ut antea dixi, forma servi erat '', » quæ hæc loquebatur et patiebatur. Quamobrem subjunxit : « Improperium exspectavit auima mea, et miseriam; » id est, non invitus passus sum, neque per vim ; « exspectavi, tamen, c qui simul contristaretur, et non fuit. » Do- mino (me) enim derelicto, omnes (mei) discipuli fugerunt: c et (exspectavi) qui consolaretur, et non inveni. > V. Audi et adverte, Judae, quid dicat Christus : • Dederunt in cibum meum fel, et in siti mea pota- verunt me aceto 1. . Et hæc passus est a vobis. Audi Spiritum sanctum dicentem quid retribuit vo- bis pro illo modico aceto: ait enim propheta tan- quam ex persona Dei : « Fiat mensa eorum in la- queum, et in retributionem 1. Quam retributionem • Psal. Lxvi, seqq. • Psal. xv, 10. Psal. LXVIII, 15. Philipp. 11, 7. Psal. Lxvil, 20, 21, lib. ut contra Celsum, pag. 82, edit. Cantabr. : Scriptum est in sexagesimo octavo psal mo ex persona Christi: Et dederunt in cibum meum fel, et in sili mea potaverunt me aceto. Aut dicant Judæi quis est qui hæc apud prophetam loquitur, et ex historia ostendant aliquem pro cibo felle pastum polatumque aceto. » FABRIC. 22. Ibid. 22. (32) Τί φησὶν ὁ Χριστός· ἔδωκαν. Origenes
PG 10:791ἆρα διὰ τὰς μοιχείας καὶ πορνείας Ἰσραήλ; οὐδαμῶς, φησίν, ἐπὶ πᾶσιν γὰρ ἐκείνοις πάντοτε συγγνώμης καὶ φιλανθρωπίας ἠξιοῦντο, ἀλλ’ ὅτι τὸν υἱὸν τοῦ εὐεργέτου ἐθανάτωσαν. αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ τῶι πατρὶ συναίδιος [υἱός], ὅθεν λέγει· γενηθήτω, ὦ πάτερ, ὁ ναὸς αὐτῶν ἠρημωμένος, ὅτι ὃν σὺ πρὸς σωτηρίαν κόσμου θελοντὶ ἐπάταξας, αὐτοὶ κατεδίωξαν,20 σημαίνει δέ· αὐτοὶ δὲ βιαίωι καὶ καταδίκωι θανάτωι με κατεδίωξαν, καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν.20 πρότερον μὲν ἄλγος εἶχον ὡς φιλάνθρωπος διὰ τὴν πλάνην τῶν ἐθνῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τὸ ἄλγος προσέθηκάν μοι ἕτερον πλανηθέντες καὶ αὐτοί. δι’ ὅ, πάτερ, πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν καὶ θλῖψιν ἐπὶ θλῖψιν, καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνηι σου, τοῦτ’ ἐστὶν εἰς τὴν βασιλείαν σου, ἀλλ’ ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφήτωσαν, τοῦτ’ ἐστὶν μετὰ τῶν ἁγίων πατέρων πατριαρχῶν αὐτῶν. τί λέγεις πρὸς τοῦτο, ὦ Ἰουδαῖε; οὐ λέγει Ματθαῖος οὐδὲ Παῦλος, ἀλλὰ Δαυὶδ ὁ σὸς χριστός, ὁ κατὰ σοῦ ὁριζόμενος, ὁ τὰς φοβερὰς ἀποφάσεις διὰ Χριστὸν ἀντιδιδόμενος καὶ φθεγγόμενος.
Α εἰς ἀνταπόδοσιν. » Ποίαν ἀνταπόδοσιν λέγει; εὔδηλον, τὴν νῦν κατέχουσαν σε δυστυχίαν. ΕΙ- Ει : • Εἶτα ἄκουσον καὶ τὰ ἑξῆς· « Σκοτισθήτωσαν οι ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν. » Αλλ' ἐσκοτίσθητε τοῖς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοῖς σκοτισμὸν ἀφεγγῆ καὶ αἰώνιον. ᾿Ανατείλαντος γὰρ τοῦ φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ, ὑμεῖς ὡς ἐν νυκτὶ πλανᾶσθε, καὶ ἀνοδίαις προσκέ πτοντες καὶ κρημνιζόμενοι ως καταλείψαντες τὴν ὁδὸν τὴν λέγουσαν· « Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός. » Εἶτα ἄκου- σον καιριώτερον· « Καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διαπαντός σύγκαμψον· τουτέστιν, ἵνα δουλεύωσιν τοῖς ἔθνεσιν, οὐ τετρακόσια ἔτη καὶ τριάκοντα, ὡς ἐν Αἰγύπτῳ· οὔτε ἑβδομήκοντα, ὡς ἐν Βαβυλῶνι, ἀλλὰ διαπαντὸς φησὶν, εἰς δουλείαν σύγκαμψον. Λοιπὸν τί κενάς έλ- πίδας ἔχεις ἀπαλλαγῆναι προσδοκῶν τῆς κατεχούσης σε