ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΡΟΥ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ΑΣΚΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθλητῶν, καλὸν μὲν ἰδεῖν τοὺς ἀγῶνας, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς τὴν ὠφέλειαν ἀρύσασθαι. Ορώμενα γὰρ τὰ ἐπαινούμενα ἀξιόκτητά τε φαίνεται, καὶ ἀξιέραστα γίνεται, καὶ πρὸς τὴν κτῆσιν ἐπείγει τοὺς θεατάς. Φέρει δ' ὅμως ὄνησιν οὐ μετρίαν τῶν τοιούτων κατορθωμάτων καὶ τὰ διηγήματα, παρὰ τῶν εἰδότων ταῖς τῶν οὐκ εἰ- δότων ἀκοαῖς προσφερόμενα. Πιστοτέραν μὲν γὰρ τῆς ἀκοῆς εἶναι τὴν ὄψιν φασί τινες · πείθεται δ' ὅμως καὶ ἀκοὴ, τῇ τῶν λεγόντων ἀληθείᾳ κρίνουσα τὰ λεγόμενα. Καθάπερ γὰρ γλυκύτητι, καὶ πικρότητι, καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς τοιαύταις ποιότητι γλωσσά τε καὶ ὑπερῴα δικάζειν πεπίστευται, καὶ κατὰ ταυτὸν τὴν ψῆφον ἐκφέρουσιν· οὕτως ἀκοὴ τὴν τῶν λόγων ενεχειρίσθη διάγνωσιν, καὶ τοὺς ὄνησίν τινα φέρον τας τῶν βλαβερῶν ἀποκρίνειν ἐπίσταται. Εἰ μὲν οὖν ἄσυλος ἔμενε τῶν ὀνησιφόρων διηγημάτων ή μνήμη, καὶ μὴ τῆς λήθης ή λώβη οἷά τις αχλὺς ἐπιπαττομένη ἐξίτηλον αὐτὴν ἀπειργάζετο, περιττὸν ἦν δήπουθεν καὶ παρέλκον λογογραφεῖν τὰ τοιαῦτα, τῆς ἐντεῦθεν ὠφελείας καὶ εἰς τοὺς ὕστερον ἐσομέ- νους εὐπετῶς μάλα διαβαινούσης. Ἐπειδὴ δὲ ὁ χρόν νος λωβᾶται μὲν σώματι γῆρας ἐπιφέρων καὶ θάνα- τον, λωβᾶται δὲ κατορθώμασι λήθην ἐμποιῶν, καὶ • , THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS RELIGIOSA HISTORIA SEU ASCETICA VIVENDI RATIO. PREFATIO. . A Excellentium virorum, et virtutis athletarum pulchrum quidem est videre certamina, et oculis haurire utilitatem. Quæ enim laudantur, dum cer- nuntur, et digna videntur quæ possideantur, et sui amorem excitant, spectatoresque ad ea compa- randa inducunt. Afferunt tamen utilitatem quoque non mediocrem præclarorum hujus modi facino- rum narrationes, quæ ab eis qui sciunt eorum qui nesciunt auribus offeruntur. Visum enim auditu magis fide dignum esse dicunt aliqui : sed auditui fit etiam fides, dumn ex eorum qui dicunt veritate singulorum dicta dijudicat. Sicut enim linguæ et palato dulcis et amari, alia- rumque hujusmodi qualitatum creditum est judi- cium, deque iis ferunt illa sententiam : ita ora- tionum notio auditui est commissa, novitque a noxiis eas quæ aliquam afferunt utilitatem secernere. Quod si utilium narrationum integra et incorrupta maneret memoria, nec oblivionis veluti caligo quædam aspersa labes eam sensim aboleret, de iis utique scribere supervacaneum foret, quod quæ hinc percipitur utilitas, ad posteros facile perveniret. Sed quia tempus corporibus quidem damnum affert, senectutem inducens et mortem B VARIE LECTIONES. Osopiah's audit Herveto, quam inscriptionem etiam exhibet codex Vindobonensis apud Lambecium Vill, p. 314. Sed Theodoretus ipse semper vulgatum nomen habet, ut H. Eccl. 1, 6; 11, 26; 1:1, ; 18, 22, etc. Itemque Niceph. H. E. xiv, 24; x1, 25, et alibi, cum Joanne Damasc. de imagg. orat. 3, p. et vulgatam inscriptionem confirmat.

ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΡΟΥ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ΑΣΚΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθλητῶν, καλὸν μὲν ἰδεῖν τοὺς ἀγῶνας, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς τὴν ὠφέλειαν ἀρύσασθαι. Ορώμενα γὰρ τὰ ἐπαινούμενα ἀξιόκτητά τε φαίνεται, καὶ ἀξιέραστα γίνεται, καὶ πρὸς τὴν κτῆσιν ἐπείγει τοὺς θεατάς. Φέρει δ' ὅμως ὄνησιν οὐ μετρίαν τῶν τοιούτων κατορθωμάτων καὶ τὰ διηγήματα, παρὰ τῶν εἰδότων ταῖς τῶν οὐκ εἰ- δότων ἀκοαῖς προσφερόμενα. Πιστοτέραν μὲν γὰρ τῆς ἀκοῆς εἶναι τὴν ὄψιν φασί τινες · πείθεται δ' ὅμως καὶ ἀκοὴ, τῇ τῶν λεγόντων ἀληθείᾳ κρίνουσα τὰ λεγόμενα. Καθάπερ γὰρ γλυκύτητι, καὶ πικρότητι, καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς τοιαύταις ποιότητι γλωσσά τε καὶ ὑπερῴα δικάζειν πεπίστευται, καὶ κατὰ ταυτὸν τὴν ψῆφον ἐκφέρουσιν· οὕτως ἀκοὴ τὴν τῶν λόγων ενεχειρίσθη διάγνωσιν, καὶ τοὺς ὄνησίν τινα φέρον τας τῶν βλαβερῶν ἀποκρίνειν ἐπίσταται. Εἰ μὲν οὖν ἄσυλος ἔμενε τῶν ὀνησιφόρων διηγημάτων ή μνήμη, καὶ μὴ τῆς λήθης ή λώβη οἷά τις αχλὺς ἐπιπαττομένη ἐξίτηλον αὐτὴν ἀπειργάζετο, περιττὸν ἦν δήπουθεν καὶ παρέλκον λογογραφεῖν τὰ τοιαῦτα, τῆς ἐντεῦθεν ὠφελείας καὶ εἰς τοὺς ὕστερον ἐσομέ- νους εὐπετῶς μάλα διαβαινούσης. Ἐπειδὴ δὲ ὁ χρόν νος λωβᾶται μὲν σώματι γῆρας ἐπιφέρων καὶ θάνα- τον, λωβᾶται δὲ κατορθώμασι λήθην ἐμποιῶν, καὶ • , THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS RELIGIOSA HISTORIA SEU ASCETICA VIVENDI RATIO. PREFATIO. . A Excellentium virorum, et virtutis athletarum pulchrum quidem est videre certamina, et oculis haurire utilitatem. Quæ enim laudantur, dum cer- nuntur, et digna videntur quæ possideantur, et sui amorem excitant, spectatoresque ad ea compa- randa inducunt. Afferunt tamen utilitatem quoque non mediocrem præclarorum hujus modi facino- rum narrationes, quæ ab eis qui sciunt eorum qui nesciunt auribus offeruntur. Visum enim auditu magis fide dignum esse dicunt aliqui : sed auditui fit etiam fides, dumn ex eorum qui dicunt veritate singulorum dicta dijudicat. Sicut enim linguæ et palato dulcis et amari, alia- rumque hujusmodi qualitatum creditum est judi- cium, deque iis ferunt illa sententiam : ita ora- tionum notio auditui est commissa, novitque a noxiis eas quæ aliquam afferunt utilitatem secernere. Quod si utilium narrationum integra et incorrupta maneret memoria, nec oblivionis veluti caligo quædam aspersa labes eam sensim aboleret, de iis utique scribere supervacaneum foret, quod quæ hinc percipitur utilitas, ad posteros facile perveniret. Sed quia tempus corporibus quidem damnum affert, senectutem inducens et mortem B VARIE LECTIONES. Osopiah's audit Herveto, quam inscriptionem etiam exhibet codex Vindobonensis apud Lambecium Vill, p. 314. Sed Theodoretus ipse semper vulgatum nomen habet, ut H. Eccl. 1, 6; 11, 26; 1:1, ; 18, 22, etc. Itemque Niceph. H. E. xiv, 24; x1, 25, et alibi, cum Joanne Damasc. de imagg. orat. 3, p. et vulgatam inscriptionem confirmat.

Β Εt τὴν μνήμην ἀμβλύνων, οὐκ ἄν τις ἡμῖν εἰκότως νε- Α μεσήσεις τῶν φιλοθέων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγ- γράφειν ἐπιχειροῦσιν. Ωσπερ γὰρ οἱ τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένοι φάρμακα κατασκευάζουσι, τῇ νόσῳ πολεμοῦντες, καὶ τοῖς κάμνουσιν ἐπαμύνον- τες· οὕτως καὶ ἡ τῆς τοιᾶσδε συγγραφῆς φιλοπονία, οἷόν τι φάρμακον ἀλεξίκακον γίνεται, λήθης ἐπί- βουλον, καὶ μνήμης ἐπίκουρον. Πῶς γὰρ ἂν οὐκ άτοπον, ποιητὰς μὲν καὶ συγγραφέας τὰς ἐν πολέ μοις ἀνδραγαθίας συγγράψαι, τραγῳδοποιοὺς δὲ τὰς καλῶς κεκρυμμένας συμφορὰς προφανώς τραγῳδή σαι, καὶ τούτων τὴν μνήμην ἀνάγραπτον καταλιπεῖν· ἄλλους δέ τινας εἰς κωμῳδίαν καὶ γέλωτα κατ- αναλῶσαι τοὺς λόγους· ἡμᾶς δὲ περιιδεῖν λήθῃ παρα διδομένους άνδρας ἐν σώματι θνητῷ τε καὶ παθητῷ ἀπάθειαν ἐπιδεδειγμένους, καὶ τὴν ἀσώματον φύσιν ἐξηλωκότας ; Ποίαν δὲ οὐκ ἂν δικαίως τίσαιμεν δι κὴν τῶν ἀξιαγάστων τούτων ἀγώνων περιορώντες ἀμαυρουμένην τὴν μνήμην ; εἰ γὰρ αὐτοὶ τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ζηλώσαν τες, οὐ χαλκῷ καὶ γράμματι τὴν ἐκείνων ενεκόλα- ψαν μνήμην, ἀλλὰ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἀρετὴν ἐκμα- ξάμενοι, οἷόν τινας εἰκόνας αὐτῶν ἐμψύχους καὶ στή- λας σφᾶς αὐτοὺς πεποιήκασι, ποίας ἂν ἡμεῖς τύχοιμεν εἰκότως συγγνώμης, μηδὲ γράμμασι τὸν ἀοίδιμον τούτων γεραίροντες βίον; Καὶ ταῦτα τῶν ἐν Ὀλυμ- πίασιν ἀγωνιζομένων ἀθλητῶν τε καὶ παγκρατιαστῶν εἰκόσι τιμωμένων, καὶ μέντοι κἂν ταῖς ἱπποδρομίαις τῶν νικηφόρων αναφαινομένων ηνιόχων τοῦτο αὐτὸ δεχομένων τὸ γέρας. Οὐ μόνον δὲ τούτους· ἀλλὰ καὶ συγγενεῖς ἄνδρας, καὶ θηλυδρίας, καὶ ἀμφιβόλους εἴτε ἄνδρες εἶεν εἴτε γυναῖκες, οἱ τῆς τούτων θεω ρίας φιλοθεάμονες ταῖς σανίσιν ἐγγράφουσιν, ἐπὶ πλεῖστον αὐτῶν τὴν μνήμην διαρκέσαι φιλονεικούν τες. Καίτοι τῆς μνήμης λώβην ταῖς ψυχαῖς οὐκ ὄνη- σιν ἐμποιούσης· ἀλλ᾽ ὅμως οἱ μὲν τούτων ἐρῶντες τούτους, οἱ δὲ ἐκείνων ἐκείνους, καὶ ταῦτα λυμαί- νοντας, τῇ ζωγραφίᾳ γεραίρουσι. Καὶ ἐπειδὴ θνητὴν οὖσαν ὁ θάνατος τὴν φύσιν ληίζεται, χρώματα κεραν νύντες, καὶ τὰ ἐκείνων ταῖς σανίσιν ἐντιθέντες ἐν δάλματα, πολλῷ τῆς ζωῆς μακροτέραν γενέσθαι τὴν μνήμην σοφίζονται. Ἡμεῖς δὲ βίον μὲν συγγράφομεν φιλοσοφίας διδάσκαλον, καὶ τὴν ἐν οὐρανοῖς πολι τείαν ἐζηλωκότα· ζωγραφοῦμεν δὲ οὐ τῶν σωμάτων τοὺς χαρακτῆρας, οὐδὲ τὰ τούτων ἐκτυπώματα τοῖς ἀγνοοῦσιν ἐπιδείκνυμεν· ἀλλὰ τῶν ἀοράτων ψυχῶν τὰς ἰδέας σκιαγραφούμεν, καὶ πολέμους ἀθεάτους καὶ συμπλοκὰς ἀφανεῖς ἐπιδείκνυμεν. Τοιαύτην γὰρ αὐτοῖς καὶ τὴν παντευχίαν ὁ τῆς φάλαγγος αὐτῶν στρατηγὸς καὶ πρόμαχος περιτέθεικε Παῦλος • Αναλάβετε γὰρ, φησί, τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρά, καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι. » Καὶ πάλιν· • Στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀλη θείᾳ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης, καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐ αγγελίου τῆς εἰρήνης, ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσαι, καὶ τὴν περιο RELIGIOSA HISTORIA. B obscurans memoriam, nemo jure nos reprehende- rit, quod piorum virorum Deique amantium vitæ instituta scribere aggredimur. Quemadmodum enim ii, quorum fidei credita corporum est curatio, medicamenta comparant, cum morbo bellum ge- rentes, et iis qui laborant ferentes auxilium: ita quæ in his conscribendis ponitur industria, salu- taris cujusdam instar est medicamenti, quod et oblivioni insidiatur, et opem fert memoriæ. Quo- modo enim absurdum non sit, ut poetæ quidem et bistorici ea conscribant quæ in bello fortiter gesta sunt, et tragici recte celatas calamitates in publi- cum proferant, earumque scriptis mandatam re- linguant memoriam ; nonnulli etiam in comediis rebusque ridiculis orationes consumant : nos vero oblivioni tradi sinamus viros, qui in corpore mor- tali et palibili impatibilitatem ostenderunt, et incorpoream æmulati sunt naturam? Ecquas vero pœnas non merito dederimus, si admirabi- lium istorum certaminum nihili faciamus obscu- rari memoriam? Nam cum ipsi priscorum san- clorum summam æmulati philosophian, von gre ac litteris illorum insculpserint memoriam, sed omnem illorum exprimentes virtutem, animatas quasdam corum imagines et statuas seipsos effe- cerint : quænam nobis jure dabitur venia, si ne litteris quidemn insignem eorum vitam prosequa- mur? Idque cum athletæ et pancratiastæ, qui in Olympicis decertant, honorentur statuis, et in equorum curriculis, qui victores fuerint aurigæ idem præmium accipiant. Neque hos solum, sed mulicbres etiam viros et effeminatos, et de quibus virine sint an mulieres incertum, qui horum spectaculis delectantur, in tabulis de- pingunt, illorumque memoriam longissimo tem- pore couservare student. licet memoria læc animis damnum adferat, non emolumentum : attamen hos quidem qui hos amant, illos vero qui illos, quamvis damnum afferentes, pictu ris honorant : et quoniam mortalem naturam mors deprædatur, colores temperantes, eligies- que illorum tabulis imponentes, rationem excogi- tant qua fiat eorum memoria longe quam vita rebus autem recte gestis, oblivionem inferens, et D diuturnior. Nus autem vitam scribinus philoso- C • phiæ magistram, et quæ illam vitæ institutionem imitata est quæ agitur in cœlis: describimus autem nou figuras corporum, neque hæc expressa iis ostendimus qui nesciunt: sed formas invisi- bilium animarum adumbramus, et bella quæ cerni non possunt, conflictusque qui non appa- rent, ostendimus. Tali enim eos armatura illorum phalangis dux et princeps Paulus induit dicens : • Accipite armaturam Dei, ut possitis resistere in die malo, et omnibus confectis stare. Et rursus : • State succincti lumbos vestros veritate, et in- duti loricam justitiæ, et calceati pedes in præpa- ratione Evangelii pacis, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo poteritis omnia tela maligui

Β Εt τὴν μνήμην ἀμβλύνων, οὐκ ἄν τις ἡμῖν εἰκότως νε- Α μεσήσεις τῶν φιλοθέων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγ- γράφειν ἐπιχειροῦσιν. Ωσπερ γὰρ οἱ τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένοι φάρμακα κατασκευάζουσι, τῇ νόσῳ πολεμοῦντες, καὶ τοῖς κάμνουσιν ἐπαμύνον- τες· οὕτως καὶ ἡ τῆς τοιᾶσδε συγγραφῆς φιλοπονία, οἷόν τι φάρμακον ἀλεξίκακον γίνεται, λήθης ἐπί- βουλον, καὶ μνήμης ἐπίκουρον. Πῶς γὰρ ἂν οὐκ άτοπον, ποιητὰς μὲν καὶ συγγραφέας τὰς ἐν πολέ μοις ἀνδραγαθίας συγγράψαι, τραγῳδοποιοὺς δὲ τὰς καλῶς κεκρυμμένας συμφορὰς προφανώς τραγῳδή σαι, καὶ τούτων τὴν μνήμην ἀνάγραπτον καταλιπεῖν· ἄλλους δέ τινας εἰς κωμῳδίαν καὶ γέλωτα κατ- αναλῶσαι τοὺς λόγους· ἡμᾶς δὲ περιιδεῖν λήθῃ παρα διδομένους άνδρας ἐν σώματι θνητῷ τε καὶ παθητῷ ἀπάθειαν ἐπιδεδειγμένους, καὶ τὴν ἀσώματον φύσιν ἐξηλωκότας ; Ποίαν δὲ οὐκ ἂν δικαίως τίσαιμεν δι κὴν τῶν ἀξιαγάστων τούτων ἀγώνων περιορώντες ἀμαυρουμένην τὴν μνήμην ; εἰ γὰρ αὐτοὶ τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ζηλώσαν τες, οὐ χαλκῷ καὶ γράμματι τὴν ἐκείνων ενεκόλα- ψαν μνήμην, ἀλλὰ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἀρετὴν ἐκμα- ξάμενοι, οἷόν τινας εἰκόνας αὐτῶν ἐμψύχους καὶ στή- λας σφᾶς αὐτοὺς πεποιήκασι, ποίας ἂν ἡμεῖς τύχοιμεν εἰκότως συγγνώμης, μηδὲ γράμμασι τὸν ἀοίδιμον τούτων γεραίροντες βίον; Καὶ ταῦτα τῶν ἐν Ὀλυμ- πίασιν ἀγωνιζομένων ἀθλητῶν τε καὶ παγκρατιαστῶν εἰκόσι τιμωμένων, καὶ μέντοι κἂν ταῖς ἱπποδρομίαις τῶν νικηφόρων αναφαινομένων ηνιόχων τοῦτο αὐτὸ δεχομένων τὸ γέρας. Οὐ μόνον δὲ τούτους· ἀλλὰ καὶ συγγενεῖς ἄνδρας, καὶ θηλυδρίας, καὶ ἀμφιβόλους εἴτε ἄνδρες εἶεν εἴτε γυναῖκες, οἱ τῆς τούτων θεω ρίας φιλοθεάμονες ταῖς σανίσιν ἐγγράφουσιν, ἐπὶ πλεῖστον αὐτῶν τὴν μνήμην διαρκέσαι φιλονεικούν τες. Καίτοι τῆς μνήμης λώβην ταῖς ψυχαῖς οὐκ ὄνη- σιν ἐμποιούσης· ἀλλ᾽ ὅμως οἱ μὲν τούτων ἐρῶντες τούτους, οἱ δὲ ἐκείνων ἐκείνους, καὶ ταῦτα λυμαί- νοντας, τῇ ζωγραφίᾳ γεραίρουσι. Καὶ ἐπειδὴ θνητὴν οὖσαν ὁ θάνατος τὴν φύσιν ληίζεται, χρώματα κεραν νύντες, καὶ τὰ ἐκείνων ταῖς σανίσιν ἐντιθέντες ἐν δάλματα, πολλῷ τῆς ζωῆς μακροτέραν γενέσθαι τὴν μνήμην σοφίζονται. Ἡμεῖς δὲ βίον μὲν συγγράφομεν φιλοσοφίας διδάσκαλον, καὶ τὴν ἐν οὐρανοῖς πολι τείαν ἐζηλωκότα· ζωγραφοῦμεν δὲ οὐ τῶν σωμάτων τοὺς χαρακτῆρας, οὐδὲ τὰ τούτων ἐκτυπώματα τοῖς ἀγνοοῦσιν ἐπιδείκνυμεν· ἀλλὰ τῶν ἀοράτων ψυχῶν τὰς ἰδέας σκιαγραφούμεν, καὶ πολέμους ἀθεάτους καὶ συμπλοκὰς ἀφανεῖς ἐπιδείκνυμεν. Τοιαύτην γὰρ αὐτοῖς καὶ τὴν παντευχίαν ὁ τῆς φάλαγγος αὐτῶν στρατηγὸς καὶ πρόμαχος περιτέθεικε Παῦλος • Αναλάβετε γὰρ, φησί, τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρά, καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι. » Καὶ πάλιν· • Στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀλη θείᾳ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης, καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐ αγγελίου τῆς εἰρήνης, ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσαι, καὶ τὴν περιο RELIGIOSA HISTORIA. B obscurans memoriam, nemo jure nos reprehende- rit, quod piorum virorum Deique amantium vitæ instituta scribere aggredimur. Quemadmodum enim ii, quorum fidei credita corporum est curatio, medicamenta comparant, cum morbo bellum ge- rentes, et iis qui laborant ferentes auxilium: ita quæ in his conscribendis ponitur industria, salu- taris cujusdam instar est medicamenti, quod et oblivioni insidiatur, et opem fert memoriæ. Quo- modo enim absurdum non sit, ut poetæ quidem et bistorici ea conscribant quæ in bello fortiter gesta sunt, et tragici recte celatas calamitates in publi- cum proferant, earumque scriptis mandatam re- linguant memoriam ; nonnulli etiam in comediis rebusque ridiculis orationes consumant : nos vero oblivioni tradi sinamus viros, qui in corpore mor- tali et palibili impatibilitatem ostenderunt, et incorpoream æmulati sunt naturam? Ecquas vero pœnas non merito dederimus, si admirabi- lium istorum certaminum nihili faciamus obscu- rari memoriam? Nam cum ipsi priscorum san- clorum summam æmulati philosophian, von gre ac litteris illorum insculpserint memoriam, sed omnem illorum exprimentes virtutem, animatas quasdam corum imagines et statuas seipsos effe- cerint : quænam nobis jure dabitur venia, si ne litteris quidemn insignem eorum vitam prosequa- mur? Idque cum athletæ et pancratiastæ, qui in Olympicis decertant, honorentur statuis, et in equorum curriculis, qui victores fuerint aurigæ idem præmium accipiant. Neque hos solum, sed mulicbres etiam viros et effeminatos, et de quibus virine sint an mulieres incertum, qui horum spectaculis delectantur, in tabulis de- pingunt, illorumque memoriam longissimo tem- pore couservare student. licet memoria læc animis damnum adferat, non emolumentum : attamen hos quidem qui hos amant, illos vero qui illos, quamvis damnum afferentes, pictu ris honorant : et quoniam mortalem naturam mors deprædatur, colores temperantes, eligies- que illorum tabulis imponentes, rationem excogi- tant qua fiat eorum memoria longe quam vita rebus autem recte gestis, oblivionem inferens, et D diuturnior. Nus autem vitam scribinus philoso- C • phiæ magistram, et quæ illam vitæ institutionem imitata est quæ agitur in cœlis: describimus autem nou figuras corporum, neque hæc expressa iis ostendimus qui nesciunt: sed formas invisi- bilium animarum adumbramus, et bella quæ cerni non possunt, conflictusque qui non appa- rent, ostendimus. Tali enim eos armatura illorum phalangis dux et princeps Paulus induit dicens : • Accipite armaturam Dei, ut possitis resistere in die malo, et omnibus confectis stare. Et rursus : • State succincti lumbos vestros veritate, et in- duti loricam justitiæ, et calceati pedes in præpa- ratione Evangelii pacis, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo poteritis omnia tela maligui

Β Εt τὴν μνήμην ἀμβλύνων, οὐκ ἄν τις ἡμῖν εἰκότως νε- Α μεσήσεις τῶν φιλοθέων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγ- γράφειν ἐπιχειροῦσιν. Ωσπερ γὰρ οἱ τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένοι φάρμακα κατασκευάζουσι, τῇ νόσῳ πολεμοῦντες, καὶ τοῖς κάμνουσιν ἐπαμύνον- τες· οὕτως καὶ ἡ τῆς τοιᾶσδε συγγραφῆς φιλοπονία, οἷόν τι φάρμακον ἀλεξίκακον γίνεται, λήθης ἐπί- βουλον, καὶ μνήμης ἐπίκουρον. Πῶς γὰρ ἂν οὐκ άτοπον, ποιητὰς μὲν καὶ συγγραφέας τὰς ἐν πολέ μοις ἀνδραγαθίας συγγράψαι, τραγῳδοποιοὺς δὲ τὰς καλῶς κεκρυμμένας συμφορὰς προφανώς τραγῳδή σαι, καὶ τούτων τὴν μνήμην ἀνάγραπτον καταλιπεῖν· ἄλλους δέ τινας εἰς κωμῳδίαν καὶ γέλωτα κατ- αναλῶσαι τοὺς λόγους· ἡμᾶς δὲ περιιδεῖν λήθῃ παρα διδομένους άνδρας ἐν σώματι θνητῷ τε καὶ παθητῷ ἀπάθειαν ἐπιδεδειγμένους, καὶ τὴν ἀσώματον φύσιν ἐξηλωκότας ; Ποίαν δὲ οὐκ ἂν δικαίως τίσαιμεν δι κὴν τῶν ἀξιαγάστων τούτων ἀγώνων περιορώντες ἀμαυρουμένην τὴν μνήμην ; εἰ γὰρ αὐτοὶ τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ζηλώσαν τες, οὐ χαλκῷ καὶ γράμματι τὴν ἐκείνων ενεκόλα- ψαν μνήμην, ἀλλὰ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἀρετὴν ἐκμα- ξάμενοι, οἷόν τινας εἰκόνας αὐτῶν ἐμψύχους καὶ στή- λας σφᾶς αὐτοὺς πεποιήκασι, ποίας ἂν ἡμεῖς τύχοιμεν εἰκότως συγγνώμης, μηδὲ γράμμασι τὸν ἀοίδιμον τούτων γεραίροντες βίον; Καὶ ταῦτα τῶν ἐν Ὀλυμ- πίασιν ἀγωνιζομένων ἀθλητῶν τε καὶ παγκρατιαστῶν εἰκόσι τιμωμένων, καὶ μέντοι κἂν ταῖς ἱπποδρομίαις τῶν νικηφόρων αναφαινομένων ηνιόχων τοῦτο αὐτὸ δεχομένων τὸ γέρας. Οὐ μόνον δὲ τούτους· ἀλλὰ καὶ συγγενεῖς ἄνδρας, καὶ θηλυδρίας, καὶ ἀμφιβόλους εἴτε ἄνδρες εἶεν εἴτε γυναῖκες, οἱ τῆς τούτων θεω ρίας φιλοθεάμονες ταῖς σανίσιν ἐγγράφουσιν, ἐπὶ πλεῖστον αὐτῶν τὴν μνήμην διαρκέσαι φιλονεικούν τες. Καίτοι τῆς μνήμης λώβην ταῖς ψυχαῖς οὐκ ὄνη- σιν ἐμποιούσης· ἀλλ᾽ ὅμως οἱ μὲν τούτων ἐρῶντες τούτους, οἱ δὲ ἐκείνων ἐκείνους, καὶ ταῦτα λυμαί- νοντας, τῇ ζωγραφίᾳ γεραίρουσι. Καὶ ἐπειδὴ θνητὴν οὖσαν ὁ θάνατος τὴν φύσιν ληίζεται, χρώματα κεραν νύντες, καὶ τὰ ἐκείνων ταῖς σανίσιν ἐντιθέντες ἐν δάλματα, πολλῷ τῆς ζωῆς μακροτέραν γενέσθαι τὴν μνήμην σοφίζονται. Ἡμεῖς δὲ βίον μὲν συγγράφομεν φιλοσοφίας διδάσκαλον, καὶ τὴν ἐν οὐρανοῖς πολι τείαν ἐζηλωκότα· ζωγραφοῦμεν δὲ οὐ τῶν σωμάτων τοὺς χαρακτῆρας, οὐδὲ τὰ τούτων ἐκτυπώματα τοῖς ἀγνοοῦσιν ἐπιδείκνυμεν· ἀλλὰ τῶν ἀοράτων ψυχῶν τὰς ἰδέας σκιαγραφούμεν, καὶ πολέμους ἀθεάτους καὶ συμπλοκὰς ἀφανεῖς ἐπιδείκνυμεν. Τοιαύτην γὰρ αὐτοῖς καὶ τὴν παντευχίαν ὁ τῆς φάλαγγος αὐτῶν στρατηγὸς καὶ πρόμαχος περιτέθεικε Παῦλος • Αναλάβετε γὰρ, φησί, τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρά, καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι. » Καὶ πάλιν· • Στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀλη θείᾳ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης, καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐ αγγελίου τῆς εἰρήνης, ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσαι, καὶ τὴν περιο RELIGIOSA HISTORIA. B obscurans memoriam, nemo jure nos reprehende- rit, quod piorum virorum Deique amantium vitæ instituta scribere aggredimur. Quemadmodum enim ii, quorum fidei credita corporum est curatio, medicamenta comparant, cum morbo bellum ge- rentes, et iis qui laborant ferentes auxilium: ita quæ in his conscribendis ponitur industria, salu- taris cujusdam instar est medicamenti, quod et oblivioni insidiatur, et opem fert memoriæ. Quo- modo enim absurdum non sit, ut poetæ quidem et bistorici ea conscribant quæ in bello fortiter gesta sunt, et tragici recte celatas calamitates in publi- cum proferant, earumque scriptis mandatam re- linguant memoriam ; nonnulli etiam in comediis rebusque ridiculis orationes consumant : nos vero oblivioni tradi sinamus viros, qui in corpore mor- tali et palibili impatibilitatem ostenderunt, et incorpoream æmulati sunt naturam? Ecquas vero pœnas non merito dederimus, si admirabi- lium istorum certaminum nihili faciamus obscu- rari memoriam? Nam cum ipsi priscorum san- clorum summam æmulati philosophian, von gre ac litteris illorum insculpserint memoriam, sed omnem illorum exprimentes virtutem, animatas quasdam corum imagines et statuas seipsos effe- cerint : quænam nobis jure dabitur venia, si ne litteris quidemn insignem eorum vitam prosequa- mur? Idque cum athletæ et pancratiastæ, qui in Olympicis decertant, honorentur statuis, et in equorum curriculis, qui victores fuerint aurigæ idem præmium accipiant. Neque hos solum, sed mulicbres etiam viros et effeminatos, et de quibus virine sint an mulieres incertum, qui horum spectaculis delectantur, in tabulis de- pingunt, illorumque memoriam longissimo tem- pore couservare student. licet memoria læc animis damnum adferat, non emolumentum : attamen hos quidem qui hos amant, illos vero qui illos, quamvis damnum afferentes, pictu ris honorant : et quoniam mortalem naturam mors deprædatur, colores temperantes, eligies- que illorum tabulis imponentes, rationem excogi- tant qua fiat eorum memoria longe quam vita rebus autem recte gestis, oblivionem inferens, et D diuturnior. Nus autem vitam scribinus philoso- C • phiæ magistram, et quæ illam vitæ institutionem imitata est quæ agitur in cœlis: describimus autem nou figuras corporum, neque hæc expressa iis ostendimus qui nesciunt: sed formas invisi- bilium animarum adumbramus, et bella quæ cerni non possunt, conflictusque qui non appa- rent, ostendimus. Tali enim eos armatura illorum phalangis dux et princeps Paulus induit dicens : • Accipite armaturam Dei, ut possitis resistere in die malo, et omnibus confectis stare. Et rursus : • State succincti lumbos vestros veritate, et in- duti loricam justitiæ, et calceati pedes in præpa- ratione Evangelii pacis, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo poteritis omnia tela maligui

κεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου δέξασθαι, καὶ τὴν μαχαίραν τοῦ πνεύματος, ὅ ἐστι ῥῆμα Θεοῦ. » Ταί την αὐτοὺς τὴν πανοπλίαν ἐνδύσας εἰς τοὺς ἀγῶνας εἰσήγαγε. Τοιαύτη γὰρ καὶ τῶν πολεμίων ἡ φύσις, ἀσώματος, ἀόρατος, ἀφανῶς ἐπιοῦσα, κρύβδην ἐπιβουλεύουσα, λοχῶσα καὶ ἐξαπιναίως προσβάλλουσα. Καὶ τοῦτο διδάσκων αὐτὸς οὗτος ὁ στρατηγὸς ἔλεγεν· ἡ Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκρά τορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. » Αλλ' ὅμως καὶ τοιούτους ἔχουσα τοὺς ἀντιπάλους ἡ τῶν ἁγίων τούτων συμμορία, μᾶλλον δὲ τούτων ἕκαστος ὑπὸ τοσούτων καὶ τοιούτων πολεμίων και κλούμενος· οὔτε γὰρ κοινῇ πᾶσιν ἐπῇεσαν, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ, νῦν δ᾽ ἐκείνῳ προσέβαλλον · οὕτω λαμ· πρὰν ἀνεδήσαντο νίκην, ὡς τοὺς μὲν ἀντιπάλους δραπετεῦσαι, τούτου δὲ κατὰ κράτος διῶξαι, καὶ τρόπαιον ἐγεῖραι μηδενὸς ἐμποδὼν γενομένου. Παρο εἶχε δὲ αὐτοῖς τὴν νίκην οὐχ ἡ φύσις, θνητὴ γὰρ αὕτη, καὶ μυρίων παθῶν ἀνάπλεως· ἀλλ' ἡ γνώμη τὴν θείαν χάριν ἐφελκομένη. Ερασταὶ γὰρ θερμοί τοῦ θείου κάλλους γενόμενοι, καὶ ἀσπασίως ἅπαντα δράσαι καὶ παθεῖν ὑπὲρ τοῦ ἐρωμένου ἑλόμενοι, ἤνεγκαν μὲν γενναίως τὴν τῶν παθῶν ἐπανάστασιν, ἀπεκρούσαντο δὲ καρτερῶς τῶν τοῦ διαβόλου βελών τὰς νιφάδας, καὶ ἀποστολικῶς εἰπεῖν, τὸ σῶμα ὑπω· πιάσαντες καὶ δουλαγωγήσαντες, τὰς μὲν τοῦ θε μου φλεγμονας κατεπράϋναν, τῶν ἐπιθυμῶν δὲ τὸ λυσσῶδες ἡσυχίαν ἄγειν ἠνάγκασαν· ἀσιτίᾳ δὲ καὶ χαμευνία οὕτω τὰ πάθη κοιμίσαντες καὶ τὰ τούτων σκιρτήματα καταπαύσαντες, σπείσασθαι τὸ σῶμα πρὸς τὴν ψυχὴν κατηνάγκασαν· καὶ τὸν μὲν ἔμφυ τον τοῦτον κατέλυσαν πόλεμον· οὕτω δὲ τούτοις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντες, ἅπαν τῶν ἐναντίων τὸ στίφος ἐξήλασαν. Τοὺς γὰρ τὰ ἔνδον προϊεμένους λογισμούς οὐκ ἔχοντες, καὶ τῆς τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν συνο εργίας ἑστερημένοι, πολεμεῖν οὐκ ἠδύναντο. Βέλετι γὰρ καθ' ἡμῶν ὁ διάβολος τοῖς ἡμετέροις μέλεσι κέχρηται. Οφθαλμῶν γὰρ μὴ δελεαζομένων, μηδ ἀκοῶν καταθελγομένων, μηδὲ γαργαλιζομένης ἀφῆς. μηδὲ τοῦ νοῦ τὰ πονηρὰ δεχομένου βουλεύματα, μάτ ταιος τοῖς ἐπιβουλεύουσιν ἦν ἡ σπουδή. Ωσπερ γάρ πόλιν ἐφ᾽ ὕψους ᾠκοδομημένην, καὶ περιβόλοις ίσχυ ροῖς περιτετειχισμένην, καὶ φάραγξι βαθείαις πάν- τοθεν κυκλουμένην, οὐκ ἄν τις ὅλῃ πολέμιος, μή τι νος τῶν ἔνδον προϊεμένου, καὶ πυλίδας τινὰς ὑπὸ ανοίγοντος· οὕτως ἀδύνατον τοῖς ἔξωθεν πολεμούσι δαίμοσι τῆς ὑπὸ τῆς θείας χάριτος κυκλουμένης περι- γενέσθαι ψυχῆς, εἰ μή τινος λογισμοῦ βαστώνη που λίδα τινὰ τῶν ἐν ἡμῖν αἰσθητηρίων ἀνοίξειε, καὶ ταύ- της εἴσω τὸν πολέμιον δέξαιτο. Ταῦτα σαφῶς ὑπὸ τῆς θείας πεπαιδευμένοι Γραφῆς οἱ παρ᾽ ἡμῶν εὐ φημούμενοι, καὶ ἀκούσαντες τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ προσ φήτου λέγοντος, ώς ο 'Ανέβη θάνατος διὰ τῶν θυρί δων, ο οἷόν τισι μοχλεῖς καὶ κλείθροις, τοῖς θείοις * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ignita exstinguere : et galeam salutis assumite, A et gladium spiritus, quod est verbum Dei ª. flac illos armatura cum induisset, produxit ad certa- mina. Talis enim est hostium quoque natura, in corporea, invisibilis, obscure invadens, claneu- lun insidians, repente ac praeter exspectationem irruens. Quod ipsum etiam dux idem docens dice- bat : Non est nobis colluctatio adversus carnem ´et sanguinem, sed adversus principes, adversus potestates, adversus mundi rectores tenebrarum hujus sæculi, adversus spiritalia nequitiæ in cœlestibus b., C Attamen cum tales hostes haberet istorum con- gregatio, aut unusquisque potius eorum a tot et tantis hostibus cingeretur : neque enim omnes simul invaserunt, sed modo hos, modo illos B adoriebantur : tam præclaram retulere victoriam, ut fugerint adversarii, et his fugatis nemine ob- stante tropaeum erexerint. Victoriam autem ipsis præbuit, non natura, quæ et mortalis est, et innumeris plena perturbationibus, sed mens divinam gratiam attrahens. Nam cum divinæ pulchritudinis ardentes essent amatores, et pro eo quem amabant omnia lubenter et agere et pali sta- tuissent, perturbationum impetus fortiter susti- nuerunt, diabolique telorum procellas strenue repulerunt, et corpore, ut apostolice dicam ©, ca- stigato, atque in servitudinem redacto, iræ ardo- rem sedaverunt, cupiditatumque rabiem quiescere coegerunt : jejunando autem et humi cubando sopitis animi motibus, repressisque eorum in- sultibus, corpus adegerunt ut fœdus iniret cum anima, et insitum hoc bellum sustulerunt : pace autem inter illa sic composita, omnem adversariorum catervam profligarunt. Cuni enim cis deessent cogitationes, quæ interna prodle- rent, et humanorum membrorum auxilio care- rent, bellare non poterant. Telis namque in nos diabolus membris nostris utitur. Cum ergo neque inescarentur oculi, neque aures demulcerentur, neque tactus Litillaretur, neque meus improba admitteret consilia, frustra laborabant qui pa- rabant insidias. Quemadmodum enim urbem in alto conditam, et validis propugnaculis munitanı, profundisque fossis undique circumdatam, nullus p hostis ceperit, si ex iis qui intus sunt nemo pro- dat, et portas aliquas aperiat, ita fieri non po- test ut dæmones, qui bellum extrinsecus gerunt, animam superent a divina gratia circumdatam, misi cogitationis alicujus socordia sensuum no- strorum aliquam fenestram aperuerit, et per eam inimicum * intro admiserit. Hæc a divina Scriptura cum aperte didicissent ii quorum laudes celebramus, Deumque per prophetam dicentem audivissent, « Ascendit mors per fenestras 4,, die vinis legibus, tanquam repagulis quibusdam et vectibus, sensus occludentes, menti claves eorum D * Ephes, vi, 13-17. b ibid. 12. • I Cor ix, 27. d Jerem. +x, 21.

κεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου δέξασθαι, καὶ τὴν μαχαίραν τοῦ πνεύματος, ὅ ἐστι ῥῆμα Θεοῦ. » Ταί την αὐτοὺς τὴν πανοπλίαν ἐνδύσας εἰς τοὺς ἀγῶνας εἰσήγαγε. Τοιαύτη γὰρ καὶ τῶν πολεμίων ἡ φύσις, ἀσώματος, ἀόρατος, ἀφανῶς ἐπιοῦσα, κρύβδην ἐπιβουλεύουσα, λοχῶσα καὶ ἐξαπιναίως προσβάλλουσα. Καὶ τοῦτο διδάσκων αὐτὸς οὗτος ὁ στρατηγὸς ἔλεγεν· ἡ Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκρά τορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. » Αλλ' ὅμως καὶ τοιούτους ἔχουσα τοὺς ἀντιπάλους ἡ τῶν ἁγίων τούτων συμμορία, μᾶλλον δὲ τούτων ἕκαστος ὑπὸ τοσούτων καὶ τοιούτων πολεμίων και κλούμενος· οὔτε γὰρ κοινῇ πᾶσιν ἐπῇεσαν, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ, νῦν δ᾽ ἐκείνῳ προσέβαλλον · οὕτω λαμ· πρὰν ἀνεδήσαντο νίκην, ὡς τοὺς μὲν ἀντιπάλους δραπετεῦσαι, τούτου δὲ κατὰ κράτος διῶξαι, καὶ τρόπαιον ἐγεῖραι μηδενὸς ἐμποδὼν γενομένου. Παρο εἶχε δὲ αὐτοῖς τὴν νίκην οὐχ ἡ φύσις, θνητὴ γὰρ αὕτη, καὶ μυρίων παθῶν ἀνάπλεως· ἀλλ' ἡ γνώμη τὴν θείαν χάριν ἐφελκομένη. Ερασταὶ γὰρ θερμοί τοῦ θείου κάλλους γενόμενοι, καὶ ἀσπασίως ἅπαντα δράσαι καὶ παθεῖν ὑπὲρ τοῦ ἐρωμένου ἑλόμενοι, ἤνεγκαν μὲν γενναίως τὴν τῶν παθῶν ἐπανάστασιν, ἀπεκρούσαντο δὲ καρτερῶς τῶν τοῦ διαβόλου βελών τὰς νιφάδας, καὶ ἀποστολικῶς εἰπεῖν, τὸ σῶμα ὑπω· πιάσαντες καὶ δουλαγωγήσαντες, τὰς μὲν τοῦ θε μου φλεγμονας κατεπράϋναν, τῶν ἐπιθυμῶν δὲ τὸ λυσσῶδες ἡσυχίαν ἄγειν ἠνάγκασαν· ἀσιτίᾳ δὲ καὶ χαμευνία οὕτω τὰ πάθη κοιμίσαντες καὶ τὰ τούτων σκιρτήματα καταπαύσαντες, σπείσασθαι τὸ σῶμα πρὸς τὴν ψυχὴν κατηνάγκασαν· καὶ τὸν μὲν ἔμφυ τον τοῦτον κατέλυσαν πόλεμον· οὕτω δὲ τούτοις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντες, ἅπαν τῶν ἐναντίων τὸ στίφος ἐξήλασαν. Τοὺς γὰρ τὰ ἔνδον προϊεμένους λογισμούς οὐκ ἔχοντες, καὶ τῆς τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν συνο εργίας ἑστερημένοι, πολεμεῖν οὐκ ἠδύναντο. Βέλετι γὰρ καθ' ἡμῶν ὁ διάβολος τοῖς ἡμετέροις μέλεσι κέχρηται. Οφθαλμῶν γὰρ μὴ δελεαζομένων, μηδ ἀκοῶν καταθελγομένων, μηδὲ γαργαλιζομένης ἀφῆς. μηδὲ τοῦ νοῦ τὰ πονηρὰ δεχομένου βουλεύματα, μάτ ταιος τοῖς ἐπιβουλεύουσιν ἦν ἡ σπουδή. Ωσπερ γάρ πόλιν ἐφ᾽ ὕψους ᾠκοδομημένην, καὶ περιβόλοις ίσχυ ροῖς περιτετειχισμένην, καὶ φάραγξι βαθείαις πάν- τοθεν κυκλουμένην, οὐκ ἄν τις ὅλῃ πολέμιος, μή τι νος τῶν ἔνδον προϊεμένου, καὶ πυλίδας τινὰς ὑπὸ ανοίγοντος· οὕτως ἀδύνατον τοῖς ἔξωθεν πολεμούσι δαίμοσι τῆς ὑπὸ τῆς θείας χάριτος κυκλουμένης περι- γενέσθαι ψυχῆς, εἰ μή τινος λογισμοῦ βαστώνη που λίδα τινὰ τῶν ἐν ἡμῖν αἰσθητηρίων ἀνοίξειε, καὶ ταύ- της εἴσω τὸν πολέμιον δέξαιτο. Ταῦτα σαφῶς ὑπὸ τῆς θείας πεπαιδευμένοι Γραφῆς οἱ παρ᾽ ἡμῶν εὐ φημούμενοι, καὶ ἀκούσαντες τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ προσ φήτου λέγοντος, ώς ο 'Ανέβη θάνατος διὰ τῶν θυρί δων, ο οἷόν τισι μοχλεῖς καὶ κλείθροις, τοῖς θείοις * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ignita exstinguere : et galeam salutis assumite, A et gladium spiritus, quod est verbum Dei ª. flac illos armatura cum induisset, produxit ad certa- mina. Talis enim est hostium quoque natura, in corporea, invisibilis, obscure invadens, claneu- lun insidians, repente ac praeter exspectationem irruens. Quod ipsum etiam dux idem docens dice- bat : Non est nobis colluctatio adversus carnem ´et sanguinem, sed adversus principes, adversus potestates, adversus mundi rectores tenebrarum hujus sæculi, adversus spiritalia nequitiæ in cœlestibus b., C Attamen cum tales hostes haberet istorum con- gregatio, aut unusquisque potius eorum a tot et tantis hostibus cingeretur : neque enim omnes simul invaserunt, sed modo hos, modo illos B adoriebantur : tam præclaram retulere victoriam, ut fugerint adversarii, et his fugatis nemine ob- stante tropaeum erexerint. Victoriam autem ipsis præbuit, non natura, quæ et mortalis est, et innumeris plena perturbationibus, sed mens divinam gratiam attrahens. Nam cum divinæ pulchritudinis ardentes essent amatores, et pro eo quem amabant omnia lubenter et agere et pali sta- tuissent, perturbationum impetus fortiter susti- nuerunt, diabolique telorum procellas strenue repulerunt, et corpore, ut apostolice dicam ©, ca- stigato, atque in servitudinem redacto, iræ ardo- rem sedaverunt, cupiditatumque rabiem quiescere coegerunt : jejunando autem et humi cubando sopitis animi motibus, repressisque eorum in- sultibus, corpus adegerunt ut fœdus iniret cum anima, et insitum hoc bellum sustulerunt : pace autem inter illa sic composita, omnem adversariorum catervam profligarunt. Cuni enim cis deessent cogitationes, quæ interna prodle- rent, et humanorum membrorum auxilio care- rent, bellare non poterant. Telis namque in nos diabolus membris nostris utitur. Cum ergo neque inescarentur oculi, neque aures demulcerentur, neque tactus Litillaretur, neque meus improba admitteret consilia, frustra laborabant qui pa- rabant insidias. Quemadmodum enim urbem in alto conditam, et validis propugnaculis munitanı, profundisque fossis undique circumdatam, nullus p hostis ceperit, si ex iis qui intus sunt nemo pro- dat, et portas aliquas aperiat, ita fieri non po- test ut dæmones, qui bellum extrinsecus gerunt, animam superent a divina gratia circumdatam, misi cogitationis alicujus socordia sensuum no- strorum aliquam fenestram aperuerit, et per eam inimicum * intro admiserit. Hæc a divina Scriptura cum aperte didicissent ii quorum laudes celebramus, Deumque per prophetam dicentem audivissent, « Ascendit mors per fenestras 4,, die vinis legibus, tanquam repagulis quibusdam et vectibus, sensus occludentes, menti claves eorum D * Ephes, vi, 13-17. b ibid. 12. • I Cor ix, 27. d Jerem. +x, 21.

κεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου δέξασθαι, καὶ τὴν μαχαίραν τοῦ πνεύματος, ὅ ἐστι ῥῆμα Θεοῦ. » Ταί την αὐτοὺς τὴν πανοπλίαν ἐνδύσας εἰς τοὺς ἀγῶνας εἰσήγαγε. Τοιαύτη γὰρ καὶ τῶν πολεμίων ἡ φύσις, ἀσώματος, ἀόρατος, ἀφανῶς ἐπιοῦσα, κρύβδην ἐπιβουλεύουσα, λοχῶσα καὶ ἐξαπιναίως προσβάλλουσα. Καὶ τοῦτο διδάσκων αὐτὸς οὗτος ὁ στρατηγὸς ἔλεγεν· ἡ Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκρά τορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. » Αλλ' ὅμως καὶ τοιούτους ἔχουσα τοὺς ἀντιπάλους ἡ τῶν ἁγίων τούτων συμμορία, μᾶλλον δὲ τούτων ἕκαστος ὑπὸ τοσούτων καὶ τοιούτων πολεμίων και κλούμενος· οὔτε γὰρ κοινῇ πᾶσιν ἐπῇεσαν, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ, νῦν δ᾽ ἐκείνῳ προσέβαλλον · οὕτω λαμ· πρὰν ἀνεδήσαντο νίκην, ὡς τοὺς μὲν ἀντιπάλους δραπετεῦσαι, τούτου δὲ κατὰ κράτος διῶξαι, καὶ τρόπαιον ἐγεῖραι μηδενὸς ἐμποδὼν γενομένου. Παρο εἶχε δὲ αὐτοῖς τὴν νίκην οὐχ ἡ φύσις, θνητὴ γὰρ αὕτη, καὶ μυρίων παθῶν ἀνάπλεως· ἀλλ' ἡ γνώμη τὴν θείαν χάριν ἐφελκομένη. Ερασταὶ γὰρ θερμοί τοῦ θείου κάλλους γενόμενοι, καὶ ἀσπασίως ἅπαντα δράσαι καὶ παθεῖν ὑπὲρ τοῦ ἐρωμένου ἑλόμενοι, ἤνεγκαν μὲν γενναίως τὴν τῶν παθῶν ἐπανάστασιν, ἀπεκρούσαντο δὲ καρτερῶς τῶν τοῦ διαβόλου βελών τὰς νιφάδας, καὶ ἀποστολικῶς εἰπεῖν, τὸ σῶμα ὑπω· πιάσαντες καὶ δουλαγωγήσαντες, τὰς μὲν τοῦ θε μου φλεγμονας κατεπράϋναν, τῶν ἐπιθυμῶν δὲ τὸ λυσσῶδες ἡσυχίαν ἄγειν ἠνάγκασαν· ἀσιτίᾳ δὲ καὶ χαμευνία οὕτω τὰ πάθη κοιμίσαντες καὶ τὰ τούτων σκιρτήματα καταπαύσαντες, σπείσασθαι τὸ σῶμα πρὸς τὴν ψυχὴν κατηνάγκασαν· καὶ τὸν μὲν ἔμφυ τον τοῦτον κατέλυσαν πόλεμον· οὕτω δὲ τούτοις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντες, ἅπαν τῶν ἐναντίων τὸ στίφος ἐξήλασαν. Τοὺς γὰρ τὰ ἔνδον προϊεμένους λογισμούς οὐκ ἔχοντες, καὶ τῆς τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν συνο εργίας ἑστερημένοι, πολεμεῖν οὐκ ἠδύναντο. Βέλετι γὰρ καθ' ἡμῶν ὁ διάβολος τοῖς ἡμετέροις μέλεσι κέχρηται. Οφθαλμῶν γὰρ μὴ δελεαζομένων, μηδ ἀκοῶν καταθελγομένων, μηδὲ γαργαλιζομένης ἀφῆς. μηδὲ τοῦ νοῦ τὰ πονηρὰ δεχομένου βουλεύματα, μάτ ταιος τοῖς ἐπιβουλεύουσιν ἦν ἡ σπουδή. Ωσπερ γάρ πόλιν ἐφ᾽ ὕψους ᾠκοδομημένην, καὶ περιβόλοις ίσχυ ροῖς περιτετειχισμένην, καὶ φάραγξι βαθείαις πάν- τοθεν κυκλουμένην, οὐκ ἄν τις ὅλῃ πολέμιος, μή τι νος τῶν ἔνδον προϊεμένου, καὶ πυλίδας τινὰς ὑπὸ ανοίγοντος· οὕτως ἀδύνατον τοῖς ἔξωθεν πολεμούσι δαίμοσι τῆς ὑπὸ τῆς θείας χάριτος κυκλουμένης περι- γενέσθαι ψυχῆς, εἰ μή τινος λογισμοῦ βαστώνη που λίδα τινὰ τῶν ἐν ἡμῖν αἰσθητηρίων ἀνοίξειε, καὶ ταύ- της εἴσω τὸν πολέμιον δέξαιτο. Ταῦτα σαφῶς ὑπὸ τῆς θείας πεπαιδευμένοι Γραφῆς οἱ παρ᾽ ἡμῶν εὐ φημούμενοι, καὶ ἀκούσαντες τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ προσ φήτου λέγοντος, ώς ο 'Ανέβη θάνατος διὰ τῶν θυρί δων, ο οἷόν τισι μοχλεῖς καὶ κλείθροις, τοῖς θείοις * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ignita exstinguere : et galeam salutis assumite, A et gladium spiritus, quod est verbum Dei ª. flac illos armatura cum induisset, produxit ad certa- mina. Talis enim est hostium quoque natura, in corporea, invisibilis, obscure invadens, claneu- lun insidians, repente ac praeter exspectationem irruens. Quod ipsum etiam dux idem docens dice- bat : Non est nobis colluctatio adversus carnem ´et sanguinem, sed adversus principes, adversus potestates, adversus mundi rectores tenebrarum hujus sæculi, adversus spiritalia nequitiæ in cœlestibus b., C Attamen cum tales hostes haberet istorum con- gregatio, aut unusquisque potius eorum a tot et tantis hostibus cingeretur : neque enim omnes simul invaserunt, sed modo hos, modo illos B adoriebantur : tam præclaram retulere victoriam, ut fugerint adversarii, et his fugatis nemine ob- stante tropaeum erexerint. Victoriam autem ipsis præbuit, non natura, quæ et mortalis est, et innumeris plena perturbationibus, sed mens divinam gratiam attrahens. Nam cum divinæ pulchritudinis ardentes essent amatores, et pro eo quem amabant omnia lubenter et agere et pali sta- tuissent, perturbationum impetus fortiter susti- nuerunt, diabolique telorum procellas strenue repulerunt, et corpore, ut apostolice dicam ©, ca- stigato, atque in servitudinem redacto, iræ ardo- rem sedaverunt, cupiditatumque rabiem quiescere coegerunt : jejunando autem et humi cubando sopitis animi motibus, repressisque eorum in- sultibus, corpus adegerunt ut fœdus iniret cum anima, et insitum hoc bellum sustulerunt : pace autem inter illa sic composita, omnem adversariorum catervam profligarunt. Cuni enim cis deessent cogitationes, quæ interna prodle- rent, et humanorum membrorum auxilio care- rent, bellare non poterant. Telis namque in nos diabolus membris nostris utitur. Cum ergo neque inescarentur oculi, neque aures demulcerentur, neque tactus Litillaretur, neque meus improba admitteret consilia, frustra laborabant qui pa- rabant insidias. Quemadmodum enim urbem in alto conditam, et validis propugnaculis munitanı, profundisque fossis undique circumdatam, nullus p hostis ceperit, si ex iis qui intus sunt nemo pro- dat, et portas aliquas aperiat, ita fieri non po- test ut dæmones, qui bellum extrinsecus gerunt, animam superent a divina gratia circumdatam, misi cogitationis alicujus socordia sensuum no- strorum aliquam fenestram aperuerit, et per eam inimicum * intro admiserit. Hæc a divina Scriptura cum aperte didicissent ii quorum laudes celebramus, Deumque per prophetam dicentem audivissent, « Ascendit mors per fenestras 4,, die vinis legibus, tanquam repagulis quibusdam et vectibus, sensus occludentes, menti claves eorum D * Ephes, vi, 13-17. b ibid. 12. • I Cor ix, 27. d Jerem. +x, 21.

νόμοις τὰ αἰσθητήρια κλείσαντες, τῷ νῷ τὰς τούτων ἐνεχείρισαν κλεῖς· καὶ οὔτε γλώσσα οὔτε χείλη ἀνεῴγνυτο τοῦ νοῦ μὴ κελεύοντος, οὔτε κόρη μὴ Επιτρεπομένη προκύπτειν τῶν βλεφάρων ήνείχετο · ἀκοὴ δὲ βλεφάροις ἢ χείλεσιν ἀποτειχίσαι μὴ δυνα μένη τὴν εἴσοδον, τοὺς ἀνοήτους ἀπεωθεῖτο τῶν λό- γων, κἀκείνους ἐδέχετο μόνους, οἷς ὁ νοῦς ἐπετέρ- πετο. Οὕτω τὴν ὄσφρησιν ἐπαίδευσαν μὴ τὰ εὐώδη ποθεῖν, ἅτε δὴ χαυνοῦν καὶ χαλαν πεφυκότα. Οὕτω τῆς γαστρὸς τὸν κόρον ἐξήλασαν, καὶ τοιαῦτα λαμ- βάνειν ἐδίδαξαν, οἷς οὐχ ἡδονὴν, ἀλλὰ χρείαν ἐπλή- ρου, καὶ ταῦτα τοσαῦτα, ὅσα τὸν ἐκ λιμοῦ κωλύειν Αδύνατο θάνατον. Οὕτω τὴν γλυκεῖαν τοῦ ὕπνου τυ ραννίδα κατέλυσαν, καὶ τὰ βλέφαρα τῆς τούτου δου λείας ἐλευθερώσαντες, κρατεῖν ἀντὶ τοῦ δουλεύειν ἐπαίδευσαν, καὶ δέχεσθαι τὴν παρ' αὐτοῦ χρείαν, οὐχ ὅταν αὐτὸς ἐπίοι, ἀλλ' ὅταν αὐτοὶ καλῶσιν εἰς βραχεῖαν ἐπικουρίαν τῆς φύσεως. Οὕτω τοιγαροῦν τῆς τῶν τειχῶν καὶ τῶν πυλῶν φροντίσαντες φυλα κῆς, καὶ τοῖς ἔνδον λογισμοῖς τὴν ὁμόνοιαν πρυτα νεύσαντες, τοὺς ἔξωθεν ἐπιόντας ἀντιπάλους ἐγέλων, ἐπεισιέναι μὲν βία διὰ τὴν τῆς θείας χάριτος οὐ δυνα- μένους ἀσφάλειαν, οὐδένα δὲ προδότην εὑρίσκοντες εἰσδέχεσθαι τοὺς δυσμενεῖς προαιρούμενον· καὶ τὴν φύσιν ἀόρατον ἔχοντες οἱ πολέμιοι, σώματος όρωμέ νου, καὶ ταῖς τῆς φύσεως ἀνάγκαις ὑποκειμένου, κρατεῖν οὐκ ηδύναντο. Ο γὰρ ἡνίοχος τούτου, καὶ μουσικός, καὶ κυβερνήτης, ἄριστα μὲν κατέχων τὰς ἡνίας, ἐν τάξει φέρεσθαι τοὺς ἵππους ἀνέπεισε ῥυθμῷ δὲ τὰς τῶν αἰσθήσεων χορδάς τὴν παναρμό νιον ἠχὴν ἀποτελεῖν παρεσκεύασεν· ἐπιστημόνως δὲ κινῶν τὰ πηδάλια, καὶ τῶν κυμάτων την προσβολήν, καὶ τὴν τῶν πνευμάτων διέλυσεν ἐμβολήν. . Τούτους τοίνυν τοὺς διὰ πόνων μυρίων τὸν βίον Οδεύσαντας, ἱδρῶσι δὲ καὶ ταλαιπωρίαις τὸ σῶμα δαμάσαντας, καὶ γέλωτος μὲν τὸ πάθος ἀγνοήσαντας, ἐν κλαυθμῷ δὲ καὶ δάκρυσιν ἅπαντα τὸν βίον δαπα νήσαντας· καὶ τρυφὴν μὲν Συβαριτικὴν τὴν ἀσι- τίαν νομίσαντας, ὕπνον δὲ ἥδιστον τὴν ἐπίπονον ἀγρυπνίαν, στρωμνὴν δὲ μαλακὴν τὴν τοῦ ἐδάφους ἀντιτυπίαν, ἡδονὴν ἄμετρόν τε καὶ ἄπλειστον, τὴν ἐν ταῖς προσευχαῖς καὶ ψαλμῳδίαις διατριβήν τού τους τοὺς πᾶν εἶδος ἀρετῆς συνειληχότας τις οὐκ ἂν εἰκότως θαυμάσειε ; μᾶλλον δὲ τίς ἂν πρὸς ἀξίαν εὐφημήσειεν; Οἶδα μὲν οὖν κἀγὼ σαφῶς, ὡς τῆς τούτων ἀρετῆς οὐδεὶς ἂν ἐφίκοιτο λόγος ἐγχειρητέον δ' ὅμως. Οὐ γὰρ ἂν καλῶς ἔχοι, εἰ ὅτι τελέως ἄνδρες ἐγένοντο φιλοσοφίας τῆς ἀληθοῦς ἐρα σταί, διὰ τοῦτο μηδὲ μειόνων τύχοιεν ἐπαίνων. Γρά- ψομεν δὲ τὴν εὐφημίαν οὐ κοινῇ πᾶσι μίαν· διάφορα γὰρ αὐτοῖς θεόθεν ἐδόθη χαρίσματα, καὶ τοῦτο δι δάσκων ὁ μακάριος έλεγε Παῦλος· ο ' μὲν διὰ τοῦ Πνεύματος δέδοται λόγος σοφίας· ἄλλῳ δὲ λόγος γνώ- σεως κατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα· ἄλλῳ δὲ χαρίσματα 1α- μάτων ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι· ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων· ἄλλῳ δὲ προφητεία· ἄλλῳ δὲ γένη γλωσ σῶν, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνεία γλωσσῶν. Καὶ δεικνὺς τὴν RELIGIOSA HISTORIA. A tradiderunt : et neque lingua neque labia aperies B C D bantur, nisi mens imperasset, nec pupillæ per mittebatur ut se extra palpebras porrigeret : audi- tus autem, palpebris et labiis aditum obstruere non valens, stultas repellebat orationes, illas= que solas admittebat, quibus mens delectabatur. Sic odoratum docuerunt suave olentia non de- siderare, ut quæ natura sua molliant et re- laxent. Sic ventris rejecerunt satietatem, et ea sumere docuerunt, non quæ voluptati, sed quæ usui forent, eaque mensura quæ satis esset he fame necarentur. Sic somni dulcem tyrannidem everterunt, palpebrasque ab ejus servitute libe- rantes, non jam servire, sed dominari docuerunt, ut ejus usum admitterent, non cum invaderet, sed cum illum ipsi ad breve naturæ auxilium accerserent. Itaque cum murorum portarumqué custodiæ eam curam gererent, et internas cogita= tiones concordes fecissent, adversarios extrinse- cus invadentes irridebant, qui vi quidem intrare propter divinæ gratiæ præsidium non poterant : nullum autem inveniebant proditorem, qui ini- micos vellet admittere: et cum hostes essent na tura invisibiles, corpus tamen, quod oculis cerni- tur et naturæ necessitatibus obnoxium est, vin- cere non potuerunt. Hujus quippe auriga, et mus sicus, et gubernator, et optime habenas tenens, equis persuasit ut recte procederent : et numerose chordas puisans sensuum, effecit ut sonum omni ex parte concinnum redderent : et scienter clavum movens, Auctuum procellas et ventorum impetus fregit. Hos igitur, qui per innumeros labores vitæ iter ingressi sunt, sudoribusque et afflictionibus cora pus edomuerunt, ac risus quidem affectionem ignorarunt, in luctu autem et lacrymis omnem vitam consumpserunt; qui delicias Sybariticas jejunium existimarunt, somnum autem suavissi- mum laboriosas vigilias, molle stragulum duritiem soli, immensam et inexplicabilem voluptatem in orationibus Psalmorumque cantibus versari : hos, inquam, qui omne genus virtutis complexi sunt, quis non jure admiretur, vel potius quis pro di- gnitate collaudet ? Satis equidem intelligo, nullam posse orationem illorum virtutem assequi: sed aggrediendum est tamen. Nec enim æquum fuerit, si quoniam veram philosophiam perfecte adama- runt, ideo nec minores laudes consequantur. Scri- bam vero laudem non unam communiter omnibus : diversa enim dona divinitus eis data sunt, quem- admodum docens dicebat beatus Paulus • Alii enim per Spiritum datur sermo sapientiæ: alii autem sermo scientiæ secundum eumdem Spiri- tum : alii dona curationum, per eumdem Spiritum: alii operationes virtutum : alii prophetia : alii ge- nera linguarum, alii interpretatio linguarum *, . • Cor. xi1, 8-10. PATROL. GR. LXXXII.

νόμοις τὰ αἰσθητήρια κλείσαντες, τῷ νῷ τὰς τούτων ἐνεχείρισαν κλεῖς· καὶ οὔτε γλώσσα οὔτε χείλη ἀνεῴγνυτο τοῦ νοῦ μὴ κελεύοντος, οὔτε κόρη μὴ Επιτρεπομένη προκύπτειν τῶν βλεφάρων ήνείχετο · ἀκοὴ δὲ βλεφάροις ἢ χείλεσιν ἀποτειχίσαι μὴ δυνα μένη τὴν εἴσοδον, τοὺς ἀνοήτους ἀπεωθεῖτο τῶν λό- γων, κἀκείνους ἐδέχετο μόνους, οἷς ὁ νοῦς ἐπετέρ- πετο. Οὕτω τὴν ὄσφρησιν ἐπαίδευσαν μὴ τὰ εὐώδη ποθεῖν, ἅτε δὴ χαυνοῦν καὶ χαλαν πεφυκότα. Οὕτω τῆς γαστρὸς τὸν κόρον ἐξήλασαν, καὶ τοιαῦτα λαμ- βάνειν ἐδίδαξαν, οἷς οὐχ ἡδονὴν, ἀλλὰ χρείαν ἐπλή- ρου, καὶ ταῦτα τοσαῦτα, ὅσα τὸν ἐκ λιμοῦ κωλύειν Αδύνατο θάνατον. Οὕτω τὴν γλυκεῖαν τοῦ ὕπνου τυ ραννίδα κατέλυσαν, καὶ τὰ βλέφαρα τῆς τούτου δου λείας ἐλευθερώσαντες, κρατεῖν ἀντὶ τοῦ δουλεύειν ἐπαίδευσαν, καὶ δέχεσθαι τὴν παρ' αὐτοῦ χρείαν, οὐχ ὅταν αὐτὸς ἐπίοι, ἀλλ' ὅταν αὐτοὶ καλῶσιν εἰς βραχεῖαν ἐπικουρίαν τῆς φύσεως. Οὕτω τοιγαροῦν τῆς τῶν τειχῶν καὶ τῶν πυλῶν φροντίσαντες φυλα κῆς, καὶ τοῖς ἔνδον λογισμοῖς τὴν ὁμόνοιαν πρυτα νεύσαντες, τοὺς ἔξωθεν ἐπιόντας ἀντιπάλους ἐγέλων, ἐπεισιέναι μὲν βία διὰ τὴν τῆς θείας χάριτος οὐ δυνα- μένους ἀσφάλειαν, οὐδένα δὲ προδότην εὑρίσκοντες εἰσδέχεσθαι τοὺς δυσμενεῖς προαιρούμενον· καὶ τὴν φύσιν ἀόρατον ἔχοντες οἱ πολέμιοι, σώματος όρωμέ νου, καὶ ταῖς τῆς φύσεως ἀνάγκαις ὑποκειμένου, κρατεῖν οὐκ ηδύναντο. Ο γὰρ ἡνίοχος τούτου, καὶ μουσικός, καὶ κυβερνήτης, ἄριστα μὲν κατέχων τὰς ἡνίας, ἐν τάξει φέρεσθαι τοὺς ἵππους ἀνέπεισε ῥυθμῷ δὲ τὰς τῶν αἰσθήσεων χορδάς τὴν παναρμό νιον ἠχὴν ἀποτελεῖν παρεσκεύασεν· ἐπιστημόνως δὲ κινῶν τὰ πηδάλια, καὶ τῶν κυμάτων την προσβολήν, καὶ τὴν τῶν πνευμάτων διέλυσεν ἐμβολήν. . Τούτους τοίνυν τοὺς διὰ πόνων μυρίων τὸν βίον Οδεύσαντας, ἱδρῶσι δὲ καὶ ταλαιπωρίαις τὸ σῶμα δαμάσαντας, καὶ γέλωτος μὲν τὸ πάθος ἀγνοήσαντας, ἐν κλαυθμῷ δὲ καὶ δάκρυσιν ἅπαντα τὸν βίον δαπα νήσαντας· καὶ τρυφὴν μὲν Συβαριτικὴν τὴν ἀσι- τίαν νομίσαντας, ὕπνον δὲ ἥδιστον τὴν ἐπίπονον ἀγρυπνίαν, στρωμνὴν δὲ μαλακὴν τὴν τοῦ ἐδάφους ἀντιτυπίαν, ἡδονὴν ἄμετρόν τε καὶ ἄπλειστον, τὴν ἐν ταῖς προσευχαῖς καὶ ψαλμῳδίαις διατριβήν τού τους τοὺς πᾶν εἶδος ἀρετῆς συνειληχότας τις οὐκ ἂν εἰκότως θαυμάσειε ; μᾶλλον δὲ τίς ἂν πρὸς ἀξίαν εὐφημήσειεν; Οἶδα μὲν οὖν κἀγὼ σαφῶς, ὡς τῆς τούτων ἀρετῆς οὐδεὶς ἂν ἐφίκοιτο λόγος ἐγχειρητέον δ' ὅμως. Οὐ γὰρ ἂν καλῶς ἔχοι, εἰ ὅτι τελέως ἄνδρες ἐγένοντο φιλοσοφίας τῆς ἀληθοῦς ἐρα σταί, διὰ τοῦτο μηδὲ μειόνων τύχοιεν ἐπαίνων. Γρά- ψομεν δὲ τὴν εὐφημίαν οὐ κοινῇ πᾶσι μίαν· διάφορα γὰρ αὐτοῖς θεόθεν ἐδόθη χαρίσματα, καὶ τοῦτο δι δάσκων ὁ μακάριος έλεγε Παῦλος· ο ' μὲν διὰ τοῦ Πνεύματος δέδοται λόγος σοφίας· ἄλλῳ δὲ λόγος γνώ- σεως κατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα· ἄλλῳ δὲ χαρίσματα 1α- μάτων ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι· ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων· ἄλλῳ δὲ προφητεία· ἄλλῳ δὲ γένη γλωσ σῶν, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνεία γλωσσῶν. Καὶ δεικνὺς τὴν RELIGIOSA HISTORIA. A tradiderunt : et neque lingua neque labia aperies B C D bantur, nisi mens imperasset, nec pupillæ per mittebatur ut se extra palpebras porrigeret : audi- tus autem, palpebris et labiis aditum obstruere non valens, stultas repellebat orationes, illas= que solas admittebat, quibus mens delectabatur. Sic odoratum docuerunt suave olentia non de- siderare, ut quæ natura sua molliant et re- laxent. Sic ventris rejecerunt satietatem, et ea sumere docuerunt, non quæ voluptati, sed quæ usui forent, eaque mensura quæ satis esset he fame necarentur. Sic somni dulcem tyrannidem everterunt, palpebrasque ab ejus servitute libe- rantes, non jam servire, sed dominari docuerunt, ut ejus usum admitterent, non cum invaderet, sed cum illum ipsi ad breve naturæ auxilium accerserent. Itaque cum murorum portarumqué custodiæ eam curam gererent, et internas cogita= tiones concordes fecissent, adversarios extrinse- cus invadentes irridebant, qui vi quidem intrare propter divinæ gratiæ præsidium non poterant : nullum autem inveniebant proditorem, qui ini- micos vellet admittere: et cum hostes essent na tura invisibiles, corpus tamen, quod oculis cerni- tur et naturæ necessitatibus obnoxium est, vin- cere non potuerunt. Hujus quippe auriga, et mus sicus, et gubernator, et optime habenas tenens, equis persuasit ut recte procederent : et numerose chordas puisans sensuum, effecit ut sonum omni ex parte concinnum redderent : et scienter clavum movens, Auctuum procellas et ventorum impetus fregit. Hos igitur, qui per innumeros labores vitæ iter ingressi sunt, sudoribusque et afflictionibus cora pus edomuerunt, ac risus quidem affectionem ignorarunt, in luctu autem et lacrymis omnem vitam consumpserunt; qui delicias Sybariticas jejunium existimarunt, somnum autem suavissi- mum laboriosas vigilias, molle stragulum duritiem soli, immensam et inexplicabilem voluptatem in orationibus Psalmorumque cantibus versari : hos, inquam, qui omne genus virtutis complexi sunt, quis non jure admiretur, vel potius quis pro di- gnitate collaudet ? Satis equidem intelligo, nullam posse orationem illorum virtutem assequi: sed aggrediendum est tamen. Nec enim æquum fuerit, si quoniam veram philosophiam perfecte adama- runt, ideo nec minores laudes consequantur. Scri- bam vero laudem non unam communiter omnibus : diversa enim dona divinitus eis data sunt, quem- admodum docens dicebat beatus Paulus • Alii enim per Spiritum datur sermo sapientiæ: alii autem sermo scientiæ secundum eumdem Spiri- tum : alii dona curationum, per eumdem Spiritum: alii operationes virtutum : alii prophetia : alii ge- nera linguarum, alii interpretatio linguarum *, . • Cor. xi1, 8-10. PATROL. GR. LXXXII.

νόμοις τὰ αἰσθητήρια κλείσαντες, τῷ νῷ τὰς τούτων ἐνεχείρισαν κλεῖς· καὶ οὔτε γλώσσα οὔτε χείλη ἀνεῴγνυτο τοῦ νοῦ μὴ κελεύοντος, οὔτε κόρη μὴ Επιτρεπομένη προκύπτειν τῶν βλεφάρων ήνείχετο · ἀκοὴ δὲ βλεφάροις ἢ χείλεσιν ἀποτειχίσαι μὴ δυνα μένη τὴν εἴσοδον, τοὺς ἀνοήτους ἀπεωθεῖτο τῶν λό- γων, κἀκείνους ἐδέχετο μόνους, οἷς ὁ νοῦς ἐπετέρ- πετο. Οὕτω τὴν ὄσφρησιν ἐπαίδευσαν μὴ τὰ εὐώδη ποθεῖν, ἅτε δὴ χαυνοῦν καὶ χαλαν πεφυκότα. Οὕτω τῆς γαστρὸς τὸν κόρον ἐξήλασαν, καὶ τοιαῦτα λαμ- βάνειν ἐδίδαξαν, οἷς οὐχ ἡδονὴν, ἀλλὰ χρείαν ἐπλή- ρου, καὶ ταῦτα τοσαῦτα, ὅσα τὸν ἐκ λιμοῦ κωλύειν Αδύνατο θάνατον. Οὕτω τὴν γλυκεῖαν τοῦ ὕπνου τυ ραννίδα κατέλυσαν, καὶ τὰ βλέφαρα τῆς τούτου δου λείας ἐλευθερώσαντες, κρατεῖν ἀντὶ τοῦ δουλεύειν ἐπαίδευσαν, καὶ δέχεσθαι τὴν παρ' αὐτοῦ χρείαν, οὐχ ὅταν αὐτὸς ἐπίοι, ἀλλ' ὅταν αὐτοὶ καλῶσιν εἰς βραχεῖαν ἐπικουρίαν τῆς φύσεως. Οὕτω τοιγαροῦν τῆς τῶν τειχῶν καὶ τῶν πυλῶν φροντίσαντες φυλα κῆς, καὶ τοῖς ἔνδον λογισμοῖς τὴν ὁμόνοιαν πρυτα νεύσαντες, τοὺς ἔξωθεν ἐπιόντας ἀντιπάλους ἐγέλων, ἐπεισιέναι μὲν βία διὰ τὴν τῆς θείας χάριτος οὐ δυνα- μένους ἀσφάλειαν, οὐδένα δὲ προδότην εὑρίσκοντες εἰσδέχεσθαι τοὺς δυσμενεῖς προαιρούμενον· καὶ τὴν φύσιν ἀόρατον ἔχοντες οἱ πολέμιοι, σώματος όρωμέ νου, καὶ ταῖς τῆς φύσεως ἀνάγκαις ὑποκειμένου, κρατεῖν οὐκ ηδύναντο. Ο γὰρ ἡνίοχος τούτου, καὶ μουσικός, καὶ κυβερνήτης, ἄριστα μὲν κατέχων τὰς ἡνίας, ἐν τάξει φέρεσθαι τοὺς ἵππους ἀνέπεισε ῥυθμῷ δὲ τὰς τῶν αἰσθήσεων χορδάς τὴν παναρμό νιον ἠχὴν ἀποτελεῖν παρεσκεύασεν· ἐπιστημόνως δὲ κινῶν τὰ πηδάλια, καὶ τῶν κυμάτων την προσβολήν, καὶ τὴν τῶν πνευμάτων διέλυσεν ἐμβολήν. . Τούτους τοίνυν τοὺς διὰ πόνων μυρίων τὸν βίον Οδεύσαντας, ἱδρῶσι δὲ καὶ ταλαιπωρίαις τὸ σῶμα δαμάσαντας, καὶ γέλωτος μὲν τὸ πάθος ἀγνοήσαντας, ἐν κλαυθμῷ δὲ καὶ δάκρυσιν ἅπαντα τὸν βίον δαπα νήσαντας· καὶ τρυφὴν μὲν Συβαριτικὴν τὴν ἀσι- τίαν νομίσαντας, ὕπνον δὲ ἥδιστον τὴν ἐπίπονον ἀγρυπνίαν, στρωμνὴν δὲ μαλακὴν τὴν τοῦ ἐδάφους ἀντιτυπίαν, ἡδονὴν ἄμετρόν τε καὶ ἄπλειστον, τὴν ἐν ταῖς προσευχαῖς καὶ ψαλμῳδίαις διατριβήν τού τους τοὺς πᾶν εἶδος ἀρετῆς συνειληχότας τις οὐκ ἂν εἰκότως θαυμάσειε ; μᾶλλον δὲ τίς ἂν πρὸς ἀξίαν εὐφημήσειεν; Οἶδα μὲν οὖν κἀγὼ σαφῶς, ὡς τῆς τούτων ἀρετῆς οὐδεὶς ἂν ἐφίκοιτο λόγος ἐγχειρητέον δ' ὅμως. Οὐ γὰρ ἂν καλῶς ἔχοι, εἰ ὅτι τελέως ἄνδρες ἐγένοντο φιλοσοφίας τῆς ἀληθοῦς ἐρα σταί, διὰ τοῦτο μηδὲ μειόνων τύχοιεν ἐπαίνων. Γρά- ψομεν δὲ τὴν εὐφημίαν οὐ κοινῇ πᾶσι μίαν· διάφορα γὰρ αὐτοῖς θεόθεν ἐδόθη χαρίσματα, καὶ τοῦτο δι δάσκων ὁ μακάριος έλεγε Παῦλος· ο ' μὲν διὰ τοῦ Πνεύματος δέδοται λόγος σοφίας· ἄλλῳ δὲ λόγος γνώ- σεως κατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα· ἄλλῳ δὲ χαρίσματα 1α- μάτων ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι· ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων· ἄλλῳ δὲ προφητεία· ἄλλῳ δὲ γένη γλωσ σῶν, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνεία γλωσσῶν. Καὶ δεικνὺς τὴν RELIGIOSA HISTORIA. A tradiderunt : et neque lingua neque labia aperies B C D bantur, nisi mens imperasset, nec pupillæ per mittebatur ut se extra palpebras porrigeret : audi- tus autem, palpebris et labiis aditum obstruere non valens, stultas repellebat orationes, illas= que solas admittebat, quibus mens delectabatur. Sic odoratum docuerunt suave olentia non de- siderare, ut quæ natura sua molliant et re- laxent. Sic ventris rejecerunt satietatem, et ea sumere docuerunt, non quæ voluptati, sed quæ usui forent, eaque mensura quæ satis esset he fame necarentur. Sic somni dulcem tyrannidem everterunt, palpebrasque ab ejus servitute libe- rantes, non jam servire, sed dominari docuerunt, ut ejus usum admitterent, non cum invaderet, sed cum illum ipsi ad breve naturæ auxilium accerserent. Itaque cum murorum portarumqué custodiæ eam curam gererent, et internas cogita= tiones concordes fecissent, adversarios extrinse- cus invadentes irridebant, qui vi quidem intrare propter divinæ gratiæ præsidium non poterant : nullum autem inveniebant proditorem, qui ini- micos vellet admittere: et cum hostes essent na tura invisibiles, corpus tamen, quod oculis cerni- tur et naturæ necessitatibus obnoxium est, vin- cere non potuerunt. Hujus quippe auriga, et mus sicus, et gubernator, et optime habenas tenens, equis persuasit ut recte procederent : et numerose chordas puisans sensuum, effecit ut sonum omni ex parte concinnum redderent : et scienter clavum movens, Auctuum procellas et ventorum impetus fregit. Hos igitur, qui per innumeros labores vitæ iter ingressi sunt, sudoribusque et afflictionibus cora pus edomuerunt, ac risus quidem affectionem ignorarunt, in luctu autem et lacrymis omnem vitam consumpserunt; qui delicias Sybariticas jejunium existimarunt, somnum autem suavissi- mum laboriosas vigilias, molle stragulum duritiem soli, immensam et inexplicabilem voluptatem in orationibus Psalmorumque cantibus versari : hos, inquam, qui omne genus virtutis complexi sunt, quis non jure admiretur, vel potius quis pro di- gnitate collaudet ? Satis equidem intelligo, nullam posse orationem illorum virtutem assequi: sed aggrediendum est tamen. Nec enim æquum fuerit, si quoniam veram philosophiam perfecte adama- runt, ideo nec minores laudes consequantur. Scri- bam vero laudem non unam communiter omnibus : diversa enim dona divinitus eis data sunt, quem- admodum docens dicebat beatus Paulus • Alii enim per Spiritum datur sermo sapientiæ: alii autem sermo scientiæ secundum eumdem Spiri- tum : alii dona curationum, per eumdem Spiritum: alii operationes virtutum : alii prophetia : alii ge- nera linguarum, alii interpretatio linguarum *, . • Cor. xi1, 8-10. PATROL. GR. LXXXII.

Α τούτων ἁπάντων πηγὴν ἐπήγαγε ο Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἐν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἐκά- στῳ καθώς βούλεται. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν διαφόρων τε- τυχήκασι δωρεῶν, εἰκότως ἰδίᾳ ἑκάστου ποιησόμεθα τὸ διήγημα· οὐχ ἅπαντα διεξιόντες τὰ πεπολιτευμένα· εἰς γὰρ τὴν τοιαύτην συγγραφήν οὐδὲ ἅπας ἂν ὁ βίος ἀρκέσειεν· ἀλλ᾽ ὀλίγα τῶν ἑκάστῳ βεβιωμένων ἢ πεπραγμένων διηγηθάμενοι, καὶ διὰ τῶν ὀλίγων τοῦ παντὸς βίου τὸν χαρακτῆρα παραδείξαντες, ἐφ' ἕτερον βαδιούμεθα. Οὐ πάντων δὲ τῶν ἀπανταχοῦ διαπρεψάντων ἁγίων τὴν πολιτείαν ἱστορίᾳ παραδοῦ και πειρασόμεθα· οὔτε γὰρ ἴσμεν τοὺς πανταχου διαλάμψαντας, οὔτε δυνατὸν ἅπαντας ὑφ' ἑνὸς συγ γραφῆναι. Μόνων τοίνυν τῶν κατὰ τὴν ἕω φωστήρων δίκην ἀναφανέντων, καὶ ταῖς ἀκτῖσι τὰ τῆς οἰκου μένης τέρματα κατειληφότων, αναγράψω τὸν βίον. Αφηγηματικῶς δὲ ὁ λόγος προβήσεται, οὐ νόμος ἐγκωμίων χρώμενος, ἀλλ' ὀλίγων τινῶν ἀτεχνώς ποιούμενος τὴν διήγησιν. Ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομέν νους τῇδε τῇ φιλοθέῳ Ιστορία, ἢ ἀσκητικῇ πολιτεία" ὡς γὰρ βούλεταί τις καλείτω τὸ σύγγραμμα με ἀπιστεῖν τοῖς λεγομένοις, εἴ τι ὑπὲρ τὴν ἑαυτῶν ἀκούοιεν δύναμιν, μηδὲ σφίσιν αὐτοῖς τὴν ἐκείνων μετρεῖν ἀρετήν· ἀλλ᾽ εἰδέναι σαφῶς, ὡς ταῖς τῶν εὐσεβῶν γνώμαις μετρεῖν εἴωθεν ὁ Θεὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὰ χαρίσματα, καὶ ταῖς τελειοτέραις τα μείζονα δίδωσι. Ταῦτα δέ μοι πρὸς τοὺς οὐ λίαν ἀκριβῶς τὰ θεῖα μεμυημένους εἰρήσθω. Οἱ γὰρ μία σται τῶν ἀδύτων τοῦ Πνεύματος ἴσασι τὰς φιλοτ μίας τοῦ Πνεύματος, καὶ οἷα δι' ἀνθρώπων ἐν ἀν- θρώποις θαυματουργεί, τῇ τῶν τεράτων μεγαλουργία τοὺς ἀπίστους εἰς θεογνωσίαν ἐφελκόμενον. Ο δ τοῖς παρ' ἡμῶν ῥηθησομένων ἀπιστήσων, εὔδηλον ὡς οὐδὲ τοῖς διὰ Μωσέως, καὶ Ἰησοῦ, καὶ Ἠλία, καὶ Ελισσαίου γεγενημένοις ὡς ἀληθέσι πιστεύσεις, με θον δὲ ἡγεῖται καὶ τὰς διὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων γεγενημένας θαυματουργίας. Εἰ δὲ ἐκείνοις ἀλήθειαν μαρτυρεί, ψεύδους ελεύθερα εἶναι πιστευέτω καὶ ταῦτα. Ἡ γὰρ ἐν ἐκείνοις ἐνεργήσασα χάρις, αὕτη καὶ διὰ τούτων ἐνεργηκέναι πεποίηκεν. 'Λένναος τ ἡ χάρις, καὶ τοὺς ἀξίους ἐκλεγομένη, οἷον διά τινων κρουνῶν ἀναβλύζει διὰ τούτων τῆς εὐεργεσίας τα νάματα. Τῶν δὲ λεχθησομένων ἐνίων μὲν αὐτόπτη; ἐγενόμην ἐγώ· ὅσα δὲ μὴ τεθέαμαι, παρὰ τῶν ἐκεί νους τεθεαμένων ἀκήκοα, ἀνδρῶν ἀρετῆς ἐραστών, καὶ τῆς ἐκείνων θέας καὶ διδασκαλίας +ξιωμένων ἀξιόχρεως δὲ καὶ τὴν εὐαγγελικήν συγγράφων διδα- σκαλίαν οὐ μόνον Ματθαῖος καὶ Ἰωάννης, οἱ πρῶτοι καὶ μεγάλοι τῶν εὐαγγελιστῶν, οἱ τῶν Δεσποτικῶν θαυμάτων αὐτόπται· ἀλλὰ καὶ Λουκᾶς, καὶ Μάρκος, οὓς οἱ ἐξ ἀρχῆς αὐτόπται, καὶ ὑπηρέτα: τοῦ λόγου, οὐ μόνον ἃ πέπονθέ τε καὶ δέδρακεν ὁ Δεσπότης, ἀλλὰ καὶ ἃ διδάσκων διετέλεσεν, ἀκριβῶς ἐξεπαίδευ σαν. Καὶ μὴ γεγενημένος γὰρ αὐτόπτης ὁ μακάριος Λουκᾶς, τῆς συγγραφῆς ἀρξάμενος περὶ πεπληρ φορημένων πραγμάτων ποιεῖσθαί φησι τὴν διήγησιν καὶ ἡμεῖς δὲ, ἀκούοντες ὅτι οὐκ αὐτόπτης ἐγένετο τούτων αὐτῶν διηγημάτων, ἀλλὰ παρ' ἄλλων ταύτην • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Horum autem omnium ostendens fontem, subjecit : B Omnia autem hæc operatur unus et idem Spiri- tus, dividens privatim singulis prout vult f., Quoniam ergo diversa sunt dona consecuti, me- rito separatam singulorum narrationem institue- mus non quæcunque ab eis gesta sunt perse- quentes (ad hæc enim scribenda ne tota quidem vita sufficeret), sed ubi pauca de uniuscujusque vita rebusque gestis narraverimus, et ex paucis totius vitæ formam indicaverimus, ad alium pro- grediemur. Neque vero sanctorum omnium, qui ubique gentium claruerunt, vite historiam scri- bere conabimur: nec enim omnes qui ubique clari fuere novimus, nec fieri potest ut ab uno omnes describantur. Eorum ergo solum vitam conscri- bam, qui luminum instar in Oriente fulserunt, et fines orbis terrarum radiis suis complexi* sunt. Narrando autem procedet oratio, non encomiorum legibus utens, sed pauca tantum quaedam simpli- citer exponens. Rogo autem eos qui in hanc reli- giosam listoriam, seu asceticam vivendi rationein inciderint (appellet enim quisque hoc opus ut vo- let), ne iis quæ dicuntur minus credant, si quid audiant quod ipsorum vires excedat: neque illo- rum virtutem ex seipsis metiantur, sed exploratum habeant solere Deum cœlitus ex piorum animis sancti Spiritus dona metiri, et majora largiri per- fectioribus. Hæc autern illis a me dicta sint, qui in rerum divinarum mysteriis non satis accurate sunt initiati. Mystæ enim aditorum Spiritus magnificen- & tiam ejus norunt, et quanta per homines in homi- nibus miracula faciat, ut incredulos ad Dei cogni- tionem adducat. Qui autem iis quæ a me dicenda sunt crediturus non est, liquet eum ne illa qui- «lem vera crediturum, quæ per Mosem, et Jesum, et Eliam, et Elisæum gesta sunt, et pro fabulis habere miracula, quæ a sanctis apostolis patrata sunt. Quod si vera illa esse testatur, hæc quoque a falso aliena esse credat. Quæ enim in illis operata est gratia, eadem per hos quoque ut fierent effecit. Perennis autem gratia, eos qui di- gni sunt eligens, per hos veluti per salientes quos- dam effundit fluenta operationis suæ. Ex iis porro quæ dicenda sunt, aliqua ipse vidi: quæ autem non vidi, ab iis audivi qui viderant, viris virtutis D amantibus, dignisque habitis qui illos viderent et corum doctrina fruerentur. Fide autem digni evan- gelicæ doctrinæ scriptores sunt, non solum Mat- thæus et Joannes, primi et magni evangelistæ, qui Domini videre miracula: sed etiam Lucas et Mar- eus, quos ii qui ab initio viderant, et verbi mini- stri fuerant, non ea modo quæ passus est, et quæ fecit Dominus, sed ea etiam quæ assidue docuit, accurate docuerunt. Natn et beatus ipse Lucas, qui spectator non fuerat, in principio operis sui dicit se ea narrare, de quibus certior factus sit : et nos, licet audiamus eum illa non vidisse quæ narrat, sed hanc doctrinam ab aliis accepisse, non Cor. xit, *4. .

Α τούτων ἁπάντων πηγὴν ἐπήγαγε ο Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἐν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἐκά- στῳ καθώς βούλεται. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν διαφόρων τε- τυχήκασι δωρεῶν, εἰκότως ἰδίᾳ ἑκάστου ποιησόμεθα τὸ διήγημα· οὐχ ἅπαντα διεξιόντες τὰ πεπολιτευμένα· εἰς γὰρ τὴν τοιαύτην συγγραφήν οὐδὲ ἅπας ἂν ὁ βίος ἀρκέσειεν· ἀλλ᾽ ὀλίγα τῶν ἑκάστῳ βεβιωμένων ἢ πεπραγμένων διηγηθάμενοι, καὶ διὰ τῶν ὀλίγων τοῦ παντὸς βίου τὸν χαρακτῆρα παραδείξαντες, ἐφ' ἕτερον βαδιούμεθα. Οὐ πάντων δὲ τῶν ἀπανταχοῦ διαπρεψάντων ἁγίων τὴν πολιτείαν ἱστορίᾳ παραδοῦ και πειρασόμεθα· οὔτε γὰρ ἴσμεν τοὺς πανταχου διαλάμψαντας, οὔτε δυνατὸν ἅπαντας ὑφ' ἑνὸς συγ γραφῆναι. Μόνων τοίνυν τῶν κατὰ τὴν ἕω φωστήρων δίκην ἀναφανέντων, καὶ ταῖς ἀκτῖσι τὰ τῆς οἰκου μένης τέρματα κατειληφότων, αναγράψω τὸν βίον. Αφηγηματικῶς δὲ ὁ λόγος προβήσεται, οὐ νόμος ἐγκωμίων χρώμενος, ἀλλ' ὀλίγων τινῶν ἀτεχνώς ποιούμενος τὴν διήγησιν. Ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομέν νους τῇδε τῇ φιλοθέῳ Ιστορία, ἢ ἀσκητικῇ πολιτεία" ὡς γὰρ βούλεταί τις καλείτω τὸ σύγγραμμα με ἀπιστεῖν τοῖς λεγομένοις, εἴ τι ὑπὲρ τὴν ἑαυτῶν ἀκούοιεν δύναμιν, μηδὲ σφίσιν αὐτοῖς τὴν ἐκείνων μετρεῖν ἀρετήν· ἀλλ᾽ εἰδέναι σαφῶς, ὡς ταῖς τῶν εὐσεβῶν γνώμαις μετρεῖν εἴωθεν ὁ Θεὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὰ χαρίσματα, καὶ ταῖς τελειοτέραις τα μείζονα δίδωσι. Ταῦτα δέ μοι πρὸς τοὺς οὐ λίαν ἀκριβῶς τὰ θεῖα μεμυημένους εἰρήσθω. Οἱ γὰρ μία σται τῶν ἀδύτων τοῦ Πνεύματος ἴσασι τὰς φιλοτ μίας τοῦ Πνεύματος, καὶ οἷα δι' ἀνθρώπων ἐν ἀν- θρώποις θαυματουργεί, τῇ τῶν τεράτων μεγαλουργία τοὺς ἀπίστους εἰς θεογνωσίαν ἐφελκόμενον. Ο δ τοῖς παρ' ἡμῶν ῥηθησομένων ἀπιστήσων, εὔδηλον ὡς οὐδὲ τοῖς διὰ Μωσέως, καὶ Ἰησοῦ, καὶ Ἠλία, καὶ Ελισσαίου γεγενημένοις ὡς ἀληθέσι πιστεύσεις, με θον δὲ ἡγεῖται καὶ τὰς διὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων γεγενημένας θαυματουργίας. Εἰ δὲ ἐκείνοις ἀλήθειαν μαρτυρεί, ψεύδους ελεύθερα εἶναι πιστευέτω καὶ ταῦτα. Ἡ γὰρ ἐν ἐκείνοις ἐνεργήσασα χάρις, αὕτη καὶ διὰ τούτων ἐνεργηκέναι πεποίηκεν. 'Λένναος τ ἡ χάρις, καὶ τοὺς ἀξίους ἐκλεγομένη, οἷον διά τινων κρουνῶν ἀναβλύζει διὰ τούτων τῆς εὐεργεσίας τα νάματα. Τῶν δὲ λεχθησομένων ἐνίων μὲν αὐτόπτη; ἐγενόμην ἐγώ· ὅσα δὲ μὴ τεθέαμαι, παρὰ τῶν ἐκεί νους τεθεαμένων ἀκήκοα, ἀνδρῶν ἀρετῆς ἐραστών, καὶ τῆς ἐκείνων θέας καὶ διδασκαλίας +ξιωμένων ἀξιόχρεως δὲ καὶ τὴν εὐαγγελικήν συγγράφων διδα- σκαλίαν οὐ μόνον Ματθαῖος καὶ Ἰωάννης, οἱ πρῶτοι καὶ μεγάλοι τῶν εὐαγγελιστῶν, οἱ τῶν Δεσποτικῶν θαυμάτων αὐτόπται· ἀλλὰ καὶ Λουκᾶς, καὶ Μάρκος, οὓς οἱ ἐξ ἀρχῆς αὐτόπται, καὶ ὑπηρέτα: τοῦ λόγου, οὐ μόνον ἃ πέπονθέ τε καὶ δέδρακεν ὁ Δεσπότης, ἀλλὰ καὶ ἃ διδάσκων διετέλεσεν, ἀκριβῶς ἐξεπαίδευ σαν. Καὶ μὴ γεγενημένος γὰρ αὐτόπτης ὁ μακάριος Λουκᾶς, τῆς συγγραφῆς ἀρξάμενος περὶ πεπληρ φορημένων πραγμάτων ποιεῖσθαί φησι τὴν διήγησιν καὶ ἡμεῖς δὲ, ἀκούοντες ὅτι οὐκ αὐτόπτης ἐγένετο τούτων αὐτῶν διηγημάτων, ἀλλὰ παρ' ἄλλων ταύτην • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Horum autem omnium ostendens fontem, subjecit : B Omnia autem hæc operatur unus et idem Spiri- tus, dividens privatim singulis prout vult f., Quoniam ergo diversa sunt dona consecuti, me- rito separatam singulorum narrationem institue- mus non quæcunque ab eis gesta sunt perse- quentes (ad hæc enim scribenda ne tota quidem vita sufficeret), sed ubi pauca de uniuscujusque vita rebusque gestis narraverimus, et ex paucis totius vitæ formam indicaverimus, ad alium pro- grediemur. Neque vero sanctorum omnium, qui ubique gentium claruerunt, vite historiam scri- bere conabimur: nec enim omnes qui ubique clari fuere novimus, nec fieri potest ut ab uno omnes describantur. Eorum ergo solum vitam conscri- bam, qui luminum instar in Oriente fulserunt, et fines orbis terrarum radiis suis complexi* sunt. Narrando autem procedet oratio, non encomiorum legibus utens, sed pauca tantum quaedam simpli- citer exponens. Rogo autem eos qui in hanc reli- giosam listoriam, seu asceticam vivendi rationein inciderint (appellet enim quisque hoc opus ut vo- let), ne iis quæ dicuntur minus credant, si quid audiant quod ipsorum vires excedat: neque illo- rum virtutem ex seipsis metiantur, sed exploratum habeant solere Deum cœlitus ex piorum animis sancti Spiritus dona metiri, et majora largiri per- fectioribus. Hæc autern illis a me dicta sint, qui in rerum divinarum mysteriis non satis accurate sunt initiati. Mystæ enim aditorum Spiritus magnificen- & tiam ejus norunt, et quanta per homines in homi- nibus miracula faciat, ut incredulos ad Dei cogni- tionem adducat. Qui autem iis quæ a me dicenda sunt crediturus non est, liquet eum ne illa qui- «lem vera crediturum, quæ per Mosem, et Jesum, et Eliam, et Elisæum gesta sunt, et pro fabulis habere miracula, quæ a sanctis apostolis patrata sunt. Quod si vera illa esse testatur, hæc quoque a falso aliena esse credat. Quæ enim in illis operata est gratia, eadem per hos quoque ut fierent effecit. Perennis autem gratia, eos qui di- gni sunt eligens, per hos veluti per salientes quos- dam effundit fluenta operationis suæ. Ex iis porro quæ dicenda sunt, aliqua ipse vidi: quæ autem non vidi, ab iis audivi qui viderant, viris virtutis D amantibus, dignisque habitis qui illos viderent et corum doctrina fruerentur. Fide autem digni evan- gelicæ doctrinæ scriptores sunt, non solum Mat- thæus et Joannes, primi et magni evangelistæ, qui Domini videre miracula: sed etiam Lucas et Mar- eus, quos ii qui ab initio viderant, et verbi mini- stri fuerant, non ea modo quæ passus est, et quæ fecit Dominus, sed ea etiam quæ assidue docuit, accurate docuerunt. Natn et beatus ipse Lucas, qui spectator non fuerat, in principio operis sui dicit se ea narrare, de quibus certior factus sit : et nos, licet audiamus eum illa non vidisse quæ narrat, sed hanc doctrinam ab aliis accepisse, non Cor. xit, *4. .

Α τούτων ἁπάντων πηγὴν ἐπήγαγε ο Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἐν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἐκά- στῳ καθώς βούλεται. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν διαφόρων τε- τυχήκασι δωρεῶν, εἰκότως ἰδίᾳ ἑκάστου ποιησόμεθα τὸ διήγημα· οὐχ ἅπαντα διεξιόντες τὰ πεπολιτευμένα· εἰς γὰρ τὴν τοιαύτην συγγραφήν οὐδὲ ἅπας ἂν ὁ βίος ἀρκέσειεν· ἀλλ᾽ ὀλίγα τῶν ἑκάστῳ βεβιωμένων ἢ πεπραγμένων διηγηθάμενοι, καὶ διὰ τῶν ὀλίγων τοῦ παντὸς βίου τὸν χαρακτῆρα παραδείξαντες, ἐφ' ἕτερον βαδιούμεθα. Οὐ πάντων δὲ τῶν ἀπανταχοῦ διαπρεψάντων ἁγίων τὴν πολιτείαν ἱστορίᾳ παραδοῦ και πειρασόμεθα· οὔτε γὰρ ἴσμεν τοὺς πανταχου διαλάμψαντας, οὔτε δυνατὸν ἅπαντας ὑφ' ἑνὸς συγ γραφῆναι. Μόνων τοίνυν τῶν κατὰ τὴν ἕω φωστήρων δίκην ἀναφανέντων, καὶ ταῖς ἀκτῖσι τὰ τῆς οἰκου μένης τέρματα κατειληφότων, αναγράψω τὸν βίον. Αφηγηματικῶς δὲ ὁ λόγος προβήσεται, οὐ νόμος ἐγκωμίων χρώμενος, ἀλλ' ὀλίγων τινῶν ἀτεχνώς ποιούμενος τὴν διήγησιν. Ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομέν νους τῇδε τῇ φιλοθέῳ Ιστορία, ἢ ἀσκητικῇ πολιτεία" ὡς γὰρ βούλεταί τις καλείτω τὸ σύγγραμμα με ἀπιστεῖν τοῖς λεγομένοις, εἴ τι ὑπὲρ τὴν ἑαυτῶν ἀκούοιεν δύναμιν, μηδὲ σφίσιν αὐτοῖς τὴν ἐκείνων μετρεῖν ἀρετήν· ἀλλ᾽ εἰδέναι σαφῶς, ὡς ταῖς τῶν εὐσεβῶν γνώμαις μετρεῖν εἴωθεν ὁ Θεὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὰ χαρίσματα, καὶ ταῖς τελειοτέραις τα μείζονα δίδωσι. Ταῦτα δέ μοι πρὸς τοὺς οὐ λίαν ἀκριβῶς τὰ θεῖα μεμυημένους εἰρήσθω. Οἱ γὰρ μία σται τῶν ἀδύτων τοῦ Πνεύματος ἴσασι τὰς φιλοτ μίας τοῦ Πνεύματος, καὶ οἷα δι' ἀνθρώπων ἐν ἀν- θρώποις θαυματουργεί, τῇ τῶν τεράτων μεγαλουργία τοὺς ἀπίστους εἰς θεογνωσίαν ἐφελκόμενον. Ο δ τοῖς παρ' ἡμῶν ῥηθησομένων ἀπιστήσων, εὔδηλον ὡς οὐδὲ τοῖς διὰ Μωσέως, καὶ Ἰησοῦ, καὶ Ἠλία, καὶ Ελισσαίου γεγενημένοις ὡς ἀληθέσι πιστεύσεις, με θον δὲ ἡγεῖται καὶ τὰς διὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων γεγενημένας θαυματουργίας. Εἰ δὲ ἐκείνοις ἀλήθειαν μαρτυρεί, ψεύδους ελεύθερα εἶναι πιστευέτω καὶ ταῦτα. Ἡ γὰρ ἐν ἐκείνοις ἐνεργήσασα χάρις, αὕτη καὶ διὰ τούτων ἐνεργηκέναι πεποίηκεν. 'Λένναος τ ἡ χάρις, καὶ τοὺς ἀξίους ἐκλεγομένη, οἷον διά τινων κρουνῶν ἀναβλύζει διὰ τούτων τῆς εὐεργεσίας τα νάματα. Τῶν δὲ λεχθησομένων ἐνίων μὲν αὐτόπτη; ἐγενόμην ἐγώ· ὅσα δὲ μὴ τεθέαμαι, παρὰ τῶν ἐκεί νους τεθεαμένων ἀκήκοα, ἀνδρῶν ἀρετῆς ἐραστών, καὶ τῆς ἐκείνων θέας καὶ διδασκαλίας +ξιωμένων ἀξιόχρεως δὲ καὶ τὴν εὐαγγελικήν συγγράφων διδα- σκαλίαν οὐ μόνον Ματθαῖος καὶ Ἰωάννης, οἱ πρῶτοι καὶ μεγάλοι τῶν εὐαγγελιστῶν, οἱ τῶν Δεσποτικῶν θαυμάτων αὐτόπται· ἀλλὰ καὶ Λουκᾶς, καὶ Μάρκος, οὓς οἱ ἐξ ἀρχῆς αὐτόπται, καὶ ὑπηρέτα: τοῦ λόγου, οὐ μόνον ἃ πέπονθέ τε καὶ δέδρακεν ὁ Δεσπότης, ἀλλὰ καὶ ἃ διδάσκων διετέλεσεν, ἀκριβῶς ἐξεπαίδευ σαν. Καὶ μὴ γεγενημένος γὰρ αὐτόπτης ὁ μακάριος Λουκᾶς, τῆς συγγραφῆς ἀρξάμενος περὶ πεπληρ φορημένων πραγμάτων ποιεῖσθαί φησι τὴν διήγησιν καὶ ἡμεῖς δὲ, ἀκούοντες ὅτι οὐκ αὐτόπτης ἐγένετο τούτων αὐτῶν διηγημάτων, ἀλλὰ παρ' ἄλλων ταύτην • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Horum autem omnium ostendens fontem, subjecit : B Omnia autem hæc operatur unus et idem Spiri- tus, dividens privatim singulis prout vult f., Quoniam ergo diversa sunt dona consecuti, me- rito separatam singulorum narrationem institue- mus non quæcunque ab eis gesta sunt perse- quentes (ad hæc enim scribenda ne tota quidem vita sufficeret), sed ubi pauca de uniuscujusque vita rebusque gestis narraverimus, et ex paucis totius vitæ formam indicaverimus, ad alium pro- grediemur. Neque vero sanctorum omnium, qui ubique gentium claruerunt, vite historiam scri- bere conabimur: nec enim omnes qui ubique clari fuere novimus, nec fieri potest ut ab uno omnes describantur. Eorum ergo solum vitam conscri- bam, qui luminum instar in Oriente fulserunt, et fines orbis terrarum radiis suis complexi* sunt. Narrando autem procedet oratio, non encomiorum legibus utens, sed pauca tantum quaedam simpli- citer exponens. Rogo autem eos qui in hanc reli- giosam listoriam, seu asceticam vivendi rationein inciderint (appellet enim quisque hoc opus ut vo- let), ne iis quæ dicuntur minus credant, si quid audiant quod ipsorum vires excedat: neque illo- rum virtutem ex seipsis metiantur, sed exploratum habeant solere Deum cœlitus ex piorum animis sancti Spiritus dona metiri, et majora largiri per- fectioribus. Hæc autern illis a me dicta sint, qui in rerum divinarum mysteriis non satis accurate sunt initiati. Mystæ enim aditorum Spiritus magnificen- & tiam ejus norunt, et quanta per homines in homi- nibus miracula faciat, ut incredulos ad Dei cogni- tionem adducat. Qui autem iis quæ a me dicenda sunt crediturus non est, liquet eum ne illa qui- «lem vera crediturum, quæ per Mosem, et Jesum, et Eliam, et Elisæum gesta sunt, et pro fabulis habere miracula, quæ a sanctis apostolis patrata sunt. Quod si vera illa esse testatur, hæc quoque a falso aliena esse credat. Quæ enim in illis operata est gratia, eadem per hos quoque ut fierent effecit. Perennis autem gratia, eos qui di- gni sunt eligens, per hos veluti per salientes quos- dam effundit fluenta operationis suæ. Ex iis porro quæ dicenda sunt, aliqua ipse vidi: quæ autem non vidi, ab iis audivi qui viderant, viris virtutis D amantibus, dignisque habitis qui illos viderent et corum doctrina fruerentur. Fide autem digni evan- gelicæ doctrinæ scriptores sunt, non solum Mat- thæus et Joannes, primi et magni evangelistæ, qui Domini videre miracula: sed etiam Lucas et Mar- eus, quos ii qui ab initio viderant, et verbi mini- stri fuerant, non ea modo quæ passus est, et quæ fecit Dominus, sed ea etiam quæ assidue docuit, accurate docuerunt. Natn et beatus ipse Lucas, qui spectator non fuerat, in principio operis sui dicit se ea narrare, de quibus certior factus sit : et nos, licet audiamus eum illa non vidisse quæ narrat, sed hanc doctrinam ab aliis accepisse, non Cor. xit, *4. .

τὴν διδασκαλίαν παρέλαβεν, οὐδὲν ἧττον αὐτῷ καὶ Μάρκῳ προσέχομεν, ἡ Ματθαίῳ καὶ Ἰωάννῃ. Αξιό- χρεως γὰρ ἑκάτερος διηγούμενος, ἅτε δὴ παρὰ τῶν τεθεαμένων δεδιδαγμένος. Τοιγάρτοι καὶ ἡμεῖς τὰ μὲν ἐροῦμεν ὡς αὐτόπται, τὰ δὲ τοῖς αὐτόπταις δι ηγησαμένοις πεπιστευκότες, ἀνδράσι τὸν ἐκείνων βίον ἐζηλωκάσι. Πλείονας δὲ περὶ τούτου δεδαπάνηκα λόγους, πεῖσαι βουλόμενος ὡς ἀληθῆ διηγήσομαι. "Αρ. ξομαι δὲ τῆς διηγήσεως ἔνθεν ἑλών. ΙΑΚΩΒΟΣ. - Μωϋσῆς ὁ θεῖος ὁ νομοθέτης, ὁ τῆς θαλάττης τὸν πυθμένα γυμνώσας, καὶ τὴν ἄνυδρον ἔρημον ὕδασι κατακλύσας, καὶ τὰ ἄλλα πάντα θαυματουργήτας, τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν πολιτείαν συν έγραψεν, οὐ τῇ σοφίᾳ χρησάμενος, ἣν παρὰ τῶν Αἰ γυπτίων μεμάθηκεν, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος τὴν αίγλην δεξάμενος. Πόθεν γὰρ ἂν ἔμαθεν ἄλλοθεν τοῦ Αβελ τὴν ἀρετὴν, καὶ τοῦ Ενώχ τὸ φιλόθεον, καὶ τοῦ Νώε τὸ δίκαιον, καὶ τὴν εὐσεβῆ τοῦ Μελχι σεδέκ ἱερωσύνην, καὶ τοῦ ᾿Αβραὰμ τὴν κλῆσιν, τὴν πίστιν, τὴν καρτερίαν, τὴν ἐπιμελῆ φιλοξενίαν, τὴν πολυθρύλλητον τοῦ παιδὸς ἱερουργίαν, καὶ τὸν τῶν ἄλλων κατορθωμάτων κατάλογον, καὶ συντόμως εἰ- πεῖν, τῶν θεσπεσίων ἐκείνων ἀνδρῶν τοὺς ἀγῶνας, καὶ νίκας, τὰς ἀναρτήσεις, εἰ μὴ τοῦ νεροῦ καὶ Θείου Πνεύματος τὰς ἀκτῖνας ἐδέξατο; Ταύτης ἐπὶ τοῦ παρόντος καμοὶ δεῖ τῆς συνεργίας, τῶν ὀλίγον πρὸ ἡμῶν καὶ ἐφ' ἡμῶν δὲ λαμψάντων ἁγίων τὸν βίον πειρωμένῳ συγγράψαι, καὶ οἷόν τινα νομοθε σίαν τοῖς ζηλοῦν ἐθέλουσι βουλομένῳ προτείναι. Τὰς – τούτων τοίνυν προσευχὰς ἐπικλητέον, καὶ τῆς διηγή σεως ἀρκτέον. Νίσιβίς ἐστι πόλις ἐν μεθορίῳ τῆς Ῥωμαίων καὶ Περσῶν βασιλείας, ἢ πάλαι μὲν Ῥωμαίοις έδασμο φέρει, καὶ ὑπὸ τὴν τούτων ἡγεμονίαν ἐτέλε:. Εκ ταύτης ὁρμώμενος ὁ μέγας Ἰάκωβος, τὸν ἐρημικόν καὶ ἡσύχιον ἡσπάσατο βίον, καὶ τὰς τῶν ὑψηλοτά- των ὁρῶν καταλαβὼν κορυφὰς, ἐν ἐκείναις διῆγεν ἐν ἔχοι μὲν, καὶ θέρει, καὶ μετοπώρῳ ταῖς λόχμαις χρώμενος, καὶ δροφον ἔχων τὸν οὐρανόν τὸν δὲ τοῦ χειμώνος καιρὸν ἄντρον αὐτὸν ὑπεδέχετο, βραχεῖαν σκέπην παρέχον. Τροφὴν δὲ εἶχεν, οὐ τὴν μετὰ πόνου σπειρομένην καὶ φυομένην, ἀλλὰ τὴν αὐτομάτως βλα στάνουσαν. Τῶν γὰρ ἀγρίων δένδρων τοὺς αὐτοφυείς συλλέγων καρπούς, καὶ τῶν βοτανῶν τὰς ἐδωδίμους καὶ λαχανώδεις, ἐκ τούτων ἐδίδου τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα, τὴν τοῦ πυρὸς παραιτούμενος χρείαν. Περιττὴ δὲ ἦν αὐτῷ καὶ τῶν ἐρίων ἡ χρήσ σις· αἱ γὰρ τραχύτατοι τῶν αἰγῶν τρίχες τὰ ἐκείνων ἐπλήρουν. Ἐκ τούτων αὐτῷ καὶ χιτών ἐγένετο, και τὸ ἁπλοῦν περιβόλαιον. Οὕτω τὸ σῶμα κατατρύχων, καὶ τὴν πνευματικὴν τροφὴν διηνεκώς προσέφερε τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς διανοίας ὀπτικὸν ἐκκαθαίρων, καὶ κάτοπτρον διαφανὲς τοῦ θείου κατασκευάζων Πνεύ ματος, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολου, ο Τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μετεμορφοῦτο ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, • : RELIGIOSA HISTORIA. A minus illi et Marco credimus, quam Matthaeo et A'. B D Cor. 11, 19. Joanni. Fidem enim, dum narrant, merentur ambo, ut ab iis edocti qui viderant. Quare nos quoque narrabimus ea quæ partim ipsi vidimus, partim iis qui viderant, eorumque vitam imitabantur, nar- rantibus credidimus. De his autem ideo pluribas verbis disserui, ut me vera narraturum persuade- rem. Hinc vero deinceps narrare incipiam. 1.— JACOBUS. Moses divinus legislator, qui maris fundum ape- ruit, et aquis obruit aridam solitudinem, et alia omnia fecit miracula, veterum sanctorum res ge- stas conscripsit, non ea utens sapientia, quam ab Ægyptiis didicerat, sed splendore gratiæ cœlitus accepto. Undenam enim alioqui Abelis virtutem cognovisset, aut Enochi amorem divinum, et Noa - chi justitiam, et Melchisedeci pium sacerdotium, et Abraha vocationem, fidem, fortitudinem et ex- quisitam hospitalitatem, decantatum filii sacrifi- cium, et aliorum ejus eximiorum facinorum catalo - gum, atque, ut in summa dicam, divinorum viro- rum illorum certamina, victorias, præconia, nisi intelligentis divinique Spiritus radios accepisset ? Hoc mihi quoque in præsentia opus est auxilio, qui coner vitam conscribere sanctorum, qui paulo ante nos, et nostris temporibus claruere, et quasdam veluti leges velim imitari eos cupientibus propo- nere. Illorum ergo invocanda sunt preces, et inci pienda narratio. Nisibis urbs est in confinio regni Romanorum et Persarum posita, quæ Romanis olim vectigalis erat, eorumque parebat imperio. Ex hac ortus magnus Jacobus, solitariam et quielam vitam est amplexus; altissimorumque montium occupatis verticibus, in his vitam egit, vere quidem et æstate atque autumno silvas pelens, et pro lecto habens cœlum, hiemis vero tempore in antrum se reci- piens, quod parvum ei præbebat tegumentum. Ci- bus illi erat, non qui cum labore nascitur et seritur, sed qui sua sponte producitur. Ex sil- vestribus enim arboribus sponte natos colligens fructus, et ex herbis esculentas, et quæ instar sunt olerum, ex his corpori dabat quæ ad vitam tuen · dam satis erant, ignis usum penitus recusans. Usum quoque lanarum supervacaneum ducebat, earumque vicem asperrimi caprarum villi exple- bant, ex quibus et tunica illi fiebat, et simplex amiculum. Ita corpus allligens, spiritale alimentum assidue suppeditabat animæ, mentisque aciem ex- purgans, et divini Spiritus perspicuum efficiens speculum, revelata facie, juxta divinum Aposto- lum ³, Gloriam Domini speculans, in eamdem transformabatur imaginem a gloria in gloriam tanquam a Spiritu Domini. » Hinc ejus in Deuin

τὴν διδασκαλίαν παρέλαβεν, οὐδὲν ἧττον αὐτῷ καὶ Μάρκῳ προσέχομεν, ἡ Ματθαίῳ καὶ Ἰωάννῃ. Αξιό- χρεως γὰρ ἑκάτερος διηγούμενος, ἅτε δὴ παρὰ τῶν τεθεαμένων δεδιδαγμένος. Τοιγάρτοι καὶ ἡμεῖς τὰ μὲν ἐροῦμεν ὡς αὐτόπται, τὰ δὲ τοῖς αὐτόπταις δι ηγησαμένοις πεπιστευκότες, ἀνδράσι τὸν ἐκείνων βίον ἐζηλωκάσι. Πλείονας δὲ περὶ τούτου δεδαπάνηκα λόγους, πεῖσαι βουλόμενος ὡς ἀληθῆ διηγήσομαι. "Αρ. ξομαι δὲ τῆς διηγήσεως ἔνθεν ἑλών. ΙΑΚΩΒΟΣ. - Μωϋσῆς ὁ θεῖος ὁ νομοθέτης, ὁ τῆς θαλάττης τὸν πυθμένα γυμνώσας, καὶ τὴν ἄνυδρον ἔρημον ὕδασι κατακλύσας, καὶ τὰ ἄλλα πάντα θαυματουργήτας, τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν πολιτείαν συν έγραψεν, οὐ τῇ σοφίᾳ χρησάμενος, ἣν παρὰ τῶν Αἰ γυπτίων μεμάθηκεν, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος τὴν αίγλην δεξάμενος. Πόθεν γὰρ ἂν ἔμαθεν ἄλλοθεν τοῦ Αβελ τὴν ἀρετὴν, καὶ τοῦ Ενώχ τὸ φιλόθεον, καὶ τοῦ Νώε τὸ δίκαιον, καὶ τὴν εὐσεβῆ τοῦ Μελχι σεδέκ ἱερωσύνην, καὶ τοῦ ᾿Αβραὰμ τὴν κλῆσιν, τὴν πίστιν, τὴν καρτερίαν, τὴν ἐπιμελῆ φιλοξενίαν, τὴν πολυθρύλλητον τοῦ παιδὸς ἱερουργίαν, καὶ τὸν τῶν ἄλλων κατορθωμάτων κατάλογον, καὶ συντόμως εἰ- πεῖν, τῶν θεσπεσίων ἐκείνων ἀνδρῶν τοὺς ἀγῶνας, καὶ νίκας, τὰς ἀναρτήσεις, εἰ μὴ τοῦ νεροῦ καὶ Θείου Πνεύματος τὰς ἀκτῖνας ἐδέξατο; Ταύτης ἐπὶ τοῦ παρόντος καμοὶ δεῖ τῆς συνεργίας, τῶν ὀλίγον πρὸ ἡμῶν καὶ ἐφ' ἡμῶν δὲ λαμψάντων ἁγίων τὸν βίον πειρωμένῳ συγγράψαι, καὶ οἷόν τινα νομοθε σίαν τοῖς ζηλοῦν ἐθέλουσι βουλομένῳ προτείναι. Τὰς – τούτων τοίνυν προσευχὰς ἐπικλητέον, καὶ τῆς διηγή σεως ἀρκτέον. Νίσιβίς ἐστι πόλις ἐν μεθορίῳ τῆς Ῥωμαίων καὶ Περσῶν βασιλείας, ἢ πάλαι μὲν Ῥωμαίοις έδασμο φέρει, καὶ ὑπὸ τὴν τούτων ἡγεμονίαν ἐτέλε:. Εκ ταύτης ὁρμώμενος ὁ μέγας Ἰάκωβος, τὸν ἐρημικόν καὶ ἡσύχιον ἡσπάσατο βίον, καὶ τὰς τῶν ὑψηλοτά- των ὁρῶν καταλαβὼν κορυφὰς, ἐν ἐκείναις διῆγεν ἐν ἔχοι μὲν, καὶ θέρει, καὶ μετοπώρῳ ταῖς λόχμαις χρώμενος, καὶ δροφον ἔχων τὸν οὐρανόν τὸν δὲ τοῦ χειμώνος καιρὸν ἄντρον αὐτὸν ὑπεδέχετο, βραχεῖαν σκέπην παρέχον. Τροφὴν δὲ εἶχεν, οὐ τὴν μετὰ πόνου σπειρομένην καὶ φυομένην, ἀλλὰ τὴν αὐτομάτως βλα στάνουσαν. Τῶν γὰρ ἀγρίων δένδρων τοὺς αὐτοφυείς συλλέγων καρπούς, καὶ τῶν βοτανῶν τὰς ἐδωδίμους καὶ λαχανώδεις, ἐκ τούτων ἐδίδου τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα, τὴν τοῦ πυρὸς παραιτούμενος χρείαν. Περιττὴ δὲ ἦν αὐτῷ καὶ τῶν ἐρίων ἡ χρήσ σις· αἱ γὰρ τραχύτατοι τῶν αἰγῶν τρίχες τὰ ἐκείνων ἐπλήρουν. Ἐκ τούτων αὐτῷ καὶ χιτών ἐγένετο, και τὸ ἁπλοῦν περιβόλαιον. Οὕτω τὸ σῶμα κατατρύχων, καὶ τὴν πνευματικὴν τροφὴν διηνεκώς προσέφερε τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς διανοίας ὀπτικὸν ἐκκαθαίρων, καὶ κάτοπτρον διαφανὲς τοῦ θείου κατασκευάζων Πνεύ ματος, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολου, ο Τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μετεμορφοῦτο ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, • : RELIGIOSA HISTORIA. A minus illi et Marco credimus, quam Matthaeo et A'. B D Cor. 11, 19. Joanni. Fidem enim, dum narrant, merentur ambo, ut ab iis edocti qui viderant. Quare nos quoque narrabimus ea quæ partim ipsi vidimus, partim iis qui viderant, eorumque vitam imitabantur, nar- rantibus credidimus. De his autem ideo pluribas verbis disserui, ut me vera narraturum persuade- rem. Hinc vero deinceps narrare incipiam. 1.— JACOBUS. Moses divinus legislator, qui maris fundum ape- ruit, et aquis obruit aridam solitudinem, et alia omnia fecit miracula, veterum sanctorum res ge- stas conscripsit, non ea utens sapientia, quam ab Ægyptiis didicerat, sed splendore gratiæ cœlitus accepto. Undenam enim alioqui Abelis virtutem cognovisset, aut Enochi amorem divinum, et Noa - chi justitiam, et Melchisedeci pium sacerdotium, et Abraha vocationem, fidem, fortitudinem et ex- quisitam hospitalitatem, decantatum filii sacrifi- cium, et aliorum ejus eximiorum facinorum catalo - gum, atque, ut in summa dicam, divinorum viro- rum illorum certamina, victorias, præconia, nisi intelligentis divinique Spiritus radios accepisset ? Hoc mihi quoque in præsentia opus est auxilio, qui coner vitam conscribere sanctorum, qui paulo ante nos, et nostris temporibus claruere, et quasdam veluti leges velim imitari eos cupientibus propo- nere. Illorum ergo invocanda sunt preces, et inci pienda narratio. Nisibis urbs est in confinio regni Romanorum et Persarum posita, quæ Romanis olim vectigalis erat, eorumque parebat imperio. Ex hac ortus magnus Jacobus, solitariam et quielam vitam est amplexus; altissimorumque montium occupatis verticibus, in his vitam egit, vere quidem et æstate atque autumno silvas pelens, et pro lecto habens cœlum, hiemis vero tempore in antrum se reci- piens, quod parvum ei præbebat tegumentum. Ci- bus illi erat, non qui cum labore nascitur et seritur, sed qui sua sponte producitur. Ex sil- vestribus enim arboribus sponte natos colligens fructus, et ex herbis esculentas, et quæ instar sunt olerum, ex his corpori dabat quæ ad vitam tuen · dam satis erant, ignis usum penitus recusans. Usum quoque lanarum supervacaneum ducebat, earumque vicem asperrimi caprarum villi exple- bant, ex quibus et tunica illi fiebat, et simplex amiculum. Ita corpus allligens, spiritale alimentum assidue suppeditabat animæ, mentisque aciem ex- purgans, et divini Spiritus perspicuum efficiens speculum, revelata facie, juxta divinum Aposto- lum ³, Gloriam Domini speculans, in eamdem transformabatur imaginem a gloria in gloriam tanquam a Spiritu Domini. » Hinc ejus in Deuin

τὴν διδασκαλίαν παρέλαβεν, οὐδὲν ἧττον αὐτῷ καὶ Μάρκῳ προσέχομεν, ἡ Ματθαίῳ καὶ Ἰωάννῃ. Αξιό- χρεως γὰρ ἑκάτερος διηγούμενος, ἅτε δὴ παρὰ τῶν τεθεαμένων δεδιδαγμένος. Τοιγάρτοι καὶ ἡμεῖς τὰ μὲν ἐροῦμεν ὡς αὐτόπται, τὰ δὲ τοῖς αὐτόπταις δι ηγησαμένοις πεπιστευκότες, ἀνδράσι τὸν ἐκείνων βίον ἐζηλωκάσι. Πλείονας δὲ περὶ τούτου δεδαπάνηκα λόγους, πεῖσαι βουλόμενος ὡς ἀληθῆ διηγήσομαι. "Αρ. ξομαι δὲ τῆς διηγήσεως ἔνθεν ἑλών. ΙΑΚΩΒΟΣ. - Μωϋσῆς ὁ θεῖος ὁ νομοθέτης, ὁ τῆς θαλάττης τὸν πυθμένα γυμνώσας, καὶ τὴν ἄνυδρον ἔρημον ὕδασι κατακλύσας, καὶ τὰ ἄλλα πάντα θαυματουργήτας, τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν πολιτείαν συν έγραψεν, οὐ τῇ σοφίᾳ χρησάμενος, ἣν παρὰ τῶν Αἰ γυπτίων μεμάθηκεν, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος τὴν αίγλην δεξάμενος. Πόθεν γὰρ ἂν ἔμαθεν ἄλλοθεν τοῦ Αβελ τὴν ἀρετὴν, καὶ τοῦ Ενώχ τὸ φιλόθεον, καὶ τοῦ Νώε τὸ δίκαιον, καὶ τὴν εὐσεβῆ τοῦ Μελχι σεδέκ ἱερωσύνην, καὶ τοῦ ᾿Αβραὰμ τὴν κλῆσιν, τὴν πίστιν, τὴν καρτερίαν, τὴν ἐπιμελῆ φιλοξενίαν, τὴν πολυθρύλλητον τοῦ παιδὸς ἱερουργίαν, καὶ τὸν τῶν ἄλλων κατορθωμάτων κατάλογον, καὶ συντόμως εἰ- πεῖν, τῶν θεσπεσίων ἐκείνων ἀνδρῶν τοὺς ἀγῶνας, καὶ νίκας, τὰς ἀναρτήσεις, εἰ μὴ τοῦ νεροῦ καὶ Θείου Πνεύματος τὰς ἀκτῖνας ἐδέξατο; Ταύτης ἐπὶ τοῦ παρόντος καμοὶ δεῖ τῆς συνεργίας, τῶν ὀλίγον πρὸ ἡμῶν καὶ ἐφ' ἡμῶν δὲ λαμψάντων ἁγίων τὸν βίον πειρωμένῳ συγγράψαι, καὶ οἷόν τινα νομοθε σίαν τοῖς ζηλοῦν ἐθέλουσι βουλομένῳ προτείναι. Τὰς – τούτων τοίνυν προσευχὰς ἐπικλητέον, καὶ τῆς διηγή σεως ἀρκτέον. Νίσιβίς ἐστι πόλις ἐν μεθορίῳ τῆς Ῥωμαίων καὶ Περσῶν βασιλείας, ἢ πάλαι μὲν Ῥωμαίοις έδασμο φέρει, καὶ ὑπὸ τὴν τούτων ἡγεμονίαν ἐτέλε:. Εκ ταύτης ὁρμώμενος ὁ μέγας Ἰάκωβος, τὸν ἐρημικόν καὶ ἡσύχιον ἡσπάσατο βίον, καὶ τὰς τῶν ὑψηλοτά- των ὁρῶν καταλαβὼν κορυφὰς, ἐν ἐκείναις διῆγεν ἐν ἔχοι μὲν, καὶ θέρει, καὶ μετοπώρῳ ταῖς λόχμαις χρώμενος, καὶ δροφον ἔχων τὸν οὐρανόν τὸν δὲ τοῦ χειμώνος καιρὸν ἄντρον αὐτὸν ὑπεδέχετο, βραχεῖαν σκέπην παρέχον. Τροφὴν δὲ εἶχεν, οὐ τὴν μετὰ πόνου σπειρομένην καὶ φυομένην, ἀλλὰ τὴν αὐτομάτως βλα στάνουσαν. Τῶν γὰρ ἀγρίων δένδρων τοὺς αὐτοφυείς συλλέγων καρπούς, καὶ τῶν βοτανῶν τὰς ἐδωδίμους καὶ λαχανώδεις, ἐκ τούτων ἐδίδου τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα, τὴν τοῦ πυρὸς παραιτούμενος χρείαν. Περιττὴ δὲ ἦν αὐτῷ καὶ τῶν ἐρίων ἡ χρήσ σις· αἱ γὰρ τραχύτατοι τῶν αἰγῶν τρίχες τὰ ἐκείνων ἐπλήρουν. Ἐκ τούτων αὐτῷ καὶ χιτών ἐγένετο, και τὸ ἁπλοῦν περιβόλαιον. Οὕτω τὸ σῶμα κατατρύχων, καὶ τὴν πνευματικὴν τροφὴν διηνεκώς προσέφερε τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς διανοίας ὀπτικὸν ἐκκαθαίρων, καὶ κάτοπτρον διαφανὲς τοῦ θείου κατασκευάζων Πνεύ ματος, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολου, ο Τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μετεμορφοῦτο ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, • : RELIGIOSA HISTORIA. A minus illi et Marco credimus, quam Matthaeo et A'. B D Cor. 11, 19. Joanni. Fidem enim, dum narrant, merentur ambo, ut ab iis edocti qui viderant. Quare nos quoque narrabimus ea quæ partim ipsi vidimus, partim iis qui viderant, eorumque vitam imitabantur, nar- rantibus credidimus. De his autem ideo pluribas verbis disserui, ut me vera narraturum persuade- rem. Hinc vero deinceps narrare incipiam. 1.— JACOBUS. Moses divinus legislator, qui maris fundum ape- ruit, et aquis obruit aridam solitudinem, et alia omnia fecit miracula, veterum sanctorum res ge- stas conscripsit, non ea utens sapientia, quam ab Ægyptiis didicerat, sed splendore gratiæ cœlitus accepto. Undenam enim alioqui Abelis virtutem cognovisset, aut Enochi amorem divinum, et Noa - chi justitiam, et Melchisedeci pium sacerdotium, et Abraha vocationem, fidem, fortitudinem et ex- quisitam hospitalitatem, decantatum filii sacrifi- cium, et aliorum ejus eximiorum facinorum catalo - gum, atque, ut in summa dicam, divinorum viro- rum illorum certamina, victorias, præconia, nisi intelligentis divinique Spiritus radios accepisset ? Hoc mihi quoque in præsentia opus est auxilio, qui coner vitam conscribere sanctorum, qui paulo ante nos, et nostris temporibus claruere, et quasdam veluti leges velim imitari eos cupientibus propo- nere. Illorum ergo invocanda sunt preces, et inci pienda narratio. Nisibis urbs est in confinio regni Romanorum et Persarum posita, quæ Romanis olim vectigalis erat, eorumque parebat imperio. Ex hac ortus magnus Jacobus, solitariam et quielam vitam est amplexus; altissimorumque montium occupatis verticibus, in his vitam egit, vere quidem et æstate atque autumno silvas pelens, et pro lecto habens cœlum, hiemis vero tempore in antrum se reci- piens, quod parvum ei præbebat tegumentum. Ci- bus illi erat, non qui cum labore nascitur et seritur, sed qui sua sponte producitur. Ex sil- vestribus enim arboribus sponte natos colligens fructus, et ex herbis esculentas, et quæ instar sunt olerum, ex his corpori dabat quæ ad vitam tuen · dam satis erant, ignis usum penitus recusans. Usum quoque lanarum supervacaneum ducebat, earumque vicem asperrimi caprarum villi exple- bant, ex quibus et tunica illi fiebat, et simplex amiculum. Ita corpus allligens, spiritale alimentum assidue suppeditabat animæ, mentisque aciem ex- purgans, et divini Spiritus perspicuum efficiens speculum, revelata facie, juxta divinum Aposto- lum ³, Gloriam Domini speculans, in eamdem transformabatur imaginem a gloria in gloriam tanquam a Spiritu Domini. » Hinc ejus in Deuin

Α καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος. » Εντεῦθεν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῷ παῤῥησία καθ' ἑκάστην ηύξετο τὴν ἡμέραν, καὶ αἰτῶν ἃ τὸν Θεὸν αἰτεῖν ἔδει, παραυτί- και ἐλάμβανεν. Εντεῦθεν καὶ τὰ ἐσόμενα προφητι κῶς προεώρα, καὶ δύναμιν εἰς θαυματουργίαν ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐδέξατο χάριτος. Τούτων ὀλίγα διηγήσομαι, καὶ τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ λαμ- πηδόνος τοῖς ἀγνοοῦσι τὴν ἀκτῖνα δηλώσω. Ηκμαζε κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἡ περὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μανία, καὶ τὰ μὲν ἄψυχα ξέανα το θεῖον σέβας ἐσφετερίζετο, ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ θεραπεία ὑπὸ τῶν πλείστων κατημελεῖτο· εὐκαταφρόνητοι δὲ ἦσαν οἱ κοινωνεῖν μὲν οὐκ ἐθέλοντες ἐκείνοις τῆς μέσ θης, ἀκριβῆ δὲ, ἅτε δὴ καθεστηκότες, τὴν τῶν ὄντων διάκρισιν ἔχοντες, καὶ τὴν μὲν τῶν εἰδώλων γελῶν Β τες ἀσθένειαν, τὸν τῶν ὅλων δὲ προσκυνοῦντες Δη- μιουργόν. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν τὴν Περσίδα κατέλαβε, τὰ φυτὰ τῆς εὐσεβείας ὀψόμενος, καὶ τὴν προσήκουσαν αὐτοῖς θεραπείαν προσοίσων πηγὴν δὲ αὐτοῦ τινα διιόντος, κόραι τινὲς πλυνοῖς ἐφεστώ σαι, καὶ ἱμάτια τοῖς ποσὶν ἀποῤῥύπτουσαι, οὐδὲ τοῦ σχήματος το καινοπρεπὲς κατῃδέσθησαν, ἀλλὰ τὴν αἰδὼ ἀποῤῥίψασαι, ἀπηρυθριασμένῳ προσώπῳ, καὶ ἀναιδέσιν ὀφθαλμοῖς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐθεώρουν, οὔτε τὰς κεφαλὰς συγκαλύπτουσαι, οὐδὲ τὰ ἀνεζω σμένα χαλῶσαι ἱμάτια. Τοῦτο δυσχεράνας ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ δεῖξαι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν εἰς και ρὸν ἐθελήσας, ἵνα τῇ θαυματουργία τῆς ἀσεβείας ἐλευθερώσῃ, ἐπηράσατο μὲν τῇ πηγῇ, καὶ φροῦδεν παραυτίκα τὸ ῥεῖθρον ἐγένετο ἐπηράσατο δὲ ταῖς μείραξι, καὶ τὴν ἀναίσχυντον αὐτῶν νεότητα προώρα ἐκόλασε πολιᾷ, καὶ εἴπετο τῷ λόγῳ τὸ ἔργον· καὶ τὸ μέλαν τῶν τριχῶν ἐνηλλάττετο, καὶ εἰώκεσαν νεοφύτοις δένδροις ἐν ἔαρι μετοπωρινά φύλλα περι- κειμένοις. Οὕτως αἰσθόμεναι της τιμωρίας τῆς τε γὰρ πηγῆς ἀπέδρα τα νάματα, καὶ τὰς ἀλλήλων θεώμεναι κεφαλὰς, ἑώρων τὴν ἁθρόαν ἐκείνην μεταβολήν· ἔδραμον εἰς τὴν πόλιν τὸ συμβάν ἀπαγγέλλουσαι. Οἱ δὲ δραμόντες, καὶ τὸν μέγαν καταλαβόντες Ἰάκωβον, ἱκέτευον χαλᾶσαι τὴν ὀργὴν, καὶ λῦσαι τὴν τιμωρίαν. Ὁ δὲ μηδὲ βραχὺ μελλη. σας, προσέφερε μὲν τῷ Δεσπότῃ τὴν ἱκεσίαν, ἐκέ λευε δὲ πάλιν ἀναβλύσαι τὰ νάματα· τὰ δὲ παραι τίκα πάλιν ἐκ τῶν οἰκείων ἀνεφαίνετο ταμιείων, τοῖς τοῦ δικαίου μετοχετευόμενα νεύμασιν. Οἱ δὲ τού των τετυχηκότες, καὶ τοῖς πλοκάμοις τῶν θυγατέρων τὴν προτέραν ἠντιβόλουν χρόαν ἀποδοθῆναι. Τὸν δὲ εἶξαι μὲν καὶ τοῦτό φασιν, ἐπιζητῆσαι δὲ τὰς κόρας, τὰς τὴν παιδείαν ἐκείνην δεξαμένας· καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἀφίκοντο, ἐᾶσαι τὴν τιμωρίαν, δίδαγμα σωφροσύνης, καὶ εὐκοσμίας ὑπόθεσιν, καὶ τῆς θείας δυνάμεων ὑπόμνημα διηνεκές τε καὶ ἐναργές. Τοιοῦτον τοῦ νέου τούτου Μωϋσέως τὸ θαῦμα, οὐ πληγῇ ῥάβδου γενόμενον, ἀλλὰ τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ δεξάμενον τὴν ἐνέργειαν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τῇ θαυματουργία και μιδή θαυμάζω καὶ τὴν πραότητα. Οὐδὲ γὰρ ὡς ὁ μέγας Ελισσαίος ἄρχοις αἱμοβόροις τὰς ἀναιδεῖς ἐκείνας παρέδωκε κόρας· ἀλλ' ἀβλαβεῖ τινι παι δείᾳ, καὶ σμικρὰν ἐχούσῃ τὴν ἀκοσμίαν χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fducia augebatur in dies, et a Deo petens quæ pe- tere oportebat, ea statim obtinebat. Hinc futura quoque prophetarum more prævidebat, et ad facienda miracula virtutem a sanctissimi Spiritus gratia percipiebat. Ex his pauca commemorabo, et apostolici ejus splendoris radium iis qui nesciunt aperiam. . C Vigebat illo tempore hominum insania erga si- mulacra, et inanimæ quidem statuæ divinum sibi cultum vindicabant, Dei autem cultus vulgo ne- gligebatur a plurimis contemptuique habebantur qui ebrietatis eorum nolebant esse participes, quique perfecta virtute præditi res discernebant, et simulacrorum ridentes imbecillitatem, univer- sorum Opificem adorabant. Venerat autem ille per id tempus in Persidem, visurus plantas veræ religionis, et congruentem eis curam exhi- biturus: cumque fontem quemdam forte transmit- teret, puellæ quæ in co pannos lavabant, et ve- stes pedibus emundabant, novum ac decentem ejus habitum nihil reveritæ, exuto pudore, et perfricta fronte, impudentibusque oculis divinum hominem conspiciebant, nec capita operientes, nec vestes quas succinxerant demittentes. Quod ægre ferens homo Dei, opportunum ratus Dei virtutem ostendere, ut illustri miraculo ab im- pietate liberaret, fontem est exsecratus, et fluen- tum confestim evanuit : puellas quoque exsecratus est, et impudentem earum juventam immatura canitie castigavit, ac verba confestim factum est consecutum, mutatusque est niger color pilorum, et similes evaseruut novellis arboribus quæ vere opertæ sunt foliis autumnalibus. Ita sensu tactæ supplicii (nam et fontis fluenta effugerant, et sua invicem capita intuentes, repentinam illam muta- tionem videbant), cursim ad urbem contenderunt, renuntiaturæ quod acciderat. Qui mox accurrentes, ut ad magnum Jacobum venerunt, rogaverunt ut iram compesceret, et poenam remitteret. Ille vero nihil cunctatus, Domino preces obtulit, et fluenta rursus scatere jussit : tum illa denuo e suis pene- tralibus justi nutibus derivata eruperunt. Hoc im- petrato, petebant ut etiam filiarum crinibus pristi- bus color redderetur. Ferunt autem illum hoc quo- D que concessisse, et puellas requisiisse, quæ plexæ hac pena fuerant : et quoniam non vene- runt, supplicium reliquisse, quod documentum foret temperantiæ, et argumentum honestatis, di- vinæque virtutis perpetuum et evidens monimen- tum. Tale fuit novi hujus Mosis miraculum, quod quidem non virgæ percussione, sed signo crucis perfectum est. Mihi vero præter miraculum admi- rari subit mansuetudinem. Neque enim ut magnus Eliseus impudentes illas puellas ursis tradidit im- manibus sed, innoxia quadam disciplina et quæ dedecoris parum habebat, pietatem simul et mo- derationem edocuit. Quæ quidem non eo dixi, ut prophetam sævitiæ accusem (absit ut adeo insa-

Α καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος. » Εντεῦθεν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῷ παῤῥησία καθ' ἑκάστην ηύξετο τὴν ἡμέραν, καὶ αἰτῶν ἃ τὸν Θεὸν αἰτεῖν ἔδει, παραυτί- και ἐλάμβανεν. Εντεῦθεν καὶ τὰ ἐσόμενα προφητι κῶς προεώρα, καὶ δύναμιν εἰς θαυματουργίαν ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐδέξατο χάριτος. Τούτων ὀλίγα διηγήσομαι, καὶ τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ λαμ- πηδόνος τοῖς ἀγνοοῦσι τὴν ἀκτῖνα δηλώσω. Ηκμαζε κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἡ περὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μανία, καὶ τὰ μὲν ἄψυχα ξέανα το θεῖον σέβας ἐσφετερίζετο, ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ θεραπεία ὑπὸ τῶν πλείστων κατημελεῖτο· εὐκαταφρόνητοι δὲ ἦσαν οἱ κοινωνεῖν μὲν οὐκ ἐθέλοντες ἐκείνοις τῆς μέσ θης, ἀκριβῆ δὲ, ἅτε δὴ καθεστηκότες, τὴν τῶν ὄντων διάκρισιν ἔχοντες, καὶ τὴν μὲν τῶν εἰδώλων γελῶν Β τες ἀσθένειαν, τὸν τῶν ὅλων δὲ προσκυνοῦντες Δη- μιουργόν. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν τὴν Περσίδα κατέλαβε, τὰ φυτὰ τῆς εὐσεβείας ὀψόμενος, καὶ τὴν προσήκουσαν αὐτοῖς θεραπείαν προσοίσων πηγὴν δὲ αὐτοῦ τινα διιόντος, κόραι τινὲς πλυνοῖς ἐφεστώ σαι, καὶ ἱμάτια τοῖς ποσὶν ἀποῤῥύπτουσαι, οὐδὲ τοῦ σχήματος το καινοπρεπὲς κατῃδέσθησαν, ἀλλὰ τὴν αἰδὼ ἀποῤῥίψασαι, ἀπηρυθριασμένῳ προσώπῳ, καὶ ἀναιδέσιν ὀφθαλμοῖς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐθεώρουν, οὔτε τὰς κεφαλὰς συγκαλύπτουσαι, οὐδὲ τὰ ἀνεζω σμένα χαλῶσαι ἱμάτια. Τοῦτο δυσχεράνας ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ δεῖξαι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν εἰς και ρὸν ἐθελήσας, ἵνα τῇ θαυματουργία τῆς ἀσεβείας ἐλευθερώσῃ, ἐπηράσατο μὲν τῇ πηγῇ, καὶ φροῦδεν παραυτίκα τὸ ῥεῖθρον ἐγένετο ἐπηράσατο δὲ ταῖς μείραξι, καὶ τὴν ἀναίσχυντον αὐτῶν νεότητα προώρα ἐκόλασε πολιᾷ, καὶ εἴπετο τῷ λόγῳ τὸ ἔργον· καὶ τὸ μέλαν τῶν τριχῶν ἐνηλλάττετο, καὶ εἰώκεσαν νεοφύτοις δένδροις ἐν ἔαρι μετοπωρινά φύλλα περι- κειμένοις. Οὕτως αἰσθόμεναι της τιμωρίας τῆς τε γὰρ πηγῆς ἀπέδρα τα νάματα, καὶ τὰς ἀλλήλων θεώμεναι κεφαλὰς, ἑώρων τὴν ἁθρόαν ἐκείνην μεταβολήν· ἔδραμον εἰς τὴν πόλιν τὸ συμβάν ἀπαγγέλλουσαι. Οἱ δὲ δραμόντες, καὶ τὸν μέγαν καταλαβόντες Ἰάκωβον, ἱκέτευον χαλᾶσαι τὴν ὀργὴν, καὶ λῦσαι τὴν τιμωρίαν. Ὁ δὲ μηδὲ βραχὺ μελλη. σας, προσέφερε μὲν τῷ Δεσπότῃ τὴν ἱκεσίαν, ἐκέ λευε δὲ πάλιν ἀναβλύσαι τὰ νάματα· τὰ δὲ παραι τίκα πάλιν ἐκ τῶν οἰκείων ἀνεφαίνετο ταμιείων, τοῖς τοῦ δικαίου μετοχετευόμενα νεύμασιν. Οἱ δὲ τού των τετυχηκότες, καὶ τοῖς πλοκάμοις τῶν θυγατέρων τὴν προτέραν ἠντιβόλουν χρόαν ἀποδοθῆναι. Τὸν δὲ εἶξαι μὲν καὶ τοῦτό φασιν, ἐπιζητῆσαι δὲ τὰς κόρας, τὰς τὴν παιδείαν ἐκείνην δεξαμένας· καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἀφίκοντο, ἐᾶσαι τὴν τιμωρίαν, δίδαγμα σωφροσύνης, καὶ εὐκοσμίας ὑπόθεσιν, καὶ τῆς θείας δυνάμεων ὑπόμνημα διηνεκές τε καὶ ἐναργές. Τοιοῦτον τοῦ νέου τούτου Μωϋσέως τὸ θαῦμα, οὐ πληγῇ ῥάβδου γενόμενον, ἀλλὰ τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ δεξάμενον τὴν ἐνέργειαν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τῇ θαυματουργία και μιδή θαυμάζω καὶ τὴν πραότητα. Οὐδὲ γὰρ ὡς ὁ μέγας Ελισσαίος ἄρχοις αἱμοβόροις τὰς ἀναιδεῖς ἐκείνας παρέδωκε κόρας· ἀλλ' ἀβλαβεῖ τινι παι δείᾳ, καὶ σμικρὰν ἐχούσῃ τὴν ἀκοσμίαν χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fducia augebatur in dies, et a Deo petens quæ pe- tere oportebat, ea statim obtinebat. Hinc futura quoque prophetarum more prævidebat, et ad facienda miracula virtutem a sanctissimi Spiritus gratia percipiebat. Ex his pauca commemorabo, et apostolici ejus splendoris radium iis qui nesciunt aperiam. . C Vigebat illo tempore hominum insania erga si- mulacra, et inanimæ quidem statuæ divinum sibi cultum vindicabant, Dei autem cultus vulgo ne- gligebatur a plurimis contemptuique habebantur qui ebrietatis eorum nolebant esse participes, quique perfecta virtute præditi res discernebant, et simulacrorum ridentes imbecillitatem, univer- sorum Opificem adorabant. Venerat autem ille per id tempus in Persidem, visurus plantas veræ religionis, et congruentem eis curam exhi- biturus: cumque fontem quemdam forte transmit- teret, puellæ quæ in co pannos lavabant, et ve- stes pedibus emundabant, novum ac decentem ejus habitum nihil reveritæ, exuto pudore, et perfricta fronte, impudentibusque oculis divinum hominem conspiciebant, nec capita operientes, nec vestes quas succinxerant demittentes. Quod ægre ferens homo Dei, opportunum ratus Dei virtutem ostendere, ut illustri miraculo ab im- pietate liberaret, fontem est exsecratus, et fluen- tum confestim evanuit : puellas quoque exsecratus est, et impudentem earum juventam immatura canitie castigavit, ac verba confestim factum est consecutum, mutatusque est niger color pilorum, et similes evaseruut novellis arboribus quæ vere opertæ sunt foliis autumnalibus. Ita sensu tactæ supplicii (nam et fontis fluenta effugerant, et sua invicem capita intuentes, repentinam illam muta- tionem videbant), cursim ad urbem contenderunt, renuntiaturæ quod acciderat. Qui mox accurrentes, ut ad magnum Jacobum venerunt, rogaverunt ut iram compesceret, et poenam remitteret. Ille vero nihil cunctatus, Domino preces obtulit, et fluenta rursus scatere jussit : tum illa denuo e suis pene- tralibus justi nutibus derivata eruperunt. Hoc im- petrato, petebant ut etiam filiarum crinibus pristi- bus color redderetur. Ferunt autem illum hoc quo- D que concessisse, et puellas requisiisse, quæ plexæ hac pena fuerant : et quoniam non vene- runt, supplicium reliquisse, quod documentum foret temperantiæ, et argumentum honestatis, di- vinæque virtutis perpetuum et evidens monimen- tum. Tale fuit novi hujus Mosis miraculum, quod quidem non virgæ percussione, sed signo crucis perfectum est. Mihi vero præter miraculum admi- rari subit mansuetudinem. Neque enim ut magnus Eliseus impudentes illas puellas ursis tradidit im- manibus sed, innoxia quadam disciplina et quæ dedecoris parum habebat, pietatem simul et mo- derationem edocuit. Quæ quidem non eo dixi, ut prophetam sævitiæ accusem (absit ut adeo insa-