ταλαιπωρίας; Τὸ γὰρ παραδοξότερον· καὶ οὐκ ἀδίκως τὴν τῶν ὀμμάτων σου τύφλωσιν επηύξατο ἀλλ' ὅτι ἐκάλυψας τὰ τοῦ Χριστοῦ ὄμματα, οὕτως (35) αὐτὸν ἐῤῥάπιζες· καὶ διὰ τοῦτο τὸ νῶτόν σου διαπαν τὸς σύγκαμψον εἰς δουλείαν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ αἷμα αὐτοῦ μετὰ ὀργῆς ἐξέχεας, ἄκουσον τὸ ἀντίδωρον· • Εκχεον ἐπ' αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς. » Καί · « Γενηθήτω ἡ Επαυλις αὐτῶν ἡρημωνένη· ο πρόδηλον ὁ ναὸς ὁ πε- ριβόητος. Διὰ τί, ὦ προφῆτα, εἰπὲ ἡμῖν, τίνος χάριν ὁ ναὸς ήρημώθη; ἄρα διὰ τὴν πάλαι μοσχοποιίαν; ἆρα διὰ τὴν τοῦ λαοῦ εἰδωλολατρείαν; ἆρα διὰ τὸ τῶν προφη τῶν αἷμα ; ἄρα διὰ τῆς μοιχείας καὶ πορνείας Ισραήλ; Οὐδαμῶς, φησίν· ἐπὶ πᾶσιν γὰρ ἐκείνοις πάντοτε συγγνώμης καὶ φιλανθρωπίας ἠξιοῦντο· ἀλλ' ὅτι τὸν υἱὸν τοῦ Εὐεργέτου ἐθανάτωσαν· αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ τῷ Πατρὶ συναΐδιος. "Οθεν λέγει· Γενηθήτω, ὦ Πά- τερ, « ὁ ναὸς αὐτῶν ἠρημωμένος· ὅτι ἐν σὺν πρὸς σωτηρίαν κόσμου ἐθελοντὶ ι ἐπάταξας, αὐτοὶ κατε δίωξαν, σημαίνει δὲ, αὐτοὶ δὲ βιαίῳ καὶ καταδίκῳ Πανάτῳ με κατεδίωξαν, ι καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυ μάτων μου προσέθηκαν. » Πρότερον μὲν ἄλγος εἶχον ὡς φιλάνθρωπος διὰ τὴν πλάνην τῶν ἐθνῶν· ἀλλ' ἐπὶ τὸ ἄλγος προσέθηκαν μοι ἕτερον, πλανηθέντες καὶ αὐτοί. Διόπερ ι πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν, καὶ θλίψιν ἐπὶ θλίψιν, καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου, ι τουτέστιν εἰς τὴν βασιλείαν σου ἀλλ' ι ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων, καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφήτωσαν, ν τουτέστι, μετὰ τῶν ἁγίων πατέρων καὶ πατριαρχῶν αὐτῶν. Τί λέγεις πρὸς τοῦτο, ὦ Ἰουδαῖε; Οὐ λέγει Ματ- θαῖος, οὐδὲ Παῦλος, ἀλλὰ Δαυὶδ ὁ σας χριστός (34), δ τὰς φοβερὰς ἀποφάσεις διὰ Χριστὸν ἀντιδιδόμενος καὶ φθεγγόμενος· καὶ ὡς ὁ μέγας Ιώδ, ἐρῶν πρὸς ὑμᾶς τῷ δικαίῳ καὶ ἀψευδεῖ λέγοντας, οὕτως· Ἡγό ρασας τὸν Χριστὸν δουλοπρεπῶς, ἦλθες πρὸς αὐτὸν ληστρικῶς ἐν τῷ κήπῳ. Φέρω δὴ ἐς μέσον καὶ τὴν προφητείαν Σολομών, τὴν λέγουσαν περὶ Χριστοῦ, τὴν τὰ πρὸς Ἰουδαίους S. HIPPOLYTI OPP. PARS 11. DOGMAT. ET HISTORIC. - dict? manifestum est, eam miseriam dicere, in qua nuric (es) sunt Judaei. VI. Audi deinde, quæ sequuntur: • Obscurentur oculi eorum, ne videant. » Atqui obscurati sunt vo- bis oculi animæ obscuratione tenebrosa et æterna. Siquidem orto vero lumine, vos tanquam in nocte erratis, in invia vos impingentes ac praecipitantes, qui viam illam reliquistis quæ aiebat: Ego sum via “. › Præterea, audi quod gravius et periculosius est; ait enim :«Dorsa eorum semper incurva :> id est, ut serviant gentibus ; non quadringentis triginta annis, ut in Ægypto; neque septuaginta, ut Baby- lone : sed semper, inquit, in servitutem incurva. Quid jam deinceps frustra, et vane liberationem hujus miseriæ speras? Quod enim magis mirandunı est, cæcitatem oculorum tuorum non injuste impre- catus est; sed quia tu oculos ejus (Christi) velasti, cum eum alapis cædebas: idcirco dorsum tuum semper in servitutem incurva. Et quia sanguinem ejus cum ira effudisti, audi remunerationem : « funde, inquit, super eos iram tuam; et furor ire tuæ comprehendat eos s. » Fiat commoratio eorum deserta; > templum scilicet illud celeberri- mum. B C VII. Sed quare, o propheta, edissere nobis, cur templum devastatum est? an propter illam olim vi- tuli fabricationem? an propter populi idololatriam ? an propter sanguinem prophetarum? an propter adulteria et fornicationes Israel? Minime, inquit: in omnibus enim illis semper veniam et indulgen- tiam ferebant; sed quia Filium Auctoris beneficiorum interfecerunt, ipse enim est coæternus Patri. Unde ait: Sit, Pater, « templum eorum devastatum “ Quoniam quem tu » propter salutem mundi volens • percussisti, ipsi persecuti sunt , id est, ipsi me violenta et injusta morte persecuti sunt. Hoc enim significat, ‹ et super dolorem vulnerum meorum ad- diderunt. Prius habui dolorem tanquam amator hominum propter errorem gentium: sed huic dolori alium suo errore adjunxerunt. Idcirco, Pater, sap- pone iniquitatem super iniquitatem eorum, et affli- ctionem super afflictionem; et non intrent in justi- tiam tuam, id est, in regnum tuum; sed deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur ", » D id est, cum sanctis patribus et patriarchis suis. VIII. Quid ad hæc dicis, Judæe? Now hæc dicit Matthæus, neque Paulus, sed David christus tuus, qui contra te decernit, qui propter Christum perti- mescendam sententiam retribuit et pronuntiat; et tanquam ille magnus Job, ad vos contra justum et verum loquentes ita effatur: Emisti Christum tan- quam servum ; venisti ad eum tanquam ad latronem in hortum. IX. Producam in meɑium etiam prophetiam Salo- monis de Christo, quæ aperte et perspicue, quæ Joan. XIV, 6. Psal. Lxviii, 24. Ibid. 25. Cr. Matth. xxIII, 58. Psal. LxvIII, 27, 28, 29. (35) Οὕτως. Forte ὅτε. (34) Σὺς χριστός. Unctus tuus. FABR.
PG 10:792καὶ ὡς ὁ μέγας Ἰὼβ ἐρῶ πρὸς ὑμᾶς τῶι δικαίωι καὶ ἀψευδεῖ λέγοντος οὕτως· ἠγόρασας τὸν Χριστὸν δουλοπρεπῶς· ἦλθες πρὸς αὐτὸν ληιστρικῶς ἐν τῶι κήπωι. φέρω δὴ εἰς μέσον καὶ τὴν προφητείαν Σολομὼν τὴν λέγουσαν περὶ Χριστοῦ τὰ πρὸς Ἰουδαίους σαφῶς καὶ ἀριδήλως διαγγέλλουσαν, οὐ μόνον τὰ κατὰ τὸν παρόντα καιρόν, ἀλλὰ τὰ κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα αὐτοῖς συμβαίνειν [μέλλοντα] διὰ τὴν αὐθάδειαν καὶ τόλμαν ἣν ἐποίησαν τῶι ἀρχηγῶι τῆς ζωῆς. λέγει γὰρ ὁ προφήτης· οὐ διελογίσαντο οἱ ἀσεβεῖς περὶ Χριστοῦ εἰπόντες ὀρθῶς· ἐνεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις καὶ τοῖς λόγοις ἡμῶν καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν ἁμαρτήματα νόμου καὶ ἐπαγγέλλεται γνῶσιν ἔχειν θεοῦ καὶ παῖδα κυρίου ἑαυτὸν ὀνομάζει·20 εἶτά φησιν· βαρὺς ἡμῖν ἐστιν καὶ βλεπόμενος, ὅτι ἀνόμοιός ἐστι τοῖς ἄλλοις ὁ βίος αὐτοῦ καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ. εἰς κίβδηλον ἐλογίσθημεν αὐτῶι καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν καὶ μακαρίζει ἔσχατα δικαίων.20 καὶ πάλιν ἄκουσον, ὦ Ἰουδαῖε· οὐδεὶς ἐκ τῶν δικαίων ἢ προφητῶν ἐκάλεσεν ἑαυτὸν υἱὸν θεοῦ·
Α εἰς ἀνταπόδοσιν. » Ποίαν ἀνταπόδοσιν λέγει; εὔδηλον, τὴν νῦν κατέχουσαν σε δυστυχίαν. ΕΙ- Ει : • Εἶτα ἄκουσον καὶ τὰ ἑξῆς· « Σκοτισθήτωσαν οι ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν. » Αλλ' ἐσκοτίσθητε τοῖς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοῖς σκοτισμὸν ἀφεγγῆ καὶ αἰώνιον. ᾿Ανατείλαντος γὰρ τοῦ φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ, ὑμεῖς ὡς ἐν νυκτὶ πλανᾶσθε, καὶ ἀνοδίαις προσκέ πτοντες καὶ κρημνιζόμενοι ως καταλείψαντες τὴν ὁδὸν τὴν λέγουσαν· « Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός. » Εἶτα