Α καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος. » Εντεῦθεν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῷ παῤῥησία καθ' ἑκάστην ηύξετο τὴν ἡμέραν, καὶ αἰτῶν ἃ τὸν Θεὸν αἰτεῖν ἔδει, παραυτί- και ἐλάμβανεν. Εντεῦθεν καὶ τὰ ἐσόμενα προφητι κῶς προεώρα, καὶ δύναμιν εἰς θαυματουργίαν ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐδέξατο χάριτος. Τούτων ὀλίγα διηγήσομαι, καὶ τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ λαμ- πηδόνος τοῖς ἀγνοοῦσι τὴν ἀκτῖνα δηλώσω. Ηκμαζε κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἡ περὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μανία, καὶ τὰ μὲν ἄψυχα ξέανα το θεῖον σέβας ἐσφετερίζετο, ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ θεραπεία ὑπὸ τῶν πλείστων κατημελεῖτο· εὐκαταφρόνητοι δὲ ἦσαν οἱ κοινωνεῖν μὲν οὐκ ἐθέλοντες ἐκείνοις τῆς μέσ θης, ἀκριβῆ δὲ, ἅτε δὴ καθεστηκότες, τὴν τῶν ὄντων διάκρισιν ἔχοντες, καὶ τὴν μὲν τῶν εἰδώλων γελῶν Β τες ἀσθένειαν, τὸν τῶν ὅλων δὲ προσκυνοῦντες Δη- μιουργόν. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν τὴν Περσίδα κατέλαβε, τὰ φυτὰ τῆς εὐσεβείας ὀψόμενος, καὶ τὴν προσήκουσαν αὐτοῖς θεραπείαν προσοίσων πηγὴν δὲ αὐτοῦ τινα διιόντος, κόραι τινὲς πλυνοῖς ἐφεστώ σαι, καὶ ἱμάτια τοῖς ποσὶν ἀποῤῥύπτουσαι, οὐδὲ τοῦ σχήματος το καινοπρεπὲς κατῃδέσθησαν, ἀλλὰ τὴν αἰδὼ ἀποῤῥίψασαι, ἀπηρυθριασμένῳ προσώπῳ, καὶ ἀναιδέσιν ὀφθαλμοῖς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐθεώρουν, οὔτε τὰς κεφαλὰς συγκαλύπτουσαι, οὐδὲ τὰ ἀνεζω σμένα χαλῶσαι ἱμάτια. Τοῦτο δυσχεράνας ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ δεῖξαι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν εἰς και ρὸν ἐθελήσας, ἵνα τῇ θαυματουργία τῆς ἀσεβείας ἐλευθερώσῃ, ἐπηράσατο μὲν τῇ πηγῇ, καὶ φροῦδεν παραυτίκα τὸ ῥεῖθρον ἐγένετο ἐπηράσατο δὲ ταῖς μείραξι, καὶ τὴν ἀναίσχυντον αὐτῶν νεότητα προώρα ἐκόλασε πολιᾷ, καὶ εἴπετο τῷ λόγῳ τὸ ἔργον· καὶ τὸ μέλαν τῶν τριχῶν ἐνηλλάττετο, καὶ εἰώκεσαν νεοφύτοις δένδροις ἐν ἔαρι μετοπωρινά φύλλα περι- κειμένοις. Οὕτως αἰσθόμεναι της τιμωρίας τῆς τε γὰρ πηγῆς ἀπέδρα τα νάματα, καὶ τὰς ἀλλήλων θεώμεναι κεφαλὰς, ἑώρων τὴν ἁθρόαν ἐκείνην μεταβολήν· ἔδραμον εἰς τὴν πόλιν τὸ συμβάν ἀπαγγέλλουσαι. Οἱ δὲ δραμόντες, καὶ τὸν μέγαν καταλαβόντες Ἰάκωβον, ἱκέτευον χαλᾶσαι τὴν ὀργὴν, καὶ λῦσαι τὴν τιμωρίαν. Ὁ δὲ μηδὲ βραχὺ μελλη. σας, προσέφερε μὲν τῷ Δεσπότῃ τὴν ἱκεσίαν, ἐκέ λευε δὲ πάλιν ἀναβλύσαι τὰ νάματα· τὰ δὲ παραι τίκα πάλιν ἐκ τῶν οἰκείων ἀνεφαίνετο ταμιείων, τοῖς τοῦ δικαίου μετοχετευόμενα νεύμασιν. Οἱ δὲ τού των τετυχηκότες, καὶ τοῖς πλοκάμοις τῶν θυγατέρων τὴν προτέραν ἠντιβόλουν χρόαν ἀποδοθῆναι. Τὸν δὲ εἶξαι μὲν καὶ τοῦτό φασιν, ἐπιζητῆσαι δὲ τὰς κόρας, τὰς τὴν παιδείαν ἐκείνην δεξαμένας· καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἀφίκοντο, ἐᾶσαι τὴν τιμωρίαν, δίδαγμα σωφροσύνης, καὶ εὐκοσμίας ὑπόθεσιν, καὶ τῆς θείας δυνάμεων ὑπόμνημα διηνεκές τε καὶ ἐναργές. Τοιοῦτον τοῦ νέου τούτου Μωϋσέως τὸ θαῦμα, οὐ πληγῇ ῥάβδου γενόμενον, ἀλλὰ τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ δεξάμενον τὴν ἐνέργειαν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τῇ θαυματουργία και μιδή θαυμάζω καὶ τὴν πραότητα. Οὐδὲ γὰρ ὡς ὁ μέγας Ελισσαίος ἄρχοις αἱμοβόροις τὰς ἀναιδεῖς ἐκείνας παρέδωκε κόρας· ἀλλ' ἀβλαβεῖ τινι παι δείᾳ, καὶ σμικρὰν ἐχούσῃ τὴν ἀκοσμίαν χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fducia augebatur in dies, et a Deo petens quæ pe- tere oportebat, ea statim obtinebat. Hinc futura quoque prophetarum more prævidebat, et ad facienda miracula virtutem a sanctissimi Spiritus gratia percipiebat. Ex his pauca commemorabo, et apostolici ejus splendoris radium iis qui nesciunt aperiam. . C Vigebat illo tempore hominum insania erga si- mulacra, et inanimæ quidem statuæ divinum sibi cultum vindicabant, Dei autem cultus vulgo ne- gligebatur a plurimis contemptuique habebantur qui ebrietatis eorum nolebant esse participes, quique perfecta virtute præditi res discernebant, et simulacrorum ridentes imbecillitatem, univer- sorum Opificem adorabant. Venerat autem ille per id tempus in Persidem, visurus plantas veræ religionis, et congruentem eis curam exhi- biturus: cumque fontem quemdam forte transmit- teret, puellæ quæ in co pannos lavabant, et ve- stes pedibus emundabant, novum ac decentem ejus habitum nihil reveritæ, exuto pudore, et perfricta fronte, impudentibusque oculis divinum hominem conspiciebant, nec capita operientes, nec vestes quas succinxerant demittentes. Quod ægre ferens homo Dei, opportunum ratus Dei virtutem ostendere, ut illustri miraculo ab im- pietate liberaret, fontem est exsecratus, et fluen- tum confestim evanuit : puellas quoque exsecratus est, et impudentem earum juventam immatura canitie castigavit, ac verba confestim factum est consecutum, mutatusque est niger color pilorum, et similes evaseruut novellis arboribus quæ vere opertæ sunt foliis autumnalibus. Ita sensu tactæ supplicii (nam et fontis fluenta effugerant, et sua invicem capita intuentes, repentinam illam muta- tionem videbant), cursim ad urbem contenderunt, renuntiaturæ quod acciderat. Qui mox accurrentes, ut ad magnum Jacobum venerunt, rogaverunt ut iram compesceret, et poenam remitteret. Ille vero nihil cunctatus, Domino preces obtulit, et fluenta rursus scatere jussit : tum illa denuo e suis pene- tralibus justi nutibus derivata eruperunt. Hoc im- petrato, petebant ut etiam filiarum crinibus pristi- bus color redderetur. Ferunt autem illum hoc quo- D que concessisse, et puellas requisiisse, quæ plexæ hac pena fuerant : et quoniam non vene- runt, supplicium reliquisse, quod documentum foret temperantiæ, et argumentum honestatis, di- vinæque virtutis perpetuum et evidens monimen- tum. Tale fuit novi hujus Mosis miraculum, quod quidem non virgæ percussione, sed signo crucis perfectum est. Mihi vero præter miraculum admi- rari subit mansuetudinem. Neque enim ut magnus Eliseus impudentes illas puellas ursis tradidit im- manibus sed, innoxia quadam disciplina et quæ dedecoris parum habebat, pietatem simul et mo- derationem edocuit. Quæ quidem non eo dixi, ut prophetam sævitiæ accusem (absit ut adeo insa-

εὐσέβειαν ὁμοῦ καὶ εὐκοσμίαν ἐδίδαξε. Καὶ ταῦτα ἔφην, οὐκ ἀπήνειαν τοῦ προφήτου κατηγορών, μὴ οὕτω μανείην· ἀλλὰ δεικνὺς ὡς ἐκείνην ἔχων τὴν δύναμιν, τῇ τοῦ Χριστοῦ πραότητι, καὶ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἐπετέλει τα πρόσφορα. Οὗτος ἄλλοτέ ποτε δικαστὴν Πέρσην ἀδίκῳ ψήφῳ χρησάμενον θεασάμε- νος, λίθῳ τινὶ μεγίστῳ παρακειμένῳ ἐπαρασάμενος, συντριβῆναι καὶ σκεδασθῆναι, καὶ τούτῳ διελέγξαι τὴν ἄδικον ἐκείνου παρηγγύησε ψήφον. Παραυτίκα δὲ τοῦ λίθου εἰς μυρία μόρια μερισθέντος, ἐξεδε:- ματώθησαν οἱ παρόντες· φρίκης δὲ ἀνάπλεως ὁ διο καστής γενόμενος, ἀνεκαλέσατο μὲν τὴν προτέραν, ἑτέραν δὲ δικαίαν ἐπήνεγκε ψῆφον· κἀνταῦθα τὸν οἰκεῖον Δεσπότην ἐζήλωσεν· ὃς δεῖξαι βουληθεὶς ὡς ἑκὼν ὑπομένει τὸ πάθος, καὶ ῥᾳδίως ἂν ἐθελήσας τοὺς ἁλιτηρίους ἐκόλασεν, οὐκ αὐτοῖς ἐπήνεγκε τιμω· β μίαν, ἀλλὰ τὴν ἄψυχον συκῆν λόγῳ ξηράνας, την οἰκείαν ἔδειξε δύναμιν. Ταύτην καὶ αὐτὸς τὴν φιλο ανθρωπίαν μιμούμενος, οὐ τὸν ἄδικον ἐκόλασε δικαστήν, ἀλλὰ τῇ τοῦ λίθου πληγῇ δικαιοσύνην αὐτὸν ἐδίδαξεν. Ἐν τούτοις διαπρέπων καὶ πᾶσιν ἐπέραστος ὤν, καὶ ἐν ταῖς ἁπάντων περιφερόμενος γλώσσαις, εἰς τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης έρχεται λειτουργίαν, καὶ τῆς πατρίδος λαγχάνει την προστασίαν. Εναλλάξας δὲ τὴν ὄρειον ἐκείνην διατριβήν, καὶ τὴν ἐν ἄστει δια- γωγὴν οὐ κατὰ γνώμην ἑλόμενος, οὔτε τὴν τροφὴν, οὔτε τὴν ἀμπεχόνην ἐνήλλαξεν· ἀλλὰ τὰ μὲν χωρία ἡμείβετο, ἡ δὲ πολιτεία μεταβολὴν οὐκ ἐδέχετο. Οἱ δὲ πόνοι προσθήκην ἐλάμβανον, καὶ πολλαπλάσιοι τῶν προτέρων ἐγένοντο. Τῇ γὰρ νηστείᾳ καὶ χαμευ νίᾳ, καὶ τῇ τοῦ σάκκου περιβολῇ, ἐπεισῄεσαν αἱ δι' ὅλου τῶν δεομένων φροντίδες· χηρῶν, φημί, ἐπι μέλειαι, καὶ ὀρφανῶν κηδεμονίαι, καὶ τῶν ἀδικούν των οἱ ἔλεγχοι, τῶν δὲ ἀδικουμένων ἡ δικαία επικου- μία. Καὶ τί δεῖ πρὸς εἰδότας ἅπαντα καταλέγεσθαι, ὰ τοὺς ταύτην ἀναδεδεγμένους περιστοιχίζει την πρόνοιαν; Διαφερόντως δὲ ἐκεῖνος τοὺς τοιούτους πόνους ήσπάζετο, ἅτε δὴ διαφερόντως καὶ ποθῶν καὶ δεδιὼς τὸν τῶν προβάτων Κύριον. Οσῳ δὲ πλείονα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον συνέλεγε, τοσούτῳ μειζόνως καὶ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος απήλαυε χάριτος. Καὶ δή ποτε εις τινα κώμην αὐτῷ ἢ πόλιν ἀπαίροντι· οὐ γὰρ ἔχω λέγειν ἀκριβῶς τὸ χωρίον· προσίασί τινες πένητες, ἕνα τινὰ τῶν συνόντων ὡς τεθνεῶτα προτεθεικότες, καί τινα πρὸς τὴν ἐκείνου ταφὴν ἐπιτήδεια λαβεῖν ἱκετεύοντες. Ο δὲ εἶξεν ἀντιβολοῦσα· τῷ Θεῷ δὲ ὡς ὑπὲρ τεθνεῶτος τὴν ἱκεσίαν προσέφερεν, ἀφεῖναι παρακαλῶν τὰ κατὰ τὸν βίον πλημμεληθέντα, καὶ τοῦ τῶν δικαίων ἀξιῶ. σαι χοροῦ. Τούτων λεγομένων, ἀφίπτατο τοῦ τέως σκηπτομένου τὸν θάνατον ἡ ψυχὴν ἐχορηγεῖτο δὲ τῷ σώματι τὰ καλύμματα· ὡς δὲ μικρὸν προῆλθεν ὁ θεσπέσιος άνθρωπος, ἀναστῆναι τὸν κείμενον ἐκέ λευον οἱ τὸ δρᾶμα τοῦτο συντεθεικότες· ὡς δὲ ἑώ- ρων οὐκ ἐπαΐοντα, ἀλλ' ἀλήθειαν τὸ σχῆμα γεγενημέ- νον, καὶ εἰς πρόσωπον τὸ προσωπεῖον μεταβληθέν, καταλαμβάνουσι μὲν τὸν μέγαν Ἰάκωβον, ποτνιώ μενοι δὲ καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδόμενοι, καὶ τοῦ τολμηθέντος δράματος αἰτίαν εἶναι λέγοντες την RELIGIOSA HISTORIA. A niam !), sed ut ostendam illum, cum eamdem ha- . beret virtutem, ea potius egisse quæ Christi man- suetudini et Novo Testamento congruerent. Idem cum vidisset aliquando iniquam a judice Persa prolatam fuisse sententiam, maximum quemdam lapidem, qui proximus erat, exsecratus, conteri ac dissipari jussit, illiusque iniquam sententiam arguere: lapide autem in particulas innumerabiles statim conninuto, conterriti " sunt qui aderant, et horrore plenus judex priorem revocavit, et al- teram protulit sententiam. Atque hic quoque suum imitatus est Dominum, qui ut ostenderet se ultro et sua sponte passionem subire, facileque, si vellet, punire sceleratos potuisse, supplicium eis non in- tulit, sed ficum inanimam verbo arefaciens, quid posset demonstravit. Quam et ipse imitans clenen- tiam, injustum judicem non puniit, sed ictu lapi- dis justitiam illum perdocuit. D Hujusmodi ergo rebus insignis, omnibusque amabilis cum esset, atque in ore omnium ejus fama versaretur, trahitur ad munus pontificatus, et patriæ suæ præficitur. Montanam auteni iliam habitationem cuni mutasset, urbanamque non ex animi sententia suscepisset, nec cibum mu- tavit, nec vestitum, sed mutatis locis vitæ insti- tutio nullam cepit mutationem. Crescebant vero labores, ut multo plures erant prioribus. Ad jeju- nium enim, et humi cubationem, el saccum quo C induebatur, accesserant etiam curæ indigentium omnium, ut et de viduis esset sollicitus, et orpha- nis provideret, et injuriam facientes argueret, el injuria oppressis justum afferret auxilium. Et quid opus est omnia recensere apud eos qui norunt quænam illis competant, qui hanc provinciam sus- cepere ? Insigniter autem ille hos amplectebatur labores, ut qui ovium Dominum insigniter et ama- ret et timeret. Quo autem virtutis opes colligebat majores, eo majore sanctissimi Spiritus gratia frue- batur. Nam cum illi aliquando in vicum quemdam vel oppidum iter esset (locum enim certo dicere nou habeo), accesserunt ad eum pauperes qui- dam, unum quempiam ex sodalibus suis velut mortuun proponentes, et quædam ad illum scpe- liendum necessaria postulantes. Ille autem annuit rogantibus, Deoque preces offerens tanquam pro mortuo, rogavit ut ei remitteret quæ in vita pec- carat, eumque in justorum cætum admitteret. Quæ ab eo cum diccrentur, evolavit illius anima, qui mortem simulabat, et suppeditata sunt cor- pori tegumenta. Paululum deinde progresso viro sancto, illum qui jacebat surgere jubentes qui fabulam composuerant, ut eum viderunt non ex- audire, et reipsa evenisse quod simulabatur, veramque in faciem mutatam esse larvam, ad magnum contendunt Jacobum, obtestantes, et ad ejus pedes provoluti, audacisque facti causam dicentes fuisse paupertaten, rogabant ut delictum •

εὐσέβειαν ὁμοῦ καὶ εὐκοσμίαν ἐδίδαξε. Καὶ ταῦτα ἔφην, οὐκ ἀπήνειαν τοῦ προφήτου κατηγορών, μὴ οὕτω μανείην· ἀλλὰ δεικνὺς ὡς ἐκείνην ἔχων τὴν δύναμιν, τῇ τοῦ Χριστοῦ πραότητι, καὶ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἐπετέλει τα πρόσφορα. Οὗτος ἄλλοτέ ποτε δικαστὴν Πέρσην ἀδίκῳ ψήφῳ χρησάμενον θεασάμε- νος, λίθῳ τινὶ μεγίστῳ παρακειμένῳ ἐπαρασάμενος, συντριβῆναι καὶ σκεδασθῆναι, καὶ τούτῳ διελέγξαι τὴν ἄδικον ἐκείνου παρηγγύησε ψήφον. Παραυτίκα δὲ τοῦ λίθου εἰς μυρία μόρια μερισθέντος, ἐξεδε:- ματώθησαν οἱ παρόντες· φρίκης δὲ ἀνάπλεως ὁ διο καστής γενόμενος, ἀνεκαλέσατο μὲν τὴν προτέραν, ἑτέραν δὲ δικαίαν ἐπήνεγκε ψῆφον· κἀνταῦθα τὸν οἰκεῖον Δεσπότην ἐζήλωσεν· ὃς δεῖξαι βουληθεὶς ὡς ἑκὼν ὑπομένει τὸ πάθος, καὶ ῥᾳδίως ἂν ἐθελήσας τοὺς ἁλιτηρίους ἐκόλασεν, οὐκ αὐτοῖς ἐπήνεγκε τιμω· β μίαν, ἀλλὰ τὴν ἄψυχον συκῆν λόγῳ ξηράνας, την οἰκείαν ἔδειξε δύναμιν. Ταύτην καὶ αὐτὸς τὴν φιλο ανθρωπίαν μιμούμενος, οὐ τὸν ἄδικον ἐκόλασε δικαστήν, ἀλλὰ τῇ τοῦ λίθου πληγῇ δικαιοσύνην αὐτὸν ἐδίδαξεν. Ἐν τούτοις διαπρέπων καὶ πᾶσιν ἐπέραστος ὤν, καὶ ἐν ταῖς ἁπάντων περιφερόμενος γλώσσαις, εἰς τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης έρχεται λειτουργίαν, καὶ τῆς πατρίδος λαγχάνει την προστασίαν. Εναλλάξας δὲ τὴν ὄρειον ἐκείνην διατριβήν, καὶ τὴν ἐν ἄστει δια- γωγὴν οὐ κατὰ γνώμην ἑλόμενος, οὔτε τὴν τροφὴν, οὔτε τὴν ἀμπεχόνην ἐνήλλαξεν· ἀλλὰ τὰ μὲν χωρία ἡμείβετο, ἡ δὲ πολιτεία μεταβολὴν οὐκ ἐδέχετο. Οἱ δὲ πόνοι προσθήκην ἐλάμβανον, καὶ πολλαπλάσιοι τῶν προτέρων ἐγένοντο. Τῇ γὰρ νηστείᾳ καὶ χαμευ νίᾳ, καὶ τῇ τοῦ σάκκου περιβολῇ, ἐπεισῄεσαν αἱ δι' ὅλου τῶν δεομένων φροντίδες· χηρῶν, φημί, ἐπι μέλειαι, καὶ ὀρφανῶν κηδεμονίαι, καὶ τῶν ἀδικούν των οἱ ἔλεγχοι, τῶν δὲ ἀδικουμένων ἡ δικαία επικου- μία. Καὶ τί δεῖ πρὸς εἰδότας ἅπαντα καταλέγεσθαι, ὰ τοὺς ταύτην ἀναδεδεγμένους περιστοιχίζει την πρόνοιαν; Διαφερόντως δὲ ἐκεῖνος τοὺς τοιούτους πόνους ήσπάζετο, ἅτε δὴ διαφερόντως καὶ ποθῶν καὶ δεδιὼς τὸν τῶν προβάτων Κύριον. Οσῳ δὲ πλείονα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον συνέλεγε, τοσούτῳ μειζόνως καὶ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος απήλαυε χάριτος. Καὶ δή ποτε εις τινα κώμην αὐτῷ ἢ πόλιν ἀπαίροντι· οὐ γὰρ ἔχω λέγειν ἀκριβῶς τὸ χωρίον· προσίασί τινες πένητες, ἕνα τινὰ τῶν συνόντων ὡς τεθνεῶτα προτεθεικότες, καί τινα πρὸς τὴν ἐκείνου ταφὴν ἐπιτήδεια λαβεῖν ἱκετεύοντες. Ο δὲ εἶξεν ἀντιβολοῦσα· τῷ Θεῷ δὲ ὡς ὑπὲρ τεθνεῶτος τὴν ἱκεσίαν προσέφερεν, ἀφεῖναι παρακαλῶν τὰ κατὰ τὸν βίον πλημμεληθέντα, καὶ τοῦ τῶν δικαίων ἀξιῶ. σαι χοροῦ. Τούτων λεγομένων, ἀφίπτατο τοῦ τέως σκηπτομένου τὸν θάνατον ἡ ψυχὴν ἐχορηγεῖτο δὲ τῷ σώματι τὰ καλύμματα· ὡς δὲ μικρὸν προῆλθεν ὁ θεσπέσιος άνθρωπος, ἀναστῆναι τὸν κείμενον ἐκέ λευον οἱ τὸ δρᾶμα τοῦτο συντεθεικότες· ὡς δὲ ἑώ- ρων οὐκ ἐπαΐοντα, ἀλλ' ἀλήθειαν τὸ σχῆμα γεγενημέ- νον, καὶ εἰς πρόσωπον τὸ προσωπεῖον μεταβληθέν, καταλαμβάνουσι μὲν τὸν μέγαν Ἰάκωβον, ποτνιώ μενοι δὲ καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδόμενοι, καὶ τοῦ τολμηθέντος δράματος αἰτίαν εἶναι λέγοντες την RELIGIOSA HISTORIA. A niam !), sed ut ostendam illum, cum eamdem ha- . beret virtutem, ea potius egisse quæ Christi man- suetudini et Novo Testamento congruerent. Idem cum vidisset aliquando iniquam a judice Persa prolatam fuisse sententiam, maximum quemdam lapidem, qui proximus erat, exsecratus, conteri ac dissipari jussit, illiusque iniquam sententiam arguere: lapide autem in particulas innumerabiles statim conninuto, conterriti " sunt qui aderant, et horrore plenus judex priorem revocavit, et al- teram protulit sententiam. Atque hic quoque suum imitatus est Dominum, qui ut ostenderet se ultro et sua sponte passionem subire, facileque, si vellet, punire sceleratos potuisse, supplicium eis non in- tulit, sed ficum inanimam verbo arefaciens, quid posset demonstravit. Quam et ipse imitans clenen- tiam, injustum judicem non puniit, sed ictu lapi- dis justitiam illum perdocuit. D Hujusmodi ergo rebus insignis, omnibusque amabilis cum esset, atque in ore omnium ejus fama versaretur, trahitur ad munus pontificatus, et patriæ suæ præficitur. Montanam auteni iliam habitationem cuni mutasset, urbanamque non ex animi sententia suscepisset, nec cibum mu- tavit, nec vestitum, sed mutatis locis vitæ insti- tutio nullam cepit mutationem. Crescebant vero labores, ut multo plures erant prioribus. Ad jeju- nium enim, et humi cubationem, el saccum quo C induebatur, accesserant etiam curæ indigentium omnium, ut et de viduis esset sollicitus, et orpha- nis provideret, et injuriam facientes argueret, el injuria oppressis justum afferret auxilium. Et quid opus est omnia recensere apud eos qui norunt quænam illis competant, qui hanc provinciam sus- cepere ? Insigniter autem ille hos amplectebatur labores, ut qui ovium Dominum insigniter et ama- ret et timeret. Quo autem virtutis opes colligebat majores, eo majore sanctissimi Spiritus gratia frue- batur. Nam cum illi aliquando in vicum quemdam vel oppidum iter esset (locum enim certo dicere nou habeo), accesserunt ad eum pauperes qui- dam, unum quempiam ex sodalibus suis velut mortuun proponentes, et quædam ad illum scpe- liendum necessaria postulantes. Ille autem annuit rogantibus, Deoque preces offerens tanquam pro mortuo, rogavit ut ei remitteret quæ in vita pec- carat, eumque in justorum cætum admitteret. Quæ ab eo cum diccrentur, evolavit illius anima, qui mortem simulabat, et suppeditata sunt cor- pori tegumenta. Paululum deinde progresso viro sancto, illum qui jacebat surgere jubentes qui fabulam composuerant, ut eum viderunt non ex- audire, et reipsa evenisse quod simulabatur, veramque in faciem mutatam esse larvam, ad magnum contendunt Jacobum, obtestantes, et ad ejus pedes provoluti, audacisque facti causam dicentes fuisse paupertaten, rogabant ut delictum •

εὐσέβειαν ὁμοῦ καὶ εὐκοσμίαν ἐδίδαξε. Καὶ ταῦτα ἔφην, οὐκ ἀπήνειαν τοῦ προφήτου κατηγορών, μὴ οὕτω μανείην· ἀλλὰ δεικνὺς ὡς ἐκείνην ἔχων τὴν δύναμιν, τῇ τοῦ Χριστοῦ πραότητι, καὶ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἐπετέλει τα πρόσφορα. Οὗτος ἄλλοτέ ποτε δικαστὴν Πέρσην ἀδίκῳ ψήφῳ χρησάμενον θεασάμε- νος, λίθῳ τινὶ μεγίστῳ παρακειμένῳ ἐπαρασάμενος, συντριβῆναι καὶ σκεδασθῆναι, καὶ τούτῳ διελέγξαι τὴν ἄδικον ἐκείνου παρηγγύησε ψήφον. Παραυτίκα δὲ τοῦ λίθου εἰς μυρία μόρια μερισθέντος, ἐξεδε:- ματώθησαν οἱ παρόντες· φρίκης δὲ ἀνάπλεως ὁ διο καστής γενόμενος, ἀνεκαλέσατο μὲν τὴν προτέραν, ἑτέραν δὲ δικαίαν ἐπήνεγκε ψῆφον· κἀνταῦθα τὸν οἰκεῖον Δεσπότην ἐζήλωσεν· ὃς δεῖξαι βουληθεὶς ὡς ἑκὼν ὑπομένει τὸ πάθος, καὶ ῥᾳδίως ἂν ἐθελήσας τοὺς ἁλιτηρίους ἐκόλασεν, οὐκ αὐτοῖς ἐπήνεγκε τιμω· β μίαν, ἀλλὰ τὴν ἄψυχον συκῆν λόγῳ ξηράνας, την οἰκείαν ἔδειξε δύναμιν. Ταύτην καὶ αὐτὸς τὴν φιλο ανθρωπίαν μιμούμενος, οὐ τὸν ἄδικον ἐκόλασε δικαστήν, ἀλλὰ τῇ τοῦ λίθου πληγῇ δικαιοσύνην αὐτὸν ἐδίδαξεν. Ἐν τούτοις διαπρέπων καὶ πᾶσιν ἐπέραστος ὤν, καὶ ἐν ταῖς ἁπάντων περιφερόμενος γλώσσαις, εἰς τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης έρχεται λειτουργίαν, καὶ τῆς πατρίδος λαγχάνει την προστασίαν. Εναλλάξας δὲ τὴν ὄρειον ἐκείνην διατριβήν, καὶ τὴν ἐν ἄστει δια- γωγὴν οὐ κατὰ γνώμην ἑλόμενος, οὔτε τὴν τροφὴν, οὔτε τὴν ἀμπεχόνην ἐνήλλαξεν· ἀλλὰ τὰ μὲν χωρία ἡμείβετο, ἡ δὲ πολιτεία μεταβολὴν οὐκ ἐδέχετο. Οἱ δὲ πόνοι προσθήκην ἐλάμβανον, καὶ πολλαπλάσιοι τῶν προτέρων ἐγένοντο. Τῇ γὰρ νηστείᾳ καὶ χαμευ νίᾳ, καὶ τῇ τοῦ σάκκου περιβολῇ, ἐπεισῄεσαν αἱ δι' ὅλου τῶν δεομένων φροντίδες· χηρῶν, φημί, ἐπι μέλειαι, καὶ ὀρφανῶν κηδεμονίαι, καὶ τῶν ἀδικούν των οἱ ἔλεγχοι, τῶν δὲ ἀδικουμένων ἡ δικαία επικου- μία. Καὶ τί δεῖ πρὸς εἰδότας ἅπαντα καταλέγεσθαι, ὰ τοὺς ταύτην ἀναδεδεγμένους περιστοιχίζει την πρόνοιαν; Διαφερόντως δὲ ἐκεῖνος τοὺς τοιούτους πόνους ήσπάζετο, ἅτε δὴ διαφερόντως καὶ ποθῶν καὶ δεδιὼς τὸν τῶν προβάτων Κύριον. Οσῳ δὲ πλείονα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον συνέλεγε, τοσούτῳ μειζόνως καὶ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος απήλαυε χάριτος. Καὶ δή ποτε εις τινα κώμην αὐτῷ ἢ πόλιν ἀπαίροντι· οὐ γὰρ ἔχω λέγειν ἀκριβῶς τὸ χωρίον· προσίασί τινες πένητες, ἕνα τινὰ τῶν συνόντων ὡς τεθνεῶτα προτεθεικότες, καί τινα πρὸς τὴν ἐκείνου ταφὴν ἐπιτήδεια λαβεῖν ἱκετεύοντες. Ο δὲ εἶξεν ἀντιβολοῦσα· τῷ Θεῷ δὲ ὡς ὑπὲρ τεθνεῶτος τὴν ἱκεσίαν προσέφερεν, ἀφεῖναι παρακαλῶν τὰ κατὰ τὸν βίον πλημμεληθέντα, καὶ τοῦ τῶν δικαίων ἀξιῶ. σαι χοροῦ. Τούτων λεγομένων, ἀφίπτατο τοῦ τέως σκηπτομένου τὸν θάνατον ἡ ψυχὴν ἐχορηγεῖτο δὲ τῷ σώματι τὰ καλύμματα· ὡς δὲ μικρὸν προῆλθεν ὁ θεσπέσιος άνθρωπος, ἀναστῆναι τὸν κείμενον ἐκέ λευον οἱ τὸ δρᾶμα τοῦτο συντεθεικότες· ὡς δὲ ἑώ- ρων οὐκ ἐπαΐοντα, ἀλλ' ἀλήθειαν τὸ σχῆμα γεγενημέ- νον, καὶ εἰς πρόσωπον τὸ προσωπεῖον μεταβληθέν, καταλαμβάνουσι μὲν τὸν μέγαν Ἰάκωβον, ποτνιώ μενοι δὲ καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδόμενοι, καὶ τοῦ τολμηθέντος δράματος αἰτίαν εἶναι λέγοντες την RELIGIOSA HISTORIA. A niam !), sed ut ostendam illum, cum eamdem ha- . beret virtutem, ea potius egisse quæ Christi man- suetudini et Novo Testamento congruerent. Idem cum vidisset aliquando iniquam a judice Persa prolatam fuisse sententiam, maximum quemdam lapidem, qui proximus erat, exsecratus, conteri ac dissipari jussit, illiusque iniquam sententiam arguere: lapide autem in particulas innumerabiles statim conninuto, conterriti " sunt qui aderant, et horrore plenus judex priorem revocavit, et al- teram protulit sententiam. Atque hic quoque suum imitatus est Dominum, qui ut ostenderet se ultro et sua sponte passionem subire, facileque, si vellet, punire sceleratos potuisse, supplicium eis non in- tulit, sed ficum inanimam verbo arefaciens, quid posset demonstravit. Quam et ipse imitans clenen- tiam, injustum judicem non puniit, sed ictu lapi- dis justitiam illum perdocuit. D Hujusmodi ergo rebus insignis, omnibusque amabilis cum esset, atque in ore omnium ejus fama versaretur, trahitur ad munus pontificatus, et patriæ suæ præficitur. Montanam auteni iliam habitationem cuni mutasset, urbanamque non ex animi sententia suscepisset, nec cibum mu- tavit, nec vestitum, sed mutatis locis vitæ insti- tutio nullam cepit mutationem. Crescebant vero labores, ut multo plures erant prioribus. Ad jeju- nium enim, et humi cubationem, el saccum quo C induebatur, accesserant etiam curæ indigentium omnium, ut et de viduis esset sollicitus, et orpha- nis provideret, et injuriam facientes argueret, el injuria oppressis justum afferret auxilium. Et quid opus est omnia recensere apud eos qui norunt quænam illis competant, qui hanc provinciam sus- cepere ? Insigniter autem ille hos amplectebatur labores, ut qui ovium Dominum insigniter et ama- ret et timeret. Quo autem virtutis opes colligebat majores, eo majore sanctissimi Spiritus gratia frue- batur. Nam cum illi aliquando in vicum quemdam vel oppidum iter esset (locum enim certo dicere nou habeo), accesserunt ad eum pauperes qui- dam, unum quempiam ex sodalibus suis velut mortuun proponentes, et quædam ad illum scpe- liendum necessaria postulantes. Ille autem annuit rogantibus, Deoque preces offerens tanquam pro mortuo, rogavit ut ei remitteret quæ in vita pec- carat, eumque in justorum cætum admitteret. Quæ ab eo cum diccrentur, evolavit illius anima, qui mortem simulabat, et suppeditata sunt cor- pori tegumenta. Paululum deinde progresso viro sancto, illum qui jacebat surgere jubentes qui fabulam composuerant, ut eum viderunt non ex- audire, et reipsa evenisse quod simulabatur, veramque in faciem mutatam esse larvam, ad magnum contendunt Jacobum, obtestantes, et ad ejus pedes provoluti, audacisque facti causam dicentes fuisse paupertaten, rogabant ut delictum •

Β Α πενίαν ἱκέτευον λῦσαι σφίσιν αὐτοῖς τὴν πλημμέ λειαν, καὶ ἀποδοῦναι τῷ κειμένῳ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ψυχήν. Την Δεσποτικὴν τοίνυν φιλανθρωπίαν μιμού- μενος, καὶ τὴν ἱκετείαν ἐδέξατο, καὶ τὴν θαυματο ουργίαν ἐπεδείξατο, τὴν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἀφαιρεθεί σαν ζωὴν διὰ τῆς εὐχῆς ἀποδοὺς τῷ κειμένῳ. Τοῦτο δὲ ἔμοιγε δοκεῖ τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου εοικέναι θαυματουργίᾳ· ὃς τὸν ᾿Ανανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν κεκλοφότας καὶ ψευσαμένους θανάτῳ παρέπεμψε. Καὶ γὰρ ὡσαύτως τὴν ἀλήθειαν κεκλοφότα, καὶ τῷ ψεύδει χρησάμενον ἀφείλετο τὴν ζωήν. Αλλ' ὁ μὲν γνοὺς τὴν κλοπήν, ἀπεκάλυψε γὰρ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις, τὴν δίκην ἐπήγαγεν· ὁ δὲ τοῦ δράματος ἀγνοῶν τὴν ὑπόθεσιν, προσήνεγκε μὲν τὴν εὐχήν, ἔστησε δὲ τῷ πεπλασμένῳ τοῦ βίου τὸν δρόμον· καὶ ὁ μὲν θεῖος ᾿Απόστολος οὐκ ἔλυσε τοῖς τεθνηκόσι τὴν συμφοράν (δέους γὰρ ἔχρηζε τοῦ σωτηρίου κηρύ γματος τὰ προοίμια)· ὁ δὲ τῆς ἀποστολικῆς ὑπάρχων ἀνάπλεως χάριτος, καὶ ἐκόλασεν εἰς καιρὸν, καὶ ἔλυσε ταχέως τὴν κόλασιν· τούτῳ γὰρ δει κερδα νεῖν τοὺς πταίσαντας. ᾿Αλλὰ γὰρ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἰτέον, καὶ συντόμως κἀκεῖνα ἐξηγητέον. Ἐπειδὴ γὰρ "Αρειος, ὁ τῆς κατὰ τοῦ Μονογενοῦς καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος βλασφημίας πατὴρ καὶ δημιουργός, κατὰ τοῦ πεποιηκότος τὴν γλῶτταν κεκινηκώς, ἐνέπλησε τὴν Αἴγυπτον θορύβου καὶ τα ραχῆς, Κωνσταντῖνος δὲ ὁμέγιστος βασιλεὺς, ἡ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης Ζοροβάβελ· κατ' ἐκεῖνον γὰρ τὴν τῶν εὐσεβῶν αἰχμαλωσίαν ἐκ τῆς ὑπερορίας ἅπασαν ἐπ- ανήγαγε, καὶ τοὺς θείους νεώς εἰς ἔδαφος ἐῤῥιμμένους εἰς ὕψος ἀνήγειρεν. Ἐπειδὴ τοίνυν οὗτος πάντας τοὺς τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους κατ᾽ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συν ἡγειρεν εἰς τὴν Νίκαιαν, ἀφίκετο μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ὁ μέγας Ἰάκωβος, τῶν ὀρθῶν ὑπερμαχήσων δογμάτων, οἷά τις ἀριστεὺς καὶ πρόμαχος ἁπάσης τῆς φάλαγγος. Τῆς Ῥωμαίων γὰρ ἡγεμονίας τηνικαῦτα ὑπῆρχεν ἡ Νίσιβις. Ἐν τοίνυν' τῇ μεγάλῃ συνόδῳ, πολλῶν μὲν εὖ καὶ καλῶς, πολλῶν δὲ καὶ ἄλλως εἰρημένων· ἦσαν γὰρ ὀλίγοι τινὲς, οἳ τἀναντία μὲν ἐφρόνουν, γυμνοῦν δὲ τὴν σφῶν οὐκ ἐθάῤῥουν ἀσέβειαν, ἀλλὰ δελεά- σμασί τισι συνεκάλυπτον, οὗ πᾶσι μὲν γνωρίμοις, τοῖς δὲ ἀκριβέσι τῆς ἀληθείας μύσταις καὶ μάλα δήλοις· ὑπαγορεύεται μὲν ἡ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκου μένην ἐπὶ τοῦ παρόντος κρατοῦσά τε καὶ κηρυττο μένη τῆς πίστεως ὁμολογία· ὑπεσημήναντο δὲ ἅπαντες, καὶ τῇ χειρὶ καὶ τῷ καλάμῳ οὕτω πιστεύειν καὶ φρονεῖν ὡμολόγησαν· ἀλλ' οἱ πλείους μὲν ἄσμε νοι τοῦτο ἐποίουν· ἑπτὰ δέ τινες τῆς ᾿Αρείου βλασφη μίας συνήγοροι, τῇ μὲν γλώττῃ καὶ τῇ χειρὶ συν ωμολόγησαν, ἀντιφθεγγομένην δὲ τῇ γλώσσῃ τὴν γνώμην ἐκέκτηντο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγου σαν· • Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, τῇ δὲ καρδίᾳ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ·, καὶ κατὰ τὴν Εν τοίνυν τῇ μεγάλῃ συνόδῳ ὅπλῳ τῇ γλώσση χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ipsis condonaret, ablatamque mortuo animam re- stitueret. Domini ergo imitatus clementiam preces admisit, et miraculum exhibuit, vitam precibus ablatam precibus restituens. Mihi vero magni Pe- ›ri miraculo, quo Ananiam et Sapphiram furti mendacisque reos morti tradidit, simile hoc vide- tur. Nam hic quoque similiter eum qui veritatem subripuerat, mendaciumque protulerat, vita pri- vavit. Sed ille quidem furto cognito revelaverat enim gratia Spiritus) intulit supplicium : bic vero rem nesciens, vitæ cursum ei qui simulaverat fusis precibus abrupit. Et divinus quidem apostolus mor- tuos a calamitate non eripuit, quia salutaris prædi- cationis initia timore opus habebant: hic autem, apostolica refertus gratia, et puniit ad tempus, et peuam mox remisit, quia sic noverat se lucri- facturum eos qui peccarant. Verum ad alia per- gendum est, atque illa etiam breviter exponenda. Etenim cum Arius, blasphemiæ in Unigenitum et Spiritum sanctum pater et opifex, in eum qui ipsuxn crearat linguam movens, tumultu et per- turbatione implevisset Ægyptum, et Constantinus maximus imperator, gregis nostri Zorobabel, (quippe qui totam piorum, sicut ille, captivitaten reduxit ab exsilio. et divina templa solo æquata in altum erexit), Ecclesiarum præsides om- nes Nicæam convocasset, venit cum aliis magnus quoque Jacobus, pro veris dogmatibus, ut fortis. simus bellator et totius agminis princeps, decer- taturus. In Romanorum enim ditione Nisibis tunc erat. [In hac ergo magna synodo, cum multa be- me recteque, multa etiam secus dicta fuissent, (erant enim pauci quidam, qui contraria quidem sentiebant, sed impietatem suam prodere non au- dlebant, eamque decipulis quibusdam tegebaut, non omnibus vulgo notis, sed iis qui veritatis arcana penetrarent liquido perspectis), recitata est quæ toto terrarum orbe nunc obtinet prædi- caturque fidei confessio, subscripsere auten uni- versi, manuque et calamo ita se credere ac sen- tire professi sunt. Verum eorum pars maxima li- benter hoc agebat: septem duntaxat Arii blasphe- miæ defensores, lingua quidem et manu assensi sunt, linguæ vero repugnantem sententiam reti- nebant, juxta prophetiam: Populus hic labiis me honorat, corde autem longe est : me h : et juxta disertam Jeremiæ vocem: Prope es tu ori eorum, et procul a renibus eorum Et his consona de iisdem beatus quoque David ¹ Isa. xxix, 13. i Jerem. xxix, 23. G VARIÆ LECTIONES. Quae uncinis inclusi ab his verbis : ad verba p. 1116, non dubito spuria esse, et ab alia manu adjecta. "Ab Helveti quidem interpretatione omnis he locus abest. Nec credibile est Theodoretum tam aliena miscere potuisse, que in Historia ecclesiastica rectius tradit, ut in concilio Nicæno facta narraret quæ postea Constantinopoli contigerunt, et Alexan- drum Constantinopolitanum Alexandriæ episcopum appellaret. Præterea ex Athanasio Macarium presby- terum, non Jacobum Nisibenum adjuvisse precibus Alexandrum tradit Hist. eccl. 1,13.

Β Α πενίαν ἱκέτευον λῦσαι σφίσιν αὐτοῖς τὴν πλημμέ λειαν, καὶ ἀποδοῦναι τῷ κειμένῳ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ψυχήν. Την Δεσποτικὴν τοίνυν φιλανθρωπίαν μιμού- μενος, καὶ τὴν ἱκετείαν ἐδέξατο, καὶ τὴν θαυματο ουργίαν ἐπεδείξατο, τὴν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἀφαιρεθεί σαν ζωὴν διὰ τῆς εὐχῆς ἀποδοὺς τῷ κειμένῳ. Τοῦτο δὲ ἔμοιγε δοκεῖ τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου εοικέναι θαυματουργίᾳ· ὃς τὸν ᾿Ανανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν κεκλοφότας καὶ ψευσαμένους θανάτῳ παρέπεμψε. Καὶ γὰρ ὡσαύτως τὴν ἀλήθειαν κεκλοφότα, καὶ τῷ ψεύδει χρησάμενον ἀφείλετο τὴν ζωήν. Αλλ' ὁ μὲν γνοὺς τὴν κλοπήν, ἀπεκάλυψε γὰρ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις, τὴν δίκην ἐπήγαγεν· ὁ δὲ τοῦ δράματος ἀγνοῶν τὴν ὑπόθεσιν, προσήνεγκε μὲν τὴν εὐχήν, ἔστησε δὲ τῷ πεπλασμένῳ τοῦ βίου τὸν δρόμον· καὶ ὁ μὲν θεῖος ᾿Απόστολος οὐκ ἔλυσε τοῖς τεθνηκόσι τὴν συμφοράν (δέους γὰρ ἔχρηζε τοῦ σωτηρίου κηρύ γματος τὰ προοίμια)· ὁ δὲ τῆς ἀποστολικῆς ὑπάρχων ἀνάπλεως χάριτος, καὶ ἐκόλασεν εἰς καιρὸν, καὶ ἔλυσε ταχέως τὴν κόλασιν· τούτῳ γὰρ δει κερδα νεῖν τοὺς πταίσαντας. ᾿Αλλὰ γὰρ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἰτέον, καὶ συντόμως κἀκεῖνα ἐξηγητέον. Ἐπειδὴ γὰρ "Αρειος, ὁ τῆς κατὰ τοῦ Μονογενοῦς καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος βλασφημίας πατὴρ καὶ δημιουργός, κατὰ τοῦ πεποιηκότος τὴν γλῶτταν κεκινηκώς, ἐνέπλησε τὴν Αἴγυπτον θορύβου καὶ τα ραχῆς, Κωνσταντῖνος δὲ ὁμέγιστος βασιλεὺς, ἡ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης Ζοροβάβελ· κατ' ἐκεῖνον γὰρ τὴν τῶν εὐσεβῶν αἰχμαλωσίαν ἐκ τῆς ὑπερορίας ἅπασαν ἐπ- ανήγαγε, καὶ τοὺς θείους νεώς εἰς ἔδαφος ἐῤῥιμμένους εἰς ὕψος ἀνήγειρεν. Ἐπειδὴ τοίνυν οὗτος πάντας τοὺς τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους κατ᾽ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συν ἡγειρεν εἰς τὴν Νίκαιαν, ἀφίκετο μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ὁ μέγας Ἰάκωβος, τῶν ὀρθῶν ὑπερμαχήσων δογμάτων, οἷά τις ἀριστεὺς καὶ πρόμαχος ἁπάσης τῆς φάλαγγος. Τῆς Ῥωμαίων γὰρ ἡγεμονίας τηνικαῦτα ὑπῆρχεν ἡ Νίσιβις. Ἐν τοίνυν' τῇ μεγάλῃ συνόδῳ, πολλῶν μὲν εὖ καὶ καλῶς, πολλῶν δὲ καὶ ἄλλως εἰρημένων· ἦσαν γὰρ ὀλίγοι τινὲς, οἳ τἀναντία μὲν ἐφρόνουν, γυμνοῦν δὲ τὴν σφῶν οὐκ ἐθάῤῥουν ἀσέβειαν, ἀλλὰ δελεά- σμασί τισι συνεκάλυπτον, οὗ πᾶσι μὲν γνωρίμοις, τοῖς δὲ ἀκριβέσι τῆς ἀληθείας μύσταις καὶ μάλα δήλοις· ὑπαγορεύεται μὲν ἡ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκου μένην ἐπὶ τοῦ παρόντος κρατοῦσά τε καὶ κηρυττο μένη τῆς πίστεως ὁμολογία· ὑπεσημήναντο δὲ ἅπαντες, καὶ τῇ χειρὶ καὶ τῷ καλάμῳ οὕτω πιστεύειν καὶ φρονεῖν ὡμολόγησαν· ἀλλ' οἱ πλείους μὲν ἄσμε νοι τοῦτο ἐποίουν· ἑπτὰ δέ τινες τῆς ᾿Αρείου βλασφη μίας συνήγοροι, τῇ μὲν γλώττῃ καὶ τῇ χειρὶ συν ωμολόγησαν, ἀντιφθεγγομένην δὲ τῇ γλώσσῃ τὴν γνώμην ἐκέκτηντο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγου σαν· • Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, τῇ δὲ καρδίᾳ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ·, καὶ κατὰ τὴν Εν τοίνυν τῇ μεγάλῃ συνόδῳ ὅπλῳ τῇ γλώσση χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ipsis condonaret, ablatamque mortuo animam re- stitueret. Domini ergo imitatus clementiam preces admisit, et miraculum exhibuit, vitam precibus ablatam precibus restituens. Mihi vero magni Pe- ›ri miraculo, quo Ananiam et Sapphiram furti mendacisque reos morti tradidit, simile hoc vide- tur. Nam hic quoque similiter eum qui veritatem subripuerat, mendaciumque protulerat, vita pri- vavit. Sed ille quidem furto cognito revelaverat enim gratia Spiritus) intulit supplicium : bic vero rem nesciens, vitæ cursum ei qui simulaverat fusis precibus abrupit. Et divinus quidem apostolus mor- tuos a calamitate non eripuit, quia salutaris prædi- cationis initia timore opus habebant: hic autem, apostolica refertus gratia, et puniit ad tempus, et peuam mox remisit, quia sic noverat se lucri- facturum eos qui peccarant. Verum ad alia per- gendum est, atque illa etiam breviter exponenda. Etenim cum Arius, blasphemiæ in Unigenitum et Spiritum sanctum pater et opifex, in eum qui ipsuxn crearat linguam movens, tumultu et per- turbatione implevisset Ægyptum, et Constantinus maximus imperator, gregis nostri Zorobabel, (quippe qui totam piorum, sicut ille, captivitaten reduxit ab exsilio. et divina templa solo æquata in altum erexit), Ecclesiarum præsides om- nes Nicæam convocasset, venit cum aliis magnus quoque Jacobus, pro veris dogmatibus, ut fortis. simus bellator et totius agminis princeps, decer- taturus. In Romanorum enim ditione Nisibis tunc erat. [In hac ergo magna synodo, cum multa be- me recteque, multa etiam secus dicta fuissent, (erant enim pauci quidam, qui contraria quidem sentiebant, sed impietatem suam prodere non au- dlebant, eamque decipulis quibusdam tegebaut, non omnibus vulgo notis, sed iis qui veritatis arcana penetrarent liquido perspectis), recitata est quæ toto terrarum orbe nunc obtinet prædi- caturque fidei confessio, subscripsere auten uni- versi, manuque et calamo ita se credere ac sen- tire professi sunt. Verum eorum pars maxima li- benter hoc agebat: septem duntaxat Arii blasphe- miæ defensores, lingua quidem et manu assensi sunt, linguæ vero repugnantem sententiam reti- nebant, juxta prophetiam: Populus hic labiis me honorat, corde autem longe est : me h : et juxta disertam Jeremiæ vocem: Prope es tu ori eorum, et procul a renibus eorum Et his consona de iisdem beatus quoque David ¹ Isa. xxix, 13. i Jerem. xxix, 23. G VARIÆ LECTIONES. Quae uncinis inclusi ab his verbis : ad verba p. 1116, non dubito spuria esse, et ab alia manu adjecta. "Ab Helveti quidem interpretatione omnis he locus abest. Nec credibile est Theodoretum tam aliena miscere potuisse, que in Historia ecclesiastica rectius tradit, ut in concilio Nicæno facta narraret quæ postea Constantinopoli contigerunt, et Alexan- drum Constantinopolitanum Alexandriæ episcopum appellaret. Præterea ex Athanasio Macarium presby- terum, non Jacobum Nisibenum adjuvisse precibus Alexandrum tradit Hist. eccl. 1,13.

Β Α πενίαν ἱκέτευον λῦσαι σφίσιν αὐτοῖς τὴν πλημμέ λειαν, καὶ ἀποδοῦναι τῷ κειμένῳ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ψυχήν. Την Δεσποτικὴν τοίνυν φιλανθρωπίαν μιμού- μενος, καὶ τὴν ἱκετείαν ἐδέξατο, καὶ τὴν θαυματο ουργίαν ἐπεδείξατο, τὴν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἀφαιρεθεί σαν ζωὴν διὰ τῆς εὐχῆς ἀποδοὺς τῷ κειμένῳ. Τοῦτο δὲ ἔμοιγε δοκεῖ τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου εοικέναι θαυματουργίᾳ· ὃς τὸν ᾿Ανανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν κεκλοφότας καὶ ψευσαμένους θανάτῳ παρέπεμψε. Καὶ γὰρ ὡσαύτως τὴν ἀλήθειαν κεκλοφότα, καὶ τῷ ψεύδει χρησάμενον ἀφείλετο τὴν ζωήν. Αλλ' ὁ μὲν γνοὺς τὴν κλοπήν, ἀπεκάλυψε γὰρ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις, τὴν δίκην ἐπήγαγεν· ὁ δὲ τοῦ δράματος ἀγνοῶν τὴν ὑπόθεσιν, προσήνεγκε μὲν τὴν εὐχήν, ἔστησε δὲ τῷ πεπλασμένῳ τοῦ βίου τὸν δρόμον· καὶ ὁ μὲν θεῖος ᾿Απόστολος οὐκ ἔλυσε τοῖς τεθνηκόσι τὴν συμφοράν (δέους γὰρ ἔχρηζε τοῦ σωτηρίου κηρύ γματος τὰ προοίμια)· ὁ δὲ τῆς ἀποστολικῆς ὑπάρχων ἀνάπλεως χάριτος, καὶ ἐκόλασεν εἰς καιρὸν, καὶ ἔλυσε ταχέως τὴν κόλασιν· τούτῳ γὰρ δει κερδα νεῖν τοὺς πταίσαντας. ᾿Αλλὰ γὰρ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἰτέον, καὶ συντόμως κἀκεῖνα ἐξηγητέον. Ἐπειδὴ γὰρ "Αρειος, ὁ τῆς κατὰ τοῦ Μονογενοῦς καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος βλασφημίας πατὴρ καὶ δημιουργός, κατὰ τοῦ πεποιηκότος τὴν γλῶτταν κεκινηκώς, ἐνέπλησε τὴν Αἴγυπτον θορύβου καὶ τα ραχῆς, Κωνσταντῖνος δὲ ὁμέγιστος βασιλεὺς, ἡ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης Ζοροβάβελ· κατ' ἐκεῖνον γὰρ τὴν τῶν εὐσεβῶν αἰχμαλωσίαν ἐκ τῆς ὑπερορίας ἅπασαν ἐπ- ανήγαγε, καὶ τοὺς θείους νεώς εἰς ἔδαφος ἐῤῥιμμένους εἰς ὕψος ἀνήγειρεν. Ἐπειδὴ τοίνυν οὗτος πάντας τοὺς τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους κατ᾽ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συν ἡγειρεν εἰς τὴν Νίκαιαν, ἀφίκετο μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ὁ μέγας Ἰάκωβος, τῶν ὀρθῶν ὑπερμαχήσων δογμάτων, οἷά τις ἀριστεὺς καὶ πρόμαχος ἁπάσης τῆς φάλαγγος. Τῆς Ῥωμαίων γὰρ ἡγεμονίας τηνικαῦτα ὑπῆρχεν ἡ Νίσιβις. Ἐν τοίνυν' τῇ μεγάλῃ συνόδῳ, πολλῶν μὲν εὖ καὶ καλῶς, πολλῶν δὲ καὶ ἄλλως εἰρημένων· ἦσαν γὰρ ὀλίγοι τινὲς, οἳ τἀναντία μὲν ἐφρόνουν, γυμνοῦν δὲ τὴν σφῶν οὐκ ἐθάῤῥουν ἀσέβειαν, ἀλλὰ δελεά- σμασί τισι συνεκάλυπτον, οὗ πᾶσι μὲν γνωρίμοις, τοῖς δὲ ἀκριβέσι τῆς ἀληθείας μύσταις καὶ μάλα δήλοις· ὑπαγορεύεται μὲν ἡ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκου μένην ἐπὶ τοῦ παρόντος κρατοῦσά τε καὶ κηρυττο μένη τῆς πίστεως ὁμολογία· ὑπεσημήναντο δὲ ἅπαντες, καὶ τῇ χειρὶ καὶ τῷ καλάμῳ οὕτω πιστεύειν καὶ φρονεῖν ὡμολόγησαν· ἀλλ' οἱ πλείους μὲν ἄσμε νοι τοῦτο ἐποίουν· ἑπτὰ δέ τινες τῆς ᾿Αρείου βλασφη μίας συνήγοροι, τῇ μὲν γλώττῃ καὶ τῇ χειρὶ συν ωμολόγησαν, ἀντιφθεγγομένην δὲ τῇ γλώσσῃ τὴν γνώμην ἐκέκτηντο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγου σαν· • Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, τῇ δὲ καρδίᾳ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ·, καὶ κατὰ τὴν Εν τοίνυν τῇ μεγάλῃ συνόδῳ ὅπλῳ τῇ γλώσση χρησάμενος, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ipsis condonaret, ablatamque mortuo animam re- stitueret. Domini ergo imitatus clementiam preces admisit, et miraculum exhibuit, vitam precibus ablatam precibus restituens. Mihi vero magni Pe- ›ri miraculo, quo Ananiam et Sapphiram furti mendacisque reos morti tradidit, simile hoc vide- tur. Nam hic quoque similiter eum qui veritatem subripuerat, mendaciumque protulerat, vita pri- vavit. Sed ille quidem furto cognito revelaverat enim gratia Spiritus) intulit supplicium : bic vero rem nesciens, vitæ cursum ei qui simulaverat fusis precibus abrupit. Et divinus quidem apostolus mor- tuos a calamitate non eripuit, quia salutaris prædi- cationis initia timore opus habebant: hic autem, apostolica refertus gratia, et puniit ad tempus, et peuam mox remisit, quia sic noverat se lucri- facturum eos qui peccarant. Verum ad alia per- gendum est, atque illa etiam breviter exponenda. Etenim cum Arius, blasphemiæ in Unigenitum et Spiritum sanctum pater et opifex, in eum qui ipsuxn crearat linguam movens, tumultu et per- turbatione implevisset Ægyptum, et Constantinus maximus imperator, gregis nostri Zorobabel, (quippe qui totam piorum, sicut ille, captivitaten reduxit ab exsilio. et divina templa solo æquata in altum erexit), Ecclesiarum præsides om- nes Nicæam convocasset, venit cum aliis magnus quoque Jacobus, pro veris dogmatibus, ut fortis. simus bellator et totius agminis princeps, decer- taturus. In Romanorum enim ditione Nisibis tunc erat. [In hac ergo magna synodo, cum multa be- me recteque, multa etiam secus dicta fuissent, (erant enim pauci quidam, qui contraria quidem sentiebant, sed impietatem suam prodere non au- dlebant, eamque decipulis quibusdam tegebaut, non omnibus vulgo notis, sed iis qui veritatis arcana penetrarent liquido perspectis), recitata est quæ toto terrarum orbe nunc obtinet prædi- caturque fidei confessio, subscripsere auten uni- versi, manuque et calamo ita se credere ac sen- tire professi sunt. Verum eorum pars maxima li- benter hoc agebat: septem duntaxat Arii blasphe- miæ defensores, lingua quidem et manu assensi sunt, linguæ vero repugnantem sententiam reti- nebant, juxta prophetiam: Populus hic labiis me honorat, corde autem longe est : me h : et juxta disertam Jeremiæ vocem: Prope es tu ori eorum, et procul a renibus eorum Et his consona de iisdem beatus quoque David ¹ Isa. xxix, 13. i Jerem. xxix, 23. G VARIÆ LECTIONES. Quae uncinis inclusi ab his verbis : ad verba p. 1116, non dubito spuria esse, et ab alia manu adjecta. "Ab Helveti quidem interpretatione omnis he locus abest. Nec credibile est Theodoretum tam aliena miscere potuisse, que in Historia ecclesiastica rectius tradit, ut in concilio Nicæno facta narraret quæ postea Constantinopoli contigerunt, et Alexan- drum Constantinopolitanum Alexandriæ episcopum appellaret. Præterea ex Athanasio Macarium presby- terum, non Jacobum Nisibenum adjuvisse precibus Alexandrum tradit Hist. eccl. 1,13.

Ἱερεμίου φωνὴν τὴν διαῤῥήδην βοῶσαν· « Ἐγγὺς Β εἶ σὺ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ πόῤῥω ἀπὸ τῶν νεο φρῶν αὐτῶν. » Σύμφωνα δὲ τούτοις περὶ τούτων καὶ ὁ μακάριος ἔφη Δαβίδ· «Τῷ στόματι αὐτῶν ηὐλο γουν, καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. » Καὶ πά- λιν· ε Ηπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον, καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες. » Οὗτοι τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπον τὸν μέγαν ᾿Αλέξανδρον παρεκάλουν, οι κτεῖραι τὸν ᾿Αρειον ὑπὸ πάσης ἐκείνης ἀποκηρυ- χθέντα τῆς φάλαγγος· τοῦ δὲ καὶ τὸ τούτων ὕπουλον εἰδότος, καὶ τὴν ἐκείνου πονηρίαν ὑφορωμένου, καὶ τούτου χάριν οὐ δεχομένου τὴν αἴτησιν· ἄλλοι τινὲς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων, πολλὰς τῆς φιλανθρωπίας διεξήεσαν εὐφημίας, ταύτῃ χαίρειν λέγοντες καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεόν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος τὴν ἄδικον περὶ ἕνα φιλανθρωπίαν ἀπανθρωπίαν ὠνόμαζε, πολλῶν οὖσαν λυμαντικὴν, καὶ λώδης πρόφασιν ἔπεσθαι τοῖς ποιμνίοις ἅπασιν ἔλεγε· παρήνει πᾶσιν ὁ θεῖος Ἰάκωβος, τῇ μὲν τῆς νηστείας χρήσασθαι κακουχία, ἑπτὰ δὲ κατὰ ταὐτὸν ἡμέρας τὸν Θεὸν ἱκετεῦσαι τὸ ταῖς Ἐκκλησίαις συνοῖσον πρυτανεῦσαι. Δεξαμένων δὲ ἁπάντων τοῦ θείου ἀνδρὸς τὴν εἰσήγη- δεν ᾔδεισαν γὰρ αὐτὸν ἀποστολικοῖς χαρίσματι λάμποντα· ἐκεράννυτο μὲν ἡ νηστεία τῇ προσευχῇ • ἐψηφίζετο δὲ ταῖς Ἐκκλησίαις ὁ τούτων κυβερνήτης τὸ συμφέρον. Καὶ ἐπειδὴ ἀπήντησεν ἡ Κυριακή, καθ᾽ ἣν ἤλπιζον οἱ πλείους τὸν ἀλιτήριον εἰσδεχθή σεσθαι, καὶ τῆς θείας λειτουργίας ἔφθασεν ὁ καιρὸς, καὶ προσέμενον ἅπαντες ἰδεῖν τὸν ἀντίθεον Ελεού μενον, τηνικαῦτα γίνεται θεῖον ὄντως καὶ παράδοξον θαῦμα. Εν βδελυκτοῖς γὰρ καὶ δυσώδεσι χωρίοις ὁ ἁλάστωρ ἐκεῖνος τῆς ἀπλήστου τροφῆς ἐκκρίνων τὰ περιττώματα, καὶ τὰ τούτων μετὰ τούτων ἐξέκρινε δοχεῖα. Οὕτω δὲ τῶν σπλάγχων αὐτοῦ διαλυθέντων, καὶ σὺν τῇ κόπρῳ κεχωρηκότων, ἐξέπεσεν ὁ δείλαιος παραχρῆμα, καὶ τὸν αἴσχιστον ἐκεῖνον ὑπέμεινε θάνατον, τῆς δυσώδους αὐτοῦ βλασφημίας ἐν δυσώδεσι χωρίοις εισπραχθεὶς τὰς εὐθύνας, καὶ διὰ τῆς Ἰα- κώβου τοῦ μεγάλου γλώττης δεξάμενος τὴν σφαγήν. Θαυμάζει μὲν οὖν ἡ θεία Γραφὴ Φινεὲς τὸν ἱερέα, καὶ εἰκότως θαυμάζει, ὅτι τὸν ὀλέθρου λαῷ γινόμε- τον πρόξενον κατέσφαξε, τὸν Ζαμβρή · διὸ καὶ ψάλ λων ὁ μακάριος ἔλεγε Δαβίδ · ε Εστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· καὶ ἑλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. » Αλλ' ὅμως ἐκεῖνος ὅπλῳ πολεμικῷ χρησά- μενος, τὴν δικαίαν καὶ πολυθρύλλητον ἐκείνην εἰργάσατο σφαγήν· τούτῳ δὲ ἤρκεσεν ἀντὶ δόρατος καὶ ξίφους ἡ γλῶττα, καὶ ἀνεῖλε τὸν ἀσεβῆ, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου. Απόχρη δὲ τοῦτο μόνον τῶν τῆς Ἀρείου δυσσεβείας κληρονόμων διελέγξαι τὴν ἄνοιαν. Ο γὰρ τοσοῦτος ἀνὴρ, τῶν μὲν ὑφ᾽ ἡμῶν πρεσβευομένων δογμάτων κήρυξ ἦν καὶ συνήγορος· οὕτω δὲ κομιδῇ τὴν τούτων ἀσέβειαν ἐβδελύττετο, ὅτι καὶ τὸν αὐτῆς πατέρα κατηκόντισεν, ὅπλῳ τῇ γλώττη χρησάμενος.] Ἐπειδὴ δὲ ' ὁ σύλλογος ὁ ἱερὸς RELIGIOSA HISTORIA. A dixit : • Ore suo benedicebant, et corde suo malc- D Psal. Lxi, V. * Psal. Lxiv, 22. Psal. cv, 50. * Eadem narrat Noster Hist. eccl. 11, 26. – C dicebant ; et iterum: Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . › Isti Alexandrum magnæ Alexandriæ episcopum roga- bant, ut Arii misereretur, ab universa'illa pha- lange exauctorati. Hic vero cum et subdolam is- torum mentem nosset, et suspectam illius nequi- tiam haberet, ac propterea illorum postulatis non annueret, alii quidam simplicioris ingenii multa de clementiæ laudibus disserentes, hac etiam præ- cipue delectari universorum Deum suggerebant : et cum Magnus Alexander injustam erga unum clemen- tiam inclementiam appellaret,quæ multis esset perni ciosa damnique occasionem cunctis gregibus futu- ram affirmaret, hortatur omnes divinus Jacobus, ut • jejunii macerationi se dedant, septemque cum eo dierum spatio Deum orent, ut Ecclesiarum utili- tati consultum velit. Probato ab omnibus sancti viri consilio (sciebant enim illumn apostolica grae tia præditum ), jejunio juncta sunt preces, et Ec- clesiarum utilitati prospexit harum gubernator. Cumque advenisset dies Domiuicus, quo die pleri- que receptum impium iri sperabant, et divinæ li- turgiæ tempus adesset, exspectarentque omnes ut inimicum Dei venia donatum viderent, divinum prorsus ac stupendum accidit miraculum. Nam cum in spurcis fetentibusque locis impius ille inexplebilis gulæ excrementa egereret, cum his in- testina etiam quibus continebantur eges- sit, solutisque hoc modo visceribus, et cum ster- core effusis, concidit repente infelix, et turpis- simam illam mortem obiit, graveolentis blasphe- miæ suæ in graveolentibus locis pœnas luens, et per magni Jacobi linguam letalem ictum excipiens. Admiratur sane divina Scriptura Phinees sacer- dotem, et jure admiratur, quod Zambri popularis exitii auctorem interfecerit : unde et psallens bea- tus David aiebat : • Stetit Phinees, et placatus est, et cessavit quassatio, et reputatum est illi ad ju- slitiam, in generationem et generationen, usque in sæculum 1. Verum ille bellico usus telo justanı et celebrem illam cædem patravit : huic vero pro hasta et gladio lingua satis fuit, quæ impium per- emit, ne videret gloriam Domini. Atque hoc unum profecto suffecerit ad Ariana impietatis revincen- dam insaniam, quod hic tantus vir dogmatum qua a nobis celebrantur præco fuerit et defensor, is- torum autem impietatem sic detestatus sit, ut ejus parentem linguæ suæ mucrone confoderit. ] Post- quam autem dimissus ſuit sacer ille conventus, et unusquisque in domum suam est reversus, rediit bic quoque, velut strenuus victor exsultans ob tropæa pietatis. Procedente vero tempore, magnus ille admirandusque imperator cum coronis pieta- tis excessit e vita, orbisque terrarum imperio cjus filii successere. Tunc rex Persarum, cui nomon VARIA LECTIONES.

Ἱερεμίου φωνὴν τὴν διαῤῥήδην βοῶσαν· « Ἐγγὺς Β εἶ σὺ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ πόῤῥω ἀπὸ τῶν νεο φρῶν αὐτῶν. » Σύμφωνα δὲ τούτοις περὶ τούτων καὶ ὁ μακάριος ἔφη Δαβίδ· «Τῷ στόματι αὐτῶν ηὐλο γουν, καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. » Καὶ πά- λιν· ε Ηπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον, καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες. » Οὗτοι τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπον τὸν μέγαν ᾿Αλέξανδρον παρεκάλουν, οι κτεῖραι τὸν ᾿Αρειον ὑπὸ πάσης ἐκείνης ἀποκηρυ- χθέντα τῆς φάλαγγος· τοῦ δὲ καὶ τὸ τούτων ὕπουλον εἰδότος, καὶ τὴν ἐκείνου πονηρίαν ὑφορωμένου, καὶ τούτου χάριν οὐ δεχομένου τὴν αἴτησιν· ἄλλοι τινὲς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων, πολλὰς τῆς φιλανθρωπίας διεξήεσαν εὐφημίας, ταύτῃ χαίρειν λέγοντες καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεόν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος τὴν ἄδικον περὶ ἕνα φιλανθρωπίαν ἀπανθρωπίαν ὠνόμαζε, πολλῶν οὖσαν λυμαντικὴν, καὶ λώδης πρόφασιν ἔπεσθαι τοῖς ποιμνίοις ἅπασιν ἔλεγε· παρήνει πᾶσιν ὁ θεῖος Ἰάκωβος, τῇ μὲν τῆς νηστείας χρήσασθαι κακουχία, ἑπτὰ δὲ κατὰ ταὐτὸν ἡμέρας τὸν Θεὸν ἱκετεῦσαι τὸ ταῖς Ἐκκλησίαις συνοῖσον πρυτανεῦσαι. Δεξαμένων δὲ ἁπάντων τοῦ θείου ἀνδρὸς τὴν εἰσήγη- δεν ᾔδεισαν γὰρ αὐτὸν ἀποστολικοῖς χαρίσματι λάμποντα· ἐκεράννυτο μὲν ἡ νηστεία τῇ προσευχῇ • ἐψηφίζετο δὲ ταῖς Ἐκκλησίαις ὁ τούτων κυβερνήτης τὸ συμφέρον. Καὶ ἐπειδὴ ἀπήντησεν ἡ Κυριακή, καθ᾽ ἣν ἤλπιζον οἱ πλείους τὸν ἀλιτήριον εἰσδεχθή σεσθαι, καὶ τῆς θείας λειτουργίας ἔφθασεν ὁ καιρὸς, καὶ προσέμενον ἅπαντες ἰδεῖν τὸν ἀντίθεον Ελεού μενον, τηνικαῦτα γίνεται θεῖον ὄντως καὶ παράδοξον θαῦμα. Εν βδελυκτοῖς γὰρ καὶ δυσώδεσι χωρίοις ὁ ἁλάστωρ ἐκεῖνος τῆς ἀπλήστου τροφῆς ἐκκρίνων τὰ περιττώματα, καὶ τὰ τούτων μετὰ τούτων ἐξέκρινε δοχεῖα. Οὕτω δὲ τῶν σπλάγχων αὐτοῦ διαλυθέντων, καὶ σὺν τῇ κόπρῳ κεχωρηκότων, ἐξέπεσεν ὁ δείλαιος παραχρῆμα, καὶ τὸν αἴσχιστον ἐκεῖνον ὑπέμεινε θάνατον, τῆς δυσώδους αὐτοῦ βλασφημίας ἐν δυσώδεσι χωρίοις εισπραχθεὶς τὰς εὐθύνας, καὶ διὰ τῆς Ἰα- κώβου τοῦ μεγάλου γλώττης δεξάμενος τὴν σφαγήν. Θαυμάζει μὲν οὖν ἡ θεία Γραφὴ Φινεὲς τὸν ἱερέα, καὶ εἰκότως θαυμάζει, ὅτι τὸν ὀλέθρου λαῷ γινόμε- τον πρόξενον κατέσφαξε, τὸν Ζαμβρή · διὸ καὶ ψάλ λων ὁ μακάριος ἔλεγε Δαβίδ · ε Εστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· καὶ ἑλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. » Αλλ' ὅμως ἐκεῖνος ὅπλῳ πολεμικῷ χρησά- μενος, τὴν δικαίαν καὶ πολυθρύλλητον ἐκείνην εἰργάσατο σφαγήν· τούτῳ δὲ ἤρκεσεν ἀντὶ δόρατος καὶ ξίφους ἡ γλῶττα, καὶ ἀνεῖλε τὸν ἀσεβῆ, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου. Απόχρη δὲ τοῦτο μόνον τῶν τῆς Ἀρείου δυσσεβείας κληρονόμων διελέγξαι τὴν ἄνοιαν. Ο γὰρ τοσοῦτος ἀνὴρ, τῶν μὲν ὑφ᾽ ἡμῶν πρεσβευομένων δογμάτων κήρυξ ἦν καὶ συνήγορος· οὕτω δὲ κομιδῇ τὴν τούτων ἀσέβειαν ἐβδελύττετο, ὅτι καὶ τὸν αὐτῆς πατέρα κατηκόντισεν, ὅπλῳ τῇ γλώττη χρησάμενος.] Ἐπειδὴ δὲ ' ὁ σύλλογος ὁ ἱερὸς RELIGIOSA HISTORIA. A dixit : • Ore suo benedicebant, et corde suo malc- D Psal. Lxi, V. * Psal. Lxiv, 22. Psal. cv, 50. * Eadem narrat Noster Hist. eccl. 11, 26. – C dicebant ; et iterum: Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . › Isti Alexandrum magnæ Alexandriæ episcopum roga- bant, ut Arii misereretur, ab universa'illa pha- lange exauctorati. Hic vero cum et subdolam is- torum mentem nosset, et suspectam illius nequi- tiam haberet, ac propterea illorum postulatis non annueret, alii quidam simplicioris ingenii multa de clementiæ laudibus disserentes, hac etiam præ- cipue delectari universorum Deum suggerebant : et cum Magnus Alexander injustam erga unum clemen- tiam inclementiam appellaret,quæ multis esset perni ciosa damnique occasionem cunctis gregibus futu- ram affirmaret, hortatur omnes divinus Jacobus, ut • jejunii macerationi se dedant, septemque cum eo dierum spatio Deum orent, ut Ecclesiarum utili- tati consultum velit. Probato ab omnibus sancti viri consilio (sciebant enim illumn apostolica grae tia præditum ), jejunio juncta sunt preces, et Ec- clesiarum utilitati prospexit harum gubernator. Cumque advenisset dies Domiuicus, quo die pleri- que receptum impium iri sperabant, et divinæ li- turgiæ tempus adesset, exspectarentque omnes ut inimicum Dei venia donatum viderent, divinum prorsus ac stupendum accidit miraculum. Nam cum in spurcis fetentibusque locis impius ille inexplebilis gulæ excrementa egereret, cum his in- testina etiam quibus continebantur eges- sit, solutisque hoc modo visceribus, et cum ster- core effusis, concidit repente infelix, et turpis- simam illam mortem obiit, graveolentis blasphe- miæ suæ in graveolentibus locis pœnas luens, et per magni Jacobi linguam letalem ictum excipiens. Admiratur sane divina Scriptura Phinees sacer- dotem, et jure admiratur, quod Zambri popularis exitii auctorem interfecerit : unde et psallens bea- tus David aiebat : • Stetit Phinees, et placatus est, et cessavit quassatio, et reputatum est illi ad ju- slitiam, in generationem et generationen, usque in sæculum 1. Verum ille bellico usus telo justanı et celebrem illam cædem patravit : huic vero pro hasta et gladio lingua satis fuit, quæ impium per- emit, ne videret gloriam Domini. Atque hoc unum profecto suffecerit ad Ariana impietatis revincen- dam insaniam, quod hic tantus vir dogmatum qua a nobis celebrantur præco fuerit et defensor, is- torum autem impietatem sic detestatus sit, ut ejus parentem linguæ suæ mucrone confoderit. ] Post- quam autem dimissus ſuit sacer ille conventus, et unusquisque in domum suam est reversus, rediit bic quoque, velut strenuus victor exsultans ob tropæa pietatis. Procedente vero tempore, magnus ille admirandusque imperator cum coronis pieta- tis excessit e vita, orbisque terrarum imperio cjus filii successere. Tunc rex Persarum, cui nomon VARIA LECTIONES.

Ἱερεμίου φωνὴν τὴν διαῤῥήδην βοῶσαν· « Ἐγγὺς Β εἶ σὺ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ πόῤῥω ἀπὸ τῶν νεο φρῶν αὐτῶν. » Σύμφωνα δὲ τούτοις περὶ τούτων καὶ ὁ μακάριος ἔφη Δαβίδ· «Τῷ στόματι αὐτῶν ηὐλο γουν, καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. » Καὶ πά- λιν· ε Ηπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον, καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες. » Οὗτοι τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπον τὸν μέγαν ᾿Αλέξανδρον παρεκάλουν, οι κτεῖραι τὸν ᾿Αρειον ὑπὸ πάσης ἐκείνης ἀποκηρυ- χθέντα τῆς φάλαγγος· τοῦ δὲ καὶ τὸ τούτων ὕπουλον εἰδότος, καὶ τὴν ἐκείνου πονηρίαν ὑφορωμένου, καὶ τούτου χάριν οὐ δεχομένου τὴν αἴτησιν· ἄλλοι τινὲς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων, πολλὰς τῆς φιλανθρωπίας διεξήεσαν εὐφημίας, ταύτῃ χαίρειν λέγοντες καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεόν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος τὴν ἄδικον περὶ ἕνα φιλανθρωπίαν ἀπανθρωπίαν ὠνόμαζε, πολλῶν οὖσαν λυμαντικὴν, καὶ λώδης πρόφασιν ἔπεσθαι τοῖς ποιμνίοις ἅπασιν ἔλεγε· παρήνει πᾶσιν ὁ θεῖος Ἰάκωβος, τῇ μὲν τῆς νηστείας χρήσασθαι κακουχία, ἑπτὰ δὲ κατὰ ταὐτὸν ἡμέρας τὸν Θεὸν ἱκετεῦσαι τὸ ταῖς Ἐκκλησίαις συνοῖσον πρυτανεῦσαι. Δεξαμένων δὲ ἁπάντων τοῦ θείου ἀνδρὸς τὴν εἰσήγη- δεν ᾔδεισαν γὰρ αὐτὸν ἀποστολικοῖς χαρίσματι λάμποντα· ἐκεράννυτο μὲν ἡ νηστεία τῇ προσευχῇ • ἐψηφίζετο δὲ ταῖς Ἐκκλησίαις ὁ τούτων κυβερνήτης τὸ συμφέρον. Καὶ ἐπειδὴ ἀπήντησεν ἡ Κυριακή, καθ᾽ ἣν ἤλπιζον οἱ πλείους τὸν ἀλιτήριον εἰσδεχθή σεσθαι, καὶ τῆς θείας λειτουργίας ἔφθασεν ὁ καιρὸς, καὶ προσέμενον ἅπαντες ἰδεῖν τὸν ἀντίθεον Ελεού μενον, τηνικαῦτα γίνεται θεῖον ὄντως καὶ παράδοξον θαῦμα. Εν βδελυκτοῖς γὰρ καὶ δυσώδεσι χωρίοις ὁ ἁλάστωρ ἐκεῖνος τῆς ἀπλήστου τροφῆς ἐκκρίνων τὰ περιττώματα, καὶ τὰ τούτων μετὰ τούτων ἐξέκρινε δοχεῖα. Οὕτω δὲ τῶν σπλάγχων αὐτοῦ διαλυθέντων, καὶ σὺν τῇ κόπρῳ κεχωρηκότων, ἐξέπεσεν ὁ δείλαιος παραχρῆμα, καὶ τὸν αἴσχιστον ἐκεῖνον ὑπέμεινε θάνατον, τῆς δυσώδους αὐτοῦ βλασφημίας ἐν δυσώδεσι χωρίοις εισπραχθεὶς τὰς εὐθύνας, καὶ διὰ τῆς Ἰα- κώβου τοῦ μεγάλου γλώττης δεξάμενος τὴν σφαγήν. Θαυμάζει μὲν οὖν ἡ θεία Γραφὴ Φινεὲς τὸν ἱερέα, καὶ εἰκότως θαυμάζει, ὅτι τὸν ὀλέθρου λαῷ γινόμε- τον πρόξενον κατέσφαξε, τὸν Ζαμβρή · διὸ καὶ ψάλ λων ὁ μακάριος ἔλεγε Δαβίδ · ε Εστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· καὶ ἑλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. » Αλλ' ὅμως ἐκεῖνος ὅπλῳ πολεμικῷ χρησά- μενος, τὴν δικαίαν καὶ πολυθρύλλητον ἐκείνην εἰργάσατο σφαγήν· τούτῳ δὲ ἤρκεσεν ἀντὶ δόρατος καὶ ξίφους ἡ γλῶττα, καὶ ἀνεῖλε τὸν ἀσεβῆ, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου. Απόχρη δὲ τοῦτο μόνον τῶν τῆς Ἀρείου δυσσεβείας κληρονόμων διελέγξαι τὴν ἄνοιαν. Ο γὰρ τοσοῦτος ἀνὴρ, τῶν μὲν ὑφ᾽ ἡμῶν πρεσβευομένων δογμάτων κήρυξ ἦν καὶ συνήγορος· οὕτω δὲ κομιδῇ τὴν τούτων ἀσέβειαν ἐβδελύττετο, ὅτι καὶ τὸν αὐτῆς πατέρα κατηκόντισεν, ὅπλῳ τῇ γλώττη χρησάμενος.] Ἐπειδὴ δὲ ' ὁ σύλλογος ὁ ἱερὸς RELIGIOSA HISTORIA. A dixit : • Ore suo benedicebant, et corde suo malc- D Psal. Lxi, V. * Psal. Lxiv, 22. Psal. cv, 50. * Eadem narrat Noster Hist. eccl. 11, 26. – C dicebant ; et iterum: Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . › Isti Alexandrum magnæ Alexandriæ episcopum roga- bant, ut Arii misereretur, ab universa'illa pha- lange exauctorati. Hic vero cum et subdolam is- torum mentem nosset, et suspectam illius nequi- tiam haberet, ac propterea illorum postulatis non annueret, alii quidam simplicioris ingenii multa de clementiæ laudibus disserentes, hac etiam præ- cipue delectari universorum Deum suggerebant : et cum Magnus Alexander injustam erga unum clemen- tiam inclementiam appellaret,quæ multis esset perni ciosa damnique occasionem cunctis gregibus futu- ram affirmaret, hortatur omnes divinus Jacobus, ut • jejunii macerationi se dedant, septemque cum eo dierum spatio Deum orent, ut Ecclesiarum utili- tati consultum velit. Probato ab omnibus sancti viri consilio (sciebant enim illumn apostolica grae tia præditum ), jejunio juncta sunt preces, et Ec- clesiarum utilitati prospexit harum gubernator. Cumque advenisset dies Domiuicus, quo die pleri- que receptum impium iri sperabant, et divinæ li- turgiæ tempus adesset, exspectarentque omnes ut inimicum Dei venia donatum viderent, divinum prorsus ac stupendum accidit miraculum. Nam cum in spurcis fetentibusque locis impius ille inexplebilis gulæ excrementa egereret, cum his in- testina etiam quibus continebantur eges- sit, solutisque hoc modo visceribus, et cum ster- core effusis, concidit repente infelix, et turpis- simam illam mortem obiit, graveolentis blasphe- miæ suæ in graveolentibus locis pœnas luens, et per magni Jacobi linguam letalem ictum excipiens. Admiratur sane divina Scriptura Phinees sacer- dotem, et jure admiratur, quod Zambri popularis exitii auctorem interfecerit : unde et psallens bea- tus David aiebat : • Stetit Phinees, et placatus est, et cessavit quassatio, et reputatum est illi ad ju- slitiam, in generationem et generationen, usque in sæculum 1. Verum ille bellico usus telo justanı et celebrem illam cædem patravit : huic vero pro hasta et gladio lingua satis fuit, quæ impium per- emit, ne videret gloriam Domini. Atque hoc unum profecto suffecerit ad Ariana impietatis revincen- dam insaniam, quod hic tantus vir dogmatum qua a nobis celebrantur præco fuerit et defensor, is- torum autem impietatem sic detestatus sit, ut ejus parentem linguæ suæ mucrone confoderit. ] Post- quam autem dimissus ſuit sacer ille conventus, et unusquisque in domum suam est reversus, rediit bic quoque, velut strenuus victor exsultans ob tropæa pietatis. Procedente vero tempore, magnus ille admirandusque imperator cum coronis pieta- tis excessit e vita, orbisque terrarum imperio cjus filii successere. Tunc rex Persarum, cui nomon VARIA LECTIONES.

διελύθη, καὶ τὴν οἰκείαν οἰκίαν κατέλαβεν ἔκαστος, ἐπανῆκε καὶ οὗτος οἷά τις ἀριστεὺς καὶ νικηφόρος τοῖς τῆς εὐσεβείας τροπαίοις επαγαλλόμενος. Χρόνου δὲ διελθόντος ὁ μὲν μέγας ἐκεῖνος καὶ θαυμάσιος βασιλεὺς μετὰ τῶν τῆς εὐσεβείας στεφάνων υπο εξῄει τὸν βίον· οἱ δὲ ἐκείνου παῖδες τῆς οἰκουμένης τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμουν. Τότε ὁ Περσῶν βασι- λεὺς, Σαπώρης ὄνομα τούτῳ ἦν, καταφρονήσας τῶν παίδων, ὡς οὐ τὰ αὐτὰ τῷ πατρὶ δυναμένων, ἐπε εστράτευσε τη Νισίβει, παμπόλλην μὲν ἄγων ἵππον, παμπόλλην δὲ πεζὴν στρατιάν · εἶχε δὲ καὶ ἐλέφαν τας ὅτι πλείστους. Καὶ διελών ὡς εἰς πολιορκίαν τὴν στρατιάν, περιεκάθισε κύκλῳ, καὶ μηχανήματα ίστη, καὶ τύρσεις ἀνῳκοδόμει, καὶ σταυρώματα καταπη- γνὺς, καὶ τὰ μέσα τούτων φορμηδόν περιφράττων τοῖς Β κλάδοις, ἐκέλευε προσχοῦν τοῖς στρατιώταις, καὶ πύργους ἀνεγείρειν τοῖς πύργοις. Εἶτα ἐκεῖ τοὺς τοξότας ἀναβιβάζων, καὶ ἀφιέναι κατὰ τῶν ἐπὶ τοῦ τείχους ἑστηκότων τα βέλη κελεύων, ἄλλοις κάτωθεν ὑπορύττειν τὸ τεῖχος ἐκέλευεν. ὡς δὲ ἄπρακτα πάντα ἐγίνετο, τῇ τοῦ θεσπεσίου ἀνδρὸς διαλυόμενα προσευχῇ, τέλος τοῦ παραῤῥέοντος ποταμοῦ τὸ ῥεῦμα τῇ πολυχειρία κωλύσας, καὶ τῇ ἀποτειχίσει κεκωλυμένον τοῦ ποταμοῦ ὅτι πλεῖστον συναθροίσας, ἐπαφῆκεν ἀθρόον κατὰ τοῦ τείχους, οἷόν τινι μηχα- νήματι τούτῳ σφοδροτάτω χρησάμενος. Τὸ δὲ οὐκ ἤνεγκε τὴν τοῦ ὕδατος ἐμβολήν· ἀλλὰ τῇ ῥύμῃ κατα- σεισθεὶς, ἄρδην ἅπαν τὸ κατ' ἐκεῖνο μέρος κατέπε σεν. Οἱ δὲ μέγα ἐβόων, ὡς εὐαλώτου γενομένου του ἄστεος. Τὸ γὰρ μέγα τεῖχος τῶν ἐνοικούντων ἡγνό- ουν· ἀνεβάλλοντο δὲ ὅμως τὴν προσβολήν, ἄβατον ὁρῶντες ὑπὸ τῶν ὑδάτων γενομένην τὴν πόλιν, Πόρρω τοίνυν ὑποχωρήσαντες, ὡς τοῦ πόνου σφίσι λωφήσαντος, αὐτοί τε διανεπαύοντο, καὶ τοὺς ἵππους ἐθεράπευον. (Οἱ δὲ τὴν πόλιν οἰκοῦντες εἰς ἱκετείας σφοδροτέρας ετρέποντο, πρεσβευτὴν ἔχοντες τὸν μέσ γαν Ἰάκωβον· οἱ δὲ ἐν ἡλικίᾳ πάντες ἀνῳκοδόμουν σπουδῇ, οὔτε κάλλους οὔτε ἁρμονίας ἐπιμελούμενο:· ἀλλὰ πρὸς τὸ τυχὸν ἅπαντα συντιθέντες, καὶ λίθους, καὶ πλίνθους, καὶ ὅ τι ἂν τις έκόμιζε· καὶ ἐν μια νυκτὶ προββη τὸ ἔργον, καὶ τοσοῦτον ἔλαβεν ύψος, ὅσον ἀπόχρη διακωλῦσαι καὶ τῶν ἵππων τὸν δρόμον, καὶ τῶν ἀνδρῶν τὴν ἄνευ κλιμάκων ἐπίβασιν. Τότε πάντες ἱκετεύουσι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον φανῆναι ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ ἀραῖς κατατοξεῦσαι τοὺς πολε- μίους. Ο δὲ πεισθεὶς ἀνῄει, καὶ τὰς πολλὰς αὐτῶν θεασάμενος μυριάδας, σκνιφῶν αὐτοῖς καὶ κωνώπων ἐπιπέμψαι νέφος ἱκέτευσε τὸν Θεόν. Καὶ ὁ μὲν ἔλεγεν, ὁ δὲ ἔπεμπε, Μωϋσῇ παραπλησίως πειθόμενος· καὶ οἵ τε ἄνδρες τοῖς θείοις κατετιτρώσκοντο βέλεσιν· οἴ τε ἵπποι καὶ οἱ ἐλέφαντες τὰ δεσμὰ διαρρήξαντες ἐδραπέτευον τῇδε κἀκεῖσε σκεδαννύμενοι, καὶ φέρειν ἐκείνας οὐ δυνάμενοι τὰς ἀκίδας. Θεασάμενος τοίνυν ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὰ μηχανήματα πάντα όνησιν οὐδεμίαν παρεσχηκότα, καὶ τοῦ ποταμοῦ τὴν προσ βολὴν ἀνόνητον γεγενημένην· τὸ γὰρ καταπετὸν ἀνῳκοδόμητο τεῖχος· καὶ τὴν στρατιὰν πᾶσαν, καὶ τοῖς πόνοις ταλαιπωρουμένην, καὶ ὑπαίθριον κακο παθοῦσαν, καὶ ὑπὸ τῆς θεηλάτου ἐλαυνομένην πλη THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Sapores, los ut patris viribus impares A contemnens, adversus Nisibim cum magnis equi- 1:1m et peditum copiis bellum movit : duxit autem elephantos quoque quamplurimos. Divisoque ad obsidionem exercitu, urbem circumcinxit, .et ma- chinas exstruxit, et propugnacula adificavit, val- losque figens, et intermedia ramis cratium more contexens, milites terram aggerere præcepit, et turres contra turres excitare. Deinde in eis sa- gittarios collocans, et tela in eos qui in muris erant mittere jubens, alios inferius fodere, muros- qque subruere imperavit. Ubi vero irrita evasere omnia, sancti viri precibus disturbata, tandem præterlabentis fluvii cursum, multorum hominum opera inhibens, cun repressæ oppositis aggeribus aquæ vim maximam collegisset, repente in murum ceu vehementissimam quamdam machinam im- misit : qui vim aquæ ferre non valens, ejus im- petu concussus illa in parte funditus corruit. Tum illi magnum clamorem sustulerunt, quasi urbs captu facilis jam esset (magnum quippe civium nurum ignorabant); distulere tamen irruptionem, quod viderent urbem tunc adiri propter aquas non posse. Itaque longius recedentes, quasi a labore respirarent, et quiescebant ipsi, et equos cura- bant. Incolæ autem ardentiores in preces conversi sunt, magnum Jacobum intercessoren habentes. At qui ætate adhuc vigebant, quam maxima pote- rant contentione muros instaurarunt, nec pulchri- tudinis, nec concinnitatis rationem habentes, sed omnia temere componentes, et lapides, et lateres, et quidquid unusquisque attulerat: eoque nocte una opus processit, et in tantam crevit al- titudinem, ut et equos aditu prohiberet, et homi- nes ascendere absque scalis non possent. Tunc hominem Dei orant omnes, ut in muris se osten- dat, et exsecrationum telis hostes feriat. Is vero exoratus ascendit, et horum infinitam multitudi- nem contemplatus, a Deo petiit, ut sciniphum et culicum nubem in eos immitteret. Quod dum pe- teret, Deus illi obsequens, ut Moysi, continuo im- misit. Et viri quidem divinis telis vulnerabantur, equi autem ac elephanti, ruptis vinculis, cum acu- leos illos ferre non possent, huc et illuc dispersi ferebantur. Videns itaque rex impius, et inutiles sibi machinas omnes fuisse, et aquæ irruptionem irritam evasisse, muro ea parte qua corruerat ite- rum ædificato : atque omnem præterea exercitum, et laboribus exhaustum, et incommodis sub dio conflictantem, et divinitus immissa plaga percus- sum, cum divinum quoque hominem super muros ambulantem conspicatus, imperatorem operi insi- stentem ipsum esse conjecisset, quod purpura et diademate cinctus appareret, indignatus est in eos qui eum deceperant, expeditionemque suaserant, et imperatorem dixerant non adesse. Quare capitis illos damnans, dimisit exercitum, et in regiam suam quam citissime regressus est. Talia sub koc * etiam Ezechia mirabiliter egit Deus, nec illis C D

διελύθη, καὶ τὴν οἰκείαν οἰκίαν κατέλαβεν ἔκαστος, ἐπανῆκε καὶ οὗτος οἷά τις ἀριστεὺς καὶ νικηφόρος τοῖς τῆς εὐσεβείας τροπαίοις επαγαλλόμενος. Χρόνου δὲ διελθόντος ὁ μὲν μέγας ἐκεῖνος καὶ θαυμάσιος βασιλεὺς μετὰ τῶν τῆς εὐσεβείας στεφάνων υπο εξῄει τὸν βίον· οἱ δὲ ἐκείνου παῖδες τῆς οἰκουμένης τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμουν. Τότε ὁ Περσῶν βασι- λεὺς, Σαπώρης ὄνομα τούτῳ ἦν, καταφρονήσας τῶν παίδων, ὡς οὐ τὰ αὐτὰ τῷ πατρὶ δυναμένων, ἐπε εστράτευσε τη Νισίβει, παμπόλλην μὲν ἄγων ἵππον, παμπόλλην δὲ πεζὴν στρατιάν · εἶχε δὲ καὶ ἐλέφαν τας ὅτι πλείστους. Καὶ διελών ὡς εἰς πολιορκίαν τὴν στρατιάν, περιεκάθισε κύκλῳ, καὶ μηχανήματα ίστη, καὶ τύρσεις ἀνῳκοδόμει, καὶ σταυρώματα καταπη- γνὺς, καὶ τὰ μέσα τούτων φορμηδόν περιφράττων τοῖς Β κλάδοις, ἐκέλευε προσχοῦν τοῖς στρατιώταις, καὶ πύργους ἀνεγείρειν τοῖς πύργοις. Εἶτα ἐκεῖ τοὺς τοξότας ἀναβιβάζων, καὶ ἀφιέναι κατὰ τῶν ἐπὶ τοῦ τείχους ἑστηκότων τα βέλη κελεύων, ἄλλοις κάτωθεν ὑπορύττειν τὸ τεῖχος ἐκέλευεν. ὡς δὲ ἄπρακτα πάντα ἐγίνετο, τῇ τοῦ θεσπεσίου ἀνδρὸς διαλυόμενα προσευχῇ, τέλος τοῦ παραῤῥέοντος ποταμοῦ τὸ ῥεῦμα τῇ πολυχειρία κωλύσας, καὶ τῇ ἀποτειχίσει κεκωλυμένον τοῦ ποταμοῦ ὅτι πλεῖστον συναθροίσας, ἐπαφῆκεν ἀθρόον κατὰ τοῦ τείχους, οἷόν τινι μηχα- νήματι τούτῳ σφοδροτάτω χρησάμενος. Τὸ δὲ οὐκ ἤνεγκε τὴν τοῦ ὕδατος ἐμβολήν· ἀλλὰ τῇ ῥύμῃ κατα- σεισθεὶς, ἄρδην ἅπαν τὸ κατ' ἐκεῖνο μέρος κατέπε σεν. Οἱ δὲ μέγα ἐβόων, ὡς εὐαλώτου γενομένου του ἄστεος. Τὸ γὰρ μέγα τεῖχος τῶν ἐνοικούντων ἡγνό- ουν· ἀνεβάλλοντο δὲ ὅμως τὴν προσβολήν, ἄβατον ὁρῶντες ὑπὸ τῶν ὑδάτων γενομένην τὴν πόλιν, Πόρρω τοίνυν ὑποχωρήσαντες, ὡς τοῦ πόνου σφίσι λωφήσαντος, αὐτοί τε διανεπαύοντο, καὶ τοὺς ἵππους ἐθεράπευον. (Οἱ δὲ τὴν πόλιν οἰκοῦντες εἰς ἱκετείας σφοδροτέρας ετρέποντο, πρεσβευτὴν ἔχοντες τὸν μέσ γαν Ἰάκωβον· οἱ δὲ ἐν ἡλικίᾳ πάντες ἀνῳκοδόμουν σπουδῇ, οὔτε κάλλους οὔτε ἁρμονίας ἐπιμελούμενο:· ἀλλὰ πρὸς τὸ τυχὸν ἅπαντα συντιθέντες, καὶ λίθους, καὶ πλίνθους, καὶ ὅ τι ἂν τις έκόμιζε· καὶ ἐν μια νυκτὶ προββη τὸ ἔργον, καὶ τοσοῦτον ἔλαβεν ύψος, ὅσον ἀπόχρη διακωλῦσαι καὶ τῶν ἵππων τὸν δρόμον, καὶ τῶν ἀνδρῶν τὴν ἄνευ κλιμάκων ἐπίβασιν. Τότε πάντες ἱκετεύουσι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον φανῆναι ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ ἀραῖς κατατοξεῦσαι τοὺς πολε- μίους. Ο δὲ πεισθεὶς ἀνῄει, καὶ τὰς πολλὰς αὐτῶν θεασάμενος μυριάδας, σκνιφῶν αὐτοῖς καὶ κωνώπων ἐπιπέμψαι νέφος ἱκέτευσε τὸν Θεόν. Καὶ ὁ μὲν ἔλεγεν, ὁ δὲ ἔπεμπε, Μωϋσῇ παραπλησίως πειθόμενος· καὶ οἵ τε ἄνδρες τοῖς θείοις κατετιτρώσκοντο βέλεσιν· οἴ τε ἵπποι καὶ οἱ ἐλέφαντες τὰ δεσμὰ διαρρήξαντες ἐδραπέτευον τῇδε κἀκεῖσε σκεδαννύμενοι, καὶ φέρειν ἐκείνας οὐ δυνάμενοι τὰς ἀκίδας. Θεασάμενος τοίνυν ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὰ μηχανήματα πάντα όνησιν οὐδεμίαν παρεσχηκότα, καὶ τοῦ ποταμοῦ τὴν προσ βολὴν ἀνόνητον γεγενημένην· τὸ γὰρ καταπετὸν ἀνῳκοδόμητο τεῖχος· καὶ τὴν στρατιὰν πᾶσαν, καὶ τοῖς πόνοις ταλαιπωρουμένην, καὶ ὑπαίθριον κακο παθοῦσαν, καὶ ὑπὸ τῆς θεηλάτου ἐλαυνομένην πλη THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Sapores, los ut patris viribus impares A contemnens, adversus Nisibim cum magnis equi- 1:1m et peditum copiis bellum movit : duxit autem elephantos quoque quamplurimos. Divisoque ad obsidionem exercitu, urbem circumcinxit, .et ma- chinas exstruxit, et propugnacula adificavit, val- losque figens, et intermedia ramis cratium more contexens, milites terram aggerere præcepit, et turres contra turres excitare. Deinde in eis sa- gittarios collocans, et tela in eos qui in muris erant mittere jubens, alios inferius fodere, muros- qque subruere imperavit. Ubi vero irrita evasere omnia, sancti viri precibus disturbata, tandem præterlabentis fluvii cursum, multorum hominum opera inhibens, cun repressæ oppositis aggeribus aquæ vim maximam collegisset, repente in murum ceu vehementissimam quamdam machinam im- misit : qui vim aquæ ferre non valens, ejus im- petu concussus illa in parte funditus corruit. Tum illi magnum clamorem sustulerunt, quasi urbs captu facilis jam esset (magnum quippe civium nurum ignorabant); distulere tamen irruptionem, quod viderent urbem tunc adiri propter aquas non posse. Itaque longius recedentes, quasi a labore respirarent, et quiescebant ipsi, et equos cura- bant. Incolæ autem ardentiores in preces conversi sunt, magnum Jacobum intercessoren habentes. At qui ætate adhuc vigebant, quam maxima pote- rant contentione muros instaurarunt, nec pulchri- tudinis, nec concinnitatis rationem habentes, sed omnia temere componentes, et lapides, et lateres, et quidquid unusquisque attulerat: eoque nocte una opus processit, et in tantam crevit al- titudinem, ut et equos aditu prohiberet, et homi- nes ascendere absque scalis non possent. Tunc hominem Dei orant omnes, ut in muris se osten- dat, et exsecrationum telis hostes feriat. Is vero exoratus ascendit, et horum infinitam multitudi- nem contemplatus, a Deo petiit, ut sciniphum et culicum nubem in eos immitteret. Quod dum pe- teret, Deus illi obsequens, ut Moysi, continuo im- misit. Et viri quidem divinis telis vulnerabantur, equi autem ac elephanti, ruptis vinculis, cum acu- leos illos ferre non possent, huc et illuc dispersi ferebantur. Videns itaque rex impius, et inutiles sibi machinas omnes fuisse, et aquæ irruptionem irritam evasisse, muro ea parte qua corruerat ite- rum ædificato : atque omnem præterea exercitum, et laboribus exhaustum, et incommodis sub dio conflictantem, et divinitus immissa plaga percus- sum, cum divinum quoque hominem super muros ambulantem conspicatus, imperatorem operi insi- stentem ipsum esse conjecisset, quod purpura et diademate cinctus appareret, indignatus est in eos qui eum deceperant, expeditionemque suaserant, et imperatorem dixerant non adesse. Quare capitis illos damnans, dimisit exercitum, et in regiam suam quam citissime regressus est. Talia sub koc * etiam Ezechia mirabiliter egit Deus, nec illis C D

διελύθη, καὶ τὴν οἰκείαν οἰκίαν κατέλαβεν ἔκαστος, ἐπανῆκε καὶ οὗτος οἷά τις ἀριστεὺς καὶ νικηφόρος τοῖς τῆς εὐσεβείας τροπαίοις επαγαλλόμενος. Χρόνου δὲ διελθόντος ὁ μὲν μέγας ἐκεῖνος καὶ θαυμάσιος βασιλεὺς μετὰ τῶν τῆς εὐσεβείας στεφάνων υπο εξῄει τὸν βίον· οἱ δὲ ἐκείνου παῖδες τῆς οἰκουμένης τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμουν. Τότε ὁ Περσῶν βασι- λεὺς, Σαπώρης ὄνομα τούτῳ ἦν, καταφρονήσας τῶν παίδων, ὡς οὐ τὰ αὐτὰ τῷ πατρὶ δυναμένων, ἐπε εστράτευσε τη Νισίβει, παμπόλλην μὲν ἄγων ἵππον, παμπόλλην δὲ πεζὴν στρατιάν · εἶχε δὲ καὶ ἐλέφαν τας ὅτι πλείστους. Καὶ διελών ὡς εἰς πολιορκίαν τὴν στρατιάν, περιεκάθισε κύκλῳ, καὶ μηχανήματα ίστη, καὶ τύρσεις ἀνῳκοδόμει, καὶ σταυρώματα καταπη- γνὺς, καὶ τὰ μέσα τούτων φορμηδόν περιφράττων τοῖς Β κλάδοις, ἐκέλευε προσχοῦν τοῖς στρατιώταις, καὶ πύργους ἀνεγείρειν τοῖς πύργοις. Εἶτα ἐκεῖ τοὺς τοξότας ἀναβιβάζων, καὶ ἀφιέναι κατὰ τῶν ἐπὶ τοῦ τείχους ἑστηκότων τα βέλη κελεύων, ἄλλοις κάτωθεν ὑπορύττειν τὸ τεῖχος ἐκέλευεν. ὡς δὲ ἄπρακτα πάντα ἐγίνετο, τῇ τοῦ θεσπεσίου ἀνδρὸς διαλυόμενα προσευχῇ, τέλος τοῦ παραῤῥέοντος ποταμοῦ τὸ ῥεῦμα τῇ πολυχειρία κωλύσας, καὶ τῇ ἀποτειχίσει κεκωλυμένον τοῦ ποταμοῦ ὅτι πλεῖστον συναθροίσας, ἐπαφῆκεν ἀθρόον κατὰ τοῦ τείχους, οἷόν τινι μηχα- νήματι τούτῳ σφοδροτάτω χρησάμενος. Τὸ δὲ οὐκ ἤνεγκε τὴν τοῦ ὕδατος ἐμβολήν· ἀλλὰ τῇ ῥύμῃ κατα- σεισθεὶς, ἄρδην ἅπαν τὸ κατ' ἐκεῖνο μέρος κατέπε σεν. Οἱ δὲ μέγα ἐβόων, ὡς εὐαλώτου γενομένου του ἄστεος. Τὸ γὰρ μέγα τεῖχος τῶν ἐνοικούντων ἡγνό- ουν· ἀνεβάλλοντο δὲ ὅμως τὴν προσβολήν, ἄβατον ὁρῶντες ὑπὸ τῶν ὑδάτων γενομένην τὴν πόλιν, Πόρρω τοίνυν ὑποχωρήσαντες, ὡς τοῦ πόνου σφίσι λωφήσαντος, αὐτοί τε διανεπαύοντο, καὶ τοὺς ἵππους ἐθεράπευον. (Οἱ δὲ τὴν πόλιν οἰκοῦντες εἰς ἱκετείας σφοδροτέρας ετρέποντο, πρεσβευτὴν ἔχοντες τὸν μέσ γαν Ἰάκωβον· οἱ δὲ ἐν ἡλικίᾳ πάντες ἀνῳκοδόμουν σπουδῇ, οὔτε κάλλους οὔτε ἁρμονίας ἐπιμελούμενο:· ἀλλὰ πρὸς τὸ τυχὸν ἅπαντα συντιθέντες, καὶ λίθους, καὶ πλίνθους, καὶ ὅ τι ἂν τις έκόμιζε· καὶ ἐν μια νυκτὶ προββη τὸ ἔργον, καὶ τοσοῦτον ἔλαβεν ύψος, ὅσον ἀπόχρη διακωλῦσαι καὶ τῶν ἵππων τὸν δρόμον, καὶ τῶν ἀνδρῶν τὴν ἄνευ κλιμάκων ἐπίβασιν. Τότε πάντες ἱκετεύουσι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον φανῆναι ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ ἀραῖς κατατοξεῦσαι τοὺς πολε- μίους. Ο δὲ πεισθεὶς ἀνῄει, καὶ τὰς πολλὰς αὐτῶν θεασάμενος μυριάδας, σκνιφῶν αὐτοῖς καὶ κωνώπων ἐπιπέμψαι νέφος ἱκέτευσε τὸν Θεόν. Καὶ ὁ μὲν ἔλεγεν, ὁ δὲ ἔπεμπε, Μωϋσῇ παραπλησίως πειθόμενος· καὶ οἵ τε ἄνδρες τοῖς θείοις κατετιτρώσκοντο βέλεσιν· οἴ τε ἵπποι καὶ οἱ ἐλέφαντες τὰ δεσμὰ διαρρήξαντες ἐδραπέτευον τῇδε κἀκεῖσε σκεδαννύμενοι, καὶ φέρειν ἐκείνας οὐ δυνάμενοι τὰς ἀκίδας. Θεασάμενος τοίνυν ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὰ μηχανήματα πάντα όνησιν οὐδεμίαν παρεσχηκότα, καὶ τοῦ ποταμοῦ τὴν προσ βολὴν ἀνόνητον γεγενημένην· τὸ γὰρ καταπετὸν ἀνῳκοδόμητο τεῖχος· καὶ τὴν στρατιὰν πᾶσαν, καὶ τοῖς πόνοις ταλαιπωρουμένην, καὶ ὑπαίθριον κακο παθοῦσαν, καὶ ὑπὸ τῆς θεηλάτου ἐλαυνομένην πλη THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Sapores, los ut patris viribus impares A contemnens, adversus Nisibim cum magnis equi- 1:1m et peditum copiis bellum movit : duxit autem elephantos quoque quamplurimos. Divisoque ad obsidionem exercitu, urbem circumcinxit, .et ma- chinas exstruxit, et propugnacula adificavit, val- losque figens, et intermedia ramis cratium more contexens, milites terram aggerere præcepit, et turres contra turres excitare. Deinde in eis sa- gittarios collocans, et tela in eos qui in muris erant mittere jubens, alios inferius fodere, muros- qque subruere imperavit. Ubi vero irrita evasere omnia, sancti viri precibus disturbata, tandem præterlabentis fluvii cursum, multorum hominum opera inhibens, cun repressæ oppositis aggeribus aquæ vim maximam collegisset, repente in murum ceu vehementissimam quamdam machinam im- misit : qui vim aquæ ferre non valens, ejus im- petu concussus illa in parte funditus corruit. Tum illi magnum clamorem sustulerunt, quasi urbs captu facilis jam esset (magnum quippe civium nurum ignorabant); distulere tamen irruptionem, quod viderent urbem tunc adiri propter aquas non posse. Itaque longius recedentes, quasi a labore respirarent, et quiescebant ipsi, et equos cura- bant. Incolæ autem ardentiores in preces conversi sunt, magnum Jacobum intercessoren habentes. At qui ætate adhuc vigebant, quam maxima pote- rant contentione muros instaurarunt, nec pulchri- tudinis, nec concinnitatis rationem habentes, sed omnia temere componentes, et lapides, et lateres, et quidquid unusquisque attulerat: eoque nocte una opus processit, et in tantam crevit al- titudinem, ut et equos aditu prohiberet, et homi- nes ascendere absque scalis non possent. Tunc hominem Dei orant omnes, ut in muris se osten- dat, et exsecrationum telis hostes feriat. Is vero exoratus ascendit, et horum infinitam multitudi- nem contemplatus, a Deo petiit, ut sciniphum et culicum nubem in eos immitteret. Quod dum pe- teret, Deus illi obsequens, ut Moysi, continuo im- misit. Et viri quidem divinis telis vulnerabantur, equi autem ac elephanti, ruptis vinculis, cum acu- leos illos ferre non possent, huc et illuc dispersi ferebantur. Videns itaque rex impius, et inutiles sibi machinas omnes fuisse, et aquæ irruptionem irritam evasisse, muro ea parte qua corruerat ite- rum ædificato : atque omnem præterea exercitum, et laboribus exhaustum, et incommodis sub dio conflictantem, et divinitus immissa plaga percus- sum, cum divinum quoque hominem super muros ambulantem conspicatus, imperatorem operi insi- stentem ipsum esse conjecisset, quod purpura et diademate cinctus appareret, indignatus est in eos qui eum deceperant, expeditionemque suaserant, et imperatorem dixerant non adesse. Quare capitis illos damnans, dimisit exercitum, et in regiam suam quam citissime regressus est. Talia sub koc * etiam Ezechia mirabiliter egit Deus, nec illis C D

γῆς· ἰδὼν δὲ καὶ τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐπὶ τοῦ τείχους βαδίζοντα, καὶ τοπάσας αὐτὸν ἐφεστάναι τῷ ἔργῳ τὸν βασιλέα, αλουργίδα γὰρ καὶ διάδημα περικείμεν νος ἑωράτο, Αγανάκτει μὲν κατὰ τῶν ἐξαπατησάντων καὶ στρατεῦσαι πεισάντων, καὶ τὸν βασιλέα μὴ παρ εἶναι φησάντων. Θανάτου δὲ ψῆφον κατὰ τούτων ἐξω ενεγκών, ἔλυσε τὸ στράτευμα, καὶ τὰ οἰκεῖα βασίλεια κατέλαβεν ὅτι τάχιστα. Τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τοῦδε τοῦ Εζεκίου τεθαυματούργηκεν ὁ Θεὸς, οὐ μείονα ἐκεί νων, ἀλλὰ καὶ μείζονα, ὡς ἔμοιγε δοκεῖ. Τὸ γὰρ καὶ τοῦ τείχους καταπεσόντος μὴ ἁλῶναι τὴν πόλιν, ποίαν θαύματος ὑπερβολὴν καταλείπει; Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτῳ κἀκεῖνο ἄγαν θαυμάζω, ὅτι καὶ ἀραῖς χρη- σάμενος, οὐ σκηπτούς ᾔτησεν ἐνεχθῆναι, καὶ κεραυ νούς, ὅπερ Ἠλίας ὁ μέγας ἐκεῖνος ἐποίησεν, ἡνίκα πρὸς αὐτὸν πεντηκόνταρχος ἑκάτερος μετὰ τῆς πεντη- Β κοστύος ἀφίκετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ Κυρίου πρὸς Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τοὺς τοῦτ' αὐτὸ πειραθέντας ποιῆσαι διαρρήδην εἰπόντος· • Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ; » Διὰ τοῦτο οὐ χᾶναι αὐτοῖς τὴν γῆν ᾔτησεν, οὐδὲ πυρί παραδοθῆναι τὴν φάλαγγα παρεκάλεσεν, ἀλλὰ τοῖς ζωϋφίοις ἐκείνοις κατατρω- θῆναι, καὶ τοῦ Θεοῦ διαγνόντας τὴν δύναμιν ὀψέ ποτε μεταμαθεῖν τὴν εὐσέβειαν. Τοσαύτην εἶχεν ὁ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν· τοσαύτης ἄνωθεν ἀπήλαυε χάριτος. Εν τούτοις διατελῶν, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἐν τοῖς θείοις αὐξανόμενος ἡμέραν, μετὰ τῆς μεγίστης ευκλείας τόνδε τὸν βίον ἀπέθετο, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστείλατο. Χρόνου δὲ διελθόντος, καὶ τοῦδε τοῦ ἄστεος ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα κρατοῦντος τῇ Περσικῇ βασιλείᾳ παραδοθέντος, ἐξῄεσαν μὲν ἅπαντες οἱ τὴν πόλιν οἰκοῦντες, έφερον δὲ τοῦ προμάχου τὸ σῶμα, ἀσχάλλοντες μὲν καὶ ὀλοφυρόμενοι τὴν μετοικίαν, ᾄδοντες δὲ τοῦ νικηφό ρου αριστέως τὴν δύναμιν. Οὐ γὰρ ἂν ἐκείνου περιόντος ὑπὸ βαρβάροις ἐγένοντο. Ταῦτα περὶ τοῦδε τοῦ θείου διεξελθὼν, εἰς ἑτέραν διήγησιν μεταβήσομαι, τῆς τούτου μεταλαχεῖν εὐλογίας ἀντιβολῶν. Β'. - ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ. - Ἰουλιανὸς, ὃν Σάββαν · ἐπίκλην οἱ ἐπιχώριοι τι μῶντες ὠνόμαζον, τὸν δὲ πρεσβύτην τῇ Ἑλλάδι φωνῇ σημαίνει τὸ ὄνομα, ἐν τῇ πάλαι μὲν Παρθυαίων 4, νῦν δὲ Ὀτροηνῶν ὀνομαζομένῃ, τὴν ἀσκητικὴν καλύ Την ἐπήξατο. Διατείνει δὲ αὕτη πρὸς μὲν ἑσπέραν μέχρις αὐτοῦ τοῦ ποταμοῦ τῆς ὄχθης· Εὐφράτης δὲ ὄνομα τούτῳ· πρὸς ἥλιον δὲ ἀνίσχοντα, τὸ τέρμα ἔχει τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας· ἡ γὰρ Ἀσσυρία διαδέχεται, πέρας οὖσα ἑσπέριον τῆς Περσικής βα- σιλείας, ἣν 'Αδιαβηνὴν οἱ μετὰ ταῦτα ὠνόμασαν. Ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει πολλαὶ μὲν πόλεις μεγάλαι καὶ του λυάνθρωποι, χώρα δὲ παμπόλλη μὲν οἰκουμένη, παμπόλλη δὲ ἀοίκητός τε καὶ ἔρημος. Ταύτης έσχα τιὰν τῆς ἐρήμου καταλαβὼν ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ, καὶ ἄντρον εὑρὼν οὐ χειροποίητον, οὐδὲ εὖ καὶ και λῶς ὀρωρυγμένον · ἀλλὰ βραχεῖάν τινα σκέπην παρ- έχειν δυναμένην τοῖς καταφεύγειν ἐθέλουσιν, ἀσπα σίως ᾤκησε τὸ χωρίον, τῶν χρυσίῳ καὶ ἀργύρῳ καὶ ταλαμπομένων βασιλείων νομίζων πολυτελέστερον. Ἐν τούτῳ διήγεν, ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος σιτίων μετ ταλαμβάνων. Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ ἄρτος ὁ κεγχριδίας, ■ Σάβαν. Σάββας Πάρθων. RELIGIOSA HISTORIA. • A minora, sed majora meo quidem judicio. Quod enim collapso muro urbs capta non fuerit, quodnam po- tuit majus esse miraculum? Ego vero præterea loc admiror summopere, quod, cum exsecra- tionibus uteretur, non petiit ut fulgura et fulmina in eos e cœlo mitterentur, quod magnus Elias fe- cit, quando ad ipsum uterque quinquagenarius cum militibus suis venit. Audiverat enim Domi- num Jacobo et Joanni, cum idem præstare cona- rentur, aperte dixisse: « Nescitis cujus spiritus sitis « ? » Et ideo non petiit ut terra eis debisce- ret, nec rogavit ut phalanx igne consumeretur, sed ut ab animalculis illis sauciaretur, unde divi- nam potentiam agnoscentes tandem aliquando pie- tatem condiscerent. Tanta fuit viri hujus apud Deum fiducia, tantam calitus consecutus est gra- tiam. In his perseverans, atque in divinis rebus incrementa capiens in dies, summa cum gloria vitam clausit, et ex his locis denigravit. Tempo- ris autem successu, cum in Persicam dominatio- nem ab eo qui tunc imperabat tradita urbs fuisset, excesserunt incolæ universi, et defensoris sui corpus extulerunt, migrationem quidem ægre fe- rentes et dolentes, sed fortissimi victoris virtutem laudibus celebrantes. Nec enim illo superstite in barbarorum potestatem venissent. His de viro di- vino expositis, ejus benedictionem implorans ad aliam narrationem progrediar. C D Luc. 1x, 5. - Julianus, quem indigenæ Sabbam, quod nomen senem Græca lingua significat, honoris causa co- gnominabant, in regione, quæ olim Parthyæorum, nunc Osroenorum dicitur, monasticum tu- gurium defixit. Pertingit autem regio illa, versus occasum quidem, ad ripam usque fluminis, cui nomen Euphrates: ad orientem vero solem, limi- tem habet Romani imperii; excipit enim illam Assyria, quæ Persici regni occidentalis cst termi- nus, quanı posteri Adiabenem appellarunt. In hac gente multæ * quidem sunt urbes magnæ et popu- losæ regionis autem partes plurimæ incolis fre- quentes, plurimæ desertæ et incultæ. Ad extrema hujus solitudinis vir hic divinus cum pervenisset, antrum nactus non manu factum, neque bene ac pulchre excavatum, sed quod adventantibus exi- guum tegumentum præbere posset, locum libenter inhabitavit, auro et argento fulgentibus palatiis magnificentiorem existimans. In hoc degens, semel in hebdomada cibum capiebat: cibus autem erat pa- nis miliaceus, isque furfuraceus, et obsonium sales. VARIAE LECTIONES. Hervetus recte ; quaquam et scribebatur list. eccl. 111, 19. • Hervet, 11. - JULIANUS.

γῆς· ἰδὼν δὲ καὶ τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐπὶ τοῦ τείχους βαδίζοντα, καὶ τοπάσας αὐτὸν ἐφεστάναι τῷ ἔργῳ τὸν βασιλέα, αλουργίδα γὰρ καὶ διάδημα περικείμεν νος ἑωράτο, Αγανάκτει μὲν κατὰ τῶν ἐξαπατησάντων καὶ στρατεῦσαι πεισάντων, καὶ τὸν βασιλέα μὴ παρ εἶναι φησάντων. Θανάτου δὲ ψῆφον κατὰ τούτων ἐξω ενεγκών, ἔλυσε τὸ στράτευμα, καὶ τὰ οἰκεῖα βασίλεια κατέλαβεν ὅτι τάχιστα. Τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τοῦδε τοῦ Εζεκίου τεθαυματούργηκεν ὁ Θεὸς, οὐ μείονα ἐκεί νων, ἀλλὰ καὶ μείζονα, ὡς ἔμοιγε δοκεῖ. Τὸ γὰρ καὶ τοῦ τείχους καταπεσόντος μὴ ἁλῶναι τὴν πόλιν, ποίαν θαύματος ὑπερβολὴν καταλείπει; Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτῳ κἀκεῖνο ἄγαν θαυμάζω, ὅτι καὶ ἀραῖς χρη- σάμενος, οὐ σκηπτούς ᾔτησεν ἐνεχθῆναι, καὶ κεραυ νούς, ὅπερ Ἠλίας ὁ μέγας ἐκεῖνος ἐποίησεν, ἡνίκα πρὸς αὐτὸν πεντηκόνταρχος ἑκάτερος μετὰ τῆς πεντη- Β κοστύος ἀφίκετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ Κυρίου πρὸς Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τοὺς τοῦτ' αὐτὸ πειραθέντας ποιῆσαι διαρρήδην εἰπόντος· • Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ; » Διὰ τοῦτο οὐ χᾶναι αὐτοῖς τὴν γῆν ᾔτησεν, οὐδὲ πυρί παραδοθῆναι τὴν φάλαγγα παρεκάλεσεν, ἀλλὰ τοῖς ζωϋφίοις ἐκείνοις κατατρω- θῆναι, καὶ τοῦ Θεοῦ διαγνόντας τὴν δύναμιν ὀψέ ποτε μεταμαθεῖν τὴν εὐσέβειαν. Τοσαύτην εἶχεν ὁ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν· τοσαύτης ἄνωθεν ἀπήλαυε χάριτος. Εν τούτοις διατελῶν, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἐν τοῖς θείοις αὐξανόμενος ἡμέραν, μετὰ τῆς μεγίστης ευκλείας τόνδε τὸν βίον ἀπέθετο, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστείλατο. Χρόνου δὲ διελθόντος, καὶ τοῦδε τοῦ ἄστεος ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα κρατοῦντος τῇ Περσικῇ βασιλείᾳ παραδοθέντος, ἐξῄεσαν μὲν ἅπαντες οἱ τὴν πόλιν οἰκοῦντες, έφερον δὲ τοῦ προμάχου τὸ σῶμα, ἀσχάλλοντες μὲν καὶ ὀλοφυρόμενοι τὴν μετοικίαν, ᾄδοντες δὲ τοῦ νικηφό ρου αριστέως τὴν δύναμιν. Οὐ γὰρ ἂν ἐκείνου περιόντος ὑπὸ βαρβάροις ἐγένοντο. Ταῦτα περὶ τοῦδε τοῦ θείου διεξελθὼν, εἰς ἑτέραν διήγησιν μεταβήσομαι, τῆς τούτου μεταλαχεῖν εὐλογίας ἀντιβολῶν. Β'. - ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ. - Ἰουλιανὸς, ὃν Σάββαν · ἐπίκλην οἱ ἐπιχώριοι τι μῶντες ὠνόμαζον, τὸν δὲ πρεσβύτην τῇ Ἑλλάδι φωνῇ σημαίνει τὸ ὄνομα, ἐν τῇ πάλαι μὲν Παρθυαίων 4, νῦν δὲ Ὀτροηνῶν ὀνομαζομένῃ, τὴν ἀσκητικὴν καλύ Την ἐπήξατο. Διατείνει δὲ αὕτη πρὸς μὲν ἑσπέραν μέχρις αὐτοῦ τοῦ ποταμοῦ τῆς ὄχθης· Εὐφράτης δὲ ὄνομα τούτῳ· πρὸς ἥλιον δὲ ἀνίσχοντα, τὸ τέρμα ἔχει τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας· ἡ γὰρ Ἀσσυρία διαδέχεται, πέρας οὖσα ἑσπέριον τῆς Περσικής βα- σιλείας, ἣν 'Αδιαβηνὴν οἱ μετὰ ταῦτα ὠνόμασαν. Ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει πολλαὶ μὲν πόλεις μεγάλαι καὶ του λυάνθρωποι, χώρα δὲ παμπόλλη μὲν οἰκουμένη, παμπόλλη δὲ ἀοίκητός τε καὶ ἔρημος. Ταύτης έσχα τιὰν τῆς ἐρήμου καταλαβὼν ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ, καὶ ἄντρον εὑρὼν οὐ χειροποίητον, οὐδὲ εὖ καὶ και λῶς ὀρωρυγμένον · ἀλλὰ βραχεῖάν τινα σκέπην παρ- έχειν δυναμένην τοῖς καταφεύγειν ἐθέλουσιν, ἀσπα σίως ᾤκησε τὸ χωρίον, τῶν χρυσίῳ καὶ ἀργύρῳ καὶ ταλαμπομένων βασιλείων νομίζων πολυτελέστερον. Ἐν τούτῳ διήγεν, ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος σιτίων μετ ταλαμβάνων. Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ ἄρτος ὁ κεγχριδίας, ■ Σάβαν. Σάββας Πάρθων. RELIGIOSA HISTORIA. • A minora, sed majora meo quidem judicio. Quod enim collapso muro urbs capta non fuerit, quodnam po- tuit majus esse miraculum? Ego vero præterea loc admiror summopere, quod, cum exsecra- tionibus uteretur, non petiit ut fulgura et fulmina in eos e cœlo mitterentur, quod magnus Elias fe- cit, quando ad ipsum uterque quinquagenarius cum militibus suis venit. Audiverat enim Domi- num Jacobo et Joanni, cum idem præstare cona- rentur, aperte dixisse: « Nescitis cujus spiritus sitis « ? » Et ideo non petiit ut terra eis debisce- ret, nec rogavit ut phalanx igne consumeretur, sed ut ab animalculis illis sauciaretur, unde divi- nam potentiam agnoscentes tandem aliquando pie- tatem condiscerent. Tanta fuit viri hujus apud Deum fiducia, tantam calitus consecutus est gra- tiam. In his perseverans, atque in divinis rebus incrementa capiens in dies, summa cum gloria vitam clausit, et ex his locis denigravit. Tempo- ris autem successu, cum in Persicam dominatio- nem ab eo qui tunc imperabat tradita urbs fuisset, excesserunt incolæ universi, et defensoris sui corpus extulerunt, migrationem quidem ægre fe- rentes et dolentes, sed fortissimi victoris virtutem laudibus celebrantes. Nec enim illo superstite in barbarorum potestatem venissent. His de viro di- vino expositis, ejus benedictionem implorans ad aliam narrationem progrediar. C D Luc. 1x, 5. - Julianus, quem indigenæ Sabbam, quod nomen senem Græca lingua significat, honoris causa co- gnominabant, in regione, quæ olim Parthyæorum, nunc Osroenorum dicitur, monasticum tu- gurium defixit. Pertingit autem regio illa, versus occasum quidem, ad ripam usque fluminis, cui nomen Euphrates: ad orientem vero solem, limi- tem habet Romani imperii; excipit enim illam Assyria, quæ Persici regni occidentalis cst termi- nus, quanı posteri Adiabenem appellarunt. In hac gente multæ * quidem sunt urbes magnæ et popu- losæ regionis autem partes plurimæ incolis fre- quentes, plurimæ desertæ et incultæ. Ad extrema hujus solitudinis vir hic divinus cum pervenisset, antrum nactus non manu factum, neque bene ac pulchre excavatum, sed quod adventantibus exi- guum tegumentum præbere posset, locum libenter inhabitavit, auro et argento fulgentibus palatiis magnificentiorem existimans. In hoc degens, semel in hebdomada cibum capiebat: cibus autem erat pa- nis miliaceus, isque furfuraceus, et obsonium sales. VARIAE LECTIONES. Hervetus recte ; quaquam et scribebatur list. eccl. 111, 19. • Hervet, 11. - JULIANUS.

γῆς· ἰδὼν δὲ καὶ τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐπὶ τοῦ τείχους βαδίζοντα, καὶ τοπάσας αὐτὸν ἐφεστάναι τῷ ἔργῳ τὸν βασιλέα, αλουργίδα γὰρ καὶ διάδημα περικείμεν νος ἑωράτο, Αγανάκτει μὲν κατὰ τῶν ἐξαπατησάντων καὶ στρατεῦσαι πεισάντων, καὶ τὸν βασιλέα μὴ παρ εἶναι φησάντων. Θανάτου δὲ ψῆφον κατὰ τούτων ἐξω ενεγκών, ἔλυσε τὸ στράτευμα, καὶ τὰ οἰκεῖα βασίλεια κατέλαβεν ὅτι τάχιστα. Τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τοῦδε τοῦ Εζεκίου τεθαυματούργηκεν ὁ Θεὸς, οὐ μείονα ἐκεί νων, ἀλλὰ καὶ μείζονα, ὡς ἔμοιγε δοκεῖ. Τὸ γὰρ καὶ τοῦ τείχους καταπεσόντος μὴ ἁλῶναι τὴν πόλιν, ποίαν θαύματος ὑπερβολὴν καταλείπει; Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτῳ κἀκεῖνο ἄγαν θαυμάζω, ὅτι καὶ ἀραῖς χρη- σάμενος, οὐ σκηπτούς ᾔτησεν ἐνεχθῆναι, καὶ κεραυ νούς, ὅπερ Ἠλίας ὁ μέγας ἐκεῖνος ἐποίησεν, ἡνίκα πρὸς αὐτὸν πεντηκόνταρχος ἑκάτερος μετὰ τῆς πεντη- Β κοστύος ἀφίκετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ Κυρίου πρὸς Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τοὺς τοῦτ' αὐτὸ πειραθέντας ποιῆσαι διαρρήδην εἰπόντος· • Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ; » Διὰ τοῦτο οὐ χᾶναι αὐτοῖς τὴν γῆν ᾔτησεν, οὐδὲ πυρί παραδοθῆναι τὴν φάλαγγα παρεκάλεσεν, ἀλλὰ τοῖς ζωϋφίοις ἐκείνοις κατατρω- θῆναι, καὶ τοῦ Θεοῦ διαγνόντας τὴν δύναμιν ὀψέ ποτε μεταμαθεῖν τὴν εὐσέβειαν. Τοσαύτην εἶχεν ὁ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν· τοσαύτης ἄνωθεν ἀπήλαυε χάριτος. Εν τούτοις διατελῶν, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἐν τοῖς θείοις αὐξανόμενος ἡμέραν, μετὰ τῆς μεγίστης ευκλείας τόνδε τὸν βίον ἀπέθετο, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστείλατο. Χρόνου δὲ διελθόντος, καὶ τοῦδε τοῦ ἄστεος ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα κρατοῦντος τῇ Περσικῇ βασιλείᾳ παραδοθέντος, ἐξῄεσαν μὲν ἅπαντες οἱ τὴν πόλιν οἰκοῦντες, έφερον δὲ τοῦ προμάχου τὸ σῶμα, ἀσχάλλοντες μὲν καὶ ὀλοφυρόμενοι τὴν μετοικίαν, ᾄδοντες δὲ τοῦ νικηφό ρου αριστέως τὴν δύναμιν. Οὐ γὰρ ἂν ἐκείνου περιόντος ὑπὸ βαρβάροις ἐγένοντο. Ταῦτα περὶ τοῦδε τοῦ θείου διεξελθὼν, εἰς ἑτέραν διήγησιν μεταβήσομαι, τῆς τούτου μεταλαχεῖν εὐλογίας ἀντιβολῶν. Β'. - ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ. - Ἰουλιανὸς, ὃν Σάββαν · ἐπίκλην οἱ ἐπιχώριοι τι μῶντες ὠνόμαζον, τὸν δὲ πρεσβύτην τῇ Ἑλλάδι φωνῇ σημαίνει τὸ ὄνομα, ἐν τῇ πάλαι μὲν Παρθυαίων 4, νῦν δὲ Ὀτροηνῶν ὀνομαζομένῃ, τὴν ἀσκητικὴν καλύ Την ἐπήξατο. Διατείνει δὲ αὕτη πρὸς μὲν ἑσπέραν μέχρις αὐτοῦ τοῦ ποταμοῦ τῆς ὄχθης· Εὐφράτης δὲ ὄνομα τούτῳ· πρὸς ἥλιον δὲ ἀνίσχοντα, τὸ τέρμα ἔχει τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας· ἡ γὰρ Ἀσσυρία διαδέχεται, πέρας οὖσα ἑσπέριον τῆς Περσικής βα- σιλείας, ἣν 'Αδιαβηνὴν οἱ μετὰ ταῦτα ὠνόμασαν. Ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει πολλαὶ μὲν πόλεις μεγάλαι καὶ του λυάνθρωποι, χώρα δὲ παμπόλλη μὲν οἰκουμένη, παμπόλλη δὲ ἀοίκητός τε καὶ ἔρημος. Ταύτης έσχα τιὰν τῆς ἐρήμου καταλαβὼν ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ, καὶ ἄντρον εὑρὼν οὐ χειροποίητον, οὐδὲ εὖ καὶ και λῶς ὀρωρυγμένον · ἀλλὰ βραχεῖάν τινα σκέπην παρ- έχειν δυναμένην τοῖς καταφεύγειν ἐθέλουσιν, ἀσπα σίως ᾤκησε τὸ χωρίον, τῶν χρυσίῳ καὶ ἀργύρῳ καὶ ταλαμπομένων βασιλείων νομίζων πολυτελέστερον. Ἐν τούτῳ διήγεν, ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος σιτίων μετ ταλαμβάνων. Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ ἄρτος ὁ κεγχριδίας, ■ Σάβαν. Σάββας Πάρθων. RELIGIOSA HISTORIA. • A minora, sed majora meo quidem judicio. Quod enim collapso muro urbs capta non fuerit, quodnam po- tuit majus esse miraculum? Ego vero præterea loc admiror summopere, quod, cum exsecra- tionibus uteretur, non petiit ut fulgura et fulmina in eos e cœlo mitterentur, quod magnus Elias fe- cit, quando ad ipsum uterque quinquagenarius cum militibus suis venit. Audiverat enim Domi- num Jacobo et Joanni, cum idem præstare cona- rentur, aperte dixisse: « Nescitis cujus spiritus sitis « ? » Et ideo non petiit ut terra eis debisce- ret, nec rogavit ut phalanx igne consumeretur, sed ut ab animalculis illis sauciaretur, unde divi- nam potentiam agnoscentes tandem aliquando pie- tatem condiscerent. Tanta fuit viri hujus apud Deum fiducia, tantam calitus consecutus est gra- tiam. In his perseverans, atque in divinis rebus incrementa capiens in dies, summa cum gloria vitam clausit, et ex his locis denigravit. Tempo- ris autem successu, cum in Persicam dominatio- nem ab eo qui tunc imperabat tradita urbs fuisset, excesserunt incolæ universi, et defensoris sui corpus extulerunt, migrationem quidem ægre fe- rentes et dolentes, sed fortissimi victoris virtutem laudibus celebrantes. Nec enim illo superstite in barbarorum potestatem venissent. His de viro di- vino expositis, ejus benedictionem implorans ad aliam narrationem progrediar. C D Luc. 1x, 5. - Julianus, quem indigenæ Sabbam, quod nomen senem Græca lingua significat, honoris causa co- gnominabant, in regione, quæ olim Parthyæorum, nunc Osroenorum dicitur, monasticum tu- gurium defixit. Pertingit autem regio illa, versus occasum quidem, ad ripam usque fluminis, cui nomen Euphrates: ad orientem vero solem, limi- tem habet Romani imperii; excipit enim illam Assyria, quæ Persici regni occidentalis cst termi- nus, quanı posteri Adiabenem appellarunt. In hac gente multæ * quidem sunt urbes magnæ et popu- losæ regionis autem partes plurimæ incolis fre- quentes, plurimæ desertæ et incultæ. Ad extrema hujus solitudinis vir hic divinus cum pervenisset, antrum nactus non manu factum, neque bene ac pulchre excavatum, sed quod adventantibus exi- guum tegumentum præbere posset, locum libenter inhabitavit, auro et argento fulgentibus palatiis magnificentiorem existimans. In hoc degens, semel in hebdomada cibum capiebat: cibus autem erat pa- nis miliaceus, isque furfuraceus, et obsonium sales. VARIAE LECTIONES. Hervetus recte ; quaquam et scribebatur list. eccl. 111, 19. • Hervet, 11. - JULIANUS.

καὶ αὐτὸς πιτυρίας· ὄψον δὲ οἱ ἄλες· πόμα δὲ ἥδι Β στον τὸ αὐτοφυὲς τῶν ὑδάτων νῆμα, καὶ τοῦτο δὲ οὐ τῷ κόρῳ μετρούμενον, ἀλλὰ τῇ χρείᾳ τῆς προκα- ταβληθείσης τροφῆς ὁριζόμενον. Τρυφὴ δὲ ἦν αὐτῷ, καὶ χλιδή, καὶ πανδαισία παντοδαπή, ἡ τοῦ Δαδίδ ὑμνῳδία, καὶ ἡ διηνεκής πρὸς Θεὸν ὁμιλία. Τούτων ἀπλήστως ἀπολαύων, κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο· ἀλλ' ἀεὶ μὲν ἐνεπίμπλατο, ἀεὶ δὲ ἐβόα, ο Ὡς γλυκέα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγιά σου ! ὑπὲρ μέλι καὶ κη- ρίον τῷ στόματί μου. Ηκουσε δὲ πάλιν τοῦ μαχα- ρίου Δαβιδ λέγοντος· « Τὰ κρίματα Κυρίου ἀληθινά, δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν, καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. » Ηκουσεν αὐτοῦ πάλιν λέγοντος· « Κα- τατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου, καὶ αὖθις, • Εὐφρανθήτω ἡ καρδία ζητούντων τὸν Κύριον, καὶ, ο Εὔφρανον τὴν καρδίαν μου, τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου. Καί · › Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος.» Καί · ι Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς Θεὸν, τὸν ἰσχυ ρὸν καὶ ζῶντα. » Καί · Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου. » Καὶ μετέθηκεν εἰς ἑαυτὸν τοῦ ταῦτα εἰρηκότος τὸν ἔρωτα. Τούτου γάρ χάριν αὐτὰ καὶ Δαβὶδ ὁ μέγας ᾄδων ἐδίδασκεν, ὡς ἂν πολλοὺς κοι- νωνοὺς καὶ συνεραστὰς τοῦ Θεοῦ καταστήσεις. Κα! οὐ διήμαρτε τῆς ἐλπίδος· ἀλλὰ καὶ τοῦτον τὸν θε σπέσιον ἄνδρα, και μυρίους ἑτέρους τῷ θείῳ κατ έτρωσεν ἔρωτι. Τοσοῦτον γὰρ οὗτος ἐδέξατο φίλτρου πυρσόν, ὡς μεθύειν τῷ πόθῳ, καὶ μηδὲν ὁρᾷν τῶν γηίνων, μόνον δὲ τὸν ἐρώμενον καὶ νύκτωρ ὀνει ροπολεῖν, καὶ μεθ' ἡμέραν φαντάζεσθαι. Ταύτην αὐτοῦ τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν πολλοὶ με μαθηκότες, οἱ μὲν ἐκ γειτόνων οἰκοῦντες, οἱ δὲ πόῤῥωθεν · ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη διέθεε πάντοσε· ἔδραμον ἱκετεύοντες τῆς παλαίστρας μεταλαγεῖν, καὶ ὑπ' αὐτῷ οἷόν τινι γυμναστῇ καὶ παιδοτρίβῃ τὸ λοιπὸν βιοτεύειν. Θηρεύουσι γὰρ οὐ μόνον ὄρνιθες ὄρνιθας άδοντες, καὶ πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ὁμογενεῖς ἐχε καλούμενοι, καὶ ταῖς περικειμέναις περιπείροντες πάν γαις· ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι τοὺς ὁμοφυεῖς, οἱ μὲν εἰς λώβην, οἱ δὲ εἰς σωτηρίαν ἀγρεύουσιν. Οὕτω συναγει- ρόμενοι δέκα μὲν ταχέως ἐγένοντο, εἶτα διπλάσιοι καὶ τριπλάσιοι εἶτα τὸν ἑκατὸν ἐπλήρωσαν ἀριθμόν. Καὶ τοσούτους δὲ γενομένους ἐκεῖνο τὸ ἄντρον ἐδέχετο· ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ πρεσβύτου τῆς τοῦ σώματος κατηγορεῖν θεραπείας. Ἐσιτοῦντο δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ παιδοτρίβη παραπλησίως τὸν κεγχρυδίαν ἄρτον τοῖς ἅλατιν ἡδυνόμενον. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τῶν αὐ τοφυῶν λαχάνων συλλέγοντες, εἶτα κεράμους ἐμ- φοροῦντες, καὶ τῆς ἅλμης ὅσον ἀπόχρη μιγνύντες, εἶχον όψον οἱ θεραπείας δεόμενοι. Τούτῳ δὲ τῷ λα- χάνῳ τὰ νενοτισμένα τῶν οἰκημάτων πολέμια· εὐ- ρώτα γὰρ αὐτῷ καὶ σηπεδόνα πέφυκεν ἐμποιεῖν. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ πάθους περὶ τόδε τὸ ὄψον γεγενημένου· πολλὴν γὰρ πανταχόθεν τὸ ἄντρον εἰσεδέχετο τὴν νοτίδα· ἱκέτευον τὸν πρεσβύτην οἱ θιασῶται, οἰκίσκον τινὰ βραχὺν σφίσιν ἐπιτρέψαι ο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Fulus vero suavissimus, nativum aquæ fluentum : A nec potum hunc satietate metiebatur, sed sumpti aille cibi necessitate definiebat. Deliciæ porro illi, et lautæ atque opiparæ dapes erant, Davidicorum hymnorum decantatio, et assidua cum Deo collo- quia. Ilis inexplebiliter cum frueretur, satietatem capere nolebat, sed cum semper impleretur semper clamabat Quam dulcia faucibus meis eloquia tua ! super mel et favum ori meo s. » Beatum quo- que David audivit dicentem : ‹Judicia Domini vera justificata in idipsum, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum °. » Audivit illum rursus dicentem: • Delectare in Domino, et dabit tibi peti- tiones cordis tui P;ɔ et iterum: ‹ Lætetur cor quæ- rentium Dominumq;, et: «Latifica cor meum, ut timeat nomen tuum³;ɔ et : «Gustate et videte, quam benignus sit Dominus; et: Sitivit anima mea ad Deum fortem et vivum t ; et : Adhæsit anima mea post le ". Atque illius qui hæc dixit amorem in se transtulit. Ideo enim magnus David canens docebat, ut amoris divini participes sociosque mul- tos efficeret. Neque vero spe falsus est, sed et divinum hunc virum, et alios innumerabiles divino amore sauciavit. Hic enim tanto amoris igne fuit incen- sus, ut desiderio inebriaretur, et terrenarum rerum nihil videret, solum dilectum et noctu somnians. et meditans interdiu. Hanc suminain ejus philosophiam multi, tum e C vicinis, tum e longius dissitis, cum audivissent • ( alala enim fana oras omnes pervaserat), accur- rebant, orantes ut palæstræ participes fierent, sub coque tanquam gymnasii magistro et pædotriba in posterum viverent. Non enim aves solæ can- tando aves venantur, cognatas ad se evocantes, et subjectis laqueis implicantes: sed homines etiam naturæ suæ socios captant, alii quidem ad exitium, alii vero ad salutem. Iloc modo congregati brevi decem fuere, dehinc duplo et triplo plures, inde ad centesimum postea numerum pervenere, et, tam multi cum essent, antro illo continebantur. A sene quippe dilicerant curam corporis negligere. Vescebantur autem ipsi quoque, sicut magister, hordeaceo pane sale condito. Successu vero tempo- ris olera sponte nascentia colligentes et fictilia vasa implentes, muriæ quantum satis erat miscebant, obsonium iis futurum qui opus haberent curatione. Iluic autem olerum generi humida habitacula in- festa sunt : situm enim illi et putredinem inducere solent. Quæ labes huic obsonio cum accidisset (in antrum enim multus undique humor influebat), rogarunt senem discipuli, ut sibi parvam aliquam cellulam exstruere liceret, quanta capiendis obsonii hujus vasis satis esset. Ille autem primo quidem D Psal. Cavill, 403. • Psal. xviii, 9. 10. ℗ Psal. xxxiv, 4. q Psal. civ, 3. × Psal. Lxxxv, 4, 11. • Psal. xxzını, 9. • Psal. xLi, 3. u Psal. Lx11, 9.

καὶ αὐτὸς πιτυρίας· ὄψον δὲ οἱ ἄλες· πόμα δὲ ἥδι Β στον τὸ αὐτοφυὲς τῶν ὑδάτων νῆμα, καὶ τοῦτο δὲ οὐ τῷ κόρῳ μετρούμενον, ἀλλὰ τῇ χρείᾳ τῆς προκα- ταβληθείσης τροφῆς ὁριζόμενον. Τρυφὴ δὲ ἦν αὐτῷ, καὶ χλιδή, καὶ πανδαισία παντοδαπή, ἡ τοῦ Δαδίδ ὑμνῳδία, καὶ ἡ διηνεκής πρὸς Θεὸν ὁμιλία. Τούτων ἀπλήστως ἀπολαύων, κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο· ἀλλ' ἀεὶ μὲν ἐνεπίμπλατο, ἀεὶ δὲ ἐβόα, ο Ὡς γλυκέα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγιά σου ! ὑπὲρ μέλι καὶ κη- ρίον τῷ στόματί μου. Ηκουσε δὲ πάλιν τοῦ μαχα- ρίου Δαβιδ λέγοντος· « Τὰ κρίματα Κυρίου ἀληθινά, δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν, καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. » Ηκουσεν αὐτοῦ πάλιν λέγοντος· « Κα- τατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου, καὶ αὖθις, • Εὐφρανθήτω ἡ καρδία ζητούντων τὸν Κύριον, καὶ, ο Εὔφρανον τὴν καρδίαν μου, τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου. Καί · › Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος.» Καί · ι Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς Θεὸν, τὸν ἰσχυ ρὸν καὶ ζῶντα. » Καί · Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου. » Καὶ μετέθηκεν εἰς ἑαυτὸν τοῦ ταῦτα εἰρηκότος τὸν ἔρωτα. Τούτου γάρ χάριν αὐτὰ καὶ Δαβὶδ ὁ μέγας ᾄδων ἐδίδασκεν, ὡς ἂν πολλοὺς κοι- νωνοὺς καὶ συνεραστὰς τοῦ Θεοῦ καταστήσεις. Κα! οὐ διήμαρτε τῆς ἐλπίδος· ἀλλὰ καὶ τοῦτον τὸν θε σπέσιον ἄνδρα, και μυρίους ἑτέρους τῷ θείῳ κατ έτρωσεν ἔρωτι. Τοσοῦτον γὰρ οὗτος ἐδέξατο φίλτρου πυρσόν, ὡς μεθύειν τῷ πόθῳ, καὶ μηδὲν ὁρᾷν τῶν γηίνων, μόνον δὲ τὸν ἐρώμενον καὶ νύκτωρ ὀνει ροπολεῖν, καὶ μεθ' ἡμέραν φαντάζεσθαι. Ταύτην αὐτοῦ τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν πολλοὶ με μαθηκότες, οἱ μὲν ἐκ γειτόνων οἰκοῦντες, οἱ δὲ πόῤῥωθεν · ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη διέθεε πάντοσε· ἔδραμον ἱκετεύοντες τῆς παλαίστρας μεταλαγεῖν, καὶ ὑπ' αὐτῷ οἷόν τινι γυμναστῇ καὶ παιδοτρίβῃ τὸ λοιπὸν βιοτεύειν. Θηρεύουσι γὰρ οὐ μόνον ὄρνιθες ὄρνιθας άδοντες, καὶ πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ὁμογενεῖς ἐχε καλούμενοι, καὶ ταῖς περικειμέναις περιπείροντες πάν γαις· ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι τοὺς ὁμοφυεῖς, οἱ μὲν εἰς λώβην, οἱ δὲ εἰς σωτηρίαν ἀγρεύουσιν. Οὕτω συναγει- ρόμενοι δέκα μὲν ταχέως ἐγένοντο, εἶτα διπλάσιοι καὶ τριπλάσιοι εἶτα τὸν ἑκατὸν ἐπλήρωσαν ἀριθμόν. Καὶ τοσούτους δὲ γενομένους ἐκεῖνο τὸ ἄντρον ἐδέχετο· ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ πρεσβύτου τῆς τοῦ σώματος κατηγορεῖν θεραπείας. Ἐσιτοῦντο δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ παιδοτρίβη παραπλησίως τὸν κεγχρυδίαν ἄρτον τοῖς ἅλατιν ἡδυνόμενον. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τῶν αὐ τοφυῶν λαχάνων συλλέγοντες, εἶτα κεράμους ἐμ- φοροῦντες, καὶ τῆς ἅλμης ὅσον ἀπόχρη μιγνύντες, εἶχον όψον οἱ θεραπείας δεόμενοι. Τούτῳ δὲ τῷ λα- χάνῳ τὰ νενοτισμένα τῶν οἰκημάτων πολέμια· εὐ- ρώτα γὰρ αὐτῷ καὶ σηπεδόνα πέφυκεν ἐμποιεῖν. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ πάθους περὶ τόδε τὸ ὄψον γεγενημένου· πολλὴν γὰρ πανταχόθεν τὸ ἄντρον εἰσεδέχετο τὴν νοτίδα· ἱκέτευον τὸν πρεσβύτην οἱ θιασῶται, οἰκίσκον τινὰ βραχὺν σφίσιν ἐπιτρέψαι ο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Fulus vero suavissimus, nativum aquæ fluentum : A nec potum hunc satietate metiebatur, sed sumpti aille cibi necessitate definiebat. Deliciæ porro illi, et lautæ atque opiparæ dapes erant, Davidicorum hymnorum decantatio, et assidua cum Deo collo- quia. Ilis inexplebiliter cum frueretur, satietatem capere nolebat, sed cum semper impleretur semper clamabat Quam dulcia faucibus meis eloquia tua ! super mel et favum ori meo s. » Beatum quo- que David audivit dicentem : ‹Judicia Domini vera justificata in idipsum, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum °. » Audivit illum rursus dicentem: • Delectare in Domino, et dabit tibi peti- tiones cordis tui P;ɔ et iterum: ‹ Lætetur cor quæ- rentium Dominumq;, et: «Latifica cor meum, ut timeat nomen tuum³;ɔ et : «Gustate et videte, quam benignus sit Dominus; et: Sitivit anima mea ad Deum fortem et vivum t ; et : Adhæsit anima mea post le ". Atque illius qui hæc dixit amorem in se transtulit. Ideo enim magnus David canens docebat, ut amoris divini participes sociosque mul- tos efficeret. Neque vero spe falsus est, sed et divinum hunc virum, et alios innumerabiles divino amore sauciavit. Hic enim tanto amoris igne fuit incen- sus, ut desiderio inebriaretur, et terrenarum rerum nihil videret, solum dilectum et noctu somnians. et meditans interdiu. Hanc suminain ejus philosophiam multi, tum e C vicinis, tum e longius dissitis, cum audivissent • ( alala enim fana oras omnes pervaserat), accur- rebant, orantes ut palæstræ participes fierent, sub coque tanquam gymnasii magistro et pædotriba in posterum viverent. Non enim aves solæ can- tando aves venantur, cognatas ad se evocantes, et subjectis laqueis implicantes: sed homines etiam naturæ suæ socios captant, alii quidem ad exitium, alii vero ad salutem. Iloc modo congregati brevi decem fuere, dehinc duplo et triplo plures, inde ad centesimum postea numerum pervenere, et, tam multi cum essent, antro illo continebantur. A sene quippe dilicerant curam corporis negligere. Vescebantur autem ipsi quoque, sicut magister, hordeaceo pane sale condito. Successu vero tempo- ris olera sponte nascentia colligentes et fictilia vasa implentes, muriæ quantum satis erat miscebant, obsonium iis futurum qui opus haberent curatione. Iluic autem olerum generi humida habitacula in- festa sunt : situm enim illi et putredinem inducere solent. Quæ labes huic obsonio cum accidisset (in antrum enim multus undique humor influebat), rogarunt senem discipuli, ut sibi parvam aliquam cellulam exstruere liceret, quanta capiendis obsonii hujus vasis satis esset. Ille autem primo quidem D Psal. Cavill, 403. • Psal. xviii, 9. 10. ℗ Psal. xxxiv, 4. q Psal. civ, 3. × Psal. Lxxxv, 4, 11. • Psal. xxzını, 9. • Psal. xLi, 3. u Psal. Lx11, 9.