ἄκου- σον καιριώτερον· « Καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διαπαντός σύγκαμψον· τουτέστιν, ἵνα δουλεύωσιν τοῖς ἔθνεσιν, οὐ τετρακόσια ἔτη καὶ τριάκοντα, ὡς ἐν Αἰγύπτῳ· οὔτε ἑβδομήκοντα, ὡς ἐν Βαβυλῶνι, ἀλλὰ διαπαντὸς φησὶν, εἰς δουλείαν σύγκαμψον. Λοιπὸν τί κενάς έλ- πίδας ἔχεις ἀπαλλαγῆναι προσδοκῶν τῆς κατεχούσης σε ταλαιπωρίας; Τὸ γὰρ παραδοξότερον· καὶ οὐκ ἀδίκως τὴν τῶν ὀμμάτων σου τύφλωσιν επηύξατο ἀλλ' ὅτι ἐκάλυψας τὰ τοῦ Χριστοῦ ὄμματα, οὕτως (35) αὐτὸν ἐῤῥάπιζες· καὶ διὰ τοῦτο τὸ νῶτόν σου διαπαν τὸς σύγκαμψον εἰς δουλείαν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ αἷμα αὐτοῦ μετὰ ὀργῆς ἐξέχεας, ἄκουσον τὸ ἀντίδωρον· • Εκχεον ἐπ' αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς. » Καί · « Γενηθήτω ἡ Επαυλις αὐτῶν ἡρημωνένη· ο πρόδηλον ὁ ναὸς ὁ πε- ριβόητος. Διὰ τί, ὦ προφῆτα, εἰπὲ ἡμῖν, τίνος χάριν ὁ ναὸς ήρημώθη; ἄρα διὰ τὴν πάλαι μοσχοποιίαν; ἆρα διὰ τὴν τοῦ λαοῦ εἰδωλολατρείαν; ἆρα διὰ τὸ τῶν προφη τῶν αἷμα ; ἄρα διὰ τῆς μοιχείας καὶ πορνείας Ισραήλ; Οὐδαμῶς, φησίν· ἐπὶ πᾶσιν γὰρ ἐκείνοις πάντοτε συγγνώμης καὶ φιλανθρωπίας ἠξιοῦντο· ἀλλ' ὅτι τὸν υἱὸν τοῦ Εὐεργέτου ἐθανάτωσαν· αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ τῷ Πατρὶ συναΐδιος. "Οθεν λέγει· Γενηθήτω, ὦ Πά- τερ, « ὁ ναὸς αὐτῶν ἠρημωμένος· ὅτι ἐν σὺν πρὸς σωτηρίαν κόσμου ἐθελοντὶ ι ἐπάταξας, αὐτοὶ κατε δίωξαν, σημαίνει δὲ, αὐτοὶ δὲ βιαίῳ καὶ καταδίκῳ Πανάτῳ με κατεδίωξαν, ι καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυ μάτων μου προσέθηκαν. » Πρότερον μὲν ἄλγος εἶχον ὡς φιλάνθρωπος διὰ τὴν πλάνην τῶν ἐθνῶν· ἀλλ' ἐπὶ τὸ ἄλγος προσέθηκαν μοι ἕτερον, πλανηθέντες καὶ αὐτοί. Διόπερ ι πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν, καὶ θλίψιν ἐπὶ θλίψιν, καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου, ι τουτέστιν εἰς τὴν βασιλείαν σου ἀλλ' ι ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων, καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφήτωσαν, ν τουτέστι, μετὰ τῶν ἁγίων πατέρων καὶ πατριαρχῶν αὐτῶν. Τί λέγεις πρὸς τοῦτο, ὦ Ἰουδαῖε; Οὐ λέγει Ματ- θαῖος, οὐδὲ Παῦλος, ἀλλὰ Δαυὶδ ὁ σας χριστός (34), δ τὰς φοβερὰς ἀποφάσεις διὰ Χριστὸν ἀντιδιδόμενος καὶ φθεγγόμενος· καὶ ὡς ὁ μέγας Ιώδ, ἐρῶν πρὸς ὑμᾶς τῷ δικαίῳ καὶ ἀψευδεῖ λέγοντας, οὕτως· Ἡγό ρασας τὸν Χριστὸν δουλοπρεπῶς, ἦλθες πρὸς αὐτὸν ληστρικῶς ἐν τῷ κήπῳ. Φέρω δὴ ἐς μέσον καὶ τὴν προφητείαν Σολομών, τὴν λέγουσαν περὶ Χριστοῦ, τὴν τὰ πρὸς Ἰουδαίους S. HIPPOLYTI OPP. PARS 11. DOGMAT. ET HISTORIC. - dict? manifestum est, eam miseriam dicere, in qua nuric (es) sunt Judaei. VI. Audi deinde, quæ sequuntur: • Obscurentur oculi eorum, ne videant. » Atqui obscurati sunt vo- bis oculi animæ obscuratione tenebrosa et æterna. Siquidem orto vero lumine, vos tanquam in nocte erratis, in invia vos impingentes ac praecipitantes, qui viam illam reliquistis quæ aiebat: Ego sum via “. › Præterea, audi quod gravius et periculosius est; ait enim :«Dorsa eorum semper incurva :> id est, ut serviant gentibus ; non quadringentis triginta annis, ut in Ægypto; neque septuaginta, ut Baby- lone : sed semper, inquit, in servitutem incurva. Quid jam deinceps frustra, et vane liberationem hujus miseriæ speras? Quod enim magis mirandunı est, cæcitatem oculorum tuorum non injuste impre- catus est; sed quia tu oculos ejus (Christi) velasti, cum eum alapis cædebas: idcirco dorsum tuum semper in servitutem incurva. Et quia sanguinem ejus cum ira effudisti, audi remunerationem : « funde, inquit, super eos iram tuam; et furor ire tuæ comprehendat eos s. » Fiat commoratio eorum deserta; > templum scilicet illud celeberri- mum. B C VII. Sed quare, o propheta, edissere nobis, cur templum devastatum est? an propter illam olim vi- tuli fabricationem? an propter populi idololatriam ? an propter sanguinem prophetarum? an propter adulteria et fornicationes Israel? Minime, inquit: in omnibus enim illis semper veniam et indulgen- tiam ferebant; sed quia Filium Auctoris beneficiorum interfecerunt, ipse enim est coæternus Patri. Unde ait: Sit, Pater, « templum eorum devastatum “ Quoniam quem tu » propter salutem mundi volens • percussisti, ipsi persecuti sunt , id est, ipsi me violenta et injusta morte persecuti sunt. Hoc enim significat, ‹ et super dolorem vulnerum meorum ad- diderunt. Prius habui dolorem tanquam amator hominum propter errorem gentium: sed huic dolori alium suo errore adjunxerunt. Idcirco, Pater, sap- pone iniquitatem super iniquitatem eorum, et affli- ctionem super afflictionem; et non intrent in justi- tiam tuam, id est, in regnum tuum; sed deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur ", » D id est, cum sanctis patribus et patriarchis suis. VIII. Quid ad hæc dicis, Judæe? Now hæc dicit Matthæus, neque Paulus, sed David christus tuus, qui contra te decernit, qui propter Christum perti- mescendam sententiam retribuit et pronuntiat; et tanquam ille magnus Job, ad vos contra justum et verum loquentes ita effatur: Emisti Christum tan- quam servum ; venisti ad eum tanquam ad latronem in hortum. IX. Producam in meɑium etiam prophetiam Salo- monis de Christo, quæ aperte et perspicue, quæ Joan. XIV, 6. Psal. Lxviii, 24. Ibid. 25. Cr. Matth. xxIII, 58. Psal. LxvIII, 27, 28, 29. (35) Οὕτως. Forte ὅτε. (34) Σὺς χριστός. Unctus tuus. FABR.
PG 10:793λέγει οὖν αὖθις ὡς ἐκ προσώπου Ἰουδαίων ὁ Σολομὼν περὶ τούτου τοῦ δικαίου, ὅς ἐστιν ὁ Χριστός, ὅτι ἐγένετο ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν ἡμῶν καὶ ἀλαζονεύεται πατέρα θεόν. ἴδωμεν οὖν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀληθεῖς εἰσιν, καὶ πειράσωμεν τὰ ἐν ἐκβάσει αὐτοῦ. εἰ γάρ ἐστιν ὁ δίκαιος υἱὸς θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ καὶ ῥύσεται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. θανάτωι ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτόν· ἔσται γὰρ ἐπισκοπὴ αὐτοῦ ἐκ λόγων αὐτοῦ.20 καὶ πάλιν ὁ Δαυὶδ ἐν Ψαλμοῖς λέγει περὶ τὸν μέλλοντα αἰῶνα· τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ὁ Χριστὸς ἐν ὀργῆι αὐτοῦ καὶ ἐν τῶι θυμῶι αὐτοῦ ταράξει αὐτούς.20 καὶ πάλιν Σολομὼν περὶ Χριστοῦ καὶ Ἰουδαίων φησὶν ὅτι ὅτε στήσεται ὁ δίκαιος ἐν παρρησίαι πολλῆι κατὰ πρόσωπον τῶν θλιψάντων καὶ τῶν ἀθετούντων τοὺς λόγους αὐτοῦ, ἰδόντες ταραχθήσονται φόβωι δεινῶι καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῶι παραδόξωι τῆς σωτηρίας αὐτοῦ. καὶ ἐροῦσιν ἐν ἑαυτοῖς μετανοοῦντες καὶ διὰ στενοχωρίαν πνεύματος στενάζοντες· οὗτός ἐστιν ὃν ἔσχαμέν ποτε εἰς γέλωτα καὶ εἰς παραβολὴν ὀνειδισμοῦ, οἱ ἄφρονες. τὸν βίον αὐτοῦ ἐλογισάμεθα μανίαν καὶ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἄτιμον.