καὶ αὐτὸς πιτυρίας· ὄψον δὲ οἱ ἄλες· πόμα δὲ ἥδι Β στον τὸ αὐτοφυὲς τῶν ὑδάτων νῆμα, καὶ τοῦτο δὲ οὐ τῷ κόρῳ μετρούμενον, ἀλλὰ τῇ χρείᾳ τῆς προκα- ταβληθείσης τροφῆς ὁριζόμενον. Τρυφὴ δὲ ἦν αὐτῷ, καὶ χλιδή, καὶ πανδαισία παντοδαπή, ἡ τοῦ Δαδίδ ὑμνῳδία, καὶ ἡ διηνεκής πρὸς Θεὸν ὁμιλία. Τούτων ἀπλήστως ἀπολαύων, κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο· ἀλλ' ἀεὶ μὲν ἐνεπίμπλατο, ἀεὶ δὲ ἐβόα, ο Ὡς γλυκέα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγιά σου ! ὑπὲρ μέλι καὶ κη- ρίον τῷ στόματί μου. Ηκουσε δὲ πάλιν τοῦ μαχα- ρίου Δαβιδ λέγοντος· « Τὰ κρίματα Κυρίου ἀληθινά, δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν, καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. » Ηκουσεν αὐτοῦ πάλιν λέγοντος· « Κα- τατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου, καὶ αὖθις, • Εὐφρανθήτω ἡ καρδία ζητούντων τὸν Κύριον, καὶ, ο Εὔφρανον τὴν καρδίαν μου, τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου. Καί · › Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος.» Καί · ι Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς Θεὸν, τὸν ἰσχυ ρὸν καὶ ζῶντα. » Καί · Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου. » Καὶ μετέθηκεν εἰς ἑαυτὸν τοῦ ταῦτα εἰρηκότος τὸν ἔρωτα. Τούτου γάρ χάριν αὐτὰ καὶ Δαβὶδ ὁ μέγας ᾄδων ἐδίδασκεν, ὡς ἂν πολλοὺς κοι- νωνοὺς καὶ συνεραστὰς τοῦ Θεοῦ καταστήσεις. Κα! οὐ διήμαρτε τῆς ἐλπίδος· ἀλλὰ καὶ τοῦτον τὸν θε σπέσιον ἄνδρα, και μυρίους ἑτέρους τῷ θείῳ κατ έτρωσεν ἔρωτι. Τοσοῦτον γὰρ οὗτος ἐδέξατο φίλτρου πυρσόν, ὡς μεθύειν τῷ πόθῳ, καὶ μηδὲν ὁρᾷν τῶν γηίνων, μόνον δὲ τὸν ἐρώμενον καὶ νύκτωρ ὀνει ροπολεῖν, καὶ μεθ' ἡμέραν φαντάζεσθαι. Ταύτην αὐτοῦ τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν πολλοὶ με μαθηκότες, οἱ μὲν ἐκ γειτόνων οἰκοῦντες, οἱ δὲ πόῤῥωθεν · ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη διέθεε πάντοσε· ἔδραμον ἱκετεύοντες τῆς παλαίστρας μεταλαγεῖν, καὶ ὑπ' αὐτῷ οἷόν τινι γυμναστῇ καὶ παιδοτρίβῃ τὸ λοιπὸν βιοτεύειν. Θηρεύουσι γὰρ οὐ μόνον ὄρνιθες ὄρνιθας άδοντες, καὶ πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ὁμογενεῖς ἐχε καλούμενοι, καὶ ταῖς περικειμέναις περιπείροντες πάν γαις· ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι τοὺς ὁμοφυεῖς, οἱ μὲν εἰς λώβην, οἱ δὲ εἰς σωτηρίαν ἀγρεύουσιν. Οὕτω συναγει- ρόμενοι δέκα μὲν ταχέως ἐγένοντο, εἶτα διπλάσιοι καὶ τριπλάσιοι εἶτα τὸν ἑκατὸν ἐπλήρωσαν ἀριθμόν. Καὶ τοσούτους δὲ γενομένους ἐκεῖνο τὸ ἄντρον ἐδέχετο· ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ πρεσβύτου τῆς τοῦ σώματος κατηγορεῖν θεραπείας. Ἐσιτοῦντο δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ παιδοτρίβη παραπλησίως τὸν κεγχρυδίαν ἄρτον τοῖς ἅλατιν ἡδυνόμενον. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τῶν αὐ τοφυῶν λαχάνων συλλέγοντες, εἶτα κεράμους ἐμ- φοροῦντες, καὶ τῆς ἅλμης ὅσον ἀπόχρη μιγνύντες, εἶχον όψον οἱ θεραπείας δεόμενοι. Τούτῳ δὲ τῷ λα- χάνῳ τὰ νενοτισμένα τῶν οἰκημάτων πολέμια· εὐ- ρώτα γὰρ αὐτῷ καὶ σηπεδόνα πέφυκεν ἐμποιεῖν. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ πάθους περὶ τόδε τὸ ὄψον γεγενημένου· πολλὴν γὰρ πανταχόθεν τὸ ἄντρον εἰσεδέχετο τὴν νοτίδα· ἱκέτευον τὸν πρεσβύτην οἱ θιασῶται, οἰκίσκον τινὰ βραχὺν σφίσιν ἐπιτρέψαι ο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Fulus vero suavissimus, nativum aquæ fluentum : A nec potum hunc satietate metiebatur, sed sumpti aille cibi necessitate definiebat. Deliciæ porro illi, et lautæ atque opiparæ dapes erant, Davidicorum hymnorum decantatio, et assidua cum Deo collo- quia. Ilis inexplebiliter cum frueretur, satietatem capere nolebat, sed cum semper impleretur semper clamabat Quam dulcia faucibus meis eloquia tua ! super mel et favum ori meo s. » Beatum quo- que David audivit dicentem : ‹Judicia Domini vera justificata in idipsum, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum °. » Audivit illum rursus dicentem: • Delectare in Domino, et dabit tibi peti- tiones cordis tui P;ɔ et iterum: ‹ Lætetur cor quæ- rentium Dominumq;, et: «Latifica cor meum, ut timeat nomen tuum³;ɔ et : «Gustate et videte, quam benignus sit Dominus; et: Sitivit anima mea ad Deum fortem et vivum t ; et : Adhæsit anima mea post le ". Atque illius qui hæc dixit amorem in se transtulit. Ideo enim magnus David canens docebat, ut amoris divini participes sociosque mul- tos efficeret. Neque vero spe falsus est, sed et divinum hunc virum, et alios innumerabiles divino amore sauciavit. Hic enim tanto amoris igne fuit incen- sus, ut desiderio inebriaretur, et terrenarum rerum nihil videret, solum dilectum et noctu somnians. et meditans interdiu. Hanc suminain ejus philosophiam multi, tum e C vicinis, tum e longius dissitis, cum audivissent • ( alala enim fana oras omnes pervaserat), accur- rebant, orantes ut palæstræ participes fierent, sub coque tanquam gymnasii magistro et pædotriba in posterum viverent. Non enim aves solæ can- tando aves venantur, cognatas ad se evocantes, et subjectis laqueis implicantes: sed homines etiam naturæ suæ socios captant, alii quidem ad exitium, alii vero ad salutem. Iloc modo congregati brevi decem fuere, dehinc duplo et triplo plures, inde ad centesimum postea numerum pervenere, et, tam multi cum essent, antro illo continebantur. A sene quippe dilicerant curam corporis negligere. Vescebantur autem ipsi quoque, sicut magister, hordeaceo pane sale condito. Successu vero tempo- ris olera sponte nascentia colligentes et fictilia vasa implentes, muriæ quantum satis erat miscebant, obsonium iis futurum qui opus haberent curatione. Iluic autem olerum generi humida habitacula in- festa sunt : situm enim illi et putredinem inducere solent. Quæ labes huic obsonio cum accidisset (in antrum enim multus undique humor influebat), rogarunt senem discipuli, ut sibi parvam aliquam cellulam exstruere liceret, quanta capiendis obsonii hujus vasis satis esset. Ille autem primo quidem D Psal. Cavill, 403. • Psal. xviii, 9. 10. ℗ Psal. xxxiv, 4. q Psal. civ, 3. × Psal. Lxxxv, 4, 11. • Psal. xxzını, 9. • Psal. xLi, 3. u Psal. Lx11, 9.

καὶ αὐτὸς πιτυρίας· ὄψον δὲ οἱ ἄλες· πόμα δὲ ἥδι Β στον τὸ αὐτοφυὲς τῶν ὑδάτων νῆμα, καὶ τοῦτο δὲ οὐ τῷ κόρῳ μετρούμενον, ἀλλὰ τῇ χρείᾳ τῆς προκα- ταβληθείσης τροφῆς ὁριζόμενον. Τρυφὴ δὲ ἦν αὐτῷ, καὶ χλιδή, καὶ πανδαισία παντοδαπή, ἡ τοῦ Δαδίδ ὑμνῳδία, καὶ ἡ διηνεκής πρὸς Θεὸν ὁμιλία. Τούτων ἀπλήστως ἀπολαύων, κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο· ἀλλ' ἀεὶ μὲν ἐνεπίμπλατο, ἀεὶ δὲ ἐβόα, ο Ὡς γλυκέα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγιά σου ! ὑπὲρ μέλι καὶ κη- ρίον τῷ στόματί μου. Ηκουσε δὲ πάλιν τοῦ μαχα- ρίου Δαβιδ λέγοντος· « Τὰ κρίματα Κυρίου ἀληθινά, δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν, καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. » Ηκουσεν αὐτοῦ πάλιν λέγοντος· « Κα- τατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου, καὶ αὖθις, • Εὐφρανθήτω ἡ καρδία ζητούντων τὸν Κύριον, καὶ, ο Εὔφρανον τὴν καρδίαν μου, τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου. Καί · › Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος.» Καί · ι Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς Θεὸν, τὸν ἰσχυ ρὸν καὶ ζῶντα. » Καί · Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου. » Καὶ μετέθηκεν εἰς ἑαυτὸν τοῦ ταῦτα εἰρηκότος τὸν ἔρωτα. Τούτου γάρ χάριν αὐτὰ καὶ Δαβὶδ ὁ μέγας ᾄδων ἐδίδασκεν, ὡς ἂν πολλοὺς κοι- νωνοὺς καὶ συνεραστὰς τοῦ Θεοῦ καταστήσεις. Κα! οὐ διήμαρτε τῆς ἐλπίδος· ἀλλὰ καὶ τοῦτον τὸν θε σπέσιον ἄνδρα, και μυρίους ἑτέρους τῷ θείῳ κατ έτρωσεν ἔρωτι. Τοσοῦτον γὰρ οὗτος ἐδέξατο φίλτρου πυρσόν, ὡς μεθύειν τῷ πόθῳ, καὶ μηδὲν ὁρᾷν τῶν γηίνων, μόνον δὲ τὸν ἐρώμενον καὶ νύκτωρ ὀνει ροπολεῖν, καὶ μεθ' ἡμέραν φαντάζεσθαι. Ταύτην αὐτοῦ τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν πολλοὶ με μαθηκότες, οἱ μὲν ἐκ γειτόνων οἰκοῦντες, οἱ δὲ πόῤῥωθεν · ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη διέθεε πάντοσε· ἔδραμον ἱκετεύοντες τῆς παλαίστρας μεταλαγεῖν, καὶ ὑπ' αὐτῷ οἷόν τινι γυμναστῇ καὶ παιδοτρίβῃ τὸ λοιπὸν βιοτεύειν. Θηρεύουσι γὰρ οὐ μόνον ὄρνιθες ὄρνιθας άδοντες, καὶ πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ὁμογενεῖς ἐχε καλούμενοι, καὶ ταῖς περικειμέναις περιπείροντες πάν γαις· ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι τοὺς ὁμοφυεῖς, οἱ μὲν εἰς λώβην, οἱ δὲ εἰς σωτηρίαν ἀγρεύουσιν. Οὕτω συναγει- ρόμενοι δέκα μὲν ταχέως ἐγένοντο, εἶτα διπλάσιοι καὶ τριπλάσιοι εἶτα τὸν ἑκατὸν ἐπλήρωσαν ἀριθμόν. Καὶ τοσούτους δὲ γενομένους ἐκεῖνο τὸ ἄντρον ἐδέχετο· ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ πρεσβύτου τῆς τοῦ σώματος κατηγορεῖν θεραπείας. Ἐσιτοῦντο δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ παιδοτρίβη παραπλησίως τὸν κεγχρυδίαν ἄρτον τοῖς ἅλατιν ἡδυνόμενον. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τῶν αὐ τοφυῶν λαχάνων συλλέγοντες, εἶτα κεράμους ἐμ- φοροῦντες, καὶ τῆς ἅλμης ὅσον ἀπόχρη μιγνύντες, εἶχον όψον οἱ θεραπείας δεόμενοι. Τούτῳ δὲ τῷ λα- χάνῳ τὰ νενοτισμένα τῶν οἰκημάτων πολέμια· εὐ- ρώτα γὰρ αὐτῷ καὶ σηπεδόνα πέφυκεν ἐμποιεῖν. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ πάθους περὶ τόδε τὸ ὄψον γεγενημένου· πολλὴν γὰρ πανταχόθεν τὸ ἄντρον εἰσεδέχετο τὴν νοτίδα· ἱκέτευον τὸν πρεσβύτην οἱ θιασῶται, οἰκίσκον τινὰ βραχὺν σφίσιν ἐπιτρέψαι ο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Fulus vero suavissimus, nativum aquæ fluentum : A nec potum hunc satietate metiebatur, sed sumpti aille cibi necessitate definiebat. Deliciæ porro illi, et lautæ atque opiparæ dapes erant, Davidicorum hymnorum decantatio, et assidua cum Deo collo- quia. Ilis inexplebiliter cum frueretur, satietatem capere nolebat, sed cum semper impleretur semper clamabat Quam dulcia faucibus meis eloquia tua ! super mel et favum ori meo s. » Beatum quo- que David audivit dicentem : ‹Judicia Domini vera justificata in idipsum, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum °. » Audivit illum rursus dicentem: • Delectare in Domino, et dabit tibi peti- tiones cordis tui P;ɔ et iterum: ‹ Lætetur cor quæ- rentium Dominumq;, et: «Latifica cor meum, ut timeat nomen tuum³;ɔ et : «Gustate et videte, quam benignus sit Dominus; et: Sitivit anima mea ad Deum fortem et vivum t ; et : Adhæsit anima mea post le ". Atque illius qui hæc dixit amorem in se transtulit. Ideo enim magnus David canens docebat, ut amoris divini participes sociosque mul- tos efficeret. Neque vero spe falsus est, sed et divinum hunc virum, et alios innumerabiles divino amore sauciavit. Hic enim tanto amoris igne fuit incen- sus, ut desiderio inebriaretur, et terrenarum rerum nihil videret, solum dilectum et noctu somnians. et meditans interdiu. Hanc suminain ejus philosophiam multi, tum e C vicinis, tum e longius dissitis, cum audivissent • ( alala enim fana oras omnes pervaserat), accur- rebant, orantes ut palæstræ participes fierent, sub coque tanquam gymnasii magistro et pædotriba in posterum viverent. Non enim aves solæ can- tando aves venantur, cognatas ad se evocantes, et subjectis laqueis implicantes: sed homines etiam naturæ suæ socios captant, alii quidem ad exitium, alii vero ad salutem. Iloc modo congregati brevi decem fuere, dehinc duplo et triplo plures, inde ad centesimum postea numerum pervenere, et, tam multi cum essent, antro illo continebantur. A sene quippe dilicerant curam corporis negligere. Vescebantur autem ipsi quoque, sicut magister, hordeaceo pane sale condito. Successu vero tempo- ris olera sponte nascentia colligentes et fictilia vasa implentes, muriæ quantum satis erat miscebant, obsonium iis futurum qui opus haberent curatione. Iluic autem olerum generi humida habitacula in- festa sunt : situm enim illi et putredinem inducere solent. Quæ labes huic obsonio cum accidisset (in antrum enim multus undique humor influebat), rogarunt senem discipuli, ut sibi parvam aliquam cellulam exstruere liceret, quanta capiendis obsonii hujus vasis satis esset. Ille autem primo quidem D Psal. Cavill, 403. • Psal. xviii, 9. 10. ℗ Psal. xxxiv, 4. q Psal. civ, 3. × Psal. Lxxxv, 4, 11. • Psal. xxzını, 9. • Psal. xLi, 3. u Psal. Lx11, 9.

είμασθαι, τοῖς τοῦδε τοῦ ἔψου γείοις. Ὁ δὲ τὰ μὲν πρῶτα τὴν χετο· ἀψὲ δέ ποτε πεισθείς· ἐδιδάχθη γὰρ ὑπὸ τοῦ μεγάλου Παύλου, μὴ τὰ ἑαυτοῦ ζητεῖν, ἀλλὰ τοῖς τα πεινοῖς συναπάγεσθαι· ἐδίδου μὲν τοῦ οἰκίσκου τὰ μέτρα βραχέα τινὰ καὶ σμικρά, ἀπῄει δὲ πόῤῥω τοῦ ἄντρος, τὰς συνήθως τῷ Θεῷ προσοίσων ικετείας. Ειώθει γὰρ πεντήκοντα μὲν πολλάκις σταδίους, ἔστι δ' ὅτε καὶ δὶς τοσούτους κατὰ τὴν ἔρημον βαδίζων, καὶ πάσης ἑαυτὸν ἀνθρωπίνης συνουσίας χωρίζων καὶ εἰς ἑαυτὸν νεύων, καθ᾿ ἑαυτὸν ὁμιλεῖν τῷ Θεῷ, καὶ τὸ θεῖον ἐκεῖνο καὶ ἄῤῥητον κατοπτρίζεσθαι κάλλος. Ταύτης λαβόμενοι τῆς σχολῆς οἱ τῆς ἐκείνου κηδεμονίας ήξιωμένοι, τῇ μὲν χρεία σύμμετρον, μείζονα δὲ ἢ ἐπετάχθησαν τὸν οἰκίσκον ἐδείμαντο. Ἐπανελθὼν δὲ μετὰ δεκάτην ἡμέραν, οἷά τις Μωϋ- Β τῆς ἀπὸ τοῦ ὄρους καὶ τῆς ἀφράστου θεωρίας, καὶ θεασάμενος μείζονα ἢ ἐβούλετο τὴν οἰκοδομὴν γε- γενημένην· « Δέδοικα, ἔφη, ὦ ἄνδρες, μὴ τὰ ἐπὶ γῆς εὐρύνοντες καταγώγια σμικρύνωμεν τὰ οὐρά- για · καίτοι ταῦτα μέν ἐστι πρόσκαιρα, καὶ πρὸς ὀλ- γον ἡμῖν ἐπιτήδεια· ἐκεῖνα δὲ αἰώνια, καὶ πέρας λαβεῖν οὐ δυνάμενα. » Καὶ ταῦτα μὲν ἔλεγε, τὰ τε λεώτερα τὸν χορὸν ἐκπαιδεύων. Ηνείχετο δὲ ὅμως, τῆς ἀποστολικῆς ἐπακούσας φωνῆς· ὁ Οὐ ζητῶ τὸ ἐμαυτοῦ συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθώ. σιν. » Εξεπαίδευσε δὲ κἀκείνους, ἔνδον μὲν κοινὴν τῷ Θεῷ τὴν ὑμνῳδίαν προσφέρειν, μετὰ δὲ τὴν ἕω ἀνὰ δύο κατὰ τὴν ἔρημον ἐξιέναι, καὶ τὸν μὲν τὰ γόνατα κατακάμπτοντα τὴν ὀφειλομένην τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν προσκύνησιν, τὸν δὲ ᾄδειν ἑστῶτα ψαλ- " μούς Δαυϊτικούς πεντεκαίδεκα, εἶτα ἐναλλάττειν τὸ ἔργον, καὶ τὸν μὲν ἀνιστάμενον ᾄδειν, τὸν δὲ εἰς γῆν κατακύπτοντα προσκυνεῖν· καὶ τοῦτο ἐξ ἑωθι- νοῦ μέχρι δείλης οψίας διετέλουν ποιοῦντες. Πρὸ δὲ ἡλίου δυσμῶν βραχύ τι διαναπαυόμενοι, εἰς τὸ ἄν- τρον οὗτοι μὲν ἔνθεν, οὗτοι δὲ ἐκεῖθεν, πάντες δὲ πανταχόθεν συνήεσαν, καὶ τὴν ἑσπερινὴν ὑμνῳδίαν κατὰ ταυτὸν τῷ Δεσπότῃ προσέφερον. ἀποχρῶντα ἀγ- αἴτησιν οὐκ ἀδέ- Εἰώθει δὲ καὶ αὐτὸς ὁ πρεσβύτης ἕνα τινὰ τῶν Επισημοτέρων κοινωνὸν τῆς λειτουργίας λαμβάνειν. Εἶπετο δὲ αὐτῷ συχνότερον ἀνήρ τις, τὸ μὲν γένος Πέρσης, τὸ δὲ εἶδος μέγας καὶ ἀξιάγαστος, θαυμα σιωτέραν δὲ τοῦ εἴδους τὴν ψυχὴν κεκτημένος, Ιά- κωδος ὄνομα αὐτῷ, ὃς καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ἐν πάσῃ μὲν διέλαμψεν ἀρετῇ, ἐπίσημος δὲ καὶ πε ρίβλεπτος ἦν, οὐ τοῖς αὐτόθι μόνοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐν τῇ Συρίᾳ τῆς φιλοσοφίας φροντιστηρίοις, ἐν οἷς καὶ ἐτελεύτα βιώσας, ὡς λέγεται, τέτταρα καὶ ἑκα τὴν ἔτη. Οὗτος τῷ μεγάλῳ πρεσβύτῃ τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον κοινωνήσας ὁδοῦ, πόρρωθεν εἴπετο. Οὐ γὰρ εἴα πελάζειν ὁ διδάσκαλος, ἵνα μὴ πρόφασιν αὐτοῖς τοῦτο διαλέξεως γένηται, ἡ δὲ διάλεξις κλέψῃ τὸν νοῦν τῆς περὶ τοῦ Θεοῦ φαντασίας. Επόμενος δὲ ὁρᾷ κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντά τινα παμμεγέθη κείμενον. Εἶτα θεασάμενος προβῆναι μὲν οὐκ ἐθάρρησεν, έχε κλίναι δὲ πολλάκις ὑπὸ τοῦ δέους θελήσας, ἀνεῤῥώ σθη πάλιν τὸν λογισμόν. Έπειτα κύψας, καὶ ψηφίδα • RELIGIOSA HISTORIA. volebat structuram factam conspiciens : Vereor, A non acquievit petitioni : tandem vero persuasus (a magno enim Paulo didicerat non sua quærere, sed accominodare se humilibus ), cellulæ brevem et exiguam mensuram dedit, proculque ab antro discessit, solitas Deo preces oblaturus. Solitus enim erat, ad quinquaginta interdum stadia, non- nunquam ad duplo plura per desertum ambulans, et se ab omni humana consuetudine separans, atque in seipsum rediens, privatim versari cum Deo, ac divinam illam et ineffabilen pulchritudinem spe- culari. Hoc otium nacti ejus discipuli, usui quidem et necessitati congruentem, sed majore quam jussi fuerant mensura cellulam exstruxere. Decimo post die reversus, velut Moses quidam, de monte et contemplatione illa ineffabili, majorem quam Rom. xii, 16. x * ] Cor. x, 53. C • inquit, o viri, ne, dum terrena dilatamus habitacula, minuamus caelestia, et tamen temporaria sunt ista, nec diu nobis usui futura: illa autem æterna, nullumque finem habitura. Atque hæc quidem dixit, ad perfectiora chorum erudiens, toleravit tamen, vocem exaudiens apostolicam, • Non quaro quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant. › Docebat autem illos, intus quidem cominunem Deo hymnodiam offerre: post auroram vero binos exire in solitudinem, et unum quidem genua flectentem debitam Domino exhibere adora- tionem, alterum vero stantem psalmos quindecim canere Davidicos: tum deinde, operis facta commu- tatione, illum surgentem canere, hunc vero huni procumbentem adorare. Atque hoc illi crepusculo matutino exorsi, ad vespertinum usque assidue faciebant. Ante occasum vero solis paululum qui- escentes, hinc illi, illinc alii, omnes undique in antrum conveniebant, et hymnos vespertinos Do- mino simul offerebant. Solebat autem ipse quoque senex unum aliquem ex insignioribus officii socium assumere. Sequeba- turque illum frequentius vir quidam, Persa genere, forma quidem magnus et admirandus, sed admi- rabiliore anima præditus quam forma, cui nomen Jacobus. Qui etiam post illius mortein in omni D virtute resplenduit : insignis autem et illustris fuit, non in illis modo quæ illic erant, sed in iis etiam quæ in Syria, philosophiae gymnasiis seu monasteriis, in quibus vitam finiit, cum vixisset annos, ut ferunt, centum et quatuor. Is cum magno sene iter faciens per desertum, eminus sequebatur. Non sinebat enim magister illum propius accedere, ne qua inde colloquendi esset occasio, et colloquium. mentem a Dei contemplatione abstraheret. Sequens igitur, draconem maximum conspicit in via. Quem jacentem contemplans, progredi non audebat : declinare autem præ metu cum vellet, animum rursus confirmavit. Deinde lapillum inclinatus

είμασθαι, τοῖς τοῦδε τοῦ ἔψου γείοις. Ὁ δὲ τὰ μὲν πρῶτα τὴν χετο· ἀψὲ δέ ποτε πεισθείς· ἐδιδάχθη γὰρ ὑπὸ τοῦ μεγάλου Παύλου, μὴ τὰ ἑαυτοῦ ζητεῖν, ἀλλὰ τοῖς τα πεινοῖς συναπάγεσθαι· ἐδίδου μὲν τοῦ οἰκίσκου τὰ μέτρα βραχέα τινὰ καὶ σμικρά, ἀπῄει δὲ πόῤῥω τοῦ ἄντρος, τὰς συνήθως τῷ Θεῷ προσοίσων ικετείας. Ειώθει γὰρ πεντήκοντα μὲν πολλάκις σταδίους, ἔστι δ' ὅτε καὶ δὶς τοσούτους κατὰ τὴν ἔρημον βαδίζων, καὶ πάσης ἑαυτὸν ἀνθρωπίνης συνουσίας χωρίζων καὶ εἰς ἑαυτὸν νεύων, καθ᾿ ἑαυτὸν ὁμιλεῖν τῷ Θεῷ, καὶ τὸ θεῖον ἐκεῖνο καὶ ἄῤῥητον κατοπτρίζεσθαι κάλλος. Ταύτης λαβόμενοι τῆς σχολῆς οἱ τῆς ἐκείνου κηδεμονίας ήξιωμένοι, τῇ μὲν χρεία σύμμετρον, μείζονα δὲ ἢ ἐπετάχθησαν τὸν οἰκίσκον ἐδείμαντο. Ἐπανελθὼν δὲ μετὰ δεκάτην ἡμέραν, οἷά τις Μωϋ- Β τῆς ἀπὸ τοῦ ὄρους καὶ τῆς ἀφράστου θεωρίας, καὶ θεασάμενος μείζονα ἢ ἐβούλετο τὴν οἰκοδομὴν γε- γενημένην· « Δέδοικα, ἔφη, ὦ ἄνδρες, μὴ τὰ ἐπὶ γῆς εὐρύνοντες καταγώγια σμικρύνωμεν τὰ οὐρά- για · καίτοι ταῦτα μέν ἐστι πρόσκαιρα, καὶ πρὸς ὀλ- γον ἡμῖν ἐπιτήδεια· ἐκεῖνα δὲ αἰώνια, καὶ πέρας λαβεῖν οὐ δυνάμενα. » Καὶ ταῦτα μὲν ἔλεγε, τὰ τε λεώτερα τὸν χορὸν ἐκπαιδεύων. Ηνείχετο δὲ ὅμως, τῆς ἀποστολικῆς ἐπακούσας φωνῆς· ὁ Οὐ ζητῶ τὸ ἐμαυτοῦ συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθώ. σιν. » Εξεπαίδευσε δὲ κἀκείνους, ἔνδον μὲν κοινὴν τῷ Θεῷ τὴν ὑμνῳδίαν προσφέρειν, μετὰ δὲ τὴν ἕω ἀνὰ δύο κατὰ τὴν ἔρημον ἐξιέναι, καὶ τὸν μὲν τὰ γόνατα κατακάμπτοντα τὴν ὀφειλομένην τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν προσκύνησιν, τὸν δὲ ᾄδειν ἑστῶτα ψαλ- " μούς Δαυϊτικούς πεντεκαίδεκα, εἶτα ἐναλλάττειν τὸ ἔργον, καὶ τὸν μὲν ἀνιστάμενον ᾄδειν, τὸν δὲ εἰς γῆν κατακύπτοντα προσκυνεῖν· καὶ τοῦτο ἐξ ἑωθι- νοῦ μέχρι δείλης οψίας διετέλουν ποιοῦντες. Πρὸ δὲ ἡλίου δυσμῶν βραχύ τι διαναπαυόμενοι, εἰς τὸ ἄν- τρον οὗτοι μὲν ἔνθεν, οὗτοι δὲ ἐκεῖθεν, πάντες δὲ πανταχόθεν συνήεσαν, καὶ τὴν ἑσπερινὴν ὑμνῳδίαν κατὰ ταυτὸν τῷ Δεσπότῃ προσέφερον. ἀποχρῶντα ἀγ- αἴτησιν οὐκ ἀδέ- Εἰώθει δὲ καὶ αὐτὸς ὁ πρεσβύτης ἕνα τινὰ τῶν Επισημοτέρων κοινωνὸν τῆς λειτουργίας λαμβάνειν. Εἶπετο δὲ αὐτῷ συχνότερον ἀνήρ τις, τὸ μὲν γένος Πέρσης, τὸ δὲ εἶδος μέγας καὶ ἀξιάγαστος, θαυμα σιωτέραν δὲ τοῦ εἴδους τὴν ψυχὴν κεκτημένος, Ιά- κωδος ὄνομα αὐτῷ, ὃς καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ἐν πάσῃ μὲν διέλαμψεν ἀρετῇ, ἐπίσημος δὲ καὶ πε ρίβλεπτος ἦν, οὐ τοῖς αὐτόθι μόνοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐν τῇ Συρίᾳ τῆς φιλοσοφίας φροντιστηρίοις, ἐν οἷς καὶ ἐτελεύτα βιώσας, ὡς λέγεται, τέτταρα καὶ ἑκα τὴν ἔτη. Οὗτος τῷ μεγάλῳ πρεσβύτῃ τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον κοινωνήσας ὁδοῦ, πόρρωθεν εἴπετο. Οὐ γὰρ εἴα πελάζειν ὁ διδάσκαλος, ἵνα μὴ πρόφασιν αὐτοῖς τοῦτο διαλέξεως γένηται, ἡ δὲ διάλεξις κλέψῃ τὸν νοῦν τῆς περὶ τοῦ Θεοῦ φαντασίας. Επόμενος δὲ ὁρᾷ κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντά τινα παμμεγέθη κείμενον. Εἶτα θεασάμενος προβῆναι μὲν οὐκ ἐθάρρησεν, έχε κλίναι δὲ πολλάκις ὑπὸ τοῦ δέους θελήσας, ἀνεῤῥώ σθη πάλιν τὸν λογισμόν. Έπειτα κύψας, καὶ ψηφίδα • RELIGIOSA HISTORIA. volebat structuram factam conspiciens : Vereor, A non acquievit petitioni : tandem vero persuasus (a magno enim Paulo didicerat non sua quærere, sed accominodare se humilibus ), cellulæ brevem et exiguam mensuram dedit, proculque ab antro discessit, solitas Deo preces oblaturus. Solitus enim erat, ad quinquaginta interdum stadia, non- nunquam ad duplo plura per desertum ambulans, et se ab omni humana consuetudine separans, atque in seipsum rediens, privatim versari cum Deo, ac divinam illam et ineffabilen pulchritudinem spe- culari. Hoc otium nacti ejus discipuli, usui quidem et necessitati congruentem, sed majore quam jussi fuerant mensura cellulam exstruxere. Decimo post die reversus, velut Moses quidam, de monte et contemplatione illa ineffabili, majorem quam Rom. xii, 16. x * ] Cor. x, 53. C • inquit, o viri, ne, dum terrena dilatamus habitacula, minuamus caelestia, et tamen temporaria sunt ista, nec diu nobis usui futura: illa autem æterna, nullumque finem habitura. Atque hæc quidem dixit, ad perfectiora chorum erudiens, toleravit tamen, vocem exaudiens apostolicam, • Non quaro quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant. › Docebat autem illos, intus quidem cominunem Deo hymnodiam offerre: post auroram vero binos exire in solitudinem, et unum quidem genua flectentem debitam Domino exhibere adora- tionem, alterum vero stantem psalmos quindecim canere Davidicos: tum deinde, operis facta commu- tatione, illum surgentem canere, hunc vero huni procumbentem adorare. Atque hoc illi crepusculo matutino exorsi, ad vespertinum usque assidue faciebant. Ante occasum vero solis paululum qui- escentes, hinc illi, illinc alii, omnes undique in antrum conveniebant, et hymnos vespertinos Do- mino simul offerebant. Solebat autem ipse quoque senex unum aliquem ex insignioribus officii socium assumere. Sequeba- turque illum frequentius vir quidam, Persa genere, forma quidem magnus et admirandus, sed admi- rabiliore anima præditus quam forma, cui nomen Jacobus. Qui etiam post illius mortein in omni D virtute resplenduit : insignis autem et illustris fuit, non in illis modo quæ illic erant, sed in iis etiam quæ in Syria, philosophiae gymnasiis seu monasteriis, in quibus vitam finiit, cum vixisset annos, ut ferunt, centum et quatuor. Is cum magno sene iter faciens per desertum, eminus sequebatur. Non sinebat enim magister illum propius accedere, ne qua inde colloquendi esset occasio, et colloquium. mentem a Dei contemplatione abstraheret. Sequens igitur, draconem maximum conspicit in via. Quem jacentem contemplans, progredi non audebat : declinare autem præ metu cum vellet, animum rursus confirmavit. Deinde lapillum inclinatus

Β ἐπὶ σχήματος μένοντα, καὶ κινεῖσθαι παντελῶς οὐ δυνάμενον. Συνιεὶς δὲ ὡς νεκρός εἴη, ἔργον ὑπέλαβεν εἶναι τοῦ πρεσβύτου τοῦ θηρίου τὸν θάνατον. Τὴν δὲ ὁδὸν ἐξανύσας, καὶ τῆς ὑμνῳδίας τὴν λειτουργίαν πεπληρωκώς, ὡς ὁ τῆς ἀναπαύλης ἧκε καιρός, καθε ἴσας ὁ πρεσβύτης, καὶ αὐτῷ τὸ σῶμα προσαναπαύ σαι μικρὸν παρηγγύησε, τὸ μὲν πρῶτον καθῆστο σιγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρεσβύτης τινὸς ἥψατο διαλέ ξεως, μετά τινος μειδιάματος ἱκέτευσεν ὁ Ἰάκωβος δῆλον αὐτῷ ποιῆσαι τὸ ἀγνοούμενον. Τοῦ δὲ ἔρεσθαι ἐπιτρέψαντος· « Εἶδον, ἔφη, κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντα μέγιστον ἐῤῥιμμένον, καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐδεδίειν ζῆν τοῦτον ὑπολαμβάνων· ἐπειδὴ δὲ τεθνεῶτα ἐθεα σάμην, θαῤῥήσας την πορείαν ἐποιησάμην· εἰπέ μοι τοίνυν, ὦ Πάτερ, τίς τοῦτον ἀπέκτεινε ; σὺ γὰρ ἡγοῦ τῆς ὁδοῦ ἕτερος δὲ οὐδεὶς ταύτην διελήλυθεν. » Ο δὲ πρεσβύτης· « Παῦσαι, ἔφη, πολυπραγμονῶν τὰ τοιαῦτα, φέρειν ὄνησιν τοῖς χρωμένοις οὐδεμίαν δυ- νάμενα. » Αλλ' οὐδὲν ἧττον ὁ θαυμάσιος Ἰάκωβος ἐπέκειτο, μαθεῖν τἀληθὲς ἐφιέμενος. Ο δὲ πρεσβύ της, κρύπτειν μὲν ἐπὶ πολὺ πειρώμενος, ἀνιᾶν δὲ τὸν ἐραστὴν ἐπὶ πλεῖον οὐκ ἀνασχόμενος· « Ἐγώ σοι, ἔφη, ἐρῶ, εἰ μαθεῖν ἐφίεσαι· παρεγγνῶ δὲ μη- δένα ἕτερον ἐμοῦ ζῶντος ποιήσασθαι τοῦ ῥηθησομέ- νου συνίστορα· κρύπτειν γὰρ τὰ τοιάδε προσήκει, εἰς ἀλαζονείαν καὶ τῦφον πολλάκις ἐγείροντα· ἦν δὲ ἐγὼ ἐνθένδε ἀπέλθω, καὶ τῶν τοιῶνδε παθῶν ἐλεύθερος γένωμαι, λέγειν οὐ κωλύω, καὶ τῆς θείας χάριτος διηγεῖσθαι τὴν δύναμιν. Εὖ ἴσθι τοίνυν, ἔφη ὁ μέγας Ἰουλιανὸς, ὡς βαδίζοντί μοι κατὰ τὴν ὁδὸν ὁ θερ ἐκεῖνος ἐπῄει, καὶ τὸ στόμα ἀνεώγνυ καταπιεῖν ἐφιέ- μενος. Ἐγὼ δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ προσηγορία χρησάμενος, καὶ τῷ δακτύλῳ τὸ τοῦ σταυροῦ τρόπαιον ὑποδείξας, ἅπαν μὲν δέος ἀπεσεισάμην, πεσὸν δὲ τὸ θηρίον λαβὼν, καὶ ταύτην ἀκοντίσας, ἑώρα τὸν δράκοντα ο παραυτίκα εἰς γῆν ἐθεασάμην, καὶ τὸν κοινὸν ἀνυμνήσας Σωτῆρα τὴν ἐπὶ τὸ πρόσω πορείαν εποιησά- μην. » Οὕτω τὸ διήγημα συμπεράνας, ἀναστὰς είχετο τῆς ἐπὶ τὸ ἄντρον ὁδοῦ. *Εt Ο Αλλοτε δὲ μειράκιον, ἐξ εὐγενῶν βλαστῆσαν, τρυ φηλῶς δὲ τεθραμμένον, προθυμίᾳ δὲ μείζονι τῆς δυνάμεως κεχρημένον, ἱκέτευσε τὸν πρεσβύτην τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον αὐτῷ κοινωνῆσαι πορείας, οὐ τῆς κοινῆς ταύτης ὑπὸ πάντων καθ᾿ ἑκάστην ὁδευομένης ἡμέραν, ἀλλὰ τῆς μακροτάτης, καὶ πολλάκις μὲν ἡμέρας ἑπτὰ, πολλάκις δὲ καὶ δέκα κατεχούσης απο δημίας. Αστέριος δὲ ἦν οὗτος ὁ πολυθρύλλητος. Του δὲ θεσπεσίου πρεσβύτου τὸν νέον διακωλύοντος, καὶ τῆς ἐρήμου τὸ ἄνυδρον λέγοντος, ἐπέκειτο λιπαρών ὁ νέος ταύτης ἀπολαῦσαι τῆς δωρεάς. Ηττηθεὶς δὲ ταῖς ἱκεσίαις ἐνέδωκεν ὁ πρεσβύτης· ὁ δὲ ἠκολούθει τὰ μὲν πρῶτα προθύμως · πρώτης δὲ καὶ δευτέρας καὶ τρίτης διελθούσης ἡμέρας, ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος φλεγόμενος· θέρος γὰρ ἦν, ἀκμάζοντος δὲ τοῦ θέρους σφοδροτέραν δήπουθεν ἐπιφέρει τὴν φλόγα δίψει διετέλει τρυχόμενος. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἀπαγ γέλλειν τὸ πάθος ᾐσχύνετο, τῶν ὑπὸ τοῦ διδασκάλου προῤῥηθέντων εἰς μνήμην ἐρχόμενος· ἡττώμενος δὲ, καὶ λειποθυμίᾳ κατεχόμενος, οἰκτεῖραι αὐτὸν τὸν πρεσβύτην ἱκέτευεν· ὁ δὲ, τῶν προῤῥήσεων ἀναμνή σας, ἀπιέναι πάλιν ἐκέλευε. Τοῦ δὲ νέου μήτε τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • arripiens, in eumque conjiciens, eodem in statu A manere draconem, nec commovere se posse anim- advertit : ex quo mortuum esse intelligens, senis opus esse mortem belluæ arbitratus est. Peracto itinere, completoque hymnorumn oficio, cum temi- pus quietis advenisset, et sedens senex ipsum etiam modicæ quieti corpus tradere jussisset, primum quidem tacitus sedebat. Deinde cum senex sermonem quendam exorsus esset, tum illum leniter subridens Jacobus rogavit, sibi ut quod ignorabat aperiret. Et cum interrogandi potestatem fecisset, Vidi, inquit, in via, jacenten maximum draconem, ac primum quidem timui vivum existi- mans. Ut vero mortuum animadverti, securus iter sum ingressus. Dic ergo mihi, pater, ait, quis hunc interfecit ? tu enim præcedebas, nullus autem alius hac praeteriit. Tum senex, e Cessa, inquit, talia perscrutari, quæ sciscitantibus utilitatem afferre nullam possunt. › Sed instabat nihilo secius admirandus Jacobus, verum scire desiderans. Et senex diu quidem celare conatus, diutius autem amicum angi non ferens: e Ego, inquit, si scire aves, tibi dicam: sed veto ne quod dicam ex te alius me vivo quisquam resciat celare namque talia convenit, quæ arrogantiam sæpe ac fastum excitant : cum vero hinc excessero, et ab ejusmodi perturbationibus liberatus fuero, non repu- gno quin dicas, divinæque gratiæ virtutem enarres. Scito ergo, ait magnus Julianus, belluam illam in me eadem in via irruisse, osque ad devorandum patefecisse. At ego Dei nomen appellans, digitoque tropæum crucis ostendens, et omnem metum ex- cussi, et belluam extemplo corruentem vidi, com- munique laudato Servatore, perrexi ulterius. › Sic finita narratione, ad antrum profectus est. Alias quidam adolescens, nobili loro natus, mol- literque educatus, animi alacritatem gerens viribus majorem, precibus a sene contendit, sibi ut cum ipso deserti peregrinationem obire liceret, non il- lanı communem, quam omnes inibant quotidic, sed longissimam, quæ sæpe ad septem, sæpe ad decem quoque dierum iter producebatur. Is autem erat celeberrimus Asterius. Quem cum divinus senex prohiberet, et aquis carere solitudinem moneret, in- stabat adolescens, obsecrans ut hoc ei donum con- cederet. Victus ergo precibus cessit senex : et ille sequebatur, primo quidem alacriter : sed post pri- mum et alterum ac tertium diem elapsum, radiis solis ardens (æstas enim erat, et vigente æstate flanma solis est ardentior), siti perpetuo laborabat. principio quidem, nemor eorum quæ magister prædixerat, morbum aperire non audebat. Tandem vero victus, ac plane deficiens, senem oravit ut sui misereretur. Tum ille, revocans in memoriam quæ præmonuerat, jussit eum reverti : sed cum diceret adolescens, se nec viam scire quæ ad an- trum. ducat, nec, si sciret, ire posse viribus siti D

Β ἐπὶ σχήματος μένοντα, καὶ κινεῖσθαι παντελῶς οὐ δυνάμενον. Συνιεὶς δὲ ὡς νεκρός εἴη, ἔργον ὑπέλαβεν εἶναι τοῦ πρεσβύτου τοῦ θηρίου τὸν θάνατον. Τὴν δὲ ὁδὸν ἐξανύσας, καὶ τῆς ὑμνῳδίας τὴν λειτουργίαν πεπληρωκώς, ὡς ὁ τῆς ἀναπαύλης ἧκε καιρός, καθε ἴσας ὁ πρεσβύτης, καὶ αὐτῷ τὸ σῶμα προσαναπαύ σαι μικρὸν παρηγγύησε, τὸ μὲν πρῶτον καθῆστο σιγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρεσβύτης τινὸς ἥψατο διαλέ ξεως, μετά τινος μειδιάματος ἱκέτευσεν ὁ Ἰάκωβος δῆλον αὐτῷ ποιῆσαι τὸ ἀγνοούμενον. Τοῦ δὲ ἔρεσθαι ἐπιτρέψαντος· « Εἶδον, ἔφη, κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντα μέγιστον ἐῤῥιμμένον, καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐδεδίειν ζῆν τοῦτον ὑπολαμβάνων· ἐπειδὴ δὲ τεθνεῶτα ἐθεα σάμην, θαῤῥήσας την πορείαν ἐποιησάμην· εἰπέ μοι τοίνυν, ὦ Πάτερ, τίς τοῦτον ἀπέκτεινε ; σὺ γὰρ ἡγοῦ τῆς ὁδοῦ ἕτερος δὲ οὐδεὶς ταύτην διελήλυθεν. » Ο δὲ πρεσβύτης· « Παῦσαι, ἔφη, πολυπραγμονῶν τὰ τοιαῦτα, φέρειν ὄνησιν τοῖς χρωμένοις οὐδεμίαν δυ- νάμενα. » Αλλ' οὐδὲν ἧττον ὁ θαυμάσιος Ἰάκωβος ἐπέκειτο, μαθεῖν τἀληθὲς ἐφιέμενος. Ο δὲ πρεσβύ της, κρύπτειν μὲν ἐπὶ πολὺ πειρώμενος, ἀνιᾶν δὲ τὸν ἐραστὴν ἐπὶ πλεῖον οὐκ ἀνασχόμενος· « Ἐγώ σοι, ἔφη, ἐρῶ, εἰ μαθεῖν ἐφίεσαι· παρεγγνῶ δὲ μη- δένα ἕτερον ἐμοῦ ζῶντος ποιήσασθαι τοῦ ῥηθησομέ- νου συνίστορα· κρύπτειν γὰρ τὰ τοιάδε προσήκει, εἰς ἀλαζονείαν καὶ τῦφον πολλάκις ἐγείροντα· ἦν δὲ ἐγὼ ἐνθένδε ἀπέλθω, καὶ τῶν τοιῶνδε παθῶν ἐλεύθερος γένωμαι, λέγειν οὐ κωλύω, καὶ τῆς θείας χάριτος διηγεῖσθαι τὴν δύναμιν. Εὖ ἴσθι τοίνυν, ἔφη ὁ μέγας Ἰουλιανὸς, ὡς βαδίζοντί μοι κατὰ τὴν ὁδὸν ὁ θερ ἐκεῖνος ἐπῄει, καὶ τὸ στόμα ἀνεώγνυ καταπιεῖν ἐφιέ- μενος. Ἐγὼ δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ προσηγορία χρησάμενος, καὶ τῷ δακτύλῳ τὸ τοῦ σταυροῦ τρόπαιον ὑποδείξας, ἅπαν μὲν δέος ἀπεσεισάμην, πεσὸν δὲ τὸ θηρίον λαβὼν, καὶ ταύτην ἀκοντίσας, ἑώρα τὸν δράκοντα ο παραυτίκα εἰς γῆν ἐθεασάμην, καὶ τὸν κοινὸν ἀνυμνήσας Σωτῆρα τὴν ἐπὶ τὸ πρόσω πορείαν εποιησά- μην. » Οὕτω τὸ διήγημα συμπεράνας, ἀναστὰς είχετο τῆς ἐπὶ τὸ ἄντρον ὁδοῦ. *Εt Ο Αλλοτε δὲ μειράκιον, ἐξ εὐγενῶν βλαστῆσαν, τρυ φηλῶς δὲ τεθραμμένον, προθυμίᾳ δὲ μείζονι τῆς δυνάμεως κεχρημένον, ἱκέτευσε τὸν πρεσβύτην τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον αὐτῷ κοινωνῆσαι πορείας, οὐ τῆς κοινῆς ταύτης ὑπὸ πάντων καθ᾿ ἑκάστην ὁδευομένης ἡμέραν, ἀλλὰ τῆς μακροτάτης, καὶ πολλάκις μὲν ἡμέρας ἑπτὰ, πολλάκις δὲ καὶ δέκα κατεχούσης απο δημίας. Αστέριος δὲ ἦν οὗτος ὁ πολυθρύλλητος. Του δὲ θεσπεσίου πρεσβύτου τὸν νέον διακωλύοντος, καὶ τῆς ἐρήμου τὸ ἄνυδρον λέγοντος, ἐπέκειτο λιπαρών ὁ νέος ταύτης ἀπολαῦσαι τῆς δωρεάς. Ηττηθεὶς δὲ ταῖς ἱκεσίαις ἐνέδωκεν ὁ πρεσβύτης· ὁ δὲ ἠκολούθει τὰ μὲν πρῶτα προθύμως · πρώτης δὲ καὶ δευτέρας καὶ τρίτης διελθούσης ἡμέρας, ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος φλεγόμενος· θέρος γὰρ ἦν, ἀκμάζοντος δὲ τοῦ θέρους σφοδροτέραν δήπουθεν ἐπιφέρει τὴν φλόγα δίψει διετέλει τρυχόμενος. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἀπαγ γέλλειν τὸ πάθος ᾐσχύνετο, τῶν ὑπὸ τοῦ διδασκάλου προῤῥηθέντων εἰς μνήμην ἐρχόμενος· ἡττώμενος δὲ, καὶ λειποθυμίᾳ κατεχόμενος, οἰκτεῖραι αὐτὸν τὸν πρεσβύτην ἱκέτευεν· ὁ δὲ, τῶν προῤῥήσεων ἀναμνή σας, ἀπιέναι πάλιν ἐκέλευε. Τοῦ δὲ νέου μήτε τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • arripiens, in eumque conjiciens, eodem in statu A manere draconem, nec commovere se posse anim- advertit : ex quo mortuum esse intelligens, senis opus esse mortem belluæ arbitratus est. Peracto itinere, completoque hymnorumn oficio, cum temi- pus quietis advenisset, et sedens senex ipsum etiam modicæ quieti corpus tradere jussisset, primum quidem tacitus sedebat. Deinde cum senex sermonem quendam exorsus esset, tum illum leniter subridens Jacobus rogavit, sibi ut quod ignorabat aperiret. Et cum interrogandi potestatem fecisset, Vidi, inquit, in via, jacenten maximum draconem, ac primum quidem timui vivum existi- mans. Ut vero mortuum animadverti, securus iter sum ingressus. Dic ergo mihi, pater, ait, quis hunc interfecit ? tu enim præcedebas, nullus autem alius hac praeteriit. Tum senex, e Cessa, inquit, talia perscrutari, quæ sciscitantibus utilitatem afferre nullam possunt. › Sed instabat nihilo secius admirandus Jacobus, verum scire desiderans. Et senex diu quidem celare conatus, diutius autem amicum angi non ferens: e Ego, inquit, si scire aves, tibi dicam: sed veto ne quod dicam ex te alius me vivo quisquam resciat celare namque talia convenit, quæ arrogantiam sæpe ac fastum excitant : cum vero hinc excessero, et ab ejusmodi perturbationibus liberatus fuero, non repu- gno quin dicas, divinæque gratiæ virtutem enarres. Scito ergo, ait magnus Julianus, belluam illam in me eadem in via irruisse, osque ad devorandum patefecisse. At ego Dei nomen appellans, digitoque tropæum crucis ostendens, et omnem metum ex- cussi, et belluam extemplo corruentem vidi, com- munique laudato Servatore, perrexi ulterius. › Sic finita narratione, ad antrum profectus est. Alias quidam adolescens, nobili loro natus, mol- literque educatus, animi alacritatem gerens viribus majorem, precibus a sene contendit, sibi ut cum ipso deserti peregrinationem obire liceret, non il- lanı communem, quam omnes inibant quotidic, sed longissimam, quæ sæpe ad septem, sæpe ad decem quoque dierum iter producebatur. Is autem erat celeberrimus Asterius. Quem cum divinus senex prohiberet, et aquis carere solitudinem moneret, in- stabat adolescens, obsecrans ut hoc ei donum con- cederet. Victus ergo precibus cessit senex : et ille sequebatur, primo quidem alacriter : sed post pri- mum et alterum ac tertium diem elapsum, radiis solis ardens (æstas enim erat, et vigente æstate flanma solis est ardentior), siti perpetuo laborabat. principio quidem, nemor eorum quæ magister prædixerat, morbum aperire non audebat. Tandem vero victus, ac plane deficiens, senem oravit ut sui misereretur. Tum ille, revocans in memoriam quæ præmonuerat, jussit eum reverti : sed cum diceret adolescens, se nec viam scire quæ ad an- trum. ducat, nec, si sciret, ire posse viribus siti D

Β ἐπὶ σχήματος μένοντα, καὶ κινεῖσθαι παντελῶς οὐ δυνάμενον. Συνιεὶς δὲ ὡς νεκρός εἴη, ἔργον ὑπέλαβεν εἶναι τοῦ πρεσβύτου τοῦ θηρίου τὸν θάνατον. Τὴν δὲ ὁδὸν ἐξανύσας, καὶ τῆς ὑμνῳδίας τὴν λειτουργίαν πεπληρωκώς, ὡς ὁ τῆς ἀναπαύλης ἧκε καιρός, καθε ἴσας ὁ πρεσβύτης, καὶ αὐτῷ τὸ σῶμα προσαναπαύ σαι μικρὸν παρηγγύησε, τὸ μὲν πρῶτον καθῆστο σιγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρεσβύτης τινὸς ἥψατο διαλέ ξεως, μετά τινος μειδιάματος ἱκέτευσεν ὁ Ἰάκωβος δῆλον αὐτῷ ποιῆσαι τὸ ἀγνοούμενον. Τοῦ δὲ ἔρεσθαι ἐπιτρέψαντος· « Εἶδον, ἔφη, κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντα μέγιστον ἐῤῥιμμένον, καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐδεδίειν ζῆν τοῦτον ὑπολαμβάνων· ἐπειδὴ δὲ τεθνεῶτα ἐθεα σάμην, θαῤῥήσας την πορείαν ἐποιησάμην· εἰπέ μοι τοίνυν, ὦ Πάτερ, τίς τοῦτον ἀπέκτεινε ; σὺ γὰρ ἡγοῦ τῆς ὁδοῦ ἕτερος δὲ οὐδεὶς ταύτην διελήλυθεν. » Ο δὲ πρεσβύτης· « Παῦσαι, ἔφη, πολυπραγμονῶν τὰ τοιαῦτα, φέρειν ὄνησιν τοῖς χρωμένοις οὐδεμίαν δυ- νάμενα. » Αλλ' οὐδὲν ἧττον ὁ θαυμάσιος Ἰάκωβος ἐπέκειτο, μαθεῖν τἀληθὲς ἐφιέμενος. Ο δὲ πρεσβύ της, κρύπτειν μὲν ἐπὶ πολὺ πειρώμενος, ἀνιᾶν δὲ τὸν ἐραστὴν ἐπὶ πλεῖον οὐκ ἀνασχόμενος· « Ἐγώ σοι, ἔφη, ἐρῶ, εἰ μαθεῖν ἐφίεσαι· παρεγγνῶ δὲ μη- δένα ἕτερον ἐμοῦ ζῶντος ποιήσασθαι τοῦ ῥηθησομέ- νου συνίστορα· κρύπτειν γὰρ τὰ τοιάδε προσήκει, εἰς ἀλαζονείαν καὶ τῦφον πολλάκις ἐγείροντα· ἦν δὲ ἐγὼ ἐνθένδε ἀπέλθω, καὶ τῶν τοιῶνδε παθῶν ἐλεύθερος γένωμαι, λέγειν οὐ κωλύω, καὶ τῆς θείας χάριτος διηγεῖσθαι τὴν δύναμιν. Εὖ ἴσθι τοίνυν, ἔφη ὁ μέγας Ἰουλιανὸς, ὡς βαδίζοντί μοι κατὰ τὴν ὁδὸν ὁ θερ ἐκεῖνος ἐπῄει, καὶ τὸ στόμα ἀνεώγνυ καταπιεῖν ἐφιέ- μενος. Ἐγὼ δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ προσηγορία χρησάμενος, καὶ τῷ δακτύλῳ τὸ τοῦ σταυροῦ τρόπαιον ὑποδείξας, ἅπαν μὲν δέος ἀπεσεισάμην, πεσὸν δὲ τὸ θηρίον λαβὼν, καὶ ταύτην ἀκοντίσας, ἑώρα τὸν δράκοντα ο παραυτίκα εἰς γῆν ἐθεασάμην, καὶ τὸν κοινὸν ἀνυμνήσας Σωτῆρα τὴν ἐπὶ τὸ πρόσω πορείαν εποιησά- μην. » Οὕτω τὸ διήγημα συμπεράνας, ἀναστὰς είχετο τῆς ἐπὶ τὸ ἄντρον ὁδοῦ. *Εt Ο Αλλοτε δὲ μειράκιον, ἐξ εὐγενῶν βλαστῆσαν, τρυ φηλῶς δὲ τεθραμμένον, προθυμίᾳ δὲ μείζονι τῆς δυνάμεως κεχρημένον, ἱκέτευσε τὸν πρεσβύτην τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον αὐτῷ κοινωνῆσαι πορείας, οὐ τῆς κοινῆς ταύτης ὑπὸ πάντων καθ᾿ ἑκάστην ὁδευομένης ἡμέραν, ἀλλὰ τῆς μακροτάτης, καὶ πολλάκις μὲν ἡμέρας ἑπτὰ, πολλάκις δὲ καὶ δέκα κατεχούσης απο δημίας. Αστέριος δὲ ἦν οὗτος ὁ πολυθρύλλητος. Του δὲ θεσπεσίου πρεσβύτου τὸν νέον διακωλύοντος, καὶ τῆς ἐρήμου τὸ ἄνυδρον λέγοντος, ἐπέκειτο λιπαρών ὁ νέος ταύτης ἀπολαῦσαι τῆς δωρεάς. Ηττηθεὶς δὲ ταῖς ἱκεσίαις ἐνέδωκεν ὁ πρεσβύτης· ὁ δὲ ἠκολούθει τὰ μὲν πρῶτα προθύμως · πρώτης δὲ καὶ δευτέρας καὶ τρίτης διελθούσης ἡμέρας, ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος φλεγόμενος· θέρος γὰρ ἦν, ἀκμάζοντος δὲ τοῦ θέρους σφοδροτέραν δήπουθεν ἐπιφέρει τὴν φλόγα δίψει διετέλει τρυχόμενος. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἀπαγ γέλλειν τὸ πάθος ᾐσχύνετο, τῶν ὑπὸ τοῦ διδασκάλου προῤῥηθέντων εἰς μνήμην ἐρχόμενος· ἡττώμενος δὲ, καὶ λειποθυμίᾳ κατεχόμενος, οἰκτεῖραι αὐτὸν τὸν πρεσβύτην ἱκέτευεν· ὁ δὲ, τῶν προῤῥήσεων ἀναμνή σας, ἀπιέναι πάλιν ἐκέλευε. Τοῦ δὲ νέου μήτε τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • arripiens, in eumque conjiciens, eodem in statu A manere draconem, nec commovere se posse anim- advertit : ex quo mortuum esse intelligens, senis opus esse mortem belluæ arbitratus est. Peracto itinere, completoque hymnorumn oficio, cum temi- pus quietis advenisset, et sedens senex ipsum etiam modicæ quieti corpus tradere jussisset, primum quidem tacitus sedebat. Deinde cum senex sermonem quendam exorsus esset, tum illum leniter subridens Jacobus rogavit, sibi ut quod ignorabat aperiret. Et cum interrogandi potestatem fecisset, Vidi, inquit, in via, jacenten maximum draconem, ac primum quidem timui vivum existi- mans. Ut vero mortuum animadverti, securus iter sum ingressus. Dic ergo mihi, pater, ait, quis hunc interfecit ? tu enim præcedebas, nullus autem alius hac praeteriit. Tum senex, e Cessa, inquit, talia perscrutari, quæ sciscitantibus utilitatem afferre nullam possunt. › Sed instabat nihilo secius admirandus Jacobus, verum scire desiderans. Et senex diu quidem celare conatus, diutius autem amicum angi non ferens: e Ego, inquit, si scire aves, tibi dicam: sed veto ne quod dicam ex te alius me vivo quisquam resciat celare namque talia convenit, quæ arrogantiam sæpe ac fastum excitant : cum vero hinc excessero, et ab ejusmodi perturbationibus liberatus fuero, non repu- gno quin dicas, divinæque gratiæ virtutem enarres. Scito ergo, ait magnus Julianus, belluam illam in me eadem in via irruisse, osque ad devorandum patefecisse. At ego Dei nomen appellans, digitoque tropæum crucis ostendens, et omnem metum ex- cussi, et belluam extemplo corruentem vidi, com- munique laudato Servatore, perrexi ulterius. › Sic finita narratione, ad antrum profectus est. Alias quidam adolescens, nobili loro natus, mol- literque educatus, animi alacritatem gerens viribus majorem, precibus a sene contendit, sibi ut cum ipso deserti peregrinationem obire liceret, non il- lanı communem, quam omnes inibant quotidic, sed longissimam, quæ sæpe ad septem, sæpe ad decem quoque dierum iter producebatur. Is autem erat celeberrimus Asterius. Quem cum divinus senex prohiberet, et aquis carere solitudinem moneret, in- stabat adolescens, obsecrans ut hoc ei donum con- cederet. Victus ergo precibus cessit senex : et ille sequebatur, primo quidem alacriter : sed post pri- mum et alterum ac tertium diem elapsum, radiis solis ardens (æstas enim erat, et vigente æstate flanma solis est ardentior), siti perpetuo laborabat. principio quidem, nemor eorum quæ magister prædixerat, morbum aperire non audebat. Tandem vero victus, ac plane deficiens, senem oravit ut sui misereretur. Tum ille, revocans in memoriam quæ præmonuerat, jussit eum reverti : sed cum diceret adolescens, se nec viam scire quæ ad an- trum. ducat, nec, si sciret, ire posse viribus siti D

Β ἐπὶ σχήματος μένοντα, καὶ κινεῖσθαι παντελῶς οὐ δυνάμενον. Συνιεὶς δὲ ὡς νεκρός εἴη, ἔργον ὑπέλαβεν εἶναι τοῦ πρεσβύτου τοῦ θηρίου τὸν θάνατον. Τὴν δὲ ὁδὸν ἐξανύσας, καὶ τῆς ὑμνῳδίας τὴν λειτουργίαν πεπληρωκώς, ὡς ὁ τῆς ἀναπαύλης ἧκε καιρός, καθε ἴσας ὁ πρεσβύτης, καὶ αὐτῷ τὸ σῶμα προσαναπαύ σαι μικρὸν παρηγγύησε, τὸ μὲν πρῶτον καθῆστο σιγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρεσβύτης τινὸς ἥψατο διαλέ ξεως, μετά τινος μειδιάματος ἱκέτευσεν ὁ Ἰάκωβος δῆλον αὐτῷ ποιῆσαι τὸ ἀγνοούμενον. Τοῦ δὲ ἔρεσθαι ἐπιτρέψαντος· « Εἶδον, ἔφη, κατὰ τὴν ὁδὸν δράκοντα μέγιστον ἐῤῥιμμένον, καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐδεδίειν ζῆν τοῦτον ὑπολαμβάνων· ἐπειδὴ δὲ τεθνεῶτα ἐθεα σάμην, θαῤῥήσας την πορείαν ἐποιησάμην· εἰπέ μοι τοίνυν, ὦ Πάτερ, τίς τοῦτον ἀπέκτεινε ; σὺ γὰρ ἡγοῦ τῆς ὁδοῦ ἕτερος δὲ οὐδεὶς ταύτην διελήλυθεν. » Ο δὲ πρεσβύτης· « Παῦσαι, ἔφη, πολυπραγμονῶν τὰ τοιαῦτα, φέρειν ὄνησιν τοῖς χρωμένοις οὐδεμίαν δυ- νάμενα. » Αλλ' οὐδὲν ἧττον ὁ θαυμάσιος Ἰάκωβος ἐπέκειτο, μαθεῖν τἀληθὲς ἐφιέμενος. Ο δὲ πρεσβύ της, κρύπτειν μὲν ἐπὶ πολὺ πειρώμενος, ἀνιᾶν δὲ τὸν ἐραστὴν ἐπὶ πλεῖον οὐκ ἀνασχόμενος· « Ἐγώ σοι, ἔφη, ἐρῶ, εἰ μαθεῖν ἐφίεσαι· παρεγγνῶ δὲ μη- δένα ἕτερον ἐμοῦ ζῶντος ποιήσασθαι τοῦ ῥηθησομέ- νου συνίστορα· κρύπτειν γὰρ τὰ τοιάδε προσήκει, εἰς ἀλαζονείαν καὶ τῦφον πολλάκις ἐγείροντα· ἦν δὲ ἐγὼ ἐνθένδε ἀπέλθω, καὶ τῶν τοιῶνδε παθῶν ἐλεύθερος γένωμαι, λέγειν οὐ κωλύω, καὶ τῆς θείας χάριτος διηγεῖσθαι τὴν δύναμιν. Εὖ ἴσθι τοίνυν, ἔφη ὁ μέγας Ἰουλιανὸς, ὡς βαδίζοντί μοι κατὰ τὴν ὁδὸν ὁ θερ ἐκεῖνος ἐπῄει, καὶ τὸ στόμα ἀνεώγνυ καταπιεῖν ἐφιέ- μενος. Ἐγὼ δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ προσηγορία χρησάμενος, καὶ τῷ δακτύλῳ τὸ τοῦ σταυροῦ τρόπαιον ὑποδείξας, ἅπαν μὲν δέος ἀπεσεισάμην, πεσὸν δὲ τὸ θηρίον λαβὼν, καὶ ταύτην ἀκοντίσας, ἑώρα τὸν δράκοντα ο παραυτίκα εἰς γῆν ἐθεασάμην, καὶ τὸν κοινὸν ἀνυμνήσας Σωτῆρα τὴν ἐπὶ τὸ πρόσω πορείαν εποιησά- μην. » Οὕτω τὸ διήγημα συμπεράνας, ἀναστὰς είχετο τῆς ἐπὶ τὸ ἄντρον ὁδοῦ. *Εt Ο Αλλοτε δὲ μειράκιον, ἐξ εὐγενῶν βλαστῆσαν, τρυ φηλῶς δὲ τεθραμμένον, προθυμίᾳ δὲ μείζονι τῆς δυνάμεως κεχρημένον, ἱκέτευσε τὸν πρεσβύτην τῆς ἐπὶ τὴν ἔρημον αὐτῷ κοινωνῆσαι πορείας, οὐ τῆς κοινῆς ταύτης ὑπὸ πάντων καθ᾿ ἑκάστην ὁδευομένης ἡμέραν, ἀλλὰ τῆς μακροτάτης, καὶ πολλάκις μὲν ἡμέρας ἑπτὰ, πολλάκις δὲ καὶ δέκα κατεχούσης απο δημίας. Αστέριος δὲ ἦν οὗτος ὁ πολυθρύλλητος. Του δὲ θεσπεσίου πρεσβύτου τὸν νέον διακωλύοντος, καὶ τῆς ἐρήμου τὸ ἄνυδρον λέγοντος, ἐπέκειτο λιπαρών ὁ νέος ταύτης ἀπολαῦσαι τῆς δωρεάς. Ηττηθεὶς δὲ ταῖς ἱκεσίαις ἐνέδωκεν ὁ πρεσβύτης· ὁ δὲ ἠκολούθει τὰ μὲν πρῶτα προθύμως · πρώτης δὲ καὶ δευτέρας καὶ τρίτης διελθούσης ἡμέρας, ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος φλεγόμενος· θέρος γὰρ ἦν, ἀκμάζοντος δὲ τοῦ θέρους σφοδροτέραν δήπουθεν ἐπιφέρει τὴν φλόγα δίψει διετέλει τρυχόμενος. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἀπαγ γέλλειν τὸ πάθος ᾐσχύνετο, τῶν ὑπὸ τοῦ διδασκάλου προῤῥηθέντων εἰς μνήμην ἐρχόμενος· ἡττώμενος δὲ, καὶ λειποθυμίᾳ κατεχόμενος, οἰκτεῖραι αὐτὸν τὸν πρεσβύτην ἱκέτευεν· ὁ δὲ, τῶν προῤῥήσεων ἀναμνή σας, ἀπιέναι πάλιν ἐκέλευε. Τοῦ δὲ νέου μήτε τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • arripiens, in eumque conjiciens, eodem in statu A manere draconem, nec commovere se posse anim- advertit : ex quo mortuum esse intelligens, senis opus esse mortem belluæ arbitratus est. Peracto itinere, completoque hymnorumn oficio, cum temi- pus quietis advenisset, et sedens senex ipsum etiam modicæ quieti corpus tradere jussisset, primum quidem tacitus sedebat. Deinde cum senex sermonem quendam exorsus esset, tum illum leniter subridens Jacobus rogavit, sibi ut quod ignorabat aperiret. Et cum interrogandi potestatem fecisset, Vidi, inquit, in via, jacenten maximum draconem, ac primum quidem timui vivum existi- mans. Ut vero mortuum animadverti, securus iter sum ingressus. Dic ergo mihi, pater, ait, quis hunc interfecit ? tu enim præcedebas, nullus autem alius hac praeteriit. Tum senex, e Cessa, inquit, talia perscrutari, quæ sciscitantibus utilitatem afferre nullam possunt. › Sed instabat nihilo secius admirandus Jacobus, verum scire desiderans. Et senex diu quidem celare conatus, diutius autem amicum angi non ferens: e Ego, inquit, si scire aves, tibi dicam: sed veto ne quod dicam ex te alius me vivo quisquam resciat celare namque talia convenit, quæ arrogantiam sæpe ac fastum excitant : cum vero hinc excessero, et ab ejusmodi perturbationibus liberatus fuero, non repu- gno quin dicas, divinæque gratiæ virtutem enarres. Scito ergo, ait magnus Julianus, belluam illam in me eadem in via irruisse, osque ad devorandum patefecisse. At ego Dei nomen appellans, digitoque tropæum crucis ostendens, et omnem metum ex- cussi, et belluam extemplo corruentem vidi, com- munique laudato Servatore, perrexi ulterius. › Sic finita narratione, ad antrum profectus est. Alias quidam adolescens, nobili loro natus, mol- literque educatus, animi alacritatem gerens viribus majorem, precibus a sene contendit, sibi ut cum ipso deserti peregrinationem obire liceret, non il- lanı communem, quam omnes inibant quotidic, sed longissimam, quæ sæpe ad septem, sæpe ad decem quoque dierum iter producebatur. Is autem erat celeberrimus Asterius. Quem cum divinus senex prohiberet, et aquis carere solitudinem moneret, in- stabat adolescens, obsecrans ut hoc ei donum con- cederet. Victus ergo precibus cessit senex : et ille sequebatur, primo quidem alacriter : sed post pri- mum et alterum ac tertium diem elapsum, radiis solis ardens (æstas enim erat, et vigente æstate flanma solis est ardentior), siti perpetuo laborabat. principio quidem, nemor eorum quæ magister prædixerat, morbum aperire non audebat. Tandem vero victus, ac plane deficiens, senem oravit ut sui misereretur. Tum ille, revocans in memoriam quæ præmonuerat, jussit eum reverti : sed cum diceret adolescens, se nec viam scire quæ ad an- trum. ducat, nec, si sciret, ire posse viribus siti D

ὁδὸν τὴν ἐπὶ τὸ ἄντρον φέρουσαν ἐπίστασθαι λέγοντος, μήτε εἰ γινώσκοι δύνασθαι ἀναβαδίσαι, τῆς ἰσχύος ὑπὸ τοῦ δίψους δαπανηθείσης, οἰκτείρας ὁ θεῖος ἄνε θρωπος τοῦ νεανίου τὸ πάθος, καὶ τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ συγγνώμην ἀπονείμας, κλίνας τὰ γόνατα τὸν Δεσπότην ἱκέτευε, δάκρυσι δὲ θερμοῖς τὸ ἔδαφος ἔβρεχε, καὶ πόρον σωτηρίας επεζήτει τῷ νέῳ. Ο δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούων, τὴν τῶν δακρύων λιβάδα τῆς κόνεως ἀψαμένην πηγήν ὑδάτων ἀπέφηνε, καὶ οὕτω τοῦ νάματος ἐμφορηθέντα τὸν νέον εὐθὺς ἀπιέ- και προσέταξεν. Ἡ δὲ πηγὴ διέμεινε μέχρι καὶ νῦν, τῇ Μωσαϊκῇ τοῦ θεσπεσίου γέροντος προσευχή μαρ τυροῦσα. Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος πάλαι ποτὲ τῇ ῥάβδο τὴν πέτραν ἐκείνην τὴν ἄγονον πλήξας, κατέκλυσε ποταμιαίων ὑδάτων γοναῖς, ἵνα τὰς πολλὰς ἐκείνας χιλιάδας διψώσας κορέσειεν· οὕτως οὗτος ὁ θεῖος, τὴν ξηροτάτην ἐκείνην ψάμμον καταρδεύσας τοῖς δάκρυσι, πηγαίων ναμάτων είλκυσε ρεύματα, οὐχ ἵνα πολλῶν μυριάδων, ἀλλ᾽ ἵνα ἑνὸς μειρακίου θερα- πεύσῃ τὸ δίψος. Ὑπὸ δὲ θείας χάριτος τὴν ψυχὴν φωτιζόμενος, τὴν ἐσομένην τῷ νέῳ τελειότητα προεώρα μάλα σαφῶς. Οὗτος γὰρ χρόνοις πολλοῖς ὕστερον ὑπὸ τῆς θείας χάριτος προσκληθείς, ὡς ἂν καὶ ἑτέρους πολλοὺς εἰς τὴν αὐτὴν παιδοτριβήσειεν ἀρετὴν, ἐν τοῖς περὶ τὴν Γίνδαρον χωρίοις, κώμη δὲ αὕτη μεγίστη τελεῖν ὑπὸ τὴν ᾿Αντιόχειαν τεταγμένη, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξατο. Καὶ πολλούς μὲν καὶ ἄλλους φιλοσοφίας πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσεν ἀθλητάς, είλκυσε δὲ καὶ τὸν μέγαν ᾿Ακάκιον, τὸν πάνυ λέγω, τὸν πολυθρύλλητον· ὃς διέπρεψε μὲν ἐν μοναχικῇ πολιτεία, λαμπρὰς δὲ τὰς ἀκτῖνας τῆς ἀρετῆς ἐξέπεμψεν, ἀρχιερωσύνης ἀξιωθεὶς, καὶ τὴν Βέροιαν ποιμαίνειν λαχών. Οκτὼ δὲ καὶ πεντήκοντα ἔτη τῆς ἀγέλης τὴν ἡγεμονίαν ἐγχειρισθείς, οὐκ εἴασε μὲν τῆς ἀσκητικῆς πολιτείας τὸ εἶδος, ἀσκητικὴν δὲ καὶ πολιτικὴν ἐκέρασεν ἀρετήν· καὶ τῆς μὲν τὴν ἀκρίβειαν, τῆς δὲ τὴν οἰκονομίαν λαβὼν, εἰς ἐν τὰ διεστῶτα συνήγαγεν. ᾿Αλλὰ ταύτης τῆς ἀρετῆς καὶ θηρευτής, καὶ παιδοτρίβης Αστέριος ἐκεῖνος ἐγέ- νετο, &ς οὕτω θερμὸς τοῦ μεγάλου πρεσβύτου δι έμεινεν ἐραστής, ὡς πολλάκις μὲν καὶ δὶς τοῦ ἔτους, πολλάκις δὲ τρίς, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀποδημίαν ποιεῖ- σθαι. ᾿Αφικνούμενος δὲ ἰσχάδας ειώθει τοῖς θιασώ ταις κομίζειν τρισὶν ἢ τέτταρσι ἐπιτιθεὶς κτήνεσι τὰ φορτία. Δύο δὲ μεδίμνους συλλέγων, ὡς διὰ παντὸς τοῦ ἔτους ἀποχρῶντας το γέροντι, τοῖς οἰκείοις ὤμοις ἐπετίθει τὰ τοιοῦτον φορτίον, κτήνος ἑαυτὸν τοῦ διδασκάλου ποιούμενος. Καὶ τοῦτο φέρων τὸ φορ τίον ἐβάδιζεν, οὐ δέκα σταδίους ἢ εἴκοσιν, ἀλλ᾽ ἑπτὰ ἡμερῶν ἐξανύων πορείαν. Καί ποτε θεασάμενος ὁ πρεσβύτης ἐπ᾽ ὤμων αὐτὸν φέροντα τὸ τῶν ἰσχάδων φορτίον, δυσχεράνας ἔφη μή ποιήσασθαι ἂν ταῦτα τροφήν. Οὐ γὰρ δίκαιον ἐκεῖνον μὲν τοσοῦτον ὑπομέ νειν κόπον, αὐτὸν δὲ τοῖς ἱδρῶσιν ἐντρυφῶν τοῖς ἐκείνου. Τοῦ δὲ ἀπομοσαμένου, ὡς οὐκ ἀπαλλάξει τοῦ φορτίου τοὺς ὤμους, εἰ μὴ συνομολογήσειεν ὁ πρεσβύτης μεταλήψεσθαι τῆς κομισθείσης τροφῆς· • Ποιήσω, έλεγεν ὁ γέρων, τὸ κελευόμενον, μόνον * RELIGIOSA HISTORIA. A consumptis, adolescentis vicem miseratus vir d- B C vinus, et imbecillitati corporis ignoscens, genibus Alexis Dominum oravit, solumque calentibus la- crymis irrigavit, viam salutis exquirens adole- scenti. Qui autem facit voluntatem timentium ¡p- sum, corumque orationem exaudit, stillas lacryma- rum ad pulverem effusas in fontem aquarum convertit et sic fluento repletum adolescentem, protinus abire jussit: nianetque fons in hodiernum usque diem, Mosaicæ divini senis orationis ferens testimonium. Quemadmodum enim ille olim, cum sterilem petram virga percussisset, exundantes aquas fluviatiles elicuit, ut multa hominum millia siti confecta satiaret : ita hic aridissimam illam arenam irrigans lacrymis, fecit ut fontana fluenta emanarent, non ut multarum myriadum, sed ut unius adolescentis siti mederetur. Mente enim a divina gratia illuminatus, futuram adolescentis perfectionem aperte prævidebat. Hic siquidem longo post tempore, divina impulsus gratia, ut alios quo. que multos ad eamdem virtutem exerceret, in locis Gindaro vicinis (qui vicus est maximus sub Antioc- hia constitutus) palaestram fixit monasticam et cum alios multos ad se traxit athletas philosophiæ, tum magnumquoquetraxit Acacium, summum,inquam,i- Jumet fama clarissimum, qui et vita monastica1127 excelluit, et splendidos virtutis radios emisit pontifex creatus, et Berlicam pascendam sortitus. Quinqua- ginta autem et octo per annos gregis curam gerens, monasticæ vitæ formam non reliquit, sed monasti- cam civilemque virtutem simul temperavit, et illius quidem exactam sumens perfectionem, hujus autem dispensationen ea in unum quæ erant disjuncta conjunxit. Cæterum hujus virtutis et venator, et magister fuit Asterius, qui magni illius senis tanto semper amore tenebatur, ut ad eum sæpe bis in anno, sæpe ter etiam proficisceretur. Veniens autem solebat caricas afferre sodalibus, tria vel quatuor onerans jumenta : duos vero međimnos seni toto anno suffecturos colligens, id onus ipse humeris suis imponebat, jumentum se magistro suo exhibens. Portabatque id onus non decem vel viginti stadiorum spatio, sed toto septem dierum itinere. Quem cum aliquando caricarum sarcinam D humeris gestantem senex vidisset, agre id ferens esurum se negavit. Nec enim justum esse, ut ille tantum subiret laborem, ipse vero delicate cjus laboribus frueretur. Sed cum jurasset ille, se onus ab humeris non depositurum, nisi allato cibo se usurumi senex confirmaret : ‹ Faciam, inquit senex, quod jubetur, tu modo saccum extemplo depone. Nam in hoc quoque imitabatur primum aposto- lorum, qui cum pedes ejus lavare Dominus vellet, primum recusavit, magnopere affirmans id´non fu- turum; ubi vero audivit abscindendum se a Do- mini communione, nisi permitteret, oravit ut et inanus cum pedibus et caput lavaret. Ita et magnus Joannes, jussus tingere Servatorem, prin- cipio quidem et servum se confessus est, et Do-

ὁδὸν τὴν ἐπὶ τὸ ἄντρον φέρουσαν ἐπίστασθαι λέγοντος, μήτε εἰ γινώσκοι δύνασθαι ἀναβαδίσαι, τῆς ἰσχύος ὑπὸ τοῦ δίψους δαπανηθείσης, οἰκτείρας ὁ θεῖος ἄνε θρωπος τοῦ νεανίου τὸ πάθος, καὶ τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ συγγνώμην ἀπονείμας, κλίνας τὰ γόνατα τὸν Δεσπότην ἱκέτευε, δάκρυσι δὲ θερμοῖς τὸ ἔδαφος ἔβρεχε, καὶ πόρον σωτηρίας επεζήτει τῷ νέῳ. Ο δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούων, τὴν τῶν δακρύων λιβάδα τῆς κόνεως ἀψαμένην πηγήν ὑδάτων ἀπέφηνε, καὶ οὕτω τοῦ νάματος ἐμφορηθέντα τὸν νέον εὐθὺς ἀπιέ- και προσέταξεν. Ἡ δὲ πηγὴ διέμεινε μέχρι καὶ νῦν, τῇ Μωσαϊκῇ τοῦ θεσπεσίου γέροντος προσευχή μαρ τυροῦσα. Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος πάλαι ποτὲ τῇ ῥάβδο τὴν πέτραν ἐκείνην τὴν ἄγονον πλήξας, κατέκλυσε ποταμιαίων ὑδάτων γοναῖς, ἵνα τὰς πολλὰς ἐκείνας χιλιάδας διψώσας κορέσειεν· οὕτως οὗτος ὁ θεῖος, τὴν ξηροτάτην ἐκείνην ψάμμον καταρδεύσας τοῖς δάκρυσι, πηγαίων ναμάτων είλκυσε ρεύματα, οὐχ ἵνα πολλῶν μυριάδων, ἀλλ᾽ ἵνα ἑνὸς μειρακίου θερα- πεύσῃ τὸ δίψος. Ὑπὸ δὲ θείας χάριτος τὴν ψυχὴν φωτιζόμενος, τὴν ἐσομένην τῷ νέῳ τελειότητα προεώρα μάλα σαφῶς. Οὗτος γὰρ χρόνοις πολλοῖς ὕστερον ὑπὸ τῆς θείας χάριτος προσκληθείς, ὡς ἂν καὶ ἑτέρους πολλοὺς εἰς τὴν αὐτὴν παιδοτριβήσειεν ἀρετὴν, ἐν τοῖς περὶ τὴν Γίνδαρον χωρίοις, κώμη δὲ αὕτη μεγίστη τελεῖν ὑπὸ τὴν ᾿Αντιόχειαν τεταγμένη, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξατο. Καὶ πολλούς μὲν καὶ ἄλλους φιλοσοφίας πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσεν ἀθλητάς, είλκυσε δὲ καὶ τὸν μέγαν ᾿Ακάκιον, τὸν πάνυ λέγω, τὸν πολυθρύλλητον· ὃς διέπρεψε μὲν ἐν μοναχικῇ πολιτεία, λαμπρὰς δὲ τὰς ἀκτῖνας τῆς ἀρετῆς ἐξέπεμψεν, ἀρχιερωσύνης ἀξιωθεὶς, καὶ τὴν Βέροιαν ποιμαίνειν λαχών. Οκτὼ δὲ καὶ πεντήκοντα ἔτη τῆς ἀγέλης τὴν ἡγεμονίαν ἐγχειρισθείς, οὐκ εἴασε μὲν τῆς ἀσκητικῆς πολιτείας τὸ εἶδος, ἀσκητικὴν δὲ καὶ πολιτικὴν ἐκέρασεν ἀρετήν· καὶ τῆς μὲν τὴν ἀκρίβειαν, τῆς δὲ τὴν οἰκονομίαν λαβὼν, εἰς ἐν τὰ διεστῶτα συνήγαγεν. ᾿Αλλὰ ταύτης τῆς ἀρετῆς καὶ θηρευτής, καὶ παιδοτρίβης Αστέριος ἐκεῖνος ἐγέ- νετο, &ς οὕτω θερμὸς τοῦ μεγάλου πρεσβύτου δι έμεινεν ἐραστής, ὡς πολλάκις μὲν καὶ δὶς τοῦ ἔτους, πολλάκις δὲ τρίς, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀποδημίαν ποιεῖ- σθαι. ᾿Αφικνούμενος δὲ ἰσχάδας ειώθει τοῖς θιασώ ταις κομίζειν τρισὶν ἢ τέτταρσι ἐπιτιθεὶς κτήνεσι τὰ φορτία. Δύο δὲ μεδίμνους συλλέγων, ὡς διὰ παντὸς τοῦ ἔτους ἀποχρῶντας το γέροντι, τοῖς οἰκείοις ὤμοις ἐπετίθει τὰ τοιοῦτον φορτίον, κτήνος ἑαυτὸν τοῦ διδασκάλου ποιούμενος. Καὶ τοῦτο φέρων τὸ φορ τίον ἐβάδιζεν, οὐ δέκα σταδίους ἢ εἴκοσιν, ἀλλ᾽ ἑπτὰ ἡμερῶν ἐξανύων πορείαν. Καί ποτε θεασάμενος ὁ πρεσβύτης ἐπ᾽ ὤμων αὐτὸν φέροντα τὸ τῶν ἰσχάδων φορτίον, δυσχεράνας ἔφη μή ποιήσασθαι ἂν ταῦτα τροφήν. Οὐ γὰρ δίκαιον ἐκεῖνον μὲν τοσοῦτον ὑπομέ νειν κόπον, αὐτὸν δὲ τοῖς ἱδρῶσιν ἐντρυφῶν τοῖς ἐκείνου. Τοῦ δὲ ἀπομοσαμένου, ὡς οὐκ ἀπαλλάξει τοῦ φορτίου τοὺς ὤμους, εἰ μὴ συνομολογήσειεν ὁ πρεσβύτης μεταλήψεσθαι τῆς κομισθείσης τροφῆς· • Ποιήσω, έλεγεν ὁ γέρων, τὸ κελευόμενον, μόνον * RELIGIOSA HISTORIA. A consumptis, adolescentis vicem miseratus vir d- B C vinus, et imbecillitati corporis ignoscens, genibus Alexis Dominum oravit, solumque calentibus la- crymis irrigavit, viam salutis exquirens adole- scenti. Qui autem facit voluntatem timentium ¡p- sum, corumque orationem exaudit, stillas lacryma- rum ad pulverem effusas in fontem aquarum convertit et sic fluento repletum adolescentem, protinus abire jussit: nianetque fons in hodiernum usque diem, Mosaicæ divini senis orationis ferens testimonium. Quemadmodum enim ille olim, cum sterilem petram virga percussisset, exundantes aquas fluviatiles elicuit, ut multa hominum millia siti confecta satiaret : ita hic aridissimam illam arenam irrigans lacrymis, fecit ut fontana fluenta emanarent, non ut multarum myriadum, sed ut unius adolescentis siti mederetur. Mente enim a divina gratia illuminatus, futuram adolescentis perfectionem aperte prævidebat. Hic siquidem longo post tempore, divina impulsus gratia, ut alios quo. que multos ad eamdem virtutem exerceret, in locis Gindaro vicinis (qui vicus est maximus sub Antioc- hia constitutus) palaestram fixit monasticam et cum alios multos ad se traxit athletas philosophiæ, tum magnumquoquetraxit Acacium, summum,inquam,i- Jumet fama clarissimum, qui et vita monastica1127 excelluit, et splendidos virtutis radios emisit pontifex creatus, et Berlicam pascendam sortitus. Quinqua- ginta autem et octo per annos gregis curam gerens, monasticæ vitæ formam non reliquit, sed monasti- cam civilemque virtutem simul temperavit, et illius quidem exactam sumens perfectionem, hujus autem dispensationen ea in unum quæ erant disjuncta conjunxit. Cæterum hujus virtutis et venator, et magister fuit Asterius, qui magni illius senis tanto semper amore tenebatur, ut ad eum sæpe bis in anno, sæpe ter etiam proficisceretur. Veniens autem solebat caricas afferre sodalibus, tria vel quatuor onerans jumenta : duos vero međimnos seni toto anno suffecturos colligens, id onus ipse humeris suis imponebat, jumentum se magistro suo exhibens. Portabatque id onus non decem vel viginti stadiorum spatio, sed toto septem dierum itinere. Quem cum aliquando caricarum sarcinam D humeris gestantem senex vidisset, agre id ferens esurum se negavit. Nec enim justum esse, ut ille tantum subiret laborem, ipse vero delicate cjus laboribus frueretur. Sed cum jurasset ille, se onus ab humeris non depositurum, nisi allato cibo se usurumi senex confirmaret : ‹ Faciam, inquit senex, quod jubetur, tu modo saccum extemplo depone. Nam in hoc quoque imitabatur primum aposto- lorum, qui cum pedes ejus lavare Dominus vellet, primum recusavit, magnopere affirmans id´non fu- turum; ubi vero audivit abscindendum se a Do- mini communione, nisi permitteret, oravit ut et inanus cum pedibus et caput lavaret. Ita et magnus Joannes, jussus tingere Servatorem, prin- cipio quidem et servum se confessus est, et Do-

ὁδὸν τὴν ἐπὶ τὸ ἄντρον φέρουσαν ἐπίστασθαι λέγοντος, μήτε εἰ γινώσκοι δύνασθαι ἀναβαδίσαι, τῆς ἰσχύος ὑπὸ τοῦ δίψους δαπανηθείσης, οἰκτείρας ὁ θεῖος ἄνε θρωπος τοῦ νεανίου τὸ πάθος, καὶ τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ συγγνώμην ἀπονείμας, κλίνας τὰ γόνατα τὸν Δεσπότην ἱκέτευε, δάκρυσι δὲ θερμοῖς τὸ ἔδαφος ἔβρεχε, καὶ πόρον σωτηρίας επεζήτει τῷ νέῳ. Ο δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούων, τὴν τῶν δακρύων λιβάδα τῆς κόνεως ἀψαμένην πηγήν ὑδάτων ἀπέφηνε, καὶ οὕτω τοῦ νάματος ἐμφορηθέντα τὸν νέον εὐθὺς ἀπιέ- και προσέταξεν. Ἡ δὲ πηγὴ διέμεινε μέχρι καὶ νῦν, τῇ Μωσαϊκῇ τοῦ θεσπεσίου γέροντος προσευχή μαρ τυροῦσα. Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος πάλαι ποτὲ τῇ ῥάβδο τὴν πέτραν ἐκείνην τὴν ἄγονον πλήξας, κατέκλυσε ποταμιαίων ὑδάτων γοναῖς, ἵνα τὰς πολλὰς ἐκείνας χιλιάδας διψώσας κορέσειεν· οὕτως οὗτος ὁ θεῖος, τὴν ξηροτάτην ἐκείνην ψάμμον καταρδεύσας τοῖς δάκρυσι, πηγαίων ναμάτων είλκυσε ρεύματα, οὐχ ἵνα πολλῶν μυριάδων, ἀλλ᾽ ἵνα ἑνὸς μειρακίου θερα- πεύσῃ τὸ δίψος. Ὑπὸ δὲ θείας χάριτος τὴν ψυχὴν φωτιζόμενος, τὴν ἐσομένην τῷ νέῳ τελειότητα προεώρα μάλα σαφῶς. Οὗτος γὰρ χρόνοις πολλοῖς ὕστερον ὑπὸ τῆς θείας χάριτος προσκληθείς, ὡς ἂν καὶ ἑτέρους πολλοὺς εἰς τὴν αὐτὴν παιδοτριβήσειεν ἀρετὴν, ἐν τοῖς περὶ τὴν Γίνδαρον χωρίοις, κώμη δὲ αὕτη μεγίστη τελεῖν ὑπὸ τὴν ᾿Αντιόχειαν τεταγμένη, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξατο. Καὶ πολλούς μὲν καὶ ἄλλους φιλοσοφίας πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσεν ἀθλητάς, είλκυσε δὲ καὶ τὸν μέγαν ᾿Ακάκιον, τὸν πάνυ λέγω, τὸν πολυθρύλλητον· ὃς διέπρεψε μὲν ἐν μοναχικῇ πολιτεία, λαμπρὰς δὲ τὰς ἀκτῖνας τῆς ἀρετῆς ἐξέπεμψεν, ἀρχιερωσύνης ἀξιωθεὶς, καὶ τὴν Βέροιαν ποιμαίνειν λαχών. Οκτὼ δὲ καὶ πεντήκοντα ἔτη τῆς ἀγέλης τὴν ἡγεμονίαν ἐγχειρισθείς, οὐκ εἴασε μὲν τῆς ἀσκητικῆς πολιτείας τὸ εἶδος, ἀσκητικὴν δὲ καὶ πολιτικὴν ἐκέρασεν ἀρετήν· καὶ τῆς μὲν τὴν ἀκρίβειαν, τῆς δὲ τὴν οἰκονομίαν λαβὼν, εἰς ἐν τὰ διεστῶτα συνήγαγεν. ᾿Αλλὰ ταύτης τῆς ἀρετῆς καὶ θηρευτής, καὶ παιδοτρίβης Αστέριος ἐκεῖνος ἐγέ- νετο, &ς οὕτω θερμὸς τοῦ μεγάλου πρεσβύτου δι έμεινεν ἐραστής, ὡς πολλάκις μὲν καὶ δὶς τοῦ ἔτους, πολλάκις δὲ τρίς, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀποδημίαν ποιεῖ- σθαι. ᾿Αφικνούμενος δὲ ἰσχάδας ειώθει τοῖς θιασώ ταις κομίζειν τρισὶν ἢ τέτταρσι ἐπιτιθεὶς κτήνεσι τὰ φορτία. Δύο δὲ μεδίμνους συλλέγων, ὡς διὰ παντὸς τοῦ ἔτους ἀποχρῶντας το γέροντι, τοῖς οἰκείοις ὤμοις ἐπετίθει τὰ τοιοῦτον φορτίον, κτήνος ἑαυτὸν τοῦ διδασκάλου ποιούμενος. Καὶ τοῦτο φέρων τὸ φορ τίον ἐβάδιζεν, οὐ δέκα σταδίους ἢ εἴκοσιν, ἀλλ᾽ ἑπτὰ ἡμερῶν ἐξανύων πορείαν. Καί ποτε θεασάμενος ὁ πρεσβύτης ἐπ᾽ ὤμων αὐτὸν φέροντα τὸ τῶν ἰσχάδων φορτίον, δυσχεράνας ἔφη μή ποιήσασθαι ἂν ταῦτα τροφήν. Οὐ γὰρ δίκαιον ἐκεῖνον μὲν τοσοῦτον ὑπομέ νειν κόπον, αὐτὸν δὲ τοῖς ἱδρῶσιν ἐντρυφῶν τοῖς ἐκείνου. Τοῦ δὲ ἀπομοσαμένου, ὡς οὐκ ἀπαλλάξει τοῦ φορτίου τοὺς ὤμους, εἰ μὴ συνομολογήσειεν ὁ πρεσβύτης μεταλήψεσθαι τῆς κομισθείσης τροφῆς· • Ποιήσω, έλεγεν ὁ γέρων, τὸ κελευόμενον, μόνον * RELIGIOSA HISTORIA. A consumptis, adolescentis vicem miseratus vir d- B C vinus, et imbecillitati corporis ignoscens, genibus Alexis Dominum oravit, solumque calentibus la- crymis irrigavit, viam salutis exquirens adole- scenti. Qui autem facit voluntatem timentium ¡p- sum, corumque orationem exaudit, stillas lacryma- rum ad pulverem effusas in fontem aquarum convertit et sic fluento repletum adolescentem, protinus abire jussit: nianetque fons in hodiernum usque diem, Mosaicæ divini senis orationis ferens testimonium. Quemadmodum enim ille olim, cum sterilem petram virga percussisset, exundantes aquas fluviatiles elicuit, ut multa hominum millia siti confecta satiaret : ita hic aridissimam illam arenam irrigans lacrymis, fecit ut fontana fluenta emanarent, non ut multarum myriadum, sed ut unius adolescentis siti mederetur. Mente enim a divina gratia illuminatus, futuram adolescentis perfectionem aperte prævidebat. Hic siquidem longo post tempore, divina impulsus gratia, ut alios quo. que multos ad eamdem virtutem exerceret, in locis Gindaro vicinis (qui vicus est maximus sub Antioc- hia constitutus) palaestram fixit monasticam et cum alios multos ad se traxit athletas philosophiæ, tum magnumquoquetraxit Acacium, summum,inquam,i- Jumet fama clarissimum, qui et vita monastica1127 excelluit, et splendidos virtutis radios emisit pontifex creatus, et Berlicam pascendam sortitus. Quinqua- ginta autem et octo per annos gregis curam gerens, monasticæ vitæ formam non reliquit, sed monasti- cam civilemque virtutem simul temperavit, et illius quidem exactam sumens perfectionem, hujus autem dispensationen ea in unum quæ erant disjuncta conjunxit. Cæterum hujus virtutis et venator, et magister fuit Asterius, qui magni illius senis tanto semper amore tenebatur, ut ad eum sæpe bis in anno, sæpe ter etiam proficisceretur. Veniens autem solebat caricas afferre sodalibus, tria vel quatuor onerans jumenta : duos vero međimnos seni toto anno suffecturos colligens, id onus ipse humeris suis imponebat, jumentum se magistro suo exhibens. Portabatque id onus non decem vel viginti stadiorum spatio, sed toto septem dierum itinere. Quem cum aliquando caricarum sarcinam D humeris gestantem senex vidisset, agre id ferens esurum se negavit. Nec enim justum esse, ut ille tantum subiret laborem, ipse vero delicate cjus laboribus frueretur. Sed cum jurasset ille, se onus ab humeris non depositurum, nisi allato cibo se usurumi senex confirmaret : ‹ Faciam, inquit senex, quod jubetur, tu modo saccum extemplo depone. Nam in hoc quoque imitabatur primum aposto- lorum, qui cum pedes ejus lavare Dominus vellet, primum recusavit, magnopere affirmans id´non fu- turum; ubi vero audivit abscindendum se a Do- mini communione, nisi permitteret, oravit ut et inanus cum pedibus et caput lavaret. Ita et magnus Joannes, jussus tingere Servatorem, prin- cipio quidem et servum se confessus est, et Do-

ἀπόθου τὸν θύλακον ὅτι τάχιστα. ο Έμιμεῖτο γὰρ κἂν τούτῳ τῶν ἀποστόλων τὸν πρῶτον· ὅς τοῦ Κυρίου ἀπονίψαι αὐτοῦ τοὺς πόδας θελήσαντος, πρότερον μὲν ἠρνήθη, ἄντικρυς ισχυρισάμενος ὡς οὐ γενήσε και τοῦτο· ἐπεὶ δὲ ἤκουσεν ὡς τῆς Δεσποτικῆς ἀπο φαγήσεται κοινωνίας, εἰ μὴ τοῦτο συγχωρήσειεν, ἱκέτευε καὶ τὰ χεῖρε πρὸς τοῖς ποσὶ, καὶ τὴν κεφαλὴν ἀπονίψασθαι. Οὕτω καὶ Ἰωάννης ὁ πάνυ βαπτί σα: κελευσθεὶς τὸν Σωτῆρα, πρότερον μὲν καὶ τὴν οἰκείαν ὡμολόγησε δουλείαν, καὶ τὸν Δεσπότην ὑπο έδειξεν · ὕστερον δὲ τὸ κελευσθὲν ἐπετέλεσεν, οὐ θρασύτητι χρώμενος, ἀλλὰ Δεσπότῃ πειθόμενος. Οὕτω δὲ καὶ ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ εβαρύνετο μὲν ἑτέρου πονοῦντος αὐτὸς ἀπολαύειν τροφῆς· ἐπειδὴ δὲ εἶδε θερ- μοτάτην τοῦ θεραπευτοῦ τὴν προθυμίαν, τῆς οἰκείας αἱρέσεως τὴν ἐκείνου θεραπείαν προείλετο. • ο Καὶ ἴσως τις τῶν φιλοψόγων, καὶ σκώπτειν τὰ καλὰ μόνον δεδιδαγμένων, φαίη ἂν μὴ ἀξιομνημό νευτον εἶναι τουτὶ τὸ διήγημα. Ἐγὼ δὲ πρὸς ταῖς ἄλλαις τοῦ ἀνδρὸς θαυματουργίαις καὶ τοῦτο προς - τέθεικα, οὐ μόνον τῶν μεγάλων ἀνδρῶν τὸ περὶ αὐτ τὸν σέδας ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ τὸ γλυκὺ καὶ μέτριον δηλῶσαι κερδαλέον ἡγού μενος. Τοσοῦτος γὰρ ὢν καὶ τοιοῦτος τὴν ἀρετὴν, οὐδὲ τῆς τυχούσης τιμῆς ἄξιον ἑαυτὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἀπωθεῖτο μὲν αὐτὴν ὡς οὐδαμόθεν αὐτῷ προστ ήκουσαν, ἠνείχετο δὲ πάλιν, ὡς τοὺς ὁρῶντας εὐερ γετοῦσαν. Ταύτην ἀποδιδράσκων, δῆλος γὰρ ἅπασι γεγονώς, είχε πρὸς αὐτὸν διὰ τῆς φήμης τοὺς τῶν ἀγαθῶν ἐραστάς, τὸ τέλος ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος μετ' ὀλίγων τῶν συνηθεστέρων ἐξώρμησεν, οὐ πόλεως ἐπιβαίνων, οὐ κώμης, ἀλλὰ τὴν ἄβατον ἔρημον βα- τὴν ἐργαζόμενος. Εφερον δὲ ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν, τὸν ἄρτον, φημὶ, καὶ τοὺς άλας, καὶ κώθωνα ἐκ ξύλου πεποιημένον, καὶ σπογ γιὰν μηρίνθῳ προσδεδεμένην· ὅπως εἴ ποτε βαθύτε ρον εὕροιεν ὕδωρ ἀνιμήσαιντο μὲν τῇ σπογγιᾷ, ἀπο θλίψαντες δὲ εἰς τὸν κώθωνα ἀποπίοιεν. Τοιγάρτοι πολλῶν ἡμερῶν ἐδὲν ἐξανύσαντες καταλαμβάνουσε τὸ ποθούμενον ὄρος, καὶ τὸν οἰκεῖον προσκυνήσαντες Δεσπότην πολὺν ἐκεῖ διετέλεσαν χρόνον, τοῦ χωρίου τὴν ἐρημίαν καὶ τὴν τῆς ψυχῆς ἡσυχίαν τρυφήν με γίστην ἡγούμενοι. Ἐν ἐκείνῃ δὲ τῇ πέτρα, ὑφ' ᾗ κρυπτόμενος Μωϋσῆς τῶν προφητῶν ὁ κορυφαῖος ἠξιώθη τὸν Θεὸν ἰδεῖν, ὡς δυνατὸν ἦν ἰδεῖν, ἐκκλη- σίαν δειμάμενος, καὶ θεῖον ἁγιάσας θυσιαστήριον, καὶ εἰς δεῦρο διέμεινεν, εἰς τὴν οἰκείαν, ἐπανῆκε τα λαίστραν. Μαθὼν δὲ τοῦ ὁμωνύμου μὲν, δυσσεβοῦς δὲ βασιλέως τὰς ἀπειλάς · πανωλεθρίαν γὰρ τοῖς εὐσε θέσιν ἀπειλήσας, τὴν ἐπὶ Πέρσας πορείαν ἐστείλατο καὶ ἐκεχήνεσαν οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες τὴν ἀπεικτήν ἐκείνην ἐπάνοδον · τηνικαῦτα σπουδαίαν τῷ Θεῷ προσενεγκών προσευχὴν, καὶ ταύτην μέχρι δεκάτης ἡμέρας ἐκτείνας, ήκουσε φωνῆς φθεγγομένης, ὡς ὁ μυσαρὸς καὶ δυσώδης ἀνήρηται χοίρος. Αλλ' οὐδὲ τῆς προσευχῆς τὸ πέρας δεξαμένης, εὐθὺς συνεπέ ρανε τὴν εὐχὴν, ἀλλὰ τὴν αἴτησιν εἰς ὑμνῳδίαν μετά έβαλεν, εὐχαριστήριον ἀναπέμπων ὕμνον τῷ Σωτῆρι τῶν οἰκείων, καὶ τῶν ἀλλοτρίων ἀνεξικάκῳ τε καὶ δυνατῷ πολεμίῳ. Ἐμακροθύμησε γὰρ ἐπὶ πλεῖον τῷ δυσσεβεῖ· ἐπειδὴ δὲ ἡ μακροθυμία εἰς μείζονα λύταν ἐπαιδοτρίβησε τὸν ἀλάστορα, εἰς καιρὸν τιμωρίαν ἐπήγαγε. Πεπληρωκὼς δὲ τὴν εὐχὴν, καὶ πρὸς τους οἰκείους ἐπιστραφείς, δῆλος ἦν εύθυμον τὴν διάνοιαν 13:5 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS minum ostendit : postea vero fecit imperata, non A proterve resistens, sed obsequens Domino. Ita hic etiam vir divinus; gravabatur quidem alio labo- ante cibumi sumere, sed ardentissimam famulantis alacritatem considerans, voluntati suæ illius mini- sterium anteposuit. B Ert fortasse quispiam, ex iis qui reprehensio- nibus delectantur et honesta tantum carpere didicerunt, cui have narratio commemoratione digna non videatur. Ego vero aliis hujus viri mira- culis hoc etiam adjeci, non solum ut magnorum virorum erga eum observantiam ostenderem, sed quod morum ejus suavitatem et inoderationem de- clarari operæ pretium existimarim. Nam cum tanta esset et tali virtute, ne levissimo quidem honore dignum se esse censebat, sed hunc ut ad se nihil attinentem repellebat : rursus autem tolerabat, quod eos qui deferebant afficeret beneficio. Hunc ergo fugiens omnibus enim cum innotuisset, bonorum amatores per famam ɔd se trahebat), in montem Sinæum tandem cum paucis e familiaribus profectus est, non oppidum ingrediens ullum, nec vicum, sed per inviam iter agens solitudinem. Fe- rebant autem humeris quoque alimentum neces- sarium, panem, inquam, et salem, et poculum ligneum, et spongiam fune alligatam ; ut si quando profundiorem aquam invenissent, spongia haurirent expressamque in poculum biberent. Multorum itaque dierum iter emensi, ad montem optatum perveniunt, et cum Dominum suum adorassent, fongum ibi tempus transegerunt, loci solitudinem et anime quietem maximam ducentes voluptatem. Cumque in petra illa, sub qua princeps propheta- rum Muses lalens, Deum quo pacto videri poterat meruit videre, ecclesiam exstruxisset, divinamque aram, quæ usque in hodiernum diem manet, con- secrasset, in palæstram suam reversus est. De minis porro ejusdem cum ipso nominis, sed impii imperatoris certior factus, qui pios omnes se fun- ditus deleturum jactans, profectus erat in Persas, D cum abominandum illum reditum inhiantes ex- spectarent qui eadem sentiebant, ipse tunc Dee enixas preces offerens, easque ad decem usque dies producens, audivit vocem quæ dicebat exse- crandum illum et felentem porcum de medio esse sublatum. Sed neque finitis precibus statim finiit orationem, sed petitionem in laudes mutavit, gra- tias agens servatori suorum, clementique et po- tenti hosti alienorum. Impium enim longissimo tempore toleravit : sed cum ejus patientia majo- rem in rabiem sceleratum concitasset, opportune intulit supplicium. Completa oratione, ad suos conversus, lætum palam et tranquillum animum præ se tulit ; animi enim lætitia hilarem vultum

ἀπόθου τὸν θύλακον ὅτι τάχιστα. ο Έμιμεῖτο γὰρ κἂν τούτῳ τῶν ἀποστόλων τὸν πρῶτον· ὅς τοῦ Κυρίου ἀπονίψαι αὐτοῦ τοὺς πόδας θελήσαντος, πρότερον μὲν ἠρνήθη, ἄντικρυς ισχυρισάμενος ὡς οὐ γενήσε και τοῦτο· ἐπεὶ δὲ ἤκουσεν ὡς τῆς Δεσποτικῆς ἀπο φαγήσεται κοινωνίας, εἰ μὴ τοῦτο συγχωρήσειεν, ἱκέτευε καὶ τὰ χεῖρε πρὸς τοῖς ποσὶ, καὶ τὴν κεφαλὴν ἀπονίψασθαι. Οὕτω καὶ Ἰωάννης ὁ πάνυ βαπτί σα: κελευσθεὶς τὸν Σωτῆρα, πρότερον μὲν καὶ τὴν οἰκείαν ὡμολόγησε δουλείαν, καὶ τὸν Δεσπότην ὑπο έδειξεν · ὕστερον δὲ τὸ κελευσθὲν ἐπετέλεσεν, οὐ θρασύτητι χρώμενος, ἀλλὰ Δεσπότῃ πειθόμενος. Οὕτω δὲ καὶ ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ εβαρύνετο μὲν ἑτέρου πονοῦντος αὐτὸς ἀπολαύειν τροφῆς· ἐπειδὴ δὲ εἶδε θερ- μοτάτην τοῦ θεραπευτοῦ τὴν προθυμίαν, τῆς οἰκείας αἱρέσεως τὴν ἐκείνου θεραπείαν προείλετο. • ο Καὶ ἴσως τις τῶν φιλοψόγων, καὶ σκώπτειν τὰ καλὰ μόνον δεδιδαγμένων, φαίη ἂν μὴ ἀξιομνημό νευτον εἶναι τουτὶ τὸ διήγημα. Ἐγὼ δὲ πρὸς ταῖς ἄλλαις τοῦ ἀνδρὸς θαυματουργίαις καὶ τοῦτο προς - τέθεικα, οὐ μόνον τῶν μεγάλων ἀνδρῶν τὸ περὶ αὐτ τὸν σέδας ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ τὸ γλυκὺ καὶ μέτριον δηλῶσαι κερδαλέον ἡγού μενος. Τοσοῦτος γὰρ ὢν καὶ τοιοῦτος τὴν ἀρετὴν, οὐδὲ τῆς τυχούσης τιμῆς ἄξιον ἑαυτὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἀπωθεῖτο μὲν αὐτὴν ὡς οὐδαμόθεν αὐτῷ προστ ήκουσαν, ἠνείχετο δὲ πάλιν, ὡς τοὺς ὁρῶντας εὐερ γετοῦσαν. Ταύτην ἀποδιδράσκων, δῆλος γὰρ ἅπασι γεγονώς, είχε πρὸς αὐτὸν διὰ τῆς φήμης τοὺς τῶν ἀγαθῶν ἐραστάς, τὸ τέλος ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος μετ' ὀλίγων τῶν συνηθεστέρων ἐξώρμησεν, οὐ πόλεως ἐπιβαίνων, οὐ κώμης, ἀλλὰ τὴν ἄβατον ἔρημον βα- τὴν ἐργαζόμενος. Εφερον δὲ ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν, τὸν ἄρτον, φημὶ, καὶ τοὺς άλας, καὶ κώθωνα ἐκ ξύλου πεποιημένον, καὶ σπογ γιὰν μηρίνθῳ προσδεδεμένην· ὅπως εἴ ποτε βαθύτε ρον εὕροιεν ὕδωρ ἀνιμήσαιντο μὲν τῇ σπογγιᾷ, ἀπο θλίψαντες δὲ εἰς τὸν κώθωνα ἀποπίοιεν. Τοιγάρτοι πολλῶν ἡμερῶν ἐδὲν ἐξανύσαντες καταλαμβάνουσε τὸ ποθούμενον ὄρος, καὶ τὸν οἰκεῖον προσκυνήσαντες Δεσπότην πολὺν ἐκεῖ διετέλεσαν χρόνον, τοῦ χωρίου τὴν ἐρημίαν καὶ τὴν τῆς ψυχῆς ἡσυχίαν τρυφήν με γίστην ἡγούμενοι. Ἐν ἐκείνῃ δὲ τῇ πέτρα, ὑφ' ᾗ κρυπτόμενος Μωϋσῆς τῶν προφητῶν ὁ κορυφαῖος ἠξιώθη τὸν Θεὸν ἰδεῖν, ὡς δυνατὸν ἦν ἰδεῖν, ἐκκλη- σίαν δειμάμενος, καὶ θεῖον ἁγιάσας θυσιαστήριον, καὶ εἰς δεῦρο διέμεινεν, εἰς τὴν οἰκείαν, ἐπανῆκε τα λαίστραν. Μαθὼν δὲ τοῦ ὁμωνύμου μὲν, δυσσεβοῦς δὲ βασιλέως τὰς ἀπειλάς · πανωλεθρίαν γὰρ τοῖς εὐσε θέσιν ἀπειλήσας, τὴν ἐπὶ Πέρσας πορείαν ἐστείλατο καὶ ἐκεχήνεσαν οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες τὴν ἀπεικτήν ἐκείνην ἐπάνοδον · τηνικαῦτα σπουδαίαν τῷ Θεῷ προσενεγκών προσευχὴν, καὶ ταύτην μέχρι δεκάτης ἡμέρας ἐκτείνας, ήκουσε φωνῆς φθεγγομένης, ὡς ὁ μυσαρὸς καὶ δυσώδης ἀνήρηται χοίρος. Αλλ' οὐδὲ τῆς προσευχῆς τὸ πέρας δεξαμένης, εὐθὺς συνεπέ ρανε τὴν εὐχὴν, ἀλλὰ τὴν αἴτησιν εἰς ὑμνῳδίαν μετά έβαλεν, εὐχαριστήριον ἀναπέμπων ὕμνον τῷ Σωτῆρι τῶν οἰκείων, καὶ τῶν ἀλλοτρίων ἀνεξικάκῳ τε καὶ δυνατῷ πολεμίῳ. Ἐμακροθύμησε γὰρ ἐπὶ πλεῖον τῷ δυσσεβεῖ· ἐπειδὴ δὲ ἡ μακροθυμία εἰς μείζονα λύταν ἐπαιδοτρίβησε τὸν ἀλάστορα, εἰς καιρὸν τιμωρίαν ἐπήγαγε. Πεπληρωκὼς δὲ τὴν εὐχὴν, καὶ πρὸς τους οἰκείους ἐπιστραφείς, δῆλος ἦν εύθυμον τὴν διάνοιαν 13:5 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS minum ostendit : postea vero fecit imperata, non A proterve resistens, sed obsequens Domino. Ita hic etiam vir divinus; gravabatur quidem alio labo- ante cibumi sumere, sed ardentissimam famulantis alacritatem considerans, voluntati suæ illius mini- sterium anteposuit. B Ert fortasse quispiam, ex iis qui reprehensio- nibus delectantur et honesta tantum carpere didicerunt, cui have narratio commemoratione digna non videatur. Ego vero aliis hujus viri mira- culis hoc etiam adjeci, non solum ut magnorum virorum erga eum observantiam ostenderem, sed quod morum ejus suavitatem et inoderationem de- clarari operæ pretium existimarim. Nam cum tanta esset et tali virtute, ne levissimo quidem honore dignum se esse censebat, sed hunc ut ad se nihil attinentem repellebat : rursus autem tolerabat, quod eos qui deferebant afficeret beneficio. Hunc ergo fugiens omnibus enim cum innotuisset, bonorum amatores per famam ɔd se trahebat), in montem Sinæum tandem cum paucis e familiaribus profectus est, non oppidum ingrediens ullum, nec vicum, sed per inviam iter agens solitudinem. Fe- rebant autem humeris quoque alimentum neces- sarium, panem, inquam, et salem, et poculum ligneum, et spongiam fune alligatam ; ut si quando profundiorem aquam invenissent, spongia haurirent expressamque in poculum biberent. Multorum itaque dierum iter emensi, ad montem optatum perveniunt, et cum Dominum suum adorassent, fongum ibi tempus transegerunt, loci solitudinem et anime quietem maximam ducentes voluptatem. Cumque in petra illa, sub qua princeps propheta- rum Muses lalens, Deum quo pacto videri poterat meruit videre, ecclesiam exstruxisset, divinamque aram, quæ usque in hodiernum diem manet, con- secrasset, in palæstram suam reversus est. De minis porro ejusdem cum ipso nominis, sed impii imperatoris certior factus, qui pios omnes se fun- ditus deleturum jactans, profectus erat in Persas, D cum abominandum illum reditum inhiantes ex- spectarent qui eadem sentiebant, ipse tunc Dee enixas preces offerens, easque ad decem usque dies producens, audivit vocem quæ dicebat exse- crandum illum et felentem porcum de medio esse sublatum. Sed neque finitis precibus statim finiit orationem, sed petitionem in laudes mutavit, gra- tias agens servatori suorum, clementique et po- tenti hosti alienorum. Impium enim longissimo tempore toleravit : sed cum ejus patientia majo- rem in rabiem sceleratum concitasset, opportune intulit supplicium. Completa oratione, ad suos conversus, lætum palam et tranquillum animum præ se tulit ; animi enim lætitia hilarem vultum

ἀπόθου τὸν θύλακον ὅτι τάχιστα. ο Έμιμεῖτο γὰρ κἂν τούτῳ τῶν ἀποστόλων τὸν πρῶτον· ὅς τοῦ Κυρίου ἀπονίψαι αὐτοῦ τοὺς πόδας θελήσαντος, πρότερον μὲν ἠρνήθη, ἄντικρυς ισχυρισάμενος ὡς οὐ γενήσε και τοῦτο· ἐπεὶ δὲ ἤκουσεν ὡς τῆς Δεσποτικῆς ἀπο φαγήσεται κοινωνίας, εἰ μὴ τοῦτο συγχωρήσειεν, ἱκέτευε καὶ τὰ χεῖρε πρὸς τοῖς ποσὶ, καὶ τὴν κεφαλὴν ἀπονίψασθαι. Οὕτω καὶ Ἰωάννης ὁ πάνυ βαπτί σα: κελευσθεὶς τὸν Σωτῆρα, πρότερον μὲν καὶ τὴν οἰκείαν ὡμολόγησε δουλείαν, καὶ τὸν Δεσπότην ὑπο έδειξεν · ὕστερον δὲ τὸ κελευσθὲν ἐπετέλεσεν, οὐ θρασύτητι χρώμενος, ἀλλὰ Δεσπότῃ πειθόμενος. Οὕτω δὲ καὶ ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ εβαρύνετο μὲν ἑτέρου πονοῦντος αὐτὸς ἀπολαύειν τροφῆς· ἐπειδὴ δὲ εἶδε θερ- μοτάτην τοῦ θεραπευτοῦ τὴν προθυμίαν, τῆς οἰκείας αἱρέσεως τὴν ἐκείνου θεραπείαν προείλετο. • ο Καὶ ἴσως τις τῶν φιλοψόγων, καὶ σκώπτειν τὰ καλὰ μόνον δεδιδαγμένων, φαίη ἂν μὴ ἀξιομνημό νευτον εἶναι τουτὶ τὸ διήγημα. Ἐγὼ δὲ πρὸς ταῖς ἄλλαις τοῦ ἀνδρὸς θαυματουργίαις καὶ τοῦτο προς - τέθεικα, οὐ μόνον τῶν μεγάλων ἀνδρῶν τὸ περὶ αὐτ τὸν σέδας ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ τὸ γλυκὺ καὶ μέτριον δηλῶσαι κερδαλέον ἡγού μενος. Τοσοῦτος γὰρ ὢν καὶ τοιοῦτος τὴν ἀρετὴν, οὐδὲ τῆς τυχούσης τιμῆς ἄξιον ἑαυτὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἀπωθεῖτο μὲν αὐτὴν ὡς οὐδαμόθεν αὐτῷ προστ ήκουσαν, ἠνείχετο δὲ πάλιν, ὡς τοὺς ὁρῶντας εὐερ γετοῦσαν. Ταύτην ἀποδιδράσκων, δῆλος γὰρ ἅπασι γεγονώς, είχε πρὸς αὐτὸν διὰ τῆς φήμης τοὺς τῶν ἀγαθῶν ἐραστάς, τὸ τέλος ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος μετ' ὀλίγων τῶν συνηθεστέρων ἐξώρμησεν, οὐ πόλεως ἐπιβαίνων, οὐ κώμης, ἀλλὰ τὴν ἄβατον ἔρημον βα- τὴν ἐργαζόμενος. Εφερον δὲ ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν, τὸν ἄρτον, φημὶ, καὶ τοὺς άλας, καὶ κώθωνα ἐκ ξύλου πεποιημένον, καὶ σπογ γιὰν μηρίνθῳ προσδεδεμένην· ὅπως εἴ ποτε βαθύτε ρον εὕροιεν ὕδωρ ἀνιμήσαιντο μὲν τῇ σπογγιᾷ, ἀπο θλίψαντες δὲ εἰς τὸν κώθωνα ἀποπίοιεν. Τοιγάρτοι πολλῶν ἡμερῶν ἐδὲν ἐξανύσαντες καταλαμβάνουσε τὸ ποθούμενον ὄρος, καὶ τὸν οἰκεῖον προσκυνήσαντες Δεσπότην πολὺν ἐκεῖ διετέλεσαν χρόνον, τοῦ χωρίου τὴν ἐρημίαν καὶ τὴν τῆς ψυχῆς ἡσυχίαν τρυφήν με γίστην ἡγούμενοι. Ἐν ἐκείνῃ δὲ τῇ πέτρα, ὑφ' ᾗ κρυπτόμενος Μωϋσῆς τῶν προφητῶν ὁ κορυφαῖος ἠξιώθη τὸν Θεὸν ἰδεῖν, ὡς δυνατὸν ἦν ἰδεῖν, ἐκκλη- σίαν δειμάμενος, καὶ θεῖον ἁγιάσας θυσιαστήριον, καὶ εἰς δεῦρο διέμεινεν, εἰς τὴν οἰκείαν, ἐπανῆκε τα λαίστραν. Μαθὼν δὲ τοῦ ὁμωνύμου μὲν, δυσσεβοῦς δὲ βασιλέως τὰς ἀπειλάς · πανωλεθρίαν γὰρ τοῖς εὐσε θέσιν ἀπειλήσας, τὴν ἐπὶ Πέρσας πορείαν ἐστείλατο καὶ ἐκεχήνεσαν οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες τὴν ἀπεικτήν ἐκείνην ἐπάνοδον · τηνικαῦτα σπουδαίαν τῷ Θεῷ προσενεγκών προσευχὴν, καὶ ταύτην μέχρι δεκάτης ἡμέρας ἐκτείνας, ήκουσε φωνῆς φθεγγομένης, ὡς ὁ μυσαρὸς καὶ δυσώδης ἀνήρηται χοίρος. Αλλ' οὐδὲ τῆς προσευχῆς τὸ πέρας δεξαμένης, εὐθὺς συνεπέ ρανε τὴν εὐχὴν, ἀλλὰ τὴν αἴτησιν εἰς ὑμνῳδίαν μετά έβαλεν, εὐχαριστήριον ἀναπέμπων ὕμνον τῷ Σωτῆρι τῶν οἰκείων, καὶ τῶν ἀλλοτρίων ἀνεξικάκῳ τε καὶ δυνατῷ πολεμίῳ. Ἐμακροθύμησε γὰρ ἐπὶ πλεῖον τῷ δυσσεβεῖ· ἐπειδὴ δὲ ἡ μακροθυμία εἰς μείζονα λύταν ἐπαιδοτρίβησε τὸν ἀλάστορα, εἰς καιρὸν τιμωρίαν ἐπήγαγε. Πεπληρωκὼς δὲ τὴν εὐχὴν, καὶ πρὸς τους οἰκείους ἐπιστραφείς, δῆλος ἦν εύθυμον τὴν διάνοιαν 13:5 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS minum ostendit : postea vero fecit imperata, non A proterve resistens, sed obsequens Domino. Ita hic etiam vir divinus; gravabatur quidem alio labo- ante cibumi sumere, sed ardentissimam famulantis alacritatem considerans, voluntati suæ illius mini- sterium anteposuit. B Ert fortasse quispiam, ex iis qui reprehensio- nibus delectantur et honesta tantum carpere didicerunt, cui have narratio commemoratione digna non videatur. Ego vero aliis hujus viri mira- culis hoc etiam adjeci, non solum ut magnorum virorum erga eum observantiam ostenderem, sed quod morum ejus suavitatem et inoderationem de- clarari operæ pretium existimarim. Nam cum tanta esset et tali virtute, ne levissimo quidem honore dignum se esse censebat, sed hunc ut ad se nihil attinentem repellebat : rursus autem tolerabat, quod eos qui deferebant afficeret beneficio. Hunc ergo fugiens omnibus enim cum innotuisset, bonorum amatores per famam ɔd se trahebat), in montem Sinæum tandem cum paucis e familiaribus profectus est, non oppidum ingrediens ullum, nec vicum, sed per inviam iter agens solitudinem. Fe- rebant autem humeris quoque alimentum neces- sarium, panem, inquam, et salem, et poculum ligneum, et spongiam fune alligatam ; ut si quando profundiorem aquam invenissent, spongia haurirent expressamque in poculum biberent. Multorum itaque dierum iter emensi, ad montem optatum perveniunt, et cum Dominum suum adorassent, fongum ibi tempus transegerunt, loci solitudinem et anime quietem maximam ducentes voluptatem. Cumque in petra illa, sub qua princeps propheta- rum Muses lalens, Deum quo pacto videri poterat meruit videre, ecclesiam exstruxisset, divinamque aram, quæ usque in hodiernum diem manet, con- secrasset, in palæstram suam reversus est. De minis porro ejusdem cum ipso nominis, sed impii imperatoris certior factus, qui pios omnes se fun- ditus deleturum jactans, profectus erat in Persas, D cum abominandum illum reditum inhiantes ex- spectarent qui eadem sentiebant, ipse tunc Dee enixas preces offerens, easque ad decem usque dies producens, audivit vocem quæ dicebat exse- crandum illum et felentem porcum de medio esse sublatum. Sed neque finitis precibus statim finiit orationem, sed petitionem in laudes mutavit, gra- tias agens servatori suorum, clementique et po- tenti hosti alienorum. Impium enim longissimo tempore toleravit : sed cum ejus patientia majo- rem in rabiem sceleratum concitasset, opportune intulit supplicium. Completa oratione, ad suos conversus, lætum palam et tranquillum animum præ se tulit ; animi enim lætitia hilarem vultum

ἔχων· θυμηδία γὰρ γεγανωμένον ἐδείκνυ τὸ πρόσ- ωπον. Θαυμασάντων δὲ τῶν συνόντων τὸ καινὸν τοῦ θεάματος· σκυθρωπὸς γὰρ ἀεὶ φαινόμενος, τηνικαῦτα μειδιῶν ἑωρᾶτο· καὶ τὴν αἰτίαν πυνθανομένων · • Τῆς εὐφροσύνης, ἔφη, ὦ ἄνδρες, καὶ θυμηδίας ὁ παρών καιρός · πέπαυται γὰρ ὁ ἀπεβῆς κατὰ τὴν Ησαίου φωνὴν, καὶ ἔδωκε δίκας τῶν τολμημάτων ἀξίας· καὶ κατὰ τοῦ πεποιηκότος καὶ σεσωκότος τυραννήσας Θεοῦ, ὑπὸ δεξιᾶς ὑπηκόου δέδεκται τὴν δικαίαν σφαγήν· διὰ τοῦτο γάννυμαι, τὰς ὑπ' ἐκεί νου πολεμηθείσας Εκκλησίας γαυριώσας θεώμενος, καὶ βλέπων τὸν ἀλιτήριον ὑπὸ τῶν ὑπ' αὐτοῦ τιμω μένων δαιμόνων οὐδεμιᾶς ἐπικουρίας ἐπιτυχόντα. Ἐπὶ μὲν οὖν τῆς τοῦ δυσσεβοῦς τούτου σφαγῆς τοι- αὐτῆς ἀπέλαυσε τῆς προγνώσεως. Ἐπεὶ δὲ καὶ Οὐά- λης, ὁ μετ' ἐκεῖνον τὰς ἡνίας τῆς Ῥωμαϊκῆς ἡγε - Β μονίας δεξάμενος, τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων προ- έμενος τὴν ἀλήθειαν, τῆς ᾿Αρείου πλάνης τὴν ἀπάτην ἐδέξατο, τηνικαῦτα μείζων ἡ ζάλη κατὰ τῆς Ἐκκλη- σίας ηγείρετο, τῶν μὲν κυβερνητῶν πανταχόθεν ἐλαυνομένων, καταποντιστῶν δέ τινων καὶ πολεμίων ἀντεισαγομένων. Καὶ ἵνα μὴ πᾶσαν ἐκείνην διηγῶ μαι ἐπὶ τοῦ παρόντος την τραγῳδίαν, τἄλλα νῦν καταλείψω, ἑνὸς δὲ μόνου μνησθήσομαι, ὅ τὴν ἐπανθοῦσαν τῷδε τῷ πρεσβύτῃ τοῦ θείου Πνεύματος χάριν ἐναργῶς ὑπέδειξεν. Ἐξελήλατο μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αντιοχέων ὁ μέγας Με λέτιος, ὁ ταύτην ὑπὸ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ ποιμαίνειν πεπιστευμένος· ἐξελήλαντο δὲ τῶν θείων νεῶν οἱ εἰς τὸν ἱερὸν κλῆρον τελοῦντες ἅπαντες σὺν τῷ ὁμογνώ μονι λαῷ, οἱ τὴν μίαν τῆς Τριάδος θείας οὐσίαν πρεσβεύοντες. Καὶ νῦν μὲν τὴν ὑπώρειαν καταλαμ- βάνοντες, ἐκεῖ τὰς ἱερὰς ἐποίουν συνόδους· νῦν δὲ τοῦ ποταμοῦ τὴν ὄχθην εὐκτήριον ἐποιοῦντο χωρίον ἄλλοτε δὲ τὸ πολεμικὸν γυμνάσιον, τὸ πρὸ τῆς βο- μείου διακείμενον πύλης. Οὐ γὰρ εἴων οἱ πολεμοῦν- τες ἐφ' ἑνὸς ἰδοῦσθαι χωρίου τοὺς εὐσεβεῖς. Ἐθρύλο λησαν δὲ τοῦ ψεύδους οι τρόφιμοι, καὶ φήμην ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει κατέσπειραν, ὡς τοῦ μεγάλου Ἰουλιανοῦ, τοῦδε τοῦ πρεσβύτου, φημί, τῶν ὑπ' αὐτ τῶν θρησκευομένων δογμάτων τὴν κοινωνίαν ἀσπα ζομένου. Τοῦτο μάλιστα ηνία τοὺς εὐσεβεῖς, μὴ τοὺς εὐηθεστέρους καὶ ἁπλοϊκωτέρους φενακίσασα ἡ φήμη τοῖς τῶν αἱρετικῶν περιβάλῃ δικτύοις. 'Αλλ' οἱ θε σπέσιοι καὶ μακάριοι άνδρες, Φλαβιανὸς καὶ Διόδω ρος, ἱερουργίας ήξιωμένοι, καὶ τοῦ ἱεροῦ λαοῦ προσ- τατεύοντες, καὶ ᾿Αφραάτης, οὗ τὸν βίον αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ὑμῖν σὺν Θεῷ φάναι προσθήσω, τὸν μέγαν ἐκεῖνον ᾿Ακάκιον πείθουσιν, οὗ ἤδη τὴν μνήμην ἐποιη- σάμεθα, λαβεῖν μὲν τῆς ὁδοῦ κοινωνὸν τὸν ἑαυτοῦ μὲν διδάσκαλον, τοῦδε δὲ τοῦ ἁγίου γέροντος φοιτη τήν, 'Αστέριον ἐκεῖνον τὸν πάνυ, δραμεῖν δὲ πρὸς τὸ κοινὸν τῆς Ἐκκλησίας ἀγλάϊσμα, τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας τὸ ἔρεισμα, καὶ πεῖσαι καταλιπεῖν μὲν τὴν ἐν τῇ ἐρήμῳ διατριβὴν, ἀφικέσθαι δὲ εἰς ἐπι- κουρίαν μυριάδων τοσούτων ὑπ' ἐξαπάτης ἀπολλυ- RELIGIOSA HISTORIA. novum spectaculum, quod qui tristi semper aspe- ctu videbatur, tunc subridere cerneretur, causan- que rogantibus : « Lætitiæe, inquit, o viri, præsens tempus est, et gaudii. Cessavit enim impius, ut ait Isaias, et audacium inceptorum meri- tas pœnas dedit : et qui tyrannidem in Deum fa- ctorem et Servatorem exercuit, ab obsequente dextera jure cæsus est. Ideo lætor, Ecclesias, quas ille oppugnabat, exsultantes videns, et sceleratum cernens a dæmonibus, quos colebat, nihil auxilii consecutum. De hujus ergo impii cade talem habuit præscientiam. Cum Valens autem, qui post illum habenas Romani tenuit imperii, abjecta evangelicorum dogmatum veritate, Ariani erroris A exhibebat. Admirantibus autem iis qui aderat imposturam suscepisset, tune major adversus C Ecclesiam coorta est procella, cum gubernatores undiquaque vellerentur, et prædones atque hostes in eorum locum sufficerentur. Ac ne totam illam in præsentia tragediam persequar, aliis præter- missis, unum tantum commemorabo, quod flore.- tem in hoc sene divini Spiritus gratiam aperte demonstravit. Ejectus ex Antiochena Ecclesia fuerat magnus Meletius, cui Deus universorum pascendam illamı commiserat, ejectique ex divinis templis fuerant cum populo illis consentiente clerici omnes, qui Trinitatis divinam unam colebant essentiam. Et nunc quidem ad montis ima venientes, sacros ibi conventus celebrabant : nunc autem in ripa flumi- nis statuebant oratorium: nonnunquam etiam in bellico gymnasio quod situm est ante portam septentrionalem. Non enim permittebant hostes uno in loco pios consistere. Jactarant autem alumni mendacii, et rumorem in illa civitate spar- serant: quasi magnus Julianus, hic, inquam, senex, dogmatum quæ ipsi sequebantur amplecte- retur communionem. Quæ res pios maxime angebat, ne fama hæc rudiores forte ac simpliciores deci· piens hæreticorum illos laqueis implicaret. Sed divini beatique viri, Flavianus et Diodorus, presby- teratu ornati ambo, religiosoque populo præsi- D dentes, et Aplirantes, cujus vitam vobis seorsim y Isa. xiv 5. Dro dante adjiciam, magno illi Acacio, cujus mentionem jam fecimus, persuadent ut viæ comi- tem accipiat, suum quidem magistrum, sed sancti senis discipulum, insignem Asterinın, festinetque ad communem pietatis splendorem, evangelica doctrinæ sustentaculum, eique persuadeat, ut, so- litudinis habitatione relicta, veniat, feratque auxi- lium tot millibus fraude' euntibus, et adventus sui rore flammam exstinguat Arianam. Accurrit divinus Acacius, et sumpto, ut jussus erat, magno VARIE LECTIONES. 24. * Brevius hac narrat Noster Hist. eccl. 17,

ἔχων· θυμηδία γὰρ γεγανωμένον ἐδείκνυ τὸ πρόσ- ωπον. Θαυμασάντων δὲ τῶν συνόντων τὸ καινὸν τοῦ θεάματος· σκυθρωπὸς γὰρ ἀεὶ φαινόμενος, τηνικαῦτα μειδιῶν ἑωρᾶτο· καὶ τὴν αἰτίαν πυνθανομένων · • Τῆς εὐφροσύνης, ἔφη, ὦ ἄνδρες, καὶ θυμηδίας ὁ παρών καιρός · πέπαυται γὰρ ὁ ἀπεβῆς κατὰ τὴν Ησαίου φωνὴν, καὶ ἔδωκε δίκας τῶν τολμημάτων ἀξίας· καὶ κατὰ τοῦ πεποιηκότος καὶ σεσωκότος τυραννήσας Θεοῦ, ὑπὸ δεξιᾶς ὑπηκόου δέδεκται τὴν δικαίαν σφαγήν· διὰ τοῦτο γάννυμαι, τὰς ὑπ' ἐκεί νου πολεμηθείσας Εκκλησίας γαυριώσας θεώμενος, καὶ βλέπων τὸν ἀλιτήριον ὑπὸ τῶν ὑπ' αὐτοῦ τιμω μένων δαιμόνων οὐδεμιᾶς ἐπικουρίας ἐπιτυχόντα. Ἐπὶ μὲν οὖν τῆς τοῦ δυσσεβοῦς τούτου σφαγῆς τοι- αὐτῆς ἀπέλαυσε τῆς προγνώσεως. Ἐπεὶ δὲ καὶ Οὐά- λης, ὁ μετ' ἐκεῖνον τὰς ἡνίας τῆς Ῥωμαϊκῆς ἡγε - Β μονίας δεξάμενος, τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων προ- έμενος τὴν ἀλήθειαν, τῆς ᾿Αρείου πλάνης τὴν ἀπάτην ἐδέξατο, τηνικαῦτα μείζων ἡ ζάλη κατὰ τῆς Ἐκκλη- σίας ηγείρετο, τῶν μὲν κυβερνητῶν πανταχόθεν ἐλαυνομένων, καταποντιστῶν δέ τινων καὶ πολεμίων ἀντεισαγομένων. Καὶ ἵνα μὴ πᾶσαν ἐκείνην διηγῶ μαι ἐπὶ τοῦ παρόντος την τραγῳδίαν, τἄλλα νῦν καταλείψω, ἑνὸς δὲ μόνου μνησθήσομαι, ὅ τὴν ἐπανθοῦσαν τῷδε τῷ πρεσβύτῃ τοῦ θείου Πνεύματος χάριν ἐναργῶς ὑπέδειξεν. Ἐξελήλατο μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αντιοχέων ὁ μέγας Με λέτιος, ὁ ταύτην ὑπὸ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ ποιμαίνειν πεπιστευμένος· ἐξελήλαντο δὲ τῶν θείων νεῶν οἱ εἰς τὸν ἱερὸν κλῆρον τελοῦντες ἅπαντες σὺν τῷ ὁμογνώ μονι λαῷ, οἱ τὴν μίαν τῆς Τριάδος θείας οὐσίαν πρεσβεύοντες. Καὶ νῦν μὲν τὴν ὑπώρειαν καταλαμ- βάνοντες, ἐκεῖ τὰς ἱερὰς ἐποίουν συνόδους· νῦν δὲ τοῦ ποταμοῦ τὴν ὄχθην εὐκτήριον ἐποιοῦντο χωρίον ἄλλοτε δὲ τὸ πολεμικὸν γυμνάσιον, τὸ πρὸ τῆς βο- μείου διακείμενον πύλης. Οὐ γὰρ εἴων οἱ πολεμοῦν- τες ἐφ' ἑνὸς ἰδοῦσθαι χωρίου τοὺς εὐσεβεῖς. Ἐθρύλο λησαν δὲ τοῦ ψεύδους οι τρόφιμοι, καὶ φήμην ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει κατέσπειραν, ὡς τοῦ μεγάλου Ἰουλιανοῦ, τοῦδε τοῦ πρεσβύτου, φημί, τῶν ὑπ' αὐτ τῶν θρησκευομένων δογμάτων τὴν κοινωνίαν ἀσπα ζομένου. Τοῦτο μάλιστα ηνία τοὺς εὐσεβεῖς, μὴ τοὺς εὐηθεστέρους καὶ ἁπλοϊκωτέρους φενακίσασα ἡ φήμη τοῖς τῶν αἱρετικῶν περιβάλῃ δικτύοις. 'Αλλ' οἱ θε σπέσιοι καὶ μακάριοι άνδρες, Φλαβιανὸς καὶ Διόδω ρος, ἱερουργίας ήξιωμένοι, καὶ τοῦ ἱεροῦ λαοῦ προσ- τατεύοντες, καὶ ᾿Αφραάτης, οὗ τὸν βίον αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ὑμῖν σὺν Θεῷ φάναι προσθήσω, τὸν μέγαν ἐκεῖνον ᾿Ακάκιον πείθουσιν, οὗ ἤδη τὴν μνήμην ἐποιη- σάμεθα, λαβεῖν μὲν τῆς ὁδοῦ κοινωνὸν τὸν ἑαυτοῦ μὲν διδάσκαλον, τοῦδε δὲ τοῦ ἁγίου γέροντος φοιτη τήν, 'Αστέριον ἐκεῖνον τὸν πάνυ, δραμεῖν δὲ πρὸς τὸ κοινὸν τῆς Ἐκκλησίας ἀγλάϊσμα, τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας τὸ ἔρεισμα, καὶ πεῖσαι καταλιπεῖν μὲν τὴν ἐν τῇ ἐρήμῳ διατριβὴν, ἀφικέσθαι δὲ εἰς ἐπι- κουρίαν μυριάδων τοσούτων ὑπ' ἐξαπάτης ἀπολλυ- RELIGIOSA HISTORIA. novum spectaculum, quod qui tristi semper aspe- ctu videbatur, tunc subridere cerneretur, causan- que rogantibus : « Lætitiæe, inquit, o viri, præsens tempus est, et gaudii. Cessavit enim impius, ut ait Isaias, et audacium inceptorum meri- tas pœnas dedit : et qui tyrannidem in Deum fa- ctorem et Servatorem exercuit, ab obsequente dextera jure cæsus est. Ideo lætor, Ecclesias, quas ille oppugnabat, exsultantes videns, et sceleratum cernens a dæmonibus, quos colebat, nihil auxilii consecutum. De hujus ergo impii cade talem habuit præscientiam. Cum Valens autem, qui post illum habenas Romani tenuit imperii, abjecta evangelicorum dogmatum veritate, Ariani erroris A exhibebat. Admirantibus autem iis qui aderat imposturam suscepisset, tune major adversus C Ecclesiam coorta est procella, cum gubernatores undiquaque vellerentur, et prædones atque hostes in eorum locum sufficerentur. Ac ne totam illam in præsentia tragediam persequar, aliis præter- missis, unum tantum commemorabo, quod flore.- tem in hoc sene divini Spiritus gratiam aperte demonstravit. Ejectus ex Antiochena Ecclesia fuerat magnus Meletius, cui Deus universorum pascendam illamı commiserat, ejectique ex divinis templis fuerant cum populo illis consentiente clerici omnes, qui Trinitatis divinam unam colebant essentiam. Et nunc quidem ad montis ima venientes, sacros ibi conventus celebrabant : nunc autem in ripa flumi- nis statuebant oratorium: nonnunquam etiam in bellico gymnasio quod situm est ante portam septentrionalem. Non enim permittebant hostes uno in loco pios consistere. Jactarant autem alumni mendacii, et rumorem in illa civitate spar- serant: quasi magnus Julianus, hic, inquam, senex, dogmatum quæ ipsi sequebantur amplecte- retur communionem. Quæ res pios maxime angebat, ne fama hæc rudiores forte ac simpliciores deci· piens hæreticorum illos laqueis implicaret. Sed divini beatique viri, Flavianus et Diodorus, presby- teratu ornati ambo, religiosoque populo præsi- D dentes, et Aplirantes, cujus vitam vobis seorsim y Isa. xiv 5. Dro dante adjiciam, magno illi Acacio, cujus mentionem jam fecimus, persuadent ut viæ comi- tem accipiat, suum quidem magistrum, sed sancti senis discipulum, insignem Asterinın, festinetque ad communem pietatis splendorem, evangelica doctrinæ sustentaculum, eique persuadeat, ut, so- litudinis habitatione relicta, veniat, feratque auxi- lium tot millibus fraude' euntibus, et adventus sui rore flammam exstinguat Arianam. Accurrit divinus Acacius, et sumpto, ut jussus erat, magno VARIE LECTIONES. 24. * Brevius hac narrat Noster Hist. eccl. 17,

ἔχων· θυμηδία γὰρ γεγανωμένον ἐδείκνυ τὸ πρόσ- ωπον. Θαυμασάντων δὲ τῶν συνόντων τὸ καινὸν τοῦ θεάματος· σκυθρωπὸς γὰρ ἀεὶ φαινόμενος, τηνικαῦτα μειδιῶν ἑωρᾶτο· καὶ τὴν αἰτίαν πυνθανομένων · • Τῆς εὐφροσύνης, ἔφη, ὦ ἄνδρες, καὶ θυμηδίας ὁ παρών καιρός · πέπαυται γὰρ ὁ ἀπεβῆς κατὰ τὴν Ησαίου φωνὴν, καὶ ἔδωκε δίκας τῶν τολμημάτων ἀξίας· καὶ κατὰ τοῦ πεποιηκότος καὶ σεσωκότος τυραννήσας Θεοῦ, ὑπὸ δεξιᾶς ὑπηκόου δέδεκται τὴν δικαίαν σφαγήν· διὰ τοῦτο γάννυμαι, τὰς ὑπ' ἐκεί νου πολεμηθείσας Εκκλησίας γαυριώσας θεώμενος, καὶ βλέπων τὸν ἀλιτήριον ὑπὸ τῶν ὑπ' αὐτοῦ τιμω μένων δαιμόνων οὐδεμιᾶς ἐπικουρίας ἐπιτυχόντα. Ἐπὶ μὲν οὖν τῆς τοῦ δυσσεβοῦς τούτου σφαγῆς τοι- αὐτῆς ἀπέλαυσε τῆς προγνώσεως. Ἐπεὶ δὲ καὶ Οὐά- λης, ὁ μετ' ἐκεῖνον τὰς ἡνίας τῆς Ῥωμαϊκῆς ἡγε - Β μονίας δεξάμενος, τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων προ- έμενος τὴν ἀλήθειαν, τῆς ᾿Αρείου πλάνης τὴν ἀπάτην ἐδέξατο, τηνικαῦτα μείζων ἡ ζάλη κατὰ τῆς Ἐκκλη- σίας ηγείρετο, τῶν μὲν κυβερνητῶν πανταχόθεν ἐλαυνομένων, καταποντιστῶν δέ τινων καὶ πολεμίων ἀντεισαγομένων. Καὶ ἵνα μὴ πᾶσαν ἐκείνην διηγῶ μαι ἐπὶ τοῦ παρόντος την τραγῳδίαν, τἄλλα νῦν καταλείψω, ἑνὸς δὲ μόνου μνησθήσομαι, ὅ τὴν ἐπανθοῦσαν τῷδε τῷ πρεσβύτῃ τοῦ θείου Πνεύματος χάριν ἐναργῶς ὑπέδειξεν. Ἐξελήλατο μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αντιοχέων ὁ μέγας Με λέτιος, ὁ ταύτην ὑπὸ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ ποιμαίνειν πεπιστευμένος· ἐξελήλαντο δὲ τῶν θείων νεῶν οἱ εἰς τὸν ἱερὸν κλῆρον τελοῦντες ἅπαντες σὺν τῷ ὁμογνώ μονι λαῷ, οἱ τὴν μίαν τῆς Τριάδος θείας οὐσίαν πρεσβεύοντες. Καὶ νῦν μὲν τὴν ὑπώρειαν καταλαμ- βάνοντες, ἐκεῖ τὰς ἱερὰς ἐποίουν συνόδους· νῦν δὲ τοῦ ποταμοῦ τὴν ὄχθην εὐκτήριον ἐποιοῦντο χωρίον ἄλλοτε δὲ τὸ πολεμικὸν γυμνάσιον, τὸ πρὸ τῆς βο- μείου διακείμενον πύλης. Οὐ γὰρ εἴων οἱ πολεμοῦν- τες ἐφ' ἑνὸς ἰδοῦσθαι χωρίου τοὺς εὐσεβεῖς. Ἐθρύλο λησαν δὲ τοῦ ψεύδους οι τρόφιμοι, καὶ φήμην ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει κατέσπειραν, ὡς τοῦ μεγάλου Ἰουλιανοῦ, τοῦδε τοῦ πρεσβύτου, φημί, τῶν ὑπ' αὐτ τῶν θρησκευομένων δογμάτων τὴν κοινωνίαν ἀσπα ζομένου. Τοῦτο μάλιστα ηνία τοὺς εὐσεβεῖς, μὴ τοὺς εὐηθεστέρους καὶ ἁπλοϊκωτέρους φενακίσασα ἡ φήμη τοῖς τῶν αἱρετικῶν περιβάλῃ δικτύοις. 'Αλλ' οἱ θε σπέσιοι καὶ μακάριοι άνδρες, Φλαβιανὸς καὶ Διόδω ρος, ἱερουργίας ήξιωμένοι, καὶ τοῦ ἱεροῦ λαοῦ προσ- τατεύοντες, καὶ ᾿Αφραάτης, οὗ τὸν βίον αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ὑμῖν σὺν Θεῷ φάναι προσθήσω, τὸν μέγαν ἐκεῖνον ᾿Ακάκιον πείθουσιν, οὗ ἤδη τὴν μνήμην ἐποιη- σάμεθα, λαβεῖν μὲν τῆς ὁδοῦ κοινωνὸν τὸν ἑαυτοῦ μὲν διδάσκαλον, τοῦδε δὲ τοῦ ἁγίου γέροντος φοιτη τήν, 'Αστέριον ἐκεῖνον τὸν πάνυ, δραμεῖν δὲ πρὸς τὸ κοινὸν τῆς Ἐκκλησίας ἀγλάϊσμα, τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας τὸ ἔρεισμα, καὶ πεῖσαι καταλιπεῖν μὲν τὴν ἐν τῇ ἐρήμῳ διατριβὴν, ἀφικέσθαι δὲ εἰς ἐπι- κουρίαν μυριάδων τοσούτων ὑπ' ἐξαπάτης ἀπολλυ- RELIGIOSA HISTORIA. novum spectaculum, quod qui tristi semper aspe- ctu videbatur, tunc subridere cerneretur, causan- que rogantibus : « Lætitiæe, inquit, o viri, præsens tempus est, et gaudii. Cessavit enim impius, ut ait Isaias, et audacium inceptorum meri- tas pœnas dedit : et qui tyrannidem in Deum fa- ctorem et Servatorem exercuit, ab obsequente dextera jure cæsus est. Ideo lætor, Ecclesias, quas ille oppugnabat, exsultantes videns, et sceleratum cernens a dæmonibus, quos colebat, nihil auxilii consecutum. De hujus ergo impii cade talem habuit præscientiam. Cum Valens autem, qui post illum habenas Romani tenuit imperii, abjecta evangelicorum dogmatum veritate, Ariani erroris A exhibebat. Admirantibus autem iis qui aderat imposturam suscepisset, tune major adversus C Ecclesiam coorta est procella, cum gubernatores undiquaque vellerentur, et prædones atque hostes in eorum locum sufficerentur. Ac ne totam illam in præsentia tragediam persequar, aliis præter- missis, unum tantum commemorabo, quod flore.- tem in hoc sene divini Spiritus gratiam aperte demonstravit. Ejectus ex Antiochena Ecclesia fuerat magnus Meletius, cui Deus universorum pascendam illamı commiserat, ejectique ex divinis templis fuerant cum populo illis consentiente clerici omnes, qui Trinitatis divinam unam colebant essentiam. Et nunc quidem ad montis ima venientes, sacros ibi conventus celebrabant : nunc autem in ripa flumi- nis statuebant oratorium: nonnunquam etiam in bellico gymnasio quod situm est ante portam septentrionalem. Non enim permittebant hostes uno in loco pios consistere. Jactarant autem alumni mendacii, et rumorem in illa civitate spar- serant: quasi magnus Julianus, hic, inquam, senex, dogmatum quæ ipsi sequebantur amplecte- retur communionem. Quæ res pios maxime angebat, ne fama hæc rudiores forte ac simpliciores deci· piens hæreticorum illos laqueis implicaret. Sed divini beatique viri, Flavianus et Diodorus, presby- teratu ornati ambo, religiosoque populo præsi- D dentes, et Aplirantes, cujus vitam vobis seorsim y Isa. xiv 5. Dro dante adjiciam, magno illi Acacio, cujus mentionem jam fecimus, persuadent ut viæ comi- tem accipiat, suum quidem magistrum, sed sancti senis discipulum, insignem Asterinın, festinetque ad communem pietatis splendorem, evangelica doctrinæ sustentaculum, eique persuadeat, ut, so- litudinis habitatione relicta, veniat, feratque auxi- lium tot millibus fraude' euntibus, et adventus sui rore flammam exstinguat Arianam. Accurrit divinus Acacius, et sumpto, ut jussus erat, magno VARIE LECTIONES. 24. * Brevius hac narrat Noster Hist. eccl. 17,

Α μένων, καὶ τὴν ᾿Αρείου κατασβέσαι φλόγα τῇ τῆς ἀφίξεως δρόσῳ. Εδραμεν ὁ θεῖος ᾿Ακάκιος, καὶ τὸν μέγαν 'Αστέριον ὡς προσετάχθη λαβὼν, ἀφίκετο πρὸς τὸν μέγιστον τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρα, καὶ ἀσπα σάμενος, « Εἰπέ μοι, έφη, ὦ Πάτερ, τίνος ένεκα τοῦτον ἅπαντα τὸν πόνον μεθ᾿ ἡδονῆς ὑπομένεις; » Τοῦ δὲ ἀποκριναμένου, ὡς « Καὶ σώματος, καὶ ψυ χῆς, καὶ ζωῆς, καὶ τοῦ βίου παντὸς ἡ τοῦ Θεοῦ μοι θεραπεία τιμιωτέρα, καὶ πειρῶμαι ὅσον δύναμαι καθαρὰν αὐτῷ ῥύπου την λειτουργίας προσφέρειν, καὶ διὰ πάντων ἀρέσκειν. Υποδείκνυμί σου, - ὁ ᾿Ακάκιος ἔφη, τρόπον, δι᾿ οὗ πλέον ἢ νῦν αὐτὸν θεραπεύσεις, καὶ τοῦτο ἐρῶ, οὐ λογισμῷ μόνῳ χρώ- μενος, ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας μεμαθηκώς. Ἐρόμενος γάρ ποτε τὸν Πέτρον, εἰ πλέον αὐτὸν τῶν ἄλλων φιλεῖ, καὶ μαθὼν ὁ ἐπίστατο καὶ πρὸ τῆς Πέτρου φωνῆς· . Σὺ γὰρ οἶδας, φησί, Κύριε, ὅτι φιλῶ σε, ο ὑπέδειξεν αὐτῷ τί δράσας πλέον αὐτὸν θεραπεύσειεν· . Εἰ γὰρ φιλεῖς με, φησί, ποίμαινε τὰ πρόβατά μου, καὶ βόσκε μου τὰ ἀρνία. » Τοῦτο καὶ σοι, ὦ Πάτερ, ποιητέον ἐστί. Κινδυνεύει γὰρ ὑπὸ λύκων διαφθαρήναι τὰ ποίμνια, φιλεῖ δὲ αὐτὰ λίαν ὁ ὑπὸ σοῦ φιλούμενος λίαν· ἴδιον δὲ τῶν ἐρώντων ἐκεῖνα ποιεῖν, ὦ τοὺς ἐρωμένους ἐπιτέρπει γινόμενα. "Αλ- λως τε δὲ καὶ κίνδυνος οὐ σμικρὸς, καὶ τῶν πολλῶν καὶ μεγάλων ἐκείνων ιδρώτων ζημία, εἰ ἀνάσχοιο σιγῇ προέσθαι τὴν ἀλήθειαν χαλεπῶς πολεμουμένην, τοὺς δὲ ταύτῃ προσκειμένους ἀγρευομένους, δέλεαρ δὲ τῶν θηρευομένων τὴν σὴν γενέσθαι προσηγορίαν κοινωνὸν γὰρ ἔχειν σε τῆς σφετέρας δυσσεβείας οἱ τῆς ᾿Αρείου βδελυρίας προστάται νεανιεύονται. Εὐθὺς ἀκούσας ὁ πρεσβύτης, τῇ μὲν ἡσυχίᾳ χαίρειν εἰπὼν εἰς καιρὸν, τῶν δὲ πολιτικῶν θορύβων οὐκ ἀγωνιάσας τὸ ἄηθες, ἐπὶ τὴν ᾿Αντιόχειαν έτρεχε. Δύο δὲ καὶ τρεῖς ἐξανύσας διὰ τῆς ἐρήμου σταθμούς, εἴς τι χωρίον ἑσπέρας καταλαβούσης ἀφίκετο. Γύ ναιον δέ τι τῶν εὐπόρων τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον ἥκειν πυ θομένη χορὸν, ἔδραμεν αὐτοῦ τρυγῆσαι τὴν εὐλογίαν καὶ πρὸ τῶν ποδῶν καλινδουμένη τὴν οἰκίαν αὐτῆς γενέσθαι καταγώγιον ήντιβόλει. Εἶξεν ὁ πρεσβύτης καὶ ταῦτα πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη τῆς τοιαύτης θέας κεχωρισμένος. Τῆς δὲ θαυμασίας ἐκείνης για ναικὸς περὶ τὴν τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀνδρῶν θεραπείαν διατριβούσης, ἑπτάετες παιδίον, οὗ μόνου μήτηρ οὖσα ἐτύγχανεν, ἡ τῆς Σάββας τὴν φιλοξενίαν ζηλώ σασα, ἑσπέρας οὔσης καὶ σκότους, εἰς τὸ φρέαρ κατέπεσε. Θορύβου δὲ περὶ τούτου, ὡς εἰκὸς, γενο- μένου, αἰσθομένη ἡ μήτηρ, ήσυχίαν μὲν ἄγειν ἅπασι παρακελεύεται, κάλυμμα δέ τι τῷ φρέατι ἐπιθεῖσα, τῆς διακονίας είχετο. Τῆς δὲ τραπέζης τοῖς θείοις ἀνδράσι παρατεθείσης, ὁ θεῖος πρεσβύτης ἐκέ λευσε τὸ τῆς γυναικὸς εἰσκληθῆναι παιδίον, καὶ τῆς εὐλογίας μεταλαχεῖν. Τῆς δὲ θαυμασίας γυναικός ἀῤῥωστίᾳ κατέχεσθαι λεγούσης, επέμενεν ἐνεχθῆναι τοῦτο παρεγγυῶν. Ὡς δὲ τὸ πάθος ή μήτηρ ἐγνώρισε, καταλιμπάνει μὲν τὴν τράπεζαν ὁ πρεσβύτης, παρὰ δὲ τὸ φρέαρ δραμών, καὶ τὸ μὲν κάλυμμα περιαιρε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Asterio, ad maximum Ecclesiæ lumen se contulit, B et cum eum salutasset : • Dic mili, inquit, o pater, quanam de causa totum hunc laborem tam liben- ter tuleras? › Illo autem in hæc verba respondente : • Mihi et corpore, et anima, vitaque, et rebus omnibus pretiosior est Dei cultus: conor autem, quoad ejus a me fieri potest, mundum illi offerre ministerium, eique perpetuo placere. ▸ - Ratio- nem tibi, ait Acacius, exponam, qua illi plusquam nanc servias. Idque ego non sola ratiocinatione ductus, sed ipsius disciplina edoctus ostendam. Nam cum Petrum aliquando interrogasset, an eum plus cæteris amaret, audiissetque id quod vel ante Petri vocem sciebat, c Domine, tu scis quod amem te; ostendit ei quidnam agens eum coleret impensius : ‹ Si amas me, inquit, pasce • oves nieas, et pasce agnos meos 2. Hoc quoque tibi, o pater, faciendum est. Periculum enim est, ne oves a lupis devorentur: has autem valde amat, qui a te valde amatur, et amantium proprium est illa facere, quæ cum fiunt, eis qui amantur grata sunt. Et alioqui periculum est non parvum, mul- torumque et magnorum istorum sudorum detri- mentum, si veritatem graviter oppugnatam silentio prodi patiare, ejusque sectatores capi, atque ad eos capiendos tui nominis escam apponi. Te siqui- dem impietatis suæ socium habere se inaniter jactant præsides Ariane abominationis. His au- ditis, senex quietem statim ad tempus valere ju- bens, nec civitatis strepitus sibi inusitatos reru- c giens, Antiochiam profectus est. Duorum autem vel trium dierum itinere progressus in solitudine, noctu venit in oppidulum quoddam. Ibi dives mu- liercula, sacrum illum coetum venire audiens, ob- viam occurrit eorum perceptura benedictionem : genibusque provoluta, rogavit ut domus suæ di- versorio uterentur. Cessit senex, tametsi annis amplius quadraginta tali spectaculo abstinuisset. Dum in sanctorum virorum ministerio admirabilis illa mulier esset occupata, puer* septennis filius unicus matri, quæ hospitalitatem Sarræ est æmu- Jata, sub vesperam et tenebras cecidit in puteum. Ex quo cum tumultus, ut par erat, exortus in- gens esset, mater, re cognita, quiescere omnes jus. sit, puteoque operculumn quoddam impo. D nens, rediit ad ministerium. Mensa autem sanctis viris apposita, divinus senex mulieris filium vo- cari jussit, ut benedictionem acciperet. Cumque admirabilis mulier male illum habere diceret, perstitit jubere ut duceretur. Ubi autem significa- vit mulier quod acciderat, accurrit, mensa relicta, senex ad puteum, et, ablato ipsius jussu operculo lumineque allato, puerum videt summæ aquæ insidentem, aquamque manu pueriliter pulsantem, ac pro ludo ac joco habentem quem interitum putarant : funibusque astricto quodam et in puteum demisso, puerum extraxerunt : qui ad Joan. xxi, 13. ' ibid. 16, 17. .