σαφῶς καὶ ἀριδήλως διαγγέλλουσαν· οὐ μόνον τὰ κατὰ τὸν παρόντα καιρόν, ἀλλὰ τὰ κατὰ τὸν μέλλον τα αἰῶνα αὐτοῖς συμβαίνειν διὰ τὴν αὐθάδειαν καὶ τόλμαν, ἣν ἐποίησαν ἀρχηγῷ τῆς ζωῆς. Λέγει γὰρ ὁ προφήτης· « Οὐ διελογίσαντο οἱ ἀσεβεῖς » περὶ Χρι- στοῦ εἰπόντες, ὀρθῶς· Ἐνεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι, καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις καὶ τοῖς λόγοις ἡμῶν, καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν ἁμαρτήματα νόμου, καὶ ἐπαγγέλλεται γνῶσιν ἔχειν Θεοῦ, καὶ Παῖδα Θεοῦ ἑαυτὸν ὀνομάζει. » Εἶτά φησιν· ο Βαρὺς ἡμῖν ἐστι καὶ βλεπόμενος· ὅτι ἀνόμοιός ἐστι τοῖς ἄλλοις ὁ βίος αὐτοῦ, καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ. Εἰς κίβδη λον ελογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν, ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν, καὶ μακαρίζει ἔσχατα δικαίων. » Καὶ πάλιν ἄκουσον, ὦ Ἰουδαῖε. Οὐδεὶς ἐκ τῶν δι- καίων ἢ προφητῶν ἐκάλεσεν ἑαυτὸν υἱὸν Θεοῦ. Λέγει οὖν αὖθις ὡς ἐκ προσώπου Ἰουδαίων ὁ Σολομών περὶ τούτου τοῦ δικαίου ὅς ἐστιν ὁ Χριστός · « "Οτι ἐγένε το ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν ἡμῶν, καὶ ἀλαζονεύεται Πατέρα Θεόν. Εἴδωμεν οὖν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀληθεῖς εἰσιν, καὶ πειράσωμεν τὰ ἐν ἐκβάσει αὐτοῦ· εἰ γάρ ἐστιν ὁ δίκαιος (35) Υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ, καὶ ῥύσεται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. Θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτόν· ἔσται γὰρ ἐπισκοπὴ αὐτοῦ ἐκ λόγων αὐτοῦ. » Καὶ πάλιν ὁ Δαυΐδ ἐν Ψαλμοῖς λέγει περὶ τὸν μέλο λοντα αἰῶνα· « Τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ὁ ὁ Χριστὸς «ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξει αυτ τούς. Καὶ πάλιν Σολομών περὶ Χριστοῦ καὶ Ἰουδαίων φησίν, ὅτι ὅτε στήσεται ὁ δίκαιος ἐν παῤῥησίᾳ πολλῇ κατὰ πρόσωπον τῶν θλιψάντων, καὶ τῶν ἀθετούντων τοὺς λόγους αὐτοῦ, εἰδόντες ταραχθήσονται φόβῳ δεινῷ καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῆς σωτη- ρίας αὐτοῦ, καὶ ἐροῦσιν ἐν ἑαυτοῖς μετανοοῦντες, καὶ διὰ στενοχωρίαν πνεύματος στενάζοντες· Οὗτός ἐστιν δν ἔσχομέν ποτε εἰς γέλωτα καὶ εἰς παραβολὴν ὄνει δισμοῦ. Οἱ ἄφρονες τὸν βίον αὐτοῦ ἐλογισάμεθα μα νίαν, καὶ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἄτιμον. Πῶς κατελο γίσθη ἐν υἱοῖς Θεοῦ, καὶ ἐν ἁγίοις ὁ κλῆρος αὐτοῦ ἐστιν; "Αρα ἐπλανήθημεν ἀπὸ ὁδοῦ ἀληθείας, καὶ τὸ τῆς δικαιοσύνης φῶς οὐκ ἀπέλαμψεν ἡμῖν, καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ἀνέτειλεν ἡμῖν. Ανομίας ενεπλήσθημεν τρίβοις καὶ ἀπωλείας. Διωδεύσαμεν ἐρήμους ἀβάτους, τὴν δὲ ὁδὸν Κυρίου οὐκ ἐγνώσαμεν. Τί ὠφέλησεν ἡμᾶς ἡ ὑπερηφανία ἡμῶν; παρῆλθεν ἐκεῖνα πάντα ὡς σκιά (36). ** (β. β., DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS. A Judzus spectant, edisserit; non solum quæ hoc B c tempore evenisse eis cernimus, sed quæ in futuro evenient propter contumaciam, et id quod ausi sunt in Christum principem vitæ. Ait enim propheta • Non recte cogitaverunt impii, de Christo di centes : Circumveniamus justum, quoniam inutilis est nobis, et contrarius est operibus et sermonibus nostris, et improperat nobis peccata legis; et pro- mittit se scientiam Dei habere, et Filium Dei se no- minat . . Postea dicit : • Gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita illius; et immutatæ sunt viæ ejus. Tanquam nugaces æsti- mati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tan- quani ab immunditiis, et præfert novissima justo- rum s. » Et rursus audi, Judae. Nemo ex justis vel prophetis vocavit se filium Dei. Ait igitur iterum Salomon in persona Judæorum de hoc justo, qui est Christus Factus est nobis in traductionem cogi- tationum nostrarum : et gloriatur Patrem se habere Deum. Videamus ergo, si sermones illius veri sint, et tentemus, quæ erunt novissima illius : si enim est justus Dei Filius, suscipiet illum, et liberabit illum de manibus contrariorum. Morte turpissima con- demnemus eum: erit enim respectus ejus ex ser- monibus illius ". ‹ > • X. Et rursus David in Psalmis ait de futuro sæ- culo : ‹ Tunc loquetur ad eos › Christus ‹ in ira sua; et in furore suo conturbabit eos ". › Et ite- rum Salomon de Christo et Judæis dicit, quod quando stabit justus in magna constantia ante fa- ciem eorum qui eum affixerunt, et sermones ejus repudiarunt, « videntes turbabuntur timore horri bili, et mirabuntur in subitatione insperate salutis; et dicent intra sc pœnitentiam agentes, et præ an- gustia spiritus gementes: Hic est, quem habuimus aliquando in derisum, et in similitudinem imprope- rii. Nos insensati vitam illius existimabamus insa- niam, et finem illius sine honore. Quomodo com- putatus est in filiis Dei, et in sanctis sors illius est? Ergo erravimus a via veritatis; et justitiæ lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis. Ambulavi- mus vias difficiles; viam autem Domini ignoravi- mus. Quid nobis profuit superbia nostra ? transie- D runt omnia illa tanquam umbra "., Desunt quædam. Sap. 11, 1, 12, 13. bid. 15, 16. "Sap. 11, 14, 16, 17, 20. "Psal. 11, 5. "Sap. v, 2-9. hoc, paucis mutatis, Latine iterum edidit App., p. 452), pergitur his verbis: Attendite sen- sum, etc.; hæc leguntur inter Opera Cypriani, incerto auctori ascripta. Vide Patrologiæ "Latina tom. IV, col. 919. Edit. Patr. (55) Δίκαιος. Vulg., verus. (56) Apud Simonem de Magistris, qui opusculum
PG 10:794πῶς κατελογίσθη ἐν υἱοῖς θεοῦ καὶ ἐν ἁγίοις ὁ κλῆρος αὐτοῦ ἐστιν; ἄρα ἐπλανήθημεν ἀπὸ ὁδοῦ ἀληθείας καὶ τὸ τῆς δικαιοσύνης φῶς οὐ κατέλαμψεν ἡμῖν, ὁ ἥλιος οὐκ ἀνέτειλεν ἡμῖν. ἀνομίας ἐνεπλήσθημεν τρίβους καὶ ἀπωλείας· διωδεύσαμεν ἐρήμους ἀβάτους, τὴν δὲ ὁδὸν κυρίου οὐκ ἐγνώσαμεν. τί ὠφέλησεν ἡμᾶς ἡ ὑπερηφάνεια ἡμῶν; παρῆλθεν ἐκεῖνα πάντα ὡς σκιά.
σαφῶς καὶ ἀριδήλως διαγγέλλουσαν· οὐ μόνον τὰ κατὰ τὸν παρόντα καιρόν, ἀλλὰ τὰ κατὰ τὸν μέλλον τα αἰῶνα αὐτοῖς συμβαίνειν διὰ τὴν αὐθάδειαν καὶ τόλμαν, ἣν ἐποίησαν ἀρχηγῷ τῆς ζωῆς. Λέγει γὰρ ὁ προφήτης· « Οὐ διελογίσαντο οἱ ἀσεβεῖς » περὶ Χρι- στοῦ εἰπόντες, ὀρθῶς· Ἐνεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι, καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις καὶ τοῖς λόγοις ἡμῶν, καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν ἁμαρτήματα νόμου, καὶ ἐπαγγέλλεται γνῶσιν ἔχειν Θεοῦ, καὶ Παῖδα Θεοῦ ἑαυτὸν ὀνομάζει. » Εἶτά φησιν· ο Βαρὺς ἡμῖν ἐστι καὶ βλεπόμενος· ὅτι ἀνόμοιός ἐστι τοῖς ἄλλοις ὁ βίος αὐτοῦ, καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ. Εἰς κίβδη λον ελογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν, ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν, καὶ μακαρίζει ἔσχατα δικαίων. » Καὶ πάλιν ἄκουσον, ὦ Ἰουδαῖε. Οὐδεὶς ἐκ τῶν δι- καίων ἢ προφητῶν ἐκάλεσεν ἑαυτὸν υἱὸν Θεοῦ. Λέγει οὖν αὖθις ὡς ἐκ προσώπου Ἰουδαίων ὁ Σολομών περὶ τούτου τοῦ δικαίου ὅς ἐστιν ὁ Χριστός · « "Οτι ἐγένε το ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν ἡμῶν, καὶ ἀλαζονεύεται Πατέρα Θεόν. Εἴδωμεν οὖν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀληθεῖς εἰσιν, καὶ πειράσωμεν τὰ ἐν ἐκβάσει αὐτοῦ· εἰ γάρ ἐστιν ὁ δίκαιος (35) Υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ, καὶ ῥύσεται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. Θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτόν· ἔσται γὰρ ἐπισκοπὴ αὐτοῦ ἐκ λόγων αὐτοῦ. » Καὶ πάλιν ὁ Δαυΐδ ἐν Ψαλμοῖς λέγει περὶ τὸν μέλο λοντα αἰῶνα· « Τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ὁ ὁ Χριστὸς «ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξει αυτ τούς. Καὶ πάλιν Σολομών περὶ Χριστοῦ καὶ Ἰουδαίων φησίν, ὅτι ὅτε στήσεται ὁ δίκαιος ἐν παῤῥησίᾳ πολλῇ κατὰ πρόσωπον τῶν θλιψάντων, καὶ τῶν ἀθετούντων τοὺς λόγους αὐτοῦ, εἰδόντες ταραχθήσονται φόβῳ δεινῷ καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῆς σωτη- ρίας αὐτοῦ, καὶ ἐροῦσιν ἐν ἑαυτοῖς μετανοοῦντες, καὶ διὰ στενοχωρίαν πνεύματος στενάζοντες· Οὗτός ἐστιν δν ἔσχομέν ποτε εἰς γέλωτα καὶ εἰς παραβολὴν ὄνει δισμοῦ. Οἱ ἄφρονες τὸν βίον αὐτοῦ ἐλογισάμεθα μα νίαν, καὶ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἄτιμον. Πῶς κατελο γίσθη ἐν υἱοῖς Θεοῦ, καὶ ἐν ἁγίοις ὁ κλῆρος αὐτοῦ ἐστιν; "Αρα ἐπλανήθημεν ἀπὸ ὁδοῦ ἀληθείας, καὶ τὸ τῆς δικαιοσύνης φῶς οὐκ ἀπέλαμψεν ἡμῖν, καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ἀνέτειλεν ἡμῖν. Ανομίας ενεπλήσθημεν τρίβοις καὶ ἀπωλείας. Διωδεύσαμεν ἐρήμους ἀβάτους, τὴν δὲ ὁδὸν Κυρίου οὐκ ἐγνώσαμεν. Τί ὠφέλησεν ἡμᾶς ἡ ὑπερηφανία ἡμῶν; παρῆλθεν ἐκεῖνα πάντα ὡς σκιά (36). ** (β. β., DEMONSTRATIO ADVERSUS JUDÆOS. A Judzus spectant, edisserit; non solum quæ hoc B c tempore evenisse eis cernimus, sed quæ in futuro evenient propter contumaciam, et id quod ausi sunt in Christum principem vitæ. Ait enim propheta • Non recte cogitaverunt impii, de Christo di centes : Circumveniamus justum, quoniam inutilis est nobis, et contrarius est operibus et sermonibus nostris, et improperat nobis peccata legis; et pro- mittit se scientiam Dei habere, et Filium Dei se no- minat . . Postea dicit : • Gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita illius; et immutatæ sunt viæ ejus. Tanquam nugaces æsti- mati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tan- quani ab immunditiis, et præfert novissima justo- rum s. » Et rursus audi, Judae. Nemo ex justis vel prophetis vocavit se filium Dei. Ait igitur iterum Salomon in persona Judæorum de hoc justo, qui est Christus Factus est nobis in traductionem cogi- tationum nostrarum : et gloriatur Patrem se habere Deum. Videamus ergo, si sermones illius veri sint, et tentemus, quæ erunt novissima illius : si enim est justus Dei Filius, suscipiet illum, et liberabit illum de manibus contrariorum. Morte turpissima con- demnemus eum: erit enim respectus ejus ex ser- monibus illius ". ‹ > • X. Et rursus David in Psalmis ait de futuro sæ- culo : ‹ Tunc loquetur ad eos › Christus ‹ in ira sua; et in furore suo conturbabit eos ". › Et ite- rum Salomon de Christo et Judæis dicit, quod quando stabit justus in magna constantia ante fa- ciem eorum qui eum affixerunt, et sermones ejus repudiarunt, « videntes turbabuntur timore horri bili, et mirabuntur in subitatione insperate salutis; et dicent intra sc pœnitentiam agentes, et præ an- gustia spiritus gementes: Hic est, quem habuimus aliquando in derisum, et in similitudinem imprope- rii. Nos insensati vitam illius existimabamus insa- niam, et finem illius sine honore. Quomodo com- putatus est in filiis Dei, et in sanctis sors illius est? Ergo erravimus a via veritatis; et justitiæ lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis. Ambulavi- mus vias difficiles; viam autem Domini ignoravi- mus. Quid nobis profuit superbia nostra ? transie- D runt omnia illa tanquam umbra "., Desunt quædam. Sap. 11, 1, 12, 13. bid. 15, 16. "Sap. 11, 14, 16, 17, 20. "Psal. 11, 5. "Sap. v, 2-9. hoc, paucis mutatis, Latine iterum edidit App., p. 452), pergitur his verbis: Attendite sen- sum, etc.; hæc leguntur inter Opera Cypriani, incerto auctori ascripta. Vide Patrologiæ "Latina tom. IV, col. 919. Edit. Patr. (55) Δίκαιος. Vulg., verus. (56) Apud Simonem de Magistris, qui opusculum
Continue reading PG 10: In Psalmos →≣ entire volume