Α μένων, καὶ τὴν ᾿Αρείου κατασβέσαι φλόγα τῇ τῆς ἀφίξεως δρόσῳ. Εδραμεν ὁ θεῖος ᾿Ακάκιος, καὶ τὸν μέγαν 'Αστέριον ὡς προσετάχθη λαβὼν, ἀφίκετο πρὸς τὸν μέγιστον τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρα, καὶ ἀσπα σάμενος, « Εἰπέ μοι, έφη, ὦ Πάτερ, τίνος ένεκα τοῦτον ἅπαντα τὸν πόνον μεθ᾿ ἡδονῆς ὑπομένεις; » Τοῦ δὲ ἀποκριναμένου, ὡς « Καὶ σώματος, καὶ ψυ χῆς, καὶ ζωῆς, καὶ τοῦ βίου παντὸς ἡ τοῦ Θεοῦ μοι θεραπεία τιμιωτέρα, καὶ πειρῶμαι ὅσον δύναμαι καθαρὰν αὐτῷ ῥύπου την λειτουργίας προσφέρειν, καὶ διὰ πάντων ἀρέσκειν. Υποδείκνυμί σου, - ὁ ᾿Ακάκιος ἔφη, τρόπον, δι᾿ οὗ πλέον ἢ νῦν αὐτὸν θεραπεύσεις, καὶ τοῦτο ἐρῶ, οὐ λογισμῷ μόνῳ χρώ- μενος, ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας μεμαθηκώς. Ἐρόμενος γάρ ποτε τὸν Πέτρον, εἰ πλέον αὐτὸν τῶν ἄλλων φιλεῖ, καὶ μαθὼν ὁ ἐπίστατο καὶ πρὸ τῆς Πέτρου φωνῆς· . Σὺ γὰρ οἶδας, φησί, Κύριε, ὅτι φιλῶ σε, ο ὑπέδειξεν αὐτῷ τί δράσας πλέον αὐτὸν θεραπεύσειεν· . Εἰ γὰρ φιλεῖς με, φησί, ποίμαινε τὰ πρόβατά μου, καὶ βόσκε μου τὰ ἀρνία. » Τοῦτο καὶ σοι, ὦ Πάτερ, ποιητέον ἐστί. Κινδυνεύει γὰρ ὑπὸ λύκων διαφθαρήναι τὰ ποίμνια, φιλεῖ δὲ αὐτὰ λίαν ὁ ὑπὸ σοῦ φιλούμενος λίαν· ἴδιον δὲ τῶν ἐρώντων ἐκεῖνα ποιεῖν, ὦ τοὺς ἐρωμένους ἐπιτέρπει γινόμενα. "Αλ- λως τε δὲ καὶ κίνδυνος οὐ σμικρὸς, καὶ τῶν πολλῶν καὶ μεγάλων ἐκείνων ιδρώτων ζημία, εἰ ἀνάσχοιο σιγῇ προέσθαι τὴν ἀλήθειαν χαλεπῶς πολεμουμένην, τοὺς δὲ ταύτῃ προσκειμένους ἀγρευομένους, δέλεαρ δὲ τῶν θηρευομένων τὴν σὴν γενέσθαι προσηγορίαν κοινωνὸν γὰρ ἔχειν σε τῆς σφετέρας δυσσεβείας οἱ τῆς ᾿Αρείου βδελυρίας προστάται νεανιεύονται. Εὐθὺς ἀκούσας ὁ πρεσβύτης, τῇ μὲν ἡσυχίᾳ χαίρειν εἰπὼν εἰς καιρὸν, τῶν δὲ πολιτικῶν θορύβων οὐκ ἀγωνιάσας τὸ ἄηθες, ἐπὶ τὴν ᾿Αντιόχειαν έτρεχε. Δύο δὲ καὶ τρεῖς ἐξανύσας διὰ τῆς ἐρήμου σταθμούς, εἴς τι χωρίον ἑσπέρας καταλαβούσης ἀφίκετο. Γύ ναιον δέ τι τῶν εὐπόρων τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον ἥκειν πυ θομένη χορὸν, ἔδραμεν αὐτοῦ τρυγῆσαι τὴν εὐλογίαν καὶ πρὸ τῶν ποδῶν καλινδουμένη τὴν οἰκίαν αὐτῆς γενέσθαι καταγώγιον ήντιβόλει. Εἶξεν ὁ πρεσβύτης καὶ ταῦτα πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη τῆς τοιαύτης θέας κεχωρισμένος. Τῆς δὲ θαυμασίας ἐκείνης για ναικὸς περὶ τὴν τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀνδρῶν θεραπείαν διατριβούσης, ἑπτάετες παιδίον, οὗ μόνου μήτηρ οὖσα ἐτύγχανεν, ἡ τῆς Σάββας τὴν φιλοξενίαν ζηλώ σασα, ἑσπέρας οὔσης καὶ σκότους, εἰς τὸ φρέαρ κατέπεσε. Θορύβου δὲ περὶ τούτου, ὡς εἰκὸς, γενο- μένου, αἰσθομένη ἡ μήτηρ, ήσυχίαν μὲν ἄγειν ἅπασι παρακελεύεται, κάλυμμα δέ τι τῷ φρέατι ἐπιθεῖσα, τῆς διακονίας είχετο. Τῆς δὲ τραπέζης τοῖς θείοις ἀνδράσι παρατεθείσης, ὁ θεῖος πρεσβύτης ἐκέ λευσε τὸ τῆς γυναικὸς εἰσκληθῆναι παιδίον, καὶ τῆς εὐλογίας μεταλαχεῖν. Τῆς δὲ θαυμασίας γυναικός ἀῤῥωστίᾳ κατέχεσθαι λεγούσης, επέμενεν ἐνεχθῆναι τοῦτο παρεγγυῶν. Ὡς δὲ τὸ πάθος ή μήτηρ ἐγνώρισε, καταλιμπάνει μὲν τὴν τράπεζαν ὁ πρεσβύτης, παρὰ δὲ τὸ φρέαρ δραμών, καὶ τὸ μὲν κάλυμμα περιαιρε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Asterio, ad maximum Ecclesiæ lumen se contulit, B et cum eum salutasset : • Dic mili, inquit, o pater, quanam de causa totum hunc laborem tam liben- ter tuleras? › Illo autem in hæc verba respondente : • Mihi et corpore, et anima, vitaque, et rebus omnibus pretiosior est Dei cultus: conor autem, quoad ejus a me fieri potest, mundum illi offerre ministerium, eique perpetuo placere. ▸ - Ratio- nem tibi, ait Acacius, exponam, qua illi plusquam nanc servias. Idque ego non sola ratiocinatione ductus, sed ipsius disciplina edoctus ostendam. Nam cum Petrum aliquando interrogasset, an eum plus cæteris amaret, audiissetque id quod vel ante Petri vocem sciebat, c Domine, tu scis quod amem te; ostendit ei quidnam agens eum coleret impensius : ‹ Si amas me, inquit, pasce • oves nieas, et pasce agnos meos 2. Hoc quoque tibi, o pater, faciendum est. Periculum enim est, ne oves a lupis devorentur: has autem valde amat, qui a te valde amatur, et amantium proprium est illa facere, quæ cum fiunt, eis qui amantur grata sunt. Et alioqui periculum est non parvum, mul- torumque et magnorum istorum sudorum detri- mentum, si veritatem graviter oppugnatam silentio prodi patiare, ejusque sectatores capi, atque ad eos capiendos tui nominis escam apponi. Te siqui- dem impietatis suæ socium habere se inaniter jactant præsides Ariane abominationis. His au- ditis, senex quietem statim ad tempus valere ju- bens, nec civitatis strepitus sibi inusitatos reru- c giens, Antiochiam profectus est. Duorum autem vel trium dierum itinere progressus in solitudine, noctu venit in oppidulum quoddam. Ibi dives mu- liercula, sacrum illum coetum venire audiens, ob- viam occurrit eorum perceptura benedictionem : genibusque provoluta, rogavit ut domus suæ di- versorio uterentur. Cessit senex, tametsi annis amplius quadraginta tali spectaculo abstinuisset. Dum in sanctorum virorum ministerio admirabilis illa mulier esset occupata, puer* septennis filius unicus matri, quæ hospitalitatem Sarræ est æmu- Jata, sub vesperam et tenebras cecidit in puteum. Ex quo cum tumultus, ut par erat, exortus in- gens esset, mater, re cognita, quiescere omnes jus. sit, puteoque operculumn quoddam impo. D nens, rediit ad ministerium. Mensa autem sanctis viris apposita, divinus senex mulieris filium vo- cari jussit, ut benedictionem acciperet. Cumque admirabilis mulier male illum habere diceret, perstitit jubere ut duceretur. Ubi autem significa- vit mulier quod acciderat, accurrit, mensa relicta, senex ad puteum, et, ablato ipsius jussu operculo lumineque allato, puerum videt summæ aquæ insidentem, aquamque manu pueriliter pulsantem, ac pro ludo ac joco habentem quem interitum putarant : funibusque astricto quodam et in puteum demisso, puerum extraxerunt : qui ad Joan. xxi, 13. ' ibid. 16, 17. .

Α μένων, καὶ τὴν ᾿Αρείου κατασβέσαι φλόγα τῇ τῆς ἀφίξεως δρόσῳ. Εδραμεν ὁ θεῖος ᾿Ακάκιος, καὶ τὸν μέγαν 'Αστέριον ὡς προσετάχθη λαβὼν, ἀφίκετο πρὸς τὸν μέγιστον τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρα, καὶ ἀσπα σάμενος, « Εἰπέ μοι, έφη, ὦ Πάτερ, τίνος ένεκα τοῦτον ἅπαντα τὸν πόνον μεθ᾿ ἡδονῆς ὑπομένεις; » Τοῦ δὲ ἀποκριναμένου, ὡς « Καὶ σώματος, καὶ ψυ χῆς, καὶ ζωῆς, καὶ τοῦ βίου παντὸς ἡ τοῦ Θεοῦ μοι θεραπεία τιμιωτέρα, καὶ πειρῶμαι ὅσον δύναμαι καθαρὰν αὐτῷ ῥύπου την λειτουργίας προσφέρειν, καὶ διὰ πάντων ἀρέσκειν. Υποδείκνυμί σου, - ὁ ᾿Ακάκιος ἔφη, τρόπον, δι᾿ οὗ πλέον ἢ νῦν αὐτὸν θεραπεύσεις, καὶ τοῦτο ἐρῶ, οὐ λογισμῷ μόνῳ χρώ- μενος, ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας μεμαθηκώς. Ἐρόμενος γάρ ποτε τὸν Πέτρον, εἰ πλέον αὐτὸν τῶν ἄλλων φιλεῖ, καὶ μαθὼν ὁ ἐπίστατο καὶ πρὸ τῆς Πέτρου φωνῆς· . Σὺ γὰρ οἶδας, φησί, Κύριε, ὅτι φιλῶ σε, ο ὑπέδειξεν αὐτῷ τί δράσας πλέον αὐτὸν θεραπεύσειεν· . Εἰ γὰρ φιλεῖς με, φησί, ποίμαινε τὰ πρόβατά μου, καὶ βόσκε μου τὰ ἀρνία. » Τοῦτο καὶ σοι, ὦ Πάτερ, ποιητέον ἐστί. Κινδυνεύει γὰρ ὑπὸ λύκων διαφθαρήναι τὰ ποίμνια, φιλεῖ δὲ αὐτὰ λίαν ὁ ὑπὸ σοῦ φιλούμενος λίαν· ἴδιον δὲ τῶν ἐρώντων ἐκεῖνα ποιεῖν, ὦ τοὺς ἐρωμένους ἐπιτέρπει γινόμενα. "Αλ- λως τε δὲ καὶ κίνδυνος οὐ σμικρὸς, καὶ τῶν πολλῶν καὶ μεγάλων ἐκείνων ιδρώτων ζημία, εἰ ἀνάσχοιο σιγῇ προέσθαι τὴν ἀλήθειαν χαλεπῶς πολεμουμένην, τοὺς δὲ ταύτῃ προσκειμένους ἀγρευομένους, δέλεαρ δὲ τῶν θηρευομένων τὴν σὴν γενέσθαι προσηγορίαν κοινωνὸν γὰρ ἔχειν σε τῆς σφετέρας δυσσεβείας οἱ τῆς ᾿Αρείου βδελυρίας προστάται νεανιεύονται. Εὐθὺς ἀκούσας ὁ πρεσβύτης, τῇ μὲν ἡσυχίᾳ χαίρειν εἰπὼν εἰς καιρὸν, τῶν δὲ πολιτικῶν θορύβων οὐκ ἀγωνιάσας τὸ ἄηθες, ἐπὶ τὴν ᾿Αντιόχειαν έτρεχε. Δύο δὲ καὶ τρεῖς ἐξανύσας διὰ τῆς ἐρήμου σταθμούς, εἴς τι χωρίον ἑσπέρας καταλαβούσης ἀφίκετο. Γύ ναιον δέ τι τῶν εὐπόρων τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον ἥκειν πυ θομένη χορὸν, ἔδραμεν αὐτοῦ τρυγῆσαι τὴν εὐλογίαν καὶ πρὸ τῶν ποδῶν καλινδουμένη τὴν οἰκίαν αὐτῆς γενέσθαι καταγώγιον ήντιβόλει. Εἶξεν ὁ πρεσβύτης καὶ ταῦτα πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη τῆς τοιαύτης θέας κεχωρισμένος. Τῆς δὲ θαυμασίας ἐκείνης για ναικὸς περὶ τὴν τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀνδρῶν θεραπείαν διατριβούσης, ἑπτάετες παιδίον, οὗ μόνου μήτηρ οὖσα ἐτύγχανεν, ἡ τῆς Σάββας τὴν φιλοξενίαν ζηλώ σασα, ἑσπέρας οὔσης καὶ σκότους, εἰς τὸ φρέαρ κατέπεσε. Θορύβου δὲ περὶ τούτου, ὡς εἰκὸς, γενο- μένου, αἰσθομένη ἡ μήτηρ, ήσυχίαν μὲν ἄγειν ἅπασι παρακελεύεται, κάλυμμα δέ τι τῷ φρέατι ἐπιθεῖσα, τῆς διακονίας είχετο. Τῆς δὲ τραπέζης τοῖς θείοις ἀνδράσι παρατεθείσης, ὁ θεῖος πρεσβύτης ἐκέ λευσε τὸ τῆς γυναικὸς εἰσκληθῆναι παιδίον, καὶ τῆς εὐλογίας μεταλαχεῖν. Τῆς δὲ θαυμασίας γυναικός ἀῤῥωστίᾳ κατέχεσθαι λεγούσης, επέμενεν ἐνεχθῆναι τοῦτο παρεγγυῶν. Ὡς δὲ τὸ πάθος ή μήτηρ ἐγνώρισε, καταλιμπάνει μὲν τὴν τράπεζαν ὁ πρεσβύτης, παρὰ δὲ τὸ φρέαρ δραμών, καὶ τὸ μὲν κάλυμμα περιαιρε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Asterio, ad maximum Ecclesiæ lumen se contulit, B et cum eum salutasset : • Dic mili, inquit, o pater, quanam de causa totum hunc laborem tam liben- ter tuleras? › Illo autem in hæc verba respondente : • Mihi et corpore, et anima, vitaque, et rebus omnibus pretiosior est Dei cultus: conor autem, quoad ejus a me fieri potest, mundum illi offerre ministerium, eique perpetuo placere. ▸ - Ratio- nem tibi, ait Acacius, exponam, qua illi plusquam nanc servias. Idque ego non sola ratiocinatione ductus, sed ipsius disciplina edoctus ostendam. Nam cum Petrum aliquando interrogasset, an eum plus cæteris amaret, audiissetque id quod vel ante Petri vocem sciebat, c Domine, tu scis quod amem te; ostendit ei quidnam agens eum coleret impensius : ‹ Si amas me, inquit, pasce • oves nieas, et pasce agnos meos 2. Hoc quoque tibi, o pater, faciendum est. Periculum enim est, ne oves a lupis devorentur: has autem valde amat, qui a te valde amatur, et amantium proprium est illa facere, quæ cum fiunt, eis qui amantur grata sunt. Et alioqui periculum est non parvum, mul- torumque et magnorum istorum sudorum detri- mentum, si veritatem graviter oppugnatam silentio prodi patiare, ejusque sectatores capi, atque ad eos capiendos tui nominis escam apponi. Te siqui- dem impietatis suæ socium habere se inaniter jactant præsides Ariane abominationis. His au- ditis, senex quietem statim ad tempus valere ju- bens, nec civitatis strepitus sibi inusitatos reru- c giens, Antiochiam profectus est. Duorum autem vel trium dierum itinere progressus in solitudine, noctu venit in oppidulum quoddam. Ibi dives mu- liercula, sacrum illum coetum venire audiens, ob- viam occurrit eorum perceptura benedictionem : genibusque provoluta, rogavit ut domus suæ di- versorio uterentur. Cessit senex, tametsi annis amplius quadraginta tali spectaculo abstinuisset. Dum in sanctorum virorum ministerio admirabilis illa mulier esset occupata, puer* septennis filius unicus matri, quæ hospitalitatem Sarræ est æmu- Jata, sub vesperam et tenebras cecidit in puteum. Ex quo cum tumultus, ut par erat, exortus in- gens esset, mater, re cognita, quiescere omnes jus. sit, puteoque operculumn quoddam impo. D nens, rediit ad ministerium. Mensa autem sanctis viris apposita, divinus senex mulieris filium vo- cari jussit, ut benedictionem acciperet. Cumque admirabilis mulier male illum habere diceret, perstitit jubere ut duceretur. Ubi autem significa- vit mulier quod acciderat, accurrit, mensa relicta, senex ad puteum, et, ablato ipsius jussu operculo lumineque allato, puerum videt summæ aquæ insidentem, aquamque manu pueriliter pulsantem, ac pro ludo ac joco habentem quem interitum putarant : funibusque astricto quodam et in puteum demisso, puerum extraxerunt : qui ad Joan. xxi, 13. ' ibid. 16, 17. .

Α μένων, καὶ τὴν ᾿Αρείου κατασβέσαι φλόγα τῇ τῆς ἀφίξεως δρόσῳ. Εδραμεν ὁ θεῖος ᾿Ακάκιος, καὶ τὸν μέγαν 'Αστέριον ὡς προσετάχθη λαβὼν, ἀφίκετο πρὸς τὸν μέγιστον τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρα, καὶ ἀσπα σάμενος, « Εἰπέ μοι, έφη, ὦ Πάτερ, τίνος ένεκα τοῦτον ἅπαντα τὸν πόνον μεθ᾿ ἡδονῆς ὑπομένεις; » Τοῦ δὲ ἀποκριναμένου, ὡς « Καὶ σώματος, καὶ ψυ χῆς, καὶ ζωῆς, καὶ τοῦ βίου παντὸς ἡ τοῦ Θεοῦ μοι θεραπεία τιμιωτέρα, καὶ πειρῶμαι ὅσον δύναμαι καθαρὰν αὐτῷ ῥύπου την λειτουργίας προσφέρειν, καὶ διὰ πάντων ἀρέσκειν. Υποδείκνυμί σου, - ὁ ᾿Ακάκιος ἔφη, τρόπον, δι᾿ οὗ πλέον ἢ νῦν αὐτὸν θεραπεύσεις, καὶ τοῦτο ἐρῶ, οὐ λογισμῷ μόνῳ χρώ- μενος, ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας μεμαθηκώς. Ἐρόμενος γάρ ποτε τὸν Πέτρον, εἰ πλέον αὐτὸν τῶν ἄλλων φιλεῖ, καὶ μαθὼν ὁ ἐπίστατο καὶ πρὸ τῆς Πέτρου φωνῆς· . Σὺ γὰρ οἶδας, φησί, Κύριε, ὅτι φιλῶ σε, ο ὑπέδειξεν αὐτῷ τί δράσας πλέον αὐτὸν θεραπεύσειεν· . Εἰ γὰρ φιλεῖς με, φησί, ποίμαινε τὰ πρόβατά μου, καὶ βόσκε μου τὰ ἀρνία. » Τοῦτο καὶ σοι, ὦ Πάτερ, ποιητέον ἐστί. Κινδυνεύει γὰρ ὑπὸ λύκων διαφθαρήναι τὰ ποίμνια, φιλεῖ δὲ αὐτὰ λίαν ὁ ὑπὸ σοῦ φιλούμενος λίαν· ἴδιον δὲ τῶν ἐρώντων ἐκεῖνα ποιεῖν, ὦ τοὺς ἐρωμένους ἐπιτέρπει γινόμενα. "Αλ- λως τε δὲ καὶ κίνδυνος οὐ σμικρὸς, καὶ τῶν πολλῶν καὶ μεγάλων ἐκείνων ιδρώτων ζημία, εἰ ἀνάσχοιο σιγῇ προέσθαι τὴν ἀλήθειαν χαλεπῶς πολεμουμένην, τοὺς δὲ ταύτῃ προσκειμένους ἀγρευομένους, δέλεαρ δὲ τῶν θηρευομένων τὴν σὴν γενέσθαι προσηγορίαν κοινωνὸν γὰρ ἔχειν σε τῆς σφετέρας δυσσεβείας οἱ τῆς ᾿Αρείου βδελυρίας προστάται νεανιεύονται. Εὐθὺς ἀκούσας ὁ πρεσβύτης, τῇ μὲν ἡσυχίᾳ χαίρειν εἰπὼν εἰς καιρὸν, τῶν δὲ πολιτικῶν θορύβων οὐκ ἀγωνιάσας τὸ ἄηθες, ἐπὶ τὴν ᾿Αντιόχειαν έτρεχε. Δύο δὲ καὶ τρεῖς ἐξανύσας διὰ τῆς ἐρήμου σταθμούς, εἴς τι χωρίον ἑσπέρας καταλαβούσης ἀφίκετο. Γύ ναιον δέ τι τῶν εὐπόρων τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον ἥκειν πυ θομένη χορὸν, ἔδραμεν αὐτοῦ τρυγῆσαι τὴν εὐλογίαν καὶ πρὸ τῶν ποδῶν καλινδουμένη τὴν οἰκίαν αὐτῆς γενέσθαι καταγώγιον ήντιβόλει. Εἶξεν ὁ πρεσβύτης καὶ ταῦτα πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη τῆς τοιαύτης θέας κεχωρισμένος. Τῆς δὲ θαυμασίας ἐκείνης για ναικὸς περὶ τὴν τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀνδρῶν θεραπείαν διατριβούσης, ἑπτάετες παιδίον, οὗ μόνου μήτηρ οὖσα ἐτύγχανεν, ἡ τῆς Σάββας τὴν φιλοξενίαν ζηλώ σασα, ἑσπέρας οὔσης καὶ σκότους, εἰς τὸ φρέαρ κατέπεσε. Θορύβου δὲ περὶ τούτου, ὡς εἰκὸς, γενο- μένου, αἰσθομένη ἡ μήτηρ, ήσυχίαν μὲν ἄγειν ἅπασι παρακελεύεται, κάλυμμα δέ τι τῷ φρέατι ἐπιθεῖσα, τῆς διακονίας είχετο. Τῆς δὲ τραπέζης τοῖς θείοις ἀνδράσι παρατεθείσης, ὁ θεῖος πρεσβύτης ἐκέ λευσε τὸ τῆς γυναικὸς εἰσκληθῆναι παιδίον, καὶ τῆς εὐλογίας μεταλαχεῖν. Τῆς δὲ θαυμασίας γυναικός ἀῤῥωστίᾳ κατέχεσθαι λεγούσης, επέμενεν ἐνεχθῆναι τοῦτο παρεγγυῶν. Ὡς δὲ τὸ πάθος ή μήτηρ ἐγνώρισε, καταλιμπάνει μὲν τὴν τράπεζαν ὁ πρεσβύτης, παρὰ δὲ τὸ φρέαρ δραμών, καὶ τὸ μὲν κάλυμμα περιαιρε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Asterio, ad maximum Ecclesiæ lumen se contulit, B et cum eum salutasset : • Dic mili, inquit, o pater, quanam de causa totum hunc laborem tam liben- ter tuleras? › Illo autem in hæc verba respondente : • Mihi et corpore, et anima, vitaque, et rebus omnibus pretiosior est Dei cultus: conor autem, quoad ejus a me fieri potest, mundum illi offerre ministerium, eique perpetuo placere. ▸ - Ratio- nem tibi, ait Acacius, exponam, qua illi plusquam nanc servias. Idque ego non sola ratiocinatione ductus, sed ipsius disciplina edoctus ostendam. Nam cum Petrum aliquando interrogasset, an eum plus cæteris amaret, audiissetque id quod vel ante Petri vocem sciebat, c Domine, tu scis quod amem te; ostendit ei quidnam agens eum coleret impensius : ‹ Si amas me, inquit, pasce • oves nieas, et pasce agnos meos 2. Hoc quoque tibi, o pater, faciendum est. Periculum enim est, ne oves a lupis devorentur: has autem valde amat, qui a te valde amatur, et amantium proprium est illa facere, quæ cum fiunt, eis qui amantur grata sunt. Et alioqui periculum est non parvum, mul- torumque et magnorum istorum sudorum detri- mentum, si veritatem graviter oppugnatam silentio prodi patiare, ejusque sectatores capi, atque ad eos capiendos tui nominis escam apponi. Te siqui- dem impietatis suæ socium habere se inaniter jactant præsides Ariane abominationis. His au- ditis, senex quietem statim ad tempus valere ju- bens, nec civitatis strepitus sibi inusitatos reru- c giens, Antiochiam profectus est. Duorum autem vel trium dierum itinere progressus in solitudine, noctu venit in oppidulum quoddam. Ibi dives mu- liercula, sacrum illum coetum venire audiens, ob- viam occurrit eorum perceptura benedictionem : genibusque provoluta, rogavit ut domus suæ di- versorio uterentur. Cessit senex, tametsi annis amplius quadraginta tali spectaculo abstinuisset. Dum in sanctorum virorum ministerio admirabilis illa mulier esset occupata, puer* septennis filius unicus matri, quæ hospitalitatem Sarræ est æmu- Jata, sub vesperam et tenebras cecidit in puteum. Ex quo cum tumultus, ut par erat, exortus in- gens esset, mater, re cognita, quiescere omnes jus. sit, puteoque operculumn quoddam impo. D nens, rediit ad ministerium. Mensa autem sanctis viris apposita, divinus senex mulieris filium vo- cari jussit, ut benedictionem acciperet. Cumque admirabilis mulier male illum habere diceret, perstitit jubere ut duceretur. Ubi autem significa- vit mulier quod acciderat, accurrit, mensa relicta, senex ad puteum, et, ablato ipsius jussu operculo lumineque allato, puerum videt summæ aquæ insidentem, aquamque manu pueriliter pulsantem, ac pro ludo ac joco habentem quem interitum putarant : funibusque astricto quodam et in puteum demisso, puerum extraxerunt : qui ad Joan. xxi, 13. ' ibid. 16, 17. .

θῆναι, φῶτα δὲ κομισθήναι κελεύτας, ὁρᾷ τὸ παιδίον τῇ ἐπιφανείᾳ τῶν ὑδάτων ἐπικαθήμενον, καὶ τῇ χειρὶ παιδικῶς τὰ ὕδατα παῖον, καὶ τὸν νομισθέντα ὄλεθρον παιδιάν τινα καὶ ἀθύρματα ἡγούμενον· καὶ σχοίνοις τινὰ προσδήσαντες καὶ χαλάσαντες, ἀνιμήσαντο τὸ παιδίον, καὶ παραυτίκα προσέδραμε τοῖς τοῦ πρεσβύ- του ποσίν, αὐτὸν τεθεᾶσθαι λέγον ἐν τοῖς ὕδασι φέ μαντα, καὶ ὑποβρύχιον γενέσθαι κωλύοντα. Τοῦτον παρὰ τοῦ μακαρίου πρεσβύτου τῆς φιλοξενίας ή θαυμασία γυνὴ τὸν μισθὸν ἐκομίσατο. Καὶ ἵνα τὰ ἄλλα τὰ κατὰ τὴν ὁδὸν γεγενημένα καταλίπω, ἧκον μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν, πάντες δὲ πανταχόθεν συν- ἔθεον, ἰδεῖν τε ποθοῦντες τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, καὶ ἱατρείαν τινὰ τοῦ πάθους λαβεῖν ἕκαστος ἐφιέμε γος. Κατήχθη δὲ ἐν τοῖς παρὰ τῇ ὑπωρείᾳ σπηλαίοις, ἔνθα καὶ τὸν θεῖον ἀπόστολον τὸν μακάριον Παῦλον Β καταχθῆναι τε καὶ κρυβῆναί φασιν· ἀλλ' εὐθὺς, ἵνα μάθωσιν ἅπαντες ὡς ἄνθρωπος είη, καταβολή για νεταί τις αὐτῷ πυρετοῦ σφοδροτάτη. Ακακίου δὲ τοῦ μεγάλου τὸ μὲν πλῆθος τῶν συνειλεγμένων ὁρῶντος, καὶ τὴν συμβάσαν δυσχεράναντος ἀρρωστίαν· πλη γήσεσθαι γὰρ τους συνεληλυθότας ἐνόμιζεν, εἰ τὸ νόσημα μάθοιεν, ἄνδρες διὰ τῆς ἐκείνου χειρὸς θερα- πείαν εὕρασθαι προσδοκώντες. Μὴ ἀθύμει, ἔλεγεν ὁ πρεσβύτης· εἰ γὰρ ἀναγκαῖον τῆς ὑγείας τὸ χρῆμα, παραυτίκα καὶ τοῦτο δώσει Θεός. · Εὐθὺς τοίνυν μετὰ τούτους τοὺς λόγους εἰς ἱκετείαν τραπόμενος, καὶ συνήθως τα γόνατα καὶ τὸ μέτωπον τῷ ἐδάφει πελάσας, Αντιβόλει τῆς ὑγείας τυχεῖν, είπερ τις ὄνησις ἐντεῦθεν τοῖς συνεληλυθόσι γενήσεται. Ούπω τὴν προσευχὴν συνεπέρανε, καὶ πολὺς ἱδρὼς ἐξαπι- ναίως γενόμενος τοῦ πυρετοῦ τὴν φλόγα κατέσβεσεν. Ἐκεῖθεν πολλοὺς παντοδαπών νοσημάτων ἐλευθερώ σας, ἐπὶ τὸν σύλλογον ᾔει τῶν εὐσεβῶν. Διιόντος δὲ αὐτοῦ τῶν βασιλείων τὰς θύρας, προσαίτης τις, ἀντὶ τῶν ποδῶν τοῖς γλουτοίς κεχρημένος, καὶ ἐπὶ τοῦ εδάφους συρόμενος, εκτείνας τὴν χεῖρα, καὶ τῇ σι σύρᾳ τοῦ πρεσβύτου πελάσας, ἐξήλασε μὲν τῇ πίστει τὸ πάθος, ἀναπηδήσας δὲ τὸν πρὸ τῆς ἀρρωστίας ἐπεδείκνυτο δρόμον, τὰ αὐτὰ ποιῶν τῷ χωλῷ, ὃν Πέ- τρος καὶ ὁ Ἰωάννης ἀνέστησαν. Τούτου γενομένου, συῤῥεῖ ἅπαν τὸ τοῦ ἄστεος πλῆθος, καὶ τὸ πολεμι- κὸν γυμνάσιον πλῆρες τῶν συνθεόντων ἐγένετο. Εν αἰσχύνῃ δὲ ἦσαν οἱ συκοφάνται καὶ τοῦ ψεύδους τε χνῖται, ἐν εὐθυμίᾳ δὲ πάσῃ καὶ εὐφροσύνῃ τῆς εὐ- σεβείας οἱ τρόφιμοι. Ἐκεῖθεν εἰς τὰς οἰκίας εἷλκον τὸν τῆς εὐσεβείας φωστῆρα οι θεραπείας δεόμενοι. Καί τις ἀνὴρ, μεγίστην ἀρχὴν ἐγκεχειρισμένος, καὶ τῆς Ἑω τὰ πηδάλια κατέχειν πεπιστευμένος, πέμ- μας ἱκέτευσεν αὐτὸν ἀφικέσθαι, καὶ τῆς ἐπικειμένης ἀῤῥωστίας ἐλευθερώσαι. Ο δὲ οὐδὲν μελλήσας παρ εγένετο, καὶ τὸν κοινὸν ἱκετεύσας Δεσπότην, ἔλυσε λόγῳ τὸ πάθος, καὶ χάριν ὁμολογεῖν παρηγγύα τῷ Θεῷ. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα διαπραξάμενος ἐπὶ τὴν ἀσκητικὴν λοιπὸν ἐδοκίμασε καλύβην ἐπανελθεῖν. Διὰ δὲ τῆς Κύρου τὴν πορείαν ποιούμενος, πόλις δὲ αὕτη δυσὶ σταθμοῖς Αντιοχείας ἀπέχουσα, κατήχθη μὲν εἰς τὸν τοῦ νικηφόρου μάρτυρος Διονυσίου σηκόν. Οἱ δὲ τῆς εὐσεβείας ἐκεῖ προστατεύοντες συνελ- θέντες ἱκέτευον ἐπαμῦναι σφίσι προΰπτον ὄλεθρον προσδοκῶσιν. Αστέριον γὰρ ἔφασκον ἐν σοφιστικῇ ψευδολογία τραφέντα, καὶ ἑαυτὸν εἰς τὴν τῶν αἱρε- RELIGIOSA HISTORIA. aquis dicens sustinentem, et ne mergeretur pro- hilentem. Hanc hospitalitatis sum mercedem re- cepit mulier a beato sene. Ut alia autem preter- mittam, quæ in itinere facta sunt, venerunt lan- den Antiochiam : confuebantque omnes undique, Dei hominem videre gestientes, et morbi quisquo sui medicinam expetentes. Habitabat autem in speluncis que in imo sunt monte, ubi divinum quoque apostolum beatum Paulum habitasse et latuisse fania est. Sed ut omnes hominem illum esse agnoscerent, invadit eum statim febris vehe- mentissima. Cumque multitudinem eorum qui eo convenerant animadvertens magnus Acacius, ægri- tudinem moleste ferret, veritus ne perturbarentur qui aderant, si viri morbum rescirent, de cujus manu medicinam se adepturos sperabant, Noli angi animo, inquit senes, quia si neces- saria est sanitas, eam illico dabit Dominus. › Sta- tim ergo post hæc verba ad preces conversus, et genua, ut solebat, frontemque sole admoveus, rogavit ut sanitatem reciperet, st ex illa reditura esset aliqua utilitas ad eos qui convenerant. Non- dum preces finierat, et repente profluens copiosus sudor Aammam febris exstinxit. Cumque multas illic ab omni morborum genere liberasset, piorum conventum profectus est. lum regiss domus portas præterit, mendicus quidam, qui pe- dam vice clunibus suis utens per humum trahe- batur, pallium ejus extensa manu tangens fide morbum exegit, exsiliensque cucurrit, ut ante morbum sołebat, claudo illi similis, quem Petrus et Joannes erexerunt. Quo facto, conduxit totius urbis multitudo, ita ut bellicam gymnasium ho- minibus repleretur. Unde pudore affectis calum- miantibus artificibusque mendacii, læto contra et hilari animo erant alumni veritatis et qui aliqua ope Indigebant, in domos suos trahebant splendidum lumen pietatis. Vir quidam, summo praditus magistratu, qui præfecturam gerebat Orientis, ad eum misit, rogans ut ad se venire, ipsumque ab urgente morbo liberaret. Accessit ille nihil moratus, communemque Dominum depre- catus, verbo depulit ægritudinem et gratias Deo A senis pedes mos properavit, vidisse se ilium D agere jussit. PATROL GR. LXXXII. C • al Cum hæc aliaque id genus peregisset, statuit dein- ceps exercitationis monasticæ tugurium repetere. Cyro autem iter faciens, quæ urbs duorum dierum itinere distat Antiochia, divertit in ædem præclari martyris Dionysii. Qui religionis ibi an- tistites erant, una omnes rogarunt ut sibi certum exitium exspectantibus opem ferret. Dicebant enim Asterium, virum in arte sophistica exercitatum, qui ad lærcticorum ecclesiam defecerat, et episco

θῆναι, φῶτα δὲ κομισθήναι κελεύτας, ὁρᾷ τὸ παιδίον τῇ ἐπιφανείᾳ τῶν ὑδάτων ἐπικαθήμενον, καὶ τῇ χειρὶ παιδικῶς τὰ ὕδατα παῖον, καὶ τὸν νομισθέντα ὄλεθρον παιδιάν τινα καὶ ἀθύρματα ἡγούμενον· καὶ σχοίνοις τινὰ προσδήσαντες καὶ χαλάσαντες, ἀνιμήσαντο τὸ παιδίον, καὶ παραυτίκα προσέδραμε τοῖς τοῦ πρεσβύ- του ποσίν, αὐτὸν τεθεᾶσθαι λέγον ἐν τοῖς ὕδασι φέ μαντα, καὶ ὑποβρύχιον γενέσθαι κωλύοντα. Τοῦτον παρὰ τοῦ μακαρίου πρεσβύτου τῆς φιλοξενίας ή θαυμασία γυνὴ τὸν μισθὸν ἐκομίσατο. Καὶ ἵνα τὰ ἄλλα τὰ κατὰ τὴν ὁδὸν γεγενημένα καταλίπω, ἧκον μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν, πάντες δὲ πανταχόθεν συν- ἔθεον, ἰδεῖν τε ποθοῦντες τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, καὶ ἱατρείαν τινὰ τοῦ πάθους λαβεῖν ἕκαστος ἐφιέμε γος. Κατήχθη δὲ ἐν τοῖς παρὰ τῇ ὑπωρείᾳ σπηλαίοις, ἔνθα καὶ τὸν θεῖον ἀπόστολον τὸν μακάριον Παῦλον Β καταχθῆναι τε καὶ κρυβῆναί φασιν· ἀλλ' εὐθὺς, ἵνα μάθωσιν ἅπαντες ὡς ἄνθρωπος είη, καταβολή για νεταί τις αὐτῷ πυρετοῦ σφοδροτάτη. Ακακίου δὲ τοῦ μεγάλου τὸ μὲν πλῆθος τῶν συνειλεγμένων ὁρῶντος, καὶ τὴν συμβάσαν δυσχεράναντος ἀρρωστίαν· πλη γήσεσθαι γὰρ τους συνεληλυθότας ἐνόμιζεν, εἰ τὸ νόσημα μάθοιεν, ἄνδρες διὰ τῆς ἐκείνου χειρὸς θερα- πείαν εὕρασθαι προσδοκώντες. Μὴ ἀθύμει, ἔλεγεν ὁ πρεσβύτης· εἰ γὰρ ἀναγκαῖον τῆς ὑγείας τὸ χρῆμα, παραυτίκα καὶ τοῦτο δώσει Θεός. · Εὐθὺς τοίνυν μετὰ τούτους τοὺς λόγους εἰς ἱκετείαν τραπόμενος, καὶ συνήθως τα γόνατα καὶ τὸ μέτωπον τῷ ἐδάφει πελάσας, Αντιβόλει τῆς ὑγείας τυχεῖν, είπερ τις ὄνησις ἐντεῦθεν τοῖς συνεληλυθόσι γενήσεται. Ούπω τὴν προσευχὴν συνεπέρανε, καὶ πολὺς ἱδρὼς ἐξαπι- ναίως γενόμενος τοῦ πυρετοῦ τὴν φλόγα κατέσβεσεν. Ἐκεῖθεν πολλοὺς παντοδαπών νοσημάτων ἐλευθερώ σας, ἐπὶ τὸν σύλλογον ᾔει τῶν εὐσεβῶν. Διιόντος δὲ αὐτοῦ τῶν βασιλείων τὰς θύρας, προσαίτης τις, ἀντὶ τῶν ποδῶν τοῖς γλουτοίς κεχρημένος, καὶ ἐπὶ τοῦ εδάφους συρόμενος, εκτείνας τὴν χεῖρα, καὶ τῇ σι σύρᾳ τοῦ πρεσβύτου πελάσας, ἐξήλασε μὲν τῇ πίστει τὸ πάθος, ἀναπηδήσας δὲ τὸν πρὸ τῆς ἀρρωστίας ἐπεδείκνυτο δρόμον, τὰ αὐτὰ ποιῶν τῷ χωλῷ, ὃν Πέ- τρος καὶ ὁ Ἰωάννης ἀνέστησαν. Τούτου γενομένου, συῤῥεῖ ἅπαν τὸ τοῦ ἄστεος πλῆθος, καὶ τὸ πολεμι- κὸν γυμνάσιον πλῆρες τῶν συνθεόντων ἐγένετο. Εν αἰσχύνῃ δὲ ἦσαν οἱ συκοφάνται καὶ τοῦ ψεύδους τε χνῖται, ἐν εὐθυμίᾳ δὲ πάσῃ καὶ εὐφροσύνῃ τῆς εὐ- σεβείας οἱ τρόφιμοι. Ἐκεῖθεν εἰς τὰς οἰκίας εἷλκον τὸν τῆς εὐσεβείας φωστῆρα οι θεραπείας δεόμενοι. Καί τις ἀνὴρ, μεγίστην ἀρχὴν ἐγκεχειρισμένος, καὶ τῆς Ἑω τὰ πηδάλια κατέχειν πεπιστευμένος, πέμ- μας ἱκέτευσεν αὐτὸν ἀφικέσθαι, καὶ τῆς ἐπικειμένης ἀῤῥωστίας ἐλευθερώσαι. Ο δὲ οὐδὲν μελλήσας παρ εγένετο, καὶ τὸν κοινὸν ἱκετεύσας Δεσπότην, ἔλυσε λόγῳ τὸ πάθος, καὶ χάριν ὁμολογεῖν παρηγγύα τῷ Θεῷ. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα διαπραξάμενος ἐπὶ τὴν ἀσκητικὴν λοιπὸν ἐδοκίμασε καλύβην ἐπανελθεῖν. Διὰ δὲ τῆς Κύρου τὴν πορείαν ποιούμενος, πόλις δὲ αὕτη δυσὶ σταθμοῖς Αντιοχείας ἀπέχουσα, κατήχθη μὲν εἰς τὸν τοῦ νικηφόρου μάρτυρος Διονυσίου σηκόν. Οἱ δὲ τῆς εὐσεβείας ἐκεῖ προστατεύοντες συνελ- θέντες ἱκέτευον ἐπαμῦναι σφίσι προΰπτον ὄλεθρον προσδοκῶσιν. Αστέριον γὰρ ἔφασκον ἐν σοφιστικῇ ψευδολογία τραφέντα, καὶ ἑαυτὸν εἰς τὴν τῶν αἱρε- RELIGIOSA HISTORIA. aquis dicens sustinentem, et ne mergeretur pro- hilentem. Hanc hospitalitatis sum mercedem re- cepit mulier a beato sene. Ut alia autem preter- mittam, quæ in itinere facta sunt, venerunt lan- den Antiochiam : confuebantque omnes undique, Dei hominem videre gestientes, et morbi quisquo sui medicinam expetentes. Habitabat autem in speluncis que in imo sunt monte, ubi divinum quoque apostolum beatum Paulum habitasse et latuisse fania est. Sed ut omnes hominem illum esse agnoscerent, invadit eum statim febris vehe- mentissima. Cumque multitudinem eorum qui eo convenerant animadvertens magnus Acacius, ægri- tudinem moleste ferret, veritus ne perturbarentur qui aderant, si viri morbum rescirent, de cujus manu medicinam se adepturos sperabant, Noli angi animo, inquit senes, quia si neces- saria est sanitas, eam illico dabit Dominus. › Sta- tim ergo post hæc verba ad preces conversus, et genua, ut solebat, frontemque sole admoveus, rogavit ut sanitatem reciperet, st ex illa reditura esset aliqua utilitas ad eos qui convenerant. Non- dum preces finierat, et repente profluens copiosus sudor Aammam febris exstinxit. Cumque multas illic ab omni morborum genere liberasset, piorum conventum profectus est. lum regiss domus portas præterit, mendicus quidam, qui pe- dam vice clunibus suis utens per humum trahe- batur, pallium ejus extensa manu tangens fide morbum exegit, exsiliensque cucurrit, ut ante morbum sołebat, claudo illi similis, quem Petrus et Joannes erexerunt. Quo facto, conduxit totius urbis multitudo, ita ut bellicam gymnasium ho- minibus repleretur. Unde pudore affectis calum- miantibus artificibusque mendacii, læto contra et hilari animo erant alumni veritatis et qui aliqua ope Indigebant, in domos suos trahebant splendidum lumen pietatis. Vir quidam, summo praditus magistratu, qui præfecturam gerebat Orientis, ad eum misit, rogans ut ad se venire, ipsumque ab urgente morbo liberaret. Accessit ille nihil moratus, communemque Dominum depre- catus, verbo depulit ægritudinem et gratias Deo A senis pedes mos properavit, vidisse se ilium D agere jussit. PATROL GR. LXXXII. C • al Cum hæc aliaque id genus peregisset, statuit dein- ceps exercitationis monasticæ tugurium repetere. Cyro autem iter faciens, quæ urbs duorum dierum itinere distat Antiochia, divertit in ædem præclari martyris Dionysii. Qui religionis ibi an- tistites erant, una omnes rogarunt ut sibi certum exitium exspectantibus opem ferret. Dicebant enim Asterium, virum in arte sophistica exercitatum, qui ad lærcticorum ecclesiam defecerat, et episco

Α τικῶν ἐκκλησίαν εἰσφρήσαντα, καὶ ἐπισκοπικής Β λειτουργίας ἀξιωθέντα, δεινῶς τῷ ψεύδει συνηγορεῖν, καὶ κακοτεχνίᾳ κατὰ τῆς ἀληθείας κεχρῆσθαι· ι Καὶ δεδοίκαμεν, ἔλεγον, μὴ οἷόν τινι δελεάσματι τῇ ευγλωττία τὸ ψεῦδος συγκαλύψας, καὶ τὰς τῶν λογι σμῶν πλοκὰς οἷόν τινα δίκτυα πετάσας, πολλοὺς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων ἀγρεύσῃ. » Τούτου γὰρ χάριν μετάπεμπτος ὑπὸ τῶν ἐναντίων γεγένηται. Ὁ δὲ πρεσβύτης· «Θαρσείτε, ἔφη, καὶ μεθ᾿ ἡμῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσατε, νηστείαν καὶ κακουχίαν τῇ προς ευχῇ προστιθέντες. » Οὕτω τούτων τὸν Θεὸν ἀντι- βολούντων, πρὸ μιᾶς τῆς πανηγύρεως ἡμέρας, καθ' ἣν ἔμελλε τοὺς λόγους ποιήσεσθαι ὁ τοῦ ψεύδους συνήγορος, καὶ τῆς ἀληθείας πολέμιος, θεήλατον ἐδέξατο τὴν πληγὴν, καὶ μίαν μόνην ἀρρωστήσας • ἡμέραν, ἔξω τοῦ καταλόγου τῶν ζώντων ἐγένετο, ἐκείνης ἀκούων, ὡς εἰκὸς, τῆς φωνῆς· «Αφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπαιτοῦσι τὴν ψυχήν σου ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας κακά, δίκτυά τε καὶ πανάγρας, του ἔσται καὶ οὐχ ἑτέρῳ. » Ταὐτὰ δὲ πέπονθε καὶ τῷ Βαλαάμ, ὅς μετεπέμφθη μὲν καὶ αὐτὸς κατὰ τοῦ θείου λαοῦ· ἀνόσια δὲ κατ' αὐτοῦ τῷ Βαλάκ συμ βουλεύσας, αὐτοῦ δέδωκε δίκην, ὑπὸ δεξιᾶς Ισραη λιτικής δεξάμενος την σφαγήν. Καὶ οὗτος τοίνυν, ἐπειδὴ ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ κατεπανουργεύσατο γνώμην, διὰ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τὴν ζωὴν ἀφηρέθη. Ταύτης δὲ τῆς σωτηρίας διὰ τῆς τούτου προσευχῆς ἡ Κῦρος ἀπέλαυσεν. Ἐμοὶ δὲ τὰ διηγήματα ἡ θεία κεφαλὴ ὁ μέγας Ακάκιος παρέδωκεν, ἀκριβῶς ἅπαντα τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιστάμενος. Ἔνθεν τοίνυν ἀποδημήσας, καὶ τοὺς θιασώτας καταλαβών, καὶ χρόνον αὐτοῖς οὐκ ὀλίγον συνδιατρίψας, εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον βίον προθύμως λίαν μετέστη, μελετήσας μὲν ἐν θνητῇ φύσει τὴν ἀπάθειαν, τὴν δὲ τοῦ σώματος ἀθανασίαν ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἐνταῦθα τὸν περὶ τοῦδε τοῦ διηγήματος στήσας λόγον, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι, τοὺς ἐμφερομένους τῷ διηγήματι ἁγίους ἀντιβολών, προξενῆσαί μοι τὴν ἄνωθεν διὰ πρεσβείας ευμένειαν. Γ' - ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ. Μαρκιανὸν δὲ τὸν πάνυ πῶς ἂν ἀξίως θαυμάσαι· μεν ; ἢ δῆλον ὅτι Ηλίᾳ καὶ Ἰωάννῃ, καὶ τοῖς κατ' ἐκείνους συντάττοντες, οι περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακου- χούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος οὗτος, ἐν ἔρη- μίαις πλανώμενοι, καὶ ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς; Οὗτος γὰρ πατρίδα πάλαι μὲν ἔσχε τὴν Κῦρον, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, μετὰ δὲ ταῦτα τὴν ἔρημον, καὶ ταύτην δὲ κἀκείνην καταλι πών, νῦν ἔχει τὸν οὐρανόν. Καὶ ἡ μὲν αὐτὸν ἐγέν νησεν, ἡ δὲ ἔθρεψε καὶ νικηφόρον ἀπέφηνε, ὁ δὲ στεφανίτην ἐδέξατο. Τῆς γὰρ τοῦ γένους καταφρο νήσας περιφανείας, ἐξ εὐπατριδῶν γὰρ κατήγετο καὶ τῆς ἐν βασιλείοις λαμπρότητος, ἐν ἐκείνοις γῆς ήνθει, μέγεθος σώματος καὶ κάλλος παρὰ τοῦ Δη- μιουργοῦ δεξάμενος τῆς φύσεως, καὶ ψυχὴν ἔχων ἀγχινοίᾳ κεκοσμημένην, εἰς Θεὸν καὶ τὰ Θεοῦ τὸ φίλτρον μετέθηκε, καὶ πᾶσιν ἐῤῥῶσθαι φράσης, καταλαμβάνει τῆς ἐρήμου τὸν ἐμφαλόν, και σμικρόν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS pale munus erat assecutus, falsitatem acriter de- fendere, et improbo artificio veritatem oppugnare. Veremurque, aiebant, ne facundia velut esca quadam falsum tegens, et syllogismorum nexus tanquam retia expandens, simpliciores multos implicet. › Hac enim de causa ab adversariis ac- citus est. Ad quos sener : « Bono, inquit, animo estote, et Deo nobiscum supplicate, jejunium et afflictionem precibus adjungentes. » Dum orant in hunc modum, pridie festi illius diei, quo verba facturus erat defensor et hostis veritatis, divina plaga percussus est, et cum unum tantum diem ægrotassel, e vivis excessit, vocem illam scilicet audiens: ‹ Stulte, hac nocte repetunt a te animam tuam, quæ autem mala parasti, relia et laqueos tibi erunt, et non aliis. Eadem " itaque passus B est quæ Balaam, qui et ipse adversus Dei populum accersitus, contra illum impia quædam consilia Balaco cum dedisset, Israelitica dextra cæsus pœ- nas dedit. Sic ergo iste in Dei populumn prava ne- ditatus, vita per Dei populum privatus est. lloc autem beneficium per hujus intercessionem Cyrus accepit. Mihi vero ista quæ narravi, divi- num illud caput, magnus tradidit Acacius, qui res ejus omnes accurate noverat. lllinc ergo digressus, ad sodales suos cun pervenisset, atque una cum eis non exiguo tempore versatus esset, ad vitam senii ac molestia expertem alacriter migravit, impassi- bilitatem in mortali natura consectatus, corporis- que immortalitatem exspectans. At ego meæ de illo narrationis finem hic faciens, ad alium pergam, sanctos orans quos commemoravi, mihi ut per suam intercessionem supernam benevolentiam concilient. CAP. III. MARCIANOS. C Marcianum vero celeberrimum quomodo pro di- gnitate laudabimus ? an illum videlicet cum Elia, et cum Joanne, ac similibus comparantes b, qui cir- cuibant in melotis, et pellibus caprinis, egentes, afflicti, vexati, quibus dignus non erat hic mundus : errantes in solitudinibus, et montibus, et spelun- cis, el foraminibus terra ? Is enim patriam olim D quidem habuit Cyrum, cujus antea meminimus, postea vero solitudinem : hac autem et illa relicta, calum nunc habet. Et illa quidem eum genuit, hæc vero aluit, victoremque effecit, cœlum autem coro- natum excepit. Contempta enim claritate generis, quod a patriciis ducebat, et splendore palatii, in quo proceritate corporis et forma donatus ab au- ctore natura, animique prudentia pollens fore- bat, in Deum et res divinas totum amorem transtulit et, omnibus valere jussis, melias solitudi- nes adiit, parvaque exstructa domuncula quæ corpus ejus vix æquaret, eademque parvo quodam * Luc. xii, 20. b febr. x1, 37, 38.

Α τικῶν ἐκκλησίαν εἰσφρήσαντα, καὶ ἐπισκοπικής Β λειτουργίας ἀξιωθέντα, δεινῶς τῷ ψεύδει συνηγορεῖν, καὶ κακοτεχνίᾳ κατὰ τῆς ἀληθείας κεχρῆσθαι· ι Καὶ δεδοίκαμεν, ἔλεγον, μὴ οἷόν τινι δελεάσματι τῇ ευγλωττία τὸ ψεῦδος συγκαλύψας, καὶ τὰς τῶν λογι σμῶν πλοκὰς οἷόν τινα δίκτυα πετάσας, πολλοὺς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων ἀγρεύσῃ. » Τούτου γὰρ χάριν μετάπεμπτος ὑπὸ τῶν ἐναντίων γεγένηται. Ὁ δὲ πρεσβύτης· «Θαρσείτε, ἔφη, καὶ μεθ᾿ ἡμῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσατε, νηστείαν καὶ κακουχίαν τῇ προς ευχῇ προστιθέντες. » Οὕτω τούτων τὸν Θεὸν ἀντι- βολούντων, πρὸ μιᾶς τῆς πανηγύρεως ἡμέρας, καθ' ἣν ἔμελλε τοὺς λόγους ποιήσεσθαι ὁ τοῦ ψεύδους συνήγορος, καὶ τῆς ἀληθείας πολέμιος, θεήλατον ἐδέξατο τὴν πληγὴν, καὶ μίαν μόνην ἀρρωστήσας • ἡμέραν, ἔξω τοῦ καταλόγου τῶν ζώντων ἐγένετο, ἐκείνης ἀκούων, ὡς εἰκὸς, τῆς φωνῆς· «Αφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπαιτοῦσι τὴν ψυχήν σου ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας κακά, δίκτυά τε καὶ πανάγρας, του ἔσται καὶ οὐχ ἑτέρῳ. » Ταὐτὰ δὲ πέπονθε καὶ τῷ Βαλαάμ, ὅς μετεπέμφθη μὲν καὶ αὐτὸς κατὰ τοῦ θείου λαοῦ· ἀνόσια δὲ κατ' αὐτοῦ τῷ Βαλάκ συμ βουλεύσας, αὐτοῦ δέδωκε δίκην, ὑπὸ δεξιᾶς Ισραη λιτικής δεξάμενος την σφαγήν. Καὶ οὗτος τοίνυν, ἐπειδὴ ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ κατεπανουργεύσατο γνώμην, διὰ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τὴν ζωὴν ἀφηρέθη. Ταύτης δὲ τῆς σωτηρίας διὰ τῆς τούτου προσευχῆς ἡ Κῦρος ἀπέλαυσεν. Ἐμοὶ δὲ τὰ διηγήματα ἡ θεία κεφαλὴ ὁ μέγας Ακάκιος παρέδωκεν, ἀκριβῶς ἅπαντα τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιστάμενος. Ἔνθεν τοίνυν ἀποδημήσας, καὶ τοὺς θιασώτας καταλαβών, καὶ χρόνον αὐτοῖς οὐκ ὀλίγον συνδιατρίψας, εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον βίον προθύμως λίαν μετέστη, μελετήσας μὲν ἐν θνητῇ φύσει τὴν ἀπάθειαν, τὴν δὲ τοῦ σώματος ἀθανασίαν ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἐνταῦθα τὸν περὶ τοῦδε τοῦ διηγήματος στήσας λόγον, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι, τοὺς ἐμφερομένους τῷ διηγήματι ἁγίους ἀντιβολών, προξενῆσαί μοι τὴν ἄνωθεν διὰ πρεσβείας ευμένειαν. Γ' - ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ. Μαρκιανὸν δὲ τὸν πάνυ πῶς ἂν ἀξίως θαυμάσαι· μεν ; ἢ δῆλον ὅτι Ηλίᾳ καὶ Ἰωάννῃ, καὶ τοῖς κατ' ἐκείνους συντάττοντες, οι περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακου- χούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος οὗτος, ἐν ἔρη- μίαις πλανώμενοι, καὶ ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς; Οὗτος γὰρ πατρίδα πάλαι μὲν ἔσχε τὴν Κῦρον, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, μετὰ δὲ ταῦτα τὴν ἔρημον, καὶ ταύτην δὲ κἀκείνην καταλι πών, νῦν ἔχει τὸν οὐρανόν. Καὶ ἡ μὲν αὐτὸν ἐγέν νησεν, ἡ δὲ ἔθρεψε καὶ νικηφόρον ἀπέφηνε, ὁ δὲ στεφανίτην ἐδέξατο. Τῆς γὰρ τοῦ γένους καταφρο νήσας περιφανείας, ἐξ εὐπατριδῶν γὰρ κατήγετο καὶ τῆς ἐν βασιλείοις λαμπρότητος, ἐν ἐκείνοις γῆς ήνθει, μέγεθος σώματος καὶ κάλλος παρὰ τοῦ Δη- μιουργοῦ δεξάμενος τῆς φύσεως, καὶ ψυχὴν ἔχων ἀγχινοίᾳ κεκοσμημένην, εἰς Θεὸν καὶ τὰ Θεοῦ τὸ φίλτρον μετέθηκε, καὶ πᾶσιν ἐῤῥῶσθαι φράσης, καταλαμβάνει τῆς ἐρήμου τὸν ἐμφαλόν, και σμικρόν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS pale munus erat assecutus, falsitatem acriter de- fendere, et improbo artificio veritatem oppugnare. Veremurque, aiebant, ne facundia velut esca quadam falsum tegens, et syllogismorum nexus tanquam retia expandens, simpliciores multos implicet. › Hac enim de causa ab adversariis ac- citus est. Ad quos sener : « Bono, inquit, animo estote, et Deo nobiscum supplicate, jejunium et afflictionem precibus adjungentes. » Dum orant in hunc modum, pridie festi illius diei, quo verba facturus erat defensor et hostis veritatis, divina plaga percussus est, et cum unum tantum diem ægrotassel, e vivis excessit, vocem illam scilicet audiens: ‹ Stulte, hac nocte repetunt a te animam tuam, quæ autem mala parasti, relia et laqueos tibi erunt, et non aliis. Eadem " itaque passus B est quæ Balaam, qui et ipse adversus Dei populum accersitus, contra illum impia quædam consilia Balaco cum dedisset, Israelitica dextra cæsus pœ- nas dedit. Sic ergo iste in Dei populumn prava ne- ditatus, vita per Dei populum privatus est. lloc autem beneficium per hujus intercessionem Cyrus accepit. Mihi vero ista quæ narravi, divi- num illud caput, magnus tradidit Acacius, qui res ejus omnes accurate noverat. lllinc ergo digressus, ad sodales suos cun pervenisset, atque una cum eis non exiguo tempore versatus esset, ad vitam senii ac molestia expertem alacriter migravit, impassi- bilitatem in mortali natura consectatus, corporis- que immortalitatem exspectans. At ego meæ de illo narrationis finem hic faciens, ad alium pergam, sanctos orans quos commemoravi, mihi ut per suam intercessionem supernam benevolentiam concilient. CAP. III. MARCIANOS. C Marcianum vero celeberrimum quomodo pro di- gnitate laudabimus ? an illum videlicet cum Elia, et cum Joanne, ac similibus comparantes b, qui cir- cuibant in melotis, et pellibus caprinis, egentes, afflicti, vexati, quibus dignus non erat hic mundus : errantes in solitudinibus, et montibus, et spelun- cis, el foraminibus terra ? Is enim patriam olim D quidem habuit Cyrum, cujus antea meminimus, postea vero solitudinem : hac autem et illa relicta, calum nunc habet. Et illa quidem eum genuit, hæc vero aluit, victoremque effecit, cœlum autem coro- natum excepit. Contempta enim claritate generis, quod a patriciis ducebat, et splendore palatii, in quo proceritate corporis et forma donatus ab au- ctore natura, animique prudentia pollens fore- bat, in Deum et res divinas totum amorem transtulit et, omnibus valere jussis, melias solitudi- nes adiit, parvaque exstructa domuncula quæ corpus ejus vix æquaret, eademque parvo quodam * Luc. xii, 20. b febr. x1, 37, 38.

Α τικῶν ἐκκλησίαν εἰσφρήσαντα, καὶ ἐπισκοπικής Β λειτουργίας ἀξιωθέντα, δεινῶς τῷ ψεύδει συνηγορεῖν, καὶ κακοτεχνίᾳ κατὰ τῆς ἀληθείας κεχρῆσθαι· ι Καὶ δεδοίκαμεν, ἔλεγον, μὴ οἷόν τινι δελεάσματι τῇ ευγλωττία τὸ ψεῦδος συγκαλύψας, καὶ τὰς τῶν λογι σμῶν πλοκὰς οἷόν τινα δίκτυα πετάσας, πολλοὺς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων ἀγρεύσῃ. » Τούτου γὰρ χάριν μετάπεμπτος ὑπὸ τῶν ἐναντίων γεγένηται. Ὁ δὲ πρεσβύτης· «Θαρσείτε, ἔφη, καὶ μεθ᾿ ἡμῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσατε, νηστείαν καὶ κακουχίαν τῇ προς ευχῇ προστιθέντες. » Οὕτω τούτων τὸν Θεὸν ἀντι- βολούντων, πρὸ μιᾶς τῆς πανηγύρεως ἡμέρας, καθ' ἣν ἔμελλε τοὺς λόγους ποιήσεσθαι ὁ τοῦ ψεύδους συνήγορος, καὶ τῆς ἀληθείας πολέμιος, θεήλατον ἐδέξατο τὴν πληγὴν, καὶ μίαν μόνην ἀρρωστήσας • ἡμέραν, ἔξω τοῦ καταλόγου τῶν ζώντων ἐγένετο, ἐκείνης ἀκούων, ὡς εἰκὸς, τῆς φωνῆς· «Αφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπαιτοῦσι τὴν ψυχήν σου ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας κακά, δίκτυά τε καὶ πανάγρας, του ἔσται καὶ οὐχ ἑτέρῳ. » Ταὐτὰ δὲ πέπονθε καὶ τῷ Βαλαάμ, ὅς μετεπέμφθη μὲν καὶ αὐτὸς κατὰ τοῦ θείου λαοῦ· ἀνόσια δὲ κατ' αὐτοῦ τῷ Βαλάκ συμ βουλεύσας, αὐτοῦ δέδωκε δίκην, ὑπὸ δεξιᾶς Ισραη λιτικής δεξάμενος την σφαγήν. Καὶ οὗτος τοίνυν, ἐπειδὴ ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ κατεπανουργεύσατο γνώμην, διὰ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τὴν ζωὴν ἀφηρέθη. Ταύτης δὲ τῆς σωτηρίας διὰ τῆς τούτου προσευχῆς ἡ Κῦρος ἀπέλαυσεν. Ἐμοὶ δὲ τὰ διηγήματα ἡ θεία κεφαλὴ ὁ μέγας Ακάκιος παρέδωκεν, ἀκριβῶς ἅπαντα τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιστάμενος. Ἔνθεν τοίνυν ἀποδημήσας, καὶ τοὺς θιασώτας καταλαβών, καὶ χρόνον αὐτοῖς οὐκ ὀλίγον συνδιατρίψας, εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον βίον προθύμως λίαν μετέστη, μελετήσας μὲν ἐν θνητῇ φύσει τὴν ἀπάθειαν, τὴν δὲ τοῦ σώματος ἀθανασίαν ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἐνταῦθα τὸν περὶ τοῦδε τοῦ διηγήματος στήσας λόγον, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι, τοὺς ἐμφερομένους τῷ διηγήματι ἁγίους ἀντιβολών, προξενῆσαί μοι τὴν ἄνωθεν διὰ πρεσβείας ευμένειαν. Γ' - ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ. Μαρκιανὸν δὲ τὸν πάνυ πῶς ἂν ἀξίως θαυμάσαι· μεν ; ἢ δῆλον ὅτι Ηλίᾳ καὶ Ἰωάννῃ, καὶ τοῖς κατ' ἐκείνους συντάττοντες, οι περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακου- χούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος οὗτος, ἐν ἔρη- μίαις πλανώμενοι, καὶ ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, καὶ ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς; Οὗτος γὰρ πατρίδα πάλαι μὲν ἔσχε τὴν Κῦρον, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, μετὰ δὲ ταῦτα τὴν ἔρημον, καὶ ταύτην δὲ κἀκείνην καταλι πών, νῦν ἔχει τὸν οὐρανόν. Καὶ ἡ μὲν αὐτὸν ἐγέν νησεν, ἡ δὲ ἔθρεψε καὶ νικηφόρον ἀπέφηνε, ὁ δὲ στεφανίτην ἐδέξατο. Τῆς γὰρ τοῦ γένους καταφρο νήσας περιφανείας, ἐξ εὐπατριδῶν γὰρ κατήγετο καὶ τῆς ἐν βασιλείοις λαμπρότητος, ἐν ἐκείνοις γῆς ήνθει, μέγεθος σώματος καὶ κάλλος παρὰ τοῦ Δη- μιουργοῦ δεξάμενος τῆς φύσεως, καὶ ψυχὴν ἔχων ἀγχινοίᾳ κεκοσμημένην, εἰς Θεὸν καὶ τὰ Θεοῦ τὸ φίλτρον μετέθηκε, καὶ πᾶσιν ἐῤῥῶσθαι φράσης, καταλαμβάνει τῆς ἐρήμου τὸν ἐμφαλόν, και σμικρόν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS pale munus erat assecutus, falsitatem acriter de- fendere, et improbo artificio veritatem oppugnare. Veremurque, aiebant, ne facundia velut esca quadam falsum tegens, et syllogismorum nexus tanquam retia expandens, simpliciores multos implicet. › Hac enim de causa ab adversariis ac- citus est. Ad quos sener : « Bono, inquit, animo estote, et Deo nobiscum supplicate, jejunium et afflictionem precibus adjungentes. » Dum orant in hunc modum, pridie festi illius diei, quo verba facturus erat defensor et hostis veritatis, divina plaga percussus est, et cum unum tantum diem ægrotassel, e vivis excessit, vocem illam scilicet audiens: ‹ Stulte, hac nocte repetunt a te animam tuam, quæ autem mala parasti, relia et laqueos tibi erunt, et non aliis. Eadem " itaque passus B est quæ Balaam, qui et ipse adversus Dei populum accersitus, contra illum impia quædam consilia Balaco cum dedisset, Israelitica dextra cæsus pœ- nas dedit. Sic ergo iste in Dei populumn prava ne- ditatus, vita per Dei populum privatus est. lloc autem beneficium per hujus intercessionem Cyrus accepit. Mihi vero ista quæ narravi, divi- num illud caput, magnus tradidit Acacius, qui res ejus omnes accurate noverat. lllinc ergo digressus, ad sodales suos cun pervenisset, atque una cum eis non exiguo tempore versatus esset, ad vitam senii ac molestia expertem alacriter migravit, impassi- bilitatem in mortali natura consectatus, corporis- que immortalitatem exspectans. At ego meæ de illo narrationis finem hic faciens, ad alium pergam, sanctos orans quos commemoravi, mihi ut per suam intercessionem supernam benevolentiam concilient. CAP. III. MARCIANOS. C Marcianum vero celeberrimum quomodo pro di- gnitate laudabimus ? an illum videlicet cum Elia, et cum Joanne, ac similibus comparantes b, qui cir- cuibant in melotis, et pellibus caprinis, egentes, afflicti, vexati, quibus dignus non erat hic mundus : errantes in solitudinibus, et montibus, et spelun- cis, el foraminibus terra ? Is enim patriam olim D quidem habuit Cyrum, cujus antea meminimus, postea vero solitudinem : hac autem et illa relicta, calum nunc habet. Et illa quidem eum genuit, hæc vero aluit, victoremque effecit, cœlum autem coro- natum excepit. Contempta enim claritate generis, quod a patriciis ducebat, et splendore palatii, in quo proceritate corporis et forma donatus ab au- ctore natura, animique prudentia pollens fore- bat, in Deum et res divinas totum amorem transtulit et, omnibus valere jussis, melias solitudi- nes adiit, parvaque exstructa domuncula quæ corpus ejus vix æquaret, eademque parvo quodam * Luc. xii, 20. b febr. x1, 37, 38.

οἰκίσκον δειμάμενος, οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον, & καὶ ἄλλῳ τε σμικρῷ τινι θριγκίῳ περιβαλών, καθεῖρ στο διηνεκώς, πάσης μὲν συνουσίας ἀνθρωπίνης κεχωρισμένος, τῷ δὲ τῶν ὅλων Δεσπότη διαλεγόμενος, καὶ τῆς γλυκείας ἐκείνης ἐπαίων φωνῆς. Τοῖς μὲν γὰρ θείοις ἐντυγχάνων λογίοις, τῆς θείας φωνῆς ἀπολαύειν ἡγεῖτο· προσευχόμενος δὲ καὶ τὰς ἱκετείας προσφέρων, αὐτὸς τὴν πρὸς τὸν Δεσπότην ἐποιεῖτο διάλεξιν. Καὶ τοσαύτης ἀεὶ τρυφῆς ἀπολαύων κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ θείου Πνεύ ματος διὰ τοῦ μεγάλου Δαβὶδ ὑποψάλλοντος, ο Ὡς ὁ μελετῶν ἐν νόμῳ Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτὸς, ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, δ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥνήσεται. Τού των τῶν καρπῶν ἐφιέμενος τὸν ἥδιστον τοῦτον ἡσπά- " ζετο πόνον, καὶ τὴν μὲν προσευχὴν ἡ ψαλμῳδία, τὴν δὲ ψαλμῳδίαν ἡ προσευχή διεδέχετο, καὶ ἀμφό τερα πάλιν ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις· Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ μόνος ἄρτος, καὶ οὗτος σταθμῷ προσφε ρόμενος· τοσοῦτος δὲ ἦν ὁ σταθμός, ὡς μὴ παιδίῳ ἄρτι θηλῆς ἀπαλλαγέντι τὴν χρείαν πληροῦν· φασί γὰρ τοῦ ἄρτου τὴν λίτραν τετραχῆ διαιρουμένην ἡμέραις τέτταρσι διανέμεσθαι, καὶ ἡμέρᾳ ἑκάστῃ μίαν ἀπονέμεσθαι μοῖραν. Ἐκεκρίκει γὰρ ἐσπέρας κατὰ μίαν ἐσθίειν ἡμέραν, κόρον δὲ μηδέποτε λαβεῖν· ἀλλ᾽ ἀεὶ μὲν πεινῇν, ἀεὶ δὲ διψῇν, προσφέρειν δὲ τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα. Ἔλεγε γὰρ ὡς ὁ διὰ πλειόνων ἡμερῶν σιτίων μεταλαγχάνων, ἀσθε νέστερον μὲν ἐν ταῖς τῆς ἀσιτίας ἡμέραις τας δε που τικὰς λειτουργίας ἐπιτελεῖ· ἐν ᾗ δὲ πάλιν ἡμέρᾳ τῶν σιτίων μεταλαμβάνει, πλείονα, ὡς εἰκός, προσφερό- μενος τὴν γαστέρα φορτίζει, βαρυνομένη δὲ αὕτη ἐκνηροτέραν περὶ τὴν ἀγρυπνίαν καθίστησι την ψυχήν. Αμεινον τοίνυν ἔλεγε καθ' ἡμέραν μεταλαμ- βάνειν τροφῆς, κύρον δὲ ὑπομεῖναι μηδέποτε. ᾿Αλη- θῆς γὰρ νηστεία ἡ διηνεκής ἔνδεια. Ταῦτα νομοθε• τῶν διετέλει ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ σῶμα μέγιστον ἔχων, καὶ τῶν ἐπ' αὐτοῦ πάντων ἀνθρώπων μέγιστος ῶν καὶ κάλλιστος, μικρῷ τοῦτο σιτίῳ διέτρεφε. Χρόνου δέ τινος διελθόντος δύο συνοίκους ἐδέξατο, Εὐσέβιον, ὃς τῆς ἱερᾶς ἐκείνης καλύβης κληρονόμος ἐγένετο, καὶ ᾿Αγαπητόν, ὃς τὴν ἀγγελικὴν ταύτην νομοθεσίαν εἰς τὴν ᾿Απαμέων μετεφύτευσε. Κώμη γάρ τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, Νικέρτα: δὲ ὄνομα ταύτῃ· δύο τοίνυν φιλοσοφίας ἐν ταύτῃ · φροντιστήρια κατεσκεύασε μέγιστα· τὸ μὲν τῆς αὐτοῦ προσηγορίας ἐπώνυμον, τὸ δὲ τοῦ θαυμαστοῦ Συμεώνου, ὃς πεντήκοντα ἐτῶν ἀριθμὸν ἐν ταύτῃ τῇ φιλοσοφία διέλαμψεν. Εν τούτοις μέχρι καὶ τήμερον πλείους ή τετρακόσιοι διάγουσιν ἄνδρες, ἀρετῆς ἀθληταί, καὶ εὐσεβείας ἐρασταὶ, καὶ τὸν οὐρανὸν τοῖς πόνοις ὠνούμενοι· θεσμοθέται δὲ ταύτης τῆς πολι τείας ᾿Αγαπητὸς καὶ Συμεώνης, παρὰ τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, τοὺς νόμους δεξάμενοι. Ἐκ δὲ τούτων μυρία εφυτεύθη ἕτερα ἀσκητῶν καταγώγια, τουτοισὶ τοῖς νόμοις κοσμούμενα, ἃ οὐ ῥᾴδιον ἀριθμεῖν. ᾿Αλλὰ ‹ RELIGIOSA HISTORIA. B • ab omni quidem hamana consuetudine sejunctus, sed cum Domino universorum colloquens, et dul- cem illam vocem exaudiens, Divina enim versans eloquia, divinam se vocem audire censebat : orans autem et preces offerens, ipse cum Domino loque- batur. Et cum tantis semper frueretur deliciis, mun- quam tamen illum satietas capiebat. Audiverat enim divinum Spiritum per os Davidis psallentem : « Qui meditatur in lege Domini die ac nocte, erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defuel c., Hos ille fructus desiderans, jucundissimum hunc laborem amplectebatur : et orationem quidem psalmodia, psalmodiam autem alio septo circumdata, ibi clausus hærebat assidue, excipiebat oratio, et utraque rursus lectio divinorum D · Psal. 1, 23. C eloquiorum. Cibus autem illi erat solus panis, isque ad mensuram datus : mensura vero ea erat, quæ nec infanti a lacte nuper divulso satis esset. Aiunt enim panis libram quatuor in partes divisam, qua- tuor diebus fuisse distributam, et singulis diebus partem unam assignatam. Statuerat enim vespere comedere quotidie, nunquam autem satiari, sed semper esurire, semperque sitire, corpori autem ca exhibere, quæ ad vitam sustentandam suffice- rent. Dicebat enim eum qui post multorum dierum inediam cibum capit, et diebus inediæ officia Do- minica languidius exsequi, et quo die rur- sus cibum capit, plura, ut fieri solet, ingerendo, ventrem onerare, et hoc gravato tardiorem reddi animam ad vigilandum. Præstare itaque aiebat, vesci quidem quotidie, sed nunquam exspectare saliela- tem. Verum enim jejunium est perpetua esuries. Hanc legem proponere non desinebat vir ille di- vinus, et cum corpus haberet maximum, atque omnium sui temporis hominum maximus et pul- cherrimus esset, exiguo id cibo sustentabat. Post aliquod temporis spatium, duos admisit coutuber- nales, Eusebium, qui sacri illius tugurii fuit heres, et Agapetum, qui has angelicas leges transtulit Apameam. Ibi enim vicus est maximus et populo- sus, Nicerlz nonine, in quo duo maxima philoso- phiæ gymnasia construxit, quorum unum ab eo nomen sumpsit, alterum vero abadmirabili Simeone, qui annorum quinquaginta spatio in hac disciplina refulsit. In his hodieque viri degunt supra quadrin- gentos,virtutis athlete, et pietatis amatores, colum- que laboribus suis redimentes. Cujus sane instituti legislatores fuere Agapelus et Simeones, qui a magno Marciano leges acceperant. Et ab his porro alia plu- rima propagata sunt ascetarum habitacula, iisdem legibus utentia, quæ difficile sit percensere. Cæterum horum omnium sator et plantator fuit vir ille divi- nus. Qui enim pulcherrimum semen præbuit, is bo- norum quæ ex eo nascuntur jure auctor vocandus est. Primum crgo, ut dixi, solus voluntarium illum carcerem tenebat. Deinde cum hos duos admisisset,

οἰκίσκον δειμάμενος, οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον, & καὶ ἄλλῳ τε σμικρῷ τινι θριγκίῳ περιβαλών, καθεῖρ στο διηνεκώς, πάσης μὲν συνουσίας ἀνθρωπίνης κεχωρισμένος, τῷ δὲ τῶν ὅλων Δεσπότη διαλεγόμενος, καὶ τῆς γλυκείας ἐκείνης ἐπαίων φωνῆς. Τοῖς μὲν γὰρ θείοις ἐντυγχάνων λογίοις, τῆς θείας φωνῆς ἀπολαύειν ἡγεῖτο· προσευχόμενος δὲ καὶ τὰς ἱκετείας προσφέρων, αὐτὸς τὴν πρὸς τὸν Δεσπότην ἐποιεῖτο διάλεξιν. Καὶ τοσαύτης ἀεὶ τρυφῆς ἀπολαύων κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ θείου Πνεύ ματος διὰ τοῦ μεγάλου Δαβὶδ ὑποψάλλοντος, ο Ὡς ὁ μελετῶν ἐν νόμῳ Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτὸς, ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, δ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥνήσεται. Τού των τῶν καρπῶν ἐφιέμενος τὸν ἥδιστον τοῦτον ἡσπά- " ζετο πόνον, καὶ τὴν μὲν προσευχὴν ἡ ψαλμῳδία, τὴν δὲ ψαλμῳδίαν ἡ προσευχή διεδέχετο, καὶ ἀμφό τερα πάλιν ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις· Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ μόνος ἄρτος, καὶ οὗτος σταθμῷ προσφε ρόμενος· τοσοῦτος δὲ ἦν ὁ σταθμός, ὡς μὴ παιδίῳ ἄρτι θηλῆς ἀπαλλαγέντι τὴν χρείαν πληροῦν· φασί γὰρ τοῦ ἄρτου τὴν λίτραν τετραχῆ διαιρουμένην ἡμέραις τέτταρσι διανέμεσθαι, καὶ ἡμέρᾳ ἑκάστῃ μίαν ἀπονέμεσθαι μοῖραν. Ἐκεκρίκει γὰρ ἐσπέρας κατὰ μίαν ἐσθίειν ἡμέραν, κόρον δὲ μηδέποτε λαβεῖν· ἀλλ᾽ ἀεὶ μὲν πεινῇν, ἀεὶ δὲ διψῇν, προσφέρειν δὲ τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα. Ἔλεγε γὰρ ὡς ὁ διὰ πλειόνων ἡμερῶν σιτίων μεταλαγχάνων, ἀσθε νέστερον μὲν ἐν ταῖς τῆς ἀσιτίας ἡμέραις τας δε που τικὰς λειτουργίας ἐπιτελεῖ· ἐν ᾗ δὲ πάλιν ἡμέρᾳ τῶν σιτίων μεταλαμβάνει, πλείονα, ὡς εἰκός, προσφερό- μενος τὴν γαστέρα φορτίζει, βαρυνομένη δὲ αὕτη ἐκνηροτέραν περὶ τὴν ἀγρυπνίαν καθίστησι την ψυχήν. Αμεινον τοίνυν ἔλεγε καθ' ἡμέραν μεταλαμ- βάνειν τροφῆς, κύρον δὲ ὑπομεῖναι μηδέποτε. ᾿Αλη- θῆς γὰρ νηστεία ἡ διηνεκής ἔνδεια. Ταῦτα νομοθε• τῶν διετέλει ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ σῶμα μέγιστον ἔχων, καὶ τῶν ἐπ' αὐτοῦ πάντων ἀνθρώπων μέγιστος ῶν καὶ κάλλιστος, μικρῷ τοῦτο σιτίῳ διέτρεφε. Χρόνου δέ τινος διελθόντος δύο συνοίκους ἐδέξατο, Εὐσέβιον, ὃς τῆς ἱερᾶς ἐκείνης καλύβης κληρονόμος ἐγένετο, καὶ ᾿Αγαπητόν, ὃς τὴν ἀγγελικὴν ταύτην νομοθεσίαν εἰς τὴν ᾿Απαμέων μετεφύτευσε. Κώμη γάρ τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, Νικέρτα: δὲ ὄνομα ταύτῃ· δύο τοίνυν φιλοσοφίας ἐν ταύτῃ · φροντιστήρια κατεσκεύασε μέγιστα· τὸ μὲν τῆς αὐτοῦ προσηγορίας ἐπώνυμον, τὸ δὲ τοῦ θαυμαστοῦ Συμεώνου, ὃς πεντήκοντα ἐτῶν ἀριθμὸν ἐν ταύτῃ τῇ φιλοσοφία διέλαμψεν. Εν τούτοις μέχρι καὶ τήμερον πλείους ή τετρακόσιοι διάγουσιν ἄνδρες, ἀρετῆς ἀθληταί, καὶ εὐσεβείας ἐρασταὶ, καὶ τὸν οὐρανὸν τοῖς πόνοις ὠνούμενοι· θεσμοθέται δὲ ταύτης τῆς πολι τείας ᾿Αγαπητὸς καὶ Συμεώνης, παρὰ τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, τοὺς νόμους δεξάμενοι. Ἐκ δὲ τούτων μυρία εφυτεύθη ἕτερα ἀσκητῶν καταγώγια, τουτοισὶ τοῖς νόμοις κοσμούμενα, ἃ οὐ ῥᾴδιον ἀριθμεῖν. ᾿Αλλὰ ‹ RELIGIOSA HISTORIA. B • ab omni quidem hamana consuetudine sejunctus, sed cum Domino universorum colloquens, et dul- cem illam vocem exaudiens, Divina enim versans eloquia, divinam se vocem audire censebat : orans autem et preces offerens, ipse cum Domino loque- batur. Et cum tantis semper frueretur deliciis, mun- quam tamen illum satietas capiebat. Audiverat enim divinum Spiritum per os Davidis psallentem : « Qui meditatur in lege Domini die ac nocte, erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defuel c., Hos ille fructus desiderans, jucundissimum hunc laborem amplectebatur : et orationem quidem psalmodia, psalmodiam autem alio septo circumdata, ibi clausus hærebat assidue, excipiebat oratio, et utraque rursus lectio divinorum D · Psal. 1, 23. C eloquiorum. Cibus autem illi erat solus panis, isque ad mensuram datus : mensura vero ea erat, quæ nec infanti a lacte nuper divulso satis esset. Aiunt enim panis libram quatuor in partes divisam, qua- tuor diebus fuisse distributam, et singulis diebus partem unam assignatam. Statuerat enim vespere comedere quotidie, nunquam autem satiari, sed semper esurire, semperque sitire, corpori autem ca exhibere, quæ ad vitam sustentandam suffice- rent. Dicebat enim eum qui post multorum dierum inediam cibum capit, et diebus inediæ officia Do- minica languidius exsequi, et quo die rur- sus cibum capit, plura, ut fieri solet, ingerendo, ventrem onerare, et hoc gravato tardiorem reddi animam ad vigilandum. Præstare itaque aiebat, vesci quidem quotidie, sed nunquam exspectare saliela- tem. Verum enim jejunium est perpetua esuries. Hanc legem proponere non desinebat vir ille di- vinus, et cum corpus haberet maximum, atque omnium sui temporis hominum maximus et pul- cherrimus esset, exiguo id cibo sustentabat. Post aliquod temporis spatium, duos admisit coutuber- nales, Eusebium, qui sacri illius tugurii fuit heres, et Agapetum, qui has angelicas leges transtulit Apameam. Ibi enim vicus est maximus et populo- sus, Nicerlz nonine, in quo duo maxima philoso- phiæ gymnasia construxit, quorum unum ab eo nomen sumpsit, alterum vero abadmirabili Simeone, qui annorum quinquaginta spatio in hac disciplina refulsit. In his hodieque viri degunt supra quadrin- gentos,virtutis athlete, et pietatis amatores, colum- que laboribus suis redimentes. Cujus sane instituti legislatores fuere Agapelus et Simeones, qui a magno Marciano leges acceperant. Et ab his porro alia plu- rima propagata sunt ascetarum habitacula, iisdem legibus utentia, quæ difficile sit percensere. Cæterum horum omnium sator et plantator fuit vir ille divi- nus. Qui enim pulcherrimum semen præbuit, is bo- norum quæ ex eo nascuntur jure auctor vocandus est. Primum crgo, ut dixi, solus voluntarium illum carcerem tenebat. Deinde cum hos duos admisisset,

οἰκίσκον δειμάμενος, οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον, & καὶ ἄλλῳ τε σμικρῷ τινι θριγκίῳ περιβαλών, καθεῖρ στο διηνεκώς, πάσης μὲν συνουσίας ἀνθρωπίνης κεχωρισμένος, τῷ δὲ τῶν ὅλων Δεσπότη διαλεγόμενος, καὶ τῆς γλυκείας ἐκείνης ἐπαίων φωνῆς. Τοῖς μὲν γὰρ θείοις ἐντυγχάνων λογίοις, τῆς θείας φωνῆς ἀπολαύειν ἡγεῖτο· προσευχόμενος δὲ καὶ τὰς ἱκετείας προσφέρων, αὐτὸς τὴν πρὸς τὸν Δεσπότην ἐποιεῖτο διάλεξιν. Καὶ τοσαύτης ἀεὶ τρυφῆς ἀπολαύων κόρον λαβεῖν οὐκ ἐβούλετο. Ηκουσε γὰρ τοῦ θείου Πνεύ ματος διὰ τοῦ μεγάλου Δαβὶδ ὑποψάλλοντος, ο Ὡς ὁ μελετῶν ἐν νόμῳ Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτὸς, ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, δ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥνήσεται. Τού των τῶν καρπῶν ἐφιέμενος τὸν ἥδιστον τοῦτον ἡσπά- " ζετο πόνον, καὶ τὴν μὲν προσευχὴν ἡ ψαλμῳδία, τὴν δὲ ψαλμῳδίαν ἡ προσευχή διεδέχετο, καὶ ἀμφό τερα πάλιν ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις· Σιτίον δὲ ἦν αὐτῷ μόνος ἄρτος, καὶ οὗτος σταθμῷ προσφε ρόμενος· τοσοῦτος δὲ ἦν ὁ σταθμός, ὡς μὴ παιδίῳ ἄρτι θηλῆς ἀπαλλαγέντι τὴν χρείαν πληροῦν· φασί γὰρ τοῦ ἄρτου τὴν λίτραν τετραχῆ διαιρουμένην ἡμέραις τέτταρσι διανέμεσθαι, καὶ ἡμέρᾳ ἑκάστῃ μίαν ἀπονέμεσθαι μοῖραν. Ἐκεκρίκει γὰρ ἐσπέρας κατὰ μίαν ἐσθίειν ἡμέραν, κόρον δὲ μηδέποτε λαβεῖν· ἀλλ᾽ ἀεὶ μὲν πεινῇν, ἀεὶ δὲ διψῇν, προσφέρειν δὲ τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῆν ἀποχρῶντα. Ἔλεγε γὰρ ὡς ὁ διὰ πλειόνων ἡμερῶν σιτίων μεταλαγχάνων, ἀσθε νέστερον μὲν ἐν ταῖς τῆς ἀσιτίας ἡμέραις τας δε που τικὰς λειτουργίας ἐπιτελεῖ· ἐν ᾗ δὲ πάλιν ἡμέρᾳ τῶν σιτίων μεταλαμβάνει, πλείονα, ὡς εἰκός, προσφερό- μενος τὴν γαστέρα φορτίζει, βαρυνομένη δὲ αὕτη ἐκνηροτέραν περὶ τὴν ἀγρυπνίαν καθίστησι την ψυχήν. Αμεινον τοίνυν ἔλεγε καθ' ἡμέραν μεταλαμ- βάνειν τροφῆς, κύρον δὲ ὑπομεῖναι μηδέποτε. ᾿Αλη- θῆς γὰρ νηστεία ἡ διηνεκής ἔνδεια. Ταῦτα νομοθε• τῶν διετέλει ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ σῶμα μέγιστον ἔχων, καὶ τῶν ἐπ' αὐτοῦ πάντων ἀνθρώπων μέγιστος ῶν καὶ κάλλιστος, μικρῷ τοῦτο σιτίῳ διέτρεφε. Χρόνου δέ τινος διελθόντος δύο συνοίκους ἐδέξατο, Εὐσέβιον, ὃς τῆς ἱερᾶς ἐκείνης καλύβης κληρονόμος ἐγένετο, καὶ ᾿Αγαπητόν, ὃς τὴν ἀγγελικὴν ταύτην νομοθεσίαν εἰς τὴν ᾿Απαμέων μετεφύτευσε. Κώμη γάρ τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, Νικέρτα: δὲ ὄνομα ταύτῃ· δύο τοίνυν φιλοσοφίας ἐν ταύτῃ · φροντιστήρια κατεσκεύασε μέγιστα· τὸ μὲν τῆς αὐτοῦ προσηγορίας ἐπώνυμον, τὸ δὲ τοῦ θαυμαστοῦ Συμεώνου, ὃς πεντήκοντα ἐτῶν ἀριθμὸν ἐν ταύτῃ τῇ φιλοσοφία διέλαμψεν. Εν τούτοις μέχρι καὶ τήμερον πλείους ή τετρακόσιοι διάγουσιν ἄνδρες, ἀρετῆς ἀθληταί, καὶ εὐσεβείας ἐρασταὶ, καὶ τὸν οὐρανὸν τοῖς πόνοις ὠνούμενοι· θεσμοθέται δὲ ταύτης τῆς πολι τείας ᾿Αγαπητὸς καὶ Συμεώνης, παρὰ τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, τοὺς νόμους δεξάμενοι. Ἐκ δὲ τούτων μυρία εφυτεύθη ἕτερα ἀσκητῶν καταγώγια, τουτοισὶ τοῖς νόμοις κοσμούμενα, ἃ οὐ ῥᾴδιον ἀριθμεῖν. ᾿Αλλὰ ‹ RELIGIOSA HISTORIA. B • ab omni quidem hamana consuetudine sejunctus, sed cum Domino universorum colloquens, et dul- cem illam vocem exaudiens, Divina enim versans eloquia, divinam se vocem audire censebat : orans autem et preces offerens, ipse cum Domino loque- batur. Et cum tantis semper frueretur deliciis, mun- quam tamen illum satietas capiebat. Audiverat enim divinum Spiritum per os Davidis psallentem : « Qui meditatur in lege Domini die ac nocte, erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defuel c., Hos ille fructus desiderans, jucundissimum hunc laborem amplectebatur : et orationem quidem psalmodia, psalmodiam autem alio septo circumdata, ibi clausus hærebat assidue, excipiebat oratio, et utraque rursus lectio divinorum D · Psal. 1, 23. C eloquiorum. Cibus autem illi erat solus panis, isque ad mensuram datus : mensura vero ea erat, quæ nec infanti a lacte nuper divulso satis esset. Aiunt enim panis libram quatuor in partes divisam, qua- tuor diebus fuisse distributam, et singulis diebus partem unam assignatam. Statuerat enim vespere comedere quotidie, nunquam autem satiari, sed semper esurire, semperque sitire, corpori autem ca exhibere, quæ ad vitam sustentandam suffice- rent. Dicebat enim eum qui post multorum dierum inediam cibum capit, et diebus inediæ officia Do- minica languidius exsequi, et quo die rur- sus cibum capit, plura, ut fieri solet, ingerendo, ventrem onerare, et hoc gravato tardiorem reddi animam ad vigilandum. Præstare itaque aiebat, vesci quidem quotidie, sed nunquam exspectare saliela- tem. Verum enim jejunium est perpetua esuries. Hanc legem proponere non desinebat vir ille di- vinus, et cum corpus haberet maximum, atque omnium sui temporis hominum maximus et pul- cherrimus esset, exiguo id cibo sustentabat. Post aliquod temporis spatium, duos admisit coutuber- nales, Eusebium, qui sacri illius tugurii fuit heres, et Agapetum, qui has angelicas leges transtulit Apameam. Ibi enim vicus est maximus et populo- sus, Nicerlz nonine, in quo duo maxima philoso- phiæ gymnasia construxit, quorum unum ab eo nomen sumpsit, alterum vero abadmirabili Simeone, qui annorum quinquaginta spatio in hac disciplina refulsit. In his hodieque viri degunt supra quadrin- gentos,virtutis athlete, et pietatis amatores, colum- que laboribus suis redimentes. Cujus sane instituti legislatores fuere Agapelus et Simeones, qui a magno Marciano leges acceperant. Et ab his porro alia plu- rima propagata sunt ascetarum habitacula, iisdem legibus utentia, quæ difficile sit percensere. Cæterum horum omnium sator et plantator fuit vir ille divi- nus. Qui enim pulcherrimum semen præbuit, is bo- norum quæ ex eo nascuntur jure auctor vocandus est. Primum crgo, ut dixi, solus voluntarium illum carcerem tenebat. Deinde cum hos duos admisisset,

Ε φυτουργός τούτων ἁπάντων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνήρ· ὁ γὰρ τὸ σπέρμα τὸ κάλλιστον παρασχών, οὗτος καὶ τῶν φύντων ἀγαθῶν αἴτιος ἂν εἰκότως κλη- θείη. Τὸ μὲν οὖν πρῶτον, ὡς ἔφην, μόνος τὴν ἐθε λούσιον εἶχεν εἱρατὴν ἐκείνην· ἔπειτα τοὺς δύο τού τους ἀποδεξάμενος, οὐ συνοίκους εἶχεν· οὐδὲ γὰρ αὐτῷ μόνῳ ὁ οἰκίσκος ἀπέχρη, σμικρὸς ὢν κομιδή, καὶ πολὺν αὐτῷ καὶ ἑστῶτι καὶ κατακειμένῳ παρ έχων πόνον. Οὔτε γὰρ ἐστὼς ἀνορθοῦσθαι οιός τε ἦν, τῆς ὀροφῆς καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν αὐχένα καμ πτούσης· οὔτε κατακλινόμενος ἐκτείνειν τοὺς πόδας ἠδύνατο, ἰσόμετρον τῷ σώματι τοῦ οἴκου τὸ μήκος οὐκ ἔχοντος. Ετερον οὖν αὐτοῖς ἐπιτρέψας κατα- σκευάσαι, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσε, καὶ καθ' ἑαυτοὺς δὲ ὑμνεῖν, καὶ προσεύχεσθαι, καὶ τοῖς θείοις ἐντυγχάνειν λογίας. Ἐπειδὴ δὲ ἔδει πλείονας τῆς ώφελείας ταύτης μεταλαχεῖν, ἕτερον πόρρωθεν οίκο δομηθῆναι καταγώγιον παρεγγυήσας, ἐν ἐκείνη διάγειν τοὺς βουλομένους ἐκέλευεν. Ηγεμόνευσε δὲ αὐτῶν ὁ Εὐσέβιος, τὴν τοῦ μεγάλου Μαρκιανού διδασκαλίαν διαπορθμεύων. Ο δὲ θεῖος ἐκεῖνος Αγαπητός παιδοτριβηθείς, ὡς ἔδει, καὶ γυμνασθεὶς, καὶ τὴν ἀθλητικὴν ταύτην ἄριστα παιδευθείς, έπαι νῆκεν, ὡς ἔφην, καὶ ἃ παρὰ τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐδέξατο, κατέσπειρε σπέρματα· οὕτω δὲ περιφανής ἐγένετο καὶ περίβλεπτος, ὡς καὶ τῆς ἀρχιερατικῆς προεδρίας ἀξιωθῆναι, καὶ ποιμενικὴν ἐγχειρισθῆναι κηδεμονίαν, καὶ τῆς οἰκείας πατρίδος ἐμπιστευθῆναι τὴν ἐπιμέλειαν. Ο Εὐσέβιος δὲ ὁ θαυμάσιος, τῆς συναθροισθείσης προστατεύων ἀγέλης, καὶ τοῦ διδασκάλου τὴν ἐπιο μέλειαν ἀνεδέδεκτο, καὶ μόνος εἰς καιρὸν αὐτῷ φοι τὰν καὶ πυνθάνεσθαι μή τι βούλοιτο ἠξιοῦτο. Ἐθεσ λήσας δέ ποτε νύκτωρ ἰδεῖν ὅ τι πράττει, ετόλμησε τῇ φωταγωγῷ, βραχεῖα δὲ ἦν αὕτη, πελάσαι· καὶ παρακύψας ὁρᾷ φῶς οὐ λυχνιαῖον, οὐδὲ χειροποίητον, ἀλλὰ θεόσδοτον, καὶ τῆς ἄνωθεν χάριτος, τῆς τοῦ δια δασκάλου κορυφῆς ἀπαστράπτον, καὶ τῶν θείων λο- γίων ὑποδεικνύον τὴν τῶν γραμμάτων σύνθεσιν. Καὶ γὰρ βιβλίον κατέχων ἐτύγχανε, καὶ τὸν ἄσυλογ θησαυρὸν ἐπεζήτει τοῦ θείου θελήματος. Τοῦτο θεα- σάμενος Εὐσέβιος ὁ θαυμάσιος, δέους τε ἐνεπίμ πλατο, και φρίκης μεστός ἐγίνετο, καὶ τὴν κατακε χυμένην τοῦ θείου θεράποντος ἐδιδάσκετο χάριν, καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν περὶ τοὺς δούλους ἐμάνθανεν εὔνοιαν. Αλλοτε δὲ, ἐν τῷ προαυλίῳ τοῦ μεγάλου προσευχο μένου Μαρκιανοῦ, δράκων τις ἀνερπύσας εἰς τὸν πρὸς ἕω τετραμμένον τοῖχον, ἄνωθεν τοῦ τοίχου δι- έκυψε κεχηνώς τε ἅμα καὶ βλοσυρὸν βλέπων, καὶ τὴν ἐπιβουλὴν σημαίνων. Πόρρω δὲ ἑστὼς ὁ Εὐσέ βιος, καὶ τὸ φρικώδες ἐκεῖνο θέαμα δείσας, καὶ τὸν διδάσκαλον ἀγνοεῖν ὑποτοπάσεις, ὑπεδείκνυ βιών, καὶ φυγεῖν ἀντιβολῶν. Ὁ δὲ ἐπιτιμήσας, καὶ τὴν δειλίαν ἐκβαλεῖν κελεύσας, πάθος γὰρ εἶναι καὶ ταύ την ὀλέθριον, τὸ μὲν σημεῖον δακτύλῳ τοῦ σταυροῦ προετύπωσε, ενεφύσησε δὲ τῷ στόματι, καὶ τὴν πα λαιὰν παρεδήλωσεν ἔχθραν. Ὁ δὲ, καθάπερ πυρί τιν τῷ τοῦ στόματος πνεύματι ἀναφθεὶς, καὶ οἱονεὶ ἐμ- πρησθείς, καλάμης δίκην καταφλεχθείσης εἰς πολλὰ διελύθη. Ορα μοι τοίνυν εἰ μὴ τὸν Δεσπότην ὡς εἴ νους οἰκέτης μεμίμηται. Καὶ γὰρ ὁ Δεσπότης, τῆς θαλάσσης ἐπιμανείσης ποτὲ τῷ σκάφει τῷ τῶν μα θητῶν, ἀγωνιῶντας τούτους θεασάμενος, οὐ πρότε, αν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B non habitabant tamen illi sub eodem tecto. Nam A ae ipsi quidemn soli domuncula suficiebat, ut admodum parva, et quæ tum stanti tum jacent! maltum laboris afferret. Quippe qui nec stans erigi poterat, cum tectum caput et collum premeret, nee recubans pedes extendere, cum corporis longitudi- nem domuncula non æquaret. Aliam ergo ut ex- struerent permittens, jussit ut in ea degerent, ac per se ipsi hymnos dicerent, et orarent, et divina cloquia lectitarent. Cum vero plures hujus utilita- tis participes fieri oporteret, alio habitaculo ejus fissu procul exstructo, jussit eos in illo degere qui vellent. His præfeetus fuit Eusebius, qui ma- gni Marciani doctrinam eis tradebat. Divinus au- tem Agapetus, eruditus atque exercitatus, ut par erat, optimeque in hac palaestra institutus, disces- sit, ut dixi, et semina sparsit quæ a divina illa ani- mia acceperat : adeoque illustris et clarus evasit, ut pontificali sede dignus habitus sit, eique commis- sum sit munus pastorale, ac suæ ipsius patriæ cura concredita. Admirabilis porro Eusebius, congregato gregi præsidens magistri etiam curam gerebat, et solus suo illum tempore adeundi, et num quid vellet rogandi potestatem habebat. Noctu ergo videre cupiens quid ageret, per fenestram, quæ admo- dum parva erat, ausus inspicere, videt lumen, ron luceruæ, neque manufactum, sed divi- et a superna gratia profectum, supra magistri caput * refulgere, et in divinis Scriptis litterarum structuram ostendere. Librum enim præ manibus habebat, et divinæ voluntatis inviolabilem thesaurum quærebat. Hæe intuitus cum esset Eu- sebius, magno tinore ac stupore pereussus, et in- Lusam famulo Dei gratiam, et qua Deus servos suos benevolentia prosequatur edidicit. Alias rursus, in vestibulo domus orationi operam dante Marciano, draco quidam, qui muri partem orienti obversam replaudo ascenderat, inde ab alto prospectans, hianti ore torvoque aspectu insidias minabatur. Procul autem stans Eusebius, et horrendo illo num, spectaculo terrefactus, magistrum id ignorare ar- bitratus, alta voce clamans illi ostendebat, rogans ut fugeret. Quem increpans ille, metumque tan- quam perniciosum affectum expellere jubens, di- gito crucis figuram expressit, et ore insufflans ve- teres inimicitias patefecit. Mox enim draco, spiritu oris veluti Bamma quadam correptus et incensus, exustæ instar arundinis in multas partes dissectus est. Vide ergo, an non dominum ut benevolus servus imitatus sit. Dominus enim, cum fureret aliquando mare in naviculam discipulorum, eos- que laborantes videret, non prius tamen maris æs- wm fedavit, quam incredulitatem discipulorum iucrepando compesceret. Hine edoctus vir admira- C D

Ε φυτουργός τούτων ἁπάντων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνήρ· ὁ γὰρ τὸ σπέρμα τὸ κάλλιστον παρασχών, οὗτος καὶ τῶν φύντων ἀγαθῶν αἴτιος ἂν εἰκότως κλη- θείη. Τὸ μὲν οὖν πρῶτον, ὡς ἔφην, μόνος τὴν ἐθε λούσιον εἶχεν εἱρατὴν ἐκείνην· ἔπειτα τοὺς δύο τού τους ἀποδεξάμενος, οὐ συνοίκους εἶχεν· οὐδὲ γὰρ αὐτῷ μόνῳ ὁ οἰκίσκος ἀπέχρη, σμικρὸς ὢν κομιδή, καὶ πολὺν αὐτῷ καὶ ἑστῶτι καὶ κατακειμένῳ παρ έχων πόνον. Οὔτε γὰρ ἐστὼς ἀνορθοῦσθαι οιός τε ἦν, τῆς ὀροφῆς καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν αὐχένα καμ πτούσης· οὔτε κατακλινόμενος ἐκτείνειν τοὺς πόδας ἠδύνατο, ἰσόμετρον τῷ σώματι τοῦ οἴκου τὸ μήκος οὐκ ἔχοντος. Ετερον οὖν αὐτοῖς ἐπιτρέψας κατα- σκευάσαι, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσε, καὶ καθ' ἑαυτοὺς δὲ ὑμνεῖν, καὶ προσεύχεσθαι, καὶ τοῖς θείοις ἐντυγχάνειν λογίας. Ἐπειδὴ δὲ ἔδει πλείονας τῆς ώφελείας ταύτης μεταλαχεῖν, ἕτερον πόρρωθεν οίκο δομηθῆναι καταγώγιον παρεγγυήσας, ἐν ἐκείνη διάγειν τοὺς βουλομένους ἐκέλευεν. Ηγεμόνευσε δὲ αὐτῶν ὁ Εὐσέβιος, τὴν τοῦ μεγάλου Μαρκιανού διδασκαλίαν διαπορθμεύων. Ο δὲ θεῖος ἐκεῖνος Αγαπητός παιδοτριβηθείς, ὡς ἔδει, καὶ γυμνασθεὶς, καὶ τὴν ἀθλητικὴν ταύτην ἄριστα παιδευθείς, έπαι νῆκεν, ὡς ἔφην, καὶ ἃ παρὰ τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐδέξατο, κατέσπειρε σπέρματα· οὕτω δὲ περιφανής ἐγένετο καὶ περίβλεπτος, ὡς καὶ τῆς ἀρχιερατικῆς προεδρίας ἀξιωθῆναι, καὶ ποιμενικὴν ἐγχειρισθῆναι κηδεμονίαν, καὶ τῆς οἰκείας πατρίδος ἐμπιστευθῆναι τὴν ἐπιμέλειαν. Ο Εὐσέβιος δὲ ὁ θαυμάσιος, τῆς συναθροισθείσης προστατεύων ἀγέλης, καὶ τοῦ διδασκάλου τὴν ἐπιο μέλειαν ἀνεδέδεκτο, καὶ μόνος εἰς καιρὸν αὐτῷ φοι τὰν καὶ πυνθάνεσθαι μή τι βούλοιτο ἠξιοῦτο. Ἐθεσ λήσας δέ ποτε νύκτωρ ἰδεῖν ὅ τι πράττει, ετόλμησε τῇ φωταγωγῷ, βραχεῖα δὲ ἦν αὕτη, πελάσαι· καὶ παρακύψας ὁρᾷ φῶς οὐ λυχνιαῖον, οὐδὲ χειροποίητον, ἀλλὰ θεόσδοτον, καὶ τῆς ἄνωθεν χάριτος, τῆς τοῦ δια δασκάλου κορυφῆς ἀπαστράπτον, καὶ τῶν θείων λο- γίων ὑποδεικνύον τὴν τῶν γραμμάτων σύνθεσιν. Καὶ γὰρ βιβλίον κατέχων ἐτύγχανε, καὶ τὸν ἄσυλογ θησαυρὸν ἐπεζήτει τοῦ θείου θελήματος. Τοῦτο θεα- σάμενος Εὐσέβιος ὁ θαυμάσιος, δέους τε ἐνεπίμ πλατο, και φρίκης μεστός ἐγίνετο, καὶ τὴν κατακε χυμένην τοῦ θείου θεράποντος ἐδιδάσκετο χάριν, καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν περὶ τοὺς δούλους ἐμάνθανεν εὔνοιαν. Αλλοτε δὲ, ἐν τῷ προαυλίῳ τοῦ μεγάλου προσευχο μένου Μαρκιανοῦ, δράκων τις ἀνερπύσας εἰς τὸν πρὸς ἕω τετραμμένον τοῖχον, ἄνωθεν τοῦ τοίχου δι- έκυψε κεχηνώς τε ἅμα καὶ βλοσυρὸν βλέπων, καὶ τὴν ἐπιβουλὴν σημαίνων. Πόρρω δὲ ἑστὼς ὁ Εὐσέ βιος, καὶ τὸ φρικώδες ἐκεῖνο θέαμα δείσας, καὶ τὸν διδάσκαλον ἀγνοεῖν ὑποτοπάσεις, ὑπεδείκνυ βιών, καὶ φυγεῖν ἀντιβολῶν. Ὁ δὲ ἐπιτιμήσας, καὶ τὴν δειλίαν ἐκβαλεῖν κελεύσας, πάθος γὰρ εἶναι καὶ ταύ την ὀλέθριον, τὸ μὲν σημεῖον δακτύλῳ τοῦ σταυροῦ προετύπωσε, ενεφύσησε δὲ τῷ στόματι, καὶ τὴν πα λαιὰν παρεδήλωσεν ἔχθραν. Ὁ δὲ, καθάπερ πυρί τιν τῷ τοῦ στόματος πνεύματι ἀναφθεὶς, καὶ οἱονεὶ ἐμ- πρησθείς, καλάμης δίκην καταφλεχθείσης εἰς πολλὰ διελύθη. Ορα μοι τοίνυν εἰ μὴ τὸν Δεσπότην ὡς εἴ νους οἰκέτης μεμίμηται. Καὶ γὰρ ὁ Δεσπότης, τῆς θαλάσσης ἐπιμανείσης ποτὲ τῷ σκάφει τῷ τῶν μα θητῶν, ἀγωνιῶντας τούτους θεασάμενος, οὐ πρότε, αν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B non habitabant tamen illi sub eodem tecto. Nam A ae ipsi quidemn soli domuncula suficiebat, ut admodum parva, et quæ tum stanti tum jacent! maltum laboris afferret. Quippe qui nec stans erigi poterat, cum tectum caput et collum premeret, nee recubans pedes extendere, cum corporis longitudi- nem domuncula non æquaret. Aliam ergo ut ex- struerent permittens, jussit ut in ea degerent, ac per se ipsi hymnos dicerent, et orarent, et divina cloquia lectitarent. Cum vero plures hujus utilita- tis participes fieri oporteret, alio habitaculo ejus fissu procul exstructo, jussit eos in illo degere qui vellent. His præfeetus fuit Eusebius, qui ma- gni Marciani doctrinam eis tradebat. Divinus au- tem Agapetus, eruditus atque exercitatus, ut par erat, optimeque in hac palaestra institutus, disces- sit, ut dixi, et semina sparsit quæ a divina illa ani- mia acceperat : adeoque illustris et clarus evasit, ut pontificali sede dignus habitus sit, eique commis- sum sit munus pastorale, ac suæ ipsius patriæ cura concredita. Admirabilis porro Eusebius, congregato gregi præsidens magistri etiam curam gerebat, et solus suo illum tempore adeundi, et num quid vellet rogandi potestatem habebat. Noctu ergo videre cupiens quid ageret, per fenestram, quæ admo- dum parva erat, ausus inspicere, videt lumen, ron luceruæ, neque manufactum, sed divi- et a superna gratia profectum, supra magistri caput * refulgere, et in divinis Scriptis litterarum structuram ostendere. Librum enim præ manibus habebat, et divinæ voluntatis inviolabilem thesaurum quærebat. Hæe intuitus cum esset Eu- sebius, magno tinore ac stupore pereussus, et in- Lusam famulo Dei gratiam, et qua Deus servos suos benevolentia prosequatur edidicit. Alias rursus, in vestibulo domus orationi operam dante Marciano, draco quidam, qui muri partem orienti obversam replaudo ascenderat, inde ab alto prospectans, hianti ore torvoque aspectu insidias minabatur. Procul autem stans Eusebius, et horrendo illo num, spectaculo terrefactus, magistrum id ignorare ar- bitratus, alta voce clamans illi ostendebat, rogans ut fugeret. Quem increpans ille, metumque tan- quam perniciosum affectum expellere jubens, di- gito crucis figuram expressit, et ore insufflans ve- teres inimicitias patefecit. Mox enim draco, spiritu oris veluti Bamma quadam correptus et incensus, exustæ instar arundinis in multas partes dissectus est. Vide ergo, an non dominum ut benevolus servus imitatus sit. Dominus enim, cum fureret aliquando mare in naviculam discipulorum, eos- que laborantes videret, non prius tamen maris æs- wm fedavit, quam incredulitatem discipulorum iucrepando compesceret. Hine edoctus vir admira- C D

Ε φυτουργός τούτων ἁπάντων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνήρ· ὁ γὰρ τὸ σπέρμα τὸ κάλλιστον παρασχών, οὗτος καὶ τῶν φύντων ἀγαθῶν αἴτιος ἂν εἰκότως κλη- θείη. Τὸ μὲν οὖν πρῶτον, ὡς ἔφην, μόνος τὴν ἐθε λούσιον εἶχεν εἱρατὴν ἐκείνην· ἔπειτα τοὺς δύο τού τους ἀποδεξάμενος, οὐ συνοίκους εἶχεν· οὐδὲ γὰρ αὐτῷ μόνῳ ὁ οἰκίσκος ἀπέχρη, σμικρὸς ὢν κομιδή, καὶ πολὺν αὐτῷ καὶ ἑστῶτι καὶ κατακειμένῳ παρ έχων πόνον. Οὔτε γὰρ ἐστὼς ἀνορθοῦσθαι οιός τε ἦν, τῆς ὀροφῆς καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν αὐχένα καμ πτούσης· οὔτε κατακλινόμενος ἐκτείνειν τοὺς πόδας ἠδύνατο, ἰσόμετρον τῷ σώματι τοῦ οἴκου τὸ μήκος οὐκ ἔχοντος. Ετερον οὖν αὐτοῖς ἐπιτρέψας κατα- σκευάσαι, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσε, καὶ καθ' ἑαυτοὺς δὲ ὑμνεῖν, καὶ προσεύχεσθαι, καὶ τοῖς θείοις ἐντυγχάνειν λογίας. Ἐπειδὴ δὲ ἔδει πλείονας τῆς ώφελείας ταύτης μεταλαχεῖν, ἕτερον πόρρωθεν οίκο δομηθῆναι καταγώγιον παρεγγυήσας, ἐν ἐκείνη διάγειν τοὺς βουλομένους ἐκέλευεν. Ηγεμόνευσε δὲ αὐτῶν ὁ Εὐσέβιος, τὴν τοῦ μεγάλου Μαρκιανού διδασκαλίαν διαπορθμεύων. Ο δὲ θεῖος ἐκεῖνος Αγαπητός παιδοτριβηθείς, ὡς ἔδει, καὶ γυμνασθεὶς, καὶ τὴν ἀθλητικὴν ταύτην ἄριστα παιδευθείς, έπαι νῆκεν, ὡς ἔφην, καὶ ἃ παρὰ τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐδέξατο, κατέσπειρε σπέρματα· οὕτω δὲ περιφανής ἐγένετο καὶ περίβλεπτος, ὡς καὶ τῆς ἀρχιερατικῆς προεδρίας ἀξιωθῆναι, καὶ ποιμενικὴν ἐγχειρισθῆναι κηδεμονίαν, καὶ τῆς οἰκείας πατρίδος ἐμπιστευθῆναι τὴν ἐπιμέλειαν. Ο Εὐσέβιος δὲ ὁ θαυμάσιος, τῆς συναθροισθείσης προστατεύων ἀγέλης, καὶ τοῦ διδασκάλου τὴν ἐπιο μέλειαν ἀνεδέδεκτο, καὶ μόνος εἰς καιρὸν αὐτῷ φοι τὰν καὶ πυνθάνεσθαι μή τι βούλοιτο ἠξιοῦτο. Ἐθεσ λήσας δέ ποτε νύκτωρ ἰδεῖν ὅ τι πράττει, ετόλμησε τῇ φωταγωγῷ, βραχεῖα δὲ ἦν αὕτη, πελάσαι· καὶ παρακύψας ὁρᾷ φῶς οὐ λυχνιαῖον, οὐδὲ χειροποίητον, ἀλλὰ θεόσδοτον, καὶ τῆς ἄνωθεν χάριτος, τῆς τοῦ δια δασκάλου κορυφῆς ἀπαστράπτον, καὶ τῶν θείων λο- γίων ὑποδεικνύον τὴν τῶν γραμμάτων σύνθεσιν. Καὶ γὰρ βιβλίον κατέχων ἐτύγχανε, καὶ τὸν ἄσυλογ θησαυρὸν ἐπεζήτει τοῦ θείου θελήματος. Τοῦτο θεα- σάμενος Εὐσέβιος ὁ θαυμάσιος, δέους τε ἐνεπίμ πλατο, και φρίκης μεστός ἐγίνετο, καὶ τὴν κατακε χυμένην τοῦ θείου θεράποντος ἐδιδάσκετο χάριν, καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν περὶ τοὺς δούλους ἐμάνθανεν εὔνοιαν. Αλλοτε δὲ, ἐν τῷ προαυλίῳ τοῦ μεγάλου προσευχο μένου Μαρκιανοῦ, δράκων τις ἀνερπύσας εἰς τὸν πρὸς ἕω τετραμμένον τοῖχον, ἄνωθεν τοῦ τοίχου δι- έκυψε κεχηνώς τε ἅμα καὶ βλοσυρὸν βλέπων, καὶ τὴν ἐπιβουλὴν σημαίνων. Πόρρω δὲ ἑστὼς ὁ Εὐσέ βιος, καὶ τὸ φρικώδες ἐκεῖνο θέαμα δείσας, καὶ τὸν διδάσκαλον ἀγνοεῖν ὑποτοπάσεις, ὑπεδείκνυ βιών, καὶ φυγεῖν ἀντιβολῶν. Ὁ δὲ ἐπιτιμήσας, καὶ τὴν δειλίαν ἐκβαλεῖν κελεύσας, πάθος γὰρ εἶναι καὶ ταύ την ὀλέθριον, τὸ μὲν σημεῖον δακτύλῳ τοῦ σταυροῦ προετύπωσε, ενεφύσησε δὲ τῷ στόματι, καὶ τὴν πα λαιὰν παρεδήλωσεν ἔχθραν. Ὁ δὲ, καθάπερ πυρί τιν τῷ τοῦ στόματος πνεύματι ἀναφθεὶς, καὶ οἱονεὶ ἐμ- πρησθείς, καλάμης δίκην καταφλεχθείσης εἰς πολλὰ διελύθη. Ορα μοι τοίνυν εἰ μὴ τὸν Δεσπότην ὡς εἴ νους οἰκέτης μεμίμηται. Καὶ γὰρ ὁ Δεσπότης, τῆς θαλάσσης ἐπιμανείσης ποτὲ τῷ σκάφει τῷ τῶν μα θητῶν, ἀγωνιῶντας τούτους θεασάμενος, οὐ πρότε, αν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B non habitabant tamen illi sub eodem tecto. Nam A ae ipsi quidemn soli domuncula suficiebat, ut admodum parva, et quæ tum stanti tum jacent! maltum laboris afferret. Quippe qui nec stans erigi poterat, cum tectum caput et collum premeret, nee recubans pedes extendere, cum corporis longitudi- nem domuncula non æquaret. Aliam ergo ut ex- struerent permittens, jussit ut in ea degerent, ac per se ipsi hymnos dicerent, et orarent, et divina cloquia lectitarent. Cum vero plures hujus utilita- tis participes fieri oporteret, alio habitaculo ejus fissu procul exstructo, jussit eos in illo degere qui vellent. His præfeetus fuit Eusebius, qui ma- gni Marciani doctrinam eis tradebat. Divinus au- tem Agapetus, eruditus atque exercitatus, ut par erat, optimeque in hac palaestra institutus, disces- sit, ut dixi, et semina sparsit quæ a divina illa ani- mia acceperat : adeoque illustris et clarus evasit, ut pontificali sede dignus habitus sit, eique commis- sum sit munus pastorale, ac suæ ipsius patriæ cura concredita. Admirabilis porro Eusebius, congregato gregi præsidens magistri etiam curam gerebat, et solus suo illum tempore adeundi, et num quid vellet rogandi potestatem habebat. Noctu ergo videre cupiens quid ageret, per fenestram, quæ admo- dum parva erat, ausus inspicere, videt lumen, ron luceruæ, neque manufactum, sed divi- et a superna gratia profectum, supra magistri caput * refulgere, et in divinis Scriptis litterarum structuram ostendere. Librum enim præ manibus habebat, et divinæ voluntatis inviolabilem thesaurum quærebat. Hæe intuitus cum esset Eu- sebius, magno tinore ac stupore pereussus, et in- Lusam famulo Dei gratiam, et qua Deus servos suos benevolentia prosequatur edidicit. Alias rursus, in vestibulo domus orationi operam dante Marciano, draco quidam, qui muri partem orienti obversam replaudo ascenderat, inde ab alto prospectans, hianti ore torvoque aspectu insidias minabatur. Procul autem stans Eusebius, et horrendo illo num, spectaculo terrefactus, magistrum id ignorare ar- bitratus, alta voce clamans illi ostendebat, rogans ut fugeret. Quem increpans ille, metumque tan- quam perniciosum affectum expellere jubens, di- gito crucis figuram expressit, et ore insufflans ve- teres inimicitias patefecit. Mox enim draco, spiritu oris veluti Bamma quadam correptus et incensus, exustæ instar arundinis in multas partes dissectus est. Vide ergo, an non dominum ut benevolus servus imitatus sit. Dominus enim, cum fureret aliquando mare in naviculam discipulorum, eos- que laborantes videret, non prius tamen maris æs- wm fedavit, quam incredulitatem discipulorum iucrepando compesceret. Hine edoctus vir admira- C D

τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην ἐστόρεσε, πρὶν ἢ τῶν μα- θητῶν ἐπιτιμήσει καταπαύσοι τὴν ἀπιστίαν. Εντεύ θεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ταῦτα πεπαιδευμένος, πρῶτον τοῦ μαθητοῦ τὴν δειλίαν ἐξέλαβεν, εἶθ' οὕτως τὸ θησ ρίον τιμωρία παρέδωκε, Τοιαύτη τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ ἡ σοφία, καὶ ἡ θαυματουργία, καὶ ἡ πρὸς Θεὸν παρρησία. Αλλ' ὅμως καὶ τοιαύτης χάριτος ἠξιωμένος, καὶ θαυμα τουργεῖν μεγάλα δυνάμενος, κρύπτειν ἐσπούδαζε τὴν ἰσχύν, τοῦ λωποδύτου τῆς ἀρετῆς τὰς μηχανὰς ὑφ- ορώμενος. Τὸ γὰρ τῆς ἀλαζονείας ὑποσπείρων πάθος, τοὺς πόνῳ συλλεγέντας καρποὺς λῃστεύειν ἐπιχειρεῖ. Καὶ κρύπτειν δὲ τὴν δεδομένην προθυμούμενος χά- ριν, ἄχων ἐθαυματούργει, τῆς τῶν κατορθωμάτων αἴγλης ἀπαστραπτούσης, καὶ τὴν κεκρυμμένην δύ- να μιν παραγυμνούσης· καὶ δήποτε τοιόνδε συνέβη γενέσθαι. Ανήρ τις τῶν εὐπατριδῶν, καὶ ἀρχὰς Β στρατιωτικὰς πολλάκις ἐγχειρισθεὶς, ἀπὸ Βεροίας τῆς Συρίας ὁρμώμενος, τῆς θυγατρὸς ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ κορυβαντιώσης, καὶ ὑπὸ πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλουμένης, καὶ λυττώσης, καταλαμβάνει τὴν ἔρη- μου, συνήθης μὲν ὢν τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, συν- τεύξεσθαι δὲ αὐτῷ καὶ ἀντιβολήσαι διὰ τὴν προτέραν συνήθειαν προσδοκῶν. Ψευσθεὶς δὲ τῆς ἐλπίδος, καὶ τῆς θέας διαμαρτὼν τοῦ θείου θεράποντος, ἱκετεύει τινὰ πρεσβύτην, ὃς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὴν τοῦ θείου ἀνδρὸς διακονίαν ἐγκεχείριστο, μικρόν ληκύθιον ἐλαίου πλήρες ὑποδέξασθαί τε καὶ παρ' αὐτὴν θεῖναι τοῦ οἰκιδίου τὴν θύραν. Ὁ δὲ πρεσβύτης, πολλάκις μὲν τὴν ἐγχείρησιν ἀρνηθεῖς, πολλάκις δὲ πάλιν παρακληθείς, ἥττων τῆς ἱκεσίας ἐγένετο. Τοῦ δὲ κτύπου αισθόμενος ὁ μέγας Μαρκιανός, ἐπυνθάνετο τίς τε εἴη, ταὶ τί δεόμενος ἥκαι. Ὁ δὲ τὴν μὲν ἀληθῆ πρόφασιν ἔκρυπτεν, ἐσκήπτετο δὲ ἀφίχθαι, ὡς μα θησόμενος μή τι κελεύοι· καὶ τοῦτο λέγων ἀπεπέμπετο. Ὑπὸ δὲ τὴν ἕω πάλιν τῆς κόρης ὁ πατὴρ ἱκέτευεν ἀποδοθῆναι αὐτῷ τὸ ληκύθιον, ὁ δὲ δεδιὼς μὲν, ἀπῄει δ' ὅμως ἡσυχῇ ἡ ἠδύνατο, καὶ τὴν χεῖρα προτείνας, καὶ τὸ ληκύθιον λαβὼν, ἐπειρᾶτο λανθάνειν· ὁ δὲ πάλιν ἐπύθετο τί βουλόμενος ήκοι. ὡς δὲ τὴν αὐτὴν ἔφη πρόφασιν, ἣν καὶ ἑσπέρας ἐδήλωσε, δυσχεράνας ὁ θεῖος ἀνὴρ, ἅτε δὴ παρὰ τὸ εἰωθὸς γεγενημένην, τοῦ πρεσβύτου τὴν ἄφιξιν, τἀληθῆ ἀπαγγέλλειν ἐκέ λευεν. Ο δὲ δειμαίνων καὶ τρέμων, καὶ κρύπτειν τὸν τῆς θείας χάριτος ἀνάπλεων οὐ δυνάμενος, τίς τε ἥκοι ἔλεγε, καὶ τοῦ πάθους τὴν τραγῳδίαν ἐδίδα- σκε, καὶ τὸ ληκύθιον ἐπεδείκνυ. Ι δὲ ἠγανάκτει μὲν, ὡς εἰκὸς ἦν, δεικνύναι τὴν ἀρετὴν οὐ βουλόμενος, ἀπειλήσας δὲ ὅμως, ὡς εἰ αὖθις τοιαῦτα τολμήσειε, καὶ τῆς συνουσίας ἐκείνης στερηθήσεται, καὶ τὴν διακονίαν ἀφαιρεθήσεται· μεγίστη δὲ ἦν ἡ ζημία τοῖς τὸ κέρδος ἐπισταμένοις· ἀπέπεμψεν ἀποδοῦναι τῷ δεδωκότι κελεύσας. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα ἐκέλευε, τέτταρας δὲ σταθμούς ὁ δαίμων ἀφεστηκώς τοῦ ἐξ- ελαύνοντος ἐβόα τὴν δύναμιν· καὶ Μαρκιανὸς ἐν Ρε ροίᾳ τὰ δικαστῶν εἰργάζετο δημίοις τισὶ κατὰ τοῦ δαίμονος χρώμενος, καὶ τὸν ἀλιτήριον ἐκεῖνον ἐξ- ελαύνων, καὶ τὴν κόρην καθαρὰν τῆς ἐνεργείας ἀπο- φαίνων ἐκείνης. Καὶ τοῦτο μεμάθηκεν ἀκριβῶς ὁ της κόρης πατήρ · ἐπανιόντι γὰρ αὐτῷ, καὶ ὀλίγους RELIGIOSA HISTORIA. A bilis, primum a discipulo timorem excussit, deinde belluam supplicio dedit. B Talis magni Marciani sapientia fuit, et miracı- lorum potestas, et fiducia in Deum. Sed tamen .. tanta gratia præditus cum esset, et magna posset: facere miracula, studebat hanc celare potestatem, prædonis virtutum technas habens suspe- ctas, qui arrogantiæ vitium subsenſinans, labore collectos fructus eripere conatur. Quare datam sibi gratiam celare studens, invitus veniebat ad facienda miracula, cum eximiorum ejus operum jubar resplenderet, et quam occultabat virtutem, manifestaret. Quodam igitur tempore res accidit: bujusmodi. Vir quidam, mobili loco natus, et militaribus sape functus honoribus, ex Berrlica Syriae urbe oriundus, cum ejus filia dudum bac charetur, et a malo dæmone vexata in rabiem ageretur, venit in solitudinem, et quia magno. Marciano familiaris fuerat, sperabat propter prio. rem consuetudinem fore ut eum conveniret, et coram rogaret. Spe autem frustratus, cum Dei servum videre ipsi non liceret, senem quemdam rogavit, cui illo tempore divini viri commissum erat ministerium, ut parvum lecythum oleo ple- num acciperet, et ad ostium domunculæ depone- ret. Quod senex cum sæpe facturum se negasset, ac sæpe rursum rogaretur, victus tandem precibus. cessit. Strepitu audito, magnus Marcianus interro. C gavit quis esset, et qua de causa veniret. Is au- tem veram celans causam, finxit se venisse ut percontaretur num aliquid juberet : et, hoc dicto, dimissus est. Cum autem sub auroram rursus pater puellæ restiqui sibi vasculum postularet, senex non sine metu, ivit tamen quam maximo potuit silen- tio, et porrecta manu accepto lerytho, latere cona- batur. Sed ille rursus interrogat quam ob rem veniret. Et cum causam eamden, quam vespere, prztexeret, moleste ferens homo Dei, quippe cum præter consuetudinem accessisset, xera respondere jussit. Tum ille timens et treme- bundus, ut qui eum qui Dei gratia plenus erat latere non posset, et quis venerit dixit, et totam - morbi tragediam expesuit, et leeythum ostendit. Ægre rem tulit vir sanctus, ut eum decebat qui virtutem nollet ostendere; minatusque, si talia rursus auderet, consuetudine illa et ministerio privatum iri, quæ maxima iis pona erat qui qua- stum hunc noverant, abire fllum jussit, eique vas reddere qui dederat. Et hæc quidem ipse jubebat. Dæmon autein quatuor dierum itinere distans eji- cientis se virtutem testabatur : et judicis partes Berrhœæ agebat Marcianus, carnificibus quibusdam utens adversus dæmonem, et sceleratum illum expellens, puellamque ab illius vexatione libera reddens. Quod quidem puellæ patrem minime latuit. Redeunti enim, cum ab urbe paucis stadiis abesset, famulus illi occurrit a domina in agruun D

τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην ἐστόρεσε, πρὶν ἢ τῶν μα- θητῶν ἐπιτιμήσει καταπαύσοι τὴν ἀπιστίαν. Εντεύ θεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ταῦτα πεπαιδευμένος, πρῶτον τοῦ μαθητοῦ τὴν δειλίαν ἐξέλαβεν, εἶθ' οὕτως τὸ θησ ρίον τιμωρία παρέδωκε, Τοιαύτη τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ ἡ σοφία, καὶ ἡ θαυματουργία, καὶ ἡ πρὸς Θεὸν παρρησία. Αλλ' ὅμως καὶ τοιαύτης χάριτος ἠξιωμένος, καὶ θαυμα τουργεῖν μεγάλα δυνάμενος, κρύπτειν ἐσπούδαζε τὴν ἰσχύν, τοῦ λωποδύτου τῆς ἀρετῆς τὰς μηχανὰς ὑφ- ορώμενος. Τὸ γὰρ τῆς ἀλαζονείας ὑποσπείρων πάθος, τοὺς πόνῳ συλλεγέντας καρποὺς λῃστεύειν ἐπιχειρεῖ. Καὶ κρύπτειν δὲ τὴν δεδομένην προθυμούμενος χά- ριν, ἄχων ἐθαυματούργει, τῆς τῶν κατορθωμάτων αἴγλης ἀπαστραπτούσης, καὶ τὴν κεκρυμμένην δύ- να μιν παραγυμνούσης· καὶ δήποτε τοιόνδε συνέβη γενέσθαι. Ανήρ τις τῶν εὐπατριδῶν, καὶ ἀρχὰς Β στρατιωτικὰς πολλάκις ἐγχειρισθεὶς, ἀπὸ Βεροίας τῆς Συρίας ὁρμώμενος, τῆς θυγατρὸς ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ κορυβαντιώσης, καὶ ὑπὸ πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλουμένης, καὶ λυττώσης, καταλαμβάνει τὴν ἔρη- μου, συνήθης μὲν ὢν τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, συν- τεύξεσθαι δὲ αὐτῷ καὶ ἀντιβολήσαι διὰ τὴν προτέραν συνήθειαν προσδοκῶν. Ψευσθεὶς δὲ τῆς ἐλπίδος, καὶ τῆς θέας διαμαρτὼν τοῦ θείου θεράποντος, ἱκετεύει τινὰ πρεσβύτην, ὃς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὴν τοῦ θείου ἀνδρὸς διακονίαν ἐγκεχείριστο, μικρόν ληκύθιον ἐλαίου πλήρες ὑποδέξασθαί τε καὶ παρ' αὐτὴν θεῖναι τοῦ οἰκιδίου τὴν θύραν. Ὁ δὲ πρεσβύτης, πολλάκις μὲν τὴν ἐγχείρησιν ἀρνηθεῖς, πολλάκις δὲ πάλιν παρακληθείς, ἥττων τῆς ἱκεσίας ἐγένετο. Τοῦ δὲ κτύπου αισθόμενος ὁ μέγας Μαρκιανός, ἐπυνθάνετο τίς τε εἴη, ταὶ τί δεόμενος ἥκαι. Ὁ δὲ τὴν μὲν ἀληθῆ πρόφασιν ἔκρυπτεν, ἐσκήπτετο δὲ ἀφίχθαι, ὡς μα θησόμενος μή τι κελεύοι· καὶ τοῦτο λέγων ἀπεπέμπετο. Ὑπὸ δὲ τὴν ἕω πάλιν τῆς κόρης ὁ πατὴρ ἱκέτευεν ἀποδοθῆναι αὐτῷ τὸ ληκύθιον, ὁ δὲ δεδιὼς μὲν, ἀπῄει δ' ὅμως ἡσυχῇ ἡ ἠδύνατο, καὶ τὴν χεῖρα προτείνας, καὶ τὸ ληκύθιον λαβὼν, ἐπειρᾶτο λανθάνειν· ὁ δὲ πάλιν ἐπύθετο τί βουλόμενος ήκοι. ὡς δὲ τὴν αὐτὴν ἔφη πρόφασιν, ἣν καὶ ἑσπέρας ἐδήλωσε, δυσχεράνας ὁ θεῖος ἀνὴρ, ἅτε δὴ παρὰ τὸ εἰωθὸς γεγενημένην, τοῦ πρεσβύτου τὴν ἄφιξιν, τἀληθῆ ἀπαγγέλλειν ἐκέ λευεν. Ο δὲ δειμαίνων καὶ τρέμων, καὶ κρύπτειν τὸν τῆς θείας χάριτος ἀνάπλεων οὐ δυνάμενος, τίς τε ἥκοι ἔλεγε, καὶ τοῦ πάθους τὴν τραγῳδίαν ἐδίδα- σκε, καὶ τὸ ληκύθιον ἐπεδείκνυ. Ι δὲ ἠγανάκτει μὲν, ὡς εἰκὸς ἦν, δεικνύναι τὴν ἀρετὴν οὐ βουλόμενος, ἀπειλήσας δὲ ὅμως, ὡς εἰ αὖθις τοιαῦτα τολμήσειε, καὶ τῆς συνουσίας ἐκείνης στερηθήσεται, καὶ τὴν διακονίαν ἀφαιρεθήσεται· μεγίστη δὲ ἦν ἡ ζημία τοῖς τὸ κέρδος ἐπισταμένοις· ἀπέπεμψεν ἀποδοῦναι τῷ δεδωκότι κελεύσας. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα ἐκέλευε, τέτταρας δὲ σταθμούς ὁ δαίμων ἀφεστηκώς τοῦ ἐξ- ελαύνοντος ἐβόα τὴν δύναμιν· καὶ Μαρκιανὸς ἐν Ρε ροίᾳ τὰ δικαστῶν εἰργάζετο δημίοις τισὶ κατὰ τοῦ δαίμονος χρώμενος, καὶ τὸν ἀλιτήριον ἐκεῖνον ἐξ- ελαύνων, καὶ τὴν κόρην καθαρὰν τῆς ἐνεργείας ἀπο- φαίνων ἐκείνης. Καὶ τοῦτο μεμάθηκεν ἀκριβῶς ὁ της κόρης πατήρ · ἐπανιόντι γὰρ αὐτῷ, καὶ ὀλίγους RELIGIOSA HISTORIA. A bilis, primum a discipulo timorem excussit, deinde belluam supplicio dedit. B Talis magni Marciani sapientia fuit, et miracı- lorum potestas, et fiducia in Deum. Sed tamen .. tanta gratia præditus cum esset, et magna posset: facere miracula, studebat hanc celare potestatem, prædonis virtutum technas habens suspe- ctas, qui arrogantiæ vitium subsenſinans, labore collectos fructus eripere conatur. Quare datam sibi gratiam celare studens, invitus veniebat ad facienda miracula, cum eximiorum ejus operum jubar resplenderet, et quam occultabat virtutem, manifestaret. Quodam igitur tempore res accidit: bujusmodi. Vir quidam, mobili loco natus, et militaribus sape functus honoribus, ex Berrlica Syriae urbe oriundus, cum ejus filia dudum bac charetur, et a malo dæmone vexata in rabiem ageretur, venit in solitudinem, et quia magno. Marciano familiaris fuerat, sperabat propter prio. rem consuetudinem fore ut eum conveniret, et coram rogaret. Spe autem frustratus, cum Dei servum videre ipsi non liceret, senem quemdam rogavit, cui illo tempore divini viri commissum erat ministerium, ut parvum lecythum oleo ple- num acciperet, et ad ostium domunculæ depone- ret. Quod senex cum sæpe facturum se negasset, ac sæpe rursum rogaretur, victus tandem precibus. cessit. Strepitu audito, magnus Marcianus interro. C gavit quis esset, et qua de causa veniret. Is au- tem veram celans causam, finxit se venisse ut percontaretur num aliquid juberet : et, hoc dicto, dimissus est. Cum autem sub auroram rursus pater puellæ restiqui sibi vasculum postularet, senex non sine metu, ivit tamen quam maximo potuit silen- tio, et porrecta manu accepto lerytho, latere cona- batur. Sed ille rursus interrogat quam ob rem veniret. Et cum causam eamden, quam vespere, prztexeret, moleste ferens homo Dei, quippe cum præter consuetudinem accessisset, xera respondere jussit. Tum ille timens et treme- bundus, ut qui eum qui Dei gratia plenus erat latere non posset, et quis venerit dixit, et totam - morbi tragediam expesuit, et leeythum ostendit. Ægre rem tulit vir sanctus, ut eum decebat qui virtutem nollet ostendere; minatusque, si talia rursus auderet, consuetudine illa et ministerio privatum iri, quæ maxima iis pona erat qui qua- stum hunc noverant, abire fllum jussit, eique vas reddere qui dederat. Et hæc quidem ipse jubebat. Dæmon autein quatuor dierum itinere distans eji- cientis se virtutem testabatur : et judicis partes Berrhœæ agebat Marcianus, carnificibus quibusdam utens adversus dæmonem, et sceleratum illum expellens, puellamque ab illius vexatione libera reddens. Quod quidem puellæ patrem minime latuit. Redeunti enim, cum ab urbe paucis stadiis abesset, famulus illi occurrit a domina in agruun D

τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην ἐστόρεσε, πρὶν ἢ τῶν μα- θητῶν ἐπιτιμήσει καταπαύσοι τὴν ἀπιστίαν. Εντεύ θεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ταῦτα πεπαιδευμένος, πρῶτον τοῦ μαθητοῦ τὴν δειλίαν ἐξέλαβεν, εἶθ' οὕτως τὸ θησ ρίον τιμωρία παρέδωκε, Τοιαύτη τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ ἡ σοφία, καὶ ἡ θαυματουργία, καὶ ἡ πρὸς Θεὸν παρρησία. Αλλ' ὅμως καὶ τοιαύτης χάριτος ἠξιωμένος, καὶ θαυμα τουργεῖν μεγάλα δυνάμενος, κρύπτειν ἐσπούδαζε τὴν ἰσχύν, τοῦ λωποδύτου τῆς ἀρετῆς τὰς μηχανὰς ὑφ- ορώμενος. Τὸ γὰρ τῆς ἀλαζονείας ὑποσπείρων πάθος, τοὺς πόνῳ συλλεγέντας καρποὺς λῃστεύειν ἐπιχειρεῖ. Καὶ κρύπτειν δὲ τὴν δεδομένην προθυμούμενος χά- ριν, ἄχων ἐθαυματούργει, τῆς τῶν κατορθωμάτων αἴγλης ἀπαστραπτούσης, καὶ τὴν κεκρυμμένην δύ- να μιν παραγυμνούσης· καὶ δήποτε τοιόνδε συνέβη γενέσθαι. Ανήρ τις τῶν εὐπατριδῶν, καὶ ἀρχὰς Β στρατιωτικὰς πολλάκις ἐγχειρισθεὶς, ἀπὸ Βεροίας τῆς Συρίας ὁρμώμενος, τῆς θυγατρὸς ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ κορυβαντιώσης, καὶ ὑπὸ πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλουμένης, καὶ λυττώσης, καταλαμβάνει τὴν ἔρη- μου, συνήθης μὲν ὢν τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ, συν- τεύξεσθαι δὲ αὐτῷ καὶ ἀντιβολήσαι διὰ τὴν προτέραν συνήθειαν προσδοκῶν. Ψευσθεὶς δὲ τῆς ἐλπίδος, καὶ τῆς θέας διαμαρτὼν τοῦ θείου θεράποντος, ἱκετεύει τινὰ πρεσβύτην, ὃς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὴν τοῦ θείου ἀνδρὸς διακονίαν ἐγκεχείριστο, μικρόν ληκύθιον ἐλαίου πλήρες ὑποδέξασθαί τε καὶ παρ' αὐτὴν θεῖναι τοῦ οἰκιδίου τὴν θύραν. Ὁ δὲ πρεσβύτης, πολλάκις μὲν τὴν ἐγχείρησιν ἀρνηθεῖς, πολλάκις δὲ πάλιν παρακληθείς, ἥττων τῆς ἱκεσίας ἐγένετο. Τοῦ δὲ κτύπου αισθόμενος ὁ μέγας Μαρκιανός, ἐπυνθάνετο τίς τε εἴη, ταὶ τί δεόμενος ἥκαι. Ὁ δὲ τὴν μὲν ἀληθῆ πρόφασιν ἔκρυπτεν, ἐσκήπτετο δὲ ἀφίχθαι, ὡς μα θησόμενος μή τι κελεύοι· καὶ τοῦτο λέγων ἀπεπέμπετο. Ὑπὸ δὲ τὴν ἕω πάλιν τῆς κόρης ὁ πατὴρ ἱκέτευεν ἀποδοθῆναι αὐτῷ τὸ ληκύθιον, ὁ δὲ δεδιὼς μὲν, ἀπῄει δ' ὅμως ἡσυχῇ ἡ ἠδύνατο, καὶ τὴν χεῖρα προτείνας, καὶ τὸ ληκύθιον λαβὼν, ἐπειρᾶτο λανθάνειν· ὁ δὲ πάλιν ἐπύθετο τί βουλόμενος ήκοι. ὡς δὲ τὴν αὐτὴν ἔφη πρόφασιν, ἣν καὶ ἑσπέρας ἐδήλωσε, δυσχεράνας ὁ θεῖος ἀνὴρ, ἅτε δὴ παρὰ τὸ εἰωθὸς γεγενημένην, τοῦ πρεσβύτου τὴν ἄφιξιν, τἀληθῆ ἀπαγγέλλειν ἐκέ λευεν. Ο δὲ δειμαίνων καὶ τρέμων, καὶ κρύπτειν τὸν τῆς θείας χάριτος ἀνάπλεων οὐ δυνάμενος, τίς τε ἥκοι ἔλεγε, καὶ τοῦ πάθους τὴν τραγῳδίαν ἐδίδα- σκε, καὶ τὸ ληκύθιον ἐπεδείκνυ. Ι δὲ ἠγανάκτει μὲν, ὡς εἰκὸς ἦν, δεικνύναι τὴν ἀρετὴν οὐ βουλόμενος, ἀπειλήσας δὲ ὅμως, ὡς εἰ αὖθις τοιαῦτα τολμήσειε, καὶ τῆς συνουσίας ἐκείνης στερηθήσεται, καὶ τὴν διακονίαν ἀφαιρεθήσεται· μεγίστη δὲ ἦν ἡ ζημία τοῖς τὸ κέρδος ἐπισταμένοις· ἀπέπεμψεν ἀποδοῦναι τῷ δεδωκότι κελεύσας. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα ἐκέλευε, τέτταρας δὲ σταθμούς ὁ δαίμων ἀφεστηκώς τοῦ ἐξ- ελαύνοντος ἐβόα τὴν δύναμιν· καὶ Μαρκιανὸς ἐν Ρε ροίᾳ τὰ δικαστῶν εἰργάζετο δημίοις τισὶ κατὰ τοῦ δαίμονος χρώμενος, καὶ τὸν ἀλιτήριον ἐκεῖνον ἐξ- ελαύνων, καὶ τὴν κόρην καθαρὰν τῆς ἐνεργείας ἀπο- φαίνων ἐκείνης. Καὶ τοῦτο μεμάθηκεν ἀκριβῶς ὁ της κόρης πατήρ · ἐπανιόντι γὰρ αὐτῷ, καὶ ὀλίγους RELIGIOSA HISTORIA. A bilis, primum a discipulo timorem excussit, deinde belluam supplicio dedit. B Talis magni Marciani sapientia fuit, et miracı- lorum potestas, et fiducia in Deum. Sed tamen .. tanta gratia præditus cum esset, et magna posset: facere miracula, studebat hanc celare potestatem, prædonis virtutum technas habens suspe- ctas, qui arrogantiæ vitium subsenſinans, labore collectos fructus eripere conatur. Quare datam sibi gratiam celare studens, invitus veniebat ad facienda miracula, cum eximiorum ejus operum jubar resplenderet, et quam occultabat virtutem, manifestaret. Quodam igitur tempore res accidit: bujusmodi. Vir quidam, mobili loco natus, et militaribus sape functus honoribus, ex Berrlica Syriae urbe oriundus, cum ejus filia dudum bac charetur, et a malo dæmone vexata in rabiem ageretur, venit in solitudinem, et quia magno. Marciano familiaris fuerat, sperabat propter prio. rem consuetudinem fore ut eum conveniret, et coram rogaret. Spe autem frustratus, cum Dei servum videre ipsi non liceret, senem quemdam rogavit, cui illo tempore divini viri commissum erat ministerium, ut parvum lecythum oleo ple- num acciperet, et ad ostium domunculæ depone- ret. Quod senex cum sæpe facturum se negasset, ac sæpe rursum rogaretur, victus tandem precibus. cessit. Strepitu audito, magnus Marcianus interro. C gavit quis esset, et qua de causa veniret. Is au- tem veram celans causam, finxit se venisse ut percontaretur num aliquid juberet : et, hoc dicto, dimissus est. Cum autem sub auroram rursus pater puellæ restiqui sibi vasculum postularet, senex non sine metu, ivit tamen quam maximo potuit silen- tio, et porrecta manu accepto lerytho, latere cona- batur. Sed ille rursus interrogat quam ob rem veniret. Et cum causam eamden, quam vespere, prztexeret, moleste ferens homo Dei, quippe cum præter consuetudinem accessisset, xera respondere jussit. Tum ille timens et treme- bundus, ut qui eum qui Dei gratia plenus erat latere non posset, et quis venerit dixit, et totam - morbi tragediam expesuit, et leeythum ostendit. Ægre rem tulit vir sanctus, ut eum decebat qui virtutem nollet ostendere; minatusque, si talia rursus auderet, consuetudine illa et ministerio privatum iri, quæ maxima iis pona erat qui qua- stum hunc noverant, abire fllum jussit, eique vas reddere qui dederat. Et hæc quidem ipse jubebat. Dæmon autein quatuor dierum itinere distans eji- cientis se virtutem testabatur : et judicis partes Berrhœæ agebat Marcianus, carnificibus quibusdam utens adversus dæmonem, et sceleratum illum expellens, puellamque ab illius vexatione libera reddens. Quod quidem puellæ patrem minime latuit. Redeunti enim, cum ab urbe paucis stadiis abesset, famulus illi occurrit a domina in agruun D

Α του άστεος σταδίους ἀπέχοντι, οἰκέτης τις ἀπήντη σεν, εἰς ἀγρὸν ὑπὸ τῆς δεσποίνης ἀποσταλείς. Οὗτος τὸν δεσπότην θεασάμενος προσέφερε τῆς γεγενημένης θαυματουργίας τὰ Εὐαγγέλια, πρὸ τεττάρων ἡμερῶν λέγων γεγενῆσθαι τὸ θαῦμα. ᾿Αριθμήσας τοίνυν τὰς ἡμέρας, καὶ τὸν καιρὸν ἀκριβῶς ἐξετάσας, ἐκεῖνον εἶναι μεμάθηκεν, ἐν ᾧ τὸ ληκύθιον ἐξεκόμισεν ὁ πριν σούτης. Ἐγὼ δὲ εἰς ἔννοιαν λαμβάνω, τί οὐκ ἂν ἕδρασεν ὁ μέγας οὗτος ἀνὴρ, εἰ θαυματουργεῖν ἐβούλετο. Εἰ γὰρ καὶ κρύπτειν ἐσπουδακὼς ἦν ἐδέξατο χάριν, τοσαύ. την αἴγλην ἡφίει, ποίαν οὐκ ἂν τερατουργίαν ἐθελή- σας εἰργάσατο ; Οὕτω δὲ καὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ σοφίαν οὐχ ἅπασιν ἐδήλου, καὶ ταῦτα τὸ τελευταῖον, μετὰ τὴν τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς δεσποτικής ἀναστάσεως ἑορτὴν εἰσιέναι τους βουλομένους εἰς Β αὐτὸν ἐπιτρέψας· ἀμέλει κατ' ἐκεῖνον ἅπαντες ὁρᾷν αὐτὸν ἐσπούδαζον τὸν καιρόν. Καὶ δή ποτε ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν συναχθέντες τῶν ἀρχιερέων οἱ πρῶτοι, Φλαβιανὸς ὁ μέγας τὴν ᾿Αντιοχέων ποιμαίνειν πεπι- στευμένος, καὶ ὁ θεῖος Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, Εὐσέβιός τε ὁ τῆς Χαλκιδέων, καὶ Ἰσίδω ρος ὁ τότε τὴν Κῦρον κυβερναν πεπιστευμένος, ἀρε τῇ διαπρέποντες. Συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Θεόδοτος τῆς Ἱεραπολιτῶν κατέχων τὰς ἡνίας, ἀσκήσει καὶ προ- ότητι λάμπων. Παρῆσαν δέ τινες καὶ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώμασι, τῆς πίστεως τὸ ζώπυρον ἔχοντες. Πάντων τοίνυν σιγῇ καθημένων, καὶ τὴν ἱερὰν ἐκείνου προσ δεχομένων φωνήν, σιγῶν καὶ αὐτὸς ἐπὶ πολὺ καθῆστο, ἀργῶν μὲν τὴν γλῶτταν, ἐνεργὸν δὲ ἔχων τὴν ἀκοήν. Τότε τις τῶν καθημένων, συνήθης ὢν αὐτῷ διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, καὶ ἄλλως δὲ ἀξιώματι λάμ πων ο "Απαντες, ἔφη, ὦ πάτερ, καὶ οἱ θεῖοι Πατέ- ρες τῆς σῆς διψῶντες διδασκαλίας, τὰ ἤδιστά σου προσμένουσι νάματα. Μετάδος τοίνυν τοῖς παροῦσαν ἅπασι τῆς ὠφελείας, καὶ μὴ κωλύσῃς τοὺς τῆς εὐερο γεσίας κρουνούς.» 'Ο δὲ μέγα στενάξας, ὁ τῶν ὅλων, ἔφη· ο Θεός καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ διὰ τῆς κτί σεως φθέγγεται, καὶ διὰ τῶν θείων Γραφών διαλέγε- ται, καὶ παραινεῖ τὰ δέοντα, καὶ εἰσηγεῖται τὰ συμ- φέροντα, καὶ ἀπειλαῖς δεδίττεται, καὶ προτρέπει ταῖς ὑποσχέσεσι, καὶ ὄνησιν οὐδεμίαν καρπούμενα. Πως τοίνυν Μαρκιανός φθεγγόμενος ὠφελήσειε, τοσαύτην ὠφέλειαν μετὰ τῶν ἄλλων ἀποπεμπόμενος, καὶ ὄντ σιν ἐκεῖθεν εὕρασθαι μὴ βουλόμενος ; » Εντεύθεν πολλοὶ μὲν παρὰ τῶν Πατέρων ἐκινήθησαν λόγοι, οὓς ἐνθεῖναι τῷ διηγήματι παρέλκον ἐνόμισα. Ανα- στάντες δὲ καὶ προσευξάμενοι, καὶ τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ τὴν χειροτονίαν ἐπιθεῖναι θελήσαντες, ἔδεισαν πάλιν τὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ οὗτος ἐκείνῳ, ἐκεῖνος δὲ τούτῳ παρεκελεύετο· πάντες δὲ ὁμοίως παραιτησά μενος τὴν ἐπάνοδον ἐποιήσαντο. ᾿Αλλὰ γὰρ βούλομαι καὶ ἄλλο τούτοις προσθείναι διήγημα, τῆς θείας υπάρχον αὐτοῦ συνέσεως γνώρι σμα. "Αβιτός τις εἰς τὴν ἑτέραν ἔρημον τὴν ἀσκητι κὴν καλύβην πρῶτος ἐπήξατο. Βορειοτέρα δὲ ταύτης ἐστὶ, καὶ μικρὸν πρὸς ἕω κειμένη, κατὰ τὸν ἀπαρ κτίαν ἄνεμον τὸν τῷ ἀφηλιώτη πελάζοντα. Οὗτος τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ χρόνῳ καὶ πόνω πρεσβύ 1:31 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS missus, qui ut dominum vidit, miraculum narra- vit, quatuor ante dies factum significans. Diebus ergo enumeralis, et tempore accuratius examinato, • illud ipsum fuisse comperit, quo senex lecythum attulerat. Mihi autem subit animo reputare, quid non fecisset magnus ille vir, si miracula facere voluis- set. Si enim etiam cum studeret virtutem occul- tare quam acceperat, tanto radiabat splendore, quid ille miraculum non patraret si liberet? Sic ::utem spiritalem quoque sapientiam suam non omnibus ostendebat : tum etiam, cum tandem permisisset ut post diem festum salutaris passionis et Dominicæ resurrectionis, venirent ad ipsum qui vellent. Quo sane tempore omnes illum videre contendebant, Itaque venerunt ad illum ali- quando una congregati primi pontificum, magnus ille Flavianus, Ecclesiæ pastor Antiochenæ, et divinus Acacius, cujus supra memini, et Euse- bins Chalcidensis episcopus, et Isidorus qui Cyri gubernacula tunc regebat, singulari omnes virtute. Cum illis etiam erat Theodorus Hierapolitanorum antistes, monastica exercitatione et mansuetudine conspicuus. Aderant quoque nonnulli ex optima tibus et honoratis, quos fidei ardor incenderat. Omnibus ergo cum silentio sedentibus, et sacram illius vocem exspectantibus, ipse quoque diu tacens sedebat, lingua quidem otiosus, auribus auten) intentus. Tunc assidentium unus, familia- ris illi propter curam animæ, et clarus insuper dignitate. ‹ Omnes, inquit, o pater, etiam divini hi Patres, doctrinæ tuæ sitientes, suavissima fluenta tua exspectant. Omnibus ergo qui adsunt utilitatem impertire, nec beneficentiæ rivos oc- clude. » Ille autem, cum vehementius suspirasset : ‹‹ Deus, inquit, universorum quotidie et per crea- turas loquitur, et per divinas Scripturas verba facit, et quæ consentanea sunt admonet, et quæ utilia docet, et minis deterret, et promissis hor- tatur, nec utilitatem ullam capimus. Quomodo ergo loquens prodesse queat Marcianus, qui tan- tam utilitatem cum aliis aspernatur, et fructum ex iliis capere non vult? » Exinde multi sermones D habiti sunt a Patribus, quos inserere war- rationi supervacaneum duxi. Cum autem sur- rexissent et orassent, eumque sacerdotein ordi- mare vellent, manus tamen admovere non aude- bant : atque hoc illum, illo vero hunc adhor- tante, cum recusassent omnes, re infecta disces- serunt. Sed enim aliam quoque his addere volo narra- Lionem, ex qua divinam ejus prudentiam cogno- scere liceat. Avitus quidam altera in solitudine monastică exercitationis primus fixerat tugurium. Est autem illa paulo quam ista septentrionalior, pounihil vergens ad orientem, ventumque spectans Aparetiam, qui proximus est Subsolano. Is magno C

Α του άστεος σταδίους ἀπέχοντι, οἰκέτης τις ἀπήντη σεν, εἰς ἀγρὸν ὑπὸ τῆς δεσποίνης ἀποσταλείς. Οὗτος τὸν δεσπότην θεασάμενος προσέφερε τῆς γεγενημένης θαυματουργίας τὰ Εὐαγγέλια, πρὸ τεττάρων ἡμερῶν λέγων γεγενῆσθαι τὸ θαῦμα. ᾿Αριθμήσας τοίνυν τὰς ἡμέρας, καὶ τὸν καιρὸν ἀκριβῶς ἐξετάσας, ἐκεῖνον εἶναι μεμάθηκεν, ἐν ᾧ τὸ ληκύθιον ἐξεκόμισεν ὁ πριν σούτης. Ἐγὼ δὲ εἰς ἔννοιαν λαμβάνω, τί οὐκ ἂν ἕδρασεν ὁ μέγας οὗτος ἀνὴρ, εἰ θαυματουργεῖν ἐβούλετο. Εἰ γὰρ καὶ κρύπτειν ἐσπουδακὼς ἦν ἐδέξατο χάριν, τοσαύ. την αἴγλην ἡφίει, ποίαν οὐκ ἂν τερατουργίαν ἐθελή- σας εἰργάσατο ; Οὕτω δὲ καὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ σοφίαν οὐχ ἅπασιν ἐδήλου, καὶ ταῦτα τὸ τελευταῖον, μετὰ τὴν τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς δεσποτικής ἀναστάσεως ἑορτὴν εἰσιέναι τους βουλομένους εἰς Β αὐτὸν ἐπιτρέψας· ἀμέλει κατ' ἐκεῖνον ἅπαντες ὁρᾷν αὐτὸν ἐσπούδαζον τὸν καιρόν. Καὶ δή ποτε ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν συναχθέντες τῶν ἀρχιερέων οἱ πρῶτοι, Φλαβιανὸς ὁ μέγας τὴν ᾿Αντιοχέων ποιμαίνειν πεπι- στευμένος, καὶ ὁ θεῖος Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, Εὐσέβιός τε ὁ τῆς Χαλκιδέων, καὶ Ἰσίδω ρος ὁ τότε τὴν Κῦρον κυβερναν πεπιστευμένος, ἀρε τῇ διαπρέποντες. Συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Θεόδοτος τῆς Ἱεραπολιτῶν κατέχων τὰς ἡνίας, ἀσκήσει καὶ προ- ότητι λάμπων. Παρῆσαν δέ τινες καὶ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώμασι, τῆς πίστεως τὸ ζώπυρον ἔχοντες. Πάντων τοίνυν σιγῇ καθημένων, καὶ τὴν ἱερὰν ἐκείνου προσ δεχομένων φωνήν, σιγῶν καὶ αὐτὸς ἐπὶ πολὺ καθῆστο, ἀργῶν μὲν τὴν γλῶτταν, ἐνεργὸν δὲ ἔχων τὴν ἀκοήν. Τότε τις τῶν καθημένων, συνήθης ὢν αὐτῷ διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, καὶ ἄλλως δὲ ἀξιώματι λάμ πων ο "Απαντες, ἔφη, ὦ πάτερ, καὶ οἱ θεῖοι Πατέ- ρες τῆς σῆς διψῶντες διδασκαλίας, τὰ ἤδιστά σου προσμένουσι νάματα. Μετάδος τοίνυν τοῖς παροῦσαν ἅπασι τῆς ὠφελείας, καὶ μὴ κωλύσῃς τοὺς τῆς εὐερο γεσίας κρουνούς.» 'Ο δὲ μέγα στενάξας, ὁ τῶν ὅλων, ἔφη· ο Θεός καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ διὰ τῆς κτί σεως φθέγγεται, καὶ διὰ τῶν θείων Γραφών διαλέγε- ται, καὶ παραινεῖ τὰ δέοντα, καὶ εἰσηγεῖται τὰ συμ- φέροντα, καὶ ἀπειλαῖς δεδίττεται, καὶ προτρέπει ταῖς ὑποσχέσεσι, καὶ ὄνησιν οὐδεμίαν καρπούμενα. Πως τοίνυν Μαρκιανός φθεγγόμενος ὠφελήσειε, τοσαύτην ὠφέλειαν μετὰ τῶν ἄλλων ἀποπεμπόμενος, καὶ ὄντ σιν ἐκεῖθεν εὕρασθαι μὴ βουλόμενος ; » Εντεύθεν πολλοὶ μὲν παρὰ τῶν Πατέρων ἐκινήθησαν λόγοι, οὓς ἐνθεῖναι τῷ διηγήματι παρέλκον ἐνόμισα. Ανα- στάντες δὲ καὶ προσευξάμενοι, καὶ τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ τὴν χειροτονίαν ἐπιθεῖναι θελήσαντες, ἔδεισαν πάλιν τὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ οὗτος ἐκείνῳ, ἐκεῖνος δὲ τούτῳ παρεκελεύετο· πάντες δὲ ὁμοίως παραιτησά μενος τὴν ἐπάνοδον ἐποιήσαντο. ᾿Αλλὰ γὰρ βούλομαι καὶ ἄλλο τούτοις προσθείναι διήγημα, τῆς θείας υπάρχον αὐτοῦ συνέσεως γνώρι σμα. "Αβιτός τις εἰς τὴν ἑτέραν ἔρημον τὴν ἀσκητι κὴν καλύβην πρῶτος ἐπήξατο. Βορειοτέρα δὲ ταύτης ἐστὶ, καὶ μικρὸν πρὸς ἕω κειμένη, κατὰ τὸν ἀπαρ κτίαν ἄνεμον τὸν τῷ ἀφηλιώτη πελάζοντα. Οὗτος τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ χρόνῳ καὶ πόνω πρεσβύ 1:31 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS missus, qui ut dominum vidit, miraculum narra- vit, quatuor ante dies factum significans. Diebus ergo enumeralis, et tempore accuratius examinato, • illud ipsum fuisse comperit, quo senex lecythum attulerat. Mihi autem subit animo reputare, quid non fecisset magnus ille vir, si miracula facere voluis- set. Si enim etiam cum studeret virtutem occul- tare quam acceperat, tanto radiabat splendore, quid ille miraculum non patraret si liberet? Sic ::utem spiritalem quoque sapientiam suam non omnibus ostendebat : tum etiam, cum tandem permisisset ut post diem festum salutaris passionis et Dominicæ resurrectionis, venirent ad ipsum qui vellent. Quo sane tempore omnes illum videre contendebant, Itaque venerunt ad illum ali- quando una congregati primi pontificum, magnus ille Flavianus, Ecclesiæ pastor Antiochenæ, et divinus Acacius, cujus supra memini, et Euse- bins Chalcidensis episcopus, et Isidorus qui Cyri gubernacula tunc regebat, singulari omnes virtute. Cum illis etiam erat Theodorus Hierapolitanorum antistes, monastica exercitatione et mansuetudine conspicuus. Aderant quoque nonnulli ex optima tibus et honoratis, quos fidei ardor incenderat. Omnibus ergo cum silentio sedentibus, et sacram illius vocem exspectantibus, ipse quoque diu tacens sedebat, lingua quidem otiosus, auribus auten) intentus. Tunc assidentium unus, familia- ris illi propter curam animæ, et clarus insuper dignitate. ‹ Omnes, inquit, o pater, etiam divini hi Patres, doctrinæ tuæ sitientes, suavissima fluenta tua exspectant. Omnibus ergo qui adsunt utilitatem impertire, nec beneficentiæ rivos oc- clude. » Ille autem, cum vehementius suspirasset : ‹‹ Deus, inquit, universorum quotidie et per crea- turas loquitur, et per divinas Scripturas verba facit, et quæ consentanea sunt admonet, et quæ utilia docet, et minis deterret, et promissis hor- tatur, nec utilitatem ullam capimus. Quomodo ergo loquens prodesse queat Marcianus, qui tan- tam utilitatem cum aliis aspernatur, et fructum ex iliis capere non vult? » Exinde multi sermones D habiti sunt a Patribus, quos inserere war- rationi supervacaneum duxi. Cum autem sur- rexissent et orassent, eumque sacerdotein ordi- mare vellent, manus tamen admovere non aude- bant : atque hoc illum, illo vero hunc adhor- tante, cum recusassent omnes, re infecta disces- serunt. Sed enim aliam quoque his addere volo narra- Lionem, ex qua divinam ejus prudentiam cogno- scere liceat. Avitus quidam altera in solitudine monastică exercitationis primus fixerat tugurium. Est autem illa paulo quam ista septentrionalior, pounihil vergens ad orientem, ventumque spectans Aparetiam, qui proximus est Subsolano. Is magno C

Α του άστεος σταδίους ἀπέχοντι, οἰκέτης τις ἀπήντη σεν, εἰς ἀγρὸν ὑπὸ τῆς δεσποίνης ἀποσταλείς. Οὗτος τὸν δεσπότην θεασάμενος προσέφερε τῆς γεγενημένης θαυματουργίας τὰ Εὐαγγέλια, πρὸ τεττάρων ἡμερῶν λέγων γεγενῆσθαι τὸ θαῦμα. ᾿Αριθμήσας τοίνυν τὰς ἡμέρας, καὶ τὸν καιρὸν ἀκριβῶς ἐξετάσας, ἐκεῖνον εἶναι μεμάθηκεν, ἐν ᾧ τὸ ληκύθιον ἐξεκόμισεν ὁ πριν σούτης. Ἐγὼ δὲ εἰς ἔννοιαν λαμβάνω, τί οὐκ ἂν ἕδρασεν ὁ μέγας οὗτος ἀνὴρ, εἰ θαυματουργεῖν ἐβούλετο. Εἰ γὰρ καὶ κρύπτειν ἐσπουδακὼς ἦν ἐδέξατο χάριν, τοσαύ. την αἴγλην ἡφίει, ποίαν οὐκ ἂν τερατουργίαν ἐθελή- σας εἰργάσατο ; Οὕτω δὲ καὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ σοφίαν οὐχ ἅπασιν ἐδήλου, καὶ ταῦτα τὸ τελευταῖον, μετὰ τὴν τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς δεσποτικής ἀναστάσεως ἑορτὴν εἰσιέναι τους βουλομένους εἰς Β αὐτὸν ἐπιτρέψας· ἀμέλει κατ' ἐκεῖνον ἅπαντες ὁρᾷν αὐτὸν ἐσπούδαζον τὸν καιρόν. Καὶ δή ποτε ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν συναχθέντες τῶν ἀρχιερέων οἱ πρῶτοι, Φλαβιανὸς ὁ μέγας τὴν ᾿Αντιοχέων ποιμαίνειν πεπι- στευμένος, καὶ ὁ θεῖος Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, Εὐσέβιός τε ὁ τῆς Χαλκιδέων, καὶ Ἰσίδω ρος ὁ τότε τὴν Κῦρον κυβερναν πεπιστευμένος, ἀρε τῇ διαπρέποντες. Συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Θεόδοτος τῆς Ἱεραπολιτῶν κατέχων τὰς ἡνίας, ἀσκήσει καὶ προ- ότητι λάμπων. Παρῆσαν δέ τινες καὶ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώμασι, τῆς πίστεως τὸ ζώπυρον ἔχοντες. Πάντων τοίνυν σιγῇ καθημένων, καὶ τὴν ἱερὰν ἐκείνου προσ δεχομένων φωνήν, σιγῶν καὶ αὐτὸς ἐπὶ πολὺ καθῆστο, ἀργῶν μὲν τὴν γλῶτταν, ἐνεργὸν δὲ ἔχων τὴν ἀκοήν. Τότε τις τῶν καθημένων, συνήθης ὢν αὐτῷ διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, καὶ ἄλλως δὲ ἀξιώματι λάμ πων ο "Απαντες, ἔφη, ὦ πάτερ, καὶ οἱ θεῖοι Πατέ- ρες τῆς σῆς διψῶντες διδασκαλίας, τὰ ἤδιστά σου προσμένουσι νάματα. Μετάδος τοίνυν τοῖς παροῦσαν ἅπασι τῆς ὠφελείας, καὶ μὴ κωλύσῃς τοὺς τῆς εὐερο γεσίας κρουνούς.» 'Ο δὲ μέγα στενάξας, ὁ τῶν ὅλων, ἔφη· ο Θεός καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ διὰ τῆς κτί σεως φθέγγεται, καὶ διὰ τῶν θείων Γραφών διαλέγε- ται, καὶ παραινεῖ τὰ δέοντα, καὶ εἰσηγεῖται τὰ συμ- φέροντα, καὶ ἀπειλαῖς δεδίττεται, καὶ προτρέπει ταῖς ὑποσχέσεσι, καὶ ὄνησιν οὐδεμίαν καρπούμενα. Πως τοίνυν Μαρκιανός φθεγγόμενος ὠφελήσειε, τοσαύτην ὠφέλειαν μετὰ τῶν ἄλλων ἀποπεμπόμενος, καὶ ὄντ σιν ἐκεῖθεν εὕρασθαι μὴ βουλόμενος ; » Εντεύθεν πολλοὶ μὲν παρὰ τῶν Πατέρων ἐκινήθησαν λόγοι, οὓς ἐνθεῖναι τῷ διηγήματι παρέλκον ἐνόμισα. Ανα- στάντες δὲ καὶ προσευξάμενοι, καὶ τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ τὴν χειροτονίαν ἐπιθεῖναι θελήσαντες, ἔδεισαν πάλιν τὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ οὗτος ἐκείνῳ, ἐκεῖνος δὲ τούτῳ παρεκελεύετο· πάντες δὲ ὁμοίως παραιτησά μενος τὴν ἐπάνοδον ἐποιήσαντο. ᾿Αλλὰ γὰρ βούλομαι καὶ ἄλλο τούτοις προσθείναι διήγημα, τῆς θείας υπάρχον αὐτοῦ συνέσεως γνώρι σμα. "Αβιτός τις εἰς τὴν ἑτέραν ἔρημον τὴν ἀσκητι κὴν καλύβην πρῶτος ἐπήξατο. Βορειοτέρα δὲ ταύτης ἐστὶ, καὶ μικρὸν πρὸς ἕω κειμένη, κατὰ τὸν ἀπαρ κτίαν ἄνεμον τὸν τῷ ἀφηλιώτη πελάζοντα. Οὗτος τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ χρόνῳ καὶ πόνω πρεσβύ 1:31 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS missus, qui ut dominum vidit, miraculum narra- vit, quatuor ante dies factum significans. Diebus ergo enumeralis, et tempore accuratius examinato, • illud ipsum fuisse comperit, quo senex lecythum attulerat. Mihi autem subit animo reputare, quid non fecisset magnus ille vir, si miracula facere voluis- set. Si enim etiam cum studeret virtutem occul- tare quam acceperat, tanto radiabat splendore, quid ille miraculum non patraret si liberet? Sic ::utem spiritalem quoque sapientiam suam non omnibus ostendebat : tum etiam, cum tandem permisisset ut post diem festum salutaris passionis et Dominicæ resurrectionis, venirent ad ipsum qui vellent. Quo sane tempore omnes illum videre contendebant, Itaque venerunt ad illum ali- quando una congregati primi pontificum, magnus ille Flavianus, Ecclesiæ pastor Antiochenæ, et divinus Acacius, cujus supra memini, et Euse- bins Chalcidensis episcopus, et Isidorus qui Cyri gubernacula tunc regebat, singulari omnes virtute. Cum illis etiam erat Theodorus Hierapolitanorum antistes, monastica exercitatione et mansuetudine conspicuus. Aderant quoque nonnulli ex optima tibus et honoratis, quos fidei ardor incenderat. Omnibus ergo cum silentio sedentibus, et sacram illius vocem exspectantibus, ipse quoque diu tacens sedebat, lingua quidem otiosus, auribus auten) intentus. Tunc assidentium unus, familia- ris illi propter curam animæ, et clarus insuper dignitate. ‹ Omnes, inquit, o pater, etiam divini hi Patres, doctrinæ tuæ sitientes, suavissima fluenta tua exspectant. Omnibus ergo qui adsunt utilitatem impertire, nec beneficentiæ rivos oc- clude. » Ille autem, cum vehementius suspirasset : ‹‹ Deus, inquit, universorum quotidie et per crea- turas loquitur, et per divinas Scripturas verba facit, et quæ consentanea sunt admonet, et quæ utilia docet, et minis deterret, et promissis hor- tatur, nec utilitatem ullam capimus. Quomodo ergo loquens prodesse queat Marcianus, qui tan- tam utilitatem cum aliis aspernatur, et fructum ex iliis capere non vult? » Exinde multi sermones D habiti sunt a Patribus, quos inserere war- rationi supervacaneum duxi. Cum autem sur- rexissent et orassent, eumque sacerdotein ordi- mare vellent, manus tamen admovere non aude- bant : atque hoc illum, illo vero hunc adhor- tante, cum recusassent omnes, re infecta disces- serunt. Sed enim aliam quoque his addere volo narra- Lionem, ex qua divinam ejus prudentiam cogno- scere liceat. Avitus quidam altera in solitudine monastică exercitationis primus fixerat tugurium. Est autem illa paulo quam ista septentrionalior, pounihil vergens ad orientem, ventumque spectans Aparetiam, qui proximus est Subsolano. Is magno C

Α του άστεος σταδίους ἀπέχοντι, οἰκέτης τις ἀπήντη σεν, εἰς ἀγρὸν ὑπὸ τῆς δεσποίνης ἀποσταλείς. Οὗτος τὸν δεσπότην θεασάμενος προσέφερε τῆς γεγενημένης θαυματουργίας τὰ Εὐαγγέλια, πρὸ τεττάρων ἡμερῶν λέγων γεγενῆσθαι τὸ θαῦμα. ᾿Αριθμήσας τοίνυν τὰς ἡμέρας, καὶ τὸν καιρὸν ἀκριβῶς ἐξετάσας, ἐκεῖνον εἶναι μεμάθηκεν, ἐν ᾧ τὸ ληκύθιον ἐξεκόμισεν ὁ πριν σούτης. Ἐγὼ δὲ εἰς ἔννοιαν λαμβάνω, τί οὐκ ἂν ἕδρασεν ὁ μέγας οὗτος ἀνὴρ, εἰ θαυματουργεῖν ἐβούλετο. Εἰ γὰρ καὶ κρύπτειν ἐσπουδακὼς ἦν ἐδέξατο χάριν, τοσαύ. την αἴγλην ἡφίει, ποίαν οὐκ ἂν τερατουργίαν ἐθελή- σας εἰργάσατο ; Οὕτω δὲ καὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ σοφίαν οὐχ ἅπασιν ἐδήλου, καὶ ταῦτα τὸ τελευταῖον, μετὰ τὴν τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς δεσποτικής ἀναστάσεως ἑορτὴν εἰσιέναι τους βουλομένους εἰς Β αὐτὸν ἐπιτρέψας· ἀμέλει κατ' ἐκεῖνον ἅπαντες ὁρᾷν αὐτὸν ἐσπούδαζον τὸν καιρόν. Καὶ δή ποτε ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν συναχθέντες τῶν ἀρχιερέων οἱ πρῶτοι, Φλαβιανὸς ὁ μέγας τὴν ᾿Αντιοχέων ποιμαίνειν πεπι- στευμένος, καὶ ὁ θεῖος Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην, Εὐσέβιός τε ὁ τῆς Χαλκιδέων, καὶ Ἰσίδω ρος ὁ τότε τὴν Κῦρον κυβερναν πεπιστευμένος, ἀρε τῇ διαπρέποντες. Συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Θεόδοτος τῆς Ἱεραπολιτῶν κατέχων τὰς ἡνίας, ἀσκήσει καὶ προ- ότητι λάμπων. Παρῆσαν δέ τινες καὶ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώμασι, τῆς πίστεως τὸ ζώπυρον ἔχοντες. Πάντων τοίνυν σιγῇ καθημένων, καὶ τὴν ἱερὰν ἐκείνου προσ δεχομένων φωνήν, σιγῶν καὶ αὐτὸς ἐπὶ πολὺ καθῆστο, ἀργῶν μὲν τὴν γλῶτταν, ἐνεργὸν δὲ ἔχων τὴν ἀκοήν. Τότε τις τῶν καθημένων, συνήθης ὢν αὐτῷ διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, καὶ ἄλλως δὲ ἀξιώματι λάμ πων ο "Απαντες, ἔφη, ὦ πάτερ, καὶ οἱ θεῖοι Πατέ- ρες τῆς σῆς διψῶντες διδασκαλίας, τὰ ἤδιστά σου προσμένουσι νάματα. Μετάδος τοίνυν τοῖς παροῦσαν ἅπασι τῆς ὠφελείας, καὶ μὴ κωλύσῃς τοὺς τῆς εὐερο γεσίας κρουνούς.» 'Ο δὲ μέγα στενάξας, ὁ τῶν ὅλων, ἔφη· ο Θεός καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ διὰ τῆς κτί σεως φθέγγεται, καὶ διὰ τῶν θείων Γραφών διαλέγε- ται, καὶ παραινεῖ τὰ δέοντα, καὶ εἰσηγεῖται τὰ συμ- φέροντα, καὶ ἀπειλαῖς δεδίττεται, καὶ προτρέπει ταῖς ὑποσχέσεσι, καὶ ὄνησιν οὐδεμίαν καρπούμενα. Πως τοίνυν Μαρκιανός φθεγγόμενος ὠφελήσειε, τοσαύτην ὠφέλειαν μετὰ τῶν ἄλλων ἀποπεμπόμενος, καὶ ὄντ σιν ἐκεῖθεν εὕρασθαι μὴ βουλόμενος ; » Εντεύθεν πολλοὶ μὲν παρὰ τῶν Πατέρων ἐκινήθησαν λόγοι, οὓς ἐνθεῖναι τῷ διηγήματι παρέλκον ἐνόμισα. Ανα- στάντες δὲ καὶ προσευξάμενοι, καὶ τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ τὴν χειροτονίαν ἐπιθεῖναι θελήσαντες, ἔδεισαν πάλιν τὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ οὗτος ἐκείνῳ, ἐκεῖνος δὲ τούτῳ παρεκελεύετο· πάντες δὲ ὁμοίως παραιτησά μενος τὴν ἐπάνοδον ἐποιήσαντο. ᾿Αλλὰ γὰρ βούλομαι καὶ ἄλλο τούτοις προσθείναι διήγημα, τῆς θείας υπάρχον αὐτοῦ συνέσεως γνώρι σμα. "Αβιτός τις εἰς τὴν ἑτέραν ἔρημον τὴν ἀσκητι κὴν καλύβην πρῶτος ἐπήξατο. Βορειοτέρα δὲ ταύτης ἐστὶ, καὶ μικρὸν πρὸς ἕω κειμένη, κατὰ τὸν ἀπαρ κτίαν ἄνεμον τὸν τῷ ἀφηλιώτη πελάζοντα. Οὗτος τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ καὶ χρόνῳ καὶ πόνω πρεσβύ 1:31 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS missus, qui ut dominum vidit, miraculum narra- vit, quatuor ante dies factum significans. Diebus ergo enumeralis, et tempore accuratius examinato, • illud ipsum fuisse comperit, quo senex lecythum attulerat. Mihi autem subit animo reputare, quid non fecisset magnus ille vir, si miracula facere voluis- set. Si enim etiam cum studeret virtutem occul- tare quam acceperat, tanto radiabat splendore, quid ille miraculum non patraret si liberet? Sic ::utem spiritalem quoque sapientiam suam non omnibus ostendebat : tum etiam, cum tandem permisisset ut post diem festum salutaris passionis et Dominicæ resurrectionis, venirent ad ipsum qui vellent. Quo sane tempore omnes illum videre contendebant, Itaque venerunt ad illum ali- quando una congregati primi pontificum, magnus ille Flavianus, Ecclesiæ pastor Antiochenæ, et divinus Acacius, cujus supra memini, et Euse- bins Chalcidensis episcopus, et Isidorus qui Cyri gubernacula tunc regebat, singulari omnes virtute. Cum illis etiam erat Theodorus Hierapolitanorum antistes, monastica exercitatione et mansuetudine conspicuus. Aderant quoque nonnulli ex optima tibus et honoratis, quos fidei ardor incenderat. Omnibus ergo cum silentio sedentibus, et sacram illius vocem exspectantibus, ipse quoque diu tacens sedebat, lingua quidem otiosus, auribus auten) intentus. Tunc assidentium unus, familia- ris illi propter curam animæ, et clarus insuper dignitate. ‹ Omnes, inquit, o pater, etiam divini hi Patres, doctrinæ tuæ sitientes, suavissima fluenta tua exspectant. Omnibus ergo qui adsunt utilitatem impertire, nec beneficentiæ rivos oc- clude. » Ille autem, cum vehementius suspirasset : ‹‹ Deus, inquit, universorum quotidie et per crea- turas loquitur, et per divinas Scripturas verba facit, et quæ consentanea sunt admonet, et quæ utilia docet, et minis deterret, et promissis hor- tatur, nec utilitatem ullam capimus. Quomodo ergo loquens prodesse queat Marcianus, qui tan- tam utilitatem cum aliis aspernatur, et fructum ex iliis capere non vult? » Exinde multi sermones D habiti sunt a Patribus, quos inserere war- rationi supervacaneum duxi. Cum autem sur- rexissent et orassent, eumque sacerdotein ordi- mare vellent, manus tamen admovere non aude- bant : atque hoc illum, illo vero hunc adhor- tante, cum recusassent omnes, re infecta disces- serunt. Sed enim aliam quoque his addere volo narra- Lionem, ex qua divinam ejus prudentiam cogno- scere liceat. Avitus quidam altera in solitudine monastică exercitationis primus fixerat tugurium. Est autem illa paulo quam ista septentrionalior, pounihil vergens ad orientem, ventumque spectans Aparetiam, qui proximus est Subsolano. Is magno C

τερος ἦν, φιλόσοφος δὲ ὁ ἀνὴρ, καὶ τῷ σκληρῷ βίῳ συντεθραμμένος. Οὗτος πανταχόθεν περιθρυλλουμέ- νην τὴν τοῦ ἀνδρὸς καταμαθὼν ἀρετὴν, τῆς μικρᾶς ἡσυχίας κερδαλεωτέραν εἶναι τὴν τοιαύτην θέαν νε νομικώς, έδραμε σπεύδων ἰδεῖν τὸν ποθούμενον. Μαθὼν δὲ αὐτοῦ τὴν ἄφιξιν ὁ μέγας Μαρκιανός, την Ούραν ἀνοίξας εἰσεδέξατο, Εὐσεβίῳ δὲ τῷ θαυμασίω παρηγγύησε, καὶ ἔσπριον ἐξῆσαι, καὶ λάχανον εἶπερ- ἔχοι. Επειδὴ δὲ τῆς ἀλλήλων διαλέξεως ενεπλήσθη- σαν, καὶ τὴν ἀλλήλων κατέμαθον ἀρετὴν, κοινῇ τὴν τῆς Ἐννάτης ἐπετέλεσαν λειτουργίαν. Ηκε δὲ Εὐσέ βιος τράπεζαν φέρων, καὶ ἄρτους προσφέρων. Ο δὲ μέγας Μαρκιανός τῷ θεσπεσίῳ ᾿Αβίτῳ· « Δεύρο, ἔφη, πάντων μοι προσφιλέστατε, καὶ ταύτης κοινωνήσω- μεν τῆς τραπέζης. • Ο δέ· . Οὐκ οἶδα, ἔφη, πώς ποτε πρὸ τῆς ἑσπέρας σιτίων μεταλαβών, πολλάκις Β δὲ καὶ δύο καὶ τρεῖς κατὰ ταὐτὸν ἄσιτος ἡμέρας δια- τελῶ. » Ο δὲ μέγας Μαρκιανός· Ἐμοῦ γοῦν εἶνεκα, ἔτη, σήμερον ἀμειβέσθω τὸ ἔθος· ἀσθενῶς γὰρ τὸ σῶμα διακείμενος προσμένειν τὴν ἑσπέραν οὐ δύνα- μαι. » ὡς δὲ καὶ ταῦτα λέγων τὸν θαυμαστὸν ᾿Αβ τον οὐκ ἔπειθε, στενάξαι τε λέγεται καὶ φάναι· ι 'Αλλ' ἐγώ τε ἀθυμώ λίαν καὶ δάχνομαι την ψυχήν, ὅτι τοσοῦτον ὑπέμεινας πόνον, ἵνα τινὰ φιλόπονον καὶ φιλόσοφον ἴδῃς, καὶ τῆς ἐλπίδος ψευσθείς, κάπηλόν τινα καὶ ἄσωτον ἀντὶ φιλοσόφου τεθέασαι. » Ανια- θέντος δὲ πρὸς ταῦτα τοῦ θειοτάτου ᾿Αβίτου, καὶ φήσαντος, ὡς κρεῶν μεταλάβοι ἂν ἥδιον μᾶλλον, ἢ τούτων ἀκούοι, ὁ μέγας ἔφη Μαρκιανός· « Καὶ ἡμεῖς, ὦ φιλότης, τὸν αὐτόν σοι μέτι μεν βίον, καὶ τὴν αὐτὴν ἀσπαζόμεθα πολιτείαν, καὶ τῆς ἀναπαύλης & προτιμῶμεν τοὺς πόνους, καὶ τὴν νηστείαν τῆς τρο φῆς προαιρούμεθα, καὶ νυκτὸς ἐπιγινομένης, τότε ταύτης μεταλαγχάνομεν· ἀλλ᾽ ἴσμεν ὅτι τῆς ἀγάπης τὸ χρῆμα τῆς νηστείας ἐστὶ τιμιώτερον. Τὸ μὲν γὰρ τῆς θείας ἔργον νομοθεσίας, τὸ δὲ τῆς ἡμῶν αὐτῶν ἐξουσίας· προσήκει δὲ τοὺς θείους νόμους τῶν ἡμε τέρων πόνων πολλῷ νομίζειν τιμιωτέρους. » Τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους διαλεχθέντες, καὶ βραχείας μεταλα χόντες τροφῆς, καὶ τὸν Θεὸν ὑμνήσαντες, καὶ τρεῖς ἀλλήλοις συνδιατρίψαντες ἡμέρας, ἐχωρίσθησαν, πάλιν ἀλλήλους ἐρῶντες τῷ πνεύματι. Τις τοίνυν οὐκ ἂν θαυμάσειε τοῦδε τοῦ ἀνδρὸς τὴν σοφίαν, ὑφ' ἦς κυβερνώμενος ᾔδει μὲν νηστεία;, ᾔδει δὲ φιλοσο- φίας και φιλαδελφίας καιρόν, ᾔδει δὲ καὶ τῶν τῆς ἀρετῆς μορίων τὸ διάφορον, καὶ ποῖον ποίῳ προσ- ήκει παραχωρεῖν, καὶ τίνι κατὰ καιρὸν διδόναι τὰ νικητήρια. Εχω δὲ καὶ ἄλλο διήγημα τῆς ἐν τοῖς θείοις αὐτοῦ τελειότητος γνώρισμα. Αφίκετο γὰρ πρὸς αὐτὸν ἡ ἀδελφὴ ἀπὸ τῆς πατρίδος σὺν τῷ υἱῷ, ἀνδρί τε ὄντι, καὶ τῆς Κύρου πρωτεύοντι, τὰς ἀναγκαίας αὐτῷ χρείας πλουσίως κομίζουσα. Ὁ δὲ τὴν μὲν ἀδελφὴν ἰδεῖν οὐκ ἠνέσχετο, τὸν δὲ ἀδελφιδοῖν εἰσ- εδέξατο τῆς γὰρ ὡρισμένης συντυχίας ἦν ὁ καιρός. Ὣς δὲ ἱκέτευον ὑποδεχθῆναι τὰ κομισθέντα· « Διὰ πόσων, ἔφη, μοναστηρίων διήλθετε ; τίσιν ἐκείνων ἐκ τούτων αὐτῶν μετεδώκατε; » Τοῦ δὲ εἰρηκότος ὡς οὐδενὶ δεδωκότες εἶεν· « "Απιτε, ἔφη, μεθ' ὧν • RELIGIOSA HISTORIA. A Marciano et tempore et labore antiquior erat, vir plane philosophus, et in duro vile gencre exerci tatus. Qui de celeberrima viri virtute cum audiisset, diuturna quiete utilius sibi fore ratus hoc specta- culum, festinus accurrit, ut cum videret, quem optabat. Cognito autem ejus adventu, naguus Marcianus ostio aperto illum intromisit, præcepit- que admirabili Eusebio, ut et legumen coquerel et olus, si haberet. Postquam vero mutuis inter se colloquiis saliati, alter alterius virtutem cogna- vere, nonæ simul officium peregerunt: venitque Eusebius mensam ferens, et panes, Tum magnus Marcianus divino Avito Adesdum ait, omnium. mihi jucundissime, et hujus mensæ simus una participes. » ille vero : ‹ Non memini, inquit, cibum me unquam sumpsisse ante vesperan: sæpe autem binos ac ternos simul dies jejunus perma- neo. » Et magnus Marcianus : ‹ Mea ergo, inquit, causa mutetur hodie consuetudo. Nam cum imbe cillo sim corpore, vesperam exspectare non possum. • Quibus verbis cum admirabili Avito non persuasisset, ingenuisse fertur, ch dixisse : ‹ At ego animo angor et discrucior, quod tantum laborem ceperis, ut laboris aman- tem hominem videres, et philosophum, spe au- tem frustratus, cauponem quemdam et intempe. rantem vidisti pro philosopho. » Et cum tristior bis auditis factus divinissimus Avitus, gratius sibi futurum diceret carnibus vesci, quam talia audire, magnus iterum Marcianus, ‹ Et nos, inquit, o amice, eandem quam tu vitam ducimus, et ea- C D • dem vivendi rationem amplectimur, et quieti labo- res anteponimus, et jejunium pluris facimus quam cibum, eumque sub noctem capere solenius: sed scimus oharitatem jejunio esse præstantio- rem. Hæc enim divinæ legis est opus, jejunium vero potestatis nostræ et arbitrii: divinas autem leges pluris quam labores nostros facere nos con- venit. Hæc illi cum inter se invicem disseruis- sent, exiguoque sumpto cibo, Deum laudassent, ac tres dies una transegissent, disjuncti sunt, spiritu se rursus mutuo conspecturi. Quis ergo hujus viri sapientiam non admiretur, qua duce jejunii tem- pus noverat, noverat et philosophiæ ac fraternæ charitatis virtutis quoque partium differentias videbat, et quam cui cedere oporteat, et cuinaw. in tempore victoria tribuenda sit. Possum et aliud commemorare, ex quo ejus in divinis perfectio cognoscatur. Venerat ad illam ex patria soror ejus cum flio, qui et vir erat, e urbis Cyri obtinebat principatum, quæ ad victum illi necessaria erant afferens abunde. is vero soro- rem videre non est passus : sororis autem filium, quoniam eum alloquendi tempus erat, in conspectum admisit. Cum autem rogarent ut acci- peret qui allata fuerant: «Per quot, inquit, m10- nasteria transiistis, et quibusnan illorum ex hig aliquid impertistis?, Cumque is nulli datum esse

τερος ἦν, φιλόσοφος δὲ ὁ ἀνὴρ, καὶ τῷ σκληρῷ βίῳ συντεθραμμένος. Οὗτος πανταχόθεν περιθρυλλουμέ- νην τὴν τοῦ ἀνδρὸς καταμαθὼν ἀρετὴν, τῆς μικρᾶς ἡσυχίας κερδαλεωτέραν εἶναι τὴν τοιαύτην θέαν νε νομικώς, έδραμε σπεύδων ἰδεῖν τὸν ποθούμενον. Μαθὼν δὲ αὐτοῦ τὴν ἄφιξιν ὁ μέγας Μαρκιανός, την Ούραν ἀνοίξας εἰσεδέξατο, Εὐσεβίῳ δὲ τῷ θαυμασίω παρηγγύησε, καὶ ἔσπριον ἐξῆσαι, καὶ λάχανον εἶπερ- ἔχοι. Επειδὴ δὲ τῆς ἀλλήλων διαλέξεως ενεπλήσθη- σαν, καὶ τὴν ἀλλήλων κατέμαθον ἀρετὴν, κοινῇ τὴν τῆς Ἐννάτης ἐπετέλεσαν λειτουργίαν. Ηκε δὲ Εὐσέ βιος τράπεζαν φέρων, καὶ ἄρτους προσφέρων. Ο δὲ μέγας Μαρκιανός τῷ θεσπεσίῳ ᾿Αβίτῳ· « Δεύρο, ἔφη, πάντων μοι προσφιλέστατε, καὶ ταύτης κοινωνήσω- μεν τῆς τραπέζης. • Ο δέ· . Οὐκ οἶδα, ἔφη, πώς ποτε πρὸ τῆς ἑσπέρας σιτίων μεταλαβών, πολλάκις Β δὲ καὶ δύο καὶ τρεῖς κατὰ ταὐτὸν ἄσιτος ἡμέρας δια- τελῶ. » Ο δὲ μέγας Μαρκιανός· Ἐμοῦ γοῦν εἶνεκα, ἔτη, σήμερον ἀμειβέσθω τὸ ἔθος· ἀσθενῶς γὰρ τὸ σῶμα διακείμενος προσμένειν τὴν ἑσπέραν οὐ δύνα- μαι. » ὡς δὲ καὶ ταῦτα λέγων τὸν θαυμαστὸν ᾿Αβ τον οὐκ ἔπειθε, στενάξαι τε λέγεται καὶ φάναι· ι 'Αλλ' ἐγώ τε ἀθυμώ λίαν καὶ δάχνομαι την ψυχήν, ὅτι τοσοῦτον ὑπέμεινας πόνον, ἵνα τινὰ φιλόπονον καὶ φιλόσοφον ἴδῃς, καὶ τῆς ἐλπίδος ψευσθείς, κάπηλόν τινα καὶ ἄσωτον ἀντὶ φιλοσόφου τεθέασαι. » Ανια- θέντος δὲ πρὸς ταῦτα τοῦ θειοτάτου ᾿Αβίτου, καὶ φήσαντος, ὡς κρεῶν μεταλάβοι ἂν ἥδιον μᾶλλον, ἢ τούτων ἀκούοι, ὁ μέγας ἔφη Μαρκιανός· « Καὶ ἡμεῖς, ὦ φιλότης, τὸν αὐτόν σοι μέτι μεν βίον, καὶ τὴν αὐτὴν ἀσπαζόμεθα πολιτείαν, καὶ τῆς ἀναπαύλης & προτιμῶμεν τοὺς πόνους, καὶ τὴν νηστείαν τῆς τρο φῆς προαιρούμεθα, καὶ νυκτὸς ἐπιγινομένης, τότε ταύτης μεταλαγχάνομεν· ἀλλ᾽ ἴσμεν ὅτι τῆς ἀγάπης τὸ χρῆμα τῆς νηστείας ἐστὶ τιμιώτερον. Τὸ μὲν γὰρ τῆς θείας ἔργον νομοθεσίας, τὸ δὲ τῆς ἡμῶν αὐτῶν ἐξουσίας· προσήκει δὲ τοὺς θείους νόμους τῶν ἡμε τέρων πόνων πολλῷ νομίζειν τιμιωτέρους. » Τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους διαλεχθέντες, καὶ βραχείας μεταλα χόντες τροφῆς, καὶ τὸν Θεὸν ὑμνήσαντες, καὶ τρεῖς ἀλλήλοις συνδιατρίψαντες ἡμέρας, ἐχωρίσθησαν, πάλιν ἀλλήλους ἐρῶντες τῷ πνεύματι. Τις τοίνυν οὐκ ἂν θαυμάσειε τοῦδε τοῦ ἀνδρὸς τὴν σοφίαν, ὑφ' ἦς κυβερνώμενος ᾔδει μὲν νηστεία;, ᾔδει δὲ φιλοσο- φίας και φιλαδελφίας καιρόν, ᾔδει δὲ καὶ τῶν τῆς ἀρετῆς μορίων τὸ διάφορον, καὶ ποῖον ποίῳ προσ- ήκει παραχωρεῖν, καὶ τίνι κατὰ καιρὸν διδόναι τὰ νικητήρια. Εχω δὲ καὶ ἄλλο διήγημα τῆς ἐν τοῖς θείοις αὐτοῦ τελειότητος γνώρισμα. Αφίκετο γὰρ πρὸς αὐτὸν ἡ ἀδελφὴ ἀπὸ τῆς πατρίδος σὺν τῷ υἱῷ, ἀνδρί τε ὄντι, καὶ τῆς Κύρου πρωτεύοντι, τὰς ἀναγκαίας αὐτῷ χρείας πλουσίως κομίζουσα. Ὁ δὲ τὴν μὲν ἀδελφὴν ἰδεῖν οὐκ ἠνέσχετο, τὸν δὲ ἀδελφιδοῖν εἰσ- εδέξατο τῆς γὰρ ὡρισμένης συντυχίας ἦν ὁ καιρός. Ὣς δὲ ἱκέτευον ὑποδεχθῆναι τὰ κομισθέντα· « Διὰ πόσων, ἔφη, μοναστηρίων διήλθετε ; τίσιν ἐκείνων ἐκ τούτων αὐτῶν μετεδώκατε; » Τοῦ δὲ εἰρηκότος ὡς οὐδενὶ δεδωκότες εἶεν· « "Απιτε, ἔφη, μεθ' ὧν • RELIGIOSA HISTORIA. A Marciano et tempore et labore antiquior erat, vir plane philosophus, et in duro vile gencre exerci tatus. Qui de celeberrima viri virtute cum audiisset, diuturna quiete utilius sibi fore ratus hoc specta- culum, festinus accurrit, ut cum videret, quem optabat. Cognito autem ejus adventu, naguus Marcianus ostio aperto illum intromisit, præcepit- que admirabili Eusebio, ut et legumen coquerel et olus, si haberet. Postquam vero mutuis inter se colloquiis saliati, alter alterius virtutem cogna- vere, nonæ simul officium peregerunt: venitque Eusebius mensam ferens, et panes, Tum magnus Marcianus divino Avito Adesdum ait, omnium. mihi jucundissime, et hujus mensæ simus una participes. » ille vero : ‹ Non memini, inquit, cibum me unquam sumpsisse ante vesperan: sæpe autem binos ac ternos simul dies jejunus perma- neo. » Et magnus Marcianus : ‹ Mea ergo, inquit, causa mutetur hodie consuetudo. Nam cum imbe cillo sim corpore, vesperam exspectare non possum. • Quibus verbis cum admirabili Avito non persuasisset, ingenuisse fertur, ch dixisse : ‹ At ego animo angor et discrucior, quod tantum laborem ceperis, ut laboris aman- tem hominem videres, et philosophum, spe au- tem frustratus, cauponem quemdam et intempe. rantem vidisti pro philosopho. » Et cum tristior bis auditis factus divinissimus Avitus, gratius sibi futurum diceret carnibus vesci, quam talia audire, magnus iterum Marcianus, ‹ Et nos, inquit, o amice, eandem quam tu vitam ducimus, et ea- C D • dem vivendi rationem amplectimur, et quieti labo- res anteponimus, et jejunium pluris facimus quam cibum, eumque sub noctem capere solenius: sed scimus oharitatem jejunio esse præstantio- rem. Hæc enim divinæ legis est opus, jejunium vero potestatis nostræ et arbitrii: divinas autem leges pluris quam labores nostros facere nos con- venit. Hæc illi cum inter se invicem disseruis- sent, exiguoque sumpto cibo, Deum laudassent, ac tres dies una transegissent, disjuncti sunt, spiritu se rursus mutuo conspecturi. Quis ergo hujus viri sapientiam non admiretur, qua duce jejunii tem- pus noverat, noverat et philosophiæ ac fraternæ charitatis virtutis quoque partium differentias videbat, et quam cui cedere oporteat, et cuinaw. in tempore victoria tribuenda sit. Possum et aliud commemorare, ex quo ejus in divinis perfectio cognoscatur. Venerat ad illam ex patria soror ejus cum flio, qui et vir erat, e urbis Cyri obtinebat principatum, quæ ad victum illi necessaria erant afferens abunde. is vero soro- rem videre non est passus : sororis autem filium, quoniam eum alloquendi tempus erat, in conspectum admisit. Cum autem rogarent ut acci- peret qui allata fuerant: «Per quot, inquit, m10- nasteria transiistis, et quibusnan illorum ex hig aliquid impertistis?, Cumque is nulli datum esse

Α εκομίσατε· ἡμεῖς γὰρ τούτων νυδενὸς οὔτε δεόμεθα, οὔτε εἰ δεοίμεθα, δεξαίμεθα· φυσικῆς γὰρ συγγε νείας, ἀλλ᾽ οὐ θείας θεραπείας πεφροντικότες τού- τοις ἡμᾶς φιλοφρονείσθαι βεβούλησθε. Εἰ γὰρ με μόνην τοῦ γένους ἐπιμᾶτε τὴν ἀγχιστείαν, οὐχ ἡμῖν μόνοις μετεδώκατε ἂν ὧν ἡνέγκατε. » Ταῦτα λέγων τὸν ἀδελφιδοῦν μετὰ τῆς ἀδελφῆς ἀπεπέμψατο, οὐδὲ βραχύ τι τῶν παρ' αὐτῶν προσενεχθέντων ὑποδε χθῆναι κελεύσας. Οὕτως ἔξω τῆς φύσεως ἦν, καὶ εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν μεταβεβήκει πολιτείαν. Ποίον γὰρ ἄν τις τούτου σαφέστερον παράσχοι παράδειγμα. ὅτι τοῦ Θεοῦ ἄξιος ἦν, κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ φωνήν ; « Ο μὴ καταλιμπάνων γάρ, φησί, και τέρα, καὶ μητέρα, καὶ ἀδελφοὺς, καὶ ἀδελφὰς, καὶ γυναῖκα, καὶ τέκνα, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Εἰ δὲ ὁ μὴ καταλιμπάνων ἀνάξιος, ὁ καταλιμπάνων, καὶ τοσαύτῃ χρώμενος ἀκριβεῖ τελειότητι, δῆλον ὡς ἀξιώτατος ἦν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτοις θαυμάζω καὶ τὴν τῶν θείων αὐτοῦ δογμάτων ἀκρίβειαν. Είδε λύττετο μὲν γὰρ τὴν ᾿Αρείου μανίαν ὑπὸ τῆς βασι λικῆς δυναστείας κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐξαπτομέ νην· ἐμυσάττετο δὲ καὶ τὴν ᾿Απολιναρίου φρενοβλά βειαν. Διεμάχετο δὲ γενναίως καὶ τοῖς τὰ Σαβελλίου φρονοῦσι, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις εἰς μίαν συν άγουσιν. Απεστρέφετο δε κομιδῇ καὶ τοὺς ὀνομαζο μένους Εὐχίτας, ἐν μοναχικῷ προσχήματι τὰ Μαν:- χαίων νοσοῦντας. Οὕτω δὲ θερμὸν εἶχε τὸν ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιαστικῶν δογμάτων ζῆλον, ὅτι καὶ πρὸς ἄν δρα θαυμάσιάν τε καὶ θεῖον δικαίαν ἀνεδέξατο μάχη. ᾿Αβραάμης τις ἦν κατὰ τὴν ἔρημον ἐκείνην, πρεσού- της ἀνὴρ, πολιὰν μὲν ἔχων τὴν τρίχα, πολιώτερον δὲ τὸ φρόνημα, ἀρετῇ πάσῃ λάμπων, καὶ ἀναβλύζων ἀεὶ τὸ τῆς κατανύξεως δάκρυον. Οὗτος καταρχάς ὑπό τινος ἁπλότητος ὑπαχθεὶς, τὸ πρῶτον ἐπιτελεῖν Ανείχετο Πάσχα · ἀγνοῶν μὲν, ὡς εἰκὸς, τὰ περὶ τούτου τοῖς Πατράσιν ἐν Νικαίᾳ νενομοθετημένα, ἔθει δὲ ἀρχαίῳ δουλεύειν αἱρούμενος. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι κατ' ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ ταύτην ἐνόσουν τὴν ἄγνοιαν. Αλλ' ὁ μέγας Μαρκιανός, πολλοῖς μὲν πολ λάκις χρησάμενος λόγοις, επειράθη τὸν πρεσβύτην Αβραάμην· οὕτω γὰρ αὐτὸν οἱ ἐγχώριοι προσηγό ρευον, εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας μεταγαγεῖν συμφω νίαν. ᾿Απειθοῦντα δὲ θεασάμενος, τῆς πρὸς αὐτὸν προφανῶς κοινωνίας ἀπέστη· ἀλλὰ χρόνου διελθόντος, ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ἀποῤῥίψας τὸν μῶμον, καὶ τῆς θείας ἑορτῆς ἀγαπήσας τὴν συμφωνίαν, ἔψαλλεν ἀληθεύων· ο Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, οἱ που ρευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου. Καὶ τοῦτο δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ διδασκαλίας κατόρθωμα. Τούτῳ πολλοὶ μὲν πολλαχοῦ σηκοὺς εὐκτηρίους ἐδείμαντο· ἐν Κυρῳ μὲν ὁ ἀδελφιδούς ᾿Αλύπιο;" Ζηνοβιανὴ δέ τις ἐν Χαλκίδι, καὶ γένει λάμπουσα, καὶ ἀρετῇ διαπρέπουσα, καὶ πλούτου περιουσία και μῶσα. Καὶ ἕτεροι δὲ οὐκ ὀλίγοι αὐτὸ τοῦτο ἔδρων, τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον ἀθλητὴν ἁρπάσαι φιλονεικοῦν τες. Τοῦτο γνοὺς ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, παρεκάλει τὸν θαυμάσιον ἐκεῖνον Εὐσέβιον, ἔρχου; αὐτῷ προσ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS espondisset : • Abite, inquit, cum iis quæ attu- nem. listis. Nos enim nullo horum indigemus, nec si egeremus acciperemus, quia vos naturalis potius cognationis, quam divini obsequii studio, hane in nos beneficentiam exercetis. Nisi enim solam generis necessitudinem spectaretis, non nobis solis impertiti hæc essetis., Hæc dicens, filium sororis cum sorore dimisit, vetans ne quid acci- peretur ex iis quæ attulerant. Sic ille extra natu- ralem positus in cœlestem migrarat conversatio- Quodnam enim, quod Deo dignus esset, manifestius afferri possit indicium, juxta ipsius Dei vocem ? « Qui enin, ait, non relinquit patrem et matrem, fratres et sorores, et uxorem et filios, non est me dignus d.. Quod si qui non relinquit indignus est, qui relinquit, et tam exacte hanc observat perfectionem, clarum est eum fuisse dignissimum, Ego vero præter hæc admiror etiam ipsius exitiam in divinis decretis diligentiam, De- testabatur enim Arii vesaniam, quæ imperatoris potentia * jilo tempore accendehatur. Abominaba- tur pariter amentiam Apollinaris. Fortiter etiam adversus eos decertabat qui cum Sabellio sentiunt, et tres hypostases in unam cogunt. Valde præ- terea aversabatur Euchitas quos vocant, qui sub monastico habitu morbo laborant Manichæorum. Zelus autem pro decretis ecclesiasticis tam ardens in illo fuit, ut etiam adversus admiran- dum et divinum virum justam dimicationem suis- ceperit. Abraames enim quidam senex erat illa solitudine, vir cano capite, sed magis cana pre- dentia, omni virtute clarus, et uberes assidue fundens lacrymas compunctionis. Is principio, quadam inductus simplicitate, primum pascha per- agere non dubitarat: ignorans, ut apparet, quæ hac de re Nicææ a Patribus fuerant constituta, et antiquæ cupiens servire consuetudini. Multi porro itidem alii eadem id temporis ignoratione labora- bant. Sed magnus Marcianus, multis sepe verbis conatus senem Abraamem (sic illum appellabant in- digenæ) ut cum Ecclesia consentiret traducere, cum reluctantem videret, aperte cum eo communicare destitit. Temporis tanen successu, divinus ille vir, abstersa macula, et in festo celebrando Ecclesiæ con- B C sensum amplexus, vere cecinit, « Beati immaculati D in via, qui ambulant in lege Domini d'. » Atque hujus præclari facinoris auctor fuit magnus Mar- cianus. Huic sane multi oratoria multis in locis ædif- carunt : in Cyro quidem sororis ejus filius Alypius: in Chalcide vero Zenobiana quædam, et genere clara, et insignis virtute, et magnis pollens divi- tiis. Idem et alii quoque faciebant non pauci, vi- ctorem illum athletam ad se rapere contendentes. Quod homo Dei cum didicisset, admirabilem Eu- sebium rogat, terroris pleno illum astringens ₫ Matth. x, 37. d · Psal. cxviii, 4.

Α εκομίσατε· ἡμεῖς γὰρ τούτων νυδενὸς οὔτε δεόμεθα, οὔτε εἰ δεοίμεθα, δεξαίμεθα· φυσικῆς γὰρ συγγε νείας, ἀλλ᾽ οὐ θείας θεραπείας πεφροντικότες τού- τοις ἡμᾶς φιλοφρονείσθαι βεβούλησθε. Εἰ γὰρ με μόνην τοῦ γένους ἐπιμᾶτε τὴν ἀγχιστείαν, οὐχ ἡμῖν μόνοις μετεδώκατε ἂν ὧν ἡνέγκατε. » Ταῦτα λέγων τὸν ἀδελφιδοῦν μετὰ τῆς ἀδελφῆς ἀπεπέμψατο, οὐδὲ βραχύ τι τῶν παρ' αὐτῶν προσενεχθέντων ὑποδε χθῆναι κελεύσας. Οὕτως ἔξω τῆς φύσεως ἦν, καὶ εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν μεταβεβήκει πολιτείαν. Ποίον γὰρ ἄν τις τούτου σαφέστερον παράσχοι παράδειγμα. ὅτι τοῦ Θεοῦ ἄξιος ἦν, κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ φωνήν ; « Ο μὴ καταλιμπάνων γάρ, φησί, και τέρα, καὶ μητέρα, καὶ ἀδελφοὺς, καὶ ἀδελφὰς, καὶ γυναῖκα, καὶ τέκνα, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Εἰ δὲ ὁ μὴ καταλιμπάνων ἀνάξιος, ὁ καταλιμπάνων, καὶ τοσαύτῃ χρώμενος ἀκριβεῖ τελειότητι, δῆλον ὡς ἀξιώτατος ἦν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτοις θαυμάζω καὶ τὴν τῶν θείων αὐτοῦ δογμάτων ἀκρίβειαν. Είδε λύττετο μὲν γὰρ τὴν ᾿Αρείου μανίαν ὑπὸ τῆς βασι λικῆς δυναστείας κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐξαπτομέ νην· ἐμυσάττετο δὲ καὶ τὴν ᾿Απολιναρίου φρενοβλά βειαν. Διεμάχετο δὲ γενναίως καὶ τοῖς τὰ Σαβελλίου φρονοῦσι, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις εἰς μίαν συν άγουσιν. Απεστρέφετο δε κομιδῇ καὶ τοὺς ὀνομαζο μένους Εὐχίτας, ἐν μοναχικῷ προσχήματι τὰ Μαν:- χαίων νοσοῦντας. Οὕτω δὲ θερμὸν εἶχε τὸν ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιαστικῶν δογμάτων ζῆλον, ὅτι καὶ πρὸς ἄν δρα θαυμάσιάν τε καὶ θεῖον δικαίαν ἀνεδέξατο μάχη. ᾿Αβραάμης τις ἦν κατὰ τὴν ἔρημον ἐκείνην, πρεσού- της ἀνὴρ, πολιὰν μὲν ἔχων τὴν τρίχα, πολιώτερον δὲ τὸ φρόνημα, ἀρετῇ πάσῃ λάμπων, καὶ ἀναβλύζων ἀεὶ τὸ τῆς κατανύξεως δάκρυον. Οὗτος καταρχάς ὑπό τινος ἁπλότητος ὑπαχθεὶς, τὸ πρῶτον ἐπιτελεῖν Ανείχετο Πάσχα · ἀγνοῶν μὲν, ὡς εἰκὸς, τὰ περὶ τούτου τοῖς Πατράσιν ἐν Νικαίᾳ νενομοθετημένα, ἔθει δὲ ἀρχαίῳ δουλεύειν αἱρούμενος. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι κατ' ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ ταύτην ἐνόσουν τὴν ἄγνοιαν. Αλλ' ὁ μέγας Μαρκιανός, πολλοῖς μὲν πολ λάκις χρησάμενος λόγοις, επειράθη τὸν πρεσβύτην Αβραάμην· οὕτω γὰρ αὐτὸν οἱ ἐγχώριοι προσηγό ρευον, εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας μεταγαγεῖν συμφω νίαν. ᾿Απειθοῦντα δὲ θεασάμενος, τῆς πρὸς αὐτὸν προφανῶς κοινωνίας ἀπέστη· ἀλλὰ χρόνου διελθόντος, ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ἀποῤῥίψας τὸν μῶμον, καὶ τῆς θείας ἑορτῆς ἀγαπήσας τὴν συμφωνίαν, ἔψαλλεν ἀληθεύων· ο Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, οἱ που ρευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου. Καὶ τοῦτο δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ διδασκαλίας κατόρθωμα. Τούτῳ πολλοὶ μὲν πολλαχοῦ σηκοὺς εὐκτηρίους ἐδείμαντο· ἐν Κυρῳ μὲν ὁ ἀδελφιδούς ᾿Αλύπιο;" Ζηνοβιανὴ δέ τις ἐν Χαλκίδι, καὶ γένει λάμπουσα, καὶ ἀρετῇ διαπρέπουσα, καὶ πλούτου περιουσία και μῶσα. Καὶ ἕτεροι δὲ οὐκ ὀλίγοι αὐτὸ τοῦτο ἔδρων, τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον ἀθλητὴν ἁρπάσαι φιλονεικοῦν τες. Τοῦτο γνοὺς ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, παρεκάλει τὸν θαυμάσιον ἐκεῖνον Εὐσέβιον, ἔρχου; αὐτῷ προσ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS espondisset : • Abite, inquit, cum iis quæ attu- nem. listis. Nos enim nullo horum indigemus, nec si egeremus acciperemus, quia vos naturalis potius cognationis, quam divini obsequii studio, hane in nos beneficentiam exercetis. Nisi enim solam generis necessitudinem spectaretis, non nobis solis impertiti hæc essetis., Hæc dicens, filium sororis cum sorore dimisit, vetans ne quid acci- peretur ex iis quæ attulerant. Sic ille extra natu- ralem positus in cœlestem migrarat conversatio- Quodnam enim, quod Deo dignus esset, manifestius afferri possit indicium, juxta ipsius Dei vocem ? « Qui enin, ait, non relinquit patrem et matrem, fratres et sorores, et uxorem et filios, non est me dignus d.. Quod si qui non relinquit indignus est, qui relinquit, et tam exacte hanc observat perfectionem, clarum est eum fuisse dignissimum, Ego vero præter hæc admiror etiam ipsius exitiam in divinis decretis diligentiam, De- testabatur enim Arii vesaniam, quæ imperatoris potentia * jilo tempore accendehatur. Abominaba- tur pariter amentiam Apollinaris. Fortiter etiam adversus eos decertabat qui cum Sabellio sentiunt, et tres hypostases in unam cogunt. Valde præ- terea aversabatur Euchitas quos vocant, qui sub monastico habitu morbo laborant Manichæorum. Zelus autem pro decretis ecclesiasticis tam ardens in illo fuit, ut etiam adversus admiran- dum et divinum virum justam dimicationem suis- ceperit. Abraames enim quidam senex erat illa solitudine, vir cano capite, sed magis cana pre- dentia, omni virtute clarus, et uberes assidue fundens lacrymas compunctionis. Is principio, quadam inductus simplicitate, primum pascha per- agere non dubitarat: ignorans, ut apparet, quæ hac de re Nicææ a Patribus fuerant constituta, et antiquæ cupiens servire consuetudini. Multi porro itidem alii eadem id temporis ignoratione labora- bant. Sed magnus Marcianus, multis sepe verbis conatus senem Abraamem (sic illum appellabant in- digenæ) ut cum Ecclesia consentiret traducere, cum reluctantem videret, aperte cum eo communicare destitit. Temporis tanen successu, divinus ille vir, abstersa macula, et in festo celebrando Ecclesiæ con- B C sensum amplexus, vere cecinit, « Beati immaculati D in via, qui ambulant in lege Domini d'. » Atque hujus præclari facinoris auctor fuit magnus Mar- cianus. Huic sane multi oratoria multis in locis ædif- carunt : in Cyro quidem sororis ejus filius Alypius: in Chalcide vero Zenobiana quædam, et genere clara, et insignis virtute, et magnis pollens divi- tiis. Idem et alii quoque faciebant non pauci, vi- ctorem illum athletam ad se rapere contendentes. Quod homo Dei cum didicisset, admirabilem Eu- sebium rogat, terroris pleno illum astringens ₫ Matth. x, 37. d · Psal. cxviii, 4.

Α εκομίσατε· ἡμεῖς γὰρ τούτων νυδενὸς οὔτε δεόμεθα, οὔτε εἰ δεοίμεθα, δεξαίμεθα· φυσικῆς γὰρ συγγε νείας, ἀλλ᾽ οὐ θείας θεραπείας πεφροντικότες τού- τοις ἡμᾶς φιλοφρονείσθαι βεβούλησθε. Εἰ γὰρ με μόνην τοῦ γένους ἐπιμᾶτε τὴν ἀγχιστείαν, οὐχ ἡμῖν μόνοις μετεδώκατε ἂν ὧν ἡνέγκατε. » Ταῦτα λέγων τὸν ἀδελφιδοῦν μετὰ τῆς ἀδελφῆς ἀπεπέμψατο, οὐδὲ βραχύ τι τῶν παρ' αὐτῶν προσενεχθέντων ὑποδε χθῆναι κελεύσας. Οὕτως ἔξω τῆς φύσεως ἦν, καὶ εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν μεταβεβήκει πολιτείαν. Ποίον γὰρ ἄν τις τούτου σαφέστερον παράσχοι παράδειγμα. ὅτι τοῦ Θεοῦ ἄξιος ἦν, κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ φωνήν ; « Ο μὴ καταλιμπάνων γάρ, φησί, και τέρα, καὶ μητέρα, καὶ ἀδελφοὺς, καὶ ἀδελφὰς, καὶ γυναῖκα, καὶ τέκνα, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Εἰ δὲ ὁ μὴ καταλιμπάνων ἀνάξιος, ὁ καταλιμπάνων, καὶ τοσαύτῃ χρώμενος ἀκριβεῖ τελειότητι, δῆλον ὡς ἀξιώτατος ἦν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτοις θαυμάζω καὶ τὴν τῶν θείων αὐτοῦ δογμάτων ἀκρίβειαν. Είδε λύττετο μὲν γὰρ τὴν ᾿Αρείου μανίαν ὑπὸ τῆς βασι λικῆς δυναστείας κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐξαπτομέ νην· ἐμυσάττετο δὲ καὶ τὴν ᾿Απολιναρίου φρενοβλά βειαν. Διεμάχετο δὲ γενναίως καὶ τοῖς τὰ Σαβελλίου φρονοῦσι, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις εἰς μίαν συν άγουσιν. Απεστρέφετο δε κομιδῇ καὶ τοὺς ὀνομαζο μένους Εὐχίτας, ἐν μοναχικῷ προσχήματι τὰ Μαν:- χαίων νοσοῦντας. Οὕτω δὲ θερμὸν εἶχε τὸν ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιαστικῶν δογμάτων ζῆλον, ὅτι καὶ πρὸς ἄν δρα θαυμάσιάν τε καὶ θεῖον δικαίαν ἀνεδέξατο μάχη. ᾿Αβραάμης τις ἦν κατὰ τὴν ἔρημον ἐκείνην, πρεσού- της ἀνὴρ, πολιὰν μὲν ἔχων τὴν τρίχα, πολιώτερον δὲ τὸ φρόνημα, ἀρετῇ πάσῃ λάμπων, καὶ ἀναβλύζων ἀεὶ τὸ τῆς κατανύξεως δάκρυον. Οὗτος καταρχάς ὑπό τινος ἁπλότητος ὑπαχθεὶς, τὸ πρῶτον ἐπιτελεῖν Ανείχετο Πάσχα · ἀγνοῶν μὲν, ὡς εἰκὸς, τὰ περὶ τούτου τοῖς Πατράσιν ἐν Νικαίᾳ νενομοθετημένα, ἔθει δὲ ἀρχαίῳ δουλεύειν αἱρούμενος. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι κατ' ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ ταύτην ἐνόσουν τὴν ἄγνοιαν. Αλλ' ὁ μέγας Μαρκιανός, πολλοῖς μὲν πολ λάκις χρησάμενος λόγοις, επειράθη τὸν πρεσβύτην Αβραάμην· οὕτω γὰρ αὐτὸν οἱ ἐγχώριοι προσηγό ρευον, εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας μεταγαγεῖν συμφω νίαν. ᾿Απειθοῦντα δὲ θεασάμενος, τῆς πρὸς αὐτὸν προφανῶς κοινωνίας ἀπέστη· ἀλλὰ χρόνου διελθόντος, ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ἀποῤῥίψας τὸν μῶμον, καὶ τῆς θείας ἑορτῆς ἀγαπήσας τὴν συμφωνίαν, ἔψαλλεν ἀληθεύων· ο Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, οἱ που ρευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου. Καὶ τοῦτο δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ διδασκαλίας κατόρθωμα. Τούτῳ πολλοὶ μὲν πολλαχοῦ σηκοὺς εὐκτηρίους ἐδείμαντο· ἐν Κυρῳ μὲν ὁ ἀδελφιδούς ᾿Αλύπιο;" Ζηνοβιανὴ δέ τις ἐν Χαλκίδι, καὶ γένει λάμπουσα, καὶ ἀρετῇ διαπρέπουσα, καὶ πλούτου περιουσία και μῶσα. Καὶ ἕτεροι δὲ οὐκ ὀλίγοι αὐτὸ τοῦτο ἔδρων, τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον ἀθλητὴν ἁρπάσαι φιλονεικοῦν τες. Τοῦτο γνοὺς ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, παρεκάλει τὸν θαυμάσιον ἐκεῖνον Εὐσέβιον, ἔρχου; αὐτῷ προσ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS espondisset : • Abite, inquit, cum iis quæ attu- nem. listis. Nos enim nullo horum indigemus, nec si egeremus acciperemus, quia vos naturalis potius cognationis, quam divini obsequii studio, hane in nos beneficentiam exercetis. Nisi enim solam generis necessitudinem spectaretis, non nobis solis impertiti hæc essetis., Hæc dicens, filium sororis cum sorore dimisit, vetans ne quid acci- peretur ex iis quæ attulerant. Sic ille extra natu- ralem positus in cœlestem migrarat conversatio- Quodnam enim, quod Deo dignus esset, manifestius afferri possit indicium, juxta ipsius Dei vocem ? « Qui enin, ait, non relinquit patrem et matrem, fratres et sorores, et uxorem et filios, non est me dignus d.. Quod si qui non relinquit indignus est, qui relinquit, et tam exacte hanc observat perfectionem, clarum est eum fuisse dignissimum, Ego vero præter hæc admiror etiam ipsius exitiam in divinis decretis diligentiam, De- testabatur enim Arii vesaniam, quæ imperatoris potentia * jilo tempore accendehatur. Abominaba- tur pariter amentiam Apollinaris. Fortiter etiam adversus eos decertabat qui cum Sabellio sentiunt, et tres hypostases in unam cogunt. Valde præ- terea aversabatur Euchitas quos vocant, qui sub monastico habitu morbo laborant Manichæorum. Zelus autem pro decretis ecclesiasticis tam ardens in illo fuit, ut etiam adversus admiran- dum et divinum virum justam dimicationem suis- ceperit. Abraames enim quidam senex erat illa solitudine, vir cano capite, sed magis cana pre- dentia, omni virtute clarus, et uberes assidue fundens lacrymas compunctionis. Is principio, quadam inductus simplicitate, primum pascha per- agere non dubitarat: ignorans, ut apparet, quæ hac de re Nicææ a Patribus fuerant constituta, et antiquæ cupiens servire consuetudini. Multi porro itidem alii eadem id temporis ignoratione labora- bant. Sed magnus Marcianus, multis sepe verbis conatus senem Abraamem (sic illum appellabant in- digenæ) ut cum Ecclesia consentiret traducere, cum reluctantem videret, aperte cum eo communicare destitit. Temporis tanen successu, divinus ille vir, abstersa macula, et in festo celebrando Ecclesiæ con- B C sensum amplexus, vere cecinit, « Beati immaculati D in via, qui ambulant in lege Domini d'. » Atque hujus præclari facinoris auctor fuit magnus Mar- cianus. Huic sane multi oratoria multis in locis ædif- carunt : in Cyro quidem sororis ejus filius Alypius: in Chalcide vero Zenobiana quædam, et genere clara, et insignis virtute, et magnis pollens divi- tiis. Idem et alii quoque faciebant non pauci, vi- ctorem illum athletam ad se rapere contendentes. Quod homo Dei cum didicisset, admirabilem Eu- sebium rogat, terroris pleno illum astringens ₫ Matth. x, 37. d · Psal. cxviii, 4.

σνεγκών δείματος παντός γέμοντας, ἐνἐκείνῳ τῷ χωρίῳ καταθεῖναι τὸ σῶμα, καὶ μηδένα διαγνώναι τὸν τάφον, πλὴν δύο τῶν συνηθεστέρων συνοίκων, μέχρις ἂν δι ἔλθῃ πολὺς ἐτῶν ἀριθμός. Καὶ τοῦτον τὸν ὅρκον ὁ θαυμά σιος ἐκεῖνος ἐπλήρωσεν ἄνθρωπος. Ἐπειδὴ γὰρηκε τοῦ νικηφόρου τὰ τέλος, καὶ χορὸς ἀγγέλων τὴν ἱερὰν ἐκεί- νην καὶ θείαν ψυχὴν εἰς τὰς ἐν οὐρανῷ μονάς μετέθηκεν, οὐ πρότερον αὐτοῦ τὴν τελευτὴν κατεμήνυσεν, ἕως μετὰ τῶν δύο τῶν γνωριμωτέρων τὸν τάφον όρύξας, καὶ τὸ σῶμα καταθεὶς, τῆς γῆς τὴν ἐπιφάνειαν έξω μάλισε. Καὶ πεντήκοντα διελθόντων ἐνιαυτῶν, ἢ πλειόνων, μυρίων συνδεδραμηκότων, καὶ διηρευνη κότων τὸ σῶμα, ἄδηλος ὁ τάφος μεμένηκεν. Επειδή δὲ ἕκαστος τῶν προειρημένων σηκῶν, ὁ μὲν ἀπο- στόλων, ὁ δὲ μαρτύρων ὑπεδέξατο λείψανα, θαρρή σαντες λοιπὸν οἱ τῆς ἐκείνου σκηνῆς καὶ διδαχῆς κληρονόμοι, πρὸ δύο τούτων ἐτῶν λάρνακα λιθίνην κατασκευάσαντες, ἐν ταύτῃ τοῦ τιμίου σώματος μετ τέθηκαν τὰ λείψανα, ἑνὸς τὸν τάφον ὑποδείξαντος· οὗτος γὰρ μόνος ἐκ τῶν τριῶν περιήν. Ζηλωτὴς δὲ γενόμενος τῆς ἐκείνου ἀρετῆς Εὐσέ βιος ὁ θαυμάσιος, πλείοσι διατέλεσε πόνοις κατατρύ χων τὸ σῶμα. Εἴκοσι γὰρ καὶ ἑκατὸν σιδήρου περι- κείμενος λίτρας, ἐπέθηκε μὲν ἑαυτῷ καὶ τὰς τοῦ θειοτάτου ᾿Αγαπητοῦ ἄλλας πεντήκοντα, προσέθηκε δὲ καὶ τὰς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ ὀγδοήκοντα. Εσχε δὲ οἰκητήριον λάκκον τινὰ ὑδάτων ἀπηλλαγμέ- νον, καὶ τριῶν ἐτῶν ἀριθμὸν τοῦτον διάγων διετέλεσε τὸν τρόπον. Εἰς τούτους δὲ ἐξέβην τοὺς λόγους, δεῖ ξαι βουλόμενος ὅσοις καὶ ἄλλοις μεγάλων κατορθω μάτων ὁ μέγας Μαρκιανὸς ἐγένετο πρόξενος. Της τούτου φιλοσοφίας ἀπώνατο καὶ Βασίλειος ὁ θαυμά- σιος, ὁ πολλοῖς ὕστερον χρόνοις παρὰ τὴν Σελευκόβη λον · πόλις δὲ αὕτη τῆς Συρίας· τὸ μοναχικὸν δει- μάμενος καταγώγιον, καὶ λάμψας μὲν ἐν πολλοῖς εἴ- δεσιν ἀρετῆς, λάμψας δὲ διαφερόντως ἐν τῷ θεοφιλεί τῆς ἀγάπης κτήματι, καὶ τῷ θείῳ τῆς φιλοξενίας κατορθώματι. "Οσους δὲ καὶ οὗτος παρέστησε τῷ Θεῷ ο ἐργάτας, ἀποστολικῶς εἰπεῖν, ἀνεπαισχύν τους, ὀρθοτομοῦντας τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ο τίς ἂν ῥᾳδίως ἀριθμήσειεν; Ἵνα γὰρ τοὺς ἄλλους ἐπὶ τοῦ παρόντος παραλίπω, εὐφημίας μὲν ὄντας ἀξίους, μῆκος δὲ ἐμποιοῦντας τῷ διηγήματι, ἑνὸς τούτων καὶ μόνου μνησθήσομαι. Εγένετό τις τούτου φοιτη τῆς, Σαβῖνον δὲ αὐτὸν προσηγόρευον, ὃς πόνοις μυ- ρίοις τὸ σῶμα κατεδαπάνησεν. Οὔτε γὰρ ἄρτου, οὔτε ὅψου τινὸς μετελάμβανε τροφὴ δὲ ἦν αὐτῷ ἄλευρον ὕδατι δευόμενον. Μιγνύναι δὲ οὕτως ειώθει πᾶσαν τοῦ μηνός τὴν τροφὴν, ὡς εὑρωτιᾶς, καὶ πολλὴν ἐκπέμπειν τὴν δυσωδίαν. Ἐβούλετο δὲ αὐτῷ τοῦτο τῆς τοιάσδε τροφῆς τὸ εἶδος αμβλύνειν τοῦ σώματος τὰς ὀρέξεις, καὶ τῇ δυσωδία τῆς τροφῆς μαραίνειν τὴν ἡδονήν. Οὕτω δὲ καθ᾿ ἑαυτὸν διάγων, εἴ ποτέ τις τῶν γνωρίμων ἀφίκετο, τῶν παρατιθε- μένων ἁπάντων ἁπλοϊκῶς μετελάμβανε. Τοσαύτην δὲ χάριν θεόθεν ἐδέξατο, ὡς γυναῖκά τινα τῶν ἐπι- σήμων, καὶ ἐπὶ γένει καὶ πλούτῳ σεμνυνομένων, ο RELIGIOSA HISTORIA, A jurejurando, ut corpus suum illo in loco deponat, B et sepulcrum 1148, nisi post longam amorum seriem, nemo sciat, præter domesticos duos cæle- ris familiariores. Jusjurandum autem prorsus im- plevit homo ille admirabilis. Nam simul ac victor egregius vita functus est, et angelorum chorus sacram illam divinamque animam in cœlestium slibus collocavit, non prius ejus obitum indica- vit, quam cum duobus illis familiaritate conjun- ctioribus facta fossa, et corpore deposito, terræ superficiem complanasset. Unde quinquaginta post annos vel plures elapsos, cum eo profecti plurimi corpus diligenter investigassent, ignotum manşit sepulcrum. Postquam autem unumquodque ex præ- dictis oratoriis, hoc quidem apostolorum, illud vero martyrum accepit reliquias, secure deinceps ejus cellula doctrinæque hæredes in arcam lapi- deam, biennio ante constructam, pretiosi corporis reliquias transtulerunt, uno, qui ex tribus illis solus superstes erat, sepulcrum ostendente. D immensis laboribus macerabat. Nam neque pauis, Ejus porro virtutis æmulator admirabilis Euse- bins corpus plurimis laboribus affligere non de- stitit. Nam cum ferri centum et viginti libras cor- pori haberet impositas, sibi alias imposuit divini Agapeti quinquaginta : quin et magni quoque Mar- ciani alias adjecit octoginta. Eratque ei donici- lium lacus quidam aquis vacuus, in quo tres annos hujusmodi vitam duxit. Ad hæc autem explicanda eo sum digressus, ut ostenderem quanı multis aliis eximiarum virtutum auctor fuerit ma- C gnus Marcianus. Hujus philosophiæ fructum quoque percepit admirandus ille Basilius, qui longo post tempore apud Seleucobelum Syriæ urbem mona- sticum exstruxit habitaculum, et cum in multis generibus virtutum enituerit, tum maxime in Deo longe gratissima possessione charitatis, et in divino opere hospitalitatis. Quam multos autem hic quoque Deo exhibuerit operarios inconfusi- biles, ut cuin Apostolo dicam, recte tractantes verbum. veritatis, quis facile enumeret ? Nam ut alios in præsentia prætermittam, laude quidem dignos, sed qui prolixam redderent narrationem, unum duntaxat commemorabo. Fuit inter ejus discipulos quidam Sabinus nomine, qui corpus F1 Timoth, 11, 13. • . neque obsonii ullo genere vescebatur: sed cibus illi erat farina aqua in hunc modum madefacta. Solebat totum unius mensis cibum de industria miscere, ut situm contraheret, et male oleret. Cupiebat enim hoc genere alimenti hebetari corporis appe- titus, * et illius fetore obtundi voluptatem. Cum autem ipse sic viveret, si quis tamen ex amicis ad eum aliquando veniret, iis quæ apposita erant, sine delectu vescebatur. Tantam igitur a Deo ad- eptus est gratiam, ut mulier quædam Antiochena, genere nobilis, et opibus ferens, ad cum confu- gerit, regaritque ut ftiæ a demone vexatze opem

σνεγκών δείματος παντός γέμοντας, ἐνἐκείνῳ τῷ χωρίῳ καταθεῖναι τὸ σῶμα, καὶ μηδένα διαγνώναι τὸν τάφον, πλὴν δύο τῶν συνηθεστέρων συνοίκων, μέχρις ἂν δι ἔλθῃ πολὺς ἐτῶν ἀριθμός. Καὶ τοῦτον τὸν ὅρκον ὁ θαυμά σιος ἐκεῖνος ἐπλήρωσεν ἄνθρωπος. Ἐπειδὴ γὰρηκε τοῦ νικηφόρου τὰ τέλος, καὶ χορὸς ἀγγέλων τὴν ἱερὰν ἐκεί- νην καὶ θείαν ψυχὴν εἰς τὰς ἐν οὐρανῷ μονάς μετέθηκεν, οὐ πρότερον αὐτοῦ τὴν τελευτὴν κατεμήνυσεν, ἕως μετὰ τῶν δύο τῶν γνωριμωτέρων τὸν τάφον όρύξας, καὶ τὸ σῶμα καταθεὶς, τῆς γῆς τὴν ἐπιφάνειαν έξω μάλισε. Καὶ πεντήκοντα διελθόντων ἐνιαυτῶν, ἢ πλειόνων, μυρίων συνδεδραμηκότων, καὶ διηρευνη κότων τὸ σῶμα, ἄδηλος ὁ τάφος μεμένηκεν. Επειδή δὲ ἕκαστος τῶν προειρημένων σηκῶν, ὁ μὲν ἀπο- στόλων, ὁ δὲ μαρτύρων ὑπεδέξατο λείψανα, θαρρή σαντες λοιπὸν οἱ τῆς ἐκείνου σκηνῆς καὶ διδαχῆς κληρονόμοι, πρὸ δύο τούτων ἐτῶν λάρνακα λιθίνην κατασκευάσαντες, ἐν ταύτῃ τοῦ τιμίου σώματος μετ τέθηκαν τὰ λείψανα, ἑνὸς τὸν τάφον ὑποδείξαντος· οὗτος γὰρ μόνος ἐκ τῶν τριῶν περιήν. Ζηλωτὴς δὲ γενόμενος τῆς ἐκείνου ἀρετῆς Εὐσέ βιος ὁ θαυμάσιος, πλείοσι διατέλεσε πόνοις κατατρύ χων τὸ σῶμα. Εἴκοσι γὰρ καὶ ἑκατὸν σιδήρου περι- κείμενος λίτρας, ἐπέθηκε μὲν ἑαυτῷ καὶ τὰς τοῦ θειοτάτου ᾿Αγαπητοῦ ἄλλας πεντήκοντα, προσέθηκε δὲ καὶ τὰς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ ὀγδοήκοντα. Εσχε δὲ οἰκητήριον λάκκον τινὰ ὑδάτων ἀπηλλαγμέ- νον, καὶ τριῶν ἐτῶν ἀριθμὸν τοῦτον διάγων διετέλεσε τὸν τρόπον. Εἰς τούτους δὲ ἐξέβην τοὺς λόγους, δεῖ ξαι βουλόμενος ὅσοις καὶ ἄλλοις μεγάλων κατορθω μάτων ὁ μέγας Μαρκιανὸς ἐγένετο πρόξενος. Της τούτου φιλοσοφίας ἀπώνατο καὶ Βασίλειος ὁ θαυμά- σιος, ὁ πολλοῖς ὕστερον χρόνοις παρὰ τὴν Σελευκόβη λον · πόλις δὲ αὕτη τῆς Συρίας· τὸ μοναχικὸν δει- μάμενος καταγώγιον, καὶ λάμψας μὲν ἐν πολλοῖς εἴ- δεσιν ἀρετῆς, λάμψας δὲ διαφερόντως ἐν τῷ θεοφιλεί τῆς ἀγάπης κτήματι, καὶ τῷ θείῳ τῆς φιλοξενίας κατορθώματι. "Οσους δὲ καὶ οὗτος παρέστησε τῷ Θεῷ ο ἐργάτας, ἀποστολικῶς εἰπεῖν, ἀνεπαισχύν τους, ὀρθοτομοῦντας τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ο τίς ἂν ῥᾳδίως ἀριθμήσειεν; Ἵνα γὰρ τοὺς ἄλλους ἐπὶ τοῦ παρόντος παραλίπω, εὐφημίας μὲν ὄντας ἀξίους, μῆκος δὲ ἐμποιοῦντας τῷ διηγήματι, ἑνὸς τούτων καὶ μόνου μνησθήσομαι. Εγένετό τις τούτου φοιτη τῆς, Σαβῖνον δὲ αὐτὸν προσηγόρευον, ὃς πόνοις μυ- ρίοις τὸ σῶμα κατεδαπάνησεν. Οὔτε γὰρ ἄρτου, οὔτε ὅψου τινὸς μετελάμβανε τροφὴ δὲ ἦν αὐτῷ ἄλευρον ὕδατι δευόμενον. Μιγνύναι δὲ οὕτως ειώθει πᾶσαν τοῦ μηνός τὴν τροφὴν, ὡς εὑρωτιᾶς, καὶ πολλὴν ἐκπέμπειν τὴν δυσωδίαν. Ἐβούλετο δὲ αὐτῷ τοῦτο τῆς τοιάσδε τροφῆς τὸ εἶδος αμβλύνειν τοῦ σώματος τὰς ὀρέξεις, καὶ τῇ δυσωδία τῆς τροφῆς μαραίνειν τὴν ἡδονήν. Οὕτω δὲ καθ᾿ ἑαυτὸν διάγων, εἴ ποτέ τις τῶν γνωρίμων ἀφίκετο, τῶν παρατιθε- μένων ἁπάντων ἁπλοϊκῶς μετελάμβανε. Τοσαύτην δὲ χάριν θεόθεν ἐδέξατο, ὡς γυναῖκά τινα τῶν ἐπι- σήμων, καὶ ἐπὶ γένει καὶ πλούτῳ σεμνυνομένων, ο RELIGIOSA HISTORIA, A jurejurando, ut corpus suum illo in loco deponat, B et sepulcrum 1148, nisi post longam amorum seriem, nemo sciat, præter domesticos duos cæle- ris familiariores. Jusjurandum autem prorsus im- plevit homo ille admirabilis. Nam simul ac victor egregius vita functus est, et angelorum chorus sacram illam divinamque animam in cœlestium slibus collocavit, non prius ejus obitum indica- vit, quam cum duobus illis familiaritate conjun- ctioribus facta fossa, et corpore deposito, terræ superficiem complanasset. Unde quinquaginta post annos vel plures elapsos, cum eo profecti plurimi corpus diligenter investigassent, ignotum manşit sepulcrum. Postquam autem unumquodque ex præ- dictis oratoriis, hoc quidem apostolorum, illud vero martyrum accepit reliquias, secure deinceps ejus cellula doctrinæque hæredes in arcam lapi- deam, biennio ante constructam, pretiosi corporis reliquias transtulerunt, uno, qui ex tribus illis solus superstes erat, sepulcrum ostendente. D immensis laboribus macerabat. Nam neque pauis, Ejus porro virtutis æmulator admirabilis Euse- bins corpus plurimis laboribus affligere non de- stitit. Nam cum ferri centum et viginti libras cor- pori haberet impositas, sibi alias imposuit divini Agapeti quinquaginta : quin et magni quoque Mar- ciani alias adjecit octoginta. Eratque ei donici- lium lacus quidam aquis vacuus, in quo tres annos hujusmodi vitam duxit. Ad hæc autem explicanda eo sum digressus, ut ostenderem quanı multis aliis eximiarum virtutum auctor fuerit ma- C gnus Marcianus. Hujus philosophiæ fructum quoque percepit admirandus ille Basilius, qui longo post tempore apud Seleucobelum Syriæ urbem mona- sticum exstruxit habitaculum, et cum in multis generibus virtutum enituerit, tum maxime in Deo longe gratissima possessione charitatis, et in divino opere hospitalitatis. Quam multos autem hic quoque Deo exhibuerit operarios inconfusi- biles, ut cuin Apostolo dicam, recte tractantes verbum. veritatis, quis facile enumeret ? Nam ut alios in præsentia prætermittam, laude quidem dignos, sed qui prolixam redderent narrationem, unum duntaxat commemorabo. Fuit inter ejus discipulos quidam Sabinus nomine, qui corpus F1 Timoth, 11, 13. • . neque obsonii ullo genere vescebatur: sed cibus illi erat farina aqua in hunc modum madefacta. Solebat totum unius mensis cibum de industria miscere, ut situm contraheret, et male oleret. Cupiebat enim hoc genere alimenti hebetari corporis appe- titus, * et illius fetore obtundi voluptatem. Cum autem ipse sic viveret, si quis tamen ex amicis ad eum aliquando veniret, iis quæ apposita erant, sine delectu vescebatur. Tantam igitur a Deo ad- eptus est gratiam, ut mulier quædam Antiochena, genere nobilis, et opibus ferens, ad cum confu- gerit, regaritque ut ftiæ a demone vexatze opem

σνεγκών δείματος παντός γέμοντας, ἐνἐκείνῳ τῷ χωρίῳ καταθεῖναι τὸ σῶμα, καὶ μηδένα διαγνώναι τὸν τάφον, πλὴν δύο τῶν συνηθεστέρων συνοίκων, μέχρις ἂν δι ἔλθῃ πολὺς ἐτῶν ἀριθμός. Καὶ τοῦτον τὸν ὅρκον ὁ θαυμά σιος ἐκεῖνος ἐπλήρωσεν ἄνθρωπος. Ἐπειδὴ γὰρηκε τοῦ νικηφόρου τὰ τέλος, καὶ χορὸς ἀγγέλων τὴν ἱερὰν ἐκεί- νην καὶ θείαν ψυχὴν εἰς τὰς ἐν οὐρανῷ μονάς μετέθηκεν, οὐ πρότερον αὐτοῦ τὴν τελευτὴν κατεμήνυσεν, ἕως μετὰ τῶν δύο τῶν γνωριμωτέρων τὸν τάφον όρύξας, καὶ τὸ σῶμα καταθεὶς, τῆς γῆς τὴν ἐπιφάνειαν έξω μάλισε. Καὶ πεντήκοντα διελθόντων ἐνιαυτῶν, ἢ πλειόνων, μυρίων συνδεδραμηκότων, καὶ διηρευνη κότων τὸ σῶμα, ἄδηλος ὁ τάφος μεμένηκεν. Επειδή δὲ ἕκαστος τῶν προειρημένων σηκῶν, ὁ μὲν ἀπο- στόλων, ὁ δὲ μαρτύρων ὑπεδέξατο λείψανα, θαρρή σαντες λοιπὸν οἱ τῆς ἐκείνου σκηνῆς καὶ διδαχῆς κληρονόμοι, πρὸ δύο τούτων ἐτῶν λάρνακα λιθίνην κατασκευάσαντες, ἐν ταύτῃ τοῦ τιμίου σώματος μετ τέθηκαν τὰ λείψανα, ἑνὸς τὸν τάφον ὑποδείξαντος· οὗτος γὰρ μόνος ἐκ τῶν τριῶν περιήν. Ζηλωτὴς δὲ γενόμενος τῆς ἐκείνου ἀρετῆς Εὐσέ βιος ὁ θαυμάσιος, πλείοσι διατέλεσε πόνοις κατατρύ χων τὸ σῶμα. Εἴκοσι γὰρ καὶ ἑκατὸν σιδήρου περι- κείμενος λίτρας, ἐπέθηκε μὲν ἑαυτῷ καὶ τὰς τοῦ θειοτάτου ᾿Αγαπητοῦ ἄλλας πεντήκοντα, προσέθηκε δὲ καὶ τὰς τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ ὀγδοήκοντα. Εσχε δὲ οἰκητήριον λάκκον τινὰ ὑδάτων ἀπηλλαγμέ- νον, καὶ τριῶν ἐτῶν ἀριθμὸν τοῦτον διάγων διετέλεσε τὸν τρόπον. Εἰς τούτους δὲ ἐξέβην τοὺς λόγους, δεῖ ξαι βουλόμενος ὅσοις καὶ ἄλλοις μεγάλων κατορθω μάτων ὁ μέγας Μαρκιανὸς ἐγένετο πρόξενος. Της τούτου φιλοσοφίας ἀπώνατο καὶ Βασίλειος ὁ θαυμά- σιος, ὁ πολλοῖς ὕστερον χρόνοις παρὰ τὴν Σελευκόβη λον · πόλις δὲ αὕτη τῆς Συρίας· τὸ μοναχικὸν δει- μάμενος καταγώγιον, καὶ λάμψας μὲν ἐν πολλοῖς εἴ- δεσιν ἀρετῆς, λάμψας δὲ διαφερόντως ἐν τῷ θεοφιλεί τῆς ἀγάπης κτήματι, καὶ τῷ θείῳ τῆς φιλοξενίας κατορθώματι. "Οσους δὲ καὶ οὗτος παρέστησε τῷ Θεῷ ο ἐργάτας, ἀποστολικῶς εἰπεῖν, ἀνεπαισχύν τους, ὀρθοτομοῦντας τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ο τίς ἂν ῥᾳδίως ἀριθμήσειεν; Ἵνα γὰρ τοὺς ἄλλους ἐπὶ τοῦ παρόντος παραλίπω, εὐφημίας μὲν ὄντας ἀξίους, μῆκος δὲ ἐμποιοῦντας τῷ διηγήματι, ἑνὸς τούτων καὶ μόνου μνησθήσομαι. Εγένετό τις τούτου φοιτη τῆς, Σαβῖνον δὲ αὐτὸν προσηγόρευον, ὃς πόνοις μυ- ρίοις τὸ σῶμα κατεδαπάνησεν. Οὔτε γὰρ ἄρτου, οὔτε ὅψου τινὸς μετελάμβανε τροφὴ δὲ ἦν αὐτῷ ἄλευρον ὕδατι δευόμενον. Μιγνύναι δὲ οὕτως ειώθει πᾶσαν τοῦ μηνός τὴν τροφὴν, ὡς εὑρωτιᾶς, καὶ πολλὴν ἐκπέμπειν τὴν δυσωδίαν. Ἐβούλετο δὲ αὐτῷ τοῦτο τῆς τοιάσδε τροφῆς τὸ εἶδος αμβλύνειν τοῦ σώματος τὰς ὀρέξεις, καὶ τῇ δυσωδία τῆς τροφῆς μαραίνειν τὴν ἡδονήν. Οὕτω δὲ καθ᾿ ἑαυτὸν διάγων, εἴ ποτέ τις τῶν γνωρίμων ἀφίκετο, τῶν παρατιθε- μένων ἁπάντων ἁπλοϊκῶς μετελάμβανε. Τοσαύτην δὲ χάριν θεόθεν ἐδέξατο, ὡς γυναῖκά τινα τῶν ἐπι- σήμων, καὶ ἐπὶ γένει καὶ πλούτῳ σεμνυνομένων, ο RELIGIOSA HISTORIA, A jurejurando, ut corpus suum illo in loco deponat, B et sepulcrum 1148, nisi post longam amorum seriem, nemo sciat, præter domesticos duos cæle- ris familiariores. Jusjurandum autem prorsus im- plevit homo ille admirabilis. Nam simul ac victor egregius vita functus est, et angelorum chorus sacram illam divinamque animam in cœlestium slibus collocavit, non prius ejus obitum indica- vit, quam cum duobus illis familiaritate conjun- ctioribus facta fossa, et corpore deposito, terræ superficiem complanasset. Unde quinquaginta post annos vel plures elapsos, cum eo profecti plurimi corpus diligenter investigassent, ignotum manşit sepulcrum. Postquam autem unumquodque ex præ- dictis oratoriis, hoc quidem apostolorum, illud vero martyrum accepit reliquias, secure deinceps ejus cellula doctrinæque hæredes in arcam lapi- deam, biennio ante constructam, pretiosi corporis reliquias transtulerunt, uno, qui ex tribus illis solus superstes erat, sepulcrum ostendente. D immensis laboribus macerabat. Nam neque pauis, Ejus porro virtutis æmulator admirabilis Euse- bins corpus plurimis laboribus affligere non de- stitit. Nam cum ferri centum et viginti libras cor- pori haberet impositas, sibi alias imposuit divini Agapeti quinquaginta : quin et magni quoque Mar- ciani alias adjecit octoginta. Eratque ei donici- lium lacus quidam aquis vacuus, in quo tres annos hujusmodi vitam duxit. Ad hæc autem explicanda eo sum digressus, ut ostenderem quanı multis aliis eximiarum virtutum auctor fuerit ma- C gnus Marcianus. Hujus philosophiæ fructum quoque percepit admirandus ille Basilius, qui longo post tempore apud Seleucobelum Syriæ urbem mona- sticum exstruxit habitaculum, et cum in multis generibus virtutum enituerit, tum maxime in Deo longe gratissima possessione charitatis, et in divino opere hospitalitatis. Quam multos autem hic quoque Deo exhibuerit operarios inconfusi- biles, ut cuin Apostolo dicam, recte tractantes verbum. veritatis, quis facile enumeret ? Nam ut alios in præsentia prætermittam, laude quidem dignos, sed qui prolixam redderent narrationem, unum duntaxat commemorabo. Fuit inter ejus discipulos quidam Sabinus nomine, qui corpus F1 Timoth, 11, 13. • . neque obsonii ullo genere vescebatur: sed cibus illi erat farina aqua in hunc modum madefacta. Solebat totum unius mensis cibum de industria miscere, ut situm contraheret, et male oleret. Cupiebat enim hoc genere alimenti hebetari corporis appe- titus, * et illius fetore obtundi voluptatem. Cum autem ipse sic viveret, si quis tamen ex amicis ad eum aliquando veniret, iis quæ apposita erant, sine delectu vescebatur. Tantam igitur a Deo ad- eptus est gratiam, ut mulier quædam Antiochena, genere nobilis, et opibus ferens, ad cum confu- gerit, regaritque ut ftiæ a demone vexatze opem

ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων αὐτῷ προσδραμεῖν, καὶ ἱκετεῦ σαι ἐπαμῦναι τῇ θυγατρὶ ὑπὸ δαίμονος πολεμου- μένη. "Οναρ γὰρ, φησὶν, ἐθεασάμην τινὰ ἐνταῦθα δραμεῖν παρεγγυῶντα, καὶ ταῖς εὐχαῖς τοῦ τῆς μονῆς ἡγεμονεύοντος τῇ θυγατρὶ πορίσαι τὴν σωτηρίαν. Ἔλεγε τοίνυν ὁ τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, ὡς οὐκ εἴη ἔθος τὸν προστατεύοντα γυναιξί διαλέγεσθαι· ὡς δὲ ἐπέκειτο δακρύουσα ή γυνή, καὶ ὀλοφυρομένη, καὶ πικρῶς ποτνιωμένη, ἐξελήλυθε μὲν ὁ τῆς μονῆς ἡγούμενος. Εφασκε δὲ ἡ γυνὴ μὴ αὐτὸν εἶναι, ἕτερον δὲ αὐτῇ ὑποδειχθῆναι ὑπέρυθρον, ἐξανθήματά τινα κατὰ τῶν παρειῶν ἔχοντα. Ὡς δὲ ἔγνωσαν τὸν ζη τούμενον, τρίτος δὲ ἦν τῆς μονῆς, ἀλλ᾽ οὐ πρῶτος, πείσαντες αὐτὸν ἤγαγον πρὸς τὴν γυναῖκα, καὶ παρο αυτίκα ἡ μὲν ἐπέγνω τὸ πρόσωπον, ὁ δὲ πονηρὸς δαίμων βοήσας την κόρην κατέλιπε. Τοιαῦτα των τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ φοιτητῶν τὰ κατορθώματα· τοιαῦτα φυτὰ πανταχοῦ κατεφύτευσεν ὁ ἄριστος φυ- τουργός. Ἐγὼ δὲ πάλιν τούτῳ τέλος τῷ διηγήματι δεδωκώς, ἀντιβολῶ καὶ δέομαι διὰ τῆς τούτων πάν των πρεσβείας τῆς θείας ἐπικουρίας τυχεῖν. Δ' ΕΥΣΕΒΙΟΣ. - Οποίους μὲν καρποὺς ἡ ἄκαρπος ἔρημος τῷ θεῷ προσενήνοχεν, ωρίμους καὶ πεπείρους καὶ τῷ φυ τουργῷ προσφιλεῖς, καὶ τοῖς εὖ φρονοῦσι τῶν ἀν- θρώπων ερασμίους καὶ τριποθήτους, ἐν τοῖς ἤδη συγγραφεῖσιν ὑπεδείξαμεν διηγήμασιν. Ως ἂν δὲ μή τις ὑπολάβῃ τόπῳ περιγεγράφθαι τὴν ἀρετὴν, καὶ μόνην εἶναι τὴν ἔρημον εἰς τοιαύτης προσόδου φο- ρὰν ἐπιτηδείαν · φέρε λοιπὸν εἰς τὴν οἰκουμένην μεταβῶμεν τῷ λόγῳ, καὶ δείξωμεν τῇ τῆς φιλοσο φίας κτήσει ἥκιστα ταύτην ἐμποδών γινομένην. Ορος ἐστὶν ὑψηλὸν, πρὸς ἕω μὲν τῆς ᾿Αντιόχου, Βεροίας δὲ πρὸς ἑσπέραν διακείμενον, τῶν παρακει μένων ὁρῶν ὑπερκείμενον, κατὰ τὴν ἀκροτάτην κου ρυφὴν κωνοειδές μιμούμενον σχῆμα, ἀπὸ τοῦ ὕψους τὴν προσηγορίαν δεξάμενον· κορυφὴν γὰρ αὐτὸ οἰ περίοικοι προσαγορεύειν ειώθασι. Τούτου πάλαι κατ' αὐτὴν τὴν ἀκρωνυχίαν τέμενος ἦν δαιμόνων ὑπὸ τῶν γειτονευόντων λίαν τιμώμενον· πρὸς μεσημβρίαν δὲ πεδίον κολποειδὲς ὑπεστόρεσται, ἀγκῶσιν ἑκατέρω· θεν οὐ λίαν ὑψηλοῖς περιειργόμενον. Διήκουσι δὲ οὗτοι μέχρι τῆς διιππευομένης ὁδοῦ, τὰς ἑκατέρωθεν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἀνατεμνομένας υπου δεχόμενοι τρίβους. Ἐν τούτῳ χωρία καὶ μικρὰ καὶ μεγάλα κατώκισται τοῖς ἑκατέρωθεν όρεσι συνημο μένα· παρ' αὐτὰ δὲ τοῦ ὑψηλοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα, χώμη τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, τῇ δὲ εγχωρίῳ φωνῇ Τελεδᾶν αὐτὴν ὀνομάζουσιν. Άνω δὲ τῆς ὑπωρείας νάπη τίς ἐστιν οὐ λίαν προσάντης, ἀλλὰ μετρίως ἐπικλινής πρὸς τὸ πεδίον ἐκεῖνο καὶ νότον ἄνεμον ἀποβλέπουσα. Εν ταύτῃ φιλοσοφίας φροντιστήριον 'Αμμιανός τις δείματα, ἀνὴρ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀρετῆς εἰδεσι λάμπων, φρονήματι ὅτι μάλιστα μετρίῳ τοὺς ἄλλους ἐπλεονέκτει. Τεκμή- ριον δὲ, ἀποχρῶν γὰρ εἰς διδασκαλίαν οὗ τοῖς οἰκείοις μόνον θιασώταις, ἀλλὰ καὶ δὶς τοσούτοις ἐξαρχεῖν δυνάμενος, καὶ πολλάκις πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ferret. Visum enim sibi aiebat quemdam in sou- A nis, qui ut eo se conferret hortabatur, et præsidis monasterii precibus salutem filiæ procuraret. Di- cente autem illo qui responsa dabat, præsidem loqui cum mulieribus non solere, cum instaret mulier cum lacrymis et ejulatu, vehementerque obtestaretur, præscs venit. Sell negabat mulier hunc esse: alium enim sibi dicebat osten- sum fuisse, rubicundum, et qui pustulas quasdam haberet in genis. Ubi ergo cognoverunt quem quæ- rebat (erat autem is tertius monasterii, non pri- mus), adduxerunt eum ad mulierem, cujus vultu ab ea statim agnito, malus dæmon vociferans puel- lam reliquit. Hujusmodi fuere magni Marciani di- scipulorum facinora: tales plantas optimus agri- cola ubique gentium propagavit. Ego vero huic rursus narrationi finem imponens, oro et obsecro, ut horum omnium intercessione divinum auxilium adipiscar. IV. - EUSEBIUS. B Quales Deo fructus sterile desertum attulerit, tempestivos et maturos, et plantatori suo gralos, prudentibusque viris amabiles et expetendos, in suprascriptis narrationibus ostendimus: Ne quis autem loco circumscriptam esse virtutem existi- met, solamque solitudinem ad tales proventus idoneam, age orationem deinceps ad habitatas ores convertamus, easque ostendamus paranda C philosophiae impedimento non esse. Mons est præcelsus, Antiochiæ quidem situs ad orientem, Berrlaæ vero ad occidentem, vicinos supra montes eminens, coni figuram supremno cacumine referens, ab altitudiae nomen sortitus. Coryphem enim, id est verticem, appellare solent qui circumn habitant. In hujus olim sunimo apice templum erat denonum, vicinis gentibus præci. pue venerandum. Subtus ad meridiem, in sinus speciem exporrecta planities, cubitis utrinque non admodum allis circumducta : qui ad equestrem usque viam protensi, binas semitas meridie in septentrionem tendentes excipiunt. In hac planitie oppida sunt et magna et parva, mon- tibus hinc iude adjacentia; ad ipsius vero excelsi montis radices vicus maximus et populosus, quem incolae patria voce Teledam nominant. Supra in lalere montis saltus minime arduus, sed leniter inflexus, planitiem atque austrum spectans. In hoc philosophiæ scholam Ammianus quidam exstruxit, vir cum aliis virtutibus clarus, tum singulari wo- destia omnibus antecellens. Cujus rei boc argu- mentum est, quod cum doctrina polleret, quæ non solum ejus discipulis, sed totidem aliis sumi- cere posset, sape tamen ad magnum ibat Euse- bium, rogans eum atque obsecrans, ut adjutor et padotriba ac magister esse vellet palæstræ, quam D

ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων αὐτῷ προσδραμεῖν, καὶ ἱκετεῦ σαι ἐπαμῦναι τῇ θυγατρὶ ὑπὸ δαίμονος πολεμου- μένη. "Οναρ γὰρ, φησὶν, ἐθεασάμην τινὰ ἐνταῦθα δραμεῖν παρεγγυῶντα, καὶ ταῖς εὐχαῖς τοῦ τῆς μονῆς ἡγεμονεύοντος τῇ θυγατρὶ πορίσαι τὴν σωτηρίαν. Ἔλεγε τοίνυν ὁ τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, ὡς οὐκ εἴη ἔθος τὸν προστατεύοντα γυναιξί διαλέγεσθαι· ὡς δὲ ἐπέκειτο δακρύουσα ή γυνή, καὶ ὀλοφυρομένη, καὶ πικρῶς ποτνιωμένη, ἐξελήλυθε μὲν ὁ τῆς μονῆς ἡγούμενος. Εφασκε δὲ ἡ γυνὴ μὴ αὐτὸν εἶναι, ἕτερον δὲ αὐτῇ ὑποδειχθῆναι ὑπέρυθρον, ἐξανθήματά τινα κατὰ τῶν παρειῶν ἔχοντα. Ὡς δὲ ἔγνωσαν τὸν ζη τούμενον, τρίτος δὲ ἦν τῆς μονῆς, ἀλλ᾽ οὐ πρῶτος, πείσαντες αὐτὸν ἤγαγον πρὸς τὴν γυναῖκα, καὶ παρο αυτίκα ἡ μὲν ἐπέγνω τὸ πρόσωπον, ὁ δὲ πονηρὸς δαίμων βοήσας την κόρην κατέλιπε. Τοιαῦτα των τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ φοιτητῶν τὰ κατορθώματα· τοιαῦτα φυτὰ πανταχοῦ κατεφύτευσεν ὁ ἄριστος φυ- τουργός. Ἐγὼ δὲ πάλιν τούτῳ τέλος τῷ διηγήματι δεδωκώς, ἀντιβολῶ καὶ δέομαι διὰ τῆς τούτων πάν των πρεσβείας τῆς θείας ἐπικουρίας τυχεῖν. Δ' ΕΥΣΕΒΙΟΣ. - Οποίους μὲν καρποὺς ἡ ἄκαρπος ἔρημος τῷ θεῷ προσενήνοχεν, ωρίμους καὶ πεπείρους καὶ τῷ φυ τουργῷ προσφιλεῖς, καὶ τοῖς εὖ φρονοῦσι τῶν ἀν- θρώπων ερασμίους καὶ τριποθήτους, ἐν τοῖς ἤδη συγγραφεῖσιν ὑπεδείξαμεν διηγήμασιν. Ως ἂν δὲ μή τις ὑπολάβῃ τόπῳ περιγεγράφθαι τὴν ἀρετὴν, καὶ μόνην εἶναι τὴν ἔρημον εἰς τοιαύτης προσόδου φο- ρὰν ἐπιτηδείαν · φέρε λοιπὸν εἰς τὴν οἰκουμένην μεταβῶμεν τῷ λόγῳ, καὶ δείξωμεν τῇ τῆς φιλοσο φίας κτήσει ἥκιστα ταύτην ἐμποδών γινομένην. Ορος ἐστὶν ὑψηλὸν, πρὸς ἕω μὲν τῆς ᾿Αντιόχου, Βεροίας δὲ πρὸς ἑσπέραν διακείμενον, τῶν παρακει μένων ὁρῶν ὑπερκείμενον, κατὰ τὴν ἀκροτάτην κου ρυφὴν κωνοειδές μιμούμενον σχῆμα, ἀπὸ τοῦ ὕψους τὴν προσηγορίαν δεξάμενον· κορυφὴν γὰρ αὐτὸ οἰ περίοικοι προσαγορεύειν ειώθασι. Τούτου πάλαι κατ' αὐτὴν τὴν ἀκρωνυχίαν τέμενος ἦν δαιμόνων ὑπὸ τῶν γειτονευόντων λίαν τιμώμενον· πρὸς μεσημβρίαν δὲ πεδίον κολποειδὲς ὑπεστόρεσται, ἀγκῶσιν ἑκατέρω· θεν οὐ λίαν ὑψηλοῖς περιειργόμενον. Διήκουσι δὲ οὗτοι μέχρι τῆς διιππευομένης ὁδοῦ, τὰς ἑκατέρωθεν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἀνατεμνομένας υπου δεχόμενοι τρίβους. Ἐν τούτῳ χωρία καὶ μικρὰ καὶ μεγάλα κατώκισται τοῖς ἑκατέρωθεν όρεσι συνημο μένα· παρ' αὐτὰ δὲ τοῦ ὑψηλοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα, χώμη τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, τῇ δὲ εγχωρίῳ φωνῇ Τελεδᾶν αὐτὴν ὀνομάζουσιν. Άνω δὲ τῆς ὑπωρείας νάπη τίς ἐστιν οὐ λίαν προσάντης, ἀλλὰ μετρίως ἐπικλινής πρὸς τὸ πεδίον ἐκεῖνο καὶ νότον ἄνεμον ἀποβλέπουσα. Εν ταύτῃ φιλοσοφίας φροντιστήριον 'Αμμιανός τις δείματα, ἀνὴρ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀρετῆς εἰδεσι λάμπων, φρονήματι ὅτι μάλιστα μετρίῳ τοὺς ἄλλους ἐπλεονέκτει. Τεκμή- ριον δὲ, ἀποχρῶν γὰρ εἰς διδασκαλίαν οὗ τοῖς οἰκείοις μόνον θιασώταις, ἀλλὰ καὶ δὶς τοσούτοις ἐξαρχεῖν δυνάμενος, καὶ πολλάκις πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ferret. Visum enim sibi aiebat quemdam in sou- A nis, qui ut eo se conferret hortabatur, et præsidis monasterii precibus salutem filiæ procuraret. Di- cente autem illo qui responsa dabat, præsidem loqui cum mulieribus non solere, cum instaret mulier cum lacrymis et ejulatu, vehementerque obtestaretur, præscs venit. Sell negabat mulier hunc esse: alium enim sibi dicebat osten- sum fuisse, rubicundum, et qui pustulas quasdam haberet in genis. Ubi ergo cognoverunt quem quæ- rebat (erat autem is tertius monasterii, non pri- mus), adduxerunt eum ad mulierem, cujus vultu ab ea statim agnito, malus dæmon vociferans puel- lam reliquit. Hujusmodi fuere magni Marciani di- scipulorum facinora: tales plantas optimus agri- cola ubique gentium propagavit. Ego vero huic rursus narrationi finem imponens, oro et obsecro, ut horum omnium intercessione divinum auxilium adipiscar. IV. - EUSEBIUS. B Quales Deo fructus sterile desertum attulerit, tempestivos et maturos, et plantatori suo gralos, prudentibusque viris amabiles et expetendos, in suprascriptis narrationibus ostendimus: Ne quis autem loco circumscriptam esse virtutem existi- met, solamque solitudinem ad tales proventus idoneam, age orationem deinceps ad habitatas ores convertamus, easque ostendamus paranda C philosophiae impedimento non esse. Mons est præcelsus, Antiochiæ quidem situs ad orientem, Berrlaæ vero ad occidentem, vicinos supra montes eminens, coni figuram supremno cacumine referens, ab altitudiae nomen sortitus. Coryphem enim, id est verticem, appellare solent qui circumn habitant. In hujus olim sunimo apice templum erat denonum, vicinis gentibus præci. pue venerandum. Subtus ad meridiem, in sinus speciem exporrecta planities, cubitis utrinque non admodum allis circumducta : qui ad equestrem usque viam protensi, binas semitas meridie in septentrionem tendentes excipiunt. In hac planitie oppida sunt et magna et parva, mon- tibus hinc iude adjacentia; ad ipsius vero excelsi montis radices vicus maximus et populosus, quem incolae patria voce Teledam nominant. Supra in lalere montis saltus minime arduus, sed leniter inflexus, planitiem atque austrum spectans. In hoc philosophiæ scholam Ammianus quidam exstruxit, vir cum aliis virtutibus clarus, tum singulari wo- destia omnibus antecellens. Cujus rei boc argu- mentum est, quod cum doctrina polleret, quæ non solum ejus discipulis, sed totidem aliis sumi- cere posset, sape tamen ad magnum ibat Euse- bium, rogans eum atque obsecrans, ut adjutor et padotriba ac magister esse vellet palæstræ, quam D

ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων αὐτῷ προσδραμεῖν, καὶ ἱκετεῦ σαι ἐπαμῦναι τῇ θυγατρὶ ὑπὸ δαίμονος πολεμου- μένη. "Οναρ γὰρ, φησὶν, ἐθεασάμην τινὰ ἐνταῦθα δραμεῖν παρεγγυῶντα, καὶ ταῖς εὐχαῖς τοῦ τῆς μονῆς ἡγεμονεύοντος τῇ θυγατρὶ πορίσαι τὴν σωτηρίαν. Ἔλεγε τοίνυν ὁ τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, ὡς οὐκ εἴη ἔθος τὸν προστατεύοντα γυναιξί διαλέγεσθαι· ὡς δὲ ἐπέκειτο δακρύουσα ή γυνή, καὶ ὀλοφυρομένη, καὶ πικρῶς ποτνιωμένη, ἐξελήλυθε μὲν ὁ τῆς μονῆς ἡγούμενος. Εφασκε δὲ ἡ γυνὴ μὴ αὐτὸν εἶναι, ἕτερον δὲ αὐτῇ ὑποδειχθῆναι ὑπέρυθρον, ἐξανθήματά τινα κατὰ τῶν παρειῶν ἔχοντα. Ὡς δὲ ἔγνωσαν τὸν ζη τούμενον, τρίτος δὲ ἦν τῆς μονῆς, ἀλλ᾽ οὐ πρῶτος, πείσαντες αὐτὸν ἤγαγον πρὸς τὴν γυναῖκα, καὶ παρο αυτίκα ἡ μὲν ἐπέγνω τὸ πρόσωπον, ὁ δὲ πονηρὸς δαίμων βοήσας την κόρην κατέλιπε. Τοιαῦτα των τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ φοιτητῶν τὰ κατορθώματα· τοιαῦτα φυτὰ πανταχοῦ κατεφύτευσεν ὁ ἄριστος φυ- τουργός. Ἐγὼ δὲ πάλιν τούτῳ τέλος τῷ διηγήματι δεδωκώς, ἀντιβολῶ καὶ δέομαι διὰ τῆς τούτων πάν των πρεσβείας τῆς θείας ἐπικουρίας τυχεῖν. Δ' ΕΥΣΕΒΙΟΣ. - Οποίους μὲν καρποὺς ἡ ἄκαρπος ἔρημος τῷ θεῷ προσενήνοχεν, ωρίμους καὶ πεπείρους καὶ τῷ φυ τουργῷ προσφιλεῖς, καὶ τοῖς εὖ φρονοῦσι τῶν ἀν- θρώπων ερασμίους καὶ τριποθήτους, ἐν τοῖς ἤδη συγγραφεῖσιν ὑπεδείξαμεν διηγήμασιν. Ως ἂν δὲ μή τις ὑπολάβῃ τόπῳ περιγεγράφθαι τὴν ἀρετὴν, καὶ μόνην εἶναι τὴν ἔρημον εἰς τοιαύτης προσόδου φο- ρὰν ἐπιτηδείαν · φέρε λοιπὸν εἰς τὴν οἰκουμένην μεταβῶμεν τῷ λόγῳ, καὶ δείξωμεν τῇ τῆς φιλοσο φίας κτήσει ἥκιστα ταύτην ἐμποδών γινομένην. Ορος ἐστὶν ὑψηλὸν, πρὸς ἕω μὲν τῆς ᾿Αντιόχου, Βεροίας δὲ πρὸς ἑσπέραν διακείμενον, τῶν παρακει μένων ὁρῶν ὑπερκείμενον, κατὰ τὴν ἀκροτάτην κου ρυφὴν κωνοειδές μιμούμενον σχῆμα, ἀπὸ τοῦ ὕψους τὴν προσηγορίαν δεξάμενον· κορυφὴν γὰρ αὐτὸ οἰ περίοικοι προσαγορεύειν ειώθασι. Τούτου πάλαι κατ' αὐτὴν τὴν ἀκρωνυχίαν τέμενος ἦν δαιμόνων ὑπὸ τῶν γειτονευόντων λίαν τιμώμενον· πρὸς μεσημβρίαν δὲ πεδίον κολποειδὲς ὑπεστόρεσται, ἀγκῶσιν ἑκατέρω· θεν οὐ λίαν ὑψηλοῖς περιειργόμενον. Διήκουσι δὲ οὗτοι μέχρι τῆς διιππευομένης ὁδοῦ, τὰς ἑκατέρωθεν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἀνατεμνομένας υπου δεχόμενοι τρίβους. Ἐν τούτῳ χωρία καὶ μικρὰ καὶ μεγάλα κατώκισται τοῖς ἑκατέρωθεν όρεσι συνημο μένα· παρ' αὐτὰ δὲ τοῦ ὑψηλοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα, χώμη τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, τῇ δὲ εγχωρίῳ φωνῇ Τελεδᾶν αὐτὴν ὀνομάζουσιν. Άνω δὲ τῆς ὑπωρείας νάπη τίς ἐστιν οὐ λίαν προσάντης, ἀλλὰ μετρίως ἐπικλινής πρὸς τὸ πεδίον ἐκεῖνο καὶ νότον ἄνεμον ἀποβλέπουσα. Εν ταύτῃ φιλοσοφίας φροντιστήριον 'Αμμιανός τις δείματα, ἀνὴρ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀρετῆς εἰδεσι λάμπων, φρονήματι ὅτι μάλιστα μετρίῳ τοὺς ἄλλους ἐπλεονέκτει. Τεκμή- ριον δὲ, ἀποχρῶν γὰρ εἰς διδασκαλίαν οὗ τοῖς οἰκείοις μόνον θιασώταις, ἀλλὰ καὶ δὶς τοσούτοις ἐξαρχεῖν δυνάμενος, καὶ πολλάκις πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ferret. Visum enim sibi aiebat quemdam in sou- A nis, qui ut eo se conferret hortabatur, et præsidis monasterii precibus salutem filiæ procuraret. Di- cente autem illo qui responsa dabat, præsidem loqui cum mulieribus non solere, cum instaret mulier cum lacrymis et ejulatu, vehementerque obtestaretur, præscs venit. Sell negabat mulier hunc esse: alium enim sibi dicebat osten- sum fuisse, rubicundum, et qui pustulas quasdam haberet in genis. Ubi ergo cognoverunt quem quæ- rebat (erat autem is tertius monasterii, non pri- mus), adduxerunt eum ad mulierem, cujus vultu ab ea statim agnito, malus dæmon vociferans puel- lam reliquit. Hujusmodi fuere magni Marciani di- scipulorum facinora: tales plantas optimus agri- cola ubique gentium propagavit. Ego vero huic rursus narrationi finem imponens, oro et obsecro, ut horum omnium intercessione divinum auxilium adipiscar. IV. - EUSEBIUS. B Quales Deo fructus sterile desertum attulerit, tempestivos et maturos, et plantatori suo gralos, prudentibusque viris amabiles et expetendos, in suprascriptis narrationibus ostendimus: Ne quis autem loco circumscriptam esse virtutem existi- met, solamque solitudinem ad tales proventus idoneam, age orationem deinceps ad habitatas ores convertamus, easque ostendamus paranda C philosophiae impedimento non esse. Mons est præcelsus, Antiochiæ quidem situs ad orientem, Berrlaæ vero ad occidentem, vicinos supra montes eminens, coni figuram supremno cacumine referens, ab altitudiae nomen sortitus. Coryphem enim, id est verticem, appellare solent qui circumn habitant. In hujus olim sunimo apice templum erat denonum, vicinis gentibus præci. pue venerandum. Subtus ad meridiem, in sinus speciem exporrecta planities, cubitis utrinque non admodum allis circumducta : qui ad equestrem usque viam protensi, binas semitas meridie in septentrionem tendentes excipiunt. In hac planitie oppida sunt et magna et parva, mon- tibus hinc iude adjacentia; ad ipsius vero excelsi montis radices vicus maximus et populosus, quem incolae patria voce Teledam nominant. Supra in lalere montis saltus minime arduus, sed leniter inflexus, planitiem atque austrum spectans. In hoc philosophiæ scholam Ammianus quidam exstruxit, vir cum aliis virtutibus clarus, tum singulari wo- destia omnibus antecellens. Cujus rei boc argu- mentum est, quod cum doctrina polleret, quæ non solum ejus discipulis, sed totidem aliis sumi- cere posset, sape tamen ad magnum ibat Euse- bium, rogans eum atque obsecrans, ut adjutor et padotriba ac magister esse vellet palæstræ, quam D

ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων αὐτῷ προσδραμεῖν, καὶ ἱκετεῦ σαι ἐπαμῦναι τῇ θυγατρὶ ὑπὸ δαίμονος πολεμου- μένη. "Οναρ γὰρ, φησὶν, ἐθεασάμην τινὰ ἐνταῦθα δραμεῖν παρεγγυῶντα, καὶ ταῖς εὐχαῖς τοῦ τῆς μονῆς ἡγεμονεύοντος τῇ θυγατρὶ πορίσαι τὴν σωτηρίαν. Ἔλεγε τοίνυν ὁ τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, ὡς οὐκ εἴη ἔθος τὸν προστατεύοντα γυναιξί διαλέγεσθαι· ὡς δὲ ἐπέκειτο δακρύουσα ή γυνή, καὶ ὀλοφυρομένη, καὶ πικρῶς ποτνιωμένη, ἐξελήλυθε μὲν ὁ τῆς μονῆς ἡγούμενος. Εφασκε δὲ ἡ γυνὴ μὴ αὐτὸν εἶναι, ἕτερον δὲ αὐτῇ ὑποδειχθῆναι ὑπέρυθρον, ἐξανθήματά τινα κατὰ τῶν παρειῶν ἔχοντα. Ὡς δὲ ἔγνωσαν τὸν ζη τούμενον, τρίτος δὲ ἦν τῆς μονῆς, ἀλλ᾽ οὐ πρῶτος, πείσαντες αὐτὸν ἤγαγον πρὸς τὴν γυναῖκα, καὶ παρο αυτίκα ἡ μὲν ἐπέγνω τὸ πρόσωπον, ὁ δὲ πονηρὸς δαίμων βοήσας την κόρην κατέλιπε. Τοιαῦτα των τοῦ μεγάλου Μαρκιανοῦ φοιτητῶν τὰ κατορθώματα· τοιαῦτα φυτὰ πανταχοῦ κατεφύτευσεν ὁ ἄριστος φυ- τουργός. Ἐγὼ δὲ πάλιν τούτῳ τέλος τῷ διηγήματι δεδωκώς, ἀντιβολῶ καὶ δέομαι διὰ τῆς τούτων πάν των πρεσβείας τῆς θείας ἐπικουρίας τυχεῖν. Δ' ΕΥΣΕΒΙΟΣ. - Οποίους μὲν καρποὺς ἡ ἄκαρπος ἔρημος τῷ θεῷ προσενήνοχεν, ωρίμους καὶ πεπείρους καὶ τῷ φυ τουργῷ προσφιλεῖς, καὶ τοῖς εὖ φρονοῦσι τῶν ἀν- θρώπων ερασμίους καὶ τριποθήτους, ἐν τοῖς ἤδη συγγραφεῖσιν ὑπεδείξαμεν διηγήμασιν. Ως ἂν δὲ μή τις ὑπολάβῃ τόπῳ περιγεγράφθαι τὴν ἀρετὴν, καὶ μόνην εἶναι τὴν ἔρημον εἰς τοιαύτης προσόδου φο- ρὰν ἐπιτηδείαν · φέρε λοιπὸν εἰς τὴν οἰκουμένην μεταβῶμεν τῷ λόγῳ, καὶ δείξωμεν τῇ τῆς φιλοσο φίας κτήσει ἥκιστα ταύτην ἐμποδών γινομένην. Ορος ἐστὶν ὑψηλὸν, πρὸς ἕω μὲν τῆς ᾿Αντιόχου, Βεροίας δὲ πρὸς ἑσπέραν διακείμενον, τῶν παρακει μένων ὁρῶν ὑπερκείμενον, κατὰ τὴν ἀκροτάτην κου ρυφὴν κωνοειδές μιμούμενον σχῆμα, ἀπὸ τοῦ ὕψους τὴν προσηγορίαν δεξάμενον· κορυφὴν γὰρ αὐτὸ οἰ περίοικοι προσαγορεύειν ειώθασι. Τούτου πάλαι κατ' αὐτὴν τὴν ἀκρωνυχίαν τέμενος ἦν δαιμόνων ὑπὸ τῶν γειτονευόντων λίαν τιμώμενον· πρὸς μεσημβρίαν δὲ πεδίον κολποειδὲς ὑπεστόρεσται, ἀγκῶσιν ἑκατέρω· θεν οὐ λίαν ὑψηλοῖς περιειργόμενον. Διήκουσι δὲ οὗτοι μέχρι τῆς διιππευομένης ὁδοῦ, τὰς ἑκατέρωθεν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἀνατεμνομένας υπου δεχόμενοι τρίβους. Ἐν τούτῳ χωρία καὶ μικρὰ καὶ μεγάλα κατώκισται τοῖς ἑκατέρωθεν όρεσι συνημο μένα· παρ' αὐτὰ δὲ τοῦ ὑψηλοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα, χώμη τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, τῇ δὲ εγχωρίῳ φωνῇ Τελεδᾶν αὐτὴν ὀνομάζουσιν. Άνω δὲ τῆς ὑπωρείας νάπη τίς ἐστιν οὐ λίαν προσάντης, ἀλλὰ μετρίως ἐπικλινής πρὸς τὸ πεδίον ἐκεῖνο καὶ νότον ἄνεμον ἀποβλέπουσα. Εν ταύτῃ φιλοσοφίας φροντιστήριον 'Αμμιανός τις δείματα, ἀνὴρ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀρετῆς εἰδεσι λάμπων, φρονήματι ὅτι μάλιστα μετρίῳ τοὺς ἄλλους ἐπλεονέκτει. Τεκμή- ριον δὲ, ἀποχρῶν γὰρ εἰς διδασκαλίαν οὗ τοῖς οἰκείοις μόνον θιασώταις, ἀλλὰ καὶ δὶς τοσούτοις ἐξαρχεῖν δυνάμενος, καὶ πολλάκις πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ferret. Visum enim sibi aiebat quemdam in sou- A nis, qui ut eo se conferret hortabatur, et præsidis monasterii precibus salutem filiæ procuraret. Di- cente autem illo qui responsa dabat, præsidem loqui cum mulieribus non solere, cum instaret mulier cum lacrymis et ejulatu, vehementerque obtestaretur, præscs venit. Sell negabat mulier hunc esse: alium enim sibi dicebat osten- sum fuisse, rubicundum, et qui pustulas quasdam haberet in genis. Ubi ergo cognoverunt quem quæ- rebat (erat autem is tertius monasterii, non pri- mus), adduxerunt eum ad mulierem, cujus vultu ab ea statim agnito, malus dæmon vociferans puel- lam reliquit. Hujusmodi fuere magni Marciani di- scipulorum facinora: tales plantas optimus agri- cola ubique gentium propagavit. Ego vero huic rursus narrationi finem imponens, oro et obsecro, ut horum omnium intercessione divinum auxilium adipiscar. IV. - EUSEBIUS. B Quales Deo fructus sterile desertum attulerit, tempestivos et maturos, et plantatori suo gralos, prudentibusque viris amabiles et expetendos, in suprascriptis narrationibus ostendimus: Ne quis autem loco circumscriptam esse virtutem existi- met, solamque solitudinem ad tales proventus idoneam, age orationem deinceps ad habitatas ores convertamus, easque ostendamus paranda C philosophiae impedimento non esse. Mons est præcelsus, Antiochiæ quidem situs ad orientem, Berrlaæ vero ad occidentem, vicinos supra montes eminens, coni figuram supremno cacumine referens, ab altitudiae nomen sortitus. Coryphem enim, id est verticem, appellare solent qui circumn habitant. In hujus olim sunimo apice templum erat denonum, vicinis gentibus præci. pue venerandum. Subtus ad meridiem, in sinus speciem exporrecta planities, cubitis utrinque non admodum allis circumducta : qui ad equestrem usque viam protensi, binas semitas meridie in septentrionem tendentes excipiunt. In hac planitie oppida sunt et magna et parva, mon- tibus hinc iude adjacentia; ad ipsius vero excelsi montis radices vicus maximus et populosus, quem incolae patria voce Teledam nominant. Supra in lalere montis saltus minime arduus, sed leniter inflexus, planitiem atque austrum spectans. In hoc philosophiæ scholam Ammianus quidam exstruxit, vir cum aliis virtutibus clarus, tum singulari wo- destia omnibus antecellens. Cujus rei boc argu- mentum est, quod cum doctrina polleret, quæ non solum ejus discipulis, sed totidem aliis sumi- cere posset, sape tamen ad magnum ibat Euse- bium, rogans eum atque obsecrans, ut adjutor et padotriba ac magister esse vellet palæstræ, quam D

έδραμε, συνεργὸν λαβεῖν ἱκετεύων, καὶ τῆς ὑπ' αὐτοῦ Α παγείσης παλαίστρας παιδοτρίβην τε καὶ διδάσκα. λον. Αφειστήκει δὲ σταδίους πέντε καὶ εἴκοσιν, ἐν οἰκήματι σμικρῷ τινι λίαν, οὐδὲ φωταγωγούς ἔχοντι καθειργμένος. Ἐποδήγησε δὲ αὐτὸν πρὸ; ταύτην τὴν ἀρετὴν Μαριανὸς ὁ τούτου μὲν θεῖος, τοῦ δὲ Θεοῦ πιστὸς θεράπων. Αρκεῖ γὰρ τοσοῦτον εἰπεῖν, ἐπεὶ καὶ Μωσὴν τὸν μέγαν τῇ ἐπωνυμίᾳ ταύτῃ τετίμηκεν ὁ Δεσπότης. Οὗτος ὁ Μαριανὸς, τοῦ θείου γευσάμενος ἔρωτος, οὐκ ἠθέλησε μόνος τοῖς ἀγαθοῖς ἐντρυφᾶν, ἀλλὰ πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους συνεραστὰς ἐποιήσατο, ἐθήρευσε δὲ καὶ τὸν μέγαν Εὐσέβιον, καὶ τὸν τούτου ἀδελφὸν, καὶ κατὰ τὸν βίον ὄντα γε ἀδελφόν. Οὐκ εύλογον γὰρ ᾠήθη, τοὺς μὲν οὐδὲν αὐτῷ διαφέροντας ἀγρεῦσαι πρὸς ἀρετήν, τοὺς δὲ ἀδελφιδοῦς ἀναγρεύ- τους καταλιπεῖν. Τούτους ἀμφοτέρους ἐν οἰκίσκῳ β καθείρξας βραχεῖ, τὴν ἀγγελικὴν πολιτείαν ἐπαίδευ σεν. ᾿Αλλὰ τῷ μὲν ἀδελφῷ νόσος προσγενομένη τὸν δρόμον ἐκεῖνον διέκοψεν· ἠκολούθει δὲ τῇ νόσῳ καὶ βιώσας ἡμέρας, τοῦ βίου τὸ τέλος ἐδέξατο. ὁ θάνατος· ὀλίγας γὰρ μετὰ τὴν ἐκεῖθεν ἔξοδον δια- Διέμεινε δὲ ὁ μέγας Ευσέβιος παρὰ πάντα τοῦ θείου τὸν βίον, οὔτε πρός τινα διαλεγόμενος, ούτε τὸ φῶς θεώμενος, ἀλλὰ διηνεκώς καθειργμένος. Καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου δὲ τελευτὴν τοῦτον ἡσπάσατο τὸν βίον, ἕως ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος Αμμιανός πολλαῖς αὐτὸν καταθέλξας ἱκεσίαις ἀνέπεισεν· « Εἰπὲ γάρ μοι, πρὸς αὐτὸν ἔφη, ὦ ἄριστε, τίνι νομίζων ἀρέ σκειν τὸν ἐπίπονον τοῦτον καὶ αὐχμηρόν μετελήλυ θας βίον. » Τοῦ δὲν τὸν Θεὸν, ὡς εἰκὸς ἦν, δήπουθεν εἰρηκότος, τὸν καὶ τῆς ἀρετῆς νομοθέτην καὶ διδά- σκαλον· › Οὐκοῦν, ἐπειδὴ τούτου ἐμᾶς, ὁ ᾿Αμμιανὸς Εφη, εγώ σοι τρόπων ἐπιδείξω, δι' οὗ καὶ τὸν ἔρωτα · πλεῖον ἐξάψεις, καὶ τὸν ἐρώμενον θεραπεύσεις. Τὸ μὲν γὰρ πᾶσαν εἰς ἑαυτόν τινα περιστῆσαι τὴν ἐπι- μέλειαν, οὐκ ἂν, ὡς οἶμαι, φιλαυτίας διαφύγοι γρα φήν. Ο γὰρ θείος νόμος ἀγαπᾶν τὸν πέλας ὡς ἑαυ τὸν διαγορεύει· τὸ δὲ πολλοὺς εἰς κοινωνίαν τοῦ πλούτου λαβεῖν, τοῦ τῆς ἀγάπης ἐστὶ κατορθώματος ἴδιον. Ταύτην δὲ ὁ θεσπέσιος Παῦλος • νόμου πλή ρωμα» προσηγόρευσε· βοᾷ δὲ καὶ πάλιν ὁ λόγος· • Ο νόμος καὶ οἱ προφῆται ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ ἀνα- κεφαλαιοῦνται, ἐν τῷ Ἀγαπήσεις τον πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. » Καὶ ὁ Κύριος δὲ ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγε λέοις τῷ Πέτρῳ πλέον τῶν ἄλλων φιλεῖν αὐτὸν ὡμο λογηκότι, ποιμαίνειν αὐτοῦ τὰ πρόβατα παρηγ- γύησε· τοῖς δὲ τοῦτο μὴ πεποιηκόσιν ἐγκαλῶν διὰ τοῦ προφήτου βου· ' οἱ ποιμένες, μὴ ἑαυτοὺς οἱ . 'Ο ποιμένες βόσκουσιν, οὐχὶ τὰ πρόβατα νέμουσι ; » Τούτου χάριν καὶ τὸν μέγαν Ἠλίαν τοῦτον μετιόντα τὸν βίον ἐν μέσῳ στρέφεσθαι τῶν ἀσεβῶν ἐκέλευσε. Καὶ τὸν δεύτερον Ηλίαν, Ἰωάννην τὸν πάνυ, τὴν ἔρημον ἀσπαζόμενον, ταῖς τοῦ Ἰορδάνου παρέπεμψεν ὄχθαις, ἐκεῖ βαπτίζειν καὶ κηρύσσειν παρεγγυήσας. Ἐπειδὴ τοίνυν καὶ σὺ θερμὸς ἐραστὴς εἶ τοῦ πε ποιηκότος καὶ σεσωκότος Θεοῦ, πολλοὺς καὶ ἄλλους συγκατασκεύασον ἐραστάς. Τοῦτο γὰρ τῷ κοινῷ Δε σπότῃ λίαν ἐστὶ προσφιλές. Διὰ τοῦτο καὶ τὸν ! ζε RELIGIOSA HISTORIA. parvo et sine fenestris inclusus habitaculo. Ad hanc porro illum virtutem deduxerat Marianus ipsius patruus, fidelis Dei famulus : hoc enim di- cere sat fuerit, cum magnum quoque Mosem Do- minus hoc nomine honestarit. Marianus hic divi- num amorem cum degustasset, solus bouis frui noluit sed et alios multos in amore socios asci- vit, et magnum simul Eusebium, atque ejus fra- trem, illius eţiam vita vere fratrem allexit. Neque enini consentaneum existimavit, ut eos qui ad ipsum nibil attinerent incitaret ad virtutem, fratris vero filios non item. Hos ergo ambos cellula inclusos angelica vitæ præceptis erudiebat. Sed morbus fratrem invadens cursum fundaverat. Aberat autem stadiis viginti quinque C interrupit, morbumque mors est consecuta : pau- cis enim post diebus quam illinc abscesserat vitam Guiit. Permansit autem magnus Eusebius quandiu patruus vixit, nec ulli loquens, nec lucem aspici- ens, sed perpetuo inclusus. Et post illius quoque mortem, eamdem vitam duxit, donec admirabilis ille Ammianus multis precibus delinitum infſexit. ‹ Dic euim mihi, aiebat, o bone vir, * cuinam pla- cere studens laboriosam et squalidam hanc vitaṁı elegisti ? › Et cum ille, ut par erat, respondisset, ‹ Deo qui virtutis est legislator et magister. › Quoniam ergo hunc amas, inquit Ammianus, ego tibi viam ostendam, per quam et ardentius ames, et illi servias quem amas. Nam quisquis sibi soli consulit, nimiæ suæ ipsius curæ non potest, nt opinor, reprehensionem effugere. Jubet enim lex divina proximum amare ut seipsum : multis autem opes suas communicare, proprium est munus charitatis, quam divinus Paulus legis plenitu- dinem . appellavit, idemque rursus clamat : ‹ Tota lex et prophetæ in hoc sermone in suminamı rediguntur : Diliges proximum tuum sicut t ipsum s. Dominus quoque in sacris Evangeliis ↳ Petro, qui se illum præ cæteris amare professus eral, pascere oves suas præcepit. Eos vero qui hæc negligunt increpans per prophetam dicit : ‹ D pastores, nunquid pastores seipsos pascunt, Bom, x:11, 10. * Matth. SAI, 39, 40, et non oves i ? › Propterea magnum quoque Eliam, qui hanc vitam sectabatur, inter impios versari jussit, et secundum Eliam sanctissimum Joannem, qui solitudine delectabatur, ad Jordanis ripas misit ut baptizaret et prædicaret. Quoniam ergo tu quoque Deum, qui te fecit et salvavit, ardenter anias, fac alios tecum reddas amatores. Hoc enim communi Domino pergratum est. Ea de causa et Ezechielem speculatorem appellavit, peccatoribus- que testificari jussit ; et Jonam Ninivem proficisci præcepit, et cum ire nollet vinctum) transmisit. › Hæc et similia dicens, sanctum virum emollivit, b. Joan, Axt, 16. i Ezech. xxxiv, 2.

έδραμε, συνεργὸν λαβεῖν ἱκετεύων, καὶ τῆς ὑπ' αὐτοῦ Α παγείσης παλαίστρας παιδοτρίβην τε καὶ διδάσκα. λον. Αφειστήκει δὲ σταδίους πέντε καὶ εἴκοσιν, ἐν οἰκήματι σμικρῷ τινι λίαν, οὐδὲ φωταγωγούς ἔχοντι καθειργμένος. Ἐποδήγησε δὲ αὐτὸν πρὸ; ταύτην τὴν ἀρετὴν Μαριανὸς ὁ τούτου μὲν θεῖος, τοῦ δὲ Θεοῦ πιστὸς θεράπων. Αρκεῖ γὰρ τοσοῦτον εἰπεῖν, ἐπεὶ καὶ Μωσὴν τὸν μέγαν τῇ ἐπωνυμίᾳ ταύτῃ τετίμηκεν ὁ Δεσπότης. Οὗτος ὁ Μαριανὸς, τοῦ θείου γευσάμενος ἔρωτος, οὐκ ἠθέλησε μόνος τοῖς ἀγαθοῖς ἐντρυφᾶν, ἀλλὰ πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους συνεραστὰς ἐποιήσατο, ἐθήρευσε δὲ καὶ τὸν μέγαν Εὐσέβιον, καὶ τὸν τούτου ἀδελφὸν, καὶ κατὰ τὸν βίον ὄντα γε ἀδελφόν. Οὐκ εύλογον γὰρ ᾠήθη, τοὺς μὲν οὐδὲν αὐτῷ διαφέροντας ἀγρεῦσαι πρὸς ἀρετήν, τοὺς δὲ ἀδελφιδοῦς ἀναγρεύ- τους καταλιπεῖν. Τούτους ἀμφοτέρους ἐν οἰκίσκῳ β καθείρξας βραχεῖ, τὴν ἀγγελικὴν πολιτείαν ἐπαίδευ σεν. ᾿Αλλὰ τῷ μὲν ἀδελφῷ νόσος προσγενομένη τὸν δρόμον ἐκεῖνον διέκοψεν· ἠκολούθει δὲ τῇ νόσῳ καὶ βιώσας ἡμέρας, τοῦ βίου τὸ τέλος ἐδέξατο. ὁ θάνατος· ὀλίγας γὰρ μετὰ τὴν ἐκεῖθεν ἔξοδον δια- Διέμεινε δὲ ὁ μέγας Ευσέβιος παρὰ πάντα τοῦ θείου τὸν βίον, οὔτε πρός τινα διαλεγόμενος, ούτε τὸ φῶς θεώμενος, ἀλλὰ διηνεκώς καθειργμένος. Καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου δὲ τελευτὴν τοῦτον ἡσπάσατο τὸν βίον, ἕως ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος Αμμιανός πολλαῖς αὐτὸν καταθέλξας ἱκεσίαις ἀνέπεισεν· « Εἰπὲ γάρ μοι, πρὸς αὐτὸν ἔφη, ὦ ἄριστε, τίνι νομίζων ἀρέ σκειν τὸν ἐπίπονον τοῦτον καὶ αὐχμηρόν μετελήλυ θας βίον. » Τοῦ δὲν τὸν Θεὸν, ὡς εἰκὸς ἦν, δήπουθεν εἰρηκότος, τὸν καὶ τῆς ἀρετῆς νομοθέτην καὶ διδά- σκαλον· › Οὐκοῦν, ἐπειδὴ τούτου ἐμᾶς, ὁ ᾿Αμμιανὸς Εφη, εγώ σοι τρόπων ἐπιδείξω, δι' οὗ καὶ τὸν ἔρωτα · πλεῖον ἐξάψεις, καὶ τὸν ἐρώμενον θεραπεύσεις. Τὸ μὲν γὰρ πᾶσαν εἰς ἑαυτόν τινα περιστῆσαι τὴν ἐπι- μέλειαν, οὐκ ἂν, ὡς οἶμαι, φιλαυτίας διαφύγοι γρα φήν. Ο γὰρ θείος νόμος ἀγαπᾶν τὸν πέλας ὡς ἑαυ τὸν διαγορεύει· τὸ δὲ πολλοὺς εἰς κοινωνίαν τοῦ πλούτου λαβεῖν, τοῦ τῆς ἀγάπης ἐστὶ κατορθώματος ἴδιον. Ταύτην δὲ ὁ θεσπέσιος Παῦλος • νόμου πλή ρωμα» προσηγόρευσε· βοᾷ δὲ καὶ πάλιν ὁ λόγος· • Ο νόμος καὶ οἱ προφῆται ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ ἀνα- κεφαλαιοῦνται, ἐν τῷ Ἀγαπήσεις τον πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. » Καὶ ὁ Κύριος δὲ ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγε λέοις τῷ Πέτρῳ πλέον τῶν ἄλλων φιλεῖν αὐτὸν ὡμο λογηκότι, ποιμαίνειν αὐτοῦ τὰ πρόβατα παρηγ- γύησε· τοῖς δὲ τοῦτο μὴ πεποιηκόσιν ἐγκαλῶν διὰ τοῦ προφήτου βου· ' οἱ ποιμένες, μὴ ἑαυτοὺς οἱ . 'Ο ποιμένες βόσκουσιν, οὐχὶ τὰ πρόβατα νέμουσι ; » Τούτου χάριν καὶ τὸν μέγαν Ἠλίαν τοῦτον μετιόντα τὸν βίον ἐν μέσῳ στρέφεσθαι τῶν ἀσεβῶν ἐκέλευσε. Καὶ τὸν δεύτερον Ηλίαν, Ἰωάννην τὸν πάνυ, τὴν ἔρημον ἀσπαζόμενον, ταῖς τοῦ Ἰορδάνου παρέπεμψεν ὄχθαις, ἐκεῖ βαπτίζειν καὶ κηρύσσειν παρεγγυήσας. Ἐπειδὴ τοίνυν καὶ σὺ θερμὸς ἐραστὴς εἶ τοῦ πε ποιηκότος καὶ σεσωκότος Θεοῦ, πολλοὺς καὶ ἄλλους συγκατασκεύασον ἐραστάς. Τοῦτο γὰρ τῷ κοινῷ Δε σπότῃ λίαν ἐστὶ προσφιλές. Διὰ τοῦτο καὶ τὸν ! ζε RELIGIOSA HISTORIA. parvo et sine fenestris inclusus habitaculo. Ad hanc porro illum virtutem deduxerat Marianus ipsius patruus, fidelis Dei famulus : hoc enim di- cere sat fuerit, cum magnum quoque Mosem Do- minus hoc nomine honestarit. Marianus hic divi- num amorem cum degustasset, solus bouis frui noluit sed et alios multos in amore socios asci- vit, et magnum simul Eusebium, atque ejus fra- trem, illius eţiam vita vere fratrem allexit. Neque enini consentaneum existimavit, ut eos qui ad ipsum nibil attinerent incitaret ad virtutem, fratris vero filios non item. Hos ergo ambos cellula inclusos angelica vitæ præceptis erudiebat. Sed morbus fratrem invadens cursum fundaverat. Aberat autem stadiis viginti quinque C interrupit, morbumque mors est consecuta : pau- cis enim post diebus quam illinc abscesserat vitam Guiit. Permansit autem magnus Eusebius quandiu patruus vixit, nec ulli loquens, nec lucem aspici- ens, sed perpetuo inclusus. Et post illius quoque mortem, eamdem vitam duxit, donec admirabilis ille Ammianus multis precibus delinitum infſexit. ‹ Dic euim mihi, aiebat, o bone vir, * cuinam pla- cere studens laboriosam et squalidam hanc vitaṁı elegisti ? › Et cum ille, ut par erat, respondisset, ‹ Deo qui virtutis est legislator et magister. › Quoniam ergo hunc amas, inquit Ammianus, ego tibi viam ostendam, per quam et ardentius ames, et illi servias quem amas. Nam quisquis sibi soli consulit, nimiæ suæ ipsius curæ non potest, nt opinor, reprehensionem effugere. Jubet enim lex divina proximum amare ut seipsum : multis autem opes suas communicare, proprium est munus charitatis, quam divinus Paulus legis plenitu- dinem . appellavit, idemque rursus clamat : ‹ Tota lex et prophetæ in hoc sermone in suminamı rediguntur : Diliges proximum tuum sicut t ipsum s. Dominus quoque in sacris Evangeliis ↳ Petro, qui se illum præ cæteris amare professus eral, pascere oves suas præcepit. Eos vero qui hæc negligunt increpans per prophetam dicit : ‹ D pastores, nunquid pastores seipsos pascunt, Bom, x:11, 10. * Matth. SAI, 39, 40, et non oves i ? › Propterea magnum quoque Eliam, qui hanc vitam sectabatur, inter impios versari jussit, et secundum Eliam sanctissimum Joannem, qui solitudine delectabatur, ad Jordanis ripas misit ut baptizaret et prædicaret. Quoniam ergo tu quoque Deum, qui te fecit et salvavit, ardenter anias, fac alios tecum reddas amatores. Hoc enim communi Domino pergratum est. Ea de causa et Ezechielem speculatorem appellavit, peccatoribus- que testificari jussit ; et Jonam Ninivem proficisci præcepit, et cum ire nollet vinctum) transmisit. › Hæc et similia dicens, sanctum virum emollivit, b. Joan, Axt, 16. i Ezech. xxxiv, 2.

Α κιήλ προσηγόρευσε σκοπὸν, καὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς διαμαρτύρασθαι παρηγγύα· καὶ τὸν Ἰωνᾶν εἰς τὴν Νινευὶ ἐκέλευσε τρέχειν, καὶ μὴ βουλόμενον δεσμώ την παρέπεμψε. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων τὸν θεῖον κατεκήλησεν ἄνδρα, καὶ τὴν ἐθελούσιον ἐκεί την διορύξας ειρκτὴν, ἐξῆγέ τε καὶ ἀπῆγε, καὶ τῶν θιασωτών παρεδίδου τὴν ἐπιμέλειαν. Ἐγὼ δὲ οὐκ οἶδα πότερον πλέον θαυμάσω, τούτου την μετριότητα, ἢ ἐκείνου τὴν εὐπείθειαν. Καὶ γὰρ οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἐδραπέτευε, καὶ τῶν ὑπηκόων εἷς εἶναι μᾶλλον ἐβού λετο, τῆς προστασίας τὸν κίνδυνον ύφορώμενος. Καὶ ὁ μέγας Εὐσέβιος τὴν μετὰ πλειόνων διαγωγής ἀπεστρέφετο μὲν εἶξε δὲ ὅμως, καὶ τοῖς τῆς ἀγάπης δικτύοις ἀλοὺς ἐδέχετο τῆς ποίμνης τὴν ἐπιμέλειαν, καὶ ἦγε τὸν χορὸν οὐ πολλῶν λόγων εἰς διδασκαλίαν Β δεόμενος. Ήρχει γὰρ καὶ φαινόμενος ὀξὺν ἐργάζε σθαι πρὸς τὸν τῆς ἀρετῆς δρόμον καὶ τὸν ἄγαν νω θέστατον. Φασὶ δὲ αὐτὸν οἱ τεθεαμένοι, εμβριθές ἀεὶ τὸ πρόσωπον ἐσχηκέναι, καὶ δέος ἱκανὸν ἐνθεῖναι τοῖς θεωμένοις. Τροφῆς δὲ αὐτὸς μὲν διὰ τριῶν καὶ τεττάρων απήλαυεν ἡμερῶν· τοῖς δὲ συνοίκοις παρά μίαν μεταλαγχάνειν ἐκέλευε. Διηνεκῶς δὲ προσομι λεῖν τῷ Θεῷ παρηγγύα, καὶ μηδένα καιρὸν ταύτης ἄμοιρον τῆς ἐργασίας ἐᾶν· ἀλλὰ κοινῇ μὲν τὰς ὡρι· σμένας λειτουργίας ἐπιτελεῖν, τὰ δὲ ἐν μέσῳ τούτων τῆς ἡμέρας μόρια καθ' ἑαυτὸν ἕκαστον, ἢ ὑπὸ σχι τινι δένδρου, ἢ παρά τινα πέτραν, ἢ ἔνθα ἄν τίς τινος ἡσυχίας ἀπολαύοι, ἢ ἑστῶτα, ἢ κείμενον ἐπ' ἐδάφους, ἀντιβολεῖν τὸν Δεσπότην, καὶ τὴν σωτηρίαν αἰτεῖν. Οὕτω δὲ τῶν τοῦ σώματος μορίων ἔκα- στον τὴν ἀρετὴν ἐξεπαίδευσεν, ὡς ἐκεῖνα ὁρᾷν, ἃ μόνος ὁ λογισμὸς ἐπιτρέπει. Ἵνα δὲ τοῦτο δῆλον ἅπασι καταστήσω, ἑνὸς τῶν κατ' αὐτὸν μνησθήσομαι διηγήματος. Επί τινος καθῆστο πέτρας αυτός τε καὶ ᾿Αμμια νὰς ὁ θαυμάσιος, καὶ τῶν θείων Ευαγγελίων τὴν ἱστορίαν ὁ μὲν ἀνεγίνωσκεν, ὁ δὲ τῶν ἀσαφεστέρων εδήλου τὴν ἔννοιαν. Γηπόνων δέ τινων ἐν τῷ ὑπο- κειμένῳ πεδίῳ νεουργούντων τὴν γῆν, ἐπὶ ταύτην ειλκύσθη τὴν θεωρίαν ὁ μέγας Εὐσέβιος. Αμμιανοῦ δὲ τοῦ θεσπεσίου ἀνεγνωκότος τὸ εὐαγγελικόν χω ρίον, τὴν δὲ ἑρμηνείαν μαστεύοντος, ἀναλαβεῖν ἐκ- ἔλευσε τὴν ἀνάγνωσιν. ὁ μέγας Εὐσέβιος. Τοῦ δὲ εἰρηκότος, ὅτι ο Τοῖς ἀροῦσιν ἐπιτερπόμενος οὐκ ἐπήκουσας, ὡς εἰκὸς, ο νομοθετεῖ τοῖς ὀφθαλμοῖς, μήτε ἐν τῷ πεδίῳ ἐκείνῳ θεωρῆσαί ποτε, μήτε τῷ οὐρανίῳ κάλλει, καὶ τῷ τῶν ἀστέρων ἐστιαθῆναι χορῷ, ἀλλ' ἀτραπῷ χρώμενος στενωτάτῃ, ἧς τὸ μέτρον σπιθαμῆς εἶναί φασιν, ἐπὶ τὸν εὐκτήριον Ο οἶχον φερούσῃ, ἔξω ταύτης λοιπὸν βαδίσαι οὐκ ἠνέσχετο. Πλείονα δὲ ἦ τεσσαράκοντα έτη φασί μετά τοῦτον αὐτὸν διαδιῶναι τὸν νόμον. Ἵνα δὲ μετὰ τῆ; γνώμης καὶ ἀνάγκη τις αὐτὸν ἐπὶ ταῦτα καθέλης, ζώνη σιδηρᾷ τὴν ὀσφὺν καταδήσας, καὶ βαρύτατον κλοιὸν περιθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἄλλῳ τινὶ σιδήρῳ τὴν ζώνην συνήρμοσε τῷ τοῦ τραχήλου κλοιῷ, ἵνα τούτῳ τῷ τρόπῳ καμπτόμενος εἰς γῆν κατακύπτειν διην κῶς ἀναγκάζηται. Τοιαύτας ἑαυτῶν τῆς τῶν γηπόν νων εκείνων θεωρίας εισεπράξατο δίκας. Ταῦτα δέ με πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι τῶν ἐκεῖνον ἱστορηκότων, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπισταμένων, ἐδίδαξαν· δι- ηγήσατο δὲ τοῦτο αὐτὸ τὸ διήγημα ὁ πρεσβύτης ὁ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS alque ex voluntario illo carcere eluctum abluxit, „uorumque illi sodalium curam tradidit. Ego vero utrum plus admirer nescio, illiusne modestiam, an promptam hujus obedientiam. Etenim fugiebat ille principatum, et subditorum unus esse maluit, præfecturæ periculum reformidans. Et magnus Eusebius, quamvis hominum frequentiam aversa- batur, cessit tamen, et laqueis charitatis irretit:s gregis curam suscepit, chorumque duxit, ad quem docendum multis illi verbis opus non erat. Sudie ciebat enim hujus aspectus, ut vel tardissimum quemque ad virtutis cursum excitaret. * Narrant enim qui viderant, vultum ejus eam semper gravi tatem prae se tulisse, quæ ad timorem aliquem spectantibus incutiendum satis esset. Cibum autem ipse quidem post tres quatuorve dies capiebat: socios vero alternis diebus vesci juhebat. Cum Deo assidue colloqui præcipiebat, nullumque tempus ab hoc munere vacuum relinquere : sed communiter quidem praefivita olicia exsequi, intercedente autem temporis spatio unumquemque privatim, vel sub alicujus arboris umbra, vel al rupem aliquam, vel ubi quietem quisque delegerit, aut stantem, aut humi prostratum, orare Dominum et sibi salutem poscere. Singulas vero corporis partes ad virtutem erudiit, ut ea sola facerent quæ ratio permittit. Quod ut omnibus manifestum hər, ex plurimis ejus gestis unum expoŋam. Consederant in saxo quodam ipse et Ammianus, C divinorumque Evangeliorum historiam alter legebat, alter obscuriorum ejus locorum explanabat senten- tiam. Terram in subjecta planitie arantibus agricolis, ad eorum contemplationem abreptus est magnus Eusebius. Cum ergo locum evangelicum legisset divinus Ammianus, ab eoque interpretationem sciscitaretur, et repeti lectionem jubente magno Eusebio, subjecisset ille : Fortasse agricolis delecta- tus, ut apparet, non exaudiisti;, oculis suis legem deinceps imposuit, ut neque campum illum spectaret unquam, neque coli astrorumque aspectu oblectare. tur: sed angustissima ad oratorium pergens semita, cujus mensuram palmi unius fuisse aiunt, extra eam deinceps egredi non est passus. Vixisse porro illum post hanc legem tradunt annos amplius quadraginta. Atque ut cum spontanea voluntate ad hæc illum simul adigeret aliqua necessitas, lumbis zona ferrea præ- cinctis, et cervici gravissimo collari imposito, zonam collari alio ferro conjunxit, ut hoc modo inclinatus in terram assidue despicere cogeretur. Has de se pœnas exegit, quod agricolas illos esset con- templatus. Ista vero ne et alii multi docuerunt, qui illum viderant, et res ejus omnes perspectas babe- bant: sed hoc ipsum narravit senex magnus Acacius, cujus a me jam aliis in rebus facta est mentio. Aiebat autem, ex eo se percontatum aliquando, cum incurvatum sic videret, quonam suo fructu

Α κιήλ προσηγόρευσε σκοπὸν, καὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς διαμαρτύρασθαι παρηγγύα· καὶ τὸν Ἰωνᾶν εἰς τὴν Νινευὶ ἐκέλευσε τρέχειν, καὶ μὴ βουλόμενον δεσμώ την παρέπεμψε. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων τὸν θεῖον κατεκήλησεν ἄνδρα, καὶ τὴν ἐθελούσιον ἐκεί την διορύξας ειρκτὴν, ἐξῆγέ τε καὶ ἀπῆγε, καὶ τῶν θιασωτών παρεδίδου τὴν ἐπιμέλειαν. Ἐγὼ δὲ οὐκ οἶδα πότερον πλέον θαυμάσω, τούτου την μετριότητα, ἢ ἐκείνου τὴν εὐπείθειαν. Καὶ γὰρ οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἐδραπέτευε, καὶ τῶν ὑπηκόων εἷς εἶναι μᾶλλον ἐβού λετο, τῆς προστασίας τὸν κίνδυνον ύφορώμενος. Καὶ ὁ μέγας Εὐσέβιος τὴν μετὰ πλειόνων διαγωγής ἀπεστρέφετο μὲν εἶξε δὲ ὅμως, καὶ τοῖς τῆς ἀγάπης δικτύοις ἀλοὺς ἐδέχετο τῆς ποίμνης τὴν ἐπιμέλειαν, καὶ ἦγε τὸν χορὸν οὐ πολλῶν λόγων εἰς διδασκαλίαν Β δεόμενος. Ήρχει γὰρ καὶ φαινόμενος ὀξὺν ἐργάζε σθαι πρὸς τὸν τῆς ἀρετῆς δρόμον καὶ τὸν ἄγαν νω θέστατον. Φασὶ δὲ αὐτὸν οἱ τεθεαμένοι, εμβριθές ἀεὶ τὸ πρόσωπον ἐσχηκέναι, καὶ δέος ἱκανὸν ἐνθεῖναι τοῖς θεωμένοις. Τροφῆς δὲ αὐτὸς μὲν διὰ τριῶν καὶ τεττάρων απήλαυεν ἡμερῶν· τοῖς δὲ συνοίκοις παρά μίαν μεταλαγχάνειν ἐκέλευε. Διηνεκῶς δὲ προσομι λεῖν τῷ Θεῷ παρηγγύα, καὶ μηδένα καιρὸν ταύτης ἄμοιρον τῆς ἐργασίας ἐᾶν· ἀλλὰ κοινῇ μὲν τὰς ὡρι· σμένας λειτουργίας ἐπιτελεῖν, τὰ δὲ ἐν μέσῳ τούτων τῆς ἡμέρας μόρια καθ' ἑαυτὸν ἕκαστον, ἢ ὑπὸ σχι τινι δένδρου, ἢ παρά τινα πέτραν, ἢ ἔνθα ἄν τίς τινος ἡσυχίας ἀπολαύοι, ἢ ἑστῶτα, ἢ κείμενον ἐπ' ἐδάφους, ἀντιβολεῖν τὸν Δεσπότην, καὶ τὴν σωτηρίαν αἰτεῖν. Οὕτω δὲ τῶν τοῦ σώματος μορίων ἔκα- στον τὴν ἀρετὴν ἐξεπαίδευσεν, ὡς ἐκεῖνα ὁρᾷν, ἃ μόνος ὁ λογισμὸς ἐπιτρέπει. Ἵνα δὲ τοῦτο δῆλον ἅπασι καταστήσω, ἑνὸς τῶν κατ' αὐτὸν μνησθήσομαι διηγήματος. Επί τινος καθῆστο πέτρας αυτός τε καὶ ᾿Αμμια νὰς ὁ θαυμάσιος, καὶ τῶν θείων Ευαγγελίων τὴν ἱστορίαν ὁ μὲν ἀνεγίνωσκεν, ὁ δὲ τῶν ἀσαφεστέρων εδήλου τὴν ἔννοιαν. Γηπόνων δέ τινων ἐν τῷ ὑπο- κειμένῳ πεδίῳ νεουργούντων τὴν γῆν, ἐπὶ ταύτην ειλκύσθη τὴν θεωρίαν ὁ μέγας Εὐσέβιος. Αμμιανοῦ δὲ τοῦ θεσπεσίου ἀνεγνωκότος τὸ εὐαγγελικόν χω ρίον, τὴν δὲ ἑρμηνείαν μαστεύοντος, ἀναλαβεῖν ἐκ- ἔλευσε τὴν ἀνάγνωσιν. ὁ μέγας Εὐσέβιος. Τοῦ δὲ εἰρηκότος, ὅτι ο Τοῖς ἀροῦσιν ἐπιτερπόμενος οὐκ ἐπήκουσας, ὡς εἰκὸς, ο νομοθετεῖ τοῖς ὀφθαλμοῖς, μήτε ἐν τῷ πεδίῳ ἐκείνῳ θεωρῆσαί ποτε, μήτε τῷ οὐρανίῳ κάλλει, καὶ τῷ τῶν ἀστέρων ἐστιαθῆναι χορῷ, ἀλλ' ἀτραπῷ χρώμενος στενωτάτῃ, ἧς τὸ μέτρον σπιθαμῆς εἶναί φασιν, ἐπὶ τὸν εὐκτήριον Ο οἶχον φερούσῃ, ἔξω ταύτης λοιπὸν βαδίσαι οὐκ ἠνέσχετο. Πλείονα δὲ ἦ τεσσαράκοντα έτη φασί μετά τοῦτον αὐτὸν διαδιῶναι τὸν νόμον. Ἵνα δὲ μετὰ τῆ; γνώμης καὶ ἀνάγκη τις αὐτὸν ἐπὶ ταῦτα καθέλης, ζώνη σιδηρᾷ τὴν ὀσφὺν καταδήσας, καὶ βαρύτατον κλοιὸν περιθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἄλλῳ τινὶ σιδήρῳ τὴν ζώνην συνήρμοσε τῷ τοῦ τραχήλου κλοιῷ, ἵνα τούτῳ τῷ τρόπῳ καμπτόμενος εἰς γῆν κατακύπτειν διην κῶς ἀναγκάζηται. Τοιαύτας ἑαυτῶν τῆς τῶν γηπόν νων εκείνων θεωρίας εισεπράξατο δίκας. Ταῦτα δέ με πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι τῶν ἐκεῖνον ἱστορηκότων, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπισταμένων, ἐδίδαξαν· δι- ηγήσατο δὲ τοῦτο αὐτὸ τὸ διήγημα ὁ πρεσβύτης ὁ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS alque ex voluntario illo carcere eluctum abluxit, „uorumque illi sodalium curam tradidit. Ego vero utrum plus admirer nescio, illiusne modestiam, an promptam hujus obedientiam. Etenim fugiebat ille principatum, et subditorum unus esse maluit, præfecturæ periculum reformidans. Et magnus Eusebius, quamvis hominum frequentiam aversa- batur, cessit tamen, et laqueis charitatis irretit:s gregis curam suscepit, chorumque duxit, ad quem docendum multis illi verbis opus non erat. Sudie ciebat enim hujus aspectus, ut vel tardissimum quemque ad virtutis cursum excitaret. * Narrant enim qui viderant, vultum ejus eam semper gravi tatem prae se tulisse, quæ ad timorem aliquem spectantibus incutiendum satis esset. Cibum autem ipse quidem post tres quatuorve dies capiebat: socios vero alternis diebus vesci juhebat. Cum Deo assidue colloqui præcipiebat, nullumque tempus ab hoc munere vacuum relinquere : sed communiter quidem praefivita olicia exsequi, intercedente autem temporis spatio unumquemque privatim, vel sub alicujus arboris umbra, vel al rupem aliquam, vel ubi quietem quisque delegerit, aut stantem, aut humi prostratum, orare Dominum et sibi salutem poscere. Singulas vero corporis partes ad virtutem erudiit, ut ea sola facerent quæ ratio permittit. Quod ut omnibus manifestum hər, ex plurimis ejus gestis unum expoŋam. Consederant in saxo quodam ipse et Ammianus, C divinorumque Evangeliorum historiam alter legebat, alter obscuriorum ejus locorum explanabat senten- tiam. Terram in subjecta planitie arantibus agricolis, ad eorum contemplationem abreptus est magnus Eusebius. Cum ergo locum evangelicum legisset divinus Ammianus, ab eoque interpretationem sciscitaretur, et repeti lectionem jubente magno Eusebio, subjecisset ille : Fortasse agricolis delecta- tus, ut apparet, non exaudiisti;, oculis suis legem deinceps imposuit, ut neque campum illum spectaret unquam, neque coli astrorumque aspectu oblectare. tur: sed angustissima ad oratorium pergens semita, cujus mensuram palmi unius fuisse aiunt, extra eam deinceps egredi non est passus. Vixisse porro illum post hanc legem tradunt annos amplius quadraginta. Atque ut cum spontanea voluntate ad hæc illum simul adigeret aliqua necessitas, lumbis zona ferrea præ- cinctis, et cervici gravissimo collari imposito, zonam collari alio ferro conjunxit, ut hoc modo inclinatus in terram assidue despicere cogeretur. Has de se pœnas exegit, quod agricolas illos esset con- templatus. Ista vero ne et alii multi docuerunt, qui illum viderant, et res ejus omnes perspectas babe- bant: sed hoc ipsum narravit senex magnus Acacius, cujus a me jam aliis in rebus facta est mentio. Aiebat autem, ex eo se percontatum aliquando, cum incurvatum sic videret, quonam suo fructu

Α κιήλ προσηγόρευσε σκοπὸν, καὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς διαμαρτύρασθαι παρηγγύα· καὶ τὸν Ἰωνᾶν εἰς τὴν Νινευὶ ἐκέλευσε τρέχειν, καὶ μὴ βουλόμενον δεσμώ την παρέπεμψε. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων τὸν θεῖον κατεκήλησεν ἄνδρα, καὶ τὴν ἐθελούσιον ἐκεί την διορύξας ειρκτὴν, ἐξῆγέ τε καὶ ἀπῆγε, καὶ τῶν θιασωτών παρεδίδου τὴν ἐπιμέλειαν. Ἐγὼ δὲ οὐκ οἶδα πότερον πλέον θαυμάσω, τούτου την μετριότητα, ἢ ἐκείνου τὴν εὐπείθειαν. Καὶ γὰρ οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἐδραπέτευε, καὶ τῶν ὑπηκόων εἷς εἶναι μᾶλλον ἐβού λετο, τῆς προστασίας τὸν κίνδυνον ύφορώμενος. Καὶ ὁ μέγας Εὐσέβιος τὴν μετὰ πλειόνων διαγωγής ἀπεστρέφετο μὲν εἶξε δὲ ὅμως, καὶ τοῖς τῆς ἀγάπης δικτύοις ἀλοὺς ἐδέχετο τῆς ποίμνης τὴν ἐπιμέλειαν, καὶ ἦγε τὸν χορὸν οὐ πολλῶν λόγων εἰς διδασκαλίαν Β δεόμενος. Ήρχει γὰρ καὶ φαινόμενος ὀξὺν ἐργάζε σθαι πρὸς τὸν τῆς ἀρετῆς δρόμον καὶ τὸν ἄγαν νω θέστατον. Φασὶ δὲ αὐτὸν οἱ τεθεαμένοι, εμβριθές ἀεὶ τὸ πρόσωπον ἐσχηκέναι, καὶ δέος ἱκανὸν ἐνθεῖναι τοῖς θεωμένοις. Τροφῆς δὲ αὐτὸς μὲν διὰ τριῶν καὶ τεττάρων απήλαυεν ἡμερῶν· τοῖς δὲ συνοίκοις παρά μίαν μεταλαγχάνειν ἐκέλευε. Διηνεκῶς δὲ προσομι λεῖν τῷ Θεῷ παρηγγύα, καὶ μηδένα καιρὸν ταύτης ἄμοιρον τῆς ἐργασίας ἐᾶν· ἀλλὰ κοινῇ μὲν τὰς ὡρι· σμένας λειτουργίας ἐπιτελεῖν, τὰ δὲ ἐν μέσῳ τούτων τῆς ἡμέρας μόρια καθ' ἑαυτὸν ἕκαστον, ἢ ὑπὸ σχι τινι δένδρου, ἢ παρά τινα πέτραν, ἢ ἔνθα ἄν τίς τινος ἡσυχίας ἀπολαύοι, ἢ ἑστῶτα, ἢ κείμενον ἐπ' ἐδάφους, ἀντιβολεῖν τὸν Δεσπότην, καὶ τὴν σωτηρίαν αἰτεῖν. Οὕτω δὲ τῶν τοῦ σώματος μορίων ἔκα- στον τὴν ἀρετὴν ἐξεπαίδευσεν, ὡς ἐκεῖνα ὁρᾷν, ἃ μόνος ὁ λογισμὸς ἐπιτρέπει. Ἵνα δὲ τοῦτο δῆλον ἅπασι καταστήσω, ἑνὸς τῶν κατ' αὐτὸν μνησθήσομαι διηγήματος. Επί τινος καθῆστο πέτρας αυτός τε καὶ ᾿Αμμια νὰς ὁ θαυμάσιος, καὶ τῶν θείων Ευαγγελίων τὴν ἱστορίαν ὁ μὲν ἀνεγίνωσκεν, ὁ δὲ τῶν ἀσαφεστέρων εδήλου τὴν ἔννοιαν. Γηπόνων δέ τινων ἐν τῷ ὑπο- κειμένῳ πεδίῳ νεουργούντων τὴν γῆν, ἐπὶ ταύτην ειλκύσθη τὴν θεωρίαν ὁ μέγας Εὐσέβιος. Αμμιανοῦ δὲ τοῦ θεσπεσίου ἀνεγνωκότος τὸ εὐαγγελικόν χω ρίον, τὴν δὲ ἑρμηνείαν μαστεύοντος, ἀναλαβεῖν ἐκ- ἔλευσε τὴν ἀνάγνωσιν. ὁ μέγας Εὐσέβιος. Τοῦ δὲ εἰρηκότος, ὅτι ο Τοῖς ἀροῦσιν ἐπιτερπόμενος οὐκ ἐπήκουσας, ὡς εἰκὸς, ο νομοθετεῖ τοῖς ὀφθαλμοῖς, μήτε ἐν τῷ πεδίῳ ἐκείνῳ θεωρῆσαί ποτε, μήτε τῷ οὐρανίῳ κάλλει, καὶ τῷ τῶν ἀστέρων ἐστιαθῆναι χορῷ, ἀλλ' ἀτραπῷ χρώμενος στενωτάτῃ, ἧς τὸ μέτρον σπιθαμῆς εἶναί φασιν, ἐπὶ τὸν εὐκτήριον Ο οἶχον φερούσῃ, ἔξω ταύτης λοιπὸν βαδίσαι οὐκ ἠνέσχετο. Πλείονα δὲ ἦ τεσσαράκοντα έτη φασί μετά τοῦτον αὐτὸν διαδιῶναι τὸν νόμον. Ἵνα δὲ μετὰ τῆ; γνώμης καὶ ἀνάγκη τις αὐτὸν ἐπὶ ταῦτα καθέλης, ζώνη σιδηρᾷ τὴν ὀσφὺν καταδήσας, καὶ βαρύτατον κλοιὸν περιθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἄλλῳ τινὶ σιδήρῳ τὴν ζώνην συνήρμοσε τῷ τοῦ τραχήλου κλοιῷ, ἵνα τούτῳ τῷ τρόπῳ καμπτόμενος εἰς γῆν κατακύπτειν διην κῶς ἀναγκάζηται. Τοιαύτας ἑαυτῶν τῆς τῶν γηπόν νων εκείνων θεωρίας εισεπράξατο δίκας. Ταῦτα δέ με πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι τῶν ἐκεῖνον ἱστορηκότων, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπισταμένων, ἐδίδαξαν· δι- ηγήσατο δὲ τοῦτο αὐτὸ τὸ διήγημα ὁ πρεσβύτης ὁ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS alque ex voluntario illo carcere eluctum abluxit, „uorumque illi sodalium curam tradidit. Ego vero utrum plus admirer nescio, illiusne modestiam, an promptam hujus obedientiam. Etenim fugiebat ille principatum, et subditorum unus esse maluit, præfecturæ periculum reformidans. Et magnus Eusebius, quamvis hominum frequentiam aversa- batur, cessit tamen, et laqueis charitatis irretit:s gregis curam suscepit, chorumque duxit, ad quem docendum multis illi verbis opus non erat. Sudie ciebat enim hujus aspectus, ut vel tardissimum quemque ad virtutis cursum excitaret. * Narrant enim qui viderant, vultum ejus eam semper gravi tatem prae se tulisse, quæ ad timorem aliquem spectantibus incutiendum satis esset. Cibum autem ipse quidem post tres quatuorve dies capiebat: socios vero alternis diebus vesci juhebat. Cum Deo assidue colloqui præcipiebat, nullumque tempus ab hoc munere vacuum relinquere : sed communiter quidem praefivita olicia exsequi, intercedente autem temporis spatio unumquemque privatim, vel sub alicujus arboris umbra, vel al rupem aliquam, vel ubi quietem quisque delegerit, aut stantem, aut humi prostratum, orare Dominum et sibi salutem poscere. Singulas vero corporis partes ad virtutem erudiit, ut ea sola facerent quæ ratio permittit. Quod ut omnibus manifestum hər, ex plurimis ejus gestis unum expoŋam. Consederant in saxo quodam ipse et Ammianus, C divinorumque Evangeliorum historiam alter legebat, alter obscuriorum ejus locorum explanabat senten- tiam. Terram in subjecta planitie arantibus agricolis, ad eorum contemplationem abreptus est magnus Eusebius. Cum ergo locum evangelicum legisset divinus Ammianus, ab eoque interpretationem sciscitaretur, et repeti lectionem jubente magno Eusebio, subjecisset ille : Fortasse agricolis delecta- tus, ut apparet, non exaudiisti;, oculis suis legem deinceps imposuit, ut neque campum illum spectaret unquam, neque coli astrorumque aspectu oblectare. tur: sed angustissima ad oratorium pergens semita, cujus mensuram palmi unius fuisse aiunt, extra eam deinceps egredi non est passus. Vixisse porro illum post hanc legem tradunt annos amplius quadraginta. Atque ut cum spontanea voluntate ad hæc illum simul adigeret aliqua necessitas, lumbis zona ferrea præ- cinctis, et cervici gravissimo collari imposito, zonam collari alio ferro conjunxit, ut hoc modo inclinatus in terram assidue despicere cogeretur. Has de se pœnas exegit, quod agricolas illos esset con- templatus. Ista vero ne et alii multi docuerunt, qui illum viderant, et res ejus omnes perspectas babe- bant: sed hoc ipsum narravit senex magnus Acacius, cujus a me jam aliis in rebus facta est mentio. Aiebat autem, ex eo se percontatum aliquando, cum incurvatum sic videret, quonam suo fructu

μέγας 'Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐν τοῖς ἄλλοις διηγή- μασιν ἀπεμνημονεύσαμεν. Εφη δὲ καὶ ἔρεσθαι αὐτόν ποτε συγκεκυφότα θεασάμενος, ποίαν καρπούμενος δνησιν, οὔτ᾽ εἰς οὐρανὸν βλέπειν ἀνέχεται, οὔτε τὸ πε δίον ἐκεῖνο τὸ ὑποκείμενον θεωρεῖν, οὔτε τῆς στενῆς ἔξω βαδίζειν ὁδοῦ· τοῦτον δὲ φάναι, ταῦτα τεχνάζειν πρὸς τὰ τοῦ πονηροῦ μηχανήματα δαίμονος. Ἵνα γὰρ, ἔφη, μὴ περὶ μεγάλων πολεμῇ, σωφροσύνην κλέπτειν πειρώμενος, καὶ δικαιοσύνην, καὶ τὸν θυμὸν ὁπλίζων, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐξάπτων, καὶ φλεγμαίνειν τῷ τύφῳ καὶ ἐξογκοῦσθαι παρασκευάζων, καὶ ἄλλα ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς τυρεύων ψυχῆς, εἰς τὰ σμικρὰ ταῦτα με ταφέρειν πειρῶμαι τὸν πόλεμον, ἔνθα καὶ νικήτας οὐ μεγάλα λωδᾶται, καὶ ἡττηθείς καταγελαστότερος γίνεται, ἅτε δὴ μήτε ἐν τοῖς μικροῖς περιγενέσθαι δυνάμενος. Επειδή τοίνυν ἀκινδυνώτερον οἶδα τοῦτον τὸν πόλεμον· οὐ μεγάλα γὰρ ὁ ἐν τούτοις βαλλόμενος ζημιούται· ποία γὰρ βλάβη τὸ πεδίον ἰδεῖν, ἢ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατεῖναι τὸ ὄμμα; εἰς τοῦτο αὐτὸν τῆς παρατάξεως τὸ εἶδος μεθίστημι· τῇδε γὰρ οὔτε ἀνελεῖν, οὔτε βαλεῖν δύναται. Ταῦτα γὰρ οὐκ ἔστι θανατηφόρα τὰ βέλη, τῶν σιδηρῶν ἐκείνων ἀκίδων ἀπηλλαγμένα. Ταῦτα ἀκηκοέναι ὁ μέγας ἔφη Ακά- κινς, καὶ ἄγασθαι τῆς σοφίας, καὶ τὴν πολεμικὴν ὡς ἀξιάγαστών τε καὶ ἀξιομνημόνευτον τοῖς τοιάδε ήγημα. Β θαυμάσαι ἀνδρείαν αὐτοῦ καὶ ἐμπειρίαν. Οἱ χάριν μανθάνειν ἐφισμένοις καὶ τόδε προσέφερε τὸ δια Τοῦτο τὸ κλέος αὐτοῦ πάντοθε διαθέον εἷλκυσεν ἅπαντας πρὸς αὐτὸν τοὺς τῆς ἀρετῆς ἐραστάς. Αφίκοντο δὲ καὶ τοῦ θειοτάτου Ἰουλιανοῦ τοῦ πρεσ σβύτου, οὗ πρόσθεν τὸ διήγημα διεξήλθομεν, τῆς ἀρίστης * ποίμνης οἱ κτίλοι. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεσπέ σιος ἐκεῖνος ἀνὴρ τοῦ βίου τὸ τέρμα καταλαβὼν εἰς τὴν ἄνω μετέβη ζωήν, Ἰάκωβος ὁ Πέρσης, καὶ Αγρίππας, οἱ τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἡγούμενοι, πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον ἕδραμον, τοῦ ἡγεμονεύειν τὸ παλῶς ἄγεσθαι ἄμεινον ἡγησάμενοι. Τοῦ δὲ Ἰακώ- σου, οὗ καὶ πρόσθεν ἤδη ἀπεμνημόνευτα ἐν κεφα λαίῳ τούτου δείξας τὴν ἀρετὴν, καὶ νῦν τῆς ἄκρας αὐτοῦ φιλοσοφίας τεκμήριον ἐναργὲς ἀποδείξω. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεῖος Εὐσέβιος τὴν ἐντεῦθεν ἐκδημίαν ποιούμενος, αὐτὸν τοῦ ποιμνίου παρηγγύησε προστα τεύειν, καὶ παραιτούμενος τὴν κηδεμονίαν τοὺς τῆς ἐπιμελείας ἐκείνης έφιεμένους οὐκ ἔπειθεν, εἰς ἑτέ σαν έρχετο ποίμνην, νέμεσθαι μᾶλλον ἢ νέμειν αἱρού μενος, καὶ χρόνον πλεῖστον ἐπιζήσας, οὕτω τόνδε τὸν βίον κατέλυσε. Διαδέχεται τοίνυν τὴν ἡγεμονίαν ἐκείνην ᾿Αγρίππας, ἀνὴρ καὶ ἄλλοις πολλοῖς κομῶν ἀγαθοῖς, διαφερόντως δὲ τῇ τῆς ψυχῆς καθαρότητα, δι᾽ ἦν καὶ τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν δεχόμεν νος, καὶ τῷ τοῦ ἔρωτος ἐκείνου πυρσῷ πυρπολούμε νος δάκρυσι κατέβρεχε διηνεκέσι τὰς παρείας. Καὶ τούτου δὲ ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ τὴν ἔκκριτον ἐκείνην καὶ θείαν ποίμνην ἐννόμως ποιμάναντος, εἶτα τὸν βίον υπεξελθόντος, Δαυΐδης ὁ θεῖος, οὗ κἀγὼ τῆς θέας * οἱ τῆς ἀρίστης ποίμνης ἡγούμενοι : Ἰάκωβος -- ἡγούμενος, · RELIGIOSA HISTORIA. A neque calum aspicere, neque subjectum campuur intueri, neque ex angusta illa via egredi vellet : illum vero respondisse, ista se mali dæmonis machinationibus opponere. Nam ne de magnis, inquit, rebus mili bellum inferat, temperantiam et justitiam auferre nitens, iram exacuens, et con- cupiscentiam excitans, aut fastu infans et super- oia, et quæcunque moliri adversus animam meam sofet, hostem conor ad hæc parva traducere, in quibus si vicerit, non magnum damnum affert; si vincatur, magis erit ridiculus, ut qui ne in parvis quidem rebus vincere queat, Quoniam ergo bellumr hoc minore periculo geri sentio, quod leve dau- num accipiat qui in eo feritur (quid enim damni est, vel campum videre, vel oculos in cœlum attollere ?), ad hoc illam pugnæ genus transtuli, in qua ipse nee perinere potest, nec ferire. Neque enim letalia sunt hæc jacula, ut quæ ferreis illis careant aculeis. Hæc ab illo se audivisse dicebat magnus Acacius, ejusque se admiratum esse sa- pientiam bellicamque virtutem et peritiam. Quare hoc etiam scire cupientibus ut admiratione di- gnum et memorabile commemorabat. C D Coloss. nt, 5. . Hæc viri gloria eum in omnium ore versaretur, omnes virtutis cupidos ad illum trahebat. Vene- runt itaque divinissimi quoque Juliani senis, cu- jus historiam jam scripsimus, prestantissini gre- gis arietes. Postquam enim divinus illi vir fato functus ad supernam vitam migravit, Jacobus Persa, et Agrippa, gregis illius præpositi, ad magnum Eu- sebium convolarunt, recte regi salius quam regere arbitrati. Jacobi autem, cujus etiam supra memini, cum ejus virtutem summatim ostendi, nunc quoque summa philosophiæ evidens preferam argumen- tum. Nam cum abiens e vita divinus Eusebius præesse illum gregi jussisset, præfecturamque re- cusans iis non persuaderet, qui hanc ab eo susci- pi cupiebant, ad alium gregem se contulit, pasei mialens quam pascere, ibique post multos annos vilam niit. Suscepit proinde præfecturam illan Agrippa, vir tum aliis multis virtutibus ornatus, tum præcipue animæ puritate, per quam cun‣ divinam pulchritudinem assidue contemplaretur, et illius amore flagraret, perpetuis lacrymis genas rigabat. Hoc autem, cum electum illum et divinum gregan reele longo tempore parisset, vita Funcio, divinus Davides, cujus aspectu mihi quoque fruž contigit, prefecturæ successit : vir qui revera just: divinum Apostolum, mortifcaverat mein- bra quæ sunt super terram i. Tantum enim profe- cerat ex doctrina magui Eusebii, ut cum annos VARIE LECTIONES. . In Herveli codice su riptum fuisse videtur : namque vertit : qui ope timi gregis erant præfecti. ' Hæc, absunt ab Herveti versione.

μέγας 'Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐν τοῖς ἄλλοις διηγή- μασιν ἀπεμνημονεύσαμεν. Εφη δὲ καὶ ἔρεσθαι αὐτόν ποτε συγκεκυφότα θεασάμενος, ποίαν καρπούμενος δνησιν, οὔτ᾽ εἰς οὐρανὸν βλέπειν ἀνέχεται, οὔτε τὸ πε δίον ἐκεῖνο τὸ ὑποκείμενον θεωρεῖν, οὔτε τῆς στενῆς ἔξω βαδίζειν ὁδοῦ· τοῦτον δὲ φάναι, ταῦτα τεχνάζειν πρὸς τὰ τοῦ πονηροῦ μηχανήματα δαίμονος. Ἵνα γὰρ, ἔφη, μὴ περὶ μεγάλων πολεμῇ, σωφροσύνην κλέπτειν πειρώμενος, καὶ δικαιοσύνην, καὶ τὸν θυμὸν ὁπλίζων, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐξάπτων, καὶ φλεγμαίνειν τῷ τύφῳ καὶ ἐξογκοῦσθαι παρασκευάζων, καὶ ἄλλα ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς τυρεύων ψυχῆς, εἰς τὰ σμικρὰ ταῦτα με ταφέρειν πειρῶμαι τὸν πόλεμον, ἔνθα καὶ νικήτας οὐ μεγάλα λωδᾶται, καὶ ἡττηθείς καταγελαστότερος γίνεται, ἅτε δὴ μήτε ἐν τοῖς μικροῖς περιγενέσθαι δυνάμενος. Επειδή τοίνυν ἀκινδυνώτερον οἶδα τοῦτον τὸν πόλεμον· οὐ μεγάλα γὰρ ὁ ἐν τούτοις βαλλόμενος ζημιούται· ποία γὰρ βλάβη τὸ πεδίον ἰδεῖν, ἢ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατεῖναι τὸ ὄμμα; εἰς τοῦτο αὐτὸν τῆς παρατάξεως τὸ εἶδος μεθίστημι· τῇδε γὰρ οὔτε ἀνελεῖν, οὔτε βαλεῖν δύναται. Ταῦτα γὰρ οὐκ ἔστι θανατηφόρα τὰ βέλη, τῶν σιδηρῶν ἐκείνων ἀκίδων ἀπηλλαγμένα. Ταῦτα ἀκηκοέναι ὁ μέγας ἔφη Ακά- κινς, καὶ ἄγασθαι τῆς σοφίας, καὶ τὴν πολεμικὴν ὡς ἀξιάγαστών τε καὶ ἀξιομνημόνευτον τοῖς τοιάδε ήγημα. Β θαυμάσαι ἀνδρείαν αὐτοῦ καὶ ἐμπειρίαν. Οἱ χάριν μανθάνειν ἐφισμένοις καὶ τόδε προσέφερε τὸ δια Τοῦτο τὸ κλέος αὐτοῦ πάντοθε διαθέον εἷλκυσεν ἅπαντας πρὸς αὐτὸν τοὺς τῆς ἀρετῆς ἐραστάς. Αφίκοντο δὲ καὶ τοῦ θειοτάτου Ἰουλιανοῦ τοῦ πρεσ σβύτου, οὗ πρόσθεν τὸ διήγημα διεξήλθομεν, τῆς ἀρίστης * ποίμνης οἱ κτίλοι. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεσπέ σιος ἐκεῖνος ἀνὴρ τοῦ βίου τὸ τέρμα καταλαβὼν εἰς τὴν ἄνω μετέβη ζωήν, Ἰάκωβος ὁ Πέρσης, καὶ Αγρίππας, οἱ τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἡγούμενοι, πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον ἕδραμον, τοῦ ἡγεμονεύειν τὸ παλῶς ἄγεσθαι ἄμεινον ἡγησάμενοι. Τοῦ δὲ Ἰακώ- σου, οὗ καὶ πρόσθεν ἤδη ἀπεμνημόνευτα ἐν κεφα λαίῳ τούτου δείξας τὴν ἀρετὴν, καὶ νῦν τῆς ἄκρας αὐτοῦ φιλοσοφίας τεκμήριον ἐναργὲς ἀποδείξω. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεῖος Εὐσέβιος τὴν ἐντεῦθεν ἐκδημίαν ποιούμενος, αὐτὸν τοῦ ποιμνίου παρηγγύησε προστα τεύειν, καὶ παραιτούμενος τὴν κηδεμονίαν τοὺς τῆς ἐπιμελείας ἐκείνης έφιεμένους οὐκ ἔπειθεν, εἰς ἑτέ σαν έρχετο ποίμνην, νέμεσθαι μᾶλλον ἢ νέμειν αἱρού μενος, καὶ χρόνον πλεῖστον ἐπιζήσας, οὕτω τόνδε τὸν βίον κατέλυσε. Διαδέχεται τοίνυν τὴν ἡγεμονίαν ἐκείνην ᾿Αγρίππας, ἀνὴρ καὶ ἄλλοις πολλοῖς κομῶν ἀγαθοῖς, διαφερόντως δὲ τῇ τῆς ψυχῆς καθαρότητα, δι᾽ ἦν καὶ τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν δεχόμεν νος, καὶ τῷ τοῦ ἔρωτος ἐκείνου πυρσῷ πυρπολούμε νος δάκρυσι κατέβρεχε διηνεκέσι τὰς παρείας. Καὶ τούτου δὲ ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ τὴν ἔκκριτον ἐκείνην καὶ θείαν ποίμνην ἐννόμως ποιμάναντος, εἶτα τὸν βίον υπεξελθόντος, Δαυΐδης ὁ θεῖος, οὗ κἀγὼ τῆς θέας * οἱ τῆς ἀρίστης ποίμνης ἡγούμενοι : Ἰάκωβος -- ἡγούμενος, · RELIGIOSA HISTORIA. A neque calum aspicere, neque subjectum campuur intueri, neque ex angusta illa via egredi vellet : illum vero respondisse, ista se mali dæmonis machinationibus opponere. Nam ne de magnis, inquit, rebus mili bellum inferat, temperantiam et justitiam auferre nitens, iram exacuens, et con- cupiscentiam excitans, aut fastu infans et super- oia, et quæcunque moliri adversus animam meam sofet, hostem conor ad hæc parva traducere, in quibus si vicerit, non magnum damnum affert; si vincatur, magis erit ridiculus, ut qui ne in parvis quidem rebus vincere queat, Quoniam ergo bellumr hoc minore periculo geri sentio, quod leve dau- num accipiat qui in eo feritur (quid enim damni est, vel campum videre, vel oculos in cœlum attollere ?), ad hoc illam pugnæ genus transtuli, in qua ipse nee perinere potest, nec ferire. Neque enim letalia sunt hæc jacula, ut quæ ferreis illis careant aculeis. Hæc ab illo se audivisse dicebat magnus Acacius, ejusque se admiratum esse sa- pientiam bellicamque virtutem et peritiam. Quare hoc etiam scire cupientibus ut admiratione di- gnum et memorabile commemorabat. C D Coloss. nt, 5. . Hæc viri gloria eum in omnium ore versaretur, omnes virtutis cupidos ad illum trahebat. Vene- runt itaque divinissimi quoque Juliani senis, cu- jus historiam jam scripsimus, prestantissini gre- gis arietes. Postquam enim divinus illi vir fato functus ad supernam vitam migravit, Jacobus Persa, et Agrippa, gregis illius præpositi, ad magnum Eu- sebium convolarunt, recte regi salius quam regere arbitrati. Jacobi autem, cujus etiam supra memini, cum ejus virtutem summatim ostendi, nunc quoque summa philosophiæ evidens preferam argumen- tum. Nam cum abiens e vita divinus Eusebius præesse illum gregi jussisset, præfecturamque re- cusans iis non persuaderet, qui hanc ab eo susci- pi cupiebant, ad alium gregem se contulit, pasei mialens quam pascere, ibique post multos annos vilam niit. Suscepit proinde præfecturam illan Agrippa, vir tum aliis multis virtutibus ornatus, tum præcipue animæ puritate, per quam cun‣ divinam pulchritudinem assidue contemplaretur, et illius amore flagraret, perpetuis lacrymis genas rigabat. Hoc autem, cum electum illum et divinum gregan reele longo tempore parisset, vita Funcio, divinus Davides, cujus aspectu mihi quoque fruž contigit, prefecturæ successit : vir qui revera just: divinum Apostolum, mortifcaverat mein- bra quæ sunt super terram i. Tantum enim profe- cerat ex doctrina magui Eusebii, ut cum annos VARIE LECTIONES. . In Herveli codice su riptum fuisse videtur : namque vertit : qui ope timi gregis erant præfecti. ' Hæc, absunt ab Herveti versione.

μέγας 'Ακάκιος, οὗ καὶ πρόσθεν ἐν τοῖς ἄλλοις διηγή- μασιν ἀπεμνημονεύσαμεν. Εφη δὲ καὶ ἔρεσθαι αὐτόν ποτε συγκεκυφότα θεασάμενος, ποίαν καρπούμενος δνησιν, οὔτ᾽ εἰς οὐρανὸν βλέπειν ἀνέχεται, οὔτε τὸ πε δίον ἐκεῖνο τὸ ὑποκείμενον θεωρεῖν, οὔτε τῆς στενῆς ἔξω βαδίζειν ὁδοῦ· τοῦτον δὲ φάναι, ταῦτα τεχνάζειν πρὸς τὰ τοῦ πονηροῦ μηχανήματα δαίμονος. Ἵνα γὰρ, ἔφη, μὴ περὶ μεγάλων πολεμῇ, σωφροσύνην κλέπτειν πειρώμενος, καὶ δικαιοσύνην, καὶ τὸν θυμὸν ὁπλίζων, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐξάπτων, καὶ φλεγμαίνειν τῷ τύφῳ καὶ ἐξογκοῦσθαι παρασκευάζων, καὶ ἄλλα ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς τυρεύων ψυχῆς, εἰς τὰ σμικρὰ ταῦτα με ταφέρειν πειρῶμαι τὸν πόλεμον, ἔνθα καὶ νικήτας οὐ μεγάλα λωδᾶται, καὶ ἡττηθείς καταγελαστότερος γίνεται, ἅτε δὴ μήτε ἐν τοῖς μικροῖς περιγενέσθαι δυνάμενος. Επειδή τοίνυν ἀκινδυνώτερον οἶδα τοῦτον τὸν πόλεμον· οὐ μεγάλα γὰρ ὁ ἐν τούτοις βαλλόμενος ζημιούται· ποία γὰρ βλάβη τὸ πεδίον ἰδεῖν, ἢ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατεῖναι τὸ ὄμμα; εἰς τοῦτο αὐτὸν τῆς παρατάξεως τὸ εἶδος μεθίστημι· τῇδε γὰρ οὔτε ἀνελεῖν, οὔτε βαλεῖν δύναται. Ταῦτα γὰρ οὐκ ἔστι θανατηφόρα τὰ βέλη, τῶν σιδηρῶν ἐκείνων ἀκίδων ἀπηλλαγμένα. Ταῦτα ἀκηκοέναι ὁ μέγας ἔφη Ακά- κινς, καὶ ἄγασθαι τῆς σοφίας, καὶ τὴν πολεμικὴν ὡς ἀξιάγαστών τε καὶ ἀξιομνημόνευτον τοῖς τοιάδε ήγημα. Β θαυμάσαι ἀνδρείαν αὐτοῦ καὶ ἐμπειρίαν. Οἱ χάριν μανθάνειν ἐφισμένοις καὶ τόδε προσέφερε τὸ δια Τοῦτο τὸ κλέος αὐτοῦ πάντοθε διαθέον εἷλκυσεν ἅπαντας πρὸς αὐτὸν τοὺς τῆς ἀρετῆς ἐραστάς. Αφίκοντο δὲ καὶ τοῦ θειοτάτου Ἰουλιανοῦ τοῦ πρεσ σβύτου, οὗ πρόσθεν τὸ διήγημα διεξήλθομεν, τῆς ἀρίστης * ποίμνης οἱ κτίλοι. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεσπέ σιος ἐκεῖνος ἀνὴρ τοῦ βίου τὸ τέρμα καταλαβὼν εἰς τὴν ἄνω μετέβη ζωήν, Ἰάκωβος ὁ Πέρσης, καὶ Αγρίππας, οἱ τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἡγούμενοι, πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον ἕδραμον, τοῦ ἡγεμονεύειν τὸ παλῶς ἄγεσθαι ἄμεινον ἡγησάμενοι. Τοῦ δὲ Ἰακώ- σου, οὗ καὶ πρόσθεν ἤδη ἀπεμνημόνευτα ἐν κεφα λαίῳ τούτου δείξας τὴν ἀρετὴν, καὶ νῦν τῆς ἄκρας αὐτοῦ φιλοσοφίας τεκμήριον ἐναργὲς ἀποδείξω. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεῖος Εὐσέβιος τὴν ἐντεῦθεν ἐκδημίαν ποιούμενος, αὐτὸν τοῦ ποιμνίου παρηγγύησε προστα τεύειν, καὶ παραιτούμενος τὴν κηδεμονίαν τοὺς τῆς ἐπιμελείας ἐκείνης έφιεμένους οὐκ ἔπειθεν, εἰς ἑτέ σαν έρχετο ποίμνην, νέμεσθαι μᾶλλον ἢ νέμειν αἱρού μενος, καὶ χρόνον πλεῖστον ἐπιζήσας, οὕτω τόνδε τὸν βίον κατέλυσε. Διαδέχεται τοίνυν τὴν ἡγεμονίαν ἐκείνην ᾿Αγρίππας, ἀνὴρ καὶ ἄλλοις πολλοῖς κομῶν ἀγαθοῖς, διαφερόντως δὲ τῇ τῆς ψυχῆς καθαρότητα, δι᾽ ἦν καὶ τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν δεχόμεν νος, καὶ τῷ τοῦ ἔρωτος ἐκείνου πυρσῷ πυρπολούμε νος δάκρυσι κατέβρεχε διηνεκέσι τὰς παρείας. Καὶ τούτου δὲ ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ τὴν ἔκκριτον ἐκείνην καὶ θείαν ποίμνην ἐννόμως ποιμάναντος, εἶτα τὸν βίον υπεξελθόντος, Δαυΐδης ὁ θεῖος, οὗ κἀγὼ τῆς θέας * οἱ τῆς ἀρίστης ποίμνης ἡγούμενοι : Ἰάκωβος -- ἡγούμενος, · RELIGIOSA HISTORIA. A neque calum aspicere, neque subjectum campuur intueri, neque ex angusta illa via egredi vellet : illum vero respondisse, ista se mali dæmonis machinationibus opponere. Nam ne de magnis, inquit, rebus mili bellum inferat, temperantiam et justitiam auferre nitens, iram exacuens, et con- cupiscentiam excitans, aut fastu infans et super- oia, et quæcunque moliri adversus animam meam sofet, hostem conor ad hæc parva traducere, in quibus si vicerit, non magnum damnum affert; si vincatur, magis erit ridiculus, ut qui ne in parvis quidem rebus vincere queat, Quoniam ergo bellumr hoc minore periculo geri sentio, quod leve dau- num accipiat qui in eo feritur (quid enim damni est, vel campum videre, vel oculos in cœlum attollere ?), ad hoc illam pugnæ genus transtuli, in qua ipse nee perinere potest, nec ferire. Neque enim letalia sunt hæc jacula, ut quæ ferreis illis careant aculeis. Hæc ab illo se audivisse dicebat magnus Acacius, ejusque se admiratum esse sa- pientiam bellicamque virtutem et peritiam. Quare hoc etiam scire cupientibus ut admiratione di- gnum et memorabile commemorabat. C D Coloss. nt, 5. . Hæc viri gloria eum in omnium ore versaretur, omnes virtutis cupidos ad illum trahebat. Vene- runt itaque divinissimi quoque Juliani senis, cu- jus historiam jam scripsimus, prestantissini gre- gis arietes. Postquam enim divinus illi vir fato functus ad supernam vitam migravit, Jacobus Persa, et Agrippa, gregis illius præpositi, ad magnum Eu- sebium convolarunt, recte regi salius quam regere arbitrati. Jacobi autem, cujus etiam supra memini, cum ejus virtutem summatim ostendi, nunc quoque summa philosophiæ evidens preferam argumen- tum. Nam cum abiens e vita divinus Eusebius præesse illum gregi jussisset, præfecturamque re- cusans iis non persuaderet, qui hanc ab eo susci- pi cupiebant, ad alium gregem se contulit, pasei mialens quam pascere, ibique post multos annos vilam niit. Suscepit proinde præfecturam illan Agrippa, vir tum aliis multis virtutibus ornatus, tum præcipue animæ puritate, per quam cun‣ divinam pulchritudinem assidue contemplaretur, et illius amore flagraret, perpetuis lacrymis genas rigabat. Hoc autem, cum electum illum et divinum gregan reele longo tempore parisset, vita Funcio, divinus Davides, cujus aspectu mihi quoque fruž contigit, prefecturæ successit : vir qui revera just: divinum Apostolum, mortifcaverat mein- bra quæ sunt super terram i. Tantum enim profe- cerat ex doctrina magui Eusebii, ut cum annos VARIE LECTIONES. . In Herveli codice su riptum fuisse videtur : namque vertit : qui ope timi gregis erant præfecti. ' Hæc, absunt ab Herveti versione.

Δ ἀπήλαυσα, τὴν ἡγεμονίαν παρέλαβεν, ἀντ; νεκρώ σας τῷ ὄντι, κατὰ τὸν θεῖον ᾿Απόστολον, τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. Τοσοῦτον γὰρ ἀπώνατο τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας, ὡς πέντε καὶ τεσσαρά κοντα ἔτη ἐν ἐκείνῳ τῷ φροντιστηρίῳ διαγαγείν, θυμοῦ δὲ χωρὶς καὶ ὀργῆς πάντα τοῦτον διαβιῶναι τὸν χρόνον· οὐδὲ γὰρ μετὰ τὴν ἡγεμονίαν ἐθεάσατό τις αὐτὸν πώποτε τοῦδε τοῦ πάθους ἡττώμενον· καὶ ταῦτα μυρίων, ὡς εἰκὸς, ἀναγκαζόντων. "Ανδρες γὰρ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς ἐπο:· μαίνοντο, οἱ μὲν ἄκροι τὴν ἀρετὴν, καὶ τὴν ἐν οὐ ρανῷ πολιτείαν μιμούμενοι, οἱ δὲ ἄρτι πτεροφυ σαντες, καὶ τὴν γῆν ὑπερβάλλεσθαί τε καὶ ὑπερ πέτεσθαι διδασκόμενοι. Αλλ' ὅμως καὶ τοσούτων τῶν τὰ θεῖα παιδευομένων, καί τι καὶ παραβαινόν. των, ὡς εἰκὸς, οὐδὲ γὰρ τὸν ἄρτι φοιτῶντα κατορ- θοῦν ἅπαντα ῥᾴδιον, ἔμενεν ἀκίνητος, οἷά τις ἀσώματος, ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδεμιᾶς αὐτὸν προφάσεως εἰς ὀργὴν ἐγειρούσης. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀκοῇ μόνον, ἀλλὰ καὶ πείρᾳ παρ- έλαβον. Ἐπιθυμήτας γάρ ποτε τὴν ἀγέλην ἐκείνην θεάσασθαι, ἀφικόμην κοινωνούς ἔχων τῆς ἀποδημίας καὶ ἄλλους τὸν αὐτήν μοι βίον ἀσπαζομένους. *Απαντα τοίνυν τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον παρὰ τῷδε τῷ θείῳ διάγοντες, εθεώμεθα πρόσωπον οὐδε μίαν μεταβολὴν δεχόμενον, οὐδὲ νῦν μὲν διαχεόμεν νον, νῦν δὲ σκυθρωπότητι συναγόμενον, καὶ τὸ ἔμμα δέ γε ὡσαύτως οὐκ ἄλλοτε μὲν βλοσυρόν, χαροποιὸν δὲ ἄλλοτε, ἀλλ' ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ τοὺς ὀφθαλμούς μένοντας ευκοσμίας. Ικανοὶ δὲ καὶ οὗτοι τεκμηριών σαι τῆς ψυχῆς τὴν γαλήνην. Αλλ' εἰκός τινας νο- μίσαι τοιοῦτον αὐτὸν ἑωρᾶσθαι μηδεμιᾶς παρακι νούσης αἰτίας. Οι είνεκα διηγήσασθαί τι τοιούτον συμβὰν ἐφ' ἡμῶν ἀναγκάζομαι. Καθῆστο παρ' ἡμᾶς ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνήρ, τοὺς περὶ φιλοσοφίας λόγους ἀνακινῶν, καὶ τῆς εὐαγγελικής πολιτείας τὸ ἄκρον έπιζητῶν. Τοιούτων δὲ μεταξὺ γινομένων λόγων, Ολυμπιός * τις, τὸ μὲν γένος Ῥωμαῖος, τὸν δὲ τρόπον καὶ αὐτὸς ἀξιάγαστος, ἱερωσύνῃ τετιμημέν νος, καὶ τῆς ἡγεμονίας ἐκείνης τὰ δεύτερα περιέπουν, ἧκε παρ' ἡμᾶς, τοῦ θείου Δαυΐδου καταβῶν, καὶ λώβην κοινὴν τὴν ἐπιείκειαν ὀνομάζων ἐκείνην, καὶ λυμαίνεσθαι πᾶσιν αὐτοῦ τὴν πραότητα λέγων, καὶ ἄνοιαν ἀλλ' οὐκ ἐπιείκειαν τὴν ἄκραν ἐκείνην φιλο σοφίαν καλῶν. Ὁ δὲ, καθάπερ ἀδαμαντίνην ἔχων τὴν ψυχήν, εδέχετο μὲν τοὺς λόγους, οὐκ ἐκεντεῖτα δὲ ὑπὸ τῶν κεντεῖν πεφυκότων· οὐδὲ μετεβάλλετο τὸ πρόσωπον, οὐδὲ τὴν προκειμένην ἡφίει διάλεξιν, ἀλλὰ μετὰ πραείας φωνῆς, καὶ λόγων τὴν τῆς ψυχῆς μηνυόντων αἰθρίαν, τὸν πρεσβύτην ἐκεῖνον ἀπέπεμ ψε, παρακαλῶν αὐτὸν ἐπιμεληθῆναι ὧν βούλεται. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, τοῖς πρὸς ἡμᾶς ἀφιγμένοις, ὡς ὁρᾷς, διαλέγομαι, ἀναγκαίον εἶναι νομίζων ταύτην τὴν θεραπείαν. » Πῶς ἄν τις ἄμεινον ἐπιδείξοι τῆς ψυχῆς τὴν πραότητα; Τὸν γὰρ τὴν προστασία ἐκείνην πεπιστευμένον, τοιαύτην ὑπὸ τοῦ τὰ δευτε ρεῖα ἔχοντος δέξασθαι παροινίαν, μάλιστα δὲ ξένων παρόντων, καὶ τῆς λοιδορίας ἀκραμένων, καὶ μηδε Πούπλιος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quinque et quadraginta egerit in illo monasterio, totum illud tempus iræ et excandescentiæ vacuus traduxerit, nec post susceptam præfecturam illum quisquam ab hac animi perturbatione victum unquam viderit; idque cum, ut credere est, offer- rent se infinita quæ cogerent. Centum enim et quinquaginta numero sub illius dextera pasce- bantur, nonnulli quidem excellenti virtute cole- stem vitam æmulantes, alii vero succrescentibus adhuc pennis terram transilire et supervolare do- cebantur. Et tamen, cum tot essent qui divina docebantur, ac nonnunquam haud dubie delinque- rent, cum fieri vix possit, ut qui nuper venit in omnibus recte se gerat, immobilis mansit vir di- vinus, tanquam corporis expers, nec eum ad iram occasio ulla pertraxit. B Quod ego non auditione tantum accepi, sed re etiam ipsa sum expertus. Nain cum aliquando visendi illius gregis cupidus eo me cum aliis ejus- dem mecum instituti comitibas contulissein, inte- gram hebdomadem apud divinum illum virum degentes, vultum ejus observavimus nulla prorsus mutatione amici, nec modo latitia diffundi, modo tristitia contrahi, oculosque similiter, non alias Lorvos esse, allas hilares, sed in codem semper decori statu consistere. Sunt autem hi quoque ad indicandam animi tranquillitatem idonei. Sed existimet fortasse quispiam, ideo taleni esse vi- VARIA LECTIONES. sum, quod nulla eum causa commoveret. Quare C quid tunc nobis præsentibus acciderit necessario exponendum est. Sederal nobiscum vir divinus, de philosophia verba faciens, et summam evangelicæ disciplinæ apicem investigans. Dum haberentur hujusmodi sermones, Olympius qui- dam, genere Romanus, moribus et ipse admirandus, sacerdotiique honore praeditus, et præfecturæ illius secundas partes gerens, ad nos venit, divinum Davidem alla voce increpans, et commune dau- num lenitatem illam appellans, perniciosamque omnibus esse dicens ejus mansuetudinem, et amentiam non modestiam summam illam vocans philosophiam. Ille autein, velut animam habens adamantiam, verba illa sic accepit, ut iis quæ pungere natura sua solent minine pungeretur. D Itaque vultum non mutavit, nec institutum ser- monem abrupit, sed leni voce verbisque animi serenitatem testantibus, senem illum dimisit, ro- gans eum ut ea procurared quæ vellet : « Ego enim, inquit, cum his qui ad nos venerunt loquor, ut vides, necessarium esse putans hoc officium. › Qua ratione possit quisquam animi lenitatein apertius ostendere? illum enim qui supremam gerebat præfecturam, tali ab eo affectum esse con- tumelia qui secundas tenebat, astantibus præser- tim peregrinis, et maledictum audientibus, nul- * fuit in lerveti libro.

Δ ἀπήλαυσα, τὴν ἡγεμονίαν παρέλαβεν, ἀντ; νεκρώ σας τῷ ὄντι, κατὰ τὸν θεῖον ᾿Απόστολον, τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. Τοσοῦτον γὰρ ἀπώνατο τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας, ὡς πέντε καὶ τεσσαρά κοντα ἔτη ἐν ἐκείνῳ τῷ φροντιστηρίῳ διαγαγείν, θυμοῦ δὲ χωρὶς καὶ ὀργῆς πάντα τοῦτον διαβιῶναι τὸν χρόνον· οὐδὲ γὰρ μετὰ τὴν ἡγεμονίαν ἐθεάσατό τις αὐτὸν πώποτε τοῦδε τοῦ πάθους ἡττώμενον· καὶ ταῦτα μυρίων, ὡς εἰκὸς, ἀναγκαζόντων. "Ανδρες γὰρ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς ἐπο:· μαίνοντο, οἱ μὲν ἄκροι τὴν ἀρετὴν, καὶ τὴν ἐν οὐ ρανῷ πολιτείαν μιμούμενοι, οἱ δὲ ἄρτι πτεροφυ σαντες, καὶ τὴν γῆν ὑπερβάλλεσθαί τε καὶ ὑπερ πέτεσθαι διδασκόμενοι. Αλλ' ὅμως καὶ τοσούτων τῶν τὰ θεῖα παιδευομένων, καί τι καὶ παραβαινόν. των, ὡς εἰκὸς, οὐδὲ γὰρ τὸν ἄρτι φοιτῶντα κατορ- θοῦν ἅπαντα ῥᾴδιον, ἔμενεν ἀκίνητος, οἷά τις ἀσώματος, ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδεμιᾶς αὐτὸν προφάσεως εἰς ὀργὴν ἐγειρούσης. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀκοῇ μόνον, ἀλλὰ καὶ πείρᾳ παρ- έλαβον. Ἐπιθυμήτας γάρ ποτε τὴν ἀγέλην ἐκείνην θεάσασθαι, ἀφικόμην κοινωνούς ἔχων τῆς ἀποδημίας καὶ ἄλλους τὸν αὐτήν μοι βίον ἀσπαζομένους. *Απαντα τοίνυν τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον παρὰ τῷδε τῷ θείῳ διάγοντες, εθεώμεθα πρόσωπον οὐδε μίαν μεταβολὴν δεχόμενον, οὐδὲ νῦν μὲν διαχεόμεν νον, νῦν δὲ σκυθρωπότητι συναγόμενον, καὶ τὸ ἔμμα δέ γε ὡσαύτως οὐκ ἄλλοτε μὲν βλοσυρόν, χαροποιὸν δὲ ἄλλοτε, ἀλλ' ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ τοὺς ὀφθαλμούς μένοντας ευκοσμίας. Ικανοὶ δὲ καὶ οὗτοι τεκμηριών σαι τῆς ψυχῆς τὴν γαλήνην. Αλλ' εἰκός τινας νο- μίσαι τοιοῦτον αὐτὸν ἑωρᾶσθαι μηδεμιᾶς παρακι νούσης αἰτίας. Οι είνεκα διηγήσασθαί τι τοιούτον συμβὰν ἐφ' ἡμῶν ἀναγκάζομαι. Καθῆστο παρ' ἡμᾶς ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνήρ, τοὺς περὶ φιλοσοφίας λόγους ἀνακινῶν, καὶ τῆς εὐαγγελικής πολιτείας τὸ ἄκρον έπιζητῶν. Τοιούτων δὲ μεταξὺ γινομένων λόγων, Ολυμπιός * τις, τὸ μὲν γένος Ῥωμαῖος, τὸν δὲ τρόπον καὶ αὐτὸς ἀξιάγαστος, ἱερωσύνῃ τετιμημέν νος, καὶ τῆς ἡγεμονίας ἐκείνης τὰ δεύτερα περιέπουν, ἧκε παρ' ἡμᾶς, τοῦ θείου Δαυΐδου καταβῶν, καὶ λώβην κοινὴν τὴν ἐπιείκειαν ὀνομάζων ἐκείνην, καὶ λυμαίνεσθαι πᾶσιν αὐτοῦ τὴν πραότητα λέγων, καὶ ἄνοιαν ἀλλ' οὐκ ἐπιείκειαν τὴν ἄκραν ἐκείνην φιλο σοφίαν καλῶν. Ὁ δὲ, καθάπερ ἀδαμαντίνην ἔχων τὴν ψυχήν, εδέχετο μὲν τοὺς λόγους, οὐκ ἐκεντεῖτα δὲ ὑπὸ τῶν κεντεῖν πεφυκότων· οὐδὲ μετεβάλλετο τὸ πρόσωπον, οὐδὲ τὴν προκειμένην ἡφίει διάλεξιν, ἀλλὰ μετὰ πραείας φωνῆς, καὶ λόγων τὴν τῆς ψυχῆς μηνυόντων αἰθρίαν, τὸν πρεσβύτην ἐκεῖνον ἀπέπεμ ψε, παρακαλῶν αὐτὸν ἐπιμεληθῆναι ὧν βούλεται. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, τοῖς πρὸς ἡμᾶς ἀφιγμένοις, ὡς ὁρᾷς, διαλέγομαι, ἀναγκαίον εἶναι νομίζων ταύτην τὴν θεραπείαν. » Πῶς ἄν τις ἄμεινον ἐπιδείξοι τῆς ψυχῆς τὴν πραότητα; Τὸν γὰρ τὴν προστασία ἐκείνην πεπιστευμένον, τοιαύτην ὑπὸ τοῦ τὰ δευτε ρεῖα ἔχοντος δέξασθαι παροινίαν, μάλιστα δὲ ξένων παρόντων, καὶ τῆς λοιδορίας ἀκραμένων, καὶ μηδε Πούπλιος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quinque et quadraginta egerit in illo monasterio, totum illud tempus iræ et excandescentiæ vacuus traduxerit, nec post susceptam præfecturam illum quisquam ab hac animi perturbatione victum unquam viderit; idque cum, ut credere est, offer- rent se infinita quæ cogerent. Centum enim et quinquaginta numero sub illius dextera pasce- bantur, nonnulli quidem excellenti virtute cole- stem vitam æmulantes, alii vero succrescentibus adhuc pennis terram transilire et supervolare do- cebantur. Et tamen, cum tot essent qui divina docebantur, ac nonnunquam haud dubie delinque- rent, cum fieri vix possit, ut qui nuper venit in omnibus recte se gerat, immobilis mansit vir di- vinus, tanquam corporis expers, nec eum ad iram occasio ulla pertraxit. B Quod ego non auditione tantum accepi, sed re etiam ipsa sum expertus. Nain cum aliquando visendi illius gregis cupidus eo me cum aliis ejus- dem mecum instituti comitibas contulissein, inte- gram hebdomadem apud divinum illum virum degentes, vultum ejus observavimus nulla prorsus mutatione amici, nec modo latitia diffundi, modo tristitia contrahi, oculosque similiter, non alias Lorvos esse, allas hilares, sed in codem semper decori statu consistere. Sunt autem hi quoque ad indicandam animi tranquillitatem idonei. Sed existimet fortasse quispiam, ideo taleni esse vi- VARIA LECTIONES. sum, quod nulla eum causa commoveret. Quare C quid tunc nobis præsentibus acciderit necessario exponendum est. Sederal nobiscum vir divinus, de philosophia verba faciens, et summam evangelicæ disciplinæ apicem investigans. Dum haberentur hujusmodi sermones, Olympius qui- dam, genere Romanus, moribus et ipse admirandus, sacerdotiique honore praeditus, et præfecturæ illius secundas partes gerens, ad nos venit, divinum Davidem alla voce increpans, et commune dau- num lenitatem illam appellans, perniciosamque omnibus esse dicens ejus mansuetudinem, et amentiam non modestiam summam illam vocans philosophiam. Ille autein, velut animam habens adamantiam, verba illa sic accepit, ut iis quæ pungere natura sua solent minine pungeretur. D Itaque vultum non mutavit, nec institutum ser- monem abrupit, sed leni voce verbisque animi serenitatem testantibus, senem illum dimisit, ro- gans eum ut ea procurared quæ vellet : « Ego enim, inquit, cum his qui ad nos venerunt loquor, ut vides, necessarium esse putans hoc officium. › Qua ratione possit quisquam animi lenitatein apertius ostendere? illum enim qui supremam gerebat præfecturam, tali ab eo affectum esse con- tumelia qui secundas tenebat, astantibus præser- tim peregrinis, et maledictum audientibus, nul- * fuit in lerveti libro.

Δ ἀπήλαυσα, τὴν ἡγεμονίαν παρέλαβεν, ἀντ; νεκρώ σας τῷ ὄντι, κατὰ τὸν θεῖον ᾿Απόστολον, τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. Τοσοῦτον γὰρ ἀπώνατο τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας, ὡς πέντε καὶ τεσσαρά κοντα ἔτη ἐν ἐκείνῳ τῷ φροντιστηρίῳ διαγαγείν, θυμοῦ δὲ χωρὶς καὶ ὀργῆς πάντα τοῦτον διαβιῶναι τὸν χρόνον· οὐδὲ γὰρ μετὰ τὴν ἡγεμονίαν ἐθεάσατό τις αὐτὸν πώποτε τοῦδε τοῦ πάθους ἡττώμενον· καὶ ταῦτα μυρίων, ὡς εἰκὸς, ἀναγκαζόντων. "Ανδρες γὰρ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς ἐπο:· μαίνοντο, οἱ μὲν ἄκροι τὴν ἀρετὴν, καὶ τὴν ἐν οὐ ρανῷ πολιτείαν μιμούμενοι, οἱ δὲ ἄρτι πτεροφυ σαντες, καὶ τὴν γῆν ὑπερβάλλεσθαί τε καὶ ὑπερ πέτεσθαι διδασκόμενοι. Αλλ' ὅμως καὶ τοσούτων τῶν τὰ θεῖα παιδευομένων, καί τι καὶ παραβαινόν. των, ὡς εἰκὸς, οὐδὲ γὰρ τὸν ἄρτι φοιτῶντα κατορ- θοῦν ἅπαντα ῥᾴδιον, ἔμενεν ἀκίνητος, οἷά τις ἀσώματος, ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδεμιᾶς αὐτὸν προφάσεως εἰς ὀργὴν ἐγειρούσης. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀκοῇ μόνον, ἀλλὰ καὶ πείρᾳ παρ- έλαβον. Ἐπιθυμήτας γάρ ποτε τὴν ἀγέλην ἐκείνην θεάσασθαι, ἀφικόμην κοινωνούς ἔχων τῆς ἀποδημίας καὶ ἄλλους τὸν αὐτήν μοι βίον ἀσπαζομένους. *Απαντα τοίνυν τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον παρὰ τῷδε τῷ θείῳ διάγοντες, εθεώμεθα πρόσωπον οὐδε μίαν μεταβολὴν δεχόμενον, οὐδὲ νῦν μὲν διαχεόμεν νον, νῦν δὲ σκυθρωπότητι συναγόμενον, καὶ τὸ ἔμμα δέ γε ὡσαύτως οὐκ ἄλλοτε μὲν βλοσυρόν, χαροποιὸν δὲ ἄλλοτε, ἀλλ' ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ τοὺς ὀφθαλμούς μένοντας ευκοσμίας. Ικανοὶ δὲ καὶ οὗτοι τεκμηριών σαι τῆς ψυχῆς τὴν γαλήνην. Αλλ' εἰκός τινας νο- μίσαι τοιοῦτον αὐτὸν ἑωρᾶσθαι μηδεμιᾶς παρακι νούσης αἰτίας. Οι είνεκα διηγήσασθαί τι τοιούτον συμβὰν ἐφ' ἡμῶν ἀναγκάζομαι. Καθῆστο παρ' ἡμᾶς ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνήρ, τοὺς περὶ φιλοσοφίας λόγους ἀνακινῶν, καὶ τῆς εὐαγγελικής πολιτείας τὸ ἄκρον έπιζητῶν. Τοιούτων δὲ μεταξὺ γινομένων λόγων, Ολυμπιός * τις, τὸ μὲν γένος Ῥωμαῖος, τὸν δὲ τρόπον καὶ αὐτὸς ἀξιάγαστος, ἱερωσύνῃ τετιμημέν νος, καὶ τῆς ἡγεμονίας ἐκείνης τὰ δεύτερα περιέπουν, ἧκε παρ' ἡμᾶς, τοῦ θείου Δαυΐδου καταβῶν, καὶ λώβην κοινὴν τὴν ἐπιείκειαν ὀνομάζων ἐκείνην, καὶ λυμαίνεσθαι πᾶσιν αὐτοῦ τὴν πραότητα λέγων, καὶ ἄνοιαν ἀλλ' οὐκ ἐπιείκειαν τὴν ἄκραν ἐκείνην φιλο σοφίαν καλῶν. Ὁ δὲ, καθάπερ ἀδαμαντίνην ἔχων τὴν ψυχήν, εδέχετο μὲν τοὺς λόγους, οὐκ ἐκεντεῖτα δὲ ὑπὸ τῶν κεντεῖν πεφυκότων· οὐδὲ μετεβάλλετο τὸ πρόσωπον, οὐδὲ τὴν προκειμένην ἡφίει διάλεξιν, ἀλλὰ μετὰ πραείας φωνῆς, καὶ λόγων τὴν τῆς ψυχῆς μηνυόντων αἰθρίαν, τὸν πρεσβύτην ἐκεῖνον ἀπέπεμ ψε, παρακαλῶν αὐτὸν ἐπιμεληθῆναι ὧν βούλεται. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, τοῖς πρὸς ἡμᾶς ἀφιγμένοις, ὡς ὁρᾷς, διαλέγομαι, ἀναγκαίον εἶναι νομίζων ταύτην τὴν θεραπείαν. » Πῶς ἄν τις ἄμεινον ἐπιδείξοι τῆς ψυχῆς τὴν πραότητα; Τὸν γὰρ τὴν προστασία ἐκείνην πεπιστευμένον, τοιαύτην ὑπὸ τοῦ τὰ δευτε ρεῖα ἔχοντος δέξασθαι παροινίαν, μάλιστα δὲ ξένων παρόντων, καὶ τῆς λοιδορίας ἀκραμένων, καὶ μηδε Πούπλιος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quinque et quadraginta egerit in illo monasterio, totum illud tempus iræ et excandescentiæ vacuus traduxerit, nec post susceptam præfecturam illum quisquam ab hac animi perturbatione victum unquam viderit; idque cum, ut credere est, offer- rent se infinita quæ cogerent. Centum enim et quinquaginta numero sub illius dextera pasce- bantur, nonnulli quidem excellenti virtute cole- stem vitam æmulantes, alii vero succrescentibus adhuc pennis terram transilire et supervolare do- cebantur. Et tamen, cum tot essent qui divina docebantur, ac nonnunquam haud dubie delinque- rent, cum fieri vix possit, ut qui nuper venit in omnibus recte se gerat, immobilis mansit vir di- vinus, tanquam corporis expers, nec eum ad iram occasio ulla pertraxit. B Quod ego non auditione tantum accepi, sed re etiam ipsa sum expertus. Nain cum aliquando visendi illius gregis cupidus eo me cum aliis ejus- dem mecum instituti comitibas contulissein, inte- gram hebdomadem apud divinum illum virum degentes, vultum ejus observavimus nulla prorsus mutatione amici, nec modo latitia diffundi, modo tristitia contrahi, oculosque similiter, non alias Lorvos esse, allas hilares, sed in codem semper decori statu consistere. Sunt autem hi quoque ad indicandam animi tranquillitatem idonei. Sed existimet fortasse quispiam, ideo taleni esse vi- VARIA LECTIONES. sum, quod nulla eum causa commoveret. Quare C quid tunc nobis præsentibus acciderit necessario exponendum est. Sederal nobiscum vir divinus, de philosophia verba faciens, et summam evangelicæ disciplinæ apicem investigans. Dum haberentur hujusmodi sermones, Olympius qui- dam, genere Romanus, moribus et ipse admirandus, sacerdotiique honore praeditus, et præfecturæ illius secundas partes gerens, ad nos venit, divinum Davidem alla voce increpans, et commune dau- num lenitatem illam appellans, perniciosamque omnibus esse dicens ejus mansuetudinem, et amentiam non modestiam summam illam vocans philosophiam. Ille autein, velut animam habens adamantiam, verba illa sic accepit, ut iis quæ pungere natura sua solent minine pungeretur. D Itaque vultum non mutavit, nec institutum ser- monem abrupit, sed leni voce verbisque animi serenitatem testantibus, senem illum dimisit, ro- gans eum ut ea procurared quæ vellet : « Ego enim, inquit, cum his qui ad nos venerunt loquor, ut vides, necessarium esse putans hoc officium. › Qua ratione possit quisquam animi lenitatein apertius ostendere? illum enim qui supremam gerebat præfecturam, tali ab eo affectum esse con- tumelia qui secundas tenebat, astantibus præser- tim peregrinis, et maledictum audientibus, nul- * fuit in lerveti libro.

μίαν ἐκ τοῦ θυμοῦ ζάλην ὑπομεῖναι καὶ ταραχήν, & ποίαν ἀνδρίας καὶ καρτερίας ὑπερβολὴν καταλείπει; Ὁ μὲν οὖν θεῖος ᾿Απόστολος, τῆς ἀνθρωπίνης φύσ σεως τὴν ἀσθένειαν ἐπεσκεμμένος, τῇ φύσει μετρεῖ τὴν νομοθεσίαν· • Οργίζεσθε γὰρ, φησί, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργι σμῷ ὑμῶν. » Τὰ μὲν γὰρ τοῦ θυμοῦ κινήματα τῆς φύσεως εἰδὼς, ἀλλ' οὐ τῆς γνώμης, ἐπίπονα λίαν, τάχα δὲ καὶ ἀδύνατα, νομοθετεῖν οὐκ ἀνέχεται· τῇ κινήσει δὲ τῆς φύσεως, καὶ τῇ ζάλῃ τοῦ θυμοῦ μέσ τρον τὴν ἡμέραν ὁρίζει, ἄγχειν κελεύων τῷ λογισμῷ, καὶ τῷ χαλινῷ πιέζειν, καὶ περαιτέρω προβαίνειν τῶν ὅρων μὴ συγχωρῶν. Ὁ δὲ θεῖος οὗτος ἀνὴρ ὑπὲρ τοὺς κειμένους ηγωνίζετο νόμους, καὶ ὑπὲρ τὰ σκάμματα ἤλλετο, οὐ μέχρι τῆς ἑσπέρας κινεῖσθαι τῷ θυμῷ παραχωρῶν, ἀλλὰ μηδόλως ἐπιτρέπων Β κινεῖσθαι. Τοιαῦτα καὶ οὗτος τῆς Εὐσεβίου τοῦ μετ γάλου συνουσίας ἀπώνατο. Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ἐραστὰς τῆς φιλοσοφίας ταύτης καὶ ζηλωτὰς ἐπ᾿ ἐκείνῃ τῇ καλύβῃ γεγενη- μένους τεθέαμαι, τοὺς μὲν ἐν ἀκμῇ τοῦ σώματος, τοὺς δὲ καὶ ἐν γήρα βαθεῖ· πλείονα γὰρ ἡ ἐννενή- κοντα έτη διαβιώσαντες ἄνθρωποι, τὸν ἐπίπονον βίον καταλιπεῖν οὐκ ἠθέλησαν, ἀλλὰ τοῖς τῆς νεότητος ἱδρῶσι διέπρεπον, παννύχιοι μὲν καὶ πανημέριοι τὸν Θεὸν ἀντιβολοῦντες, καὶ τὰς εὐαγεῖς ἐκείνας λειτουρ- γίας ποιούμενοι, διὰ δύο δὲ ἡμερῶν τῶν εὐτελῶν ἐκείνων σιτίων μεταλαγχάνοντες. Καὶ ἵνα τοὺς ἄλλους καταλίπω, οὐ σιγῆς ὄντας ἀξίους, εὐφημίας δὲ καὶ ἐπαίνων παντοίων, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ πέρα τοῦ μέτρου μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα· ἐγένετό τις ἐν ἐκείνῳ τῷ θείῳ χωρίῳ, 'A66ἂν δὲ αὐτὸν ὀνομά ζουσιν, ὅς ἐκ μὲν τῆς Ἰσμαηλίτιδος εβλάστησε ῥίζης, οὐκ ἀπῳκίσθη δὲ τῆς ᾿Αβρααμιαίας κατὰ τὸν πρόγονον οἰκίας, ἀλλὰ τῆς πατρώας κληρονομίας τῷ Ἰσαὰκ ἐκοινώνησε, μᾶλλον δὲ αὐτὴν ἤρπασε τῶν οὐρανῶν τὴν βασιλείαν· οὗτος εὐθὺς μὲν τῆς ἀσχη- τικῆς ταύτης ήψατο πολιτείας, παρά τινι τηνικάδε τὴν ἔρημον οἰκοῦντι γυμναστῇ τῶν τοιούτων ἀρίστῳ· Μαρωσᾶς δὲ ἦν ὄνομα αὐτῷ. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ ἐκεῖνος, τὸ ἑτέρων ἡγεμονεύειν καταλιπών, εἰς ταύτην σὺν τῷ ᾿Α66ᾷ τὴν ἀγέλην ἀφίκετο, καὶ χρό- νον μὲν οὐ μικρὸν ἐπεβίω, λαμπρῶς δὲ ἀγωνισάμε- νος καὶ ἀοίδιμος γενόμενος ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Ο δὲ ὀκτὼ μὲν ἤδη καὶ τριάκοντα ἐκεῖ διετέλεσεν ἔτη, ὡς ἔναγχος δὲ τοῦ πονεῖν ἀρξάμενος, οὕτως ἐφίεται τοῦ πονείν. Μέχρι γὰρ καὶ τήμερον ὑποδή μασι μὲν τοὺς πόδας οὐκ ἐκάλυψε πώποτε, τῇ σκιᾷ δὲ προσεδρεύων ἐν τῷ κρυμῷ, τὸν ἥλιον ἐν τῷ φλογμῷ καταδέχεται, καὶ ὡς ζεφύρου αὖραν τὴν ἐκεῖθεν δέχεται φλόγα. "Απαντα δὲ τοῦτον τὸν χρό νον ὕδατος μεταλαχεῖν οὐκ ἠνέσχετο, οὐκ ἐκεῖνα ἐσθίων, ἃ τοῖς τὸ μὴ πίνειν ἐπιτηδεύουσι προσφέρει σθαι σύνηθες· ὑγροτέρων γὰρ οὗτοι σιτίων ἀπο λαύειν ειώθασιν· ἀλλὰ τῶν αὐτῶν τοῖς ἄλλοις ἀπο λαύων σιτίων, ἐσθίων δὲ βραχέα, καὶ ὅσα βραχεῖαν ἐντίθησι δύναμιν, περιττὴν ἡγεῖται τὴν τοῦ ὕδατος RELIGIOSA HISTORIA. magni et excelsi animi constantiam fortitudinem - que non superat? Ac divinus quidem Apostolus, humanæ naturæ imbecillitatem considerans, legem natura metitur, dicens : « Irascimini, et nolite peccare, sol non occidat super iracundiam ve- stram. Nam cum iræ motus naturæ esse sciret, non arbitrii, noluit ea lege decernere, que factu difficilia essent, ac fortasse fieri omnino non possent sed motui naturæ, iræque tempestati mensuram dici spatio definivit. Jubens hanc ratio. ne comprimi, et tanquam freno retineri, nec ultra terminos progredi permittens. Vir autem hic di- vinus supra leges latas decertavit, et extra stadii septa desiliit, qui non usque ad vesperam iræ ut lamque irae passum esse perturbationem, equat moveretur indulsit, sed ne moveri quidem omnino C D Ephes. iv, 23. permisit. Talem is fructum ex magni Eusebii con- suetudine percepit. Vidi et alios quoque in eodem tugurio hujusce phi- losophiæ atnatores et æmulatores non paucos, florenti quosdam aetate, alios profunda senectute, qui cum annos agerent * supra nonaginta, laboriosam vitam relinquere noluerunt, sed obeundis juvenum labori- bus claruerunt, noctes diesque Deum laudantes, et sacra illa officia peragentes, vilique illo cibo post bi - duum victitantes. Ut alios autem, non silentio sed laude et commendatione dignos, prætermittam, ne prolixior quam par est fiat narratio, fuit in divino illo loco quidam, Abbas nomine, ex Ismaelitide quidem radice oriundus, verum ex Abrahæ domo nequaquam ejectus, sicut ille a quo genus duxerat: sed qui pa- ternæ hæreditatis cum Isaaco particeps factus est, vel ipsum potius rapuit regnum colorum. Is mona- sticæ hujus exercitationis exordia duxit apud quem- dam, qui eremum tunc habitabat, optimum harum rerum magistrum, cui nomen Marosas. Postca vero hic quoque aliis præesse desinens, ad gregem hunc cum Abba venit: nec parvo superstes tempore, post præclara certamina celebrem famam adeptus excessit e vita. Ille autem octo janı et triginta ibi annos transegit, et quasi laborare nunc inciperet, sic laborare desiderat. Nam in hodier- num usque diem pedes calceis nunquam texit : cum frigus est, in umbra hæret, cum æs!us, solem captat, ejusque ardore velut zephyri aura delectatur. Tolo hoc tempore aquam non gustavit, nec cibis illis usus est, quibus vesci solent qui potu abstinent (humidioribus enim uti consueve- runt), sed iisdem prorsus ipsis, quibus alii. Pauca namque comedens, et quæ vires exiguas afferunt, potum aquæ supervacaneum putat. Ferri mole lumbos præcinctus raro sedet, noctisque ac diei partem maximam vel stans vel genibus nixus Do- mino preces offert. Accubitum sibi penitus inter- dixit, nec accumbentem illum hactenus quisquam vidit : sed ex quo princeps chori factus est, præ- fecturamque sortitus, totum hunc laborem alacri

μίαν ἐκ τοῦ θυμοῦ ζάλην ὑπομεῖναι καὶ ταραχήν, & ποίαν ἀνδρίας καὶ καρτερίας ὑπερβολὴν καταλείπει; Ὁ μὲν οὖν θεῖος ᾿Απόστολος, τῆς ἀνθρωπίνης φύσ σεως τὴν ἀσθένειαν ἐπεσκεμμένος, τῇ φύσει μετρεῖ τὴν νομοθεσίαν· • Οργίζεσθε γὰρ, φησί, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργι σμῷ ὑμῶν. » Τὰ μὲν γὰρ τοῦ θυμοῦ κινήματα τῆς φύσεως εἰδὼς, ἀλλ' οὐ τῆς γνώμης, ἐπίπονα λίαν, τάχα δὲ καὶ ἀδύνατα, νομοθετεῖν οὐκ ἀνέχεται· τῇ κινήσει δὲ τῆς φύσεως, καὶ τῇ ζάλῃ τοῦ θυμοῦ μέσ τρον τὴν ἡμέραν ὁρίζει, ἄγχειν κελεύων τῷ λογισμῷ, καὶ τῷ χαλινῷ πιέζειν, καὶ περαιτέρω προβαίνειν τῶν ὅρων μὴ συγχωρῶν. Ὁ δὲ θεῖος οὗτος ἀνὴρ ὑπὲρ τοὺς κειμένους ηγωνίζετο νόμους, καὶ ὑπὲρ τὰ σκάμματα ἤλλετο, οὐ μέχρι τῆς ἑσπέρας κινεῖσθαι τῷ θυμῷ παραχωρῶν, ἀλλὰ μηδόλως ἐπιτρέπων Β κινεῖσθαι. Τοιαῦτα καὶ οὗτος τῆς Εὐσεβίου τοῦ μετ γάλου συνουσίας ἀπώνατο. Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ἐραστὰς τῆς φιλοσοφίας ταύτης καὶ ζηλωτὰς ἐπ᾿ ἐκείνῃ τῇ καλύβῃ γεγενη- μένους τεθέαμαι, τοὺς μὲν ἐν ἀκμῇ τοῦ σώματος, τοὺς δὲ καὶ ἐν γήρα βαθεῖ· πλείονα γὰρ ἡ ἐννενή- κοντα έτη διαβιώσαντες ἄνθρωποι, τὸν ἐπίπονον βίον καταλιπεῖν οὐκ ἠθέλησαν, ἀλλὰ τοῖς τῆς νεότητος ἱδρῶσι διέπρεπον, παννύχιοι μὲν καὶ πανημέριοι τὸν Θεὸν ἀντιβολοῦντες, καὶ τὰς εὐαγεῖς ἐκείνας λειτουρ- γίας ποιούμενοι, διὰ δύο δὲ ἡμερῶν τῶν εὐτελῶν ἐκείνων σιτίων μεταλαγχάνοντες. Καὶ ἵνα τοὺς ἄλλους καταλίπω, οὐ σιγῆς ὄντας ἀξίους, εὐφημίας δὲ καὶ ἐπαίνων παντοίων, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ πέρα τοῦ μέτρου μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα· ἐγένετό τις ἐν ἐκείνῳ τῷ θείῳ χωρίῳ, 'A66ἂν δὲ αὐτὸν ὀνομά ζουσιν, ὅς ἐκ μὲν τῆς Ἰσμαηλίτιδος εβλάστησε ῥίζης, οὐκ ἀπῳκίσθη δὲ τῆς ᾿Αβρααμιαίας κατὰ τὸν πρόγονον οἰκίας, ἀλλὰ τῆς πατρώας κληρονομίας τῷ Ἰσαὰκ ἐκοινώνησε, μᾶλλον δὲ αὐτὴν ἤρπασε τῶν οὐρανῶν τὴν βασιλείαν· οὗτος εὐθὺς μὲν τῆς ἀσχη- τικῆς ταύτης ήψατο πολιτείας, παρά τινι τηνικάδε τὴν ἔρημον οἰκοῦντι γυμναστῇ τῶν τοιούτων ἀρίστῳ· Μαρωσᾶς δὲ ἦν ὄνομα αὐτῷ. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ ἐκεῖνος, τὸ ἑτέρων ἡγεμονεύειν καταλιπών, εἰς ταύτην σὺν τῷ ᾿Α66ᾷ τὴν ἀγέλην ἀφίκετο, καὶ χρό- νον μὲν οὐ μικρὸν ἐπεβίω, λαμπρῶς δὲ ἀγωνισάμε- νος καὶ ἀοίδιμος γενόμενος ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Ο δὲ ὀκτὼ μὲν ἤδη καὶ τριάκοντα ἐκεῖ διετέλεσεν ἔτη, ὡς ἔναγχος δὲ τοῦ πονεῖν ἀρξάμενος, οὕτως ἐφίεται τοῦ πονείν. Μέχρι γὰρ καὶ τήμερον ὑποδή μασι μὲν τοὺς πόδας οὐκ ἐκάλυψε πώποτε, τῇ σκιᾷ δὲ προσεδρεύων ἐν τῷ κρυμῷ, τὸν ἥλιον ἐν τῷ φλογμῷ καταδέχεται, καὶ ὡς ζεφύρου αὖραν τὴν ἐκεῖθεν δέχεται φλόγα. "Απαντα δὲ τοῦτον τὸν χρό νον ὕδατος μεταλαχεῖν οὐκ ἠνέσχετο, οὐκ ἐκεῖνα ἐσθίων, ἃ τοῖς τὸ μὴ πίνειν ἐπιτηδεύουσι προσφέρει σθαι σύνηθες· ὑγροτέρων γὰρ οὗτοι σιτίων ἀπο λαύειν ειώθασιν· ἀλλὰ τῶν αὐτῶν τοῖς ἄλλοις ἀπο λαύων σιτίων, ἐσθίων δὲ βραχέα, καὶ ὅσα βραχεῖαν ἐντίθησι δύναμιν, περιττὴν ἡγεῖται τὴν τοῦ ὕδατος RELIGIOSA HISTORIA. magni et excelsi animi constantiam fortitudinem - que non superat? Ac divinus quidem Apostolus, humanæ naturæ imbecillitatem considerans, legem natura metitur, dicens : « Irascimini, et nolite peccare, sol non occidat super iracundiam ve- stram. Nam cum iræ motus naturæ esse sciret, non arbitrii, noluit ea lege decernere, que factu difficilia essent, ac fortasse fieri omnino non possent sed motui naturæ, iræque tempestati mensuram dici spatio definivit. Jubens hanc ratio. ne comprimi, et tanquam freno retineri, nec ultra terminos progredi permittens. Vir autem hic di- vinus supra leges latas decertavit, et extra stadii septa desiliit, qui non usque ad vesperam iræ ut lamque irae passum esse perturbationem, equat moveretur indulsit, sed ne moveri quidem omnino C D Ephes. iv, 23. permisit. Talem is fructum ex magni Eusebii con- suetudine percepit. Vidi et alios quoque in eodem tugurio hujusce phi- losophiæ atnatores et æmulatores non paucos, florenti quosdam aetate, alios profunda senectute, qui cum annos agerent * supra nonaginta, laboriosam vitam relinquere noluerunt, sed obeundis juvenum labori- bus claruerunt, noctes diesque Deum laudantes, et sacra illa officia peragentes, vilique illo cibo post bi - duum victitantes. Ut alios autem, non silentio sed laude et commendatione dignos, prætermittam, ne prolixior quam par est fiat narratio, fuit in divino illo loco quidam, Abbas nomine, ex Ismaelitide quidem radice oriundus, verum ex Abrahæ domo nequaquam ejectus, sicut ille a quo genus duxerat: sed qui pa- ternæ hæreditatis cum Isaaco particeps factus est, vel ipsum potius rapuit regnum colorum. Is mona- sticæ hujus exercitationis exordia duxit apud quem- dam, qui eremum tunc habitabat, optimum harum rerum magistrum, cui nomen Marosas. Postca vero hic quoque aliis præesse desinens, ad gregem hunc cum Abba venit: nec parvo superstes tempore, post præclara certamina celebrem famam adeptus excessit e vita. Ille autem octo janı et triginta ibi annos transegit, et quasi laborare nunc inciperet, sic laborare desiderat. Nam in hodier- num usque diem pedes calceis nunquam texit : cum frigus est, in umbra hæret, cum æs!us, solem captat, ejusque ardore velut zephyri aura delectatur. Tolo hoc tempore aquam non gustavit, nec cibis illis usus est, quibus vesci solent qui potu abstinent (humidioribus enim uti consueve- runt), sed iisdem prorsus ipsis, quibus alii. Pauca namque comedens, et quæ vires exiguas afferunt, potum aquæ supervacaneum putat. Ferri mole lumbos præcinctus raro sedet, noctisque ac diei partem maximam vel stans vel genibus nixus Do- mino preces offert. Accubitum sibi penitus inter- dixit, nec accumbentem illum hactenus quisquam vidit : sed ex quo princeps chori factus est, præ- fecturamque sortitus, totum hunc laborem alacri

μίαν ἐκ τοῦ θυμοῦ ζάλην ὑπομεῖναι καὶ ταραχήν, & ποίαν ἀνδρίας καὶ καρτερίας ὑπερβολὴν καταλείπει; Ὁ μὲν οὖν θεῖος ᾿Απόστολος, τῆς ἀνθρωπίνης φύσ σεως τὴν ἀσθένειαν ἐπεσκεμμένος, τῇ φύσει μετρεῖ τὴν νομοθεσίαν· • Οργίζεσθε γὰρ, φησί, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργι σμῷ ὑμῶν. » Τὰ μὲν γὰρ τοῦ θυμοῦ κινήματα τῆς φύσεως εἰδὼς, ἀλλ' οὐ τῆς γνώμης, ἐπίπονα λίαν, τάχα δὲ καὶ ἀδύνατα, νομοθετεῖν οὐκ ἀνέχεται· τῇ κινήσει δὲ τῆς φύσεως, καὶ τῇ ζάλῃ τοῦ θυμοῦ μέσ τρον τὴν ἡμέραν ὁρίζει, ἄγχειν κελεύων τῷ λογισμῷ, καὶ τῷ χαλινῷ πιέζειν, καὶ περαιτέρω προβαίνειν τῶν ὅρων μὴ συγχωρῶν. Ὁ δὲ θεῖος οὗτος ἀνὴρ ὑπὲρ τοὺς κειμένους ηγωνίζετο νόμους, καὶ ὑπὲρ τὰ σκάμματα ἤλλετο, οὐ μέχρι τῆς ἑσπέρας κινεῖσθαι τῷ θυμῷ παραχωρῶν, ἀλλὰ μηδόλως ἐπιτρέπων Β κινεῖσθαι. Τοιαῦτα καὶ οὗτος τῆς Εὐσεβίου τοῦ μετ γάλου συνουσίας ἀπώνατο. Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ἐραστὰς τῆς φιλοσοφίας ταύτης καὶ ζηλωτὰς ἐπ᾿ ἐκείνῃ τῇ καλύβῃ γεγενη- μένους τεθέαμαι, τοὺς μὲν ἐν ἀκμῇ τοῦ σώματος, τοὺς δὲ καὶ ἐν γήρα βαθεῖ· πλείονα γὰρ ἡ ἐννενή- κοντα έτη διαβιώσαντες ἄνθρωποι, τὸν ἐπίπονον βίον καταλιπεῖν οὐκ ἠθέλησαν, ἀλλὰ τοῖς τῆς νεότητος ἱδρῶσι διέπρεπον, παννύχιοι μὲν καὶ πανημέριοι τὸν Θεὸν ἀντιβολοῦντες, καὶ τὰς εὐαγεῖς ἐκείνας λειτουρ- γίας ποιούμενοι, διὰ δύο δὲ ἡμερῶν τῶν εὐτελῶν ἐκείνων σιτίων μεταλαγχάνοντες. Καὶ ἵνα τοὺς ἄλλους καταλίπω, οὐ σιγῆς ὄντας ἀξίους, εὐφημίας δὲ καὶ ἐπαίνων παντοίων, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ πέρα τοῦ μέτρου μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα· ἐγένετό τις ἐν ἐκείνῳ τῷ θείῳ χωρίῳ, 'A66ἂν δὲ αὐτὸν ὀνομά ζουσιν, ὅς ἐκ μὲν τῆς Ἰσμαηλίτιδος εβλάστησε ῥίζης, οὐκ ἀπῳκίσθη δὲ τῆς ᾿Αβρααμιαίας κατὰ τὸν πρόγονον οἰκίας, ἀλλὰ τῆς πατρώας κληρονομίας τῷ Ἰσαὰκ ἐκοινώνησε, μᾶλλον δὲ αὐτὴν ἤρπασε τῶν οὐρανῶν τὴν βασιλείαν· οὗτος εὐθὺς μὲν τῆς ἀσχη- τικῆς ταύτης ήψατο πολιτείας, παρά τινι τηνικάδε τὴν ἔρημον οἰκοῦντι γυμναστῇ τῶν τοιούτων ἀρίστῳ· Μαρωσᾶς δὲ ἦν ὄνομα αὐτῷ. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ ἐκεῖνος, τὸ ἑτέρων ἡγεμονεύειν καταλιπών, εἰς ταύτην σὺν τῷ ᾿Α66ᾷ τὴν ἀγέλην ἀφίκετο, καὶ χρό- νον μὲν οὐ μικρὸν ἐπεβίω, λαμπρῶς δὲ ἀγωνισάμε- νος καὶ ἀοίδιμος γενόμενος ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Ο δὲ ὀκτὼ μὲν ἤδη καὶ τριάκοντα ἐκεῖ διετέλεσεν ἔτη, ὡς ἔναγχος δὲ τοῦ πονεῖν ἀρξάμενος, οὕτως ἐφίεται τοῦ πονείν. Μέχρι γὰρ καὶ τήμερον ὑποδή μασι μὲν τοὺς πόδας οὐκ ἐκάλυψε πώποτε, τῇ σκιᾷ δὲ προσεδρεύων ἐν τῷ κρυμῷ, τὸν ἥλιον ἐν τῷ φλογμῷ καταδέχεται, καὶ ὡς ζεφύρου αὖραν τὴν ἐκεῖθεν δέχεται φλόγα. "Απαντα δὲ τοῦτον τὸν χρό νον ὕδατος μεταλαχεῖν οὐκ ἠνέσχετο, οὐκ ἐκεῖνα ἐσθίων, ἃ τοῖς τὸ μὴ πίνειν ἐπιτηδεύουσι προσφέρει σθαι σύνηθες· ὑγροτέρων γὰρ οὗτοι σιτίων ἀπο λαύειν ειώθασιν· ἀλλὰ τῶν αὐτῶν τοῖς ἄλλοις ἀπο λαύων σιτίων, ἐσθίων δὲ βραχέα, καὶ ὅσα βραχεῖαν ἐντίθησι δύναμιν, περιττὴν ἡγεῖται τὴν τοῦ ὕδατος RELIGIOSA HISTORIA. magni et excelsi animi constantiam fortitudinem - que non superat? Ac divinus quidem Apostolus, humanæ naturæ imbecillitatem considerans, legem natura metitur, dicens : « Irascimini, et nolite peccare, sol non occidat super iracundiam ve- stram. Nam cum iræ motus naturæ esse sciret, non arbitrii, noluit ea lege decernere, que factu difficilia essent, ac fortasse fieri omnino non possent sed motui naturæ, iræque tempestati mensuram dici spatio definivit. Jubens hanc ratio. ne comprimi, et tanquam freno retineri, nec ultra terminos progredi permittens. Vir autem hic di- vinus supra leges latas decertavit, et extra stadii septa desiliit, qui non usque ad vesperam iræ ut lamque irae passum esse perturbationem, equat moveretur indulsit, sed ne moveri quidem omnino C D Ephes. iv, 23. permisit. Talem is fructum ex magni Eusebii con- suetudine percepit. Vidi et alios quoque in eodem tugurio hujusce phi- losophiæ atnatores et æmulatores non paucos, florenti quosdam aetate, alios profunda senectute, qui cum annos agerent * supra nonaginta, laboriosam vitam relinquere noluerunt, sed obeundis juvenum labori- bus claruerunt, noctes diesque Deum laudantes, et sacra illa officia peragentes, vilique illo cibo post bi - duum victitantes. Ut alios autem, non silentio sed laude et commendatione dignos, prætermittam, ne prolixior quam par est fiat narratio, fuit in divino illo loco quidam, Abbas nomine, ex Ismaelitide quidem radice oriundus, verum ex Abrahæ domo nequaquam ejectus, sicut ille a quo genus duxerat: sed qui pa- ternæ hæreditatis cum Isaaco particeps factus est, vel ipsum potius rapuit regnum colorum. Is mona- sticæ hujus exercitationis exordia duxit apud quem- dam, qui eremum tunc habitabat, optimum harum rerum magistrum, cui nomen Marosas. Postca vero hic quoque aliis præesse desinens, ad gregem hunc cum Abba venit: nec parvo superstes tempore, post præclara certamina celebrem famam adeptus excessit e vita. Ille autem octo janı et triginta ibi annos transegit, et quasi laborare nunc inciperet, sic laborare desiderat. Nam in hodier- num usque diem pedes calceis nunquam texit : cum frigus est, in umbra hæret, cum æs!us, solem captat, ejusque ardore velut zephyri aura delectatur. Tolo hoc tempore aquam non gustavit, nec cibis illis usus est, quibus vesci solent qui potu abstinent (humidioribus enim uti consueve- runt), sed iisdem prorsus ipsis, quibus alii. Pauca namque comedens, et quæ vires exiguas afferunt, potum aquæ supervacaneum putat. Ferri mole lumbos præcinctus raro sedet, noctisque ac diei partem maximam vel stans vel genibus nixus Do- mino preces offert. Accubitum sibi penitus inter- dixit, nec accumbentem illum hactenus quisquam vidit : sed ex quo princeps chori factus est, præ- fecturamque sortitus, totum hunc laborem alacri

ηται μὲν ὀλιγάκις, τῆς δὲ νυκτὸς καὶ τῆς ἡμέρας τὸ πλέον ἑστηκώς, ἢ ἐπὶ τῶν γονάτων κείμενος, την τῆς εὐχῆς τῷ Δεσπότῃ λειτουργίαν προσφέρει, τῆς δὲ κατακλίσεως παντελῶς τὴν χρείαν ἠρνήθη. Οὐδεὶς γὰρ αὐτὸν κατακλιθέντα μέχρι καὶ τήμερον ἐθεάσατο πώποτε, ἀλλὰ καὶ τοῦ χοροῦ κορυφαῖος ἀποφανθείς, καὶ προστατεύειν λαχών, τοῦτον ἅπαντα φέρει προ- θύμως τὸν πόνον, ἀρχέτυπον ἑαυτὸν φιλοσοφίας τοῖς ὑπηκόοις πᾶσι προτιθείς. Τοιούτους νικηφόρους ἀγω νιστὰς ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ τῶνδε τῶν ἀγώνων παιδο- τρίδης καὶ γυμναστής παρέστησε τῷ Θεῷ. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀποφήνας τοιούτους, ἑτέραις πλα στραις διδασκάλους παρέπεμψεν, οἱ τὸ ὄρος ἅπαν ἐκεῖνο τὸ ἱερὸν τῶν θείων τούτων λειμώνων καὶ Β εὐωδῶν ἀνθέων ἐπλήρωσαν. Πρὸς ἔω γὰρ τῆς ἐξ ἀρχῆς παγείσης ἀσκητικῆς καλύβης, καὶ πρὸς ἑσπέραν καὶ μεσημβρίαν ἔστιν ἰδεῖν ταύτης τῆς φιλοσοφίας τὰ ἔκγονα, οἷόν τινας ἀστέρας περί σε Λ χρείαν. Σιδήρῳ δὲ βαρεῖ τὴν ὀσφὺν ἐξωσμένος κάθε Εt λήνην χορεύοντας, καὶ τοὺς μὲν τῇ Ἑλλάδι, ἄλλους δὲ τῇ ἐγχωρίῳ φωνῇ τὴν ποιητὴν ἀνυμνοῦντας. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀδυνάτοις ἐπιχειρῶ, τὰ ὑπὸ τῆς θείας ἐκείνης κατορθωθέντα ψυχῆς ἅπαντα διεξελθεῖν ἐφιέμενος. Τοιγαροῦν τῷδε τῷ διηγήματι τὸ πέρας ἐπιθετέον, ἐφ᾽ ἕτερον δὲ τρεπτέον, καὶ τὴν ἐκεῖθεν πάλιν ὠφέλειαν προστεθετέον, τῆς εὐλογίας τῶνδε μεγάλων ἀνδρῶν μεταλαχεῖν ἱκετεύοντα. ས. -- - Ε. - ΠΟΥΠΛΙΟΣ. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐγένετό τις Πούπλιος, και τὸ εἶδος ἀξιοθέατης, καὶ τὴν ψυχὴν τῷ εἴδει συμβαί νουσαν ἔχων· μᾶλλον δὲ πολλῷ τοῦ σώματος θαυμα στοτέραν ἐπιδεικνύς. Οὗτος ἐκ βουλευτικῆς μὲν συμ- μορίας ὁρμώμενος, πόλιν δὲ ἔχων καθ᾽ ἣν Ξέρξης ἐκεῖνος ὁ πολυθρύλλητος, ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατεύων, καὶ τὸν ποταμὸν Εὐφράτην διαβήναι σπεύδων τη στρατιᾷ, πλῆθος νεῶν συναθροίσας, καὶ ταύτας αλο λήλαις συζεύξας, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὸν ποταμὸν γεφυρώσας, Ζεύγμα τὸ χωρίον ὠνόμασε, καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ πράγματος ἔδωκεν ἐπωνυμίαν τῇ πόλει, Εντεῦθεν ὁρμώμενος, καὶ ἀπὸ τοιούτου γένους βε βλαστηκώς, υψηλόν τι χωρίον καταλαμβάνει, του ἄστεος οὐ πλείοσιν ἢ τριάκοντα σταδίους ἀρεστηκός. Ἐν τούτῳ βραχύν τινα οἰκίσκον δειμάμενος, ἀπέδοτη μὲν ἅπαντα, ὅσα πατρόθεν ἐδέξατο, οἰκίαν φημί, και κτήματα, καὶ βοσκήματα, καὶ ἐσθήματα, σκεύη τε ἀργυρα και χαλκα, καὶ εἴ τι ἕτερον μετὰ τούτων ἐτύγχανε. Διανείμας δὲ ταῦτα κατὰ τὸν θεῖον νόμο, οἷς ἔδει, καὶ πάσης ἑαυτὸν φροντίδος γηΐνης ἐλευθε ρώσας, μίαν ἀντὶ πάντων ἐκείνην ἐδέξατο φροντίδα, τὴν τοῦ καλέσαντος θεραπείαν, καὶ ταύτην ἀνελίττων ἐν τῇ ψυχῇ διετήρει, νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν σκοπούμενος, ὅπως ταύτην αὐξήσεις. Τούτου ένεκα ὁ πόνος αὐτῷ διηνεκώς ηύξετο, καὶ ἐπίτασιν καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐδέχετο, καὶ γλυκὺς ἦν, καὶ ἡδονῆς Ανάπλεως, καὶ πόρρω τὸν κόρον ἐλαύνων. Οὐ γάρ τις αὐτὸν ἐθεάσατο πώποτε βραχὺ γοῦν μορίον ἡμέ ρας ἀναπαύλης μεταλαχόντα, ἀλλὰ τὴν μὲν ψαλμι δίαν ἡ εὐχὴ, τὴν δὲ εὐχὴν ἡ ψαλμῳδία, ἀμφότερα δὲ ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις διεδέχετο· εἶτα ἡ τῶν ἀφικνουμένων ἐπιμέλεια ξένων· ἔπειτα ἄλλο τι τ ἀναγχαίων ἔργων ἐγίνετο. Ἐν τούτοις τὸν βίον ὁδεύων, καὶ ἀρχέτυπον ἀρετῆς τοῖς ζηλοῦν βουλομένοις προκείμενος, οἷά τις ὄρνις εὐκέλαδος, πολλούς τῶν ὁμοφύλων εἰς τὰ σωτήρια ταῦτα συνήγειρε θήρατρα. • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fert auimo, subditis exemplum seipsum præbens philosophiæ. Hujusmodi triumphantes athletas divinus Eusebius certaminum istorum pædotriba et exercitator Domino exhibuit. cum alios complum res tales reddidisset, ad alias eos palæstras dectores transmisit, * qui totum illum sacrum montem divi- nis his pratis et odoratis floribus impleverunt. Nam cum orientem spectaret primum ejus asceticum tugurium, nunc ejus philosophiæ propagines ad occidentem quoque ac meridiem videre est, veluti stellas quasdam circa lunam emi- cantes : atque alios quidem Græca, alios ejus in qua versantur regionis lingua Creatorem laudantes. Sed rem aggredior, quæ fieri nequit, si omnia divina illius animæ gesta persequi velim. Quare narrationi huic fnis imponendus est, et ad aliam convertenda oratio, atque illinc rursus petenda utilitas, ubi horum magnorum virorum benedi- ctionem imploraverimus. PUBLIUS. C Eodem tempore fuit Publius, et forma spectabi- lis,et anima præditus quæ formæ conveniebat, vel corpore potius longe admirabilior erat. Is senatorio ex ordine originem ducens, in ea urbe natus est, apud quam Xerxes ille celeberrimus, cum inoveret in Græciam, et copias vellet Euphratem fluvium trajicere, congregata navium multitudine, iisdemque inter se connexis, ac ponte hoc modo flumini im- posito, locum Zeugma, id est juncturam appellavit, urbique ab eventu nomen dedit. Ex hoc ortus, talique genere procreatus, editum quendam locum stadiis ab urbe non amplius triginta distantem occupavit, parvaque in eo exstructa domuncula, omnia vendidit quæ a patre acceperat, domum, et agrus, et greges, et vestes, vasaque argentea et enea, et si quid aliud possidebat. Et cum ea qui- bus par erat distribuisset, seque ab omni cura terrena liberasset, unam pro omnibus curam sus- cepit, ut ei serviret qui ipsumn vocaverat, et hanc animo perpetuo versabat, nocte diemue quemadmodum eun augeret considerans. Quamob- rem labor illi crescebat assidue, majorque et inten- D sior fiebat in dies, suavisque erat et voluptate plenus, procul arcens satietatem. Nam ne mini- mam quidem diei partem otiosum illum quisquam vidit : sed psalmodiam oratio, orationem psalmodia, et utrumque divinorum lectio excipiebat, post hæc venientium hospitum cura, tum alia deinde necessaria opera succedebant. Hujusmodi vitam agens, et imitari cupientibus virtutis exemplar seipsum proponens, velut suaviloquia quaedam avis, multos sui generis in salutares laqueos illexit.

ηται μὲν ὀλιγάκις, τῆς δὲ νυκτὸς καὶ τῆς ἡμέρας τὸ πλέον ἑστηκώς, ἢ ἐπὶ τῶν γονάτων κείμενος, την τῆς εὐχῆς τῷ Δεσπότῃ λειτουργίαν προσφέρει, τῆς δὲ κατακλίσεως παντελῶς τὴν χρείαν ἠρνήθη. Οὐδεὶς γὰρ αὐτὸν κατακλιθέντα μέχρι καὶ τήμερον ἐθεάσατο πώποτε, ἀλλὰ καὶ τοῦ χοροῦ κορυφαῖος ἀποφανθείς, καὶ προστατεύειν λαχών, τοῦτον ἅπαντα φέρει προ- θύμως τὸν πόνον, ἀρχέτυπον ἑαυτὸν φιλοσοφίας τοῖς ὑπηκόοις πᾶσι προτιθείς. Τοιούτους νικηφόρους ἀγω νιστὰς ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ τῶνδε τῶν ἀγώνων παιδο- τρίδης καὶ γυμναστής παρέστησε τῷ Θεῷ. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀποφήνας τοιούτους, ἑτέραις πλα στραις διδασκάλους παρέπεμψεν, οἱ τὸ ὄρος ἅπαν ἐκεῖνο τὸ ἱερὸν τῶν θείων τούτων λειμώνων καὶ Β εὐωδῶν ἀνθέων ἐπλήρωσαν. Πρὸς ἔω γὰρ τῆς ἐξ ἀρχῆς παγείσης ἀσκητικῆς καλύβης, καὶ πρὸς ἑσπέραν καὶ μεσημβρίαν ἔστιν ἰδεῖν ταύτης τῆς φιλοσοφίας τὰ ἔκγονα, οἷόν τινας ἀστέρας περί σε Λ χρείαν. Σιδήρῳ δὲ βαρεῖ τὴν ὀσφὺν ἐξωσμένος κάθε Εt λήνην χορεύοντας, καὶ τοὺς μὲν τῇ Ἑλλάδι, ἄλλους δὲ τῇ ἐγχωρίῳ φωνῇ τὴν ποιητὴν ἀνυμνοῦντας. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀδυνάτοις ἐπιχειρῶ, τὰ ὑπὸ τῆς θείας ἐκείνης κατορθωθέντα ψυχῆς ἅπαντα διεξελθεῖν ἐφιέμενος. Τοιγαροῦν τῷδε τῷ διηγήματι τὸ πέρας ἐπιθετέον, ἐφ᾽ ἕτερον δὲ τρεπτέον, καὶ τὴν ἐκεῖθεν πάλιν ὠφέλειαν προστεθετέον, τῆς εὐλογίας τῶνδε μεγάλων ἀνδρῶν μεταλαχεῖν ἱκετεύοντα. ས. -- - Ε. - ΠΟΥΠΛΙΟΣ. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐγένετό τις Πούπλιος, και τὸ εἶδος ἀξιοθέατης, καὶ τὴν ψυχὴν τῷ εἴδει συμβαί νουσαν ἔχων· μᾶλλον δὲ πολλῷ τοῦ σώματος θαυμα στοτέραν ἐπιδεικνύς. Οὗτος ἐκ βουλευτικῆς μὲν συμ- μορίας ὁρμώμενος, πόλιν δὲ ἔχων καθ᾽ ἣν Ξέρξης ἐκεῖνος ὁ πολυθρύλλητος, ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατεύων, καὶ τὸν ποταμὸν Εὐφράτην διαβήναι σπεύδων τη στρατιᾷ, πλῆθος νεῶν συναθροίσας, καὶ ταύτας αλο λήλαις συζεύξας, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὸν ποταμὸν γεφυρώσας, Ζεύγμα τὸ χωρίον ὠνόμασε, καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ πράγματος ἔδωκεν ἐπωνυμίαν τῇ πόλει, Εντεῦθεν ὁρμώμενος, καὶ ἀπὸ τοιούτου γένους βε βλαστηκώς, υψηλόν τι χωρίον καταλαμβάνει, του ἄστεος οὐ πλείοσιν ἢ τριάκοντα σταδίους ἀρεστηκός. Ἐν τούτῳ βραχύν τινα οἰκίσκον δειμάμενος, ἀπέδοτη μὲν ἅπαντα, ὅσα πατρόθεν ἐδέξατο, οἰκίαν φημί, και κτήματα, καὶ βοσκήματα, καὶ ἐσθήματα, σκεύη τε ἀργυρα και χαλκα, καὶ εἴ τι ἕτερον μετὰ τούτων ἐτύγχανε. Διανείμας δὲ ταῦτα κατὰ τὸν θεῖον νόμο, οἷς ἔδει, καὶ πάσης ἑαυτὸν φροντίδος γηΐνης ἐλευθε ρώσας, μίαν ἀντὶ πάντων ἐκείνην ἐδέξατο φροντίδα, τὴν τοῦ καλέσαντος θεραπείαν, καὶ ταύτην ἀνελίττων ἐν τῇ ψυχῇ διετήρει, νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν σκοπούμενος, ὅπως ταύτην αὐξήσεις. Τούτου ένεκα ὁ πόνος αὐτῷ διηνεκώς ηύξετο, καὶ ἐπίτασιν καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐδέχετο, καὶ γλυκὺς ἦν, καὶ ἡδονῆς Ανάπλεως, καὶ πόρρω τὸν κόρον ἐλαύνων. Οὐ γάρ τις αὐτὸν ἐθεάσατο πώποτε βραχὺ γοῦν μορίον ἡμέ ρας ἀναπαύλης μεταλαχόντα, ἀλλὰ τὴν μὲν ψαλμι δίαν ἡ εὐχὴ, τὴν δὲ εὐχὴν ἡ ψαλμῳδία, ἀμφότερα δὲ ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις διεδέχετο· εἶτα ἡ τῶν ἀφικνουμένων ἐπιμέλεια ξένων· ἔπειτα ἄλλο τι τ ἀναγχαίων ἔργων ἐγίνετο. Ἐν τούτοις τὸν βίον ὁδεύων, καὶ ἀρχέτυπον ἀρετῆς τοῖς ζηλοῦν βουλομένοις προκείμενος, οἷά τις ὄρνις εὐκέλαδος, πολλούς τῶν ὁμοφύλων εἰς τὰ σωτήρια ταῦτα συνήγειρε θήρατρα. • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fert auimo, subditis exemplum seipsum præbens philosophiæ. Hujusmodi triumphantes athletas divinus Eusebius certaminum istorum pædotriba et exercitator Domino exhibuit. cum alios complum res tales reddidisset, ad alias eos palæstras dectores transmisit, * qui totum illum sacrum montem divi- nis his pratis et odoratis floribus impleverunt. Nam cum orientem spectaret primum ejus asceticum tugurium, nunc ejus philosophiæ propagines ad occidentem quoque ac meridiem videre est, veluti stellas quasdam circa lunam emi- cantes : atque alios quidem Græca, alios ejus in qua versantur regionis lingua Creatorem laudantes. Sed rem aggredior, quæ fieri nequit, si omnia divina illius animæ gesta persequi velim. Quare narrationi huic fnis imponendus est, et ad aliam convertenda oratio, atque illinc rursus petenda utilitas, ubi horum magnorum virorum benedi- ctionem imploraverimus. PUBLIUS. C Eodem tempore fuit Publius, et forma spectabi- lis,et anima præditus quæ formæ conveniebat, vel corpore potius longe admirabilior erat. Is senatorio ex ordine originem ducens, in ea urbe natus est, apud quam Xerxes ille celeberrimus, cum inoveret in Græciam, et copias vellet Euphratem fluvium trajicere, congregata navium multitudine, iisdemque inter se connexis, ac ponte hoc modo flumini im- posito, locum Zeugma, id est juncturam appellavit, urbique ab eventu nomen dedit. Ex hoc ortus, talique genere procreatus, editum quendam locum stadiis ab urbe non amplius triginta distantem occupavit, parvaque in eo exstructa domuncula, omnia vendidit quæ a patre acceperat, domum, et agrus, et greges, et vestes, vasaque argentea et enea, et si quid aliud possidebat. Et cum ea qui- bus par erat distribuisset, seque ab omni cura terrena liberasset, unam pro omnibus curam sus- cepit, ut ei serviret qui ipsumn vocaverat, et hanc animo perpetuo versabat, nocte diemue quemadmodum eun augeret considerans. Quamob- rem labor illi crescebat assidue, majorque et inten- D sior fiebat in dies, suavisque erat et voluptate plenus, procul arcens satietatem. Nam ne mini- mam quidem diei partem otiosum illum quisquam vidit : sed psalmodiam oratio, orationem psalmodia, et utrumque divinorum lectio excipiebat, post hæc venientium hospitum cura, tum alia deinde necessaria opera succedebant. Hujusmodi vitam agens, et imitari cupientibus virtutis exemplar seipsum proponens, velut suaviloquia quaedam avis, multos sui generis in salutares laqueos illexit.

ηται μὲν ὀλιγάκις, τῆς δὲ νυκτὸς καὶ τῆς ἡμέρας τὸ πλέον ἑστηκώς, ἢ ἐπὶ τῶν γονάτων κείμενος, την τῆς εὐχῆς τῷ Δεσπότῃ λειτουργίαν προσφέρει, τῆς δὲ κατακλίσεως παντελῶς τὴν χρείαν ἠρνήθη. Οὐδεὶς γὰρ αὐτὸν κατακλιθέντα μέχρι καὶ τήμερον ἐθεάσατο πώποτε, ἀλλὰ καὶ τοῦ χοροῦ κορυφαῖος ἀποφανθείς, καὶ προστατεύειν λαχών, τοῦτον ἅπαντα φέρει προ- θύμως τὸν πόνον, ἀρχέτυπον ἑαυτὸν φιλοσοφίας τοῖς ὑπηκόοις πᾶσι προτιθείς. Τοιούτους νικηφόρους ἀγω νιστὰς ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ τῶνδε τῶν ἀγώνων παιδο- τρίδης καὶ γυμναστής παρέστησε τῷ Θεῷ. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀποφήνας τοιούτους, ἑτέραις πλα στραις διδασκάλους παρέπεμψεν, οἱ τὸ ὄρος ἅπαν ἐκεῖνο τὸ ἱερὸν τῶν θείων τούτων λειμώνων καὶ Β εὐωδῶν ἀνθέων ἐπλήρωσαν. Πρὸς ἔω γὰρ τῆς ἐξ ἀρχῆς παγείσης ἀσκητικῆς καλύβης, καὶ πρὸς ἑσπέραν καὶ μεσημβρίαν ἔστιν ἰδεῖν ταύτης τῆς φιλοσοφίας τὰ ἔκγονα, οἷόν τινας ἀστέρας περί σε Λ χρείαν. Σιδήρῳ δὲ βαρεῖ τὴν ὀσφὺν ἐξωσμένος κάθε Εt λήνην χορεύοντας, καὶ τοὺς μὲν τῇ Ἑλλάδι, ἄλλους δὲ τῇ ἐγχωρίῳ φωνῇ τὴν ποιητὴν ἀνυμνοῦντας. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀδυνάτοις ἐπιχειρῶ, τὰ ὑπὸ τῆς θείας ἐκείνης κατορθωθέντα ψυχῆς ἅπαντα διεξελθεῖν ἐφιέμενος. Τοιγαροῦν τῷδε τῷ διηγήματι τὸ πέρας ἐπιθετέον, ἐφ᾽ ἕτερον δὲ τρεπτέον, καὶ τὴν ἐκεῖθεν πάλιν ὠφέλειαν προστεθετέον, τῆς εὐλογίας τῶνδε μεγάλων ἀνδρῶν μεταλαχεῖν ἱκετεύοντα. ས. -- - Ε. - ΠΟΥΠΛΙΟΣ. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐγένετό τις Πούπλιος, και τὸ εἶδος ἀξιοθέατης, καὶ τὴν ψυχὴν τῷ εἴδει συμβαί νουσαν ἔχων· μᾶλλον δὲ πολλῷ τοῦ σώματος θαυμα στοτέραν ἐπιδεικνύς. Οὗτος ἐκ βουλευτικῆς μὲν συμ- μορίας ὁρμώμενος, πόλιν δὲ ἔχων καθ᾽ ἣν Ξέρξης ἐκεῖνος ὁ πολυθρύλλητος, ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατεύων, καὶ τὸν ποταμὸν Εὐφράτην διαβήναι σπεύδων τη στρατιᾷ, πλῆθος νεῶν συναθροίσας, καὶ ταύτας αλο λήλαις συζεύξας, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὸν ποταμὸν γεφυρώσας, Ζεύγμα τὸ χωρίον ὠνόμασε, καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ πράγματος ἔδωκεν ἐπωνυμίαν τῇ πόλει, Εντεῦθεν ὁρμώμενος, καὶ ἀπὸ τοιούτου γένους βε βλαστηκώς, υψηλόν τι χωρίον καταλαμβάνει, του ἄστεος οὐ πλείοσιν ἢ τριάκοντα σταδίους ἀρεστηκός. Ἐν τούτῳ βραχύν τινα οἰκίσκον δειμάμενος, ἀπέδοτη μὲν ἅπαντα, ὅσα πατρόθεν ἐδέξατο, οἰκίαν φημί, και κτήματα, καὶ βοσκήματα, καὶ ἐσθήματα, σκεύη τε ἀργυρα και χαλκα, καὶ εἴ τι ἕτερον μετὰ τούτων ἐτύγχανε. Διανείμας δὲ ταῦτα κατὰ τὸν θεῖον νόμο, οἷς ἔδει, καὶ πάσης ἑαυτὸν φροντίδος γηΐνης ἐλευθε ρώσας, μίαν ἀντὶ πάντων ἐκείνην ἐδέξατο φροντίδα, τὴν τοῦ καλέσαντος θεραπείαν, καὶ ταύτην ἀνελίττων ἐν τῇ ψυχῇ διετήρει, νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν σκοπούμενος, ὅπως ταύτην αὐξήσεις. Τούτου ένεκα ὁ πόνος αὐτῷ διηνεκώς ηύξετο, καὶ ἐπίτασιν καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐδέχετο, καὶ γλυκὺς ἦν, καὶ ἡδονῆς Ανάπλεως, καὶ πόρρω τὸν κόρον ἐλαύνων. Οὐ γάρ τις αὐτὸν ἐθεάσατο πώποτε βραχὺ γοῦν μορίον ἡμέ ρας ἀναπαύλης μεταλαχόντα, ἀλλὰ τὴν μὲν ψαλμι δίαν ἡ εὐχὴ, τὴν δὲ εὐχὴν ἡ ψαλμῳδία, ἀμφότερα δὲ ἡ τῶν θείων λογίων ἀνάγνωσις διεδέχετο· εἶτα ἡ τῶν ἀφικνουμένων ἐπιμέλεια ξένων· ἔπειτα ἄλλο τι τ ἀναγχαίων ἔργων ἐγίνετο. Ἐν τούτοις τὸν βίον ὁδεύων, καὶ ἀρχέτυπον ἀρετῆς τοῖς ζηλοῦν βουλομένοις προκείμενος, οἷά τις ὄρνις εὐκέλαδος, πολλούς τῶν ὁμοφύλων εἰς τὰ σωτήρια ταῦτα συνήγειρε θήρατρα. • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS fert auimo, subditis exemplum seipsum præbens philosophiæ. Hujusmodi triumphantes athletas divinus Eusebius certaminum istorum pædotriba et exercitator Domino exhibuit. cum alios complum res tales reddidisset, ad alias eos palæstras dectores transmisit, * qui totum illum sacrum montem divi- nis his pratis et odoratis floribus impleverunt. Nam cum orientem spectaret primum ejus asceticum tugurium, nunc ejus philosophiæ propagines ad occidentem quoque ac meridiem videre est, veluti stellas quasdam circa lunam emi- cantes : atque alios quidem Græca, alios ejus in qua versantur regionis lingua Creatorem laudantes. Sed rem aggredior, quæ fieri nequit, si omnia divina illius animæ gesta persequi velim. Quare narrationi huic fnis imponendus est, et ad aliam convertenda oratio, atque illinc rursus petenda utilitas, ubi horum magnorum virorum benedi- ctionem imploraverimus. PUBLIUS. C Eodem tempore fuit Publius, et forma spectabi- lis,et anima præditus quæ formæ conveniebat, vel corpore potius longe admirabilior erat. Is senatorio ex ordine originem ducens, in ea urbe natus est, apud quam Xerxes ille celeberrimus, cum inoveret in Græciam, et copias vellet Euphratem fluvium trajicere, congregata navium multitudine, iisdemque inter se connexis, ac ponte hoc modo flumini im- posito, locum Zeugma, id est juncturam appellavit, urbique ab eventu nomen dedit. Ex hoc ortus, talique genere procreatus, editum quendam locum stadiis ab urbe non amplius triginta distantem occupavit, parvaque in eo exstructa domuncula, omnia vendidit quæ a patre acceperat, domum, et agrus, et greges, et vestes, vasaque argentea et enea, et si quid aliud possidebat. Et cum ea qui- bus par erat distribuisset, seque ab omni cura terrena liberasset, unam pro omnibus curam sus- cepit, ut ei serviret qui ipsumn vocaverat, et hanc animo perpetuo versabat, nocte diemue quemadmodum eun augeret considerans. Quamob- rem labor illi crescebat assidue, majorque et inten- D sior fiebat in dies, suavisque erat et voluptate plenus, procul arcens satietatem. Nam ne mini- mam quidem diei partem otiosum illum quisquam vidit : sed psalmodiam oratio, orationem psalmodia, et utrumque divinorum lectio excipiebat, post hæc venientium hospitum cura, tum alia deinde necessaria opera succedebant. Hujusmodi vitam agens, et imitari cupientibus virtutis exemplar seipsum proponens, velut suaviloquia quaedam avis, multos sui generis in salutares laqueos illexit.

᾿Αλλὰ καὶ ἀρχὰς μὲν οὐδένα σύνοικον ἔχειν Α ἠνέσχετο· βραχεῖς δὲ οἰκίσκους ἀγχιθύρους οἰκοδο μῶν, αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ἕκαστον τῶν συνιόντων δια ἄγειν ἐκέλευε, συχνῶς ἐπισκοπῶν, καὶ τοὺς οἰκίσκους διερευνώμενος, μή τι πέρα τῆς χρείας ἀποκείμενον ἔχοιεν. Φασὶ δὲ αὐτὸν καὶ ζυγὰ ἐπιφερόμενον τὸν τῶν ἄρτων σταθμὸν πολυπραγμονεῖν ἀκριβῶς, καὶ εἴ ποτε εὕροι τοῦ ὡρισμένου πλείονα, δυσχεραίνειν, καὶ γαστριμάργους τοὺς τοῦτο ποιοῦντας ἀποκαλεῖν. Ἐκέλευσε γὰρ μήτε εσθίοντας, μήτε πίνοντας ἀνα- μένειν τὸν κόρον, ἀλλὰ τοσούτων ἀπολαύειν, ὁπήσα τῷ σώματι παρέχειν ἀπόχρη τὴν ζωήν. Εἰ δέ ποτε καὶ τῶν πιτύρων ἀποκεκριμένου τὸ ἄλευρον ἐθεά- σατο, ὡς Συβαριτικῆς τρυφῆς ἀπολαύουσι, τοῖς τοῦτο δεδρακόσιν ελοιδορεῖτο. Καὶ νύκτωρ δὲ ἐξαπιναίως παρὰ τὴν ἑκάστου θύραν ἀφικνούμενος, εἰ μέν τινα εὗρεν ἐγρηγορότα, καὶ τὸν Θεὸν ὑμνοῦντα, σιγῇ πάλιν ἀπεχώρει· εἰ δέ τινα ὕπνῳ κατεχόμενον ᾔσθετο, τῇ χειρὶ μὲν τὴν θύραν ἐπάτασσε, τῇ γλώττῃ δὲ τὸν κατακείμενον ἔβαλλεν, ὡς πλείονα ἢ ἔδει τῷ σώματι τὴν θεραπείαν προσφέροντα. Τοῦτον αὐτοῦ τὸν πόνον τῶν ὁμογνωμόνων τινὲς θεασάμενοι, ἐν πᾶσιν οἰκο- δομῆται καταγώγιον εἰσηγήσαντο. Ακριβέστερον γὰρ ἔφασαν τούς τε νῦν δεσπαρμένους βιώσεσθαι, καὶ αὐτὸν τῆς πλείονος φροντίδος ἀπαλλαγήσεσθαι. Ἐδέξατο τὴν παραίνεσιν ὁ σοφώτατος, καὶ συναγεί ρας ἅπαντας, καὶ τοὺς μικροὺς ἐκείνους καταλύσας οἰκίσκους, ἕνα δὲ τοῖς συνειλεγμένοις δεμάμενος, κοινῇ τε πολιτεύεσθαι, καὶ παραθήγειν ἀλλήλους ἱκέτευε, καὶ τοῦτον μὲν τὴν ἐκείνου μιμεῖσθαι πραί- τητα, ἐκεῖνον δὲ τῷ τούτου ζήλῳ κεραννύναι τὸ πρᾶον, καὶ ἄλλον ἀγρυπνίας μεταδιδόντα, τοῦ τῆς νηστείας μεταλαμβάνει μαθήματος. : Οὕτω γὰρ παρ' ἀλλή λων, ἔφη, τὸ ἐνδέον λαμβάνοντες, τὴν τελεωτάτην κατορθώσομεν ἀρετήν. Καθάπερ γὰρ ἐν ταῖς πολιτι καῖς ἀγοραῖς, ὁ μὲν ἄρτων ἐστὶ πρατὴρ, ὁ δὲ λαγχά των, ὁ δὲ ἱματίων Εμπορος, ἄλλος δὲ ὑποδημάτων δημιουργός· παρ' ἀλλήλων δὲ τὴν χρείαν ἐρανιζόμε να θυμηρέστερον βιοτεύουσιν· ὁ μὲν γὰρ ἱμάτιον δι- δούς, ἀντιλαμβάνει ὑπόδημα, ὁ δὲ λάχανον ὠνούμενος ἀποδίδοται ἄρτον· οὕτως ἡμᾶς ἀλλήλοις ἀντιδιδόναι προσήκει τῆς ἀρετῆς τὰ πολυτίμητα μόρια. Ούτω τῶν ὁμογλώττων γυμναζομένων τε καὶ ἀγωνιζομένων, και Ελλάδι φωνῇ τὸν Θεὸν ἀνυμνούντων, ἔλαβεν έρως ταυ- τησὶ τῆς πολιτείας καὶ τοὺς τῇ ἐγχωρίω κεχρημένους φωνῇ· καὶ συνδραμόντες τινὲς ἱκέτευον, καὶ τῆς ἀγέλης γενέσθαι. καὶ τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ διδασκαλίας μεταλα- γεῖν· ἐδέξατο δὲ τὴν αἴτησιν, τῆς Δεσποτικής μεμνη- μένος νομοθεσίας, ἣν τοῖς ἱεροῖς προσενήνοχεν ἀπο στόλοις, ο Πορευθέντες, λέγων, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη. » Καὶ παρ' ἐκεῖνο τὸ καταγώγιον ἕτερον οἰκοδομήσας, ἐκεῖ τούτους διάγειν ἐκέλευε· νεών τινα θεῖον κατασκευάσας, εἰς ὃν καὶ τούτους κἀκείνους συνιένα: προσέταξεν ἀρχομένης τε καὶ ληγούσης ἡμέ ρας, ἵνα καὶ τὴν ἑσπερινὴν καὶ τὴν ἑωθινὴν ὑμνο ῳδίαν κοινῇ προσφέρωσι τῷ Θεῷ, διχῆ μὲν διῃρημέ νοι, καὶ τῇ οἰκείᾳ ἕκαστος κεχρημένος φωνῇ, ἐκ δια RELIGIOSA HISTORIA. B D nulli rogarunt ut in gregem cooptarentur, ut sacra Cæterum initio nullum sub codem secum tecto habitare passus est: sed exiguas cellulas foribus vicinas ædificans, singulos seorsim degere jubebat, cellulas subinde invisens, et observans numquid præter res necessarias reconditum haberent. Ferunt etiam illum trutinam circumferendo panis mensu- ram diligenter expendisse, et si ultra statutum pondus invenisset, ægre tulisse, et helluones qui hoc facerent appellasse. Jubebatque ut neque co- mederent, neque biberent ad satietatem, sed tan- fum sumerent quantum ad tuendam vitam satis esset. Quod si quando secretam a furfuribus fari- nam deprehendisset, tanquam Sybariticis deliciis indulgentes objurgabat. Quin et noctu quoque ex improviso veniens ad ostia singulorum, si quem vigilantem et Deum laudantem ofenderat, tacitus præteribat : si som:o oppressum el dor mientem, et manu fores pulsabat, et lingua illum ut corpori plus æquo servientem increpabat. Quem ejus laborem considerantes quidam e sodalibus, suggessere, utanum omnibus conderet habitaculum. Sic enim futurum, ut et qui dispersi erant accura- tius viverent, et ipse magna sollicitudinis parte levaretur. Prolato consilio, vir sapientissimus, cum simul omnes congregasset, disjectisque cellulis, commune omnibus domicilium ædificasset, rogavit ut una viverent, ac sese mutuo excitarent, ut hic quidem illius imitaretur mansuetudinent, ille hujus zelo mansuetudinem temperaret: unus alteri vigi- lias communicaret, ab eoque vicissim jejunii absti - nentiam edisceret. Sic enim, inquit, a nobis invicem id quod deest mutuantes, virtutem omnibus partibus absolu'am reddemus. Atque ut in foro rerum ve- - nalium alius panes vendit, alius olera, hic vestium institor est, ille opifex calceamentorum, a se autem invicem id quo opus habent comparantes, vitam agunt jucundiorem : qui enim dat vestem, pro ea calceos accipit, et qui cuiit olus, vendit panem : ita et nos vicissim oportet pretiosissimas virtutis partes inter nos permutare. » Cum in hunc modum qui ejusdem erant linguæ exercerentur et decerta - rent, Deique laudes Greco sermone celebrarent, cepit alios qui patria lingua loquebantur ejusdem instituti desiderium: accedentesque ex his. non- I Matth. xxvm, 19. PATROL. GR. LXXXI. C ejus disciplina fruerentur. Annuit ille postulatis. legis meiner Dominicæ, qua sanctis apostolis edixit, ‹ Euntes docete omnes gentes 1. Et alterum prope struens habitaculum, hos ibi degere jussit, sacrumque templum ædificans, co utrosque mane ac vespere convenire præcepit, ut vespertinas et matutinas laudes Deo simul offerrent, bifariam quidem divisi,et propria quique lingua utentes, sed alternis inter se concinentes. Duravitque ad hune usque diem ejus forma instituti, ita ut neque tempus, quod hæc aliaque hujusmodi mutare solet, neque illius successores præscriptas ab eo

᾿Αλλὰ καὶ ἀρχὰς μὲν οὐδένα σύνοικον ἔχειν Α ἠνέσχετο· βραχεῖς δὲ οἰκίσκους ἀγχιθύρους οἰκοδο μῶν, αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ἕκαστον τῶν συνιόντων δια ἄγειν ἐκέλευε, συχνῶς ἐπισκοπῶν, καὶ τοὺς οἰκίσκους διερευνώμενος, μή τι πέρα τῆς χρείας ἀποκείμενον ἔχοιεν. Φασὶ δὲ αὐτὸν καὶ ζυγὰ ἐπιφερόμενον τὸν τῶν ἄρτων σταθμὸν πολυπραγμονεῖν ἀκριβῶς, καὶ εἴ ποτε εὕροι τοῦ ὡρισμένου πλείονα, δυσχεραίνειν, καὶ γαστριμάργους τοὺς τοῦτο ποιοῦντας ἀποκαλεῖν. Ἐκέλευσε γὰρ μήτε εσθίοντας, μήτε πίνοντας ἀνα- μένειν τὸν κόρον, ἀλλὰ τοσούτων ἀπολαύειν, ὁπήσα τῷ σώματι παρέχειν ἀπόχρη τὴν ζωήν. Εἰ δέ ποτε καὶ τῶν πιτύρων ἀποκεκριμένου τὸ ἄλευρον ἐθεά- σατο, ὡς Συβαριτικῆς τρυφῆς ἀπολαύουσι, τοῖς τοῦτο δεδρακόσιν ελοιδορεῖτο. Καὶ νύκτωρ δὲ ἐξαπιναίως παρὰ τὴν ἑκάστου θύραν ἀφικνούμενος, εἰ μέν τινα εὗρεν ἐγρηγορότα, καὶ τὸν Θεὸν ὑμνοῦντα, σιγῇ πάλιν ἀπεχώρει· εἰ δέ τινα ὕπνῳ κατεχόμενον ᾔσθετο, τῇ χειρὶ μὲν τὴν θύραν ἐπάτασσε, τῇ γλώττῃ δὲ τὸν κατακείμενον ἔβαλλεν, ὡς πλείονα ἢ ἔδει τῷ σώματι τὴν θεραπείαν προσφέροντα. Τοῦτον αὐτοῦ τὸν πόνον τῶν ὁμογνωμόνων τινὲς θεασάμενοι, ἐν πᾶσιν οἰκο- δομῆται καταγώγιον εἰσηγήσαντο. Ακριβέστερον γὰρ ἔφασαν τούς τε νῦν δεσπαρμένους βιώσεσθαι, καὶ αὐτὸν τῆς πλείονος φροντίδος ἀπαλλαγήσεσθαι. Ἐδέξατο τὴν παραίνεσιν ὁ σοφώτατος, καὶ συναγεί ρας ἅπαντας, καὶ τοὺς μικροὺς ἐκείνους καταλύσας οἰκίσκους, ἕνα δὲ τοῖς συνειλεγμένοις δεμάμενος, κοινῇ τε πολιτεύεσθαι, καὶ παραθήγειν ἀλλήλους ἱκέτευε, καὶ τοῦτον μὲν τὴν ἐκείνου μιμεῖσθαι πραί- τητα, ἐκεῖνον δὲ τῷ τούτου ζήλῳ κεραννύναι τὸ πρᾶον, καὶ ἄλλον ἀγρυπνίας μεταδιδόντα, τοῦ τῆς νηστείας μεταλαμβάνει μαθήματος. : Οὕτω γὰρ παρ' ἀλλή λων, ἔφη, τὸ ἐνδέον λαμβάνοντες, τὴν τελεωτάτην κατορθώσομεν ἀρετήν. Καθάπερ γὰρ ἐν ταῖς πολιτι καῖς ἀγοραῖς, ὁ μὲν ἄρτων ἐστὶ πρατὴρ, ὁ δὲ λαγχά των, ὁ δὲ ἱματίων Εμπορος, ἄλλος δὲ ὑποδημάτων δημιουργός· παρ' ἀλλήλων δὲ τὴν χρείαν ἐρανιζόμε να θυμηρέστερον βιοτεύουσιν· ὁ μὲν γὰρ ἱμάτιον δι- δούς, ἀντιλαμβάνει ὑπόδημα, ὁ δὲ λάχανον ὠνούμενος ἀποδίδοται ἄρτον· οὕτως ἡμᾶς ἀλλήλοις ἀντιδιδόναι προσήκει τῆς ἀρετῆς τὰ πολυτίμητα μόρια. Ούτω τῶν ὁμογλώττων γυμναζομένων τε καὶ ἀγωνιζομένων, και Ελλάδι φωνῇ τὸν Θεὸν ἀνυμνούντων, ἔλαβεν έρως ταυ- τησὶ τῆς πολιτείας καὶ τοὺς τῇ ἐγχωρίω κεχρημένους φωνῇ· καὶ συνδραμόντες τινὲς ἱκέτευον, καὶ τῆς ἀγέλης γενέσθαι. καὶ τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ διδασκαλίας μεταλα- γεῖν· ἐδέξατο δὲ τὴν αἴτησιν, τῆς Δεσποτικής μεμνη- μένος νομοθεσίας, ἣν τοῖς ἱεροῖς προσενήνοχεν ἀπο στόλοις, ο Πορευθέντες, λέγων, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη. » Καὶ παρ' ἐκεῖνο τὸ καταγώγιον ἕτερον οἰκοδομήσας, ἐκεῖ τούτους διάγειν ἐκέλευε· νεών τινα θεῖον κατασκευάσας, εἰς ὃν καὶ τούτους κἀκείνους συνιένα: προσέταξεν ἀρχομένης τε καὶ ληγούσης ἡμέ ρας, ἵνα καὶ τὴν ἑσπερινὴν καὶ τὴν ἑωθινὴν ὑμνο ῳδίαν κοινῇ προσφέρωσι τῷ Θεῷ, διχῆ μὲν διῃρημέ νοι, καὶ τῇ οἰκείᾳ ἕκαστος κεχρημένος φωνῇ, ἐκ δια RELIGIOSA HISTORIA. B D nulli rogarunt ut in gregem cooptarentur, ut sacra Cæterum initio nullum sub codem secum tecto habitare passus est: sed exiguas cellulas foribus vicinas ædificans, singulos seorsim degere jubebat, cellulas subinde invisens, et observans numquid præter res necessarias reconditum haberent. Ferunt etiam illum trutinam circumferendo panis mensu- ram diligenter expendisse, et si ultra statutum pondus invenisset, ægre tulisse, et helluones qui hoc facerent appellasse. Jubebatque ut neque co- mederent, neque biberent ad satietatem, sed tan- fum sumerent quantum ad tuendam vitam satis esset. Quod si quando secretam a furfuribus fari- nam deprehendisset, tanquam Sybariticis deliciis indulgentes objurgabat. Quin et noctu quoque ex improviso veniens ad ostia singulorum, si quem vigilantem et Deum laudantem ofenderat, tacitus præteribat : si som:o oppressum el dor mientem, et manu fores pulsabat, et lingua illum ut corpori plus æquo servientem increpabat. Quem ejus laborem considerantes quidam e sodalibus, suggessere, utanum omnibus conderet habitaculum. Sic enim futurum, ut et qui dispersi erant accura- tius viverent, et ipse magna sollicitudinis parte levaretur. Prolato consilio, vir sapientissimus, cum simul omnes congregasset, disjectisque cellulis, commune omnibus domicilium ædificasset, rogavit ut una viverent, ac sese mutuo excitarent, ut hic quidem illius imitaretur mansuetudinent, ille hujus zelo mansuetudinem temperaret: unus alteri vigi- lias communicaret, ab eoque vicissim jejunii absti - nentiam edisceret. Sic enim, inquit, a nobis invicem id quod deest mutuantes, virtutem omnibus partibus absolu'am reddemus. Atque ut in foro rerum ve- - nalium alius panes vendit, alius olera, hic vestium institor est, ille opifex calceamentorum, a se autem invicem id quo opus habent comparantes, vitam agunt jucundiorem : qui enim dat vestem, pro ea calceos accipit, et qui cuiit olus, vendit panem : ita et nos vicissim oportet pretiosissimas virtutis partes inter nos permutare. » Cum in hunc modum qui ejusdem erant linguæ exercerentur et decerta - rent, Deique laudes Greco sermone celebrarent, cepit alios qui patria lingua loquebantur ejusdem instituti desiderium: accedentesque ex his. non- I Matth. xxvm, 19. PATROL. GR. LXXXI. C ejus disciplina fruerentur. Annuit ille postulatis. legis meiner Dominicæ, qua sanctis apostolis edixit, ‹ Euntes docete omnes gentes 1. Et alterum prope struens habitaculum, hos ibi degere jussit, sacrumque templum ædificans, co utrosque mane ac vespere convenire præcepit, ut vespertinas et matutinas laudes Deo simul offerrent, bifariam quidem divisi,et propria quique lingua utentes, sed alternis inter se concinentes. Duravitque ad hune usque diem ejus forma instituti, ita ut neque tempus, quod hæc aliaque hujusmodi mutare solet, neque illius successores præscriptas ab eo

᾿Αλλὰ καὶ ἀρχὰς μὲν οὐδένα σύνοικον ἔχειν Α ἠνέσχετο· βραχεῖς δὲ οἰκίσκους ἀγχιθύρους οἰκοδο μῶν, αὐτὸν καθ᾿ ἑαυτὸν ἕκαστον τῶν συνιόντων δια ἄγειν ἐκέλευε, συχνῶς ἐπισκοπῶν, καὶ τοὺς οἰκίσκους διερευνώμενος, μή τι πέρα τῆς χρείας ἀποκείμενον ἔχοιεν. Φασὶ δὲ αὐτὸν καὶ ζυγὰ ἐπιφερόμενον τὸν τῶν ἄρτων σταθμὸν πολυπραγμονεῖν ἀκριβῶς, καὶ εἴ ποτε εὕροι τοῦ ὡρισμένου πλείονα, δυσχεραίνειν, καὶ γαστριμάργους τοὺς τοῦτο ποιοῦντας ἀποκαλεῖν. Ἐκέλευσε γὰρ μήτε εσθίοντας, μήτε πίνοντας ἀνα- μένειν τὸν κόρον, ἀλλὰ τοσούτων ἀπολαύειν, ὁπήσα τῷ σώματι παρέχειν ἀπόχρη τὴν ζωήν. Εἰ δέ ποτε καὶ τῶν πιτύρων ἀποκεκριμένου τὸ ἄλευρον ἐθεά- σατο, ὡς Συβαριτικῆς τρυφῆς ἀπολαύουσι, τοῖς τοῦτο δεδρακόσιν ελοιδορεῖτο. Καὶ νύκτωρ δὲ ἐξαπιναίως παρὰ τὴν ἑκάστου θύραν ἀφικνούμενος, εἰ μέν τινα εὗρεν ἐγρηγορότα, καὶ τὸν Θεὸν ὑμνοῦντα, σιγῇ πάλιν ἀπεχώρει· εἰ δέ τινα ὕπνῳ κατεχόμενον ᾔσθετο, τῇ χειρὶ μὲν τὴν θύραν ἐπάτασσε, τῇ γλώττῃ δὲ τὸν κατακείμενον ἔβαλλεν, ὡς πλείονα ἢ ἔδει τῷ σώματι τὴν θεραπείαν προσφέροντα. Τοῦτον αὐτοῦ τὸν πόνον τῶν ὁμογνωμόνων τινὲς θεασάμενοι, ἐν πᾶσιν οἰκο- δομῆται καταγώγιον εἰσηγήσαντο. Ακριβέστερον γὰρ ἔφασαν τούς τε νῦν δεσπαρμένους βιώσεσθαι, καὶ αὐτὸν τῆς πλείονος φροντίδος ἀπαλλαγήσεσθαι. Ἐδέξατο τὴν παραίνεσιν ὁ σοφώτατος, καὶ συναγεί ρας ἅπαντας, καὶ τοὺς μικροὺς ἐκείνους καταλύσας οἰκίσκους, ἕνα δὲ τοῖς συνειλεγμένοις δεμάμενος, κοινῇ τε πολιτεύεσθαι, καὶ παραθήγειν ἀλλήλους ἱκέτευε, καὶ τοῦτον μὲν τὴν ἐκείνου μιμεῖσθαι πραί- τητα, ἐκεῖνον δὲ τῷ τούτου ζήλῳ κεραννύναι τὸ πρᾶον, καὶ ἄλλον ἀγρυπνίας μεταδιδόντα, τοῦ τῆς νηστείας μεταλαμβάνει μαθήματος. : Οὕτω γὰρ παρ' ἀλλή λων, ἔφη, τὸ ἐνδέον λαμβάνοντες, τὴν τελεωτάτην κατορθώσομεν ἀρετήν. Καθάπερ γὰρ ἐν ταῖς πολιτι καῖς ἀγοραῖς, ὁ μὲν ἄρτων ἐστὶ πρατὴρ, ὁ δὲ λαγχά των, ὁ δὲ ἱματίων Εμπορος, ἄλλος δὲ ὑποδημάτων δημιουργός· παρ' ἀλλήλων δὲ τὴν χρείαν ἐρανιζόμε να θυμηρέστερον βιοτεύουσιν· ὁ μὲν γὰρ ἱμάτιον δι- δούς, ἀντιλαμβάνει ὑπόδημα, ὁ δὲ λάχανον ὠνούμενος ἀποδίδοται ἄρτον· οὕτως ἡμᾶς ἀλλήλοις ἀντιδιδόναι προσήκει τῆς ἀρετῆς τὰ πολυτίμητα μόρια. Ούτω τῶν ὁμογλώττων γυμναζομένων τε καὶ ἀγωνιζομένων, και Ελλάδι φωνῇ τὸν Θεὸν ἀνυμνούντων, ἔλαβεν έρως ταυ- τησὶ τῆς πολιτείας καὶ τοὺς τῇ ἐγχωρίω κεχρημένους φωνῇ· καὶ συνδραμόντες τινὲς ἱκέτευον, καὶ τῆς ἀγέλης γενέσθαι. καὶ τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ διδασκαλίας μεταλα- γεῖν· ἐδέξατο δὲ τὴν αἴτησιν, τῆς Δεσποτικής μεμνη- μένος νομοθεσίας, ἣν τοῖς ἱεροῖς προσενήνοχεν ἀπο στόλοις, ο Πορευθέντες, λέγων, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη. » Καὶ παρ' ἐκεῖνο τὸ καταγώγιον ἕτερον οἰκοδομήσας, ἐκεῖ τούτους διάγειν ἐκέλευε· νεών τινα θεῖον κατασκευάσας, εἰς ὃν καὶ τούτους κἀκείνους συνιένα: προσέταξεν ἀρχομένης τε καὶ ληγούσης ἡμέ ρας, ἵνα καὶ τὴν ἑσπερινὴν καὶ τὴν ἑωθινὴν ὑμνο ῳδίαν κοινῇ προσφέρωσι τῷ Θεῷ, διχῆ μὲν διῃρημέ νοι, καὶ τῇ οἰκείᾳ ἕκαστος κεχρημένος φωνῇ, ἐκ δια RELIGIOSA HISTORIA. B D nulli rogarunt ut in gregem cooptarentur, ut sacra Cæterum initio nullum sub codem secum tecto habitare passus est: sed exiguas cellulas foribus vicinas ædificans, singulos seorsim degere jubebat, cellulas subinde invisens, et observans numquid præter res necessarias reconditum haberent. Ferunt etiam illum trutinam circumferendo panis mensu- ram diligenter expendisse, et si ultra statutum pondus invenisset, ægre tulisse, et helluones qui hoc facerent appellasse. Jubebatque ut neque co- mederent, neque biberent ad satietatem, sed tan- fum sumerent quantum ad tuendam vitam satis esset. Quod si quando secretam a furfuribus fari- nam deprehendisset, tanquam Sybariticis deliciis indulgentes objurgabat. Quin et noctu quoque ex improviso veniens ad ostia singulorum, si quem vigilantem et Deum laudantem ofenderat, tacitus præteribat : si som:o oppressum el dor mientem, et manu fores pulsabat, et lingua illum ut corpori plus æquo servientem increpabat. Quem ejus laborem considerantes quidam e sodalibus, suggessere, utanum omnibus conderet habitaculum. Sic enim futurum, ut et qui dispersi erant accura- tius viverent, et ipse magna sollicitudinis parte levaretur. Prolato consilio, vir sapientissimus, cum simul omnes congregasset, disjectisque cellulis, commune omnibus domicilium ædificasset, rogavit ut una viverent, ac sese mutuo excitarent, ut hic quidem illius imitaretur mansuetudinent, ille hujus zelo mansuetudinem temperaret: unus alteri vigi- lias communicaret, ab eoque vicissim jejunii absti - nentiam edisceret. Sic enim, inquit, a nobis invicem id quod deest mutuantes, virtutem omnibus partibus absolu'am reddemus. Atque ut in foro rerum ve- - nalium alius panes vendit, alius olera, hic vestium institor est, ille opifex calceamentorum, a se autem invicem id quo opus habent comparantes, vitam agunt jucundiorem : qui enim dat vestem, pro ea calceos accipit, et qui cuiit olus, vendit panem : ita et nos vicissim oportet pretiosissimas virtutis partes inter nos permutare. » Cum in hunc modum qui ejusdem erant linguæ exercerentur et decerta - rent, Deique laudes Greco sermone celebrarent, cepit alios qui patria lingua loquebantur ejusdem instituti desiderium: accedentesque ex his. non- I Matth. xxvm, 19. PATROL. GR. LXXXI. C ejus disciplina fruerentur. Annuit ille postulatis. legis meiner Dominicæ, qua sanctis apostolis edixit, ‹ Euntes docete omnes gentes 1. Et alterum prope struens habitaculum, hos ibi degere jussit, sacrumque templum ædificans, co utrosque mane ac vespere convenire præcepit, ut vespertinas et matutinas laudes Deo simul offerrent, bifariam quidem divisi,et propria quique lingua utentes, sed alternis inter se concinentes. Duravitque ad hune usque diem ejus forma instituti, ita ut neque tempus, quod hæc aliaque hujusmodi mutare solet, neque illius successores præscriptas ab eo

Α δοχῆς δὲ τὴν ᾠδὴν ἀναπέμποντες. Διέμεινε δὲ μέχρι καὶ τήμερον τόδε τῆς πολιτείας τὸ εἶδος· καὶ οὐδ' ὁ χρόνος ὁ ταῦτα καὶ τοιαῦτα ἀμείβειν φιλονεικών, οὐχ οἱ τὴν ἐκείνου κηδεμονίαν διαδεξάμενοι ἀνατρέ ψαι τι τῶν ὑπ' ἐκείνου τεθέντων ἀνεπείσθησαν ὅρων καὶ ταῦτα οὐ δύο καὶ τριῶν, ἀλλὰ καὶ πλειόνων ταύ την τὴν ἡγεμονίαν διαδεξαμένων. Εὐθὺς μὲν γὰρ, ἐκείνου τὸν ἀγῶνα πεπληρωκότος, καὶ τόνδε τὸν βίον ὑπεξελθόντος, καὶ εἰς τὴν ἄλυπον ἐκείνην μεταβάν τος ζωήν, Θεότεχνος μὲν τῆς Ἑλλάδος φωνής, ᾿Αφθόνιος δὲ τῆς Σύρας τὴν ἡγεμονίαν διεδέξαντο, ἀμφότεροι στῆλαί τινες ἔμψυχοι καὶ εἰκόνες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς γενόμενοι. Οὐδεμίαν γὰρ οὔτε τοῖς συ οῦσιν, οὔτε τοῖς ἔξωθεν ἀφικνουμένοις αισθησιν λα δεῖν τῆς ἐκείνου τελευτῆς συνεχώρησαν, σφᾶς αὐτοὺς τῆς ἐκείνου πολιτείας ἐκμαγεία δεικνύντες. 'Αλλ' ὁ μὲν θεῖος Θεότεχνος οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, Θεοδότῳ τὴν ἡγεμονίαν παρέδωκεν· ὁ δὲ ᾿Αφθόνιο; ἐπὶ πλεῖστον διέμεινε τῆς ἀγέλης ἐπιμελούμενος, καὶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ιθύνων. Ὁ δὲ Θεό- δοτος οὗτος ἀπὸ τῆς ᾿Αρμενίας ὁρμώμενος, τὴν ἀσκητικὴν ἐκείνην συμμορίαν θεασάμενος, τὰ μὲν πρῶτα μετὰ τῶν ὑπηκόων ετέτακτο, τῷ μεγάλη Θεοτέχνῳ κυβερνῶντι πειθόμενος. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς ἔφην, ὁ μὲν ἐξεδήμησεν, αὐτὸς δὲ τὴν προστασίαν παρέλαβε, τοσούτοις ἐκόμασεν ἀγαθοῖ;, ὡς ἀποκρύ ψαι μικροῦ δεῖν τοὺς προτέρους τῇ φήμῃ. Οὕτω γὰρ αὐτὸν ὁ θεῖος κατειργάσατο πόθος, καὶ τοσούτοις αὐτὸν καὶ τοιούτοις κατέτρωσε βέλεσιν, ὡς νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν τῆς κατανύξεως προ χέειν τὰ δάκρυα· τοσαύτης δὲ πνευματικῆς χά ριτος ἀνάπλεως ἦν, ὡς προσευχομένου σιγαν μὲν ἅπαντας τοὺς παρόντας, ἐπαΐειν δὲ μόνων τῶν ἱερῶν ἐκείνων ῥημάτων, προσευχήν σπουδαίαν τὴν ἀκρέα σιν ἡγουμένους. Τίς γὰρ οὕτως ἀδαμάντινος ἦν, ὡς ἐκείνων οὕτως προσφερομένων τῶν λόγων μὴ κατα· θελχθῆναι τὴν ψυχὴν, καὶ τὸ σκληρὸν ταύτης καὶ ἀπειθὲς καταμαλάξαι, καὶ πρὸς τὴν θείαν θεραπείαν μεταγαγεῖν ; Οὕτω καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὸν πλοῦτον αὔξων, καὶ τοὺς ἀσύλους θησαυρούς πλήρεις τῶν τοιούτων ἀγαθῶν ἀποφαίνων, πέντε καὶ εἴκοσι έτη ποιμάνας τὸ ποίμνιον, προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρα; αὐτοῦ, κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν, τραφεὶς ἐν χήρει καλῷ, Θεοτέχνῳ ἀδελφιδῷ μὲν ὄντι τὸ γένος, ἀδελφῷ δὲ τὸν τρόπον, τὰς ἡνίας παραδούς. Καὶ ὁ θεῖος δὲ ἐκεῖνος ᾿Αφθόνιος πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη του χοροῦ προστατεύσας, τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν προεδρίαν ἐδέξατο, οὔτε τὴν ἀσκητικὴν ἐναλλάξας σισύραν, οὔτε τὸν ἐξ αἰγείων τριχών κατεσκευασμένον χιτώνα καὶ σιτίων ἀπήλαυεν, οίων πρὸ τῆς προεδρίας ἀπο ήλαυε. Καὶ ταύτην δὲ τὴν κηδεμονίαν ἀναδεξάμενος οὐδὲν ἧττον τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἐπεμελεῖτο· ἐκεῖ τὰς πλείους διατρίβων ἡμέρας, καὶ νῦν μὲν τῶν ζυγομα χούντων τὰς ἔριδας διαλύων, νῦν δὲ τῶν ὑφ᾽ ὁτονοῦν ἀλγυνομένων ποιούμενος πρόνοιαν, ἄλλοτε δὲ ταῖς θιασώταις τὴν θείαν προσφέρων παραίνεσιν. Καὶ τού των ἕκαστον ἔδρα, τὰ τῶν ὁμοσκήνων μεταξύ το ριμμάτων ῥάκια, ἢ τὸν φακὸν ἐκκαθαίρων, ἢ τὸν στον ἐκπλύνων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων μεταχειρί THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B leges violandas putarint : idque cum praefecturam illam post eum non duo tresve, sed complures sortiti sint. Nam cum primum ille, peracto certamine, abiit j e vita, et in aliam doloris expertem migravit, Theo- lernus Graeca lingur, Aphthonius Syriaca: præfe- eturam suscepere, spirantes ambo virtutis ejus statuæ quædam et imagines. Nullum enim ex illius obitu doloris sensum vel socios vel extraneos capere permiserunt, cum expressa vitæ illius simulacra seipsos exhiberent. Sed divinus Theotecnus non longo tempore superstes præfecturam Theodoto reliquit. Aphthonius plurimis amuis supervixit, gregis curam gerens, eumque juxta præfixas leges gubernans. Theodotus hic auten, ex Armenia oriundus, cum asceticum illum cœtum conspexis- set, principio quidem subditorum e numero fuit, magno Theotecno moderatori obtemperans. Postquam vero excessit ille e vivis, ut dixi, et præfecturam ipse suscepit, tam multis virtutibus abundavit, ut majorum gloriam propemodum obs- curarit. Sic enim illum divinus amor affecit, tol talibusque sagittis vulneravit, ut nocte dieque compunctionis lacrymas funderet: tanta refertus est spiritali gratia, ut illo precante silerent omnes qui aderant, et sacris illis verbis intenti solis essent, studiosam orationem esse auditionem ipsam ducen- tes. Quis enim adamantinus adeo fuit, cujus ani- mum verba illa sic prolata non demulcerent? cujus duritiem et inobedientiam non emollirent, et ad Deo serviendum traducerent ? Opes igitur in dies sic augens, sacrosque thesauros talibus cumulans bonis, cum annos quinque supra viginti gregem pa visset, appositus est, ut Scriptura divina loqui- tur, ad patres suos, in bona eductus senectute, babenas tradens Theotecno, genere quidem fratris filio, sed moribus fratri. Divinus vero ille Aphtbo- nius, cumn annos amplius quadraginta choro præ- fuisset, sedem ascendit pontificalem, nec pallium mutans asceticum, nec tunicam caprarum e pilis contextam, cibisque iisdem utens, quibus ante episcopatum vescebatur. Et quamvis sollicitudinem illam susceperat, gregis tamen nihilo secius curam gerebat, dies ibi complures ducens, et nunc quidem dissidentium lites componens, nunc quacunque molestia quis afficeretur opem ferens, interdum D etiam divinam sodalibus exhortationem exhibens. Atque hæc singula sic præstabat, ut con- tubernalium interim vestimenta resarciret, legumi- na expurgaret, frumentum ablueret, aut aliud quidpiam ageret ejusmodi. Ad hunc ille molumn, et pontificatum ornans, et augens virtutem, cuin hujus oneribus caelestem portum intravit. Quid porro de Theotecno dicere attinet, aut de illius successore Gregorio, quorum ille, cum a prima ætate genus omne virtutis excoluisset, cum avita gloria decessit : alter hodieque superstes in pro- vecta senectute tanquam in vegeto corpore laborat? Perstitit enim vitis fructum penitus respuens, ac ne aceto quidem vel uvis passis utens, nee lacte, C

Α δοχῆς δὲ τὴν ᾠδὴν ἀναπέμποντες. Διέμεινε δὲ μέχρι καὶ τήμερον τόδε τῆς πολιτείας τὸ εἶδος· καὶ οὐδ' ὁ χρόνος ὁ ταῦτα καὶ τοιαῦτα ἀμείβειν φιλονεικών, οὐχ οἱ τὴν ἐκείνου κηδεμονίαν διαδεξάμενοι ἀνατρέ ψαι τι τῶν ὑπ' ἐκείνου τεθέντων ἀνεπείσθησαν ὅρων καὶ ταῦτα οὐ δύο καὶ τριῶν, ἀλλὰ καὶ πλειόνων ταύ την τὴν ἡγεμονίαν διαδεξαμένων. Εὐθὺς μὲν γὰρ, ἐκείνου τὸν ἀγῶνα πεπληρωκότος, καὶ τόνδε τὸν βίον ὑπεξελθόντος, καὶ εἰς τὴν ἄλυπον ἐκείνην μεταβάν τος ζωήν, Θεότεχνος μὲν τῆς Ἑλλάδος φωνής, ᾿Αφθόνιος δὲ τῆς Σύρας τὴν ἡγεμονίαν διεδέξαντο, ἀμφότεροι στῆλαί τινες ἔμψυχοι καὶ εἰκόνες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς γενόμενοι. Οὐδεμίαν γὰρ οὔτε τοῖς συ οῦσιν, οὔτε τοῖς ἔξωθεν ἀφικνουμένοις αισθησιν λα δεῖν τῆς ἐκείνου τελευτῆς συνεχώρησαν, σφᾶς αὐτοὺς τῆς ἐκείνου πολιτείας ἐκμαγεία δεικνύντες. 'Αλλ' ὁ μὲν θεῖος Θεότεχνος οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, Θεοδότῳ τὴν ἡγεμονίαν παρέδωκεν· ὁ δὲ ᾿Αφθόνιο; ἐπὶ πλεῖστον διέμεινε τῆς ἀγέλης ἐπιμελούμενος, καὶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ιθύνων. Ὁ δὲ Θεό- δοτος οὗτος ἀπὸ τῆς ᾿Αρμενίας ὁρμώμενος, τὴν ἀσκητικὴν ἐκείνην συμμορίαν θεασάμενος, τὰ μὲν πρῶτα μετὰ τῶν ὑπηκόων ετέτακτο, τῷ μεγάλη Θεοτέχνῳ κυβερνῶντι πειθόμενος. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς ἔφην, ὁ μὲν ἐξεδήμησεν, αὐτὸς δὲ τὴν προστασίαν παρέλαβε, τοσούτοις ἐκόμασεν ἀγαθοῖ;, ὡς ἀποκρύ ψαι μικροῦ δεῖν τοὺς προτέρους τῇ φήμῃ. Οὕτω γὰρ αὐτὸν ὁ θεῖος κατειργάσατο πόθος, καὶ τοσούτοις αὐτὸν καὶ τοιούτοις κατέτρωσε βέλεσιν, ὡς νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν τῆς κατανύξεως προ χέειν τὰ δάκρυα· τοσαύτης δὲ πνευματικῆς χά ριτος ἀνάπλεως ἦν, ὡς προσευχομένου σιγαν μὲν ἅπαντας τοὺς παρόντας, ἐπαΐειν δὲ μόνων τῶν ἱερῶν ἐκείνων ῥημάτων, προσευχήν σπουδαίαν τὴν ἀκρέα σιν ἡγουμένους. Τίς γὰρ οὕτως ἀδαμάντινος ἦν, ὡς ἐκείνων οὕτως προσφερομένων τῶν λόγων μὴ κατα· θελχθῆναι τὴν ψυχὴν, καὶ τὸ σκληρὸν ταύτης καὶ ἀπειθὲς καταμαλάξαι, καὶ πρὸς τὴν θείαν θεραπείαν μεταγαγεῖν ; Οὕτω καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὸν πλοῦτον αὔξων, καὶ τοὺς ἀσύλους θησαυρούς πλήρεις τῶν τοιούτων ἀγαθῶν ἀποφαίνων, πέντε καὶ εἴκοσι έτη ποιμάνας τὸ ποίμνιον, προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρα; αὐτοῦ, κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν, τραφεὶς ἐν χήρει καλῷ, Θεοτέχνῳ ἀδελφιδῷ μὲν ὄντι τὸ γένος, ἀδελφῷ δὲ τὸν τρόπον, τὰς ἡνίας παραδούς. Καὶ ὁ θεῖος δὲ ἐκεῖνος ᾿Αφθόνιος πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη του χοροῦ προστατεύσας, τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν προεδρίαν ἐδέξατο, οὔτε τὴν ἀσκητικὴν ἐναλλάξας σισύραν, οὔτε τὸν ἐξ αἰγείων τριχών κατεσκευασμένον χιτώνα καὶ σιτίων ἀπήλαυεν, οίων πρὸ τῆς προεδρίας ἀπο ήλαυε. Καὶ ταύτην δὲ τὴν κηδεμονίαν ἀναδεξάμενος οὐδὲν ἧττον τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἐπεμελεῖτο· ἐκεῖ τὰς πλείους διατρίβων ἡμέρας, καὶ νῦν μὲν τῶν ζυγομα χούντων τὰς ἔριδας διαλύων, νῦν δὲ τῶν ὑφ᾽ ὁτονοῦν ἀλγυνομένων ποιούμενος πρόνοιαν, ἄλλοτε δὲ ταῖς θιασώταις τὴν θείαν προσφέρων παραίνεσιν. Καὶ τού των ἕκαστον ἔδρα, τὰ τῶν ὁμοσκήνων μεταξύ το ριμμάτων ῥάκια, ἢ τὸν φακὸν ἐκκαθαίρων, ἢ τὸν στον ἐκπλύνων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων μεταχειρί THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B leges violandas putarint : idque cum praefecturam illam post eum non duo tresve, sed complures sortiti sint. Nam cum primum ille, peracto certamine, abiit j e vita, et in aliam doloris expertem migravit, Theo- lernus Graeca lingur, Aphthonius Syriaca: præfe- eturam suscepere, spirantes ambo virtutis ejus statuæ quædam et imagines. Nullum enim ex illius obitu doloris sensum vel socios vel extraneos capere permiserunt, cum expressa vitæ illius simulacra seipsos exhiberent. Sed divinus Theotecnus non longo tempore superstes præfecturam Theodoto reliquit. Aphthonius plurimis amuis supervixit, gregis curam gerens, eumque juxta præfixas leges gubernans. Theodotus hic auten, ex Armenia oriundus, cum asceticum illum cœtum conspexis- set, principio quidem subditorum e numero fuit, magno Theotecno moderatori obtemperans. Postquam vero excessit ille e vivis, ut dixi, et præfecturam ipse suscepit, tam multis virtutibus abundavit, ut majorum gloriam propemodum obs- curarit. Sic enim illum divinus amor affecit, tol talibusque sagittis vulneravit, ut nocte dieque compunctionis lacrymas funderet: tanta refertus est spiritali gratia, ut illo precante silerent omnes qui aderant, et sacris illis verbis intenti solis essent, studiosam orationem esse auditionem ipsam ducen- tes. Quis enim adamantinus adeo fuit, cujus ani- mum verba illa sic prolata non demulcerent? cujus duritiem et inobedientiam non emollirent, et ad Deo serviendum traducerent ? Opes igitur in dies sic augens, sacrosque thesauros talibus cumulans bonis, cum annos quinque supra viginti gregem pa visset, appositus est, ut Scriptura divina loqui- tur, ad patres suos, in bona eductus senectute, babenas tradens Theotecno, genere quidem fratris filio, sed moribus fratri. Divinus vero ille Aphtbo- nius, cumn annos amplius quadraginta choro præ- fuisset, sedem ascendit pontificalem, nec pallium mutans asceticum, nec tunicam caprarum e pilis contextam, cibisque iisdem utens, quibus ante episcopatum vescebatur. Et quamvis sollicitudinem illam susceperat, gregis tamen nihilo secius curam gerebat, dies ibi complures ducens, et nunc quidem dissidentium lites componens, nunc quacunque molestia quis afficeretur opem ferens, interdum D etiam divinam sodalibus exhortationem exhibens. Atque hæc singula sic præstabat, ut con- tubernalium interim vestimenta resarciret, legumi- na expurgaret, frumentum ablueret, aut aliud quidpiam ageret ejusmodi. Ad hunc ille molumn, et pontificatum ornans, et augens virtutem, cuin hujus oneribus caelestem portum intravit. Quid porro de Theotecno dicere attinet, aut de illius successore Gregorio, quorum ille, cum a prima ætate genus omne virtutis excoluisset, cum avita gloria decessit : alter hodieque superstes in pro- vecta senectute tanquam in vegeto corpore laborat? Perstitit enim vitis fructum penitus respuens, ac ne aceto quidem vel uvis passis utens, nee lacte, C

Α δοχῆς δὲ τὴν ᾠδὴν ἀναπέμποντες. Διέμεινε δὲ μέχρι καὶ τήμερον τόδε τῆς πολιτείας τὸ εἶδος· καὶ οὐδ' ὁ χρόνος ὁ ταῦτα καὶ τοιαῦτα ἀμείβειν φιλονεικών, οὐχ οἱ τὴν ἐκείνου κηδεμονίαν διαδεξάμενοι ἀνατρέ ψαι τι τῶν ὑπ' ἐκείνου τεθέντων ἀνεπείσθησαν ὅρων καὶ ταῦτα οὐ δύο καὶ τριῶν, ἀλλὰ καὶ πλειόνων ταύ την τὴν ἡγεμονίαν διαδεξαμένων. Εὐθὺς μὲν γὰρ, ἐκείνου τὸν ἀγῶνα πεπληρωκότος, καὶ τόνδε τὸν βίον ὑπεξελθόντος, καὶ εἰς τὴν ἄλυπον ἐκείνην μεταβάν τος ζωήν, Θεότεχνος μὲν τῆς Ἑλλάδος φωνής, ᾿Αφθόνιος δὲ τῆς Σύρας τὴν ἡγεμονίαν διεδέξαντο, ἀμφότεροι στῆλαί τινες ἔμψυχοι καὶ εἰκόνες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς γενόμενοι. Οὐδεμίαν γὰρ οὔτε τοῖς συ οῦσιν, οὔτε τοῖς ἔξωθεν ἀφικνουμένοις αισθησιν λα δεῖν τῆς ἐκείνου τελευτῆς συνεχώρησαν, σφᾶς αὐτοὺς τῆς ἐκείνου πολιτείας ἐκμαγεία δεικνύντες. 'Αλλ' ὁ μὲν θεῖος Θεότεχνος οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, Θεοδότῳ τὴν ἡγεμονίαν παρέδωκεν· ὁ δὲ ᾿Αφθόνιο; ἐπὶ πλεῖστον διέμεινε τῆς ἀγέλης ἐπιμελούμενος, καὶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ιθύνων. Ὁ δὲ Θεό- δοτος οὗτος ἀπὸ τῆς ᾿Αρμενίας ὁρμώμενος, τὴν ἀσκητικὴν ἐκείνην συμμορίαν θεασάμενος, τὰ μὲν πρῶτα μετὰ τῶν ὑπηκόων ετέτακτο, τῷ μεγάλη Θεοτέχνῳ κυβερνῶντι πειθόμενος. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς ἔφην, ὁ μὲν ἐξεδήμησεν, αὐτὸς δὲ τὴν προστασίαν παρέλαβε, τοσούτοις ἐκόμασεν ἀγαθοῖ;, ὡς ἀποκρύ ψαι μικροῦ δεῖν τοὺς προτέρους τῇ φήμῃ. Οὕτω γὰρ αὐτὸν ὁ θεῖος κατειργάσατο πόθος, καὶ τοσούτοις αὐτὸν καὶ τοιούτοις κατέτρωσε βέλεσιν, ὡς νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν τῆς κατανύξεως προ χέειν τὰ δάκρυα· τοσαύτης δὲ πνευματικῆς χά ριτος ἀνάπλεως ἦν, ὡς προσευχομένου σιγαν μὲν ἅπαντας τοὺς παρόντας, ἐπαΐειν δὲ μόνων τῶν ἱερῶν ἐκείνων ῥημάτων, προσευχήν σπουδαίαν τὴν ἀκρέα σιν ἡγουμένους. Τίς γὰρ οὕτως ἀδαμάντινος ἦν, ὡς ἐκείνων οὕτως προσφερομένων τῶν λόγων μὴ κατα· θελχθῆναι τὴν ψυχὴν, καὶ τὸ σκληρὸν ταύτης καὶ ἀπειθὲς καταμαλάξαι, καὶ πρὸς τὴν θείαν θεραπείαν μεταγαγεῖν ; Οὕτω καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὸν πλοῦτον αὔξων, καὶ τοὺς ἀσύλους θησαυρούς πλήρεις τῶν τοιούτων ἀγαθῶν ἀποφαίνων, πέντε καὶ εἴκοσι έτη ποιμάνας τὸ ποίμνιον, προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρα; αὐτοῦ, κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν, τραφεὶς ἐν χήρει καλῷ, Θεοτέχνῳ ἀδελφιδῷ μὲν ὄντι τὸ γένος, ἀδελφῷ δὲ τὸν τρόπον, τὰς ἡνίας παραδούς. Καὶ ὁ θεῖος δὲ ἐκεῖνος ᾿Αφθόνιος πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη του χοροῦ προστατεύσας, τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν προεδρίαν ἐδέξατο, οὔτε τὴν ἀσκητικὴν ἐναλλάξας σισύραν, οὔτε τὸν ἐξ αἰγείων τριχών κατεσκευασμένον χιτώνα καὶ σιτίων ἀπήλαυεν, οίων πρὸ τῆς προεδρίας ἀπο ήλαυε. Καὶ ταύτην δὲ τὴν κηδεμονίαν ἀναδεξάμενος οὐδὲν ἧττον τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἐπεμελεῖτο· ἐκεῖ τὰς πλείους διατρίβων ἡμέρας, καὶ νῦν μὲν τῶν ζυγομα χούντων τὰς ἔριδας διαλύων, νῦν δὲ τῶν ὑφ᾽ ὁτονοῦν ἀλγυνομένων ποιούμενος πρόνοιαν, ἄλλοτε δὲ ταῖς θιασώταις τὴν θείαν προσφέρων παραίνεσιν. Καὶ τού των ἕκαστον ἔδρα, τὰ τῶν ὁμοσκήνων μεταξύ το ριμμάτων ῥάκια, ἢ τὸν φακὸν ἐκκαθαίρων, ἢ τὸν στον ἐκπλύνων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων μεταχειρί THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B leges violandas putarint : idque cum praefecturam illam post eum non duo tresve, sed complures sortiti sint. Nam cum primum ille, peracto certamine, abiit j e vita, et in aliam doloris expertem migravit, Theo- lernus Graeca lingur, Aphthonius Syriaca: præfe- eturam suscepere, spirantes ambo virtutis ejus statuæ quædam et imagines. Nullum enim ex illius obitu doloris sensum vel socios vel extraneos capere permiserunt, cum expressa vitæ illius simulacra seipsos exhiberent. Sed divinus Theotecnus non longo tempore superstes præfecturam Theodoto reliquit. Aphthonius plurimis amuis supervixit, gregis curam gerens, eumque juxta præfixas leges gubernans. Theodotus hic auten, ex Armenia oriundus, cum asceticum illum cœtum conspexis- set, principio quidem subditorum e numero fuit, magno Theotecno moderatori obtemperans. Postquam vero excessit ille e vivis, ut dixi, et præfecturam ipse suscepit, tam multis virtutibus abundavit, ut majorum gloriam propemodum obs- curarit. Sic enim illum divinus amor affecit, tol talibusque sagittis vulneravit, ut nocte dieque compunctionis lacrymas funderet: tanta refertus est spiritali gratia, ut illo precante silerent omnes qui aderant, et sacris illis verbis intenti solis essent, studiosam orationem esse auditionem ipsam ducen- tes. Quis enim adamantinus adeo fuit, cujus ani- mum verba illa sic prolata non demulcerent? cujus duritiem et inobedientiam non emollirent, et ad Deo serviendum traducerent ? Opes igitur in dies sic augens, sacrosque thesauros talibus cumulans bonis, cum annos quinque supra viginti gregem pa visset, appositus est, ut Scriptura divina loqui- tur, ad patres suos, in bona eductus senectute, babenas tradens Theotecno, genere quidem fratris filio, sed moribus fratri. Divinus vero ille Aphtbo- nius, cumn annos amplius quadraginta choro præ- fuisset, sedem ascendit pontificalem, nec pallium mutans asceticum, nec tunicam caprarum e pilis contextam, cibisque iisdem utens, quibus ante episcopatum vescebatur. Et quamvis sollicitudinem illam susceperat, gregis tamen nihilo secius curam gerebat, dies ibi complures ducens, et nunc quidem dissidentium lites componens, nunc quacunque molestia quis afficeretur opem ferens, interdum D etiam divinam sodalibus exhortationem exhibens. Atque hæc singula sic præstabat, ut con- tubernalium interim vestimenta resarciret, legumi- na expurgaret, frumentum ablueret, aut aliud quidpiam ageret ejusmodi. Ad hunc ille molumn, et pontificatum ornans, et augens virtutem, cuin hujus oneribus caelestem portum intravit. Quid porro de Theotecno dicere attinet, aut de illius successore Gregorio, quorum ille, cum a prima ætate genus omne virtutis excoluisset, cum avita gloria decessit : alter hodieque superstes in pro- vecta senectute tanquam in vegeto corpore laborat? Perstitit enim vitis fructum penitus respuens, ac ne aceto quidem vel uvis passis utens, nee lacte, C

Α δοχῆς δὲ τὴν ᾠδὴν ἀναπέμποντες. Διέμεινε δὲ μέχρι καὶ τήμερον τόδε τῆς πολιτείας τὸ εἶδος· καὶ οὐδ' ὁ χρόνος ὁ ταῦτα καὶ τοιαῦτα ἀμείβειν φιλονεικών, οὐχ οἱ τὴν ἐκείνου κηδεμονίαν διαδεξάμενοι ἀνατρέ ψαι τι τῶν ὑπ' ἐκείνου τεθέντων ἀνεπείσθησαν ὅρων καὶ ταῦτα οὐ δύο καὶ τριῶν, ἀλλὰ καὶ πλειόνων ταύ την τὴν ἡγεμονίαν διαδεξαμένων. Εὐθὺς μὲν γὰρ, ἐκείνου τὸν ἀγῶνα πεπληρωκότος, καὶ τόνδε τὸν βίον ὑπεξελθόντος, καὶ εἰς τὴν ἄλυπον ἐκείνην μεταβάν τος ζωήν, Θεότεχνος μὲν τῆς Ἑλλάδος φωνής, ᾿Αφθόνιος δὲ τῆς Σύρας τὴν ἡγεμονίαν διεδέξαντο, ἀμφότεροι στῆλαί τινες ἔμψυχοι καὶ εἰκόνες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς γενόμενοι. Οὐδεμίαν γὰρ οὔτε τοῖς συ οῦσιν, οὔτε τοῖς ἔξωθεν ἀφικνουμένοις αισθησιν λα δεῖν τῆς ἐκείνου τελευτῆς συνεχώρησαν, σφᾶς αὐτοὺς τῆς ἐκείνου πολιτείας ἐκμαγεία δεικνύντες. 'Αλλ' ὁ μὲν θεῖος Θεότεχνος οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, Θεοδότῳ τὴν ἡγεμονίαν παρέδωκεν· ὁ δὲ ᾿Αφθόνιο; ἐπὶ πλεῖστον διέμεινε τῆς ἀγέλης ἐπιμελούμενος, καὶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ιθύνων. Ὁ δὲ Θεό- δοτος οὗτος ἀπὸ τῆς ᾿Αρμενίας ὁρμώμενος, τὴν ἀσκητικὴν ἐκείνην συμμορίαν θεασάμενος, τὰ μὲν πρῶτα μετὰ τῶν ὑπηκόων ετέτακτο, τῷ μεγάλη Θεοτέχνῳ κυβερνῶντι πειθόμενος. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς ἔφην, ὁ μὲν ἐξεδήμησεν, αὐτὸς δὲ τὴν προστασίαν παρέλαβε, τοσούτοις ἐκόμασεν ἀγαθοῖ;, ὡς ἀποκρύ ψαι μικροῦ δεῖν τοὺς προτέρους τῇ φήμῃ. Οὕτω γὰρ αὐτὸν ὁ θεῖος κατειργάσατο πόθος, καὶ τοσούτοις αὐτὸν καὶ τοιούτοις κατέτρωσε βέλεσιν, ὡς νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν τῆς κατανύξεως προ χέειν τὰ δάκρυα· τοσαύτης δὲ πνευματικῆς χά ριτος ἀνάπλεως ἦν, ὡς προσευχομένου σιγαν μὲν ἅπαντας τοὺς παρόντας, ἐπαΐειν δὲ μόνων τῶν ἱερῶν ἐκείνων ῥημάτων, προσευχήν σπουδαίαν τὴν ἀκρέα σιν ἡγουμένους. Τίς γὰρ οὕτως ἀδαμάντινος ἦν, ὡς ἐκείνων οὕτως προσφερομένων τῶν λόγων μὴ κατα· θελχθῆναι τὴν ψυχὴν, καὶ τὸ σκληρὸν ταύτης καὶ ἀπειθὲς καταμαλάξαι, καὶ πρὸς τὴν θείαν θεραπείαν μεταγαγεῖν ; Οὕτω καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὸν πλοῦτον αὔξων, καὶ τοὺς ἀσύλους θησαυρούς πλήρεις τῶν τοιούτων ἀγαθῶν ἀποφαίνων, πέντε καὶ εἴκοσι έτη ποιμάνας τὸ ποίμνιον, προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρα; αὐτοῦ, κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν, τραφεὶς ἐν χήρει καλῷ, Θεοτέχνῳ ἀδελφιδῷ μὲν ὄντι τὸ γένος, ἀδελφῷ δὲ τὸν τρόπον, τὰς ἡνίας παραδούς. Καὶ ὁ θεῖος δὲ ἐκεῖνος ᾿Αφθόνιος πλείονα ή τεσσαράκοντα ἔτη του χοροῦ προστατεύσας, τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν προεδρίαν ἐδέξατο, οὔτε τὴν ἀσκητικὴν ἐναλλάξας σισύραν, οὔτε τὸν ἐξ αἰγείων τριχών κατεσκευασμένον χιτώνα καὶ σιτίων ἀπήλαυεν, οίων πρὸ τῆς προεδρίας ἀπο ήλαυε. Καὶ ταύτην δὲ τὴν κηδεμονίαν ἀναδεξάμενος οὐδὲν ἧττον τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἐπεμελεῖτο· ἐκεῖ τὰς πλείους διατρίβων ἡμέρας, καὶ νῦν μὲν τῶν ζυγομα χούντων τὰς ἔριδας διαλύων, νῦν δὲ τῶν ὑφ᾽ ὁτονοῦν ἀλγυνομένων ποιούμενος πρόνοιαν, ἄλλοτε δὲ ταῖς θιασώταις τὴν θείαν προσφέρων παραίνεσιν. Καὶ τού των ἕκαστον ἔδρα, τὰ τῶν ὁμοσκήνων μεταξύ το ριμμάτων ῥάκια, ἢ τὸν φακὸν ἐκκαθαίρων, ἢ τὸν στον ἐκπλύνων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων μεταχειρί THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B leges violandas putarint : idque cum praefecturam illam post eum non duo tresve, sed complures sortiti sint. Nam cum primum ille, peracto certamine, abiit j e vita, et in aliam doloris expertem migravit, Theo- lernus Graeca lingur, Aphthonius Syriaca: præfe- eturam suscepere, spirantes ambo virtutis ejus statuæ quædam et imagines. Nullum enim ex illius obitu doloris sensum vel socios vel extraneos capere permiserunt, cum expressa vitæ illius simulacra seipsos exhiberent. Sed divinus Theotecnus non longo tempore superstes præfecturam Theodoto reliquit. Aphthonius plurimis amuis supervixit, gregis curam gerens, eumque juxta præfixas leges gubernans. Theodotus hic auten, ex Armenia oriundus, cum asceticum illum cœtum conspexis- set, principio quidem subditorum e numero fuit, magno Theotecno moderatori obtemperans. Postquam vero excessit ille e vivis, ut dixi, et præfecturam ipse suscepit, tam multis virtutibus abundavit, ut majorum gloriam propemodum obs- curarit. Sic enim illum divinus amor affecit, tol talibusque sagittis vulneravit, ut nocte dieque compunctionis lacrymas funderet: tanta refertus est spiritali gratia, ut illo precante silerent omnes qui aderant, et sacris illis verbis intenti solis essent, studiosam orationem esse auditionem ipsam ducen- tes. Quis enim adamantinus adeo fuit, cujus ani- mum verba illa sic prolata non demulcerent? cujus duritiem et inobedientiam non emollirent, et ad Deo serviendum traducerent ? Opes igitur in dies sic augens, sacrosque thesauros talibus cumulans bonis, cum annos quinque supra viginti gregem pa visset, appositus est, ut Scriptura divina loqui- tur, ad patres suos, in bona eductus senectute, babenas tradens Theotecno, genere quidem fratris filio, sed moribus fratri. Divinus vero ille Aphtbo- nius, cumn annos amplius quadraginta choro præ- fuisset, sedem ascendit pontificalem, nec pallium mutans asceticum, nec tunicam caprarum e pilis contextam, cibisque iisdem utens, quibus ante episcopatum vescebatur. Et quamvis sollicitudinem illam susceperat, gregis tamen nihilo secius curam gerebat, dies ibi complures ducens, et nunc quidem dissidentium lites componens, nunc quacunque molestia quis afficeretur opem ferens, interdum D etiam divinam sodalibus exhortationem exhibens. Atque hæc singula sic præstabat, ut con- tubernalium interim vestimenta resarciret, legumi- na expurgaret, frumentum ablueret, aut aliud quidpiam ageret ejusmodi. Ad hunc ille molumn, et pontificatum ornans, et augens virtutem, cuin hujus oneribus caelestem portum intravit. Quid porro de Theotecno dicere attinet, aut de illius successore Gregorio, quorum ille, cum a prima ætate genus omne virtutis excoluisset, cum avita gloria decessit : alter hodieque superstes in pro- vecta senectute tanquam in vegeto corpore laborat? Perstitit enim vitis fructum penitus respuens, ac ne aceto quidem vel uvis passis utens, nee lacte, C

ζων. Οὕτω καὶ τὴν προεδρίαν κοσμήσας, καὶ τὴν ἀρε- τὴν ἐπαυξήσας, μετὰ τῶν ταύτης φορτίων τὸν θεῖον λιμένα κατέλαβε. Καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ Θεοτέχνου, καὶ τοῦ μετ' ἐκεῖνον Γρηγορίου, τοῦ μὲν ἐν νεότητι πᾶν εἶδος φιλοσοφίας συνειληχότος, καὶ μετὰ τῆς προγονι κῆς εὐκλείας ἀποδεδημηκότος, τοῦ δὲ ἔτι καὶ σήμερον ἐν γήρα βαθεῖ, ὡς ἐν ἀκμάζοντι πονοῦντος τῷ σώματι, Διέμεινε γὰρ παντελῶς τῆς ἀμπέλου τὸν καρπὸν παραιτούμενος, καὶ οὐδὲ ἔξους ή σταφίδων μεταλαμβάνων, ού γάλακτος, οὐκ ἄρτι ληφθέντος, οὐ πεπηγότος. Οὕτω γὰρ βιοῦν ὁ μέγας ἐνομοθέτησε Πούπλιος. Ελαίου δὲ κατὰ τὸν τῆς Πεντηκοστῆς καιρὸν τὴν χρείαν μανθάνοντες, καὶ πάλιν παραιτούνται αὐτοῦ τὴν μετάληψιν. Τοιαῦτα καὶ περὶ τοῦ μεγάλου Πουπλίου μεμάθηκα, τὰ μὲν ἀκοῇ δεξάμενος, τὰ δὲ τοὺς ἐκείνου φοιτητὰς θεασάμενος καὶ τὸν διδάσκαλον, καὶ διὰ τῶν ἀθλητῶν τὴν παιδοτρίβην καταμαθών. Αδικον τοίνυν νομίσας καὶ βάσκανον, τοσαύτην ὠφέλειαν προδοῦναι σιγῇ. τοῖς ἀγνοοῦσι προστέθεικα τὸ διήγημα, καὶ αὐτοῖς, τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν πραγματευόμενος, καὶ ἐμαυτῷ τὸ ἀπὸ τῆς μνήμης περιποιούμενος κέρδος. "Ηκουσα γὰρ τοῦ Δεσπότου λέγοντος· « Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου, τοῦ ἐν οὐρανοῖς. » Καὶ οἶδα σαφῶς, ὡς τοῖς ἀνθρώποις τὴν τούτων μνή. μην προσενεγκών, τῆς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων παρ' αὐτῶν ἀπολαύσομαι μνήμης. -- Τ. ΣΥΜΕΩΝΗΣ Ο ΠΑΛΑΙΟΣ. Συμεώνην δὲ τὸν πρεσβύτην εἴ τις ἑκὼν παρα- λ[ε]ίποι, καὶ λήθῃ τῆς ἐκείνου φιλοσοφίας παραδοίη τὴν μνήμην, ἀδικίας ἂν εἰκότως καὶ βασκανίας οὐ φύγοι γραφήν, ὡς μήτε ἐπαινεῖν ἐθέλων τὰ ἀξι ἐπαινα, μήτε τοῖς ὠφελεῖσθαι βουλομένοις εἰς μίμη σιν ἀξιέραστα προτιθείς. Ἐγὼ δὲ οὐ φόβῳ τῆς κατα ηγορίας, ἀλλὰ πόθῳ τῆς εὐφημίας, τῆς τοῦδε πολι τείας ποιήσομαι τὴν διήγησιν. Οὗτος γὰρ πλεῖστον ὅτι μάλιστα διετέλεσε χρόνον τὸν ἐρημικὸν ἀσπαζό- μενος βίον, καὶ ἔν τινι βραχεῖ διαιτώμενος ἄντρῳ, παραψυχῆς μὲν ἀνθρωπίνης οὐδεμιᾶς ἀπήλαυε· μό. νος γὰρ βιοτεύειν προείλετο, τῷ Θεῷ δὲ τῶν ὅλων ἐνδελεχώς διελέγετο· τὰς ἐδωδίμους δὲ τῶν βοτανών ἐποιεῖτο τροφήν. Οὗτος ὁ πόνος αὐτῷ καὶ τὴν ἄνωθεν πλουσίαν εδωρήσατο χάριν, ὡς καὶ τοῖς ἀλκιμωτά- τοις καὶ θρασυτάτοις επιτάττειν θηρίοις. Καὶ τοῦτο δῆλον οὐ τοῖς εὐσεβέσι μόνοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀπίστοις Ἰουδαίοις ἐγένετο. Χρεία; μὲν γάρ τινος ἕνεκα ἀπὸ εδήμουν εἰς τι τῶν φρουρίων, τῶν ἔξω τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμένης διακειμένων. Υετοῦ δὲ λάβρου γενομέ νου, καὶ λαίλαπος προσβαλούσης, διαμαρτάνουσι μὲν τῆς ὁδοῦ, τὰ πρόσω βλέπειν οὐ δυνάμενοι· ἀλῶνται δὲ κατὰ τὴν ἔρημον, οὔτε κώμην, οὔτε ἄντρον, οὔτε οδίτην εὑρίσκοντες, ἐν ἠπείρῳ δὲ μέσῃ τοῖς ναυτιλ λομένοις παραπλήσιον κλυδωνιζόμενοι, καταλαμβά- νουσιν οἷόν τινα λιμένα τοῦ θείου Συμεώνου τὸ σπή- λαιον, καὶ θεωροῦσιν ἄνθρωπον αὐχμῶντα καὶ ῥυ- πῶντα, καὶ βραχύ τι σισύρας ἐπὶ τῶν ὤμων φέροντα. Ο δὲ εἶδέ τε ὁμοῦ καὶ ἡσπάσατο. Καὶ γὰρ εὐπροσο ήγορος ἦν, καὶ τῆς ἀφίξεως ἤρετο τὴν αἰτίαν. ὡς δὲ τὸ συμβάν διηγήσαντο, καὶ τὴν ἐπὶ τὸ φρούριον ἄγου- σαν ὁδὸν μαθεῖν ἱκέτευσαν, ο Μείνατε, ἔφη, καὶ παραυτίκα ὑμῖν ἀγωγούς δώσω, τὴν ποθουμένην ἐδὲν ἀποδείξοντας. » Οἱ μὲν οὖν ἐπείθοντο, καὶ διαν- επαύοντο· καθημένων δὲ αὐτῶν, ἀφίκοντο δύο λέον- σε RELIGIOSA HISTORIA. • A seu liquido, seu concreto : sic enim vivere magnus Publius edixerat. Olei vero usum tempore Pente- costes admittentes, eo postea rursus abstinen!. B C Hæc ego dę magno Publio condidici, partiın qui- dem ab alii audita, partim ejus discipulos in- tuendo in discipulis magistrum agnoscens, et ex athletis pædotribam comprehendens. Iniqui ergo el invidi esse censens tantam utilitatem premere silentio, nescientibus ista narravi, ut et illis ma- nantem inde fructum procurem, et ex eorum com- memoratione aliquid ipse lucrifaciam. Audivi enim Dominum dicentem: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in calis", » exploratum- que habeo futurum, ut si eorum apud homines mentionem fecero, ipsi quoque mei apud Deum universorum meminerint. VI. SYMEONES PRISCUS. Symeonem vero senem si quis sua sponte præter- mittat, virtutumque ejus mentionem silentio pre- mat, injuriæ merito et invidiæ notam non effugiet, ut qui nec laudare illa velit quæ laudanda sunt, nec quæ studio digna iis qui proficere cupiunt imi- tanda proponere. Ego vero ejus vitæ institutum non reprehensionis metu, sed laudis desiderio narraturus sum. Ilic enim vitam eremiticam lon- gissimo tempore duxit, parvaque in spelunca de- gens nullo humano solatio fruebatur, solus enim vivere malebat, sed cum Deo universorum assidue colloquebatur. Herbis autem esculentis vescebatur. Quo es labore copiosum calestis gratiæ thesaurum adeptus est, ita ut immanissimis ac ferocissimis belluis imperaret. Id quod non delibus tantum, sed incredulis etiam Judæis notissimum evasit. Ibant enim aliquando negotii cujuspiam causa in oppidum quoddam extra regionis nostræ fines positum. Imbre autem cum venti procella efluente maximo, cum ulteriora videre non possent, aber- D rarunt a via, errabantque per solitudinem, nec m Matth. x, 52. vicum ullum, nec antrum, nec viatorem offendlen- tes : et cum media in continente, perinde ac si na- vigarent, tempestate jactarentur, ad divini Symen- nis speluncam velut in portum quemdam deveniunt, hominemque cernunt squalidum et sordibus horri dum, laceris pellibus humeros amictum. Qui primum eos vidit salutavit, erat enim alfabilis, et adventus' causam sciscitatus est. Et cum rem illi ut evenerat exposuissent, et viam quæ ad oppidum duceret ostendi rogarent : Exspectate, ait, tantis per, et ego duces vobis dabo, qui optatam viam commonstrent. » Parentibus illis, quietique indulgentibus, dum resident, advenere duo leones, non torvo intuentes aspectu, sed velut domino

ζων. Οὕτω καὶ τὴν προεδρίαν κοσμήσας, καὶ τὴν ἀρε- τὴν ἐπαυξήσας, μετὰ τῶν ταύτης φορτίων τὸν θεῖον λιμένα κατέλαβε. Καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ Θεοτέχνου, καὶ τοῦ μετ' ἐκεῖνον Γρηγορίου, τοῦ μὲν ἐν νεότητι πᾶν εἶδος φιλοσοφίας συνειληχότος, καὶ μετὰ τῆς προγονι κῆς εὐκλείας ἀποδεδημηκότος, τοῦ δὲ ἔτι καὶ σήμερον ἐν γήρα βαθεῖ, ὡς ἐν ἀκμάζοντι πονοῦντος τῷ σώματι, Διέμεινε γὰρ παντελῶς τῆς ἀμπέλου τὸν καρπὸν παραιτούμενος, καὶ οὐδὲ ἔξους ή σταφίδων μεταλαμβάνων, ού γάλακτος, οὐκ ἄρτι ληφθέντος, οὐ πεπηγότος. Οὕτω γὰρ βιοῦν ὁ μέγας ἐνομοθέτησε Πούπλιος. Ελαίου δὲ κατὰ τὸν τῆς Πεντηκοστῆς καιρὸν τὴν χρείαν μανθάνοντες, καὶ πάλιν παραιτούνται αὐτοῦ τὴν μετάληψιν. Τοιαῦτα καὶ περὶ τοῦ μεγάλου Πουπλίου μεμάθηκα, τὰ μὲν ἀκοῇ δεξάμενος, τὰ δὲ τοὺς ἐκείνου φοιτητὰς θεασάμενος καὶ τὸν διδάσκαλον, καὶ διὰ τῶν ἀθλητῶν τὴν παιδοτρίβην καταμαθών. Αδικον τοίνυν νομίσας καὶ βάσκανον, τοσαύτην ὠφέλειαν προδοῦναι σιγῇ. τοῖς ἀγνοοῦσι προστέθεικα τὸ διήγημα, καὶ αὐτοῖς, τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν πραγματευόμενος, καὶ ἐμαυτῷ τὸ ἀπὸ τῆς μνήμης περιποιούμενος κέρδος. "Ηκουσα γὰρ τοῦ Δεσπότου λέγοντος· « Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου, τοῦ ἐν οὐρανοῖς. » Καὶ οἶδα σαφῶς, ὡς τοῖς ἀνθρώποις τὴν τούτων μνή. μην προσενεγκών, τῆς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων παρ' αὐτῶν ἀπολαύσομαι μνήμης. -- Τ. ΣΥΜΕΩΝΗΣ Ο ΠΑΛΑΙΟΣ. Συμεώνην δὲ τὸν πρεσβύτην εἴ τις ἑκὼν παρα- λ[ε]ίποι, καὶ λήθῃ τῆς ἐκείνου φιλοσοφίας παραδοίη τὴν μνήμην, ἀδικίας ἂν εἰκότως καὶ βασκανίας οὐ φύγοι γραφήν, ὡς μήτε ἐπαινεῖν ἐθέλων τὰ ἀξι ἐπαινα, μήτε τοῖς ὠφελεῖσθαι βουλομένοις εἰς μίμη σιν ἀξιέραστα προτιθείς. Ἐγὼ δὲ οὐ φόβῳ τῆς κατα ηγορίας, ἀλλὰ πόθῳ τῆς εὐφημίας, τῆς τοῦδε πολι τείας ποιήσομαι τὴν διήγησιν. Οὗτος γὰρ πλεῖστον ὅτι μάλιστα διετέλεσε χρόνον τὸν ἐρημικὸν ἀσπαζό- μενος βίον, καὶ ἔν τινι βραχεῖ διαιτώμενος ἄντρῳ, παραψυχῆς μὲν ἀνθρωπίνης οὐδεμιᾶς ἀπήλαυε· μό. νος γὰρ βιοτεύειν προείλετο, τῷ Θεῷ δὲ τῶν ὅλων ἐνδελεχώς διελέγετο· τὰς ἐδωδίμους δὲ τῶν βοτανών ἐποιεῖτο τροφήν. Οὗτος ὁ πόνος αὐτῷ καὶ τὴν ἄνωθεν πλουσίαν εδωρήσατο χάριν, ὡς καὶ τοῖς ἀλκιμωτά- τοις καὶ θρασυτάτοις επιτάττειν θηρίοις. Καὶ τοῦτο δῆλον οὐ τοῖς εὐσεβέσι μόνοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀπίστοις Ἰουδαίοις ἐγένετο. Χρεία; μὲν γάρ τινος ἕνεκα ἀπὸ εδήμουν εἰς τι τῶν φρουρίων, τῶν ἔξω τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμένης διακειμένων. Υετοῦ δὲ λάβρου γενομέ νου, καὶ λαίλαπος προσβαλούσης, διαμαρτάνουσι μὲν τῆς ὁδοῦ, τὰ πρόσω βλέπειν οὐ δυνάμενοι· ἀλῶνται δὲ κατὰ τὴν ἔρημον, οὔτε κώμην, οὔτε ἄντρον, οὔτε οδίτην εὑρίσκοντες, ἐν ἠπείρῳ δὲ μέσῃ τοῖς ναυτιλ λομένοις παραπλήσιον κλυδωνιζόμενοι, καταλαμβά- νουσιν οἷόν τινα λιμένα τοῦ θείου Συμεώνου τὸ σπή- λαιον, καὶ θεωροῦσιν ἄνθρωπον αὐχμῶντα καὶ ῥυ- πῶντα, καὶ βραχύ τι σισύρας ἐπὶ τῶν ὤμων φέροντα. Ο δὲ εἶδέ τε ὁμοῦ καὶ ἡσπάσατο. Καὶ γὰρ εὐπροσο ήγορος ἦν, καὶ τῆς ἀφίξεως ἤρετο τὴν αἰτίαν. ὡς δὲ τὸ συμβάν διηγήσαντο, καὶ τὴν ἐπὶ τὸ φρούριον ἄγου- σαν ὁδὸν μαθεῖν ἱκέτευσαν, ο Μείνατε, ἔφη, καὶ παραυτίκα ὑμῖν ἀγωγούς δώσω, τὴν ποθουμένην ἐδὲν ἀποδείξοντας. » Οἱ μὲν οὖν ἐπείθοντο, καὶ διαν- επαύοντο· καθημένων δὲ αὐτῶν, ἀφίκοντο δύο λέον- σε RELIGIOSA HISTORIA. • A seu liquido, seu concreto : sic enim vivere magnus Publius edixerat. Olei vero usum tempore Pente- costes admittentes, eo postea rursus abstinen!. B C Hæc ego dę magno Publio condidici, partiın qui- dem ab alii audita, partim ejus discipulos in- tuendo in discipulis magistrum agnoscens, et ex athletis pædotribam comprehendens. Iniqui ergo el invidi esse censens tantam utilitatem premere silentio, nescientibus ista narravi, ut et illis ma- nantem inde fructum procurem, et ex eorum com- memoratione aliquid ipse lucrifaciam. Audivi enim Dominum dicentem: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in calis", » exploratum- que habeo futurum, ut si eorum apud homines mentionem fecero, ipsi quoque mei apud Deum universorum meminerint. VI. SYMEONES PRISCUS. Symeonem vero senem si quis sua sponte præter- mittat, virtutumque ejus mentionem silentio pre- mat, injuriæ merito et invidiæ notam non effugiet, ut qui nec laudare illa velit quæ laudanda sunt, nec quæ studio digna iis qui proficere cupiunt imi- tanda proponere. Ego vero ejus vitæ institutum non reprehensionis metu, sed laudis desiderio narraturus sum. Ilic enim vitam eremiticam lon- gissimo tempore duxit, parvaque in spelunca de- gens nullo humano solatio fruebatur, solus enim vivere malebat, sed cum Deo universorum assidue colloquebatur. Herbis autem esculentis vescebatur. Quo es labore copiosum calestis gratiæ thesaurum adeptus est, ita ut immanissimis ac ferocissimis belluis imperaret. Id quod non delibus tantum, sed incredulis etiam Judæis notissimum evasit. Ibant enim aliquando negotii cujuspiam causa in oppidum quoddam extra regionis nostræ fines positum. Imbre autem cum venti procella efluente maximo, cum ulteriora videre non possent, aber- D rarunt a via, errabantque per solitudinem, nec m Matth. x, 52. vicum ullum, nec antrum, nec viatorem offendlen- tes : et cum media in continente, perinde ac si na- vigarent, tempestate jactarentur, ad divini Symen- nis speluncam velut in portum quemdam deveniunt, hominemque cernunt squalidum et sordibus horri dum, laceris pellibus humeros amictum. Qui primum eos vidit salutavit, erat enim alfabilis, et adventus' causam sciscitatus est. Et cum rem illi ut evenerat exposuissent, et viam quæ ad oppidum duceret ostendi rogarent : Exspectate, ait, tantis per, et ego duces vobis dabo, qui optatam viam commonstrent. » Parentibus illis, quietique indulgentibus, dum resident, advenere duo leones, non torvo intuentes aspectu, sed velut domino

Α τες, οὐ βλοσυρὸν βλέποντες, ἀλλ' οἷόν τινα δεσπότην σαίνοντες, καὶ τὴν δουλείαν ὑποσημαίνοντες τού τοις ἐκέλευσε διανεύων ξεναγωγῆσαι τοὺς ἄνδρας, καὶ εἰ; ἐκείνην ἀπαγαγεῖν τὴν ὁδὸν, ἣν καταλιπόντες τὸν πλάνον ὑπέμειναν. Αλλά μηδεὶς μυθῶδες εἶνα: το διήγημα νομιζέτω, τοὺς κοινούς τῆς ἀληθείας ἐχθροὺς μαρτυροῦντας ἔχων τῇ ἀληθείᾳ. Αὐτοὶ γὰρ οἱ τῆς εὐεργεσίας τετυχηκότες, τοῦτο ἄδοντες διετέ λεσαν. Καὶ τοῦτό μοι οὗτος ὁ μέγας Ἰάκωβος δια ηγήσατο, παρεῖναι φήσας αὐτοῖς τῷ θεσπεσίῳ Πάρων διηγουμένοις τὸ θαῦμα. Ο τοίνυν Ἰουδαίοις τῇ τῶν Χριστιανῶν μαρτυρούσι θαυματουργία διαπιστών, πῶς οὐκ ἂν εἰκότως ἀπιστότερος Ἰουδαίων κληθείη; Εἴπερ οἱ μὲν καὶ δυσμενεῖς ὄντες, ἡττῶνται ὅμως, καὶ ταῖς τῆς ἀληθείας ἀκτῖσι παραχωρούσιν· οἱ δὲ Β' εύνοοι νομιζόμενοι καὶ τῆς πίστεως κοινωνοί, οὐδὲ τοῖς ἐχθροῖς τῇ δυνάμει τῆς χάριτος μαρτυρούσι πιο στεύουσιν. Ἐκ τῶν τοιούτων δὲ θαυμάτων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖ- νος ἄνθρωπος ἐπίσημος γεγονώς, καὶ πολλοὺς τῶν γειτονευόντων βαρβάρων ἐπισπασάμενος (οἰκοῦσι δὲ τὴν ἔρημον ἐκείνην οἱ τὸν Ἰσραὴλ σεμνυνόμενοι πρόγονον), ἡσυχίας ἐρῶν, καταλιπεῖν ἠναγκάσθη το σπήλαιον, καὶ πολλὴν ἀνύσας ὁδὸν, ὄρος καταλαμβά- νε: τὸ καλούμενον 'Αμανὸν, καὶ τοῦτο πολλῆς πάλαι γέν μον πολυθέου μανίας, τοῖς πολλοῖς καὶ παντοδαπούς ἐγεώργησε θαύμασι, καὶ τὴν νῦν ἐν αὐτῷ πολιτευο μένην εὐσέβειαν καταφύτευσεν. Αλλά πάντα μὲν διηγεῖσθαι λίαν ἐπίπονον, ἐμοὶ δὲ τυχὸν καὶ ἀδύνα· τον. Ἑνὸς τοίνυν μνησθεὶς, καὶ οἷόν τινα χαρακτήρα τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ καὶ προφητικής θαυματουρ γίας προθείς, καταλείπω τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐννοεῖν ἐντεῦθεν ἧς ἔλαβε χάριτος τὴν ἰσχύν· Θέρος ἦν, καὶ άμητὸς, καὶ τὰ δράγματα εἰς τὰς ὅλως μετεκομίζετο. Ανὴρ δέ τις, τοῖς δικαίοις οὐκ ἀρκούμενος πόνοις, ἀλλὰ τῶν ἀλλοτρίων ἐφιέμενος, ύφείλετο μὲν τῶν τοῦ πέλας δραγμάτων, αὔξειν δὲ τὸν οἰκεῖον διὰ τούτων ἐπειρᾶτο θημῶνα· ἀλλ᾽ εὐθὺς τὴν κατὰ τῆς κλοπή; τὸ θεῖον ἐξέφερε ψῆφον· καὶ πρηστὴρ ἐπεφέρετο, καὶ ἡ ἅλως ἐνεπίμπρατο, καὶ ὁ δείλαιος ἐκεῖνος τὸν τοῦ Θεοῦ κατελάμβανεν ἄνθρωπον, οὐ πόρξω τῆς κώμης ἐσκηνωμένον· καὶ τὴν μὲν συμφορὰν διηγεῖτο, κρύ πτειν δὲ τὴν κλοπὴν ἐπειρᾶτο. Ως δὲ τἀληθῆ λέγειν κελευσθεὶς ὡμολόγησε την κλοπήν (τὸ γὰρ πάθος καὶ ἑαυτοῦ κατηγορεῖν κατηνάγκασε), προσέταξεν ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ τῇ λύσει τῆς ἀδικίας λύσαι τὴν τιμωρίαν. ο Σοῦ γὰρ, ἔφη, τὰ δράγματα ἐκεῖνα έχε τιννύοντος, τὸ θεήλατον ἐκεῖνο σβεσθήσεται πυρ. » Ην τοίνυν ἰδεῖν τὸν μὲν θέοντα, καὶ τῷ ἀδικηθέντ τοὺς κλαπέντας ἀστάχυας προσφέροντα, τὴν δὲ πυράν ἄνευ ὕδατος σε εννυμένην τῇ τοῦ θείου πρεσβύτου προσευχή και πρεσβείᾳ. Τοῦτο οὐ μόνον τοὺς περι οίκους ἐνέπλησε δείματος, ἀλλὰ καὶ τὴν πόλιν ἅπασιν, την Αντιόχου λέγω· ὑπὸ ταύτην γὰρ τὸ χωρίον ἐτέλει· θέειν ἐκεῖ κατηνάγκασε, καὶ τὸν μὲν ἀπαγ γέλειν δαιμονικῆς λύττης ἀπαλλαγὴν, τὸν δὲ τυρί τοῦ παύλαν, τὸν δὲ ἄλλου τινὸς τῶν ἐνοχλούντων Ιατρείαν. Ο δὲ ἀφθόνως τῆς ἐνοικούσης χάριτος έχου ρήγει τὰ νάματα. Ἀλλὰ πάλιν τῆς ἡσυχίας ἐρῶν, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS cuipiam blandientes, ac servitutem significantes. flis annuens jussit ut viros illos ducant, atque in viam reducant unde digressi aberrarant. Fabulo- sam ergo narrationem hanc nenio putet, cum veri- tatis ejus testes habeat communes hostes veri- tatis. lidem enim ipsi, qui beneficium accepere, id prædicare non cessabant. Et hoc mihi magnus hic Jacobus narravit, qui se adfuisse aiebat, cum illi divino Maroni boc miraculum commemorarent. Judæis porro Christianorum miraculum testantibus qui non credit, quo pacto Judæis infidelior non jure dicatur? Si quidem illi, quamvis averso sint · animo, vincuntur tamen, et radiis cedunt veritatis : bi vero, qui benevoli existimantur, fideique con- ·sortes, ne inimici quidem gratiæ potentiam confi - tentibus credunt . ·Hujusmodi miraculis divinus ille vir cum inno- twisset, vicinoriırque barbarorum, qui eremum illam incolunt, et generis auctorem Ismaelem ha- Tere se jactant, quamplurimos attraxisset, quietis cupidus speluncam illam relinquere coactus est, longumque iter emensus, ad montem pervenit, qui Amanus appellatur. Quem multorum antea deo- rum insania laborante:n multis ac variis miraculis excoluit, et vigentem nunc in illo pictatem disse- minavit. Sed quoniam omnia ejus gesta narrare -perdifficile foret, ac mihi fortasse impossibile, «unum ubi attigero, et apostolicæ ac pro- phetice miraculorum operationis quemdam quasi characterem proposuero, lectoribus inde quantam gratia vim sit adeptus cogitandum relinquam, Estas erat, et messis, et in aream congerebantur manipuli. Quidam tunc, justis laboribus non con- tentus, sed alienorum appetens, manipulos vicino subripuit, suumque his cumulam augere conaba- tur. At furtum Deus continuo sententia sua dam. navit. Cecidit fulmen, et area flammam concepit. Miser autem ille ad hominem Dei, qui non procul a vico sedem fixerat, accurrens, calamitatem qui- dem explicuit, sed furtum celare nitebatur. Post- quam autem vera eloqui jussus furtum confessus est (coegit enim illum dolor ut seipsum accusarel), admonuit vir divinus ut expiata injuria penan aboleret. c Simul ac enim, inquit, n:anipulus resti- tueris, divinitus immissus ignis exstinguetur. Videre tunc erat hinc illum currentem, furtoque subreptas spicas ei quem offenderat restituentem : inde pyram sine aqua divini senis precibus et in- tercessione restinctam. Quæ res non tantum acco- lis terrorem injecit, sed et Antiochenam urbem universam, cui vicus ille parebat, eo properare compulit, atque hunc demoniaci furoris depulsio- nem postulare, alium febris cessationem, alium alterius cujuspiam vexantis tali remedium. Ille vero insitæ sibi gratiæ fontes affatim effundebat. Sed quietem rursus expetens, ad Sinæum montem profiisci decrevit. Quo cognito, eximiii viri per- C & p

Α τες, οὐ βλοσυρὸν βλέποντες, ἀλλ' οἷόν τινα δεσπότην σαίνοντες, καὶ τὴν δουλείαν ὑποσημαίνοντες τού τοις ἐκέλευσε διανεύων ξεναγωγῆσαι τοὺς ἄνδρας, καὶ εἰ; ἐκείνην ἀπαγαγεῖν τὴν ὁδὸν, ἣν καταλιπόντες τὸν πλάνον ὑπέμειναν. Αλλά μηδεὶς μυθῶδες εἶνα: το διήγημα νομιζέτω, τοὺς κοινούς τῆς ἀληθείας ἐχθροὺς μαρτυροῦντας ἔχων τῇ ἀληθείᾳ. Αὐτοὶ γὰρ οἱ τῆς εὐεργεσίας τετυχηκότες, τοῦτο ἄδοντες διετέ λεσαν. Καὶ τοῦτό μοι οὗτος ὁ μέγας Ἰάκωβος δια ηγήσατο, παρεῖναι φήσας αὐτοῖς τῷ θεσπεσίῳ Πάρων διηγουμένοις τὸ θαῦμα. Ο τοίνυν Ἰουδαίοις τῇ τῶν Χριστιανῶν μαρτυρούσι θαυματουργία διαπιστών, πῶς οὐκ ἂν εἰκότως ἀπιστότερος Ἰουδαίων κληθείη; Εἴπερ οἱ μὲν καὶ δυσμενεῖς ὄντες, ἡττῶνται ὅμως, καὶ ταῖς τῆς ἀληθείας ἀκτῖσι παραχωρούσιν· οἱ δὲ Β' εύνοοι νομιζόμενοι καὶ τῆς πίστεως κοινωνοί, οὐδὲ τοῖς ἐχθροῖς τῇ δυνάμει τῆς χάριτος μαρτυρούσι πιο στεύουσιν. Ἐκ τῶν τοιούτων δὲ θαυμάτων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖ- νος ἄνθρωπος ἐπίσημος γεγονώς, καὶ πολλοὺς τῶν γειτονευόντων βαρβάρων ἐπισπασάμενος (οἰκοῦσι δὲ τὴν ἔρημον ἐκείνην οἱ τὸν Ἰσραὴλ σεμνυνόμενοι πρόγονον), ἡσυχίας ἐρῶν, καταλιπεῖν ἠναγκάσθη το σπήλαιον, καὶ πολλὴν ἀνύσας ὁδὸν, ὄρος καταλαμβά- νε: τὸ καλούμενον 'Αμανὸν, καὶ τοῦτο πολλῆς πάλαι γέν μον πολυθέου μανίας, τοῖς πολλοῖς καὶ παντοδαπούς ἐγεώργησε θαύμασι, καὶ τὴν νῦν ἐν αὐτῷ πολιτευο μένην εὐσέβειαν καταφύτευσεν. Αλλά πάντα μὲν διηγεῖσθαι λίαν ἐπίπονον, ἐμοὶ δὲ τυχὸν καὶ ἀδύνα· τον. Ἑνὸς τοίνυν μνησθεὶς, καὶ οἷόν τινα χαρακτήρα τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ καὶ προφητικής θαυματουρ γίας προθείς, καταλείπω τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐννοεῖν ἐντεῦθεν ἧς ἔλαβε χάριτος τὴν ἰσχύν· Θέρος ἦν, καὶ άμητὸς, καὶ τὰ δράγματα εἰς τὰς ὅλως μετεκομίζετο. Ανὴρ δέ τις, τοῖς δικαίοις οὐκ ἀρκούμενος πόνοις, ἀλλὰ τῶν ἀλλοτρίων ἐφιέμενος, ύφείλετο μὲν τῶν τοῦ πέλας δραγμάτων, αὔξειν δὲ τὸν οἰκεῖον διὰ τούτων ἐπειρᾶτο θημῶνα· ἀλλ᾽ εὐθὺς τὴν κατὰ τῆς κλοπή; τὸ θεῖον ἐξέφερε ψῆφον· καὶ πρηστὴρ ἐπεφέρετο, καὶ ἡ ἅλως ἐνεπίμπρατο, καὶ ὁ δείλαιος ἐκεῖνος τὸν τοῦ Θεοῦ κατελάμβανεν ἄνθρωπον, οὐ πόρξω τῆς κώμης ἐσκηνωμένον· καὶ τὴν μὲν συμφορὰν διηγεῖτο, κρύ πτειν δὲ τὴν κλοπὴν ἐπειρᾶτο. Ως δὲ τἀληθῆ λέγειν κελευσθεὶς ὡμολόγησε την κλοπήν (τὸ γὰρ πάθος καὶ ἑαυτοῦ κατηγορεῖν κατηνάγκασε), προσέταξεν ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ τῇ λύσει τῆς ἀδικίας λύσαι τὴν τιμωρίαν. ο Σοῦ γὰρ, ἔφη, τὰ δράγματα ἐκεῖνα έχε τιννύοντος, τὸ θεήλατον ἐκεῖνο σβεσθήσεται πυρ. » Ην τοίνυν ἰδεῖν τὸν μὲν θέοντα, καὶ τῷ ἀδικηθέντ τοὺς κλαπέντας ἀστάχυας προσφέροντα, τὴν δὲ πυράν ἄνευ ὕδατος σε εννυμένην τῇ τοῦ θείου πρεσβύτου προσευχή και πρεσβείᾳ. Τοῦτο οὐ μόνον τοὺς περι οίκους ἐνέπλησε δείματος, ἀλλὰ καὶ τὴν πόλιν ἅπασιν, την Αντιόχου λέγω· ὑπὸ ταύτην γὰρ τὸ χωρίον ἐτέλει· θέειν ἐκεῖ κατηνάγκασε, καὶ τὸν μὲν ἀπαγ γέλειν δαιμονικῆς λύττης ἀπαλλαγὴν, τὸν δὲ τυρί τοῦ παύλαν, τὸν δὲ ἄλλου τινὸς τῶν ἐνοχλούντων Ιατρείαν. Ο δὲ ἀφθόνως τῆς ἐνοικούσης χάριτος έχου ρήγει τὰ νάματα. Ἀλλὰ πάλιν τῆς ἡσυχίας ἐρῶν, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS cuipiam blandientes, ac servitutem significantes. flis annuens jussit ut viros illos ducant, atque in viam reducant unde digressi aberrarant. Fabulo- sam ergo narrationem hanc nenio putet, cum veri- tatis ejus testes habeat communes hostes veri- tatis. lidem enim ipsi, qui beneficium accepere, id prædicare non cessabant. Et hoc mihi magnus hic Jacobus narravit, qui se adfuisse aiebat, cum illi divino Maroni boc miraculum commemorarent. Judæis porro Christianorum miraculum testantibus qui non credit, quo pacto Judæis infidelior non jure dicatur? Si quidem illi, quamvis averso sint · animo, vincuntur tamen, et radiis cedunt veritatis : bi vero, qui benevoli existimantur, fideique con- ·sortes, ne inimici quidem gratiæ potentiam confi - tentibus credunt . ·Hujusmodi miraculis divinus ille vir cum inno- twisset, vicinoriırque barbarorum, qui eremum illam incolunt, et generis auctorem Ismaelem ha- Tere se jactant, quamplurimos attraxisset, quietis cupidus speluncam illam relinquere coactus est, longumque iter emensus, ad montem pervenit, qui Amanus appellatur. Quem multorum antea deo- rum insania laborante:n multis ac variis miraculis excoluit, et vigentem nunc in illo pictatem disse- minavit. Sed quoniam omnia ejus gesta narrare -perdifficile foret, ac mihi fortasse impossibile, «unum ubi attigero, et apostolicæ ac pro- phetice miraculorum operationis quemdam quasi characterem proposuero, lectoribus inde quantam gratia vim sit adeptus cogitandum relinquam, Estas erat, et messis, et in aream congerebantur manipuli. Quidam tunc, justis laboribus non con- tentus, sed alienorum appetens, manipulos vicino subripuit, suumque his cumulam augere conaba- tur. At furtum Deus continuo sententia sua dam. navit. Cecidit fulmen, et area flammam concepit. Miser autem ille ad hominem Dei, qui non procul a vico sedem fixerat, accurrens, calamitatem qui- dem explicuit, sed furtum celare nitebatur. Post- quam autem vera eloqui jussus furtum confessus est (coegit enim illum dolor ut seipsum accusarel), admonuit vir divinus ut expiata injuria penan aboleret. c Simul ac enim, inquit, n:anipulus resti- tueris, divinitus immissus ignis exstinguetur. Videre tunc erat hinc illum currentem, furtoque subreptas spicas ei quem offenderat restituentem : inde pyram sine aqua divini senis precibus et in- tercessione restinctam. Quæ res non tantum acco- lis terrorem injecit, sed et Antiochenam urbem universam, cui vicus ille parebat, eo properare compulit, atque hunc demoniaci furoris depulsio- nem postulare, alium febris cessationem, alium alterius cujuspiam vexantis tali remedium. Ille vero insitæ sibi gratiæ fontes affatim effundebat. Sed quietem rursus expetens, ad Sinæum montem profiisci decrevit. Quo cognito, eximiii viri per- C & p

Α τες, οὐ βλοσυρὸν βλέποντες, ἀλλ' οἷόν τινα δεσπότην σαίνοντες, καὶ τὴν δουλείαν ὑποσημαίνοντες τού τοις ἐκέλευσε διανεύων ξεναγωγῆσαι τοὺς ἄνδρας, καὶ εἰ; ἐκείνην ἀπαγαγεῖν τὴν ὁδὸν, ἣν καταλιπόντες τὸν πλάνον ὑπέμειναν. Αλλά μηδεὶς μυθῶδες εἶνα: το διήγημα νομιζέτω, τοὺς κοινούς τῆς ἀληθείας ἐχθροὺς μαρτυροῦντας ἔχων τῇ ἀληθείᾳ. Αὐτοὶ γὰρ οἱ τῆς εὐεργεσίας τετυχηκότες, τοῦτο ἄδοντες διετέ λεσαν. Καὶ τοῦτό μοι οὗτος ὁ μέγας Ἰάκωβος δια ηγήσατο, παρεῖναι φήσας αὐτοῖς τῷ θεσπεσίῳ Πάρων διηγουμένοις τὸ θαῦμα. Ο τοίνυν Ἰουδαίοις τῇ τῶν Χριστιανῶν μαρτυρούσι θαυματουργία διαπιστών, πῶς οὐκ ἂν εἰκότως ἀπιστότερος Ἰουδαίων κληθείη; Εἴπερ οἱ μὲν καὶ δυσμενεῖς ὄντες, ἡττῶνται ὅμως, καὶ ταῖς τῆς ἀληθείας ἀκτῖσι παραχωρούσιν· οἱ δὲ Β' εύνοοι νομιζόμενοι καὶ τῆς πίστεως κοινωνοί, οὐδὲ τοῖς ἐχθροῖς τῇ δυνάμει τῆς χάριτος μαρτυρούσι πιο στεύουσιν. Ἐκ τῶν τοιούτων δὲ θαυμάτων ὁ θεσπέσιος ἐκεῖ- νος ἄνθρωπος ἐπίσημος γεγονώς, καὶ πολλοὺς τῶν γειτονευόντων βαρβάρων ἐπισπασάμενος (οἰκοῦσι δὲ τὴν ἔρημον ἐκείνην οἱ τὸν Ἰσραὴλ σεμνυνόμενοι πρόγονον), ἡσυχίας ἐρῶν, καταλιπεῖν ἠναγκάσθη το σπήλαιον, καὶ πολλὴν ἀνύσας ὁδὸν, ὄρος καταλαμβά- νε: τὸ καλούμενον 'Αμανὸν, καὶ τοῦτο πολλῆς πάλαι γέν μον πολυθέου μανίας, τοῖς πολλοῖς καὶ παντοδαπούς ἐγεώργησε θαύμασι, καὶ τὴν νῦν ἐν αὐτῷ πολιτευο μένην εὐσέβειαν καταφύτευσεν. Αλλά πάντα μὲν διηγεῖσθαι λίαν ἐπίπονον, ἐμοὶ δὲ τυχὸν καὶ ἀδύνα· τον. Ἑνὸς τοίνυν μνησθεὶς, καὶ οἷόν τινα χαρακτήρα τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ καὶ προφητικής θαυματουρ γίας προθείς, καταλείπω τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐννοεῖν ἐντεῦθεν ἧς ἔλαβε χάριτος τὴν ἰσχύν· Θέρος ἦν, καὶ άμητὸς, καὶ τὰ δράγματα εἰς τὰς ὅλως μετεκομίζετο. Ανὴρ δέ τις, τοῖς δικαίοις οὐκ ἀρκούμενος πόνοις, ἀλλὰ τῶν ἀλλοτρίων ἐφιέμενος, ύφείλετο μὲν τῶν τοῦ πέλας δραγμάτων, αὔξειν δὲ τὸν οἰκεῖον διὰ τούτων ἐπειρᾶτο θημῶνα· ἀλλ᾽ εὐθὺς τὴν κατὰ τῆς κλοπή; τὸ θεῖον ἐξέφερε ψῆφον· καὶ πρηστὴρ ἐπεφέρετο, καὶ ἡ ἅλως ἐνεπίμπρατο, καὶ ὁ δείλαιος ἐκεῖνος τὸν τοῦ Θεοῦ κατελάμβανεν ἄνθρωπον, οὐ πόρξω τῆς κώμης ἐσκηνωμένον· καὶ τὴν μὲν συμφορὰν διηγεῖτο, κρύ πτειν δὲ τὴν κλοπὴν ἐπειρᾶτο. Ως δὲ τἀληθῆ λέγειν κελευσθεὶς ὡμολόγησε την κλοπήν (τὸ γὰρ πάθος καὶ ἑαυτοῦ κατηγορεῖν κατηνάγκασε), προσέταξεν ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ τῇ λύσει τῆς ἀδικίας λύσαι τὴν τιμωρίαν. ο Σοῦ γὰρ, ἔφη, τὰ δράγματα ἐκεῖνα έχε τιννύοντος, τὸ θεήλατον ἐκεῖνο σβεσθήσεται πυρ. » Ην τοίνυν ἰδεῖν τὸν μὲν θέοντα, καὶ τῷ ἀδικηθέντ τοὺς κλαπέντας ἀστάχυας προσφέροντα, τὴν δὲ πυράν ἄνευ ὕδατος σε εννυμένην τῇ τοῦ θείου πρεσβύτου προσευχή και πρεσβείᾳ. Τοῦτο οὐ μόνον τοὺς περι οίκους ἐνέπλησε δείματος, ἀλλὰ καὶ τὴν πόλιν ἅπασιν, την Αντιόχου λέγω· ὑπὸ ταύτην γὰρ τὸ χωρίον ἐτέλει· θέειν ἐκεῖ κατηνάγκασε, καὶ τὸν μὲν ἀπαγ γέλειν δαιμονικῆς λύττης ἀπαλλαγὴν, τὸν δὲ τυρί τοῦ παύλαν, τὸν δὲ ἄλλου τινὸς τῶν ἐνοχλούντων Ιατρείαν. Ο δὲ ἀφθόνως τῆς ἐνοικούσης χάριτος έχου ρήγει τὰ νάματα. Ἀλλὰ πάλιν τῆς ἡσυχίας ἐρῶν, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS cuipiam blandientes, ac servitutem significantes. flis annuens jussit ut viros illos ducant, atque in viam reducant unde digressi aberrarant. Fabulo- sam ergo narrationem hanc nenio putet, cum veri- tatis ejus testes habeat communes hostes veri- tatis. lidem enim ipsi, qui beneficium accepere, id prædicare non cessabant. Et hoc mihi magnus hic Jacobus narravit, qui se adfuisse aiebat, cum illi divino Maroni boc miraculum commemorarent. Judæis porro Christianorum miraculum testantibus qui non credit, quo pacto Judæis infidelior non jure dicatur? Si quidem illi, quamvis averso sint · animo, vincuntur tamen, et radiis cedunt veritatis : bi vero, qui benevoli existimantur, fideique con- ·sortes, ne inimici quidem gratiæ potentiam confi - tentibus credunt . ·Hujusmodi miraculis divinus ille vir cum inno- twisset, vicinoriırque barbarorum, qui eremum illam incolunt, et generis auctorem Ismaelem ha- Tere se jactant, quamplurimos attraxisset, quietis cupidus speluncam illam relinquere coactus est, longumque iter emensus, ad montem pervenit, qui Amanus appellatur. Quem multorum antea deo- rum insania laborante:n multis ac variis miraculis excoluit, et vigentem nunc in illo pictatem disse- minavit. Sed quoniam omnia ejus gesta narrare -perdifficile foret, ac mihi fortasse impossibile, «unum ubi attigero, et apostolicæ ac pro- phetice miraculorum operationis quemdam quasi characterem proposuero, lectoribus inde quantam gratia vim sit adeptus cogitandum relinquam, Estas erat, et messis, et in aream congerebantur manipuli. Quidam tunc, justis laboribus non con- tentus, sed alienorum appetens, manipulos vicino subripuit, suumque his cumulam augere conaba- tur. At furtum Deus continuo sententia sua dam. navit. Cecidit fulmen, et area flammam concepit. Miser autem ille ad hominem Dei, qui non procul a vico sedem fixerat, accurrens, calamitatem qui- dem explicuit, sed furtum celare nitebatur. Post- quam autem vera eloqui jussus furtum confessus est (coegit enim illum dolor ut seipsum accusarel), admonuit vir divinus ut expiata injuria penan aboleret. c Simul ac enim, inquit, n:anipulus resti- tueris, divinitus immissus ignis exstinguetur. Videre tunc erat hinc illum currentem, furtoque subreptas spicas ei quem offenderat restituentem : inde pyram sine aqua divini senis precibus et in- tercessione restinctam. Quæ res non tantum acco- lis terrorem injecit, sed et Antiochenam urbem universam, cui vicus ille parebat, eo properare compulit, atque hunc demoniaci furoris depulsio- nem postulare, alium febris cessationem, alium alterius cujuspiam vexantis tali remedium. Ille vero insitæ sibi gratiæ fontes affatim effundebat. Sed quietem rursus expetens, ad Sinæum montem profiisci decrevit. Quo cognito, eximiii viri per- C & p

τὸ Σίναιον όρος καταλαμβάνειν ἐπεθύμησε. Μαθόντες σὲ πολλοὶ τῶν ἀρίστων, καὶ τὴν αὐτὴν μετιόντες φιλοσοφίαν, συνέδραμον κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς ἀπο- δημίας ποθοῦντες. Πολλῶν τοίνυν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξ- ανύσαντες, ἐπειδὴ κατὰ τὴν Σοδομίτιν ἐγένοντο ἔρη- μον, ὁρῶσι πόῤῥωθεν ἀπὸ βάθους χεῖρας ἀνδρὸς πρὸς ὕψος ἐκτεινομένας. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον δαίμονος ἐξαπάτην ἐνόμιζον, προσευξάμενοι δὲ σπουδαιότε μον, καὶ τὰ αὐτὰ θεασάμενοι, ὥρμησαν ἐπ' ἐκεῖνο τὸ χωρίον, καὶ βραχὺ μὲν ὄρυγμα θεωροῦσιν, ὁποῖα παεῖν πεφύκασιν αἱ ἀλώπεκες καταδύσεις ἑαυταῖς μηχανώμεναι, οὐδένα δὲ εἶδον ἐκεῖ προφαινόμενον. Τοῦ κτύπου γὰρ τῶν ποδῶν αἰσθόμενος ὁ τὰς χεῖρας ἐκτεταμένας ἔχων, εἴσω τῆς καταδύσεως κατεκρύβη. Διακύψας δὲ ὁ πρεσβύτης, ελιπάρει μάλα πολλά ὀφθῆναι αὐτὸν, εἰ ἀνθρωπείαν ἔχει τὴν φύσιν, καὶ μὴ δαίμων τις ἀπατεὼν εἴη τοιαῦτα σχηματιζόμενος. • Καὶ γὰρ ἡμεῖς, ἔφη, τὴν ἀσκητικὸν μετιόντες βίον, καὶ τῆς ἡσυχίας ἐρῶντες, ἀλώμεθα κατά τήνδε την ἔρημον, ἐν τῷ Σινῇ ἔρει τὸν τῶν ἁπάντων ἐπιθυ- μοῦντες προσκυνῆσαι Θεὸν, ἐν ᾧ Μωσῇ τῷ θερά- ποντι τὴν οἰκείαν ἐπιφάνειαν ποιησάμενος, ἔδωκε τῆς νομοθεσίας τὰς πλάκας· οὐχ ὅτι τὸ θεῖον περι γεγράφθαι νομίζομεν (ἀκούομεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος, ὅτι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ, λέγει Κύριος· καὶ ὅτι κατέχει τὸν γῦρον τῆς γῆς, καὶ τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ ὡς ἀκρίδας), ἀλλ' ἐπειδὴ τοῖς θερμῶς ἐρῶσιν οὐ μόνον οἱ ἐρώμενοι τριπόθητοι, ἀλλὰ καὶ οἱ τόπει ἐράσμιοι, οἱ τὴν τούτων παρ- ουσίαν καὶ ὁμιλίαν δεξάμενοι. » Ταῦτα καὶ τὰ τοι αῦτα λέγοντος τοῦ πρεσβύτου, ἀναδείκνυσιν ἑαυτὸν ἐκ τῆς καταδύσεως ὁ κεκρυμμένος ἄνθρωπος, καὶ ἦν ἄγριος μὲν ἰδεῖν, αὐχμηρὰν δὲ ἔχων τὴν κόμην, τὸ δὲ πρόσωπον ἐῤῥυτιδωμένον, κατεσκηλιτευμένα δὲ πάντα τὰ μέλη του σώματος, ῥάκιά τινα πενιχρά περιβεβλημένος φοινικίνοις βλαστοίς συνεγραμμένα. Ασπασάμενος δὲ, καὶ τῆς εἰρήνης τὸ πρόσρημα δε διχώς, ἐπυνθάνετο τίνες τε εἶεν, καὶ πόθεν ἤκοιεν, καὶ ὅπου ἀπίοιεν. Οἱ δὲ καὶ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπὸ εκρίναντο, καὶ ἀντεπύθοντο πόθεν τε ἐληλυθὼς εἴη, καὶ τί δήποτε ταύτην είλετο την ζωήν. Ὁ δὲ, ο Ταύ την ἔσχον κἀγὼ τὴν προθυμίαν, ἔφη, ἣν καὶ ὑμεῖς ἔχοντες ἀπίετε, κοινωνὸν δὲ τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐπε εποιήμην συνήθη τινὰ καὶ ὁμογνώμονα, καὶ τὸν αὐτ τόν μοι κεκτημένον σκοπόν, ὅρκῳ δὲ ἀλλήλους ἐπεπεί κειμεν, μηδὲ τῷ θανάτῳ χωρίσαι τὴν συν ουσίαν. Τοιγάρτοι κατὰ τὴν ἀποδημίαν ἐκεῖνον μὲν τῇδε συνέβη δέξασθαι τοῦ βίου τὸ πέρας· ἐγὼ δὲ τῷ ἔρχῳ πεπεδημένος ὄρυξά τε ὡς ἠδυνάμην, καὶ ταφή τὸ σῶμα παρέδωκα· παρὰ τοῦτο δὲ τὸ σῶμα τάφον ἕτερον ἐμαυτῷ κατορύξας, τῇδε περιμένω τοῦ βίου τὸ τέλος, καὶ τῷ Δεσπότῃ τὴν συνήθη λειτουργίαν προσφέρω. Τροφὴν δὲ ἔχω τοὺς φοίνικας, οὓς ἀδελ τ ἐς μοί τις κομίζειν παρὰ τοῦ κηδεμόνος ετάχθη. Τούτων οὕτω λεγομένων, λέων πόρρωθεν ἀνεφάνη, ἀγωνίᾳ δὲ τῶν σὺν τῷ πρεσβύτῃ περιπεσόντων, αἱ- σίόμενος ὁ ἐπὶ τῆς καταδύσεως καθήμενος, ἀναστάς • Χ, 21. Γ RELIGIOSA HISTORIA. B A multi, qui idem vitæ genus sectabantur, advola- D Jerem. C Isa, XL, 22. runt peregrinationis socios se adjungere cupientes. Multorum ergo dierum itinere confecto, cum ad Sodomorum deserta pervenissent, viri ma- nus profundo ex ioco in altum sublatas eminus prospiciunt : ac primo quidem dæuonis fraudem aliquam suspicati sunt, deinde cum post multas preces eadem cerperent, ad locum accedunt, ac foveam quidem exiguam vident, quales sibi ad quas se recipiant effodere vulpes solent, neminemi tamen qui appareret deprehendunt. Strepitu enim pedum audito, qui extensas mianus habebat, intra cavernam se abdiderat. Prospectans vero senex multis orabat ut videndum se præberet, si quidem humanam haberet naturam, nec impostar quis- piam dlæmon esset, qui talibus spectris. illuderet. • Nos etenim, aiebat, eremiticam vitam ducentes, quietemque amantes, per lianc solitudinem erra- mus, Deum universorum adorare in monte Sina cupientes, in quo Mosi famulo semetipsum osten- dens legis tabulas dedit. Non quod loco circum- scribi Deum* arbitremur: audivimus enim ipsam dicentem : Cœlum et terram ego impleo, dicit Do- minus", et quod terræ ambitum contineat, et ho- mines qui habitant in ea sicut locustæ°; sed quia qui ardenter amant, non solum quos amant vehe- menter desiderant, sed locis etiam delectantur, in quibus illi præsentiam suam congressumque præ- buerunt. › Hæc illo et similia loquente, patefecit se honio ex caverna qui latebat, agresti aspectu, coma squalida, facie corrugata, membris omnibus corporis exsuccis et exhaustis, lacero ac vili amictus indumento ex palmarum foliis con- texto. Et cum eos data pace salutasset, qui essent, unde venirent quove tenderent interrogavit. Ipsi vero et ad interrogata responderunt, et percontati sunt vicissim, undenam eo venerit, et quamobrem hoc vitae genus delegerit. Tum ille : . Eodem, inquit, quo vos nunc ducimini, tenebar desiderio, itineris- que hujus comitem habebam unum e familiaribus, cui cadem mecum mens erat, idemque propositum. Obstrinxeramus autem inutuo nos sacramento, ut ne morte quidem societatem divelleremus. Itaque quoniam illi, dum iter facimus, hoc in loco mors obtigit, ego jurejurando devinctus, et terram ef- fodi ut potui, et sepulturæ corpus tradidi, mihique sepulcro altero juxta effosso, vitæ finem hic ex- specto, et consuetum Domino ministerium reddo. Vescor autem palmarum fructibus, quos mihi affert frater quidam ab eo jussus qui mei curam gerit. › Dum hæc loquuntur, leo procul apparuit. Cujus aspectu exterriti senis comites cum essent, re anim- adversa qui in fovea jacebat, surrexit, et leoni innuit ut in alteram partem transiṛet. Paruit eve- stigio, botrumque attulit dactylorum, dein pedem referre jussus abiit, et procul a viris illis decum- bens obdormiit. Cum ergo dactylos singulis divi-

τὸ Σίναιον όρος καταλαμβάνειν ἐπεθύμησε. Μαθόντες σὲ πολλοὶ τῶν ἀρίστων, καὶ τὴν αὐτὴν μετιόντες φιλοσοφίαν, συνέδραμον κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς ἀπο- δημίας ποθοῦντες. Πολλῶν τοίνυν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξ- ανύσαντες, ἐπειδὴ κατὰ τὴν Σοδομίτιν ἐγένοντο ἔρη- μον, ὁρῶσι πόῤῥωθεν ἀπὸ βάθους χεῖρας ἀνδρὸς πρὸς ὕψος ἐκτεινομένας. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον δαίμονος ἐξαπάτην ἐνόμιζον, προσευξάμενοι δὲ σπουδαιότε μον, καὶ τὰ αὐτὰ θεασάμενοι, ὥρμησαν ἐπ' ἐκεῖνο τὸ χωρίον, καὶ βραχὺ μὲν ὄρυγμα θεωροῦσιν, ὁποῖα παεῖν πεφύκασιν αἱ ἀλώπεκες καταδύσεις ἑαυταῖς μηχανώμεναι, οὐδένα δὲ εἶδον ἐκεῖ προφαινόμενον. Τοῦ κτύπου γὰρ τῶν ποδῶν αἰσθόμενος ὁ τὰς χεῖρας ἐκτεταμένας ἔχων, εἴσω τῆς καταδύσεως κατεκρύβη. Διακύψας δὲ ὁ πρεσβύτης, ελιπάρει μάλα πολλά ὀφθῆναι αὐτὸν, εἰ ἀνθρωπείαν ἔχει τὴν φύσιν, καὶ μὴ δαίμων τις ἀπατεὼν εἴη τοιαῦτα σχηματιζόμενος. • Καὶ γὰρ ἡμεῖς, ἔφη, τὴν ἀσκητικὸν μετιόντες βίον, καὶ τῆς ἡσυχίας ἐρῶντες, ἀλώμεθα κατά τήνδε την ἔρημον, ἐν τῷ Σινῇ ἔρει τὸν τῶν ἁπάντων ἐπιθυ- μοῦντες προσκυνῆσαι Θεὸν, ἐν ᾧ Μωσῇ τῷ θερά- ποντι τὴν οἰκείαν ἐπιφάνειαν ποιησάμενος, ἔδωκε τῆς νομοθεσίας τὰς πλάκας· οὐχ ὅτι τὸ θεῖον περι γεγράφθαι νομίζομεν (ἀκούομεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος, ὅτι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ, λέγει Κύριος· καὶ ὅτι κατέχει τὸν γῦρον τῆς γῆς, καὶ τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ ὡς ἀκρίδας), ἀλλ' ἐπειδὴ τοῖς θερμῶς ἐρῶσιν οὐ μόνον οἱ ἐρώμενοι τριπόθητοι, ἀλλὰ καὶ οἱ τόπει ἐράσμιοι, οἱ τὴν τούτων παρ- ουσίαν καὶ ὁμιλίαν δεξάμενοι. » Ταῦτα καὶ τὰ τοι αῦτα λέγοντος τοῦ πρεσβύτου, ἀναδείκνυσιν ἑαυτὸν ἐκ τῆς καταδύσεως ὁ κεκρυμμένος ἄνθρωπος, καὶ ἦν ἄγριος μὲν ἰδεῖν, αὐχμηρὰν δὲ ἔχων τὴν κόμην, τὸ δὲ πρόσωπον ἐῤῥυτιδωμένον, κατεσκηλιτευμένα δὲ πάντα τὰ μέλη του σώματος, ῥάκιά τινα πενιχρά περιβεβλημένος φοινικίνοις βλαστοίς συνεγραμμένα. Ασπασάμενος δὲ, καὶ τῆς εἰρήνης τὸ πρόσρημα δε διχώς, ἐπυνθάνετο τίνες τε εἶεν, καὶ πόθεν ἤκοιεν, καὶ ὅπου ἀπίοιεν. Οἱ δὲ καὶ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπὸ εκρίναντο, καὶ ἀντεπύθοντο πόθεν τε ἐληλυθὼς εἴη, καὶ τί δήποτε ταύτην είλετο την ζωήν. Ὁ δὲ, ο Ταύ την ἔσχον κἀγὼ τὴν προθυμίαν, ἔφη, ἣν καὶ ὑμεῖς ἔχοντες ἀπίετε, κοινωνὸν δὲ τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐπε εποιήμην συνήθη τινὰ καὶ ὁμογνώμονα, καὶ τὸν αὐτ τόν μοι κεκτημένον σκοπόν, ὅρκῳ δὲ ἀλλήλους ἐπεπεί κειμεν, μηδὲ τῷ θανάτῳ χωρίσαι τὴν συν ουσίαν. Τοιγάρτοι κατὰ τὴν ἀποδημίαν ἐκεῖνον μὲν τῇδε συνέβη δέξασθαι τοῦ βίου τὸ πέρας· ἐγὼ δὲ τῷ ἔρχῳ πεπεδημένος ὄρυξά τε ὡς ἠδυνάμην, καὶ ταφή τὸ σῶμα παρέδωκα· παρὰ τοῦτο δὲ τὸ σῶμα τάφον ἕτερον ἐμαυτῷ κατορύξας, τῇδε περιμένω τοῦ βίου τὸ τέλος, καὶ τῷ Δεσπότῃ τὴν συνήθη λειτουργίαν προσφέρω. Τροφὴν δὲ ἔχω τοὺς φοίνικας, οὓς ἀδελ τ ἐς μοί τις κομίζειν παρὰ τοῦ κηδεμόνος ετάχθη. Τούτων οὕτω λεγομένων, λέων πόρρωθεν ἀνεφάνη, ἀγωνίᾳ δὲ τῶν σὺν τῷ πρεσβύτῃ περιπεσόντων, αἱ- σίόμενος ὁ ἐπὶ τῆς καταδύσεως καθήμενος, ἀναστάς • Χ, 21. Γ RELIGIOSA HISTORIA. B A multi, qui idem vitæ genus sectabantur, advola- D Jerem. C Isa, XL, 22. runt peregrinationis socios se adjungere cupientes. Multorum ergo dierum itinere confecto, cum ad Sodomorum deserta pervenissent, viri ma- nus profundo ex ioco in altum sublatas eminus prospiciunt : ac primo quidem dæuonis fraudem aliquam suspicati sunt, deinde cum post multas preces eadem cerperent, ad locum accedunt, ac foveam quidem exiguam vident, quales sibi ad quas se recipiant effodere vulpes solent, neminemi tamen qui appareret deprehendunt. Strepitu enim pedum audito, qui extensas mianus habebat, intra cavernam se abdiderat. Prospectans vero senex multis orabat ut videndum se præberet, si quidem humanam haberet naturam, nec impostar quis- piam dlæmon esset, qui talibus spectris. illuderet. • Nos etenim, aiebat, eremiticam vitam ducentes, quietemque amantes, per lianc solitudinem erra- mus, Deum universorum adorare in monte Sina cupientes, in quo Mosi famulo semetipsum osten- dens legis tabulas dedit. Non quod loco circum- scribi Deum* arbitremur: audivimus enim ipsam dicentem : Cœlum et terram ego impleo, dicit Do- minus", et quod terræ ambitum contineat, et ho- mines qui habitant in ea sicut locustæ°; sed quia qui ardenter amant, non solum quos amant vehe- menter desiderant, sed locis etiam delectantur, in quibus illi præsentiam suam congressumque præ- buerunt. › Hæc illo et similia loquente, patefecit se honio ex caverna qui latebat, agresti aspectu, coma squalida, facie corrugata, membris omnibus corporis exsuccis et exhaustis, lacero ac vili amictus indumento ex palmarum foliis con- texto. Et cum eos data pace salutasset, qui essent, unde venirent quove tenderent interrogavit. Ipsi vero et ad interrogata responderunt, et percontati sunt vicissim, undenam eo venerit, et quamobrem hoc vitae genus delegerit. Tum ille : . Eodem, inquit, quo vos nunc ducimini, tenebar desiderio, itineris- que hujus comitem habebam unum e familiaribus, cui cadem mecum mens erat, idemque propositum. Obstrinxeramus autem inutuo nos sacramento, ut ne morte quidem societatem divelleremus. Itaque quoniam illi, dum iter facimus, hoc in loco mors obtigit, ego jurejurando devinctus, et terram ef- fodi ut potui, et sepulturæ corpus tradidi, mihique sepulcro altero juxta effosso, vitæ finem hic ex- specto, et consuetum Domino ministerium reddo. Vescor autem palmarum fructibus, quos mihi affert frater quidam ab eo jussus qui mei curam gerit. › Dum hæc loquuntur, leo procul apparuit. Cujus aspectu exterriti senis comites cum essent, re anim- adversa qui in fovea jacebat, surrexit, et leoni innuit ut in alteram partem transiṛet. Paruit eve- stigio, botrumque attulit dactylorum, dein pedem referre jussus abiit, et procul a viris illis decum- bens obdormiit. Cum ergo dactylos singulis divi-

τὸ Σίναιον όρος καταλαμβάνειν ἐπεθύμησε. Μαθόντες σὲ πολλοὶ τῶν ἀρίστων, καὶ τὴν αὐτὴν μετιόντες φιλοσοφίαν, συνέδραμον κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς ἀπο- δημίας ποθοῦντες. Πολλῶν τοίνυν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξ- ανύσαντες, ἐπειδὴ κατὰ τὴν Σοδομίτιν ἐγένοντο ἔρη- μον, ὁρῶσι πόῤῥωθεν ἀπὸ βάθους χεῖρας ἀνδρὸς πρὸς ὕψος ἐκτεινομένας. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον δαίμονος ἐξαπάτην ἐνόμιζον, προσευξάμενοι δὲ σπουδαιότε μον, καὶ τὰ αὐτὰ θεασάμενοι, ὥρμησαν ἐπ' ἐκεῖνο τὸ χωρίον, καὶ βραχὺ μὲν ὄρυγμα θεωροῦσιν, ὁποῖα παεῖν πεφύκασιν αἱ ἀλώπεκες καταδύσεις ἑαυταῖς μηχανώμεναι, οὐδένα δὲ εἶδον ἐκεῖ προφαινόμενον. Τοῦ κτύπου γὰρ τῶν ποδῶν αἰσθόμενος ὁ τὰς χεῖρας ἐκτεταμένας ἔχων, εἴσω τῆς καταδύσεως κατεκρύβη. Διακύψας δὲ ὁ πρεσβύτης, ελιπάρει μάλα πολλά ὀφθῆναι αὐτὸν, εἰ ἀνθρωπείαν ἔχει τὴν φύσιν, καὶ μὴ δαίμων τις ἀπατεὼν εἴη τοιαῦτα σχηματιζόμενος. • Καὶ γὰρ ἡμεῖς, ἔφη, τὴν ἀσκητικὸν μετιόντες βίον, καὶ τῆς ἡσυχίας ἐρῶντες, ἀλώμεθα κατά τήνδε την ἔρημον, ἐν τῷ Σινῇ ἔρει τὸν τῶν ἁπάντων ἐπιθυ- μοῦντες προσκυνῆσαι Θεὸν, ἐν ᾧ Μωσῇ τῷ θερά- ποντι τὴν οἰκείαν ἐπιφάνειαν ποιησάμενος, ἔδωκε τῆς νομοθεσίας τὰς πλάκας· οὐχ ὅτι τὸ θεῖον περι γεγράφθαι νομίζομεν (ἀκούομεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος, ὅτι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ, λέγει Κύριος· καὶ ὅτι κατέχει τὸν γῦρον τῆς γῆς, καὶ τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ ὡς ἀκρίδας), ἀλλ' ἐπειδὴ τοῖς θερμῶς ἐρῶσιν οὐ μόνον οἱ ἐρώμενοι τριπόθητοι, ἀλλὰ καὶ οἱ τόπει ἐράσμιοι, οἱ τὴν τούτων παρ- ουσίαν καὶ ὁμιλίαν δεξάμενοι. » Ταῦτα καὶ τὰ τοι αῦτα λέγοντος τοῦ πρεσβύτου, ἀναδείκνυσιν ἑαυτὸν ἐκ τῆς καταδύσεως ὁ κεκρυμμένος ἄνθρωπος, καὶ ἦν ἄγριος μὲν ἰδεῖν, αὐχμηρὰν δὲ ἔχων τὴν κόμην, τὸ δὲ πρόσωπον ἐῤῥυτιδωμένον, κατεσκηλιτευμένα δὲ πάντα τὰ μέλη του σώματος, ῥάκιά τινα πενιχρά περιβεβλημένος φοινικίνοις βλαστοίς συνεγραμμένα. Ασπασάμενος δὲ, καὶ τῆς εἰρήνης τὸ πρόσρημα δε διχώς, ἐπυνθάνετο τίνες τε εἶεν, καὶ πόθεν ἤκοιεν, καὶ ὅπου ἀπίοιεν. Οἱ δὲ καὶ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπὸ εκρίναντο, καὶ ἀντεπύθοντο πόθεν τε ἐληλυθὼς εἴη, καὶ τί δήποτε ταύτην είλετο την ζωήν. Ὁ δὲ, ο Ταύ την ἔσχον κἀγὼ τὴν προθυμίαν, ἔφη, ἣν καὶ ὑμεῖς ἔχοντες ἀπίετε, κοινωνὸν δὲ τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐπε εποιήμην συνήθη τινὰ καὶ ὁμογνώμονα, καὶ τὸν αὐτ τόν μοι κεκτημένον σκοπόν, ὅρκῳ δὲ ἀλλήλους ἐπεπεί κειμεν, μηδὲ τῷ θανάτῳ χωρίσαι τὴν συν ουσίαν. Τοιγάρτοι κατὰ τὴν ἀποδημίαν ἐκεῖνον μὲν τῇδε συνέβη δέξασθαι τοῦ βίου τὸ πέρας· ἐγὼ δὲ τῷ ἔρχῳ πεπεδημένος ὄρυξά τε ὡς ἠδυνάμην, καὶ ταφή τὸ σῶμα παρέδωκα· παρὰ τοῦτο δὲ τὸ σῶμα τάφον ἕτερον ἐμαυτῷ κατορύξας, τῇδε περιμένω τοῦ βίου τὸ τέλος, καὶ τῷ Δεσπότῃ τὴν συνήθη λειτουργίαν προσφέρω. Τροφὴν δὲ ἔχω τοὺς φοίνικας, οὓς ἀδελ τ ἐς μοί τις κομίζειν παρὰ τοῦ κηδεμόνος ετάχθη. Τούτων οὕτω λεγομένων, λέων πόρρωθεν ἀνεφάνη, ἀγωνίᾳ δὲ τῶν σὺν τῷ πρεσβύτῃ περιπεσόντων, αἱ- σίόμενος ὁ ἐπὶ τῆς καταδύσεως καθήμενος, ἀναστάς • Χ, 21. Γ RELIGIOSA HISTORIA. B A multi, qui idem vitæ genus sectabantur, advola- D Jerem. C Isa, XL, 22. runt peregrinationis socios se adjungere cupientes. Multorum ergo dierum itinere confecto, cum ad Sodomorum deserta pervenissent, viri ma- nus profundo ex ioco in altum sublatas eminus prospiciunt : ac primo quidem dæuonis fraudem aliquam suspicati sunt, deinde cum post multas preces eadem cerperent, ad locum accedunt, ac foveam quidem exiguam vident, quales sibi ad quas se recipiant effodere vulpes solent, neminemi tamen qui appareret deprehendunt. Strepitu enim pedum audito, qui extensas mianus habebat, intra cavernam se abdiderat. Prospectans vero senex multis orabat ut videndum se præberet, si quidem humanam haberet naturam, nec impostar quis- piam dlæmon esset, qui talibus spectris. illuderet. • Nos etenim, aiebat, eremiticam vitam ducentes, quietemque amantes, per lianc solitudinem erra- mus, Deum universorum adorare in monte Sina cupientes, in quo Mosi famulo semetipsum osten- dens legis tabulas dedit. Non quod loco circum- scribi Deum* arbitremur: audivimus enim ipsam dicentem : Cœlum et terram ego impleo, dicit Do- minus", et quod terræ ambitum contineat, et ho- mines qui habitant in ea sicut locustæ°; sed quia qui ardenter amant, non solum quos amant vehe- menter desiderant, sed locis etiam delectantur, in quibus illi præsentiam suam congressumque præ- buerunt. › Hæc illo et similia loquente, patefecit se honio ex caverna qui latebat, agresti aspectu, coma squalida, facie corrugata, membris omnibus corporis exsuccis et exhaustis, lacero ac vili amictus indumento ex palmarum foliis con- texto. Et cum eos data pace salutasset, qui essent, unde venirent quove tenderent interrogavit. Ipsi vero et ad interrogata responderunt, et percontati sunt vicissim, undenam eo venerit, et quamobrem hoc vitae genus delegerit. Tum ille : . Eodem, inquit, quo vos nunc ducimini, tenebar desiderio, itineris- que hujus comitem habebam unum e familiaribus, cui cadem mecum mens erat, idemque propositum. Obstrinxeramus autem inutuo nos sacramento, ut ne morte quidem societatem divelleremus. Itaque quoniam illi, dum iter facimus, hoc in loco mors obtigit, ego jurejurando devinctus, et terram ef- fodi ut potui, et sepulturæ corpus tradidi, mihique sepulcro altero juxta effosso, vitæ finem hic ex- specto, et consuetum Domino ministerium reddo. Vescor autem palmarum fructibus, quos mihi affert frater quidam ab eo jussus qui mei curam gerit. › Dum hæc loquuntur, leo procul apparuit. Cujus aspectu exterriti senis comites cum essent, re anim- adversa qui in fovea jacebat, surrexit, et leoni innuit ut in alteram partem transiṛet. Paruit eve- stigio, botrumque attulit dactylorum, dein pedem referre jussus abiit, et procul a viris illis decum- bens obdormiit. Cum ergo dactylos singulis divi-

Α τῷ λέοντι διένευσεν εἰς τὸ ἕτερον διαβῆνει μέρος. Ὁ δὲ παραυτίκα ἐπείσθη τε καὶ ἧκε, φέρων τῶν φοι- νίκων τὸν βότρυν. Εἶτα πάλιν ἀπῆλθεν ἐπιτραπείς, καὶ πόρρωθεν τῶν ἀνδρῶν κατακλιθεὶς ἐκαθεύδησε. Διανείμας τοίνυν τους φοίνικας ἅπασι, προσευχῆς τε καὶ ψαλμῳδίας κοινωνήσας αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς λειτουργίας ἕωθεν ἀσπασάμενος ἀπεπέμ- ψατο καινὸν θέαμα τεθηπότας. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ τοῖς εἰρημένοις, τῆς Ἠλιοῦ τοῦ πάνυ πολιτείας, καὶ τῆς τῶν κοράκων διακονίας ἀναμνησθήτω, οι πρωΐ μὲν ἄρτον, δείλης δὲ κρέας αὐτῷ κομίζοντες διετέλεσαν. Ρᾴδιον δὲ τῷ Ποιητῇ τῶν ὅλων παντοδαπούς πόρους εἰς τὴν τῶν οἰκείων θεραπείαν ευρίσκειν. Οὕτω τὸν Ἰωνᾶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρία νυχθήμερα διεφύ λαξε, καὶ τοὺς λέοντας ἐν τῷ λάκκῳ τεθηπέναι τὸν Δανιήλ παρεσκεύασε, καὶ τὸ ἄψυχον πῦρ λογικῶς ἐνερ γεῖν, καὶ τοὺς μὲν ἔνδον φωτίζειν, τοὺς δὲ ἔξω κατα- καίειν πεποίηκεν. ᾿Αλλὰ περιττόν ποιῶ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ἀποδείξεις προσφέρων. Επειδή τοίνυν τὸ ποθούμενον κατέλαβεν ὄρος, φασὶν ἐκεῖνον τὸν θαυ μάτιον γέροντα ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ, ἐν ᾧ τὸν Θεὸν Μωϋσῆς ἰδεῖν ἠξιώθη, εἶδεν δὲ ὡς δυνατὸν ἦν φύσει θνητῇ, κλίναι τα γόνατα, καὶ μὴ πρότερον ἀναστή ναι, ἕως θείας ἐπήκουσε φωνῆς, την Δεσποτικής αὐτῷ εὐμένειαν μηνυούσης. Ἐπειδὴ δὲ ἅπαντα τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον οὕτω συγκεκυφώς διετέλεσε, τροφῆς οὐδὲ βραχείας μεταλαχών, ἐκέλευσεν ἡ γε νομένη φωνὴ καὶ τὰ προτεθέντα αὐτῷ λαβεῖν, καὶ προθύμως καταφαγεῖν· ἐκτείνας δὲ τὴν χεῖρα, καὶ τρία μῆλα εὑρὼν, καὶ τούτων ἐμφορηθεὶς ὡς ὁ δεξα χώς παρηγγύησεν, ισχύος τε γέγονεν ἀπάσης ἀνά- πλέως, καὶ μετὰ θυμηδείας τους συνόντας, ὡς εἰκὸς ἦν, ήσπάσατο. Γεγηθὼς τοίνυν καὶ γαννύμενος ἐπι ανῄει, ἅτε δὴ καὶ θείας ἐπακούσας φωνῆς, καὶ θεος- δίτου πάλιν ἀπολαύσας τροφῆς. Ἐπανελθὼν δὲ καὶ δύο φιλοσοφίας ᾠκοδόμησε φροντιστήρια, ἐν μὲν εἰς τὴν ραχίαν τοῦ ὄρους περὶ οὗ προειρήκαμεν, θέτε ρον δὲ κατ' αὐτὸ, παρ' αὐτὰ τῆς ὑπωρείας τὰ κράτ σπεδα· ἐν ἑκατέρῳ δὲ ἀθλητὰς ἀρετῆς συναθροίσας, καὶ τούτων κἀκείνων γυμναστής ἐγένετο καὶ παιδο- τρίβης, καὶ τοῦ ἀντιπάλου καὶ πολεμίου διδάσκων τὰς προσβολάς, καὶ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν εὔνοιαν ὑπο ισχνούμενος, καὶ θαῤῥεῖν παρακαλῶν καὶ φρονήμα τος ἐμφορῶν, καὶ πρὸς μὲν τοὺς ὁμοφυείς μετριά ζειν κελεύων, πρὸς δὲ τὸν πολέμιον μεγαλοφροσύνη χεχρῆσθαι παρεγγυῶν. Τοιαῦτα διδάσκων, οὕτω βιο- τεύων, τηλικαῦτα θαυματουργῶν, καὶ τὰς παντοδα- πὰς μαρμαρυγὰς ἀφιεὶς, τῆς ἐπιπόνου ζωῆς τὸ τέλος ἐδέξατο, καὶ εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀπεδήμησε βίον, ἄσβεστον κλέος καταλιπών, καὶ μνήμην εἰσας διαμένουσαν. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας ἀπήλαυσε μὲν περιόντος ή μακαρία καὶ τρισμακαρία μου μήτηρ, καὶ πολλὰ τῶν τούτου μοι διηγημάτων πολλάκις προσήνεγκεν. Ἐγὼ δὲ τῆς νῦν δυναστείας αὐτοῦ καὶ πρεσβείας ἀπολαῦσαι ἀντιβολῶ, καὶ οἶδα ὡς τεύξομαι. Δώσει γὰρ πάντως τὴν αἴτησιν, τὴν τοῦ Δεσπό του φιλανθρωπίαν μιμούμενος. Παλλάδιος δὲ ὁ πολυθρύλλητος ὁμόχρονος τούτου γεγένηται, καὶ ὁμότροπος, καὶ συνήθης, καὶ γνώρι μος. Παρ' ἀλλήλους γάρ, ως φασι, φοιτώντες τῆς παρ' ἀλλήλων ὠφελείας ἀπήλαυον, παραθήγοντες THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS sisset, precesque et psalmos cum illis communi- casset, et post liturgiæ finem eos intus salutasset, spectaculi novitate stupefactos dimisit. Quod si quis fidem dictis non habet, magni Eliæ vitam, et corvorum ministerium reminiscatur, qui ei mane panem, vespere carnes perpetuo deferebant. · Fac le est autem omnium Conditori ad tuendam suorum salutein vias omnes invenire. Sic nempe Jonam in ventre ceti tres dies noctesque servavit, fecitque ut Danielem in lacu leones obstupesce- rent, et inanimus ignis ratione operaretur, eos qui intus erant illuminans, qui vero foris, ex- urens. Sed supervacaneam rem ago, qui ad demon- strandam divinam potentiam argumenta producam. Postquam ergo ad optați montem pervenere, admirandum senen ferunt eo in loco, in quo Deum videre Moses meruit (vidit autem quantum mortali naturæ ſas est), genua fixisse,`nec ante surrexisse, quam divinam vocem Domini ipsi benevolentiam indicantem audiret. Itaque cum integram hebdo- madam pronus hoc modo peregisset, nec quidquam ribi gustasset, vox illapsa jussit ut quæ apposita rant sumeret, alacrique animo comederet. Quare manum extendens, cum tria poma invenisset, his juxta dantis imperium pastus est, viresque iutem gras recepit, et socios, ut par erat, magno cum animi gaudio salutavit. Ita lætus hilarisque dis. cessit, ut qui et divinam vocem audierat, et datum a Deo cibum acceperat. Reversus autem duo item religiosæ philosophiæ gymnasia exstruxit, unum in dorso montis de quo dicebamus, alterum sub illo, ad ipsas radices montis: collectisque in utroque virtutis athletis, utrorumque magister ac pedotriba fuit et infesti hostis insultus eos docens, et agonothetae benevolentiam spondens, atque nt fidenti excelsoque animo essent admonens, suadensque ut erga socios modestiam retinerent, adversus hostem animi magnitudine uterentur. Talia ducens, sic vivens, tantis miraculis pol- lens, et splendore omni coruscans, laboriosæ vitæ finem cepit, in eamque migravit, quæ senii et doloris est expers, gloria immortali et nunquam interitura memoria post se relicta. Hujus benedi - ctione, dum superstes esset, polita est beata, imo Imatissima mater mea, quain horum pleraque narrantem saepius audivi. Ego vero, ut potentia, qua nunc valet, intercessionisque ejus fructum capiam oro, et impetraturum me scio. Nam Do- mini imitans benignitatem preces meas prorsus admittet. B C VII. - PALLADIUS. - Palladius autem ille celeberrimus huic æqualis tempore fuit, et moribus similis, notusque ac fa- miliaris. Ad se enim, ut ferunt, invicem venti- tantes, mutuam utilitatem capiebant, mutuo se D - 7. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ.

Α τῷ λέοντι διένευσεν εἰς τὸ ἕτερον διαβῆνει μέρος. Ὁ δὲ παραυτίκα ἐπείσθη τε καὶ ἧκε, φέρων τῶν φοι- νίκων τὸν βότρυν. Εἶτα πάλιν ἀπῆλθεν ἐπιτραπείς, καὶ πόρρωθεν τῶν ἀνδρῶν κατακλιθεὶς ἐκαθεύδησε. Διανείμας τοίνυν τους φοίνικας ἅπασι, προσευχῆς τε καὶ ψαλμῳδίας κοινωνήσας αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς λειτουργίας ἕωθεν ἀσπασάμενος ἀπεπέμ- ψατο καινὸν θέαμα τεθηπότας. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ τοῖς εἰρημένοις, τῆς Ἠλιοῦ τοῦ πάνυ πολιτείας, καὶ τῆς τῶν κοράκων διακονίας ἀναμνησθήτω, οι πρωΐ μὲν ἄρτον, δείλης δὲ κρέας αὐτῷ κομίζοντες διετέλεσαν. Ρᾴδιον δὲ τῷ Ποιητῇ τῶν ὅλων παντοδαπούς πόρους εἰς τὴν τῶν οἰκείων θεραπείαν ευρίσκειν. Οὕτω τὸν Ἰωνᾶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρία νυχθήμερα διεφύ λαξε, καὶ τοὺς λέοντας ἐν τῷ λάκκῳ τεθηπέναι τὸν Δανιήλ παρεσκεύασε, καὶ τὸ ἄψυχον πῦρ λογικῶς ἐνερ γεῖν, καὶ τοὺς μὲν ἔνδον φωτίζειν, τοὺς δὲ ἔξω κατα- καίειν πεποίηκεν. ᾿Αλλὰ περιττόν ποιῶ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ἀποδείξεις προσφέρων. Επειδή τοίνυν τὸ ποθούμενον κατέλαβεν ὄρος, φασὶν ἐκεῖνον τὸν θαυ μάτιον γέροντα ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ, ἐν ᾧ τὸν Θεὸν Μωϋσῆς ἰδεῖν ἠξιώθη, εἶδεν δὲ ὡς δυνατὸν ἦν φύσει θνητῇ, κλίναι τα γόνατα, καὶ μὴ πρότερον ἀναστή ναι, ἕως θείας ἐπήκουσε φωνῆς, την Δεσποτικής αὐτῷ εὐμένειαν μηνυούσης. Ἐπειδὴ δὲ ἅπαντα τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον οὕτω συγκεκυφώς διετέλεσε, τροφῆς οὐδὲ βραχείας μεταλαχών, ἐκέλευσεν ἡ γε νομένη φωνὴ καὶ τὰ προτεθέντα αὐτῷ λαβεῖν, καὶ προθύμως καταφαγεῖν· ἐκτείνας δὲ τὴν χεῖρα, καὶ τρία μῆλα εὑρὼν, καὶ τούτων ἐμφορηθεὶς ὡς ὁ δεξα χώς παρηγγύησεν, ισχύος τε γέγονεν ἀπάσης ἀνά- πλέως, καὶ μετὰ θυμηδείας τους συνόντας, ὡς εἰκὸς ἦν, ήσπάσατο. Γεγηθὼς τοίνυν καὶ γαννύμενος ἐπι ανῄει, ἅτε δὴ καὶ θείας ἐπακούσας φωνῆς, καὶ θεος- δίτου πάλιν ἀπολαύσας τροφῆς. Ἐπανελθὼν δὲ καὶ δύο φιλοσοφίας ᾠκοδόμησε φροντιστήρια, ἐν μὲν εἰς τὴν ραχίαν τοῦ ὄρους περὶ οὗ προειρήκαμεν, θέτε ρον δὲ κατ' αὐτὸ, παρ' αὐτὰ τῆς ὑπωρείας τὰ κράτ σπεδα· ἐν ἑκατέρῳ δὲ ἀθλητὰς ἀρετῆς συναθροίσας, καὶ τούτων κἀκείνων γυμναστής ἐγένετο καὶ παιδο- τρίβης, καὶ τοῦ ἀντιπάλου καὶ πολεμίου διδάσκων τὰς προσβολάς, καὶ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν εὔνοιαν ὑπο ισχνούμενος, καὶ θαῤῥεῖν παρακαλῶν καὶ φρονήμα τος ἐμφορῶν, καὶ πρὸς μὲν τοὺς ὁμοφυείς μετριά ζειν κελεύων, πρὸς δὲ τὸν πολέμιον μεγαλοφροσύνη χεχρῆσθαι παρεγγυῶν. Τοιαῦτα διδάσκων, οὕτω βιο- τεύων, τηλικαῦτα θαυματουργῶν, καὶ τὰς παντοδα- πὰς μαρμαρυγὰς ἀφιεὶς, τῆς ἐπιπόνου ζωῆς τὸ τέλος ἐδέξατο, καὶ εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀπεδήμησε βίον, ἄσβεστον κλέος καταλιπών, καὶ μνήμην εἰσας διαμένουσαν. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας ἀπήλαυσε μὲν περιόντος ή μακαρία καὶ τρισμακαρία μου μήτηρ, καὶ πολλὰ τῶν τούτου μοι διηγημάτων πολλάκις προσήνεγκεν. Ἐγὼ δὲ τῆς νῦν δυναστείας αὐτοῦ καὶ πρεσβείας ἀπολαῦσαι ἀντιβολῶ, καὶ οἶδα ὡς τεύξομαι. Δώσει γὰρ πάντως τὴν αἴτησιν, τὴν τοῦ Δεσπό του φιλανθρωπίαν μιμούμενος. Παλλάδιος δὲ ὁ πολυθρύλλητος ὁμόχρονος τούτου γεγένηται, καὶ ὁμότροπος, καὶ συνήθης, καὶ γνώρι μος. Παρ' ἀλλήλους γάρ, ως φασι, φοιτώντες τῆς παρ' ἀλλήλων ὠφελείας ἀπήλαυον, παραθήγοντες THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS sisset, precesque et psalmos cum illis communi- casset, et post liturgiæ finem eos intus salutasset, spectaculi novitate stupefactos dimisit. Quod si quis fidem dictis non habet, magni Eliæ vitam, et corvorum ministerium reminiscatur, qui ei mane panem, vespere carnes perpetuo deferebant. · Fac le est autem omnium Conditori ad tuendam suorum salutein vias omnes invenire. Sic nempe Jonam in ventre ceti tres dies noctesque servavit, fecitque ut Danielem in lacu leones obstupesce- rent, et inanimus ignis ratione operaretur, eos qui intus erant illuminans, qui vero foris, ex- urens. Sed supervacaneam rem ago, qui ad demon- strandam divinam potentiam argumenta producam. Postquam ergo ad optați montem pervenere, admirandum senen ferunt eo in loco, in quo Deum videre Moses meruit (vidit autem quantum mortali naturæ ſas est), genua fixisse,`nec ante surrexisse, quam divinam vocem Domini ipsi benevolentiam indicantem audiret. Itaque cum integram hebdo- madam pronus hoc modo peregisset, nec quidquam ribi gustasset, vox illapsa jussit ut quæ apposita rant sumeret, alacrique animo comederet. Quare manum extendens, cum tria poma invenisset, his juxta dantis imperium pastus est, viresque iutem gras recepit, et socios, ut par erat, magno cum animi gaudio salutavit. Ita lætus hilarisque dis. cessit, ut qui et divinam vocem audierat, et datum a Deo cibum acceperat. Reversus autem duo item religiosæ philosophiæ gymnasia exstruxit, unum in dorso montis de quo dicebamus, alterum sub illo, ad ipsas radices montis: collectisque in utroque virtutis athletis, utrorumque magister ac pedotriba fuit et infesti hostis insultus eos docens, et agonothetae benevolentiam spondens, atque nt fidenti excelsoque animo essent admonens, suadensque ut erga socios modestiam retinerent, adversus hostem animi magnitudine uterentur. Talia ducens, sic vivens, tantis miraculis pol- lens, et splendore omni coruscans, laboriosæ vitæ finem cepit, in eamque migravit, quæ senii et doloris est expers, gloria immortali et nunquam interitura memoria post se relicta. Hujus benedi - ctione, dum superstes esset, polita est beata, imo Imatissima mater mea, quain horum pleraque narrantem saepius audivi. Ego vero, ut potentia, qua nunc valet, intercessionisque ejus fructum capiam oro, et impetraturum me scio. Nam Do- mini imitans benignitatem preces meas prorsus admittet. B C VII. - PALLADIUS. - Palladius autem ille celeberrimus huic æqualis tempore fuit, et moribus similis, notusque ac fa- miliaris. Ad se enim, ut ferunt, invicem venti- tantes, mutuam utilitatem capiebant, mutuo se D - 7. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ.

Α τῷ λέοντι διένευσεν εἰς τὸ ἕτερον διαβῆνει μέρος. Ὁ δὲ παραυτίκα ἐπείσθη τε καὶ ἧκε, φέρων τῶν φοι- νίκων τὸν βότρυν. Εἶτα πάλιν ἀπῆλθεν ἐπιτραπείς, καὶ πόρρωθεν τῶν ἀνδρῶν κατακλιθεὶς ἐκαθεύδησε. Διανείμας τοίνυν τους φοίνικας ἅπασι, προσευχῆς τε καὶ ψαλμῳδίας κοινωνήσας αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς λειτουργίας ἕωθεν ἀσπασάμενος ἀπεπέμ- ψατο καινὸν θέαμα τεθηπότας. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ τοῖς εἰρημένοις, τῆς Ἠλιοῦ τοῦ πάνυ πολιτείας, καὶ τῆς τῶν κοράκων διακονίας ἀναμνησθήτω, οι πρωΐ μὲν ἄρτον, δείλης δὲ κρέας αὐτῷ κομίζοντες διετέλεσαν. Ρᾴδιον δὲ τῷ Ποιητῇ τῶν ὅλων παντοδαπούς πόρους εἰς τὴν τῶν οἰκείων θεραπείαν ευρίσκειν. Οὕτω τὸν Ἰωνᾶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρία νυχθήμερα διεφύ λαξε, καὶ τοὺς λέοντας ἐν τῷ λάκκῳ τεθηπέναι τὸν Δανιήλ παρεσκεύασε, καὶ τὸ ἄψυχον πῦρ λογικῶς ἐνερ γεῖν, καὶ τοὺς μὲν ἔνδον φωτίζειν, τοὺς δὲ ἔξω κατα- καίειν πεποίηκεν. ᾿Αλλὰ περιττόν ποιῶ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ἀποδείξεις προσφέρων. Επειδή τοίνυν τὸ ποθούμενον κατέλαβεν ὄρος, φασὶν ἐκεῖνον τὸν θαυ μάτιον γέροντα ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ, ἐν ᾧ τὸν Θεὸν Μωϋσῆς ἰδεῖν ἠξιώθη, εἶδεν δὲ ὡς δυνατὸν ἦν φύσει θνητῇ, κλίναι τα γόνατα, καὶ μὴ πρότερον ἀναστή ναι, ἕως θείας ἐπήκουσε φωνῆς, την Δεσποτικής αὐτῷ εὐμένειαν μηνυούσης. Ἐπειδὴ δὲ ἅπαντα τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον οὕτω συγκεκυφώς διετέλεσε, τροφῆς οὐδὲ βραχείας μεταλαχών, ἐκέλευσεν ἡ γε νομένη φωνὴ καὶ τὰ προτεθέντα αὐτῷ λαβεῖν, καὶ προθύμως καταφαγεῖν· ἐκτείνας δὲ τὴν χεῖρα, καὶ τρία μῆλα εὑρὼν, καὶ τούτων ἐμφορηθεὶς ὡς ὁ δεξα χώς παρηγγύησεν, ισχύος τε γέγονεν ἀπάσης ἀνά- πλέως, καὶ μετὰ θυμηδείας τους συνόντας, ὡς εἰκὸς ἦν, ήσπάσατο. Γεγηθὼς τοίνυν καὶ γαννύμενος ἐπι ανῄει, ἅτε δὴ καὶ θείας ἐπακούσας φωνῆς, καὶ θεος- δίτου πάλιν ἀπολαύσας τροφῆς. Ἐπανελθὼν δὲ καὶ δύο φιλοσοφίας ᾠκοδόμησε φροντιστήρια, ἐν μὲν εἰς τὴν ραχίαν τοῦ ὄρους περὶ οὗ προειρήκαμεν, θέτε ρον δὲ κατ' αὐτὸ, παρ' αὐτὰ τῆς ὑπωρείας τὰ κράτ σπεδα· ἐν ἑκατέρῳ δὲ ἀθλητὰς ἀρετῆς συναθροίσας, καὶ τούτων κἀκείνων γυμναστής ἐγένετο καὶ παιδο- τρίβης, καὶ τοῦ ἀντιπάλου καὶ πολεμίου διδάσκων τὰς προσβολάς, καὶ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν εὔνοιαν ὑπο ισχνούμενος, καὶ θαῤῥεῖν παρακαλῶν καὶ φρονήμα τος ἐμφορῶν, καὶ πρὸς μὲν τοὺς ὁμοφυείς μετριά ζειν κελεύων, πρὸς δὲ τὸν πολέμιον μεγαλοφροσύνη χεχρῆσθαι παρεγγυῶν. Τοιαῦτα διδάσκων, οὕτω βιο- τεύων, τηλικαῦτα θαυματουργῶν, καὶ τὰς παντοδα- πὰς μαρμαρυγὰς ἀφιεὶς, τῆς ἐπιπόνου ζωῆς τὸ τέλος ἐδέξατο, καὶ εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀπεδήμησε βίον, ἄσβεστον κλέος καταλιπών, καὶ μνήμην εἰσας διαμένουσαν. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας ἀπήλαυσε μὲν περιόντος ή μακαρία καὶ τρισμακαρία μου μήτηρ, καὶ πολλὰ τῶν τούτου μοι διηγημάτων πολλάκις προσήνεγκεν. Ἐγὼ δὲ τῆς νῦν δυναστείας αὐτοῦ καὶ πρεσβείας ἀπολαῦσαι ἀντιβολῶ, καὶ οἶδα ὡς τεύξομαι. Δώσει γὰρ πάντως τὴν αἴτησιν, τὴν τοῦ Δεσπό του φιλανθρωπίαν μιμούμενος. Παλλάδιος δὲ ὁ πολυθρύλλητος ὁμόχρονος τούτου γεγένηται, καὶ ὁμότροπος, καὶ συνήθης, καὶ γνώρι μος. Παρ' ἀλλήλους γάρ, ως φασι, φοιτώντες τῆς παρ' ἀλλήλων ὠφελείας ἀπήλαυον, παραθήγοντες THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS sisset, precesque et psalmos cum illis communi- casset, et post liturgiæ finem eos intus salutasset, spectaculi novitate stupefactos dimisit. Quod si quis fidem dictis non habet, magni Eliæ vitam, et corvorum ministerium reminiscatur, qui ei mane panem, vespere carnes perpetuo deferebant. · Fac le est autem omnium Conditori ad tuendam suorum salutein vias omnes invenire. Sic nempe Jonam in ventre ceti tres dies noctesque servavit, fecitque ut Danielem in lacu leones obstupesce- rent, et inanimus ignis ratione operaretur, eos qui intus erant illuminans, qui vero foris, ex- urens. Sed supervacaneam rem ago, qui ad demon- strandam divinam potentiam argumenta producam. Postquam ergo ad optați montem pervenere, admirandum senen ferunt eo in loco, in quo Deum videre Moses meruit (vidit autem quantum mortali naturæ ſas est), genua fixisse,`nec ante surrexisse, quam divinam vocem Domini ipsi benevolentiam indicantem audiret. Itaque cum integram hebdo- madam pronus hoc modo peregisset, nec quidquam ribi gustasset, vox illapsa jussit ut quæ apposita rant sumeret, alacrique animo comederet. Quare manum extendens, cum tria poma invenisset, his juxta dantis imperium pastus est, viresque iutem gras recepit, et socios, ut par erat, magno cum animi gaudio salutavit. Ita lætus hilarisque dis. cessit, ut qui et divinam vocem audierat, et datum a Deo cibum acceperat. Reversus autem duo item religiosæ philosophiæ gymnasia exstruxit, unum in dorso montis de quo dicebamus, alterum sub illo, ad ipsas radices montis: collectisque in utroque virtutis athletis, utrorumque magister ac pedotriba fuit et infesti hostis insultus eos docens, et agonothetae benevolentiam spondens, atque nt fidenti excelsoque animo essent admonens, suadensque ut erga socios modestiam retinerent, adversus hostem animi magnitudine uterentur. Talia ducens, sic vivens, tantis miraculis pol- lens, et splendore omni coruscans, laboriosæ vitæ finem cepit, in eamque migravit, quæ senii et doloris est expers, gloria immortali et nunquam interitura memoria post se relicta. Hujus benedi - ctione, dum superstes esset, polita est beata, imo Imatissima mater mea, quain horum pleraque narrantem saepius audivi. Ego vero, ut potentia, qua nunc valet, intercessionisque ejus fructum capiam oro, et impetraturum me scio. Nam Do- mini imitans benignitatem preces meas prorsus admittet. B C VII. - PALLADIUS. - Palladius autem ille celeberrimus huic æqualis tempore fuit, et moribus similis, notusque ac fa- miliaris. Ad se enim, ut ferunt, invicem venti- tantes, mutuam utilitatem capiebant, mutuo se D - 7. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ.

Α τῷ λέοντι διένευσεν εἰς τὸ ἕτερον διαβῆνει μέρος. Ὁ δὲ παραυτίκα ἐπείσθη τε καὶ ἧκε, φέρων τῶν φοι- νίκων τὸν βότρυν. Εἶτα πάλιν ἀπῆλθεν ἐπιτραπείς, καὶ πόρρωθεν τῶν ἀνδρῶν κατακλιθεὶς ἐκαθεύδησε. Διανείμας τοίνυν τους φοίνικας ἅπασι, προσευχῆς τε καὶ ψαλμῳδίας κοινωνήσας αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς λειτουργίας ἕωθεν ἀσπασάμενος ἀπεπέμ- ψατο καινὸν θέαμα τεθηπότας. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ τοῖς εἰρημένοις, τῆς Ἠλιοῦ τοῦ πάνυ πολιτείας, καὶ τῆς τῶν κοράκων διακονίας ἀναμνησθήτω, οι πρωΐ μὲν ἄρτον, δείλης δὲ κρέας αὐτῷ κομίζοντες διετέλεσαν. Ρᾴδιον δὲ τῷ Ποιητῇ τῶν ὅλων παντοδαπούς πόρους εἰς τὴν τῶν οἰκείων θεραπείαν ευρίσκειν. Οὕτω τὸν Ἰωνᾶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρία νυχθήμερα διεφύ λαξε, καὶ τοὺς λέοντας ἐν τῷ λάκκῳ τεθηπέναι τὸν Δανιήλ παρεσκεύασε, καὶ τὸ ἄψυχον πῦρ λογικῶς ἐνερ γεῖν, καὶ τοὺς μὲν ἔνδον φωτίζειν, τοὺς δὲ ἔξω κατα- καίειν πεποίηκεν. ᾿Αλλὰ περιττόν ποιῶ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ἀποδείξεις προσφέρων. Επειδή τοίνυν τὸ ποθούμενον κατέλαβεν ὄρος, φασὶν ἐκεῖνον τὸν θαυ μάτιον γέροντα ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ, ἐν ᾧ τὸν Θεὸν Μωϋσῆς ἰδεῖν ἠξιώθη, εἶδεν δὲ ὡς δυνατὸν ἦν φύσει θνητῇ, κλίναι τα γόνατα, καὶ μὴ πρότερον ἀναστή ναι, ἕως θείας ἐπήκουσε φωνῆς, την Δεσποτικής αὐτῷ εὐμένειαν μηνυούσης. Ἐπειδὴ δὲ ἅπαντα τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον οὕτω συγκεκυφώς διετέλεσε, τροφῆς οὐδὲ βραχείας μεταλαχών, ἐκέλευσεν ἡ γε νομένη φωνὴ καὶ τὰ προτεθέντα αὐτῷ λαβεῖν, καὶ προθύμως καταφαγεῖν· ἐκτείνας δὲ τὴν χεῖρα, καὶ τρία μῆλα εὑρὼν, καὶ τούτων ἐμφορηθεὶς ὡς ὁ δεξα χώς παρηγγύησεν, ισχύος τε γέγονεν ἀπάσης ἀνά- πλέως, καὶ μετὰ θυμηδείας τους συνόντας, ὡς εἰκὸς ἦν, ήσπάσατο. Γεγηθὼς τοίνυν καὶ γαννύμενος ἐπι ανῄει, ἅτε δὴ καὶ θείας ἐπακούσας φωνῆς, καὶ θεος- δίτου πάλιν ἀπολαύσας τροφῆς. Ἐπανελθὼν δὲ καὶ δύο φιλοσοφίας ᾠκοδόμησε φροντιστήρια, ἐν μὲν εἰς τὴν ραχίαν τοῦ ὄρους περὶ οὗ προειρήκαμεν, θέτε ρον δὲ κατ' αὐτὸ, παρ' αὐτὰ τῆς ὑπωρείας τὰ κράτ σπεδα· ἐν ἑκατέρῳ δὲ ἀθλητὰς ἀρετῆς συναθροίσας, καὶ τούτων κἀκείνων γυμναστής ἐγένετο καὶ παιδο- τρίβης, καὶ τοῦ ἀντιπάλου καὶ πολεμίου διδάσκων τὰς προσβολάς, καὶ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν εὔνοιαν ὑπο ισχνούμενος, καὶ θαῤῥεῖν παρακαλῶν καὶ φρονήμα τος ἐμφορῶν, καὶ πρὸς μὲν τοὺς ὁμοφυείς μετριά ζειν κελεύων, πρὸς δὲ τὸν πολέμιον μεγαλοφροσύνη χεχρῆσθαι παρεγγυῶν. Τοιαῦτα διδάσκων, οὕτω βιο- τεύων, τηλικαῦτα θαυματουργῶν, καὶ τὰς παντοδα- πὰς μαρμαρυγὰς ἀφιεὶς, τῆς ἐπιπόνου ζωῆς τὸ τέλος ἐδέξατο, καὶ εἰς τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀπεδήμησε βίον, ἄσβεστον κλέος καταλιπών, καὶ μνήμην εἰσας διαμένουσαν. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας ἀπήλαυσε μὲν περιόντος ή μακαρία καὶ τρισμακαρία μου μήτηρ, καὶ πολλὰ τῶν τούτου μοι διηγημάτων πολλάκις προσήνεγκεν. Ἐγὼ δὲ τῆς νῦν δυναστείας αὐτοῦ καὶ πρεσβείας ἀπολαῦσαι ἀντιβολῶ, καὶ οἶδα ὡς τεύξομαι. Δώσει γὰρ πάντως τὴν αἴτησιν, τὴν τοῦ Δεσπό του φιλανθρωπίαν μιμούμενος. Παλλάδιος δὲ ὁ πολυθρύλλητος ὁμόχρονος τούτου γεγένηται, καὶ ὁμότροπος, καὶ συνήθης, καὶ γνώρι μος. Παρ' ἀλλήλους γάρ, ως φασι, φοιτώντες τῆς παρ' ἀλλήλων ὠφελείας ἀπήλαυον, παραθήγοντες THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS sisset, precesque et psalmos cum illis communi- casset, et post liturgiæ finem eos intus salutasset, spectaculi novitate stupefactos dimisit. Quod si quis fidem dictis non habet, magni Eliæ vitam, et corvorum ministerium reminiscatur, qui ei mane panem, vespere carnes perpetuo deferebant. · Fac le est autem omnium Conditori ad tuendam suorum salutein vias omnes invenire. Sic nempe Jonam in ventre ceti tres dies noctesque servavit, fecitque ut Danielem in lacu leones obstupesce- rent, et inanimus ignis ratione operaretur, eos qui intus erant illuminans, qui vero foris, ex- urens. Sed supervacaneam rem ago, qui ad demon- strandam divinam potentiam argumenta producam. Postquam ergo ad optați montem pervenere, admirandum senen ferunt eo in loco, in quo Deum videre Moses meruit (vidit autem quantum mortali naturæ ſas est), genua fixisse,`nec ante surrexisse, quam divinam vocem Domini ipsi benevolentiam indicantem audiret. Itaque cum integram hebdo- madam pronus hoc modo peregisset, nec quidquam ribi gustasset, vox illapsa jussit ut quæ apposita rant sumeret, alacrique animo comederet. Quare manum extendens, cum tria poma invenisset, his juxta dantis imperium pastus est, viresque iutem gras recepit, et socios, ut par erat, magno cum animi gaudio salutavit. Ita lætus hilarisque dis. cessit, ut qui et divinam vocem audierat, et datum a Deo cibum acceperat. Reversus autem duo item religiosæ philosophiæ gymnasia exstruxit, unum in dorso montis de quo dicebamus, alterum sub illo, ad ipsas radices montis: collectisque in utroque virtutis athletis, utrorumque magister ac pedotriba fuit et infesti hostis insultus eos docens, et agonothetae benevolentiam spondens, atque nt fidenti excelsoque animo essent admonens, suadensque ut erga socios modestiam retinerent, adversus hostem animi magnitudine uterentur. Talia ducens, sic vivens, tantis miraculis pol- lens, et splendore omni coruscans, laboriosæ vitæ finem cepit, in eamque migravit, quæ senii et doloris est expers, gloria immortali et nunquam interitura memoria post se relicta. Hujus benedi - ctione, dum superstes esset, polita est beata, imo Imatissima mater mea, quain horum pleraque narrantem saepius audivi. Ego vero, ut potentia, qua nunc valet, intercessionisque ejus fructum capiam oro, et impetraturum me scio. Nam Do- mini imitans benignitatem preces meas prorsus admittet. B C VII. - PALLADIUS. - Palladius autem ille celeberrimus huic æqualis tempore fuit, et moribus similis, notusque ac fa- miliaris. Ad se enim, ut ferunt, invicem venti- tantes, mutuam utilitatem capiebant, mutuo se D - 7. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ.

ἀλλήλους, καὶ εἰς ζῆλον τὸν θεῖον ἐγείροντες. Ἐν Α εἰκίσκῳ δέ τινι καθείρκτο, κώμῃ μεγίστῃ καὶ πολυ- ανθρώπῳ πελάζοντι · Ἴμμαι δὲ ὄνομα ταύτῃ. Περὶ μὲν γὰρ τῆς τοῦ ἀνδρὸς καρτερίας, ασιτίας τε καὶ ἀγρυπνίας, καὶ τῆς διηνεκούς προσευχῆς, περιττόν ἡγοῦμαι διηγεῖσθαι. Τὸν γὰρ αὐτὸν εἶχεν ἐν τούτοις τῷ θείῳ Συμεῶνι ἐκείνῳ ζυγόν. Τὸ δὲ θαῦμα, τὸ μέχρι καὶ τήμερον ᾀδόμενον, τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου καὶ φωνῆς γενόμενον καὶ χειρός, προὖργον ἐνόμισα διηγήσασθαι. ΑΚΡΟ Πανήγυρις εἰς τὴν προειρημένην συνηγείρετο κώμην, τοὺς πάντοθεν ἐμπόρους ἐπισπωμένη, καὶ πλῆθος ἀριθμοῦ κρεῖττον ἐφελκομένη. Εν ταύτῃ τις Εμπορος, ἅπερ ἧκε φέρων ἀπεμπολήσας, καὶ τὸ χρυσίον συναθροίσας, νύκτωρ ἀπαίρειν ἐβούλετο. Ανδροφόνος δέ τις, τὸ συλλεγὲν ἐκεῖνο θεασάμενος Β χρυσίον, οίστρου τινὸς καὶ μανίας εμφορηθείς, τὸν μὲν ὕπνον τῶν βλεφάρων απήλασε, τοῦ δὲ ἀνδρὸς ἐκείνου τὴν ἀποδημίαν ἐφύλαττε. Μετὰ δὲ ἀλεκτρυ νων ᾠδάς, ὁ μὲν ἀπῆρε θαῤῥῶν· ὁ δὲ προλαβὼν καὶ τόπον τινὰ εἰς ἐνέδραν ἐπιτήδειον καταλαβὼν, ἐξ- απιναίως τε προβαλών, επήνεγκε τὴν πληγὴν, καὶ τὴν μιαιφονίαν ἐτόλμησε· προστίθησι δὲ καὶ ἕτερον τῷδε τῷ μύσει δυσσέβημα. Τὸ γὰρ χρυσίον λαβών, τὸ νεκρὸν ἐκεῖνο σῶμα παρὰ τὴν τοῦ μεγάλου Παλ- λαδίου προσέρριψε θύραν. ὡς δὲ ἡμέρα ἐγένετο, καὶ ἡ φήμη διέδραμε, καὶ ἡ πανήγυρις ἅπασα τὸ γεγε- νημένον ἐθρύλλει, συνέθεον ἅπαντες, καὶ τὴν θύραν διαρρήξαντες, εὐθύνας εἰσεπράττοντο τῆς σφαγῆς τὸν θεῖον Παλλάδιον· Εἷς δὲ τῶν τοῦτο δρώντων ἦν ὁ τὴν σφαγὴν αὐτουργήσας. Περιστοιχιζόμενος τοίνυν ὑπὸ τοσαύτης πληθύος ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, εἰς τὸν οὐρανὸν ἰδὼν, καὶ τῇ διανοίᾳ τὸν οὐρανὸν ὑπερβάς, ἱκέτευε τὸν Δεσπότην, τῆς συκοφαντίας διελέγξαι τὸ ψεῦδος, καὶ δήλην ἀποφῆναι τὴν κεκρυμμένην ἀλή θεια». Οὕτως εὐξάμενος, καὶ τῆς τοῦ κειμένου λα βόμενος δεξιᾶς, ο Εἰπέ, ἔφη, ὦ νεανία, τίς σοι ταύτην ἐπήνεγκε τὴν πληγήν· δεῖξον τὸν τοῦ μύσους αὐθέν την, καὶ τὸν ἀθῶον ἀπόφηνον τῆς πονηράς ταύτης συκοφαντίας ελεύθερον. Ἠκολούθει δὲ τῷ μὲν λόγῳ ὁ λόγος, τῇ δεξιᾷ δὲ ὁ ἄνθρωπος, και καθήμενος περιεσκόπει μὲν τοὺς παρόντας, ὑπεδείκνυε δὲ τῷ δακτύλῳ τὸν ἀνδροφόνον. Βοὴ δὲ πάντων ἐγένετο, καὶ τὸ θαῦμα ἐκπληττομένων, καὶ τὴν γεγενημένην συκοφαντίαν έκθαμβουμένων. Αποδύσαντες δὲ τὸν μιαιφόνον ἐκεῖνον, καὶ τὴν μάχαιραν εὗρον ἔτι πεφοινιγμένην τῷ αἷματι, καὶ τὸ χρυσίον ἐκεῖνο τὸ τῆς σφαγῆς γεγενημένον πρόξενον. Ο δὲ θείος Παλα λάδιος πάλαι ἀξιάγαστος ὤν, ἀξιαγαστότερος εἰκότως ἐντεῦθεν ἐγένετο. ἱκανὸν γὰρ ἦν τὸ θαῦμα δεῖξαι τὴν παρὰ τῷ Θεῷ τοῦ ἀνδρὸς παρρησίαν. Καὶ ᾿Αβραάμη; δὲ ὁ θαυμάσιος τῆς αὐτῆς ἦν συμ- μορίας, ὃς τὸν μὲν καλούμενον παράτομον ᾤκησε, πάντοσε δὲ τῆς ἀρετῆς τὰς μαρμαρυγὰς ἐξέπεμψε. Μαρτυρεῖ δὲ τῇ λαμπρότητι τῆς ζωῆς τὰ μετά τελευτὴν ἐνεργούμενα θαύματα. ᾿Αναβλύζει γὰρ ἡ ἐκείνου θήκη μέχρι και τήμερον παντοδαπάς θερα πείας, καὶ μάρτυρες οἱ ταύτας ἐκεῖθεν ἀφθόνως δια τῆς πίστεως ἀρυόμενοι. Ἐμοὶ δὲ εἴη καὶ τῆς τούτων ἐπικουρίας τυχεῖν, τῇ τούτων μνήμῃ τὴν γλώτταν καθαγιάσαντι. RELIGIOSA HISTORIA. • • provocantes, et ad zelum divinum incitantes. li- clusus is degebat in cellula, vico maximo et pa- puluso vicina, cui nomen Imum. Ac de sum quidem viri patientia, cibique et somni abstinen- tia, deque continua ejus oratione, dicere superva- caneum puto, cum in his jugum idem traxerit cum divino illo Symeone. Miraculum autem, quod ejus voce manuque factum in hodiernum usque diem celebratur, opera pretium duxi recensere. Nundinæ in prædicto vico agebantur, quæ mer- catores undique acciverant, hominumque multi- tudo immensa confluxerat. Ibi mercatur quidam, venditis mercilius quas attulerat, que contracto, noctu abire slateral. Collectuu vero aurumn homicida quidam conspicatus, cestro ac furore percitus, somnum oculis depulit, et hominis illius discessum observavit. Et cum ille post galti cantum securus abiret, hic prævertens, et locum insidiis aptum occupans, repente insiliit, incus- saque plaga cædem perpetravit, et exsecrando sceleri aliud impium facinus addidit. Auro enim ablato, cadaver ad magni Palladii januam abjecit. Ubi dies illuxit, famaque sparsa res toto mer- catu vulgata est, accurrunt omnes, ostioque ef- fracto patratæ cædis pœnas reposcunt a divino Palladio aderatque inter cæteros is ipse qui cæ- dem commiserat. Circumsessus ergo a tanta mal- titudine vir sanctus, cœlum suspiciens, et mente coelum transcendens, Dominum orabat, ut calum- niæ falsitatem redargueret, et veritatem quæ la- tebat revelaret. Sic precatus, mortui dextra manu apprehensa: « Dic, inquit, o adolescens, quis C bec tibi vulnus inflixit? ostende sceleris aucto- rem, et innocentem ab iniqua calumnia libe- rum declara. Sermonem sermo secutus est, et dextram homo, * et sedens astantes circumspexit, hominemque digito demonstravit. Hinc sublatus omnnium clamor, et miraculum stupentium, et in- jectam calumniam detestantium. Sicarium autem illum exuentes, et gladium cruore tinctum invenerunt, et aurum quod ad cædem instigarat. Divinus vero Palladius, cum admirabilis dudum haberetur, merito exinde visus est admirabilior. D Hoc unum quippe miraculum ad ostendendam viri apud Deum fiduciam satis erat. Ejusdem quoque ordinis fuit admirandus Abraa- mes, qui Paratomum quod vocant exstruxit, vir- tulisque suæ radios omnem in partem diffiulit. Vitæ autem illius claritatem testantur quæ post mortem fiunt miracula. Scatet enim hodieque lo- culus ejus omnium generum curationibus, quarum testes sunt qui has inde per fidem affatim hau- rðunt. Mihi vero utinam eorum ope frai contingat, qui horum mentione linguam sanctificavi.

ἀλλήλους, καὶ εἰς ζῆλον τὸν θεῖον ἐγείροντες. Ἐν Α εἰκίσκῳ δέ τινι καθείρκτο, κώμῃ μεγίστῃ καὶ πολυ- ανθρώπῳ πελάζοντι · Ἴμμαι δὲ ὄνομα ταύτῃ. Περὶ μὲν γὰρ τῆς τοῦ ἀνδρὸς καρτερίας, ασιτίας τε καὶ ἀγρυπνίας, καὶ τῆς διηνεκούς προσευχῆς, περιττόν ἡγοῦμαι διηγεῖσθαι. Τὸν γὰρ αὐτὸν εἶχεν ἐν τούτοις τῷ θείῳ Συμεῶνι ἐκείνῳ ζυγόν. Τὸ δὲ θαῦμα, τὸ μέχρι καὶ τήμερον ᾀδόμενον, τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου καὶ φωνῆς γενόμενον καὶ χειρός, προὖργον ἐνόμισα διηγήσασθαι. ΑΚΡΟ Πανήγυρις εἰς τὴν προειρημένην συνηγείρετο κώμην, τοὺς πάντοθεν ἐμπόρους ἐπισπωμένη, καὶ πλῆθος ἀριθμοῦ κρεῖττον ἐφελκομένη. Εν ταύτῃ τις Εμπορος, ἅπερ ἧκε φέρων ἀπεμπολήσας, καὶ τὸ χρυσίον συναθροίσας, νύκτωρ ἀπαίρειν ἐβούλετο. Ανδροφόνος δέ τις, τὸ συλλεγὲν ἐκεῖνο θεασάμενος Β χρυσίον, οίστρου τινὸς καὶ μανίας εμφορηθείς, τὸν μὲν ὕπνον τῶν βλεφάρων απήλασε, τοῦ δὲ ἀνδρὸς ἐκείνου τὴν ἀποδημίαν ἐφύλαττε. Μετὰ δὲ ἀλεκτρυ νων ᾠδάς, ὁ μὲν ἀπῆρε θαῤῥῶν· ὁ δὲ προλαβὼν καὶ τόπον τινὰ εἰς ἐνέδραν ἐπιτήδειον καταλαβὼν, ἐξ- απιναίως τε προβαλών, επήνεγκε τὴν πληγὴν, καὶ τὴν μιαιφονίαν ἐτόλμησε· προστίθησι δὲ καὶ ἕτερον τῷδε τῷ μύσει δυσσέβημα. Τὸ γὰρ χρυσίον λαβών, τὸ νεκρὸν ἐκεῖνο σῶμα παρὰ τὴν τοῦ μεγάλου Παλ- λαδίου προσέρριψε θύραν. ὡς δὲ ἡμέρα ἐγένετο, καὶ ἡ φήμη διέδραμε, καὶ ἡ πανήγυρις ἅπασα τὸ γεγε- νημένον ἐθρύλλει, συνέθεον ἅπαντες, καὶ τὴν θύραν διαρρήξαντες, εὐθύνας εἰσεπράττοντο τῆς σφαγῆς τὸν θεῖον Παλλάδιον· Εἷς δὲ τῶν τοῦτο δρώντων ἦν ὁ τὴν σφαγὴν αὐτουργήσας. Περιστοιχιζόμενος τοίνυν ὑπὸ τοσαύτης πληθύος ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, εἰς τὸν οὐρανὸν ἰδὼν, καὶ τῇ διανοίᾳ τὸν οὐρανὸν ὑπερβάς, ἱκέτευε τὸν Δεσπότην, τῆς συκοφαντίας διελέγξαι τὸ ψεῦδος, καὶ δήλην ἀποφῆναι τὴν κεκρυμμένην ἀλή θεια». Οὕτως εὐξάμενος, καὶ τῆς τοῦ κειμένου λα βόμενος δεξιᾶς, ο Εἰπέ, ἔφη, ὦ νεανία, τίς σοι ταύτην ἐπήνεγκε τὴν πληγήν· δεῖξον τὸν τοῦ μύσους αὐθέν την, καὶ τὸν ἀθῶον ἀπόφηνον τῆς πονηράς ταύτης συκοφαντίας ελεύθερον. Ἠκολούθει δὲ τῷ μὲν λόγῳ ὁ λόγος, τῇ δεξιᾷ δὲ ὁ ἄνθρωπος, και καθήμενος περιεσκόπει μὲν τοὺς παρόντας, ὑπεδείκνυε δὲ τῷ δακτύλῳ τὸν ἀνδροφόνον. Βοὴ δὲ πάντων ἐγένετο, καὶ τὸ θαῦμα ἐκπληττομένων, καὶ τὴν γεγενημένην συκοφαντίαν έκθαμβουμένων. Αποδύσαντες δὲ τὸν μιαιφόνον ἐκεῖνον, καὶ τὴν μάχαιραν εὗρον ἔτι πεφοινιγμένην τῷ αἷματι, καὶ τὸ χρυσίον ἐκεῖνο τὸ τῆς σφαγῆς γεγενημένον πρόξενον. Ο δὲ θείος Παλα λάδιος πάλαι ἀξιάγαστος ὤν, ἀξιαγαστότερος εἰκότως ἐντεῦθεν ἐγένετο. ἱκανὸν γὰρ ἦν τὸ θαῦμα δεῖξαι τὴν παρὰ τῷ Θεῷ τοῦ ἀνδρὸς παρρησίαν. Καὶ ᾿Αβραάμη; δὲ ὁ θαυμάσιος τῆς αὐτῆς ἦν συμ- μορίας, ὃς τὸν μὲν καλούμενον παράτομον ᾤκησε, πάντοσε δὲ τῆς ἀρετῆς τὰς μαρμαρυγὰς ἐξέπεμψε. Μαρτυρεῖ δὲ τῇ λαμπρότητι τῆς ζωῆς τὰ μετά τελευτὴν ἐνεργούμενα θαύματα. ᾿Αναβλύζει γὰρ ἡ ἐκείνου θήκη μέχρι και τήμερον παντοδαπάς θερα πείας, καὶ μάρτυρες οἱ ταύτας ἐκεῖθεν ἀφθόνως δια τῆς πίστεως ἀρυόμενοι. Ἐμοὶ δὲ εἴη καὶ τῆς τούτων ἐπικουρίας τυχεῖν, τῇ τούτων μνήμῃ τὴν γλώτταν καθαγιάσαντι. RELIGIOSA HISTORIA. • • provocantes, et ad zelum divinum incitantes. li- clusus is degebat in cellula, vico maximo et pa- puluso vicina, cui nomen Imum. Ac de sum quidem viri patientia, cibique et somni abstinen- tia, deque continua ejus oratione, dicere superva- caneum puto, cum in his jugum idem traxerit cum divino illo Symeone. Miraculum autem, quod ejus voce manuque factum in hodiernum usque diem celebratur, opera pretium duxi recensere. Nundinæ in prædicto vico agebantur, quæ mer- catores undique acciverant, hominumque multi- tudo immensa confluxerat. Ibi mercatur quidam, venditis mercilius quas attulerat, que contracto, noctu abire slateral. Collectuu vero aurumn homicida quidam conspicatus, cestro ac furore percitus, somnum oculis depulit, et hominis illius discessum observavit. Et cum ille post galti cantum securus abiret, hic prævertens, et locum insidiis aptum occupans, repente insiliit, incus- saque plaga cædem perpetravit, et exsecrando sceleri aliud impium facinus addidit. Auro enim ablato, cadaver ad magni Palladii januam abjecit. Ubi dies illuxit, famaque sparsa res toto mer- catu vulgata est, accurrunt omnes, ostioque ef- fracto patratæ cædis pœnas reposcunt a divino Palladio aderatque inter cæteros is ipse qui cæ- dem commiserat. Circumsessus ergo a tanta mal- titudine vir sanctus, cœlum suspiciens, et mente coelum transcendens, Dominum orabat, ut calum- niæ falsitatem redargueret, et veritatem quæ la- tebat revelaret. Sic precatus, mortui dextra manu apprehensa: « Dic, inquit, o adolescens, quis C bec tibi vulnus inflixit? ostende sceleris aucto- rem, et innocentem ab iniqua calumnia libe- rum declara. Sermonem sermo secutus est, et dextram homo, * et sedens astantes circumspexit, hominemque digito demonstravit. Hinc sublatus omnnium clamor, et miraculum stupentium, et in- jectam calumniam detestantium. Sicarium autem illum exuentes, et gladium cruore tinctum invenerunt, et aurum quod ad cædem instigarat. Divinus vero Palladius, cum admirabilis dudum haberetur, merito exinde visus est admirabilior. D Hoc unum quippe miraculum ad ostendendam viri apud Deum fiduciam satis erat. Ejusdem quoque ordinis fuit admirandus Abraa- mes, qui Paratomum quod vocant exstruxit, vir- tulisque suæ radios omnem in partem diffiulit. Vitæ autem illius claritatem testantur quæ post mortem fiunt miracula. Scatet enim hodieque lo- culus ejus omnium generum curationibus, quarum testes sunt qui has inde per fidem affatim hau- rðunt. Mihi vero utinam eorum ope frai contingat, qui horum mentione linguam sanctificavi.

ἀλλήλους, καὶ εἰς ζῆλον τὸν θεῖον ἐγείροντες. Ἐν Α εἰκίσκῳ δέ τινι καθείρκτο, κώμῃ μεγίστῃ καὶ πολυ- ανθρώπῳ πελάζοντι · Ἴμμαι δὲ ὄνομα ταύτῃ. Περὶ μὲν γὰρ τῆς τοῦ ἀνδρὸς καρτερίας, ασιτίας τε καὶ ἀγρυπνίας, καὶ τῆς διηνεκούς προσευχῆς, περιττόν ἡγοῦμαι διηγεῖσθαι. Τὸν γὰρ αὐτὸν εἶχεν ἐν τούτοις τῷ θείῳ Συμεῶνι ἐκείνῳ ζυγόν. Τὸ δὲ θαῦμα, τὸ μέχρι καὶ τήμερον ᾀδόμενον, τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου καὶ φωνῆς γενόμενον καὶ χειρός, προὖργον ἐνόμισα διηγήσασθαι. ΑΚΡΟ Πανήγυρις εἰς τὴν προειρημένην συνηγείρετο κώμην, τοὺς πάντοθεν ἐμπόρους ἐπισπωμένη, καὶ πλῆθος ἀριθμοῦ κρεῖττον ἐφελκομένη. Εν ταύτῃ τις Εμπορος, ἅπερ ἧκε φέρων ἀπεμπολήσας, καὶ τὸ χρυσίον συναθροίσας, νύκτωρ ἀπαίρειν ἐβούλετο. Ανδροφόνος δέ τις, τὸ συλλεγὲν ἐκεῖνο θεασάμενος Β χρυσίον, οίστρου τινὸς καὶ μανίας εμφορηθείς, τὸν μὲν ὕπνον τῶν βλεφάρων απήλασε, τοῦ δὲ ἀνδρὸς ἐκείνου τὴν ἀποδημίαν ἐφύλαττε. Μετὰ δὲ ἀλεκτρυ νων ᾠδάς, ὁ μὲν ἀπῆρε θαῤῥῶν· ὁ δὲ προλαβὼν καὶ τόπον τινὰ εἰς ἐνέδραν ἐπιτήδειον καταλαβὼν, ἐξ- απιναίως τε προβαλών, επήνεγκε τὴν πληγὴν, καὶ τὴν μιαιφονίαν ἐτόλμησε· προστίθησι δὲ καὶ ἕτερον τῷδε τῷ μύσει δυσσέβημα. Τὸ γὰρ χρυσίον λαβών, τὸ νεκρὸν ἐκεῖνο σῶμα παρὰ τὴν τοῦ μεγάλου Παλ- λαδίου προσέρριψε θύραν. ὡς δὲ ἡμέρα ἐγένετο, καὶ ἡ φήμη διέδραμε, καὶ ἡ πανήγυρις ἅπασα τὸ γεγε- νημένον ἐθρύλλει, συνέθεον ἅπαντες, καὶ τὴν θύραν διαρρήξαντες, εὐθύνας εἰσεπράττοντο τῆς σφαγῆς τὸν θεῖον Παλλάδιον· Εἷς δὲ τῶν τοῦτο δρώντων ἦν ὁ τὴν σφαγὴν αὐτουργήσας. Περιστοιχιζόμενος τοίνυν ὑπὸ τοσαύτης πληθύος ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, εἰς τὸν οὐρανὸν ἰδὼν, καὶ τῇ διανοίᾳ τὸν οὐρανὸν ὑπερβάς, ἱκέτευε τὸν Δεσπότην, τῆς συκοφαντίας διελέγξαι τὸ ψεῦδος, καὶ δήλην ἀποφῆναι τὴν κεκρυμμένην ἀλή θεια». Οὕτως εὐξάμενος, καὶ τῆς τοῦ κειμένου λα βόμενος δεξιᾶς, ο Εἰπέ, ἔφη, ὦ νεανία, τίς σοι ταύτην ἐπήνεγκε τὴν πληγήν· δεῖξον τὸν τοῦ μύσους αὐθέν την, καὶ τὸν ἀθῶον ἀπόφηνον τῆς πονηράς ταύτης συκοφαντίας ελεύθερον. Ἠκολούθει δὲ τῷ μὲν λόγῳ ὁ λόγος, τῇ δεξιᾷ δὲ ὁ ἄνθρωπος, και καθήμενος περιεσκόπει μὲν τοὺς παρόντας, ὑπεδείκνυε δὲ τῷ δακτύλῳ τὸν ἀνδροφόνον. Βοὴ δὲ πάντων ἐγένετο, καὶ τὸ θαῦμα ἐκπληττομένων, καὶ τὴν γεγενημένην συκοφαντίαν έκθαμβουμένων. Αποδύσαντες δὲ τὸν μιαιφόνον ἐκεῖνον, καὶ τὴν μάχαιραν εὗρον ἔτι πεφοινιγμένην τῷ αἷματι, καὶ τὸ χρυσίον ἐκεῖνο τὸ τῆς σφαγῆς γεγενημένον πρόξενον. Ο δὲ θείος Παλα λάδιος πάλαι ἀξιάγαστος ὤν, ἀξιαγαστότερος εἰκότως ἐντεῦθεν ἐγένετο. ἱκανὸν γὰρ ἦν τὸ θαῦμα δεῖξαι τὴν παρὰ τῷ Θεῷ τοῦ ἀνδρὸς παρρησίαν. Καὶ ᾿Αβραάμη; δὲ ὁ θαυμάσιος τῆς αὐτῆς ἦν συμ- μορίας, ὃς τὸν μὲν καλούμενον παράτομον ᾤκησε, πάντοσε δὲ τῆς ἀρετῆς τὰς μαρμαρυγὰς ἐξέπεμψε. Μαρτυρεῖ δὲ τῇ λαμπρότητι τῆς ζωῆς τὰ μετά τελευτὴν ἐνεργούμενα θαύματα. ᾿Αναβλύζει γὰρ ἡ ἐκείνου θήκη μέχρι και τήμερον παντοδαπάς θερα πείας, καὶ μάρτυρες οἱ ταύτας ἐκεῖθεν ἀφθόνως δια τῆς πίστεως ἀρυόμενοι. Ἐμοὶ δὲ εἴη καὶ τῆς τούτων ἐπικουρίας τυχεῖν, τῇ τούτων μνήμῃ τὴν γλώτταν καθαγιάσαντι. RELIGIOSA HISTORIA. • • provocantes, et ad zelum divinum incitantes. li- clusus is degebat in cellula, vico maximo et pa- puluso vicina, cui nomen Imum. Ac de sum quidem viri patientia, cibique et somni abstinen- tia, deque continua ejus oratione, dicere superva- caneum puto, cum in his jugum idem traxerit cum divino illo Symeone. Miraculum autem, quod ejus voce manuque factum in hodiernum usque diem celebratur, opera pretium duxi recensere. Nundinæ in prædicto vico agebantur, quæ mer- catores undique acciverant, hominumque multi- tudo immensa confluxerat. Ibi mercatur quidam, venditis mercilius quas attulerat, que contracto, noctu abire slateral. Collectuu vero aurumn homicida quidam conspicatus, cestro ac furore percitus, somnum oculis depulit, et hominis illius discessum observavit. Et cum ille post galti cantum securus abiret, hic prævertens, et locum insidiis aptum occupans, repente insiliit, incus- saque plaga cædem perpetravit, et exsecrando sceleri aliud impium facinus addidit. Auro enim ablato, cadaver ad magni Palladii januam abjecit. Ubi dies illuxit, famaque sparsa res toto mer- catu vulgata est, accurrunt omnes, ostioque ef- fracto patratæ cædis pœnas reposcunt a divino Palladio aderatque inter cæteros is ipse qui cæ- dem commiserat. Circumsessus ergo a tanta mal- titudine vir sanctus, cœlum suspiciens, et mente coelum transcendens, Dominum orabat, ut calum- niæ falsitatem redargueret, et veritatem quæ la- tebat revelaret. Sic precatus, mortui dextra manu apprehensa: « Dic, inquit, o adolescens, quis C bec tibi vulnus inflixit? ostende sceleris aucto- rem, et innocentem ab iniqua calumnia libe- rum declara. Sermonem sermo secutus est, et dextram homo, * et sedens astantes circumspexit, hominemque digito demonstravit. Hinc sublatus omnnium clamor, et miraculum stupentium, et in- jectam calumniam detestantium. Sicarium autem illum exuentes, et gladium cruore tinctum invenerunt, et aurum quod ad cædem instigarat. Divinus vero Palladius, cum admirabilis dudum haberetur, merito exinde visus est admirabilior. D Hoc unum quippe miraculum ad ostendendam viri apud Deum fiduciam satis erat. Ejusdem quoque ordinis fuit admirandus Abraa- mes, qui Paratomum quod vocant exstruxit, vir- tulisque suæ radios omnem in partem diffiulit. Vitæ autem illius claritatem testantur quæ post mortem fiunt miracula. Scatet enim hodieque lo- culus ejus omnium generum curationibus, quarum testes sunt qui has inde per fidem affatim hau- rðunt. Mihi vero utinam eorum ope frai contingat, qui horum mentione linguam sanctificavi.

ΑΦΡΑΑΤΗΣ. Ὅτι μὲν μία πάντων ἀνθρώπων ἡ φύσις, καὶ βάδιόν ἐστι τοῖς βουλομένοις φιλοσοφείν, εἴτε Ελλη νας εἶεν, εἴτε βάρβαροι, πολλαχόθεν μὲν καὶ ἄλλοθεν καταμαθεῖν εὐπετὲς, ἀπόχρη δὲ καὶ μόνος Αφραάτης τοῦτο δηλῶσαι σαφῶς. Οὗτος γὰρ ἐν Πέρσαις τοῖς παρανομωτάτοις καὶ τεχθεὶς καὶ τραφείς, καὶ ἐκ τοιούτων γονέων βλαστήσας, καὶ τὰ ἐκείνων νόμιμα παιδευθείς, εἰς τοσαύτην ἔλασεν ἀρετὴν, ὡς ἀπο- κρύψαι καὶ τοὺς ἐξ εὐσεβῶν φύντας, καὶ τροφήν εὐσεβῆ δεξαμένους παιδόθεν. Πρῶτον μὲν γὰρ τοῦ γένους καταφρονήσας (ἐπίσημον δὲ ἦν τοῦτο καὶ λαμπρόν), εἰς τὴν τοῦ Δεσπότου προσκύνησιν έδραμε, τοὺς προπάτορας μιμησάμενος μάγους· εἶτα τῶν ὁμοφύλων τὴν ἀσέβειαν βδελυξάμενος, τὴν ἀλλοδαπήν τῆς οἰκείας προείλετο, καὶ τὴν Ἔδεσσαν καταλαβὼν (πόλις δὲ αὕτη μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, καὶ τῇ εὐσεβεία διαφερόντως λαμπρυνομένη), ἔξω τῶν περι βόλων οἰκίδιον εὑρὼν, καὶ ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· οἷά τις ἄριστος γεωργό; προββίνους τῶν παθῶν τὰς ἀκάνθας ἐκτέμνων, καὶ τὸ θεῖον λήϊον ἐκκαθαίρων, καὶ τοὺς τῶν εὐαγγελικῶν σπερμάτων καρπούς ωρίμους τῷ Δεσπότῃ προς φέρων. Ἐκεῖθεν δὲ καταλαμβάνει την Αντιόχειαν, ὑπὸ τῆς αἱρετικής ζάλης χαλεπῶς κυκλουμένην, καὶ πρὸ τοῦ ἄστεος ἔν τιν: καταχθεὶς φροντιστηρί φιλοσοφίας, καὶ τῆς Ἑλλάδος φωνῆς μαθὼν ὀλίγα Σττα ῥημάτια, εἷκε μὲν ὅτι πλείστους εἰς τὴν τῶν θείων λογίων ἀκρόασιν· τῇ δὲ μιξοβαρβάρῳ κεχρη- μένος γλώττῃ, τὰς τῆς διανοίας ὠδῖνας προέφερεν, ἐκ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτος τὰ τοιαῦτα δεχόμενος νάματα. Τίς γὰρ τῶν ἐπ᾿ εὐγλωττίᾳ βρενθυομένων, καὶ τὰς ὀφρῦς συναγόντων, καὶ σου βαρῶς φθεγγομένων, καὶ ἐπὶ ταῖς τῶν συλλογισμῶν πάγαις νεανιευομένων, τῆς ἀπαιδεύτου καὶ βαρδά μου φωνῆς ἐκείνης περιεγένετο πώποτε ; Λογισμοί; μὲν γὰρ λογισμοὺς, θείοις δὲ λογίοις τοὺς τῶν φιλο σόφων κατηγωνίζετο λόγους, μετὰ τοῦ μεγάλου Παύλου βοῶν· « Εἰ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ' οὐ τῇ γνώσει. Καὶ τοῦτον ἀεὶ διετέλει τὸν τρόπον κατὰ τὴν ἀπο στολικὴν φωνήν· ο Λογισμούς καθαιρούντες, και πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπ ακοὴν τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἦν ἰδεῖν συνθέοντας, καὶ τοὺς ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, καὶ τοὺς ἔν τινι στρα- τεία τεταγμένους, καὶ τοὺς ἀποχειροβιώτους. καὶ ἀπαξαπλῶς ἰδιώτας τε καὶ στρατιώτας, πεπαιδευμέν νους καὶ λόγων αμυήτους, πενία συζῶντας καὶ πλούτο κομώντας, καὶ τοὺς μὲν σιγῇ δεχομένου; τι προσφερομένα, τοὺς δὲ καὶ ἐρωτῶντας, καὶ πυνθα νομένους, καὶ ἀφορμὰς τῷ λόγῳ παρέχοντας. Τοτοί- τον δὲ ἀναδεδεγμένος πόνου, σύνοικον λαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο πώποτε, ἀλλὰ τὴν αὐτουργίαν τῆς παρ ἑτέρων αὐτῷ προσφερομένης θεραπείας προείλετο καὶ παρὰ τὴν αὐλ[ε]ιον θύραν τὰς συνουσίας ποιού- μενος, αὐτὸς ἀνεῴγνυ τοῖς εἰσ:οῦσι, καὶ ἀπιάντα; προέπεμπεν. Ἐδέξατο δὲ παρά τινος οὐδὲν πώποτε, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A Vill. APHRAATES. Quod omnium hominum una sit natura, et phi- losophari facile sit volentibus, sive sint Græci, sive barbari, et ex aliis sane multis promptum est cognoscere, et aperte monstrare Aphraates unus potest. Natus enim educatusque apud Persas, gentem iniquissimam, et a talibus parentibus ortus, et in eorum moribus institutus, ad tantam perve- nit virtuten, ut eos obscurarit, qui ex piis geniti religiosam educationem a prima ætate sortiti sunt. Primum enim, sprets genere, quod illi clarum erat et illustre, majores magos imitatus, ad Dominum adorandum se convertit: deindle popularium suo- rum impietatem exsecratus, regionem exteram patrie praetulit, Edessamque petens ( est autem urbs illa maxima et populosa, religionisque B cultu longe clarissima), domunculam extra mæ- nia nactus, in eam se inclusit, in animæ suæ cu- ram incumbens, optimique instar agricolæ affe- ctuum spinas exscindens, et Dominicam segetem expurgans, et evangelicorum seminum tempesti- vos Domino fructus offerens. Inde Antiochiam venit, haeretica tunc procella vehementer agita- tam, diversatusque ante urbem in gymnasio quo- dam philosophiæ, cum Græcæ linguæ pauca verba didicisset, plurimos statim ad divinos sermones audiendos pertrasit, et semibarbara lingua lo- quens, animi sensa exprimebat, ex divini mempe Spiritus gratia fontes illos derivans. Quis enim corum qui eloquentiam ostentant, et contracto supercilio arroganter loquuntur, et propter sylio- gismorum laqueos juveniliter exsultant, inerudita et barbara illius voce superior fuit unquam? Ra- tionibus enim rationes, et divinis eloquiis philo- sophicas dissertationes debellabat, cum magno Paulo clamans: Etsi imperitus sermone, sed non scientia r, › et hoc modo perseverabat juxta di- etumn Apostoli : • Consilia destruentes, et omnen altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi 9. » Itaque videre erat confluen- tes et magistratus dignitatesque, et in aliqua mi- litia constitutos, et maun sibi victum parantes, • atque uno verbo idiotas et milites, doctos doctri- Haque expertes, penuria laborantes et opibus abundantes: atque alios quidem silentio quæ proferebantur audire, alios vero interrogare et percontari, dicendique materiam suggerere, Tantum porro laborem cum sustineret, adduci aunquam potuit ut contubernalem admitteret, sed omnia ipse præstare malebat, quam aliorum uti ministerio. Cumque ad atrii januam cum adve- uis habere colloquia soleret, ipsemet adventantibus aperiebat, abeuntesque dimittebat. Nihil a quo- quam accepit unquam, non panem, non obso- nium, non vestem, sed solus unus familiarium panem illi suppeditabat ; nisi quod in summa se- . F | Cor. 1, 6. Cor. x, 5. H'. - C D

ΑΦΡΑΑΤΗΣ. Ὅτι μὲν μία πάντων ἀνθρώπων ἡ φύσις, καὶ βάδιόν ἐστι τοῖς βουλομένοις φιλοσοφείν, εἴτε Ελλη νας εἶεν, εἴτε βάρβαροι, πολλαχόθεν μὲν καὶ ἄλλοθεν καταμαθεῖν εὐπετὲς, ἀπόχρη δὲ καὶ μόνος Αφραάτης τοῦτο δηλῶσαι σαφῶς. Οὗτος γὰρ ἐν Πέρσαις τοῖς παρανομωτάτοις καὶ τεχθεὶς καὶ τραφείς, καὶ ἐκ τοιούτων γονέων βλαστήσας, καὶ τὰ ἐκείνων νόμιμα παιδευθείς, εἰς τοσαύτην ἔλασεν ἀρετὴν, ὡς ἀπο- κρύψαι καὶ τοὺς ἐξ εὐσεβῶν φύντας, καὶ τροφήν εὐσεβῆ δεξαμένους παιδόθεν. Πρῶτον μὲν γὰρ τοῦ γένους καταφρονήσας (ἐπίσημον δὲ ἦν τοῦτο καὶ λαμπρόν), εἰς τὴν τοῦ Δεσπότου προσκύνησιν έδραμε, τοὺς προπάτορας μιμησάμενος μάγους· εἶτα τῶν ὁμοφύλων τὴν ἀσέβειαν βδελυξάμενος, τὴν ἀλλοδαπήν τῆς οἰκείας προείλετο, καὶ τὴν Ἔδεσσαν καταλαβὼν (πόλις δὲ αὕτη μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, καὶ τῇ εὐσεβεία διαφερόντως λαμπρυνομένη), ἔξω τῶν περι βόλων οἰκίδιον εὑρὼν, καὶ ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· οἷά τις ἄριστος γεωργό; προββίνους τῶν παθῶν τὰς ἀκάνθας ἐκτέμνων, καὶ τὸ θεῖον λήϊον ἐκκαθαίρων, καὶ τοὺς τῶν εὐαγγελικῶν σπερμάτων καρπούς ωρίμους τῷ Δεσπότῃ προς φέρων. Ἐκεῖθεν δὲ καταλαμβάνει την Αντιόχειαν, ὑπὸ τῆς αἱρετικής ζάλης χαλεπῶς κυκλουμένην, καὶ πρὸ τοῦ ἄστεος ἔν τιν: καταχθεὶς φροντιστηρί φιλοσοφίας, καὶ τῆς Ἑλλάδος φωνῆς μαθὼν ὀλίγα Σττα ῥημάτια, εἷκε μὲν ὅτι πλείστους εἰς τὴν τῶν θείων λογίων ἀκρόασιν· τῇ δὲ μιξοβαρβάρῳ κεχρη- μένος γλώττῃ, τὰς τῆς διανοίας ὠδῖνας προέφερεν, ἐκ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτος τὰ τοιαῦτα δεχόμενος νάματα. Τίς γὰρ τῶν ἐπ᾿ εὐγλωττίᾳ βρενθυομένων, καὶ τὰς ὀφρῦς συναγόντων, καὶ σου βαρῶς φθεγγομένων, καὶ ἐπὶ ταῖς τῶν συλλογισμῶν πάγαις νεανιευομένων, τῆς ἀπαιδεύτου καὶ βαρδά μου φωνῆς ἐκείνης περιεγένετο πώποτε ; Λογισμοί; μὲν γὰρ λογισμοὺς, θείοις δὲ λογίοις τοὺς τῶν φιλο σόφων κατηγωνίζετο λόγους, μετὰ τοῦ μεγάλου Παύλου βοῶν· « Εἰ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ' οὐ τῇ γνώσει. Καὶ τοῦτον ἀεὶ διετέλει τὸν τρόπον κατὰ τὴν ἀπο στολικὴν φωνήν· ο Λογισμούς καθαιρούντες, και πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπ ακοὴν τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἦν ἰδεῖν συνθέοντας, καὶ τοὺς ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, καὶ τοὺς ἔν τινι στρα- τεία τεταγμένους, καὶ τοὺς ἀποχειροβιώτους. καὶ ἀπαξαπλῶς ἰδιώτας τε καὶ στρατιώτας, πεπαιδευμέν νους καὶ λόγων αμυήτους, πενία συζῶντας καὶ πλούτο κομώντας, καὶ τοὺς μὲν σιγῇ δεχομένου; τι προσφερομένα, τοὺς δὲ καὶ ἐρωτῶντας, καὶ πυνθα νομένους, καὶ ἀφορμὰς τῷ λόγῳ παρέχοντας. Τοτοί- τον δὲ ἀναδεδεγμένος πόνου, σύνοικον λαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο πώποτε, ἀλλὰ τὴν αὐτουργίαν τῆς παρ ἑτέρων αὐτῷ προσφερομένης θεραπείας προείλετο καὶ παρὰ τὴν αὐλ[ε]ιον θύραν τὰς συνουσίας ποιού- μενος, αὐτὸς ἀνεῴγνυ τοῖς εἰσ:οῦσι, καὶ ἀπιάντα; προέπεμπεν. Ἐδέξατο δὲ παρά τινος οὐδὲν πώποτε, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A Vill. APHRAATES. Quod omnium hominum una sit natura, et phi- losophari facile sit volentibus, sive sint Græci, sive barbari, et ex aliis sane multis promptum est cognoscere, et aperte monstrare Aphraates unus potest. Natus enim educatusque apud Persas, gentem iniquissimam, et a talibus parentibus ortus, et in eorum moribus institutus, ad tantam perve- nit virtuten, ut eos obscurarit, qui ex piis geniti religiosam educationem a prima ætate sortiti sunt. Primum enim, sprets genere, quod illi clarum erat et illustre, majores magos imitatus, ad Dominum adorandum se convertit: deindle popularium suo- rum impietatem exsecratus, regionem exteram patrie praetulit, Edessamque petens ( est autem urbs illa maxima et populosa, religionisque B cultu longe clarissima), domunculam extra mæ- nia nactus, in eam se inclusit, in animæ suæ cu- ram incumbens, optimique instar agricolæ affe- ctuum spinas exscindens, et Dominicam segetem expurgans, et evangelicorum seminum tempesti- vos Domino fructus offerens. Inde Antiochiam venit, haeretica tunc procella vehementer agita- tam, diversatusque ante urbem in gymnasio quo- dam philosophiæ, cum Græcæ linguæ pauca verba didicisset, plurimos statim ad divinos sermones audiendos pertrasit, et semibarbara lingua lo- quens, animi sensa exprimebat, ex divini mempe Spiritus gratia fontes illos derivans. Quis enim corum qui eloquentiam ostentant, et contracto supercilio arroganter loquuntur, et propter sylio- gismorum laqueos juveniliter exsultant, inerudita et barbara illius voce superior fuit unquam? Ra- tionibus enim rationes, et divinis eloquiis philo- sophicas dissertationes debellabat, cum magno Paulo clamans: Etsi imperitus sermone, sed non scientia r, › et hoc modo perseverabat juxta di- etumn Apostoli : • Consilia destruentes, et omnen altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi 9. » Itaque videre erat confluen- tes et magistratus dignitatesque, et in aliqua mi- litia constitutos, et maun sibi victum parantes, • atque uno verbo idiotas et milites, doctos doctri- Haque expertes, penuria laborantes et opibus abundantes: atque alios quidem silentio quæ proferebantur audire, alios vero interrogare et percontari, dicendique materiam suggerere, Tantum porro laborem cum sustineret, adduci aunquam potuit ut contubernalem admitteret, sed omnia ipse præstare malebat, quam aliorum uti ministerio. Cumque ad atrii januam cum adve- uis habere colloquia soleret, ipsemet adventantibus aperiebat, abeuntesque dimittebat. Nihil a quo- quam accepit unquam, non panem, non obso- nium, non vestem, sed solus unus familiarium panem illi suppeditabat ; nisi quod in summa se- . F | Cor. 1, 6. Cor. x, 5. H'. - C D

ΑΦΡΑΑΤΗΣ. Ὅτι μὲν μία πάντων ἀνθρώπων ἡ φύσις, καὶ βάδιόν ἐστι τοῖς βουλομένοις φιλοσοφείν, εἴτε Ελλη νας εἶεν, εἴτε βάρβαροι, πολλαχόθεν μὲν καὶ ἄλλοθεν καταμαθεῖν εὐπετὲς, ἀπόχρη δὲ καὶ μόνος Αφραάτης τοῦτο δηλῶσαι σαφῶς. Οὗτος γὰρ ἐν Πέρσαις τοῖς παρανομωτάτοις καὶ τεχθεὶς καὶ τραφείς, καὶ ἐκ τοιούτων γονέων βλαστήσας, καὶ τὰ ἐκείνων νόμιμα παιδευθείς, εἰς τοσαύτην ἔλασεν ἀρετὴν, ὡς ἀπο- κρύψαι καὶ τοὺς ἐξ εὐσεβῶν φύντας, καὶ τροφήν εὐσεβῆ δεξαμένους παιδόθεν. Πρῶτον μὲν γὰρ τοῦ γένους καταφρονήσας (ἐπίσημον δὲ ἦν τοῦτο καὶ λαμπρόν), εἰς τὴν τοῦ Δεσπότου προσκύνησιν έδραμε, τοὺς προπάτορας μιμησάμενος μάγους· εἶτα τῶν ὁμοφύλων τὴν ἀσέβειαν βδελυξάμενος, τὴν ἀλλοδαπήν τῆς οἰκείας προείλετο, καὶ τὴν Ἔδεσσαν καταλαβὼν (πόλις δὲ αὕτη μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος, καὶ τῇ εὐσεβεία διαφερόντως λαμπρυνομένη), ἔξω τῶν περι βόλων οἰκίδιον εὑρὼν, καὶ ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· οἷά τις ἄριστος γεωργό; προββίνους τῶν παθῶν τὰς ἀκάνθας ἐκτέμνων, καὶ τὸ θεῖον λήϊον ἐκκαθαίρων, καὶ τοὺς τῶν εὐαγγελικῶν σπερμάτων καρπούς ωρίμους τῷ Δεσπότῃ προς φέρων. Ἐκεῖθεν δὲ καταλαμβάνει την Αντιόχειαν, ὑπὸ τῆς αἱρετικής ζάλης χαλεπῶς κυκλουμένην, καὶ πρὸ τοῦ ἄστεος ἔν τιν: καταχθεὶς φροντιστηρί φιλοσοφίας, καὶ τῆς Ἑλλάδος φωνῆς μαθὼν ὀλίγα Σττα ῥημάτια, εἷκε μὲν ὅτι πλείστους εἰς τὴν τῶν θείων λογίων ἀκρόασιν· τῇ δὲ μιξοβαρβάρῳ κεχρη- μένος γλώττῃ, τὰς τῆς διανοίας ὠδῖνας προέφερεν, ἐκ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτος τὰ τοιαῦτα δεχόμενος νάματα. Τίς γὰρ τῶν ἐπ᾿ εὐγλωττίᾳ βρενθυομένων, καὶ τὰς ὀφρῦς συναγόντων, καὶ σου βαρῶς φθεγγομένων, καὶ ἐπὶ ταῖς τῶν συλλογισμῶν πάγαις νεανιευομένων, τῆς ἀπαιδεύτου καὶ βαρδά μου φωνῆς ἐκείνης περιεγένετο πώποτε ; Λογισμοί; μὲν γὰρ λογισμοὺς, θείοις δὲ λογίοις τοὺς τῶν φιλο σόφων κατηγωνίζετο λόγους, μετὰ τοῦ μεγάλου Παύλου βοῶν· « Εἰ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ' οὐ τῇ γνώσει. Καὶ τοῦτον ἀεὶ διετέλει τὸν τρόπον κατὰ τὴν ἀπο στολικὴν φωνήν· ο Λογισμούς καθαιρούντες, και πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπ ακοὴν τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἦν ἰδεῖν συνθέοντας, καὶ τοὺς ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, καὶ τοὺς ἔν τινι στρα- τεία τεταγμένους, καὶ τοὺς ἀποχειροβιώτους. καὶ ἀπαξαπλῶς ἰδιώτας τε καὶ στρατιώτας, πεπαιδευμέν νους καὶ λόγων αμυήτους, πενία συζῶντας καὶ πλούτο κομώντας, καὶ τοὺς μὲν σιγῇ δεχομένου; τι προσφερομένα, τοὺς δὲ καὶ ἐρωτῶντας, καὶ πυνθα νομένους, καὶ ἀφορμὰς τῷ λόγῳ παρέχοντας. Τοτοί- τον δὲ ἀναδεδεγμένος πόνου, σύνοικον λαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο πώποτε, ἀλλὰ τὴν αὐτουργίαν τῆς παρ ἑτέρων αὐτῷ προσφερομένης θεραπείας προείλετο καὶ παρὰ τὴν αὐλ[ε]ιον θύραν τὰς συνουσίας ποιού- μενος, αὐτὸς ἀνεῴγνυ τοῖς εἰσ:οῦσι, καὶ ἀπιάντα; προέπεμπεν. Ἐδέξατο δὲ παρά τινος οὐδὲν πώποτε, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A Vill. APHRAATES. Quod omnium hominum una sit natura, et phi- losophari facile sit volentibus, sive sint Græci, sive barbari, et ex aliis sane multis promptum est cognoscere, et aperte monstrare Aphraates unus potest. Natus enim educatusque apud Persas, gentem iniquissimam, et a talibus parentibus ortus, et in eorum moribus institutus, ad tantam perve- nit virtuten, ut eos obscurarit, qui ex piis geniti religiosam educationem a prima ætate sortiti sunt. Primum enim, sprets genere, quod illi clarum erat et illustre, majores magos imitatus, ad Dominum adorandum se convertit: deindle popularium suo- rum impietatem exsecratus, regionem exteram patrie praetulit, Edessamque petens ( est autem urbs illa maxima et populosa, religionisque B cultu longe clarissima), domunculam extra mæ- nia nactus, in eam se inclusit, in animæ suæ cu- ram incumbens, optimique instar agricolæ affe- ctuum spinas exscindens, et Dominicam segetem expurgans, et evangelicorum seminum tempesti- vos Domino fructus offerens. Inde Antiochiam venit, haeretica tunc procella vehementer agita- tam, diversatusque ante urbem in gymnasio quo- dam philosophiæ, cum Græcæ linguæ pauca verba didicisset, plurimos statim ad divinos sermones audiendos pertrasit, et semibarbara lingua lo- quens, animi sensa exprimebat, ex divini mempe Spiritus gratia fontes illos derivans. Quis enim corum qui eloquentiam ostentant, et contracto supercilio arroganter loquuntur, et propter sylio- gismorum laqueos juveniliter exsultant, inerudita et barbara illius voce superior fuit unquam? Ra- tionibus enim rationes, et divinis eloquiis philo- sophicas dissertationes debellabat, cum magno Paulo clamans: Etsi imperitus sermone, sed non scientia r, › et hoc modo perseverabat juxta di- etumn Apostoli : • Consilia destruentes, et omnen altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi 9. » Itaque videre erat confluen- tes et magistratus dignitatesque, et in aliqua mi- litia constitutos, et maun sibi victum parantes, • atque uno verbo idiotas et milites, doctos doctri- Haque expertes, penuria laborantes et opibus abundantes: atque alios quidem silentio quæ proferebantur audire, alios vero interrogare et percontari, dicendique materiam suggerere, Tantum porro laborem cum sustineret, adduci aunquam potuit ut contubernalem admitteret, sed omnia ipse præstare malebat, quam aliorum uti ministerio. Cumque ad atrii januam cum adve- uis habere colloquia soleret, ipsemet adventantibus aperiebat, abeuntesque dimittebat. Nihil a quo- quam accepit unquam, non panem, non obso- nium, non vestem, sed solus unus familiarium panem illi suppeditabat ; nisi quod in summa se- . F | Cor. 1, 6. Cor. x, 5. H'. - C D

Β ' οὐκ ἄρτον, οὐκ ὄψον, οὐχ ἱμάτιον, ἀλλ᾽ εἰς αὐτῷ Α μόνος τῶν γνωρίμων εχορήγει τὴν ἄρτον· εἰς δὲ γῆς ρας ἐλάσας βαθύ, καὶ λαχάνου μετὰ ἡλίου δυσμάς μετελάμβανε. Φασὶ δὲ ᾿Ανθέμιον, ὃς καὶ ὕπαρχος ἐς ὕστερον ἐγεγόνει, καὶ ὕπατος, ἡνίκα πρεσβευτής χειροτονηθεὶς τὴν εἰς Πέρσας ἀποδημίαν ἀνεστείλατο, χιτῶνα αὐτῷ κομίσαι παρὰ Πέρσαις ὑφασμένον, καὶ εἰπεῖν, ὅτι ι 'Ω Πάτερ, εἰδὼς ἑκάστῳ τῶν ἀνθρώ- των τὴν οἰκείαν πατρίδα γλυκεῖαν, καὶ τοὺς ἐκεῖ φυομένους ἡδίστους καρπούς, ἐκ τῆς πατρίδος σου τοῦτον κεκόμικα τὸν χιτῶνα, καὶ ἱκετεύω σε μὲν τοῦτον λαβεῖν, ἐμὲ δὲ τὴν σὴν εὐλογίαν ἀντιλαβεῖν. » Ο δὲ πρῶτον μὲν τοῦτον ἐν τῷ βάθρο, θείναι προς έταξεν· εἶτα λόγων ἑτέρων μεταξύ γενομένων, ἀθυ μεῖν ἔλεγε διχῇ μεριζομένου τοῦ λογισμοῦ. Ἐκείνου δὲ τὴν αἰτίαν πυθομένου, ο Ένα, ἔφη, σύνοικον ἔχειν εἰλόμην ἀεὶ, καὶ νόμον ἐμαυτῷ τέθεικα τῶν δύο πάμπαν ἀρνηθῆναι τὸ συνοικέσιον. Εκκαίδεκα τοίνυν ἔτη μοί τινος συνοικήσαντος, καὶ θυμήρους ὄντος, ἀφίκετό τις φυλέτης ἐμοί, συνοικεῖν θέλων, καὶ τούτου τυχεῖν ἀξιῶν. Τοῦτό μοι μερίζει τὸν νοῦν· δύο μὲν γὰρ ἔχειν κατὰ ταυτὸν οὐκ ἀνέξομαι· τὸν γὰρ φυλέτην ὡς φυλέτην ἀσπάζομαι· τὸν δὲ πρότε ρον ὡς καταθύμιόν μοι γεγενημένον ἐκβαλεῖν καὶ ἁνια- ρὸν ἡγοῦμαι καὶ ἄδικον. » Ὁ δὲ, : Εἰκότως, ἔφη, ὦ Πάτερ οὐδὲ γὰρ ὅσιον, τὸν μὲν ἐπιπλεῖστον τεθερα πευκότα χρόνον, ὡς οὐκ ἐπιτήδειον ἀποπέμψασθαι, τὸν δὲ οὐδέπω πεῖραν τῶν οἰκείων δεδωκότα τρόπων διὰ μόνην εἰσδέξασθαι τὴν πατρίδα. » Πρὸς ταῦτα ὁ θεῖος Αφραάτης, «Οὐκοῦν, ἔφη, ὦ θαυμάσιε, τὸν χιτῶνα τοῦτον οὐ λήψομαι· δύο μὲν γὰρ ἔχειν οὐκ ἀνέξομαι· ἡδίων δὲ κατὰ τὴν ἐμὴν, καὶ κρείττων κατὰ τὴν σὴν ψῆφον ὁ τοσοῦτόν μοι διακονήσας χρό- «ν. » Οὕτω κατασοφισάμενος τὸν ᾿Ανθέμιον, καὶ θαῦμα τῆς ἀγχινοίας παρεσχηκώς, έπεισε μηδένα λοιπὸν αὐτῷ περὶ τοῦ χιτῶνος ἐκείνου λόγον προς- ενεγκεῖν. Ἐγὼ δὲ ταῦτα διεξῆλθον, δύο κατὰ ταυτὸν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, καὶ ὅτι παρ' ἑνὸς ἐδέχετο μό- νου τὴν ἀποχρῶσαν τῷ σώματι θεραπείαν, καὶ ὅτι τοσαύτης ἦν σοφίας ανάπλεως, ὡς παρασκευάσαι τὸν ἱκετεύοντα δέξασθαι ψηφίσασθαι τὸ μὴ δέξασθαι. σομαι. Ἰουλιανοῦ τοῦ θεομισούς δίκας τῆς ἀσεβείας ἐν τῇ βαρβάρω δεδωκότος, ολίγης μὲν γαλήνης ἀπήλαυσαν τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι, Ἰωδιανοῦ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας δεξαμένου τοὺς οἵακας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ οὗτος βραχὺν κομιδή βασιλεύσας χρόνον τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο, Ουάλης δὲ τῆς Εω τὴν ἡγεμονίαν ἐδέξατο, καταιγίδες πάλιν καὶ θύελλαι τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἀνερβίπιζον πέλαγος, καὶ κλύδων ἐγήγερτο χαλεπός, καὶ τρικυμίαι πάντοθεν τῷ σκάψει προσέβαλλον. Χαλεπώτερον δὲ τὸν χειμῶνα ἡ τῶν κυβερνητῶν ἐρημία ἐποίε:. Τούτους γὰρ ὁ κατὰ μόνης τῆς εὐσε Γείας θρασὺς βασιλεὺς τὴν ὑπερορίαν οἰκεῖν κατηνάγ καζε. Καὶ τοσαύτη παρανομία χρησάμενος, κόρον τῆς δυσσεβείας οὐκ ἐλάμβανε· ἀλλὰ πάντων τῶν εὐσεβῶν ἐσκεδάννυ τὸν σύλλογον, θερὸς δίκην ἀγρίου το ποίμνιον διασπάσασθαι φιλονεικών. Τούτον εἵνεκα οὐ μόνον αὐτοὺς ἀπάτης εκκλησίας ἐξήλασεν, ἀλλὰ ᾿Αλλὰ τὰ τοιαῦτα καταλιπών, τα μείζονα διηγή- RELIGIOSA HISTORIA. nectute olera eliam post solis occasum adhibuit. C D Anthemium autem ferunt, illum qui postea præ. fectus et consul fuit, cum ex Persica legatione re- diret, tunicam apud Persus contestam illi allu- lisse, dixisseque: « Sciens, pater, homini cuique dulcem esse patriam suam, jucundissimosque fru - ctus qui in ea nascuntur, ex patria tua tunicam hanc attuli tibi : quam oro ut accipias, et me vi- cissim benedictione tua impertias. › Ille vero hanc primum in subsellio deposuit. Deinde inter alios sermones, angi se et ancipiti cogitatione distrahi dixit. Et illo causam rogante : • Contubernalem, inquit, unicum semper habere constitui, legemque mihi ipse imposui, ut duorum prorsus respuam contubernium. Sedecimi igitur annos uno mecum lactenus habitante, eoque mili gratissimo, pop- laris meus alter advenit, qui simul habitare cupit, et hoc sibi concedi rogat. Ea res mentem mihi dis- trahit : duos enim simul habere non patiar. Popu- larem sane ut popularem complector: priorem vero, ut qui cordi mihi fuerit, expellere, et grave arbitror et injustum. » Tunc ille: « Meri- to, ait, o pater : nec enim fas est, illum qui cili diuturno tempore famulatus sit, tanquam ineptum amandare, eum vero qui morum suorum specimen nondum dederit, solius patriæ nomine admittere.> Ad hæc vero divinus Aphraates : ‹ Tunicam ergo islam, vir magne, non accipiam. Duas nanque ut babeam ferre non possum. Est vero mea quidem sententia gratior, ac tua etiam potior illa, quæ longo mihi tempore inserviit. Cum Anthemium hac argutia conclusisset, solertiæque suæ in ad- mirationem excitasset, eo adegit, ut de tunica verbum amplius nullum faceret. Ego vero hæc i leo commemoravi, duo ut eadem opera ostende- rem : quod unius tantum opera in necessario cor- poris obsequio usus sit, quodque ea præditus sa- pientia fuerit, ut eum qui rogabat ut acciperet, ne acciperet sententia sua definire coegerit. Sed his omissis, majora narraturus sum. Postquam Deo invisus Julianus impietatis suæ in solo barbarico pœnas dedit, tranquilliores ali- quando pietatis alumnorum res fuere, Joviano imperii Romani habenas moderante. Postquam vero is etiam post exigui temporis principatum vita ex- cessit, et Valens Orientis imperium est adeptus, procellæ iterum et tu bines ventorum mare nostrun agitarunt, tempestasque orta est gravissima, qu decumanis fluctibus scapham impetebat. Tempe - statis porro acerbitatem augebat penuria guberna- torum, quos in exsilio detinebat soli pietati infe- stus imperator. Neque illum post tantum scelus impietatis satietas capiebat, sed omnium piorum cœtum divellere, et agrestis feræ instar gregem dissipare conabatur. Quare illos non ex omnibus solum ecclesiis expulit, verum etiam ex pede montis, et ex ripa fluminis, et ex bellico Digilized by Google

Β ' οὐκ ἄρτον, οὐκ ὄψον, οὐχ ἱμάτιον, ἀλλ᾽ εἰς αὐτῷ Α μόνος τῶν γνωρίμων εχορήγει τὴν ἄρτον· εἰς δὲ γῆς ρας ἐλάσας βαθύ, καὶ λαχάνου μετὰ ἡλίου δυσμάς μετελάμβανε. Φασὶ δὲ ᾿Ανθέμιον, ὃς καὶ ὕπαρχος ἐς ὕστερον ἐγεγόνει, καὶ ὕπατος, ἡνίκα πρεσβευτής χειροτονηθεὶς τὴν εἰς Πέρσας ἀποδημίαν ἀνεστείλατο, χιτῶνα αὐτῷ κομίσαι παρὰ Πέρσαις ὑφασμένον, καὶ εἰπεῖν, ὅτι ι 'Ω Πάτερ, εἰδὼς ἑκάστῳ τῶν ἀνθρώ- των τὴν οἰκείαν πατρίδα γλυκεῖαν, καὶ τοὺς ἐκεῖ φυομένους ἡδίστους καρπούς, ἐκ τῆς πατρίδος σου τοῦτον κεκόμικα τὸν χιτῶνα, καὶ ἱκετεύω σε μὲν τοῦτον λαβεῖν, ἐμὲ δὲ τὴν σὴν εὐλογίαν ἀντιλαβεῖν. » Ο δὲ πρῶτον μὲν τοῦτον ἐν τῷ βάθρο, θείναι προς έταξεν· εἶτα λόγων ἑτέρων μεταξύ γενομένων, ἀθυ μεῖν ἔλεγε διχῇ μεριζομένου τοῦ λογισμοῦ. Ἐκείνου δὲ τὴν αἰτίαν πυθομένου, ο Ένα, ἔφη, σύνοικον ἔχειν εἰλόμην ἀεὶ, καὶ νόμον ἐμαυτῷ τέθεικα τῶν δύο πάμπαν ἀρνηθῆναι τὸ συνοικέσιον. Εκκαίδεκα τοίνυν ἔτη μοί τινος συνοικήσαντος, καὶ θυμήρους ὄντος, ἀφίκετό τις φυλέτης ἐμοί, συνοικεῖν θέλων, καὶ τούτου τυχεῖν ἀξιῶν. Τοῦτό μοι μερίζει τὸν νοῦν· δύο μὲν γὰρ ἔχειν κατὰ ταυτὸν οὐκ ἀνέξομαι· τὸν γὰρ φυλέτην ὡς φυλέτην ἀσπάζομαι· τὸν δὲ πρότε ρον ὡς καταθύμιόν μοι γεγενημένον ἐκβαλεῖν καὶ ἁνια- ρὸν ἡγοῦμαι καὶ ἄδικον. » Ὁ δὲ, : Εἰκότως, ἔφη, ὦ Πάτερ οὐδὲ γὰρ ὅσιον, τὸν μὲν ἐπιπλεῖστον τεθερα πευκότα χρόνον, ὡς οὐκ ἐπιτήδειον ἀποπέμψασθαι, τὸν δὲ οὐδέπω πεῖραν τῶν οἰκείων δεδωκότα τρόπων διὰ μόνην εἰσδέξασθαι τὴν πατρίδα. » Πρὸς ταῦτα ὁ θεῖος Αφραάτης, «Οὐκοῦν, ἔφη, ὦ θαυμάσιε, τὸν χιτῶνα τοῦτον οὐ λήψομαι· δύο μὲν γὰρ ἔχειν οὐκ ἀνέξομαι· ἡδίων δὲ κατὰ τὴν ἐμὴν, καὶ κρείττων κατὰ τὴν σὴν ψῆφον ὁ τοσοῦτόν μοι διακονήσας χρό- «ν. » Οὕτω κατασοφισάμενος τὸν ᾿Ανθέμιον, καὶ θαῦμα τῆς ἀγχινοίας παρεσχηκώς, έπεισε μηδένα λοιπὸν αὐτῷ περὶ τοῦ χιτῶνος ἐκείνου λόγον προς- ενεγκεῖν. Ἐγὼ δὲ ταῦτα διεξῆλθον, δύο κατὰ ταυτὸν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, καὶ ὅτι παρ' ἑνὸς ἐδέχετο μό- νου τὴν ἀποχρῶσαν τῷ σώματι θεραπείαν, καὶ ὅτι τοσαύτης ἦν σοφίας ανάπλεως, ὡς παρασκευάσαι τὸν ἱκετεύοντα δέξασθαι ψηφίσασθαι τὸ μὴ δέξασθαι. σομαι. Ἰουλιανοῦ τοῦ θεομισούς δίκας τῆς ἀσεβείας ἐν τῇ βαρβάρω δεδωκότος, ολίγης μὲν γαλήνης ἀπήλαυσαν τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι, Ἰωδιανοῦ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας δεξαμένου τοὺς οἵακας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ οὗτος βραχὺν κομιδή βασιλεύσας χρόνον τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο, Ουάλης δὲ τῆς Εω τὴν ἡγεμονίαν ἐδέξατο, καταιγίδες πάλιν καὶ θύελλαι τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἀνερβίπιζον πέλαγος, καὶ κλύδων ἐγήγερτο χαλεπός, καὶ τρικυμίαι πάντοθεν τῷ σκάψει προσέβαλλον. Χαλεπώτερον δὲ τὸν χειμῶνα ἡ τῶν κυβερνητῶν ἐρημία ἐποίε:. Τούτους γὰρ ὁ κατὰ μόνης τῆς εὐσε Γείας θρασὺς βασιλεὺς τὴν ὑπερορίαν οἰκεῖν κατηνάγ καζε. Καὶ τοσαύτη παρανομία χρησάμενος, κόρον τῆς δυσσεβείας οὐκ ἐλάμβανε· ἀλλὰ πάντων τῶν εὐσεβῶν ἐσκεδάννυ τὸν σύλλογον, θερὸς δίκην ἀγρίου το ποίμνιον διασπάσασθαι φιλονεικών. Τούτον εἵνεκα οὐ μόνον αὐτοὺς ἀπάτης εκκλησίας ἐξήλασεν, ἀλλὰ ᾿Αλλὰ τὰ τοιαῦτα καταλιπών, τα μείζονα διηγή- RELIGIOSA HISTORIA. nectute olera eliam post solis occasum adhibuit. C D Anthemium autem ferunt, illum qui postea præ. fectus et consul fuit, cum ex Persica legatione re- diret, tunicam apud Persus contestam illi allu- lisse, dixisseque: « Sciens, pater, homini cuique dulcem esse patriam suam, jucundissimosque fru - ctus qui in ea nascuntur, ex patria tua tunicam hanc attuli tibi : quam oro ut accipias, et me vi- cissim benedictione tua impertias. › Ille vero hanc primum in subsellio deposuit. Deinde inter alios sermones, angi se et ancipiti cogitatione distrahi dixit. Et illo causam rogante : • Contubernalem, inquit, unicum semper habere constitui, legemque mihi ipse imposui, ut duorum prorsus respuam contubernium. Sedecimi igitur annos uno mecum lactenus habitante, eoque mili gratissimo, pop- laris meus alter advenit, qui simul habitare cupit, et hoc sibi concedi rogat. Ea res mentem mihi dis- trahit : duos enim simul habere non patiar. Popu- larem sane ut popularem complector: priorem vero, ut qui cordi mihi fuerit, expellere, et grave arbitror et injustum. » Tunc ille: « Meri- to, ait, o pater : nec enim fas est, illum qui cili diuturno tempore famulatus sit, tanquam ineptum amandare, eum vero qui morum suorum specimen nondum dederit, solius patriæ nomine admittere.> Ad hæc vero divinus Aphraates : ‹ Tunicam ergo islam, vir magne, non accipiam. Duas nanque ut babeam ferre non possum. Est vero mea quidem sententia gratior, ac tua etiam potior illa, quæ longo mihi tempore inserviit. Cum Anthemium hac argutia conclusisset, solertiæque suæ in ad- mirationem excitasset, eo adegit, ut de tunica verbum amplius nullum faceret. Ego vero hæc i leo commemoravi, duo ut eadem opera ostende- rem : quod unius tantum opera in necessario cor- poris obsequio usus sit, quodque ea præditus sa- pientia fuerit, ut eum qui rogabat ut acciperet, ne acciperet sententia sua definire coegerit. Sed his omissis, majora narraturus sum. Postquam Deo invisus Julianus impietatis suæ in solo barbarico pœnas dedit, tranquilliores ali- quando pietatis alumnorum res fuere, Joviano imperii Romani habenas moderante. Postquam vero is etiam post exigui temporis principatum vita ex- cessit, et Valens Orientis imperium est adeptus, procellæ iterum et tu bines ventorum mare nostrun agitarunt, tempestasque orta est gravissima, qu decumanis fluctibus scapham impetebat. Tempe - statis porro acerbitatem augebat penuria guberna- torum, quos in exsilio detinebat soli pietati infe- stus imperator. Neque illum post tantum scelus impietatis satietas capiebat, sed omnium piorum cœtum divellere, et agrestis feræ instar gregem dissipare conabatur. Quare illos non ex omnibus solum ecclesiis expulit, verum etiam ex pede montis, et ex ripa fluminis, et ex bellico Digilized by Google

Β ' οὐκ ἄρτον, οὐκ ὄψον, οὐχ ἱμάτιον, ἀλλ᾽ εἰς αὐτῷ Α μόνος τῶν γνωρίμων εχορήγει τὴν ἄρτον· εἰς δὲ γῆς ρας ἐλάσας βαθύ, καὶ λαχάνου μετὰ ἡλίου δυσμάς μετελάμβανε. Φασὶ δὲ ᾿Ανθέμιον, ὃς καὶ ὕπαρχος ἐς ὕστερον ἐγεγόνει, καὶ ὕπατος, ἡνίκα πρεσβευτής χειροτονηθεὶς τὴν εἰς Πέρσας ἀποδημίαν ἀνεστείλατο, χιτῶνα αὐτῷ κομίσαι παρὰ Πέρσαις ὑφασμένον, καὶ εἰπεῖν, ὅτι ι 'Ω Πάτερ, εἰδὼς ἑκάστῳ τῶν ἀνθρώ- των τὴν οἰκείαν πατρίδα γλυκεῖαν, καὶ τοὺς ἐκεῖ φυομένους ἡδίστους καρπούς, ἐκ τῆς πατρίδος σου τοῦτον κεκόμικα τὸν χιτῶνα, καὶ ἱκετεύω σε μὲν τοῦτον λαβεῖν, ἐμὲ δὲ τὴν σὴν εὐλογίαν ἀντιλαβεῖν. » Ο δὲ πρῶτον μὲν τοῦτον ἐν τῷ βάθρο, θείναι προς έταξεν· εἶτα λόγων ἑτέρων μεταξύ γενομένων, ἀθυ μεῖν ἔλεγε διχῇ μεριζομένου τοῦ λογισμοῦ. Ἐκείνου δὲ τὴν αἰτίαν πυθομένου, ο Ένα, ἔφη, σύνοικον ἔχειν εἰλόμην ἀεὶ, καὶ νόμον ἐμαυτῷ τέθεικα τῶν δύο πάμπαν ἀρνηθῆναι τὸ συνοικέσιον. Εκκαίδεκα τοίνυν ἔτη μοί τινος συνοικήσαντος, καὶ θυμήρους ὄντος, ἀφίκετό τις φυλέτης ἐμοί, συνοικεῖν θέλων, καὶ τούτου τυχεῖν ἀξιῶν. Τοῦτό μοι μερίζει τὸν νοῦν· δύο μὲν γὰρ ἔχειν κατὰ ταυτὸν οὐκ ἀνέξομαι· τὸν γὰρ φυλέτην ὡς φυλέτην ἀσπάζομαι· τὸν δὲ πρότε ρον ὡς καταθύμιόν μοι γεγενημένον ἐκβαλεῖν καὶ ἁνια- ρὸν ἡγοῦμαι καὶ ἄδικον. » Ὁ δὲ, : Εἰκότως, ἔφη, ὦ Πάτερ οὐδὲ γὰρ ὅσιον, τὸν μὲν ἐπιπλεῖστον τεθερα πευκότα χρόνον, ὡς οὐκ ἐπιτήδειον ἀποπέμψασθαι, τὸν δὲ οὐδέπω πεῖραν τῶν οἰκείων δεδωκότα τρόπων διὰ μόνην εἰσδέξασθαι τὴν πατρίδα. » Πρὸς ταῦτα ὁ θεῖος Αφραάτης, «Οὐκοῦν, ἔφη, ὦ θαυμάσιε, τὸν χιτῶνα τοῦτον οὐ λήψομαι· δύο μὲν γὰρ ἔχειν οὐκ ἀνέξομαι· ἡδίων δὲ κατὰ τὴν ἐμὴν, καὶ κρείττων κατὰ τὴν σὴν ψῆφον ὁ τοσοῦτόν μοι διακονήσας χρό- «ν. » Οὕτω κατασοφισάμενος τὸν ᾿Ανθέμιον, καὶ θαῦμα τῆς ἀγχινοίας παρεσχηκώς, έπεισε μηδένα λοιπὸν αὐτῷ περὶ τοῦ χιτῶνος ἐκείνου λόγον προς- ενεγκεῖν. Ἐγὼ δὲ ταῦτα διεξῆλθον, δύο κατὰ ταυτὸν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, καὶ ὅτι παρ' ἑνὸς ἐδέχετο μό- νου τὴν ἀποχρῶσαν τῷ σώματι θεραπείαν, καὶ ὅτι τοσαύτης ἦν σοφίας ανάπλεως, ὡς παρασκευάσαι τὸν ἱκετεύοντα δέξασθαι ψηφίσασθαι τὸ μὴ δέξασθαι. σομαι. Ἰουλιανοῦ τοῦ θεομισούς δίκας τῆς ἀσεβείας ἐν τῇ βαρβάρω δεδωκότος, ολίγης μὲν γαλήνης ἀπήλαυσαν τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι, Ἰωδιανοῦ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας δεξαμένου τοὺς οἵακας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ οὗτος βραχὺν κομιδή βασιλεύσας χρόνον τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο, Ουάλης δὲ τῆς Εω τὴν ἡγεμονίαν ἐδέξατο, καταιγίδες πάλιν καὶ θύελλαι τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἀνερβίπιζον πέλαγος, καὶ κλύδων ἐγήγερτο χαλεπός, καὶ τρικυμίαι πάντοθεν τῷ σκάψει προσέβαλλον. Χαλεπώτερον δὲ τὸν χειμῶνα ἡ τῶν κυβερνητῶν ἐρημία ἐποίε:. Τούτους γὰρ ὁ κατὰ μόνης τῆς εὐσε Γείας θρασὺς βασιλεὺς τὴν ὑπερορίαν οἰκεῖν κατηνάγ καζε. Καὶ τοσαύτη παρανομία χρησάμενος, κόρον τῆς δυσσεβείας οὐκ ἐλάμβανε· ἀλλὰ πάντων τῶν εὐσεβῶν ἐσκεδάννυ τὸν σύλλογον, θερὸς δίκην ἀγρίου το ποίμνιον διασπάσασθαι φιλονεικών. Τούτον εἵνεκα οὐ μόνον αὐτοὺς ἀπάτης εκκλησίας ἐξήλασεν, ἀλλὰ ᾿Αλλὰ τὰ τοιαῦτα καταλιπών, τα μείζονα διηγή- RELIGIOSA HISTORIA. nectute olera eliam post solis occasum adhibuit. C D Anthemium autem ferunt, illum qui postea præ. fectus et consul fuit, cum ex Persica legatione re- diret, tunicam apud Persus contestam illi allu- lisse, dixisseque: « Sciens, pater, homini cuique dulcem esse patriam suam, jucundissimosque fru - ctus qui in ea nascuntur, ex patria tua tunicam hanc attuli tibi : quam oro ut accipias, et me vi- cissim benedictione tua impertias. › Ille vero hanc primum in subsellio deposuit. Deinde inter alios sermones, angi se et ancipiti cogitatione distrahi dixit. Et illo causam rogante : • Contubernalem, inquit, unicum semper habere constitui, legemque mihi ipse imposui, ut duorum prorsus respuam contubernium. Sedecimi igitur annos uno mecum lactenus habitante, eoque mili gratissimo, pop- laris meus alter advenit, qui simul habitare cupit, et hoc sibi concedi rogat. Ea res mentem mihi dis- trahit : duos enim simul habere non patiar. Popu- larem sane ut popularem complector: priorem vero, ut qui cordi mihi fuerit, expellere, et grave arbitror et injustum. » Tunc ille: « Meri- to, ait, o pater : nec enim fas est, illum qui cili diuturno tempore famulatus sit, tanquam ineptum amandare, eum vero qui morum suorum specimen nondum dederit, solius patriæ nomine admittere.> Ad hæc vero divinus Aphraates : ‹ Tunicam ergo islam, vir magne, non accipiam. Duas nanque ut babeam ferre non possum. Est vero mea quidem sententia gratior, ac tua etiam potior illa, quæ longo mihi tempore inserviit. Cum Anthemium hac argutia conclusisset, solertiæque suæ in ad- mirationem excitasset, eo adegit, ut de tunica verbum amplius nullum faceret. Ego vero hæc i leo commemoravi, duo ut eadem opera ostende- rem : quod unius tantum opera in necessario cor- poris obsequio usus sit, quodque ea præditus sa- pientia fuerit, ut eum qui rogabat ut acciperet, ne acciperet sententia sua definire coegerit. Sed his omissis, majora narraturus sum. Postquam Deo invisus Julianus impietatis suæ in solo barbarico pœnas dedit, tranquilliores ali- quando pietatis alumnorum res fuere, Joviano imperii Romani habenas moderante. Postquam vero is etiam post exigui temporis principatum vita ex- cessit, et Valens Orientis imperium est adeptus, procellæ iterum et tu bines ventorum mare nostrun agitarunt, tempestasque orta est gravissima, qu decumanis fluctibus scapham impetebat. Tempe - statis porro acerbitatem augebat penuria guberna- torum, quos in exsilio detinebat soli pietati infe- stus imperator. Neque illum post tantum scelus impietatis satietas capiebat, sed omnium piorum cœtum divellere, et agrestis feræ instar gregem dissipare conabatur. Quare illos non ex omnibus solum ecclesiis expulit, verum etiam ex pede montis, et ex ripa fluminis, et ex bellico Digilized by Google

Α καὶ ἐκ τῆς ὑπωρείας, καὶ ἐκ τῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ, καὶ ἐκ τοῦ πολεμικοῦ γυμνασίου. Ταῦτα γὰρ ἅπαντα ἀμείβοντες διετέλεσαν τὰ χωρία, τῆς ὁπλιτικῆς χει ρὸς γενόμενοι πάρεργον. Καὶ Σκύθαι μὲν, καὶ οἱ ἄλλοι βάρβαροι, τὴν Θράκην ἅπασαν ἀπὸ τοῦ Ἴστρου μέχρι τῆς Προποντίδος ἀδεῶς ἐληΐζοντο· ὁ δὲ τού των μὲν οὐδὲ τὴν ἀκοὴν ἑπτῶσι τοῖς ὠσὶ, τὸ δὴ λεγό- μενον, ἡδύνατο δέχεσθαι, κατὰ δὲ τῶν ὁμοφύλων, καὶ ὑπηκόων, καὶ εὐσεβείᾳ λαμπρυνομένων, τοῖς ὅπλοις ἐκέχρητο. Ὁ δὲ θεῖος λεώς, τῶν κακῶν ἐχεί- νων τὴν ἀωρίαν ολοφυρόμενος, τὴν Δαυϊτικὴν ἐκεί νην ἔψαλλεν ᾠδήν· . Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν, καὶ ἐκλαύσαμεν, ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών. » Τὰ δὲ λοιπὰ τῆς ᾠδῆς οὐκέτι αὐτοῖς ἁρμόδια ἦν· οὐ γὰρ εἴασεν Αφραάτης, καὶ Φλαβια- νὸς, καὶ Διόδωρος, ἐπὶ ταῖς ἱτέαις κρεμασθῆναι τὰ ὄργανα τῆς διδασκαλίας, οὐδὲ εἰπεῖν ἡνέσχοντο· «Πῶς ᾄσομεν τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας; » ἀλλὰ καὶ ἐν ὄρεσι, καὶ ἐν πεδίοις, καὶ ἐν ἄστει, καὶ ἐν προαστείοις, καὶ ἐν οἰκίαις, καὶ ἐν ἀγοραῖς ἦδον δι- ηνεκῶς τὴν ᾠδὴν Κυρίου. Ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ Δα- βίδ, ὅτι « Τοῦ Κυρίου, ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, ἡ αἰκουμένη, καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ. Ηκουσαν πάλιν τοῦ αὐτοῦ προφήτου λέγοντας· • Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον, πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ. » Ηκουσαν καὶ τοῦ θεσπεσίου παρεγγυώντος Παύλου • • Προσεύχε. σθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίας χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Δεσπότης, πρὸς τὴν Σαμαρείτιν διαλεγόμενος, σαν φέστερον τοῦτο προείρηκεν· ο 'Αμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω σοι, γύναι, ὅτι ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτι οὔτε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις, ἀλλ' ἐν παντὶ τόπῳ προσκυνήσουσι τῷ Πατρί. » Ταῦτα περ παιδευμένοι, καὶ ἐν οἰκίᾳ, καὶ ἐν ἀγορᾷ, καὶ ἀποστο λικῶς εἰπεῖν, ο δημοσίᾳ καὶ κατ' οίκους ο διαμαρ τυρόμενοι διετέλουν, οἷόν τινες ἄριστοι στρατηγοί, τοὺς μὲν οἰκείους ὁπλίζοντες, τοὺς δὲ ἐναντίους κατα- κεντοῦντες. Τὸν μὲν οὖν μέγαν Φλαβιανὸν, καὶ τὸν θεῖον Διόδωρον * ὑποποιμαίνοντας τηνικάδε, καὶ τῆς δευτέρας ἠξιωμένους καθέδρας, ταῦτα δρᾷν & προεί- ρηκα, θαυμαστὸν μὲν καὶ εὐφημίας ἄξιον. Αλλ' ὅμως ταῦτα ἔπραττον στρατηγοί προβεβλημένοι, καὶ τοῖς στρατηγικοῖς ὑποκείμενοι νόμοις· ὁ δὲ σοφώτατος Αφραάτης ἐθελοντής ἐπὶ τούτους κατεπήδησε τους ἀγῶνας. Ησυχία γὰρ συντεθραμμένος, καὶ καθ' ἑαυ τὸν ζῆν προῃρημένος, καὶ ἔξω βελῶν, τὸ δὴ λεγόμεν νον, καθήμενος, τοῦ πολέμου τὸ σφοδρόν θεασάμενος, τὴν οἰκείαν ἀσφάλειαν οὐκ ἠγάπησεν, ἀλλ' εἰς και ρὸν ἐῤῥῶσθαι τῇ ἡσυχίᾳ φράσας, πρόμαχος τῆς τῶν εὐσεβῶν ἐγένετο φάλαγγος, βάλλων μὲν καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ θαύμασι, βαλλόμενος δὲ οὐδέποτε. Καὶ δή- Θεόδωρος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B gymnasio. Omnia enim hæc loca vicissim inuta- runt, cum armata illos manus insectaretur. Ac Scythæ quidem, aliique barbari, Thraciam univer- sam ab Istro flumine ad Propontidem usque impune populabantur : hic vero nec arrectis, quod aiunt, auribus haec audire sustinens, in solos populares suos et subditos, et religione claros, arma conver- tebat. Divinus autem populus malorum illorum importunitatem deplorans Davidicum carmen con- cinebat : ‹ Ad flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordarentur Sionis ? Sed reli- qua cantici minime illis conveniebant. Neque enim permiserunt Aphraales, et Flavianus, et Diodorus, ut in salicibus suspenderentur organa doctrinæ, nec ferre potuerunt ut dicerent : Quomodo can- Labimus canticum Domini in terra aliena ?, Sed et in montibus, et in campis, et in urbe, et in subur- banis, et in domibus et in foris canticum Domini assidue decantabant. A Davide namque didicerant : • Domini est terra, et plenitudo ejus : orbis ter- rarum, et omnes qui habitant in eo '., Audierant rursus eumdem vaticinantem: Benedicite Do- mino, omnia opera ejus, in omni loco dominationis cjus “. › Audierant et divinum Paulum præcipien- lem : c Viros orare in omni loco, levantes puras manus, sine ira et disceptatione r., Sed et Dominus ipse Samaritanam alloquens id ipsum aper- tius prædixit : Mulier, crede mihi quia venit hora, quando neque in hoc loco, neque in Hierosolymis, sed in omni loco adorabunt Patrem *. » Hæc illi percepta cum haberent, et domi et foris, atque ut apostoli ver- bis utar, publice et per domus > testificari non ces- sabant, præstantissimorum instar ducum, et suos armantes, et adversarios confodientes. Quod igitur hæc quæ dixi præstiterint magnus Flavianus et divi- nus Diodorus, qui sub alio gregem pascebant, et se- cundæ cathedræ honorem gerebant, admirandum id sane ac laude dignum) : sed tamen hoc agebant duces delecti, ducumque legibus obnoxii; at sapientissimus Aphraates sua sponte in hæc certamina prosiliit. In quiete siquidem educatus,cum privatam apud se vitam instituisset, ac teli, quod aiunt, extra jactum esset, delli atrocitatem considerans, propriam securita - ren contempsit, quietique ad tempus valedicens, piorum phalangi antesignanum se præbuit, vitaque et verbis ac miraculis feriens, cæsus ipse nunquam est. Illum ergo, cum ad bellicum gymnasium iret, conspicatus aliquando plane demens imperator (ibi enim tum forte Trinitatis cultores convenerant, et illum quispiam ad ripam fluminis ambulantem imperatori ostenderat ), interrogavit quonam ire festinaret. Cumque ire se respondisset, ut r Psal CNXXVI, . ibid. 4. y Act. XA, 20. 1. C D " Psal. cut, + | Tim. 11, 8. Psal. XXIII, VARIE LECTIONES. x Joan. 1, 2. • Πerveti liber, male. Vid. Theodoreti 11. E. iv, 22, ubi et c. repetit narrationem de cul- loquio Aphraatis cum Valente Aug. .

Α καὶ ἐκ τῆς ὑπωρείας, καὶ ἐκ τῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ, καὶ ἐκ τοῦ πολεμικοῦ γυμνασίου. Ταῦτα γὰρ ἅπαντα ἀμείβοντες διετέλεσαν τὰ χωρία, τῆς ὁπλιτικῆς χει ρὸς γενόμενοι πάρεργον. Καὶ Σκύθαι μὲν, καὶ οἱ ἄλλοι βάρβαροι, τὴν Θράκην ἅπασαν ἀπὸ τοῦ Ἴστρου μέχρι τῆς Προποντίδος ἀδεῶς ἐληΐζοντο· ὁ δὲ τού των μὲν οὐδὲ τὴν ἀκοὴν ἑπτῶσι τοῖς ὠσὶ, τὸ δὴ λεγό- μενον, ἡδύνατο δέχεσθαι, κατὰ δὲ τῶν ὁμοφύλων, καὶ ὑπηκόων, καὶ εὐσεβείᾳ λαμπρυνομένων, τοῖς ὅπλοις ἐκέχρητο. Ὁ δὲ θεῖος λεώς, τῶν κακῶν ἐχεί- νων τὴν ἀωρίαν ολοφυρόμενος, τὴν Δαυϊτικὴν ἐκεί νην ἔψαλλεν ᾠδήν· . Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν, καὶ ἐκλαύσαμεν, ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών. » Τὰ δὲ λοιπὰ τῆς ᾠδῆς οὐκέτι αὐτοῖς ἁρμόδια ἦν· οὐ γὰρ εἴασεν Αφραάτης, καὶ Φλαβια- νὸς, καὶ Διόδωρος, ἐπὶ ταῖς ἱτέαις κρεμασθῆναι τὰ ὄργανα τῆς διδασκαλίας, οὐδὲ εἰπεῖν ἡνέσχοντο· «Πῶς ᾄσομεν τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας; » ἀλλὰ καὶ ἐν ὄρεσι, καὶ ἐν πεδίοις, καὶ ἐν ἄστει, καὶ ἐν προαστείοις, καὶ ἐν οἰκίαις, καὶ ἐν ἀγοραῖς ἦδον δι- ηνεκῶς τὴν ᾠδὴν Κυρίου. Ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ Δα- βίδ, ὅτι « Τοῦ Κυρίου, ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, ἡ αἰκουμένη, καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ. Ηκουσαν πάλιν τοῦ αὐτοῦ προφήτου λέγοντας· • Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον, πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ. » Ηκουσαν καὶ τοῦ θεσπεσίου παρεγγυώντος Παύλου • • Προσεύχε. σθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίας χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Δεσπότης, πρὸς τὴν Σαμαρείτιν διαλεγόμενος, σαν φέστερον τοῦτο προείρηκεν· ο 'Αμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω σοι, γύναι, ὅτι ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτι οὔτε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις, ἀλλ' ἐν παντὶ τόπῳ προσκυνήσουσι τῷ Πατρί. » Ταῦτα περ παιδευμένοι, καὶ ἐν οἰκίᾳ, καὶ ἐν ἀγορᾷ, καὶ ἀποστο λικῶς εἰπεῖν, ο δημοσίᾳ καὶ κατ' οίκους ο διαμαρ τυρόμενοι διετέλουν, οἷόν τινες ἄριστοι στρατηγοί, τοὺς μὲν οἰκείους ὁπλίζοντες, τοὺς δὲ ἐναντίους κατα- κεντοῦντες. Τὸν μὲν οὖν μέγαν Φλαβιανὸν, καὶ τὸν θεῖον Διόδωρον * ὑποποιμαίνοντας τηνικάδε, καὶ τῆς δευτέρας ἠξιωμένους καθέδρας, ταῦτα δρᾷν & προεί- ρηκα, θαυμαστὸν μὲν καὶ εὐφημίας ἄξιον. Αλλ' ὅμως ταῦτα ἔπραττον στρατηγοί προβεβλημένοι, καὶ τοῖς στρατηγικοῖς ὑποκείμενοι νόμοις· ὁ δὲ σοφώτατος Αφραάτης ἐθελοντής ἐπὶ τούτους κατεπήδησε τους ἀγῶνας. Ησυχία γὰρ συντεθραμμένος, καὶ καθ' ἑαυ τὸν ζῆν προῃρημένος, καὶ ἔξω βελῶν, τὸ δὴ λεγόμεν νον, καθήμενος, τοῦ πολέμου τὸ σφοδρόν θεασάμενος, τὴν οἰκείαν ἀσφάλειαν οὐκ ἠγάπησεν, ἀλλ' εἰς και ρὸν ἐῤῥῶσθαι τῇ ἡσυχίᾳ φράσας, πρόμαχος τῆς τῶν εὐσεβῶν ἐγένετο φάλαγγος, βάλλων μὲν καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ θαύμασι, βαλλόμενος δὲ οὐδέποτε. Καὶ δή- Θεόδωρος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B gymnasio. Omnia enim hæc loca vicissim inuta- runt, cum armata illos manus insectaretur. Ac Scythæ quidem, aliique barbari, Thraciam univer- sam ab Istro flumine ad Propontidem usque impune populabantur : hic vero nec arrectis, quod aiunt, auribus haec audire sustinens, in solos populares suos et subditos, et religione claros, arma conver- tebat. Divinus autem populus malorum illorum importunitatem deplorans Davidicum carmen con- cinebat : ‹ Ad flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordarentur Sionis ? Sed reli- qua cantici minime illis conveniebant. Neque enim permiserunt Aphraales, et Flavianus, et Diodorus, ut in salicibus suspenderentur organa doctrinæ, nec ferre potuerunt ut dicerent : Quomodo can- Labimus canticum Domini in terra aliena ?, Sed et in montibus, et in campis, et in urbe, et in subur- banis, et in domibus et in foris canticum Domini assidue decantabant. A Davide namque didicerant : • Domini est terra, et plenitudo ejus : orbis ter- rarum, et omnes qui habitant in eo '., Audierant rursus eumdem vaticinantem: Benedicite Do- mino, omnia opera ejus, in omni loco dominationis cjus “. › Audierant et divinum Paulum præcipien- lem : c Viros orare in omni loco, levantes puras manus, sine ira et disceptatione r., Sed et Dominus ipse Samaritanam alloquens id ipsum aper- tius prædixit : Mulier, crede mihi quia venit hora, quando neque in hoc loco, neque in Hierosolymis, sed in omni loco adorabunt Patrem *. » Hæc illi percepta cum haberent, et domi et foris, atque ut apostoli ver- bis utar, publice et per domus > testificari non ces- sabant, præstantissimorum instar ducum, et suos armantes, et adversarios confodientes. Quod igitur hæc quæ dixi præstiterint magnus Flavianus et divi- nus Diodorus, qui sub alio gregem pascebant, et se- cundæ cathedræ honorem gerebant, admirandum id sane ac laude dignum) : sed tamen hoc agebant duces delecti, ducumque legibus obnoxii; at sapientissimus Aphraates sua sponte in hæc certamina prosiliit. In quiete siquidem educatus,cum privatam apud se vitam instituisset, ac teli, quod aiunt, extra jactum esset, delli atrocitatem considerans, propriam securita - ren contempsit, quietique ad tempus valedicens, piorum phalangi antesignanum se præbuit, vitaque et verbis ac miraculis feriens, cæsus ipse nunquam est. Illum ergo, cum ad bellicum gymnasium iret, conspicatus aliquando plane demens imperator (ibi enim tum forte Trinitatis cultores convenerant, et illum quispiam ad ripam fluminis ambulantem imperatori ostenderat ), interrogavit quonam ire festinaret. Cumque ire se respondisset, ut r Psal CNXXVI, . ibid. 4. y Act. XA, 20. 1. C D " Psal. cut, + | Tim. 11, 8. Psal. XXIII, VARIE LECTIONES. x Joan. 1, 2. • Πerveti liber, male. Vid. Theodoreti 11. E. iv, 22, ubi et c. repetit narrationem de cul- loquio Aphraatis cum Valente Aug. .

Α καὶ ἐκ τῆς ὑπωρείας, καὶ ἐκ τῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ, καὶ ἐκ τοῦ πολεμικοῦ γυμνασίου. Ταῦτα γὰρ ἅπαντα ἀμείβοντες διετέλεσαν τὰ χωρία, τῆς ὁπλιτικῆς χει ρὸς γενόμενοι πάρεργον. Καὶ Σκύθαι μὲν, καὶ οἱ ἄλλοι βάρβαροι, τὴν Θράκην ἅπασαν ἀπὸ τοῦ Ἴστρου μέχρι τῆς Προποντίδος ἀδεῶς ἐληΐζοντο· ὁ δὲ τού των μὲν οὐδὲ τὴν ἀκοὴν ἑπτῶσι τοῖς ὠσὶ, τὸ δὴ λεγό- μενον, ἡδύνατο δέχεσθαι, κατὰ δὲ τῶν ὁμοφύλων, καὶ ὑπηκόων, καὶ εὐσεβείᾳ λαμπρυνομένων, τοῖς ὅπλοις ἐκέχρητο. Ὁ δὲ θεῖος λεώς, τῶν κακῶν ἐχεί- νων τὴν ἀωρίαν ολοφυρόμενος, τὴν Δαυϊτικὴν ἐκεί νην ἔψαλλεν ᾠδήν· . Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν, καὶ ἐκλαύσαμεν, ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών. » Τὰ δὲ λοιπὰ τῆς ᾠδῆς οὐκέτι αὐτοῖς ἁρμόδια ἦν· οὐ γὰρ εἴασεν Αφραάτης, καὶ Φλαβια- νὸς, καὶ Διόδωρος, ἐπὶ ταῖς ἱτέαις κρεμασθῆναι τὰ ὄργανα τῆς διδασκαλίας, οὐδὲ εἰπεῖν ἡνέσχοντο· «Πῶς ᾄσομεν τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας; » ἀλλὰ καὶ ἐν ὄρεσι, καὶ ἐν πεδίοις, καὶ ἐν ἄστει, καὶ ἐν προαστείοις, καὶ ἐν οἰκίαις, καὶ ἐν ἀγοραῖς ἦδον δι- ηνεκῶς τὴν ᾠδὴν Κυρίου. Ἔμαθον γὰρ παρὰ τοῦ Δα- βίδ, ὅτι « Τοῦ Κυρίου, ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, ἡ αἰκουμένη, καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ. Ηκουσαν πάλιν τοῦ αὐτοῦ προφήτου λέγοντας· • Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον, πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ. » Ηκουσαν καὶ τοῦ θεσπεσίου παρεγγυώντος Παύλου • • Προσεύχε. σθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίας χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Δεσπότης, πρὸς τὴν Σαμαρείτιν διαλεγόμενος, σαν φέστερον τοῦτο προείρηκεν· ο 'Αμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω σοι, γύναι, ὅτι ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτι οὔτε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις, ἀλλ' ἐν παντὶ τόπῳ προσκυνήσουσι τῷ Πατρί. » Ταῦτα περ παιδευμένοι, καὶ ἐν οἰκίᾳ, καὶ ἐν ἀγορᾷ, καὶ ἀποστο λικῶς εἰπεῖν, ο δημοσίᾳ καὶ κατ' οίκους ο διαμαρ τυρόμενοι διετέλουν, οἷόν τινες ἄριστοι στρατηγοί, τοὺς μὲν οἰκείους ὁπλίζοντες, τοὺς δὲ ἐναντίους κατα- κεντοῦντες. Τὸν μὲν οὖν μέγαν Φλαβιανὸν, καὶ τὸν θεῖον Διόδωρον * ὑποποιμαίνοντας τηνικάδε, καὶ τῆς δευτέρας ἠξιωμένους καθέδρας, ταῦτα δρᾷν & προεί- ρηκα, θαυμαστὸν μὲν καὶ εὐφημίας ἄξιον. Αλλ' ὅμως ταῦτα ἔπραττον στρατηγοί προβεβλημένοι, καὶ τοῖς στρατηγικοῖς ὑποκείμενοι νόμοις· ὁ δὲ σοφώτατος Αφραάτης ἐθελοντής ἐπὶ τούτους κατεπήδησε τους ἀγῶνας. Ησυχία γὰρ συντεθραμμένος, καὶ καθ' ἑαυ τὸν ζῆν προῃρημένος, καὶ ἔξω βελῶν, τὸ δὴ λεγόμεν νον, καθήμενος, τοῦ πολέμου τὸ σφοδρόν θεασάμενος, τὴν οἰκείαν ἀσφάλειαν οὐκ ἠγάπησεν, ἀλλ' εἰς και ρὸν ἐῤῥῶσθαι τῇ ἡσυχίᾳ φράσας, πρόμαχος τῆς τῶν εὐσεβῶν ἐγένετο φάλαγγος, βάλλων μὲν καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ θαύμασι, βαλλόμενος δὲ οὐδέποτε. Καὶ δή- Θεόδωρος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B gymnasio. Omnia enim hæc loca vicissim inuta- runt, cum armata illos manus insectaretur. Ac Scythæ quidem, aliique barbari, Thraciam univer- sam ab Istro flumine ad Propontidem usque impune populabantur : hic vero nec arrectis, quod aiunt, auribus haec audire sustinens, in solos populares suos et subditos, et religione claros, arma conver- tebat. Divinus autem populus malorum illorum importunitatem deplorans Davidicum carmen con- cinebat : ‹ Ad flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordarentur Sionis ? Sed reli- qua cantici minime illis conveniebant. Neque enim permiserunt Aphraales, et Flavianus, et Diodorus, ut in salicibus suspenderentur organa doctrinæ, nec ferre potuerunt ut dicerent : Quomodo can- Labimus canticum Domini in terra aliena ?, Sed et in montibus, et in campis, et in urbe, et in subur- banis, et in domibus et in foris canticum Domini assidue decantabant. A Davide namque didicerant : • Domini est terra, et plenitudo ejus : orbis ter- rarum, et omnes qui habitant in eo '., Audierant rursus eumdem vaticinantem: Benedicite Do- mino, omnia opera ejus, in omni loco dominationis cjus “. › Audierant et divinum Paulum præcipien- lem : c Viros orare in omni loco, levantes puras manus, sine ira et disceptatione r., Sed et Dominus ipse Samaritanam alloquens id ipsum aper- tius prædixit : Mulier, crede mihi quia venit hora, quando neque in hoc loco, neque in Hierosolymis, sed in omni loco adorabunt Patrem *. » Hæc illi percepta cum haberent, et domi et foris, atque ut apostoli ver- bis utar, publice et per domus > testificari non ces- sabant, præstantissimorum instar ducum, et suos armantes, et adversarios confodientes. Quod igitur hæc quæ dixi præstiterint magnus Flavianus et divi- nus Diodorus, qui sub alio gregem pascebant, et se- cundæ cathedræ honorem gerebant, admirandum id sane ac laude dignum) : sed tamen hoc agebant duces delecti, ducumque legibus obnoxii; at sapientissimus Aphraates sua sponte in hæc certamina prosiliit. In quiete siquidem educatus,cum privatam apud se vitam instituisset, ac teli, quod aiunt, extra jactum esset, delli atrocitatem considerans, propriam securita - ren contempsit, quietique ad tempus valedicens, piorum phalangi antesignanum se præbuit, vitaque et verbis ac miraculis feriens, cæsus ipse nunquam est. Illum ergo, cum ad bellicum gymnasium iret, conspicatus aliquando plane demens imperator (ibi enim tum forte Trinitatis cultores convenerant, et illum quispiam ad ripam fluminis ambulantem imperatori ostenderat ), interrogavit quonam ire festinaret. Cumque ire se respondisset, ut r Psal CNXXVI, . ibid. 4. y Act. XA, 20. 1. C D " Psal. cut, + | Tim. 11, 8. Psal. XXIII, VARIE LECTIONES. x Joan. 1, 2. • Πerveti liber, male. Vid. Theodoreti 11. E. iv, 22, ubi et c. repetit narrationem de cul- loquio Aphraatis cum Valente Aug. .

ποτε θεασάμενος αὐτὸν ὁ πάντα ἀνόητος βασιλεὺς εἰς τὸ πολεμικὸν ἐξιόντα γυμνάσιον (ἐκεῖ γὰρ τότε συν- ἐδη τοὺς τῆς Τριάδος συναθροίζεσθαι θιασώτας), ὑπέδειξε δέ τις αὐτὸν παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ βαδίζοντα ἐκ τῶν βασιλείων τῷ βασιλεῖ διακύπτοντι· ἤρετο ποῖ τὴν ὁρμὴν ἐπείγοιτο. Τοῦ δὲ εἰρηκότος, ὡς τὰς ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης καὶ τῆς βασιλείας άπεισι προσευχὰς ποιησόμενος, πάλιν ὁ βασιλεὺς ἀπεκρί- νατο· ι Καὶ τί δήποτε, τὸν μονήρη βίον ἐπαγγελλό μενος, ἀδεῶς κατὰ τὴν ἀγορὰν βαδίζεις τὴν ἡσυχίαν καταλιπών; » Ο δὲ καὶ γὰρ εἰώθει τὸν Δεσπότην μιμούμενος παραβολικῶς συλλογίζεσθαι), « Είπέ μοι, ἔφη, ὦ βασιλεῦ, εἰ παρθένος ἐτύγχανον ἐν θαλάμω τινὶ κρυπτομένη, ἐθεασάμην δέ τινα πῦρ ἐμβάλλοντα τῇ τοῦ πατρὸς οἰκίᾳ, τί ἄν μοι συνεβούλευσας δράσαι ἐξαπτομένην θεωμένῃ τὴν φλόγα, καὶ τὴν οἰκίαν Β ἐμπιπραμένην ὁρώσῃ; ἔνδον καθῆσθαι, καὶ πυρπου λουμένην τὴν οἰκίαν παρορᾷν; ᾿Αλλ' οὕτως ἂν ἐγενό- μην κἀγὼ τῆς πυρκαϊας παρανάλωμα. Εἰ δὲ λέγεις, ὅτι δραμεῖν ἔδει, καὶ ὕδωρ φέρειν, καὶ διαθέειν ἄνω καὶ κάτω, καὶ τὴν φλόγα σβεννύναι, μὴ μέμφου μοι, ὦ βασιλεῦ, τοῦτο αὐτὸ ποιοῦντι. Ο γὰρ ἂν συνεβού λευσας θαλαμευομένῃ παρθένω, τοῦτο δρᾶν ἀναγκά- ζομαι τὸν μονήρη βίον ἐπηγγελμένος. Εἰ δὲ μέμφῃ μα τὴν ἡσυχίαν καταλιπόντι, ἐπιμέμφου σαυτῷ ταύτην εἰς τὸν θεῖον οἶκον ἐμβαλόντι τὴν φλόγα, καὶ μὴ ἐμοὶ σβεννύναι βιαζομένῳ. Ὅτι μὲν γὰρ δήπου- θεν ἐπαμύνειν προσήκει οἴκῳ πατρῴῳ ἐμπιπραμένῳ, καὶ αὐτὸς ὡμολόγησας· ὅτι δὲ τῶν ἐπὶ γῆς πατέρων γνησιώτερος ὁ Θεὸς, παντί που δῆλον, καὶ τῷ παντε λῶς ἀμνήτῳ τῶν θείων. Οὐδὲν τοίνυν ἀπὸ σκοποῦ, οὐδὲ τῆς ἐξαρχῆς προαιρέσεως εναντίον πράττομεν, ὦ βασιλεῦ, τοὺς τῆς εὐσεβείας τροφίμους συναθροίζοντές τε καὶ νέμοντες, καὶ τὴν θείαν αὐτοῖς προς. φέροντες πόαν. » Τούτων εἰρημένων, ὁ μὲν βασιλεὺς ἐπεψηφίζετο τῷ τῆς ἀπολογίας δικαίῳ συλλογισθείς. Εἰς δέ τις τῶν οὔτε εἰς ἄνδρας, οὔτε εἰς γυναῖκας τελούντων, ἀλλ' ἀφῃρημένων τὸ τῷ χρόνῳ γενέσθαι πατέρας, καὶ τούτου είνεκα εὔνοοι εἶναι βασιλεῖ νο- μιζόμενοι, καὶ τὴν προσηγορίαν ἐντεῦθεν καρπούμε- νοι, οὗτος ἄνωθεν τῷ θείῳ ἀνθρώπῳ λοιδορησάμενος, καὶ θάνατον προσηπείλησεν· ἀλλ᾿ οὐκ εἰς μακρὰν ἔτισε τῆς θρασύτητος δίκην. Τοῦ γὰρ βασιλέως βασ λανείῳ τὸ σῶμα θεραπεῦσαι θελήσαντος, προῆλθε μὲν ὁ δείλαιος, ὡς τὴν πύελον ὀψόμενος, εἰ εὖ κεκε- ρασμένη εἴη· πηρωθεὶς δὲ τὰς φρένας, τῇ τὸ ἄκρα τον δεχομένῃ θερμὸν ὕδωρ ἐπεπήδησεν ἀσαμίνθῳ, καὶ οὐδενὸς ἔνδον παρόντος (μόνος γὰρ οψόμενος εἰ εὐτρεπές εἴη εἰσελήλυθε, διέμεινεν εψόμενος καὶ δια λυόμενος. Χρόνου δὲ μεταξὺ τριβομένου, εἰσπέμπει ἄλλον ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνον καλέσοντα, οὐδένα δὲ οὗτος ἐν οὐδενὶ τῶν οἴκων εὑρὼν, ἀπαγγέλλει τῷ βασιλεῖ. Ἐκ τούτου πλείους εἰσέθεον τὰς πυέλους ἁπάσας διερευνώμενοι, καὶ τὸ τελευταῖον εἰς ἐκείνην ἀφικό μενοι, ὁρῶσιν αὐτὸν ἐῤῥιμμένον, καὶ τῆς ζωῆς ἐστε- ρημένον. Θορύβου δὲ γενομένου, καὶ πάντων ὀδυρο- μένων, οἱ μὲν τὸ θερμὸν ἐκεῖνο ἐξήντλησαν ὕδωρ, οι δὲ τὸ τρισάθλιον ἀνεκόμισαν σῶμα. Εντεῦθεν δέος ἐπιπίπτει τῷ βασιλεῖ, καὶ πᾶσι τοῖς κατὰ τῆς εὐσε βείας ὁπλιζομένοις. Φήμη δὲ διὰ πάσης ἡγεῖτο τῆς πόλεως, οἷας ἐκεῖνος ὁ ταλαίπωρος τῆς κατὰ Αφραά- του παροινίας έτισε δίκας, καὶ πάντες τὸν ᾿Αφραά- του διετέλουν ύμνοῦντες Θεόν. Τοῦτο τῶν ἐναντίων RELIGIOSA HISTORIA. A pro orbe terrarum et pro imperio preces offerat : percontans iterum imperator : Et quorsuNI tandem, ait, qui vitam solitariam professus es, quiete relicta, forum securus obambulas ? » Tum ille, qui Domini exemplo parabolice loqui consue- verat : « Dic, inquit, mihi, imperator, si virgo essen in thalamo quopiam abdita, et in paternam domum injici ab aliquo flammas viderem, quid mihi ar- dentem flammam domumque incensam cernenti faciendum suaderes ? Intusne desidere, ac deflu- grantem domum negligere ? alqui sic ego quoque incendio perirent. Sin autem currere dicis oportere, et aquam afferre, ac sursum deorsum pervolare, et flammam exstinguere, noli, imperator, nuli, quί hoc ipsum faciam, succensere. Quod enim virgini thalamo inclusæ consuleres, hoc ego monasticam vitam ducens facere cogor. Quod si vitio das mihi, quod quietem reliquerim, damna teipsum, qui in Dei domum fammam istam injecisti, non ne qui earn cogor restinguere. Nam paternæ domui conflagranti succurrendum esse tute confessuses: terrenis autem parentibus veriorem Patrem Deum esse, vel divina - rum rerum imperitis perspicuum est. Quocirca nihil absurdum nec a priore instituto alienum facimus, imperator, dum pietatis alumnos in unum cogimus, et pascimus, caelestemque illis herbam porrigimus. » His dictis, tacite assensus est imperator, responsio- nis æquitate convictus. . C D Quidam autem ex iis qui nec viri censentur, nec femium, quibusque ademptum est ne patres fieri unquam possint, eoque benevoli imperatori esse creduntur, indeque nomen accipiunt, cuni virum san- etum conviciis dudum esset insectatus, etiam mortem comminatus est. Sed audaciæ pœnas non multo post dedit. Nam cum in balnco corpus lavare vellet impe- rator,præcessit infelix, solium inspecturus, an recto essel temperatum, emotaque mente desiliit in labrum quod ferventem aquam continebat: et cum nullus adesset, quia solus ad explorandumn intrarat, co- ctus remansit et tabefactus. Aliquanto post alte- rum misit imperator, qui eum vocaret: qui, cum per cellas omnes neminem reperisset, principi re- nuntiavit. Accurrunt exinde complures, et solia omnia perlustrant, tandemque ad illud venientes, prostratum et exanimem conspiciunt. Tumultu con- citato, flentibus universis, alii ferventem illam a- quam exhauriunt, alii miserrimum corpus educunt. Hinc terror imperatorem invadit, et omnes qui adversus pietatem bellum gerunt : sparsusque per urbem est rumor, quam graves pœnas luerit infe- lix ille, qui Aphraatem petulantius exagitarat, cl Deum Aphraatis certatim omnes laudibus effere- bant. Quæ res obstitit, ne, quod adversarii conten- debant, in exsilium relegaretur vir Dei. Exterritus namque imperator, cos qui id suaderent aversaba

ποτε θεασάμενος αὐτὸν ὁ πάντα ἀνόητος βασιλεὺς εἰς τὸ πολεμικὸν ἐξιόντα γυμνάσιον (ἐκεῖ γὰρ τότε συν- ἐδη τοὺς τῆς Τριάδος συναθροίζεσθαι θιασώτας), ὑπέδειξε δέ τις αὐτὸν παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ βαδίζοντα ἐκ τῶν βασιλείων τῷ βασιλεῖ διακύπτοντι· ἤρετο ποῖ τὴν ὁρμὴν ἐπείγοιτο. Τοῦ δὲ εἰρηκότος, ὡς τὰς ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης καὶ τῆς βασιλείας άπεισι προσευχὰς ποιησόμενος, πάλιν ὁ βασιλεὺς ἀπεκρί- νατο· ι Καὶ τί δήποτε, τὸν μονήρη βίον ἐπαγγελλό μενος, ἀδεῶς κατὰ τὴν ἀγορὰν βαδίζεις τὴν ἡσυχίαν καταλιπών; » Ο δὲ καὶ γὰρ εἰώθει τὸν Δεσπότην μιμούμενος παραβολικῶς συλλογίζεσθαι), « Είπέ μοι, ἔφη, ὦ βασιλεῦ, εἰ παρθένος ἐτύγχανον ἐν θαλάμω τινὶ κρυπτομένη, ἐθεασάμην δέ τινα πῦρ ἐμβάλλοντα τῇ τοῦ πατρὸς οἰκίᾳ, τί ἄν μοι συνεβούλευσας δράσαι ἐξαπτομένην θεωμένῃ τὴν φλόγα, καὶ τὴν οἰκίαν Β ἐμπιπραμένην ὁρώσῃ; ἔνδον καθῆσθαι, καὶ πυρπου λουμένην τὴν οἰκίαν παρορᾷν; ᾿Αλλ' οὕτως ἂν ἐγενό- μην κἀγὼ τῆς πυρκαϊας παρανάλωμα. Εἰ δὲ λέγεις, ὅτι δραμεῖν ἔδει, καὶ ὕδωρ φέρειν, καὶ διαθέειν ἄνω καὶ κάτω, καὶ τὴν φλόγα σβεννύναι, μὴ μέμφου μοι, ὦ βασιλεῦ, τοῦτο αὐτὸ ποιοῦντι. Ο γὰρ ἂν συνεβού λευσας θαλαμευομένῃ παρθένω, τοῦτο δρᾶν ἀναγκά- ζομαι τὸν μονήρη βίον ἐπηγγελμένος. Εἰ δὲ μέμφῃ μα τὴν ἡσυχίαν καταλιπόντι, ἐπιμέμφου σαυτῷ ταύτην εἰς τὸν θεῖον οἶκον ἐμβαλόντι τὴν φλόγα, καὶ μὴ ἐμοὶ σβεννύναι βιαζομένῳ. Ὅτι μὲν γὰρ δήπου- θεν ἐπαμύνειν προσήκει οἴκῳ πατρῴῳ ἐμπιπραμένῳ, καὶ αὐτὸς ὡμολόγησας· ὅτι δὲ τῶν ἐπὶ γῆς πατέρων γνησιώτερος ὁ Θεὸς, παντί που δῆλον, καὶ τῷ παντε λῶς ἀμνήτῳ τῶν θείων. Οὐδὲν τοίνυν ἀπὸ σκοποῦ, οὐδὲ τῆς ἐξαρχῆς προαιρέσεως εναντίον πράττομεν, ὦ βασιλεῦ, τοὺς τῆς εὐσεβείας τροφίμους συναθροίζοντές τε καὶ νέμοντες, καὶ τὴν θείαν αὐτοῖς προς. φέροντες πόαν. » Τούτων εἰρημένων, ὁ μὲν βασιλεὺς ἐπεψηφίζετο τῷ τῆς ἀπολογίας δικαίῳ συλλογισθείς. Εἰς δέ τις τῶν οὔτε εἰς ἄνδρας, οὔτε εἰς γυναῖκας τελούντων, ἀλλ' ἀφῃρημένων τὸ τῷ χρόνῳ γενέσθαι πατέρας, καὶ τούτου είνεκα εὔνοοι εἶναι βασιλεῖ νο- μιζόμενοι, καὶ τὴν προσηγορίαν ἐντεῦθεν καρπούμε- νοι, οὗτος ἄνωθεν τῷ θείῳ ἀνθρώπῳ λοιδορησάμενος, καὶ θάνατον προσηπείλησεν· ἀλλ᾿ οὐκ εἰς μακρὰν ἔτισε τῆς θρασύτητος δίκην. Τοῦ γὰρ βασιλέως βασ λανείῳ τὸ σῶμα θεραπεῦσαι θελήσαντος, προῆλθε μὲν ὁ δείλαιος, ὡς τὴν πύελον ὀψόμενος, εἰ εὖ κεκε- ρασμένη εἴη· πηρωθεὶς δὲ τὰς φρένας, τῇ τὸ ἄκρα τον δεχομένῃ θερμὸν ὕδωρ ἐπεπήδησεν ἀσαμίνθῳ, καὶ οὐδενὸς ἔνδον παρόντος (μόνος γὰρ οψόμενος εἰ εὐτρεπές εἴη εἰσελήλυθε, διέμεινεν εψόμενος καὶ δια λυόμενος. Χρόνου δὲ μεταξὺ τριβομένου, εἰσπέμπει ἄλλον ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνον καλέσοντα, οὐδένα δὲ οὗτος ἐν οὐδενὶ τῶν οἴκων εὑρὼν, ἀπαγγέλλει τῷ βασιλεῖ. Ἐκ τούτου πλείους εἰσέθεον τὰς πυέλους ἁπάσας διερευνώμενοι, καὶ τὸ τελευταῖον εἰς ἐκείνην ἀφικό μενοι, ὁρῶσιν αὐτὸν ἐῤῥιμμένον, καὶ τῆς ζωῆς ἐστε- ρημένον. Θορύβου δὲ γενομένου, καὶ πάντων ὀδυρο- μένων, οἱ μὲν τὸ θερμὸν ἐκεῖνο ἐξήντλησαν ὕδωρ, οι δὲ τὸ τρισάθλιον ἀνεκόμισαν σῶμα. Εντεῦθεν δέος ἐπιπίπτει τῷ βασιλεῖ, καὶ πᾶσι τοῖς κατὰ τῆς εὐσε βείας ὁπλιζομένοις. Φήμη δὲ διὰ πάσης ἡγεῖτο τῆς πόλεως, οἷας ἐκεῖνος ὁ ταλαίπωρος τῆς κατὰ Αφραά- του παροινίας έτισε δίκας, καὶ πάντες τὸν ᾿Αφραά- του διετέλουν ύμνοῦντες Θεόν. Τοῦτο τῶν ἐναντίων RELIGIOSA HISTORIA. A pro orbe terrarum et pro imperio preces offerat : percontans iterum imperator : Et quorsuNI tandem, ait, qui vitam solitariam professus es, quiete relicta, forum securus obambulas ? » Tum ille, qui Domini exemplo parabolice loqui consue- verat : « Dic, inquit, mihi, imperator, si virgo essen in thalamo quopiam abdita, et in paternam domum injici ab aliquo flammas viderem, quid mihi ar- dentem flammam domumque incensam cernenti faciendum suaderes ? Intusne desidere, ac deflu- grantem domum negligere ? alqui sic ego quoque incendio perirent. Sin autem currere dicis oportere, et aquam afferre, ac sursum deorsum pervolare, et flammam exstinguere, noli, imperator, nuli, quί hoc ipsum faciam, succensere. Quod enim virgini thalamo inclusæ consuleres, hoc ego monasticam vitam ducens facere cogor. Quod si vitio das mihi, quod quietem reliquerim, damna teipsum, qui in Dei domum fammam istam injecisti, non ne qui earn cogor restinguere. Nam paternæ domui conflagranti succurrendum esse tute confessuses: terrenis autem parentibus veriorem Patrem Deum esse, vel divina - rum rerum imperitis perspicuum est. Quocirca nihil absurdum nec a priore instituto alienum facimus, imperator, dum pietatis alumnos in unum cogimus, et pascimus, caelestemque illis herbam porrigimus. » His dictis, tacite assensus est imperator, responsio- nis æquitate convictus. . C D Quidam autem ex iis qui nec viri censentur, nec femium, quibusque ademptum est ne patres fieri unquam possint, eoque benevoli imperatori esse creduntur, indeque nomen accipiunt, cuni virum san- etum conviciis dudum esset insectatus, etiam mortem comminatus est. Sed audaciæ pœnas non multo post dedit. Nam cum in balnco corpus lavare vellet impe- rator,præcessit infelix, solium inspecturus, an recto essel temperatum, emotaque mente desiliit in labrum quod ferventem aquam continebat: et cum nullus adesset, quia solus ad explorandumn intrarat, co- ctus remansit et tabefactus. Aliquanto post alte- rum misit imperator, qui eum vocaret: qui, cum per cellas omnes neminem reperisset, principi re- nuntiavit. Accurrunt exinde complures, et solia omnia perlustrant, tandemque ad illud venientes, prostratum et exanimem conspiciunt. Tumultu con- citato, flentibus universis, alii ferventem illam a- quam exhauriunt, alii miserrimum corpus educunt. Hinc terror imperatorem invadit, et omnes qui adversus pietatem bellum gerunt : sparsusque per urbem est rumor, quam graves pœnas luerit infe- lix ille, qui Aphraatem petulantius exagitarat, cl Deum Aphraatis certatim omnes laudibus effere- bant. Quæ res obstitit, ne, quod adversarii conten- debant, in exsilium relegaretur vir Dei. Exterritus namque imperator, cos qui id suaderent aversaba

ἐπικειμένων ἐξοστρακισθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον διεκώλυσεν. Ἐκδειματωθεὶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, τοὺς μὲν ταῦτα παραινοῦντας ἀπεστρέφετο, ἐν αἰδοῖ δὲ τὸν ἄνδρα εἶχεν. Ἔμαθε δὲ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ καὶ ἑτέρωθεν. * . Β Ιππος τις τῶν εὖ πεφυκότων, καὶ φέρειν εὖ μάλα δεδιδαγμένος, ἐπέραστος ἦν λίαν τῷ βασιλεῖ. Τούτῳ πάθος τι συμβὰν ἀναρῶς διετίθει τὸν βασιλέα· ἐπεί. χετο δὲ αὐτοῦ τῶν ὑγρῶν περιττωμάτων ἡ ἔκκρισις. Πρὸς ταύτην ἐκαλοῦντο τὴν θεραπείαν οἱ ταύτην Ασκημένοι τὴν τέχνην. Πττωμένης δὲ καὶ ταύτης, Ανιᾶτο ὁ βασιλεὺς, καὶ ὠλοφύρετο ὁ τῶν ἵππων πεπρ στευμένος τὴν ἐπιμέλειαν. Εὐσεβὴς δὲ ὧν, καὶ κατὰ τὴν πίστιν ἐῤῥωμένος, μεσούσης ἡμέρας καταλαμ- βάνει σὺν τῷ ἵππῳ τοῦ μεγάλου Αφραάτου τὸ κατα γώγιον, καὶ τὸ πάθος εἰπὼν, καὶ τὴν πίστιν δηλώ σας, ἱκέτευε προσευχῇ λύσαι τὴν νόσον. Ὁ δὲ οὐδὲν μελλήσας, ἀλλὰ παραυτίκα τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, ὕδωρ ἐκέλευσεν ἐκ τοῦ φρέατος ἀνιμήσασθαι, καὶ τούτῳ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σύμβολον ἐπιθεὶς, προσφέ ρειν τῷ ἵππῳ προσέταξεν. Ο δὲ παρὰ τὸ εἰως Επιεν. Εἶτα ἔλαιον τῇ ἐπικλήσει τῇ θείᾳ πληρώσας εὐλογίας, ἐπιχρίει τὴν τοῦ ἵππου γαστέρα, καὶ τῇ ἀφῇ τῆς χειρὸς εὐθὺς ἐλύθη τὸ πάθος, καὶ παραχρήμα ἡ ἔκκρισις κατὰ φύσιν ἐγένετο. Γεγηθώς τοίνυν ὁ ἄνθρωπος, τὸν ἵππον λαβὼν, ἐπὶ τὸν ἱππῶνα ἔτρεχε. Δείλης δὲ ὀψίας (κατὰ τοῦτον γὰρ τὸν καιρὸν εἰώθε: ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν ἱππῶνα φοιτᾷν) ἧκέ τε καὶ ἤρετο ὅπως ἔχει ὁ ἵππος. Τοῦ δὲ τὴν ὑγίειαν σημάναντος, καὶ τὸν ἵππον ἐξαγαγόντος, ἐῤῥωμένον τοῦτον ιδών, καὶ γαυριώντα, καὶ χρεμετίζοντα, καὶ τὴν αὐχένα σοβαρῶς ἀνατείνοντα, τῆς ὑγιείας ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν. Ὡς δὲ πολλάκις εἰπεῖν ἀναβαλλόμενος (ἐδε δίει γὰρ ὑποδεῖξαι τὸν ἰατρὸν, δυσμενῆ τὸν ἑρόμενον ἐπιστάμενος), οψέ ποτε τἀληθὲς εἰπεῖν ἐβιάσθη, και τῆς θεραπείας τὸν τρόπον ἐδίδαξεν. Εκπλήττεται μὲν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀξιάγαστον εἶναι τὸν ἄνδρα καθ ομολογεῖ. Οὐ μὴν τῆς προτέρας ἀπηλλάγη μανίας, ἀλλ᾽ ἐπέμενε κατὰ τοῦ Μονογενοῦς λυττῶν, ἕως ὅτε βαρβαρικοῦ πυρὸς ἐγένετο παρανάλωμα, οὐδὲ ταφῆς ἴσα τοῖς οἰκέταις ἡ προσαίταις ἀξιωθείς. Ο δὲ θεῖος Αφραάτης, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ζάλῃ τὴν οἰκείαν ἔδειξεν ἀρετὴν καὶ γαλήνης γενομένης τὰ ἴσα ὁρῶν διετέλεσε. Καὶ ἄλλα δὲ μυρία εἰργάσατο θαύματα, ὧν ἑνὸς ἢ δύο μνησθήσομαι. Γυνή τις τῶν εὐπατριδῶν, ἀκολάστῳ ἀνδρὶ συνέλ κουσα τὸν τοῦ γάμου ζυγὸν, ἀφίκετο πρὸς τὴν μακά ριον ἐκεῖνον ἄνθρωπον, τὴν οἰκείαν κωκύουσα συμ φοράν. Ἔφασκε γὰρ τὸν ἄνδρα παλλακίδι προσκεί- μενον γεητική τινι μαγγανεία καταγεγοητεῦσθαι, καὶ ἀπεχθάνεσθαι πρὸς αὐτὴν γάμου νόμῳ συνεζευ γμένην. Ελεγε δὲ ταῦτα ἡ γυνὴ πρὸ τῆς αὐλ[ε]ίου θύρας ἑστῶσα. Οὕτω γὰρ εἰώθει τὴν πρὸς τὸ θῆλ ποιεῖσθαι διάλεξιν· εἴσω γὰρ τῆς θύρας οὐδεμίαν εισεδέξατο πώποτε. Τότε τοίνυν οἰκτείρας την γυναί και ποτνιωμένην, εὐχῇ τῆς γοητείας ἀμαυροί την ἐνέργειαν, καὶ ἐλαίου ληκύθιον ὑπ' αὐτῆς προσεν- χθὲν τῇ θείᾳ ἐπικλήσει καθαγιάσας, χρίσασθαι τους προσέταξε. Ταύτας ἡ γυνὴ πληρώσασα τὰς ὑποθή κας, μετέθηκεν εἰς ἑαυτὴν τὸν τοῦ ὁμοζύγου ἔρωτα, καὶ πέπεικε προαιρεῖσθαι τῆς παρανόμου κοίτης τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS tur, virumn auten reverentia prosequebatur. Cujus A virtutem etiam aliunde cognovit. Equus erat genere nobilis, et exercitatus, impe- ratori longe charissimus. Is morbo correptus mœ- rore alliciebat imperatorem : niorbus au- tein erat reddendæ urinæ difficultas. Huic curandæ advocabantur qui artem illam callebant, et cum ars cederet, angebatur imperator, lugebatque equorum curator. Qui pius cum esset, ac firma fide praeditus, media luce cum equo ad magni A. phraatis habitaculum se contulit, morboque expo sito, et fide sua indicata, orabat ut malum oratione sua depelleret. Qui nihil cunctatus, sed ad preces statim conversus, aquam ex puteo hauriri, siguoque salutaris crucis imposito, ad equum afferri jussit : quam preter morem mox bibit. Deinde oleo invoca- tione divina benedicto equi alvum inunxit, manus- que contactu inorbus abiit evestigio, et urinæ natu- ralis egestio secuta est. Lætus igitur ille cum equo ad stabulum redijt. Sub vesperam autem, qua hora stabulum visere solebat imperator, cum de more venisset, de equo percontatus est qui valeret. Et cum ille restitutam ei valetudinem respondisset, equum- que produxisset, ut valentem illum, et exsultan- tem hinnientemque et cervicem superbe attollen- tem vidit, salutis causam interrogavit. Diu autem ille tergiversatus, quod medicum prodere non aude- ret, infensum illi esse sciens eum qui sciscitabatur, verum tandem effari coactus est, curationisque modum edocuit. Obstupuit quidem imperator, ab- mirandumque prorsus virum esse confessus est : a pristina tamen insania non destitit, sed adver- sus Unſgenitum furere perstitit, quoad barbarico tandem igne consumptus, et concessa famu- lis ac mendicis sepultura privatus est. Divinus vero Apbraates et in illa tempestate virtutem suam patefecit, et reddita tranquillitate eadem præstare perseveravit aliaque innumera edidit miracula, ex quibus unum aut alterum commemorabo. C Mulier quædam stirpe illustri, viro intempe- ranti juncta matrimonio, ad beatum virum venit, D deplorans calamitatem suam. Aiebat enim pellici addictum magicis quibusdam præstigiis fuisse in- cantatum, et odio habere se legitimo conjugio ipsi copulatam. Haec autem ad atriensem januam stans mulier dicebat. Ibi enim feminas alloqui solebat, neque ullam intra januam recepit unquam. Mulie- rem ergo ejulantem miseratus, præstigiarum vim precibus repressit, et allatum ab ea vasculum olei divina invocatione sanctificans, eo virum inungi jussit. Quod illa cum fecisset, viri amorem in se Transtulit, eique persuasit ut illegitimo toro legi- timum anteponeret. Ferunt etiam, cum in regio- nem repente aliquando irruissent Iocuste, et ignis instar omnia consumerent, segetes, arbores, .

ἐπικειμένων ἐξοστρακισθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον διεκώλυσεν. Ἐκδειματωθεὶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, τοὺς μὲν ταῦτα παραινοῦντας ἀπεστρέφετο, ἐν αἰδοῖ δὲ τὸν ἄνδρα εἶχεν. Ἔμαθε δὲ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ καὶ ἑτέρωθεν. * . Β Ιππος τις τῶν εὖ πεφυκότων, καὶ φέρειν εὖ μάλα δεδιδαγμένος, ἐπέραστος ἦν λίαν τῷ βασιλεῖ. Τούτῳ πάθος τι συμβὰν ἀναρῶς διετίθει τὸν βασιλέα· ἐπεί. χετο δὲ αὐτοῦ τῶν ὑγρῶν περιττωμάτων ἡ ἔκκρισις. Πρὸς ταύτην ἐκαλοῦντο τὴν θεραπείαν οἱ ταύτην Ασκημένοι τὴν τέχνην. Πττωμένης δὲ καὶ ταύτης, Ανιᾶτο ὁ βασιλεὺς, καὶ ὠλοφύρετο ὁ τῶν ἵππων πεπρ στευμένος τὴν ἐπιμέλειαν. Εὐσεβὴς δὲ ὧν, καὶ κατὰ τὴν πίστιν ἐῤῥωμένος, μεσούσης ἡμέρας καταλαμ- βάνει σὺν τῷ ἵππῳ τοῦ μεγάλου Αφραάτου τὸ κατα γώγιον, καὶ τὸ πάθος εἰπὼν, καὶ τὴν πίστιν δηλώ σας, ἱκέτευε προσευχῇ λύσαι τὴν νόσον. Ὁ δὲ οὐδὲν μελλήσας, ἀλλὰ παραυτίκα τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, ὕδωρ ἐκέλευσεν ἐκ τοῦ φρέατος ἀνιμήσασθαι, καὶ τούτῳ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σύμβολον ἐπιθεὶς, προσφέ ρειν τῷ ἵππῳ προσέταξεν. Ο δὲ παρὰ τὸ εἰως Επιεν. Εἶτα ἔλαιον τῇ ἐπικλήσει τῇ θείᾳ πληρώσας εὐλογίας, ἐπιχρίει τὴν τοῦ ἵππου γαστέρα, καὶ τῇ ἀφῇ τῆς χειρὸς εὐθὺς ἐλύθη τὸ πάθος, καὶ παραχρήμα ἡ ἔκκρισις κατὰ φύσιν ἐγένετο. Γεγηθώς τοίνυν ὁ ἄνθρωπος, τὸν ἵππον λαβὼν, ἐπὶ τὸν ἱππῶνα ἔτρεχε. Δείλης δὲ ὀψίας (κατὰ τοῦτον γὰρ τὸν καιρὸν εἰώθε: ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν ἱππῶνα φοιτᾷν) ἧκέ τε καὶ ἤρετο ὅπως ἔχει ὁ ἵππος. Τοῦ δὲ τὴν ὑγίειαν σημάναντος, καὶ τὸν ἵππον ἐξαγαγόντος, ἐῤῥωμένον τοῦτον ιδών, καὶ γαυριώντα, καὶ χρεμετίζοντα, καὶ τὴν αὐχένα σοβαρῶς ἀνατείνοντα, τῆς ὑγιείας ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν. Ὡς δὲ πολλάκις εἰπεῖν ἀναβαλλόμενος (ἐδε δίει γὰρ ὑποδεῖξαι τὸν ἰατρὸν, δυσμενῆ τὸν ἑρόμενον ἐπιστάμενος), οψέ ποτε τἀληθὲς εἰπεῖν ἐβιάσθη, και τῆς θεραπείας τὸν τρόπον ἐδίδαξεν. Εκπλήττεται μὲν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀξιάγαστον εἶναι τὸν ἄνδρα καθ ομολογεῖ. Οὐ μὴν τῆς προτέρας ἀπηλλάγη μανίας, ἀλλ᾽ ἐπέμενε κατὰ τοῦ Μονογενοῦς λυττῶν, ἕως ὅτε βαρβαρικοῦ πυρὸς ἐγένετο παρανάλωμα, οὐδὲ ταφῆς ἴσα τοῖς οἰκέταις ἡ προσαίταις ἀξιωθείς. Ο δὲ θεῖος Αφραάτης, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ζάλῃ τὴν οἰκείαν ἔδειξεν ἀρετὴν καὶ γαλήνης γενομένης τὰ ἴσα ὁρῶν διετέλεσε. Καὶ ἄλλα δὲ μυρία εἰργάσατο θαύματα, ὧν ἑνὸς ἢ δύο μνησθήσομαι. Γυνή τις τῶν εὐπατριδῶν, ἀκολάστῳ ἀνδρὶ συνέλ κουσα τὸν τοῦ γάμου ζυγὸν, ἀφίκετο πρὸς τὴν μακά ριον ἐκεῖνον ἄνθρωπον, τὴν οἰκείαν κωκύουσα συμ φοράν. Ἔφασκε γὰρ τὸν ἄνδρα παλλακίδι προσκεί- μενον γεητική τινι μαγγανεία καταγεγοητεῦσθαι, καὶ ἀπεχθάνεσθαι πρὸς αὐτὴν γάμου νόμῳ συνεζευ γμένην. Ελεγε δὲ ταῦτα ἡ γυνὴ πρὸ τῆς αὐλ[ε]ίου θύρας ἑστῶσα. Οὕτω γὰρ εἰώθει τὴν πρὸς τὸ θῆλ ποιεῖσθαι διάλεξιν· εἴσω γὰρ τῆς θύρας οὐδεμίαν εισεδέξατο πώποτε. Τότε τοίνυν οἰκτείρας την γυναί και ποτνιωμένην, εὐχῇ τῆς γοητείας ἀμαυροί την ἐνέργειαν, καὶ ἐλαίου ληκύθιον ὑπ' αὐτῆς προσεν- χθὲν τῇ θείᾳ ἐπικλήσει καθαγιάσας, χρίσασθαι τους προσέταξε. Ταύτας ἡ γυνὴ πληρώσασα τὰς ὑποθή κας, μετέθηκεν εἰς ἑαυτὴν τὸν τοῦ ὁμοζύγου ἔρωτα, καὶ πέπεικε προαιρεῖσθαι τῆς παρανόμου κοίτης τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS tur, virumn auten reverentia prosequebatur. Cujus A virtutem etiam aliunde cognovit. Equus erat genere nobilis, et exercitatus, impe- ratori longe charissimus. Is morbo correptus mœ- rore alliciebat imperatorem : niorbus au- tein erat reddendæ urinæ difficultas. Huic curandæ advocabantur qui artem illam callebant, et cum ars cederet, angebatur imperator, lugebatque equorum curator. Qui pius cum esset, ac firma fide praeditus, media luce cum equo ad magni A. phraatis habitaculum se contulit, morboque expo sito, et fide sua indicata, orabat ut malum oratione sua depelleret. Qui nihil cunctatus, sed ad preces statim conversus, aquam ex puteo hauriri, siguoque salutaris crucis imposito, ad equum afferri jussit : quam preter morem mox bibit. Deinde oleo invoca- tione divina benedicto equi alvum inunxit, manus- que contactu inorbus abiit evestigio, et urinæ natu- ralis egestio secuta est. Lætus igitur ille cum equo ad stabulum redijt. Sub vesperam autem, qua hora stabulum visere solebat imperator, cum de more venisset, de equo percontatus est qui valeret. Et cum ille restitutam ei valetudinem respondisset, equum- que produxisset, ut valentem illum, et exsultan- tem hinnientemque et cervicem superbe attollen- tem vidit, salutis causam interrogavit. Diu autem ille tergiversatus, quod medicum prodere non aude- ret, infensum illi esse sciens eum qui sciscitabatur, verum tandem effari coactus est, curationisque modum edocuit. Obstupuit quidem imperator, ab- mirandumque prorsus virum esse confessus est : a pristina tamen insania non destitit, sed adver- sus Unſgenitum furere perstitit, quoad barbarico tandem igne consumptus, et concessa famu- lis ac mendicis sepultura privatus est. Divinus vero Apbraates et in illa tempestate virtutem suam patefecit, et reddita tranquillitate eadem præstare perseveravit aliaque innumera edidit miracula, ex quibus unum aut alterum commemorabo. C Mulier quædam stirpe illustri, viro intempe- ranti juncta matrimonio, ad beatum virum venit, D deplorans calamitatem suam. Aiebat enim pellici addictum magicis quibusdam præstigiis fuisse in- cantatum, et odio habere se legitimo conjugio ipsi copulatam. Haec autem ad atriensem januam stans mulier dicebat. Ibi enim feminas alloqui solebat, neque ullam intra januam recepit unquam. Mulie- rem ergo ejulantem miseratus, præstigiarum vim precibus repressit, et allatum ab ea vasculum olei divina invocatione sanctificans, eo virum inungi jussit. Quod illa cum fecisset, viri amorem in se Transtulit, eique persuasit ut illegitimo toro legi- timum anteponeret. Ferunt etiam, cum in regio- nem repente aliquando irruissent Iocuste, et ignis instar omnia consumerent, segetes, arbores, .

ἐπικειμένων ἐξοστρακισθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον διεκώλυσεν. Ἐκδειματωθεὶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, τοὺς μὲν ταῦτα παραινοῦντας ἀπεστρέφετο, ἐν αἰδοῖ δὲ τὸν ἄνδρα εἶχεν. Ἔμαθε δὲ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ καὶ ἑτέρωθεν. * . Β Ιππος τις τῶν εὖ πεφυκότων, καὶ φέρειν εὖ μάλα δεδιδαγμένος, ἐπέραστος ἦν λίαν τῷ βασιλεῖ. Τούτῳ πάθος τι συμβὰν ἀναρῶς διετίθει τὸν βασιλέα· ἐπεί. χετο δὲ αὐτοῦ τῶν ὑγρῶν περιττωμάτων ἡ ἔκκρισις. Πρὸς ταύτην ἐκαλοῦντο τὴν θεραπείαν οἱ ταύτην Ασκημένοι τὴν τέχνην. Πττωμένης δὲ καὶ ταύτης, Ανιᾶτο ὁ βασιλεὺς, καὶ ὠλοφύρετο ὁ τῶν ἵππων πεπρ στευμένος τὴν ἐπιμέλειαν. Εὐσεβὴς δὲ ὧν, καὶ κατὰ τὴν πίστιν ἐῤῥωμένος, μεσούσης ἡμέρας καταλαμ- βάνει σὺν τῷ ἵππῳ τοῦ μεγάλου Αφραάτου τὸ κατα γώγιον, καὶ τὸ πάθος εἰπὼν, καὶ τὴν πίστιν δηλώ σας, ἱκέτευε προσευχῇ λύσαι τὴν νόσον. Ὁ δὲ οὐδὲν μελλήσας, ἀλλὰ παραυτίκα τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, ὕδωρ ἐκέλευσεν ἐκ τοῦ φρέατος ἀνιμήσασθαι, καὶ τούτῳ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σύμβολον ἐπιθεὶς, προσφέ ρειν τῷ ἵππῳ προσέταξεν. Ο δὲ παρὰ τὸ εἰως Επιεν. Εἶτα ἔλαιον τῇ ἐπικλήσει τῇ θείᾳ πληρώσας εὐλογίας, ἐπιχρίει τὴν τοῦ ἵππου γαστέρα, καὶ τῇ ἀφῇ τῆς χειρὸς εὐθὺς ἐλύθη τὸ πάθος, καὶ παραχρήμα ἡ ἔκκρισις κατὰ φύσιν ἐγένετο. Γεγηθώς τοίνυν ὁ ἄνθρωπος, τὸν ἵππον λαβὼν, ἐπὶ τὸν ἱππῶνα ἔτρεχε. Δείλης δὲ ὀψίας (κατὰ τοῦτον γὰρ τὸν καιρὸν εἰώθε: ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν ἱππῶνα φοιτᾷν) ἧκέ τε καὶ ἤρετο ὅπως ἔχει ὁ ἵππος. Τοῦ δὲ τὴν ὑγίειαν σημάναντος, καὶ τὸν ἵππον ἐξαγαγόντος, ἐῤῥωμένον τοῦτον ιδών, καὶ γαυριώντα, καὶ χρεμετίζοντα, καὶ τὴν αὐχένα σοβαρῶς ἀνατείνοντα, τῆς ὑγιείας ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν. Ὡς δὲ πολλάκις εἰπεῖν ἀναβαλλόμενος (ἐδε δίει γὰρ ὑποδεῖξαι τὸν ἰατρὸν, δυσμενῆ τὸν ἑρόμενον ἐπιστάμενος), οψέ ποτε τἀληθὲς εἰπεῖν ἐβιάσθη, και τῆς θεραπείας τὸν τρόπον ἐδίδαξεν. Εκπλήττεται μὲν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀξιάγαστον εἶναι τὸν ἄνδρα καθ ομολογεῖ. Οὐ μὴν τῆς προτέρας ἀπηλλάγη μανίας, ἀλλ᾽ ἐπέμενε κατὰ τοῦ Μονογενοῦς λυττῶν, ἕως ὅτε βαρβαρικοῦ πυρὸς ἐγένετο παρανάλωμα, οὐδὲ ταφῆς ἴσα τοῖς οἰκέταις ἡ προσαίταις ἀξιωθείς. Ο δὲ θεῖος Αφραάτης, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ζάλῃ τὴν οἰκείαν ἔδειξεν ἀρετὴν καὶ γαλήνης γενομένης τὰ ἴσα ὁρῶν διετέλεσε. Καὶ ἄλλα δὲ μυρία εἰργάσατο θαύματα, ὧν ἑνὸς ἢ δύο μνησθήσομαι. Γυνή τις τῶν εὐπατριδῶν, ἀκολάστῳ ἀνδρὶ συνέλ κουσα τὸν τοῦ γάμου ζυγὸν, ἀφίκετο πρὸς τὴν μακά ριον ἐκεῖνον ἄνθρωπον, τὴν οἰκείαν κωκύουσα συμ φοράν. Ἔφασκε γὰρ τὸν ἄνδρα παλλακίδι προσκεί- μενον γεητική τινι μαγγανεία καταγεγοητεῦσθαι, καὶ ἀπεχθάνεσθαι πρὸς αὐτὴν γάμου νόμῳ συνεζευ γμένην. Ελεγε δὲ ταῦτα ἡ γυνὴ πρὸ τῆς αὐλ[ε]ίου θύρας ἑστῶσα. Οὕτω γὰρ εἰώθει τὴν πρὸς τὸ θῆλ ποιεῖσθαι διάλεξιν· εἴσω γὰρ τῆς θύρας οὐδεμίαν εισεδέξατο πώποτε. Τότε τοίνυν οἰκτείρας την γυναί και ποτνιωμένην, εὐχῇ τῆς γοητείας ἀμαυροί την ἐνέργειαν, καὶ ἐλαίου ληκύθιον ὑπ' αὐτῆς προσεν- χθὲν τῇ θείᾳ ἐπικλήσει καθαγιάσας, χρίσασθαι τους προσέταξε. Ταύτας ἡ γυνὴ πληρώσασα τὰς ὑποθή κας, μετέθηκεν εἰς ἑαυτὴν τὸν τοῦ ὁμοζύγου ἔρωτα, καὶ πέπεικε προαιρεῖσθαι τῆς παρανόμου κοίτης τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS tur, virumn auten reverentia prosequebatur. Cujus A virtutem etiam aliunde cognovit. Equus erat genere nobilis, et exercitatus, impe- ratori longe charissimus. Is morbo correptus mœ- rore alliciebat imperatorem : niorbus au- tein erat reddendæ urinæ difficultas. Huic curandæ advocabantur qui artem illam callebant, et cum ars cederet, angebatur imperator, lugebatque equorum curator. Qui pius cum esset, ac firma fide praeditus, media luce cum equo ad magni A. phraatis habitaculum se contulit, morboque expo sito, et fide sua indicata, orabat ut malum oratione sua depelleret. Qui nihil cunctatus, sed ad preces statim conversus, aquam ex puteo hauriri, siguoque salutaris crucis imposito, ad equum afferri jussit : quam preter morem mox bibit. Deinde oleo invoca- tione divina benedicto equi alvum inunxit, manus- que contactu inorbus abiit evestigio, et urinæ natu- ralis egestio secuta est. Lætus igitur ille cum equo ad stabulum redijt. Sub vesperam autem, qua hora stabulum visere solebat imperator, cum de more venisset, de equo percontatus est qui valeret. Et cum ille restitutam ei valetudinem respondisset, equum- que produxisset, ut valentem illum, et exsultan- tem hinnientemque et cervicem superbe attollen- tem vidit, salutis causam interrogavit. Diu autem ille tergiversatus, quod medicum prodere non aude- ret, infensum illi esse sciens eum qui sciscitabatur, verum tandem effari coactus est, curationisque modum edocuit. Obstupuit quidem imperator, ab- mirandumque prorsus virum esse confessus est : a pristina tamen insania non destitit, sed adver- sus Unſgenitum furere perstitit, quoad barbarico tandem igne consumptus, et concessa famu- lis ac mendicis sepultura privatus est. Divinus vero Apbraates et in illa tempestate virtutem suam patefecit, et reddita tranquillitate eadem præstare perseveravit aliaque innumera edidit miracula, ex quibus unum aut alterum commemorabo. C Mulier quædam stirpe illustri, viro intempe- ranti juncta matrimonio, ad beatum virum venit, D deplorans calamitatem suam. Aiebat enim pellici addictum magicis quibusdam præstigiis fuisse in- cantatum, et odio habere se legitimo conjugio ipsi copulatam. Haec autem ad atriensem januam stans mulier dicebat. Ibi enim feminas alloqui solebat, neque ullam intra januam recepit unquam. Mulie- rem ergo ejulantem miseratus, præstigiarum vim precibus repressit, et allatum ab ea vasculum olei divina invocatione sanctificans, eo virum inungi jussit. Quod illa cum fecisset, viri amorem in se Transtulit, eique persuasit ut illegitimo toro legi- timum anteponeret. Ferunt etiam, cum in regio- nem repente aliquando irruissent Iocuste, et ignis instar omnia consumerent, segetes, arbores, .

ἐπικειμένων ἐξοστρακισθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον διεκώλυσεν. Ἐκδειματωθεὶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, τοὺς μὲν ταῦτα παραινοῦντας ἀπεστρέφετο, ἐν αἰδοῖ δὲ τὸν ἄνδρα εἶχεν. Ἔμαθε δὲ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ καὶ ἑτέρωθεν. * . Β Ιππος τις τῶν εὖ πεφυκότων, καὶ φέρειν εὖ μάλα δεδιδαγμένος, ἐπέραστος ἦν λίαν τῷ βασιλεῖ. Τούτῳ πάθος τι συμβὰν ἀναρῶς διετίθει τὸν βασιλέα· ἐπεί. χετο δὲ αὐτοῦ τῶν ὑγρῶν περιττωμάτων ἡ ἔκκρισις. Πρὸς ταύτην ἐκαλοῦντο τὴν θεραπείαν οἱ ταύτην Ασκημένοι τὴν τέχνην. Πττωμένης δὲ καὶ ταύτης, Ανιᾶτο ὁ βασιλεὺς, καὶ ὠλοφύρετο ὁ τῶν ἵππων πεπρ στευμένος τὴν ἐπιμέλειαν. Εὐσεβὴς δὲ ὧν, καὶ κατὰ τὴν πίστιν ἐῤῥωμένος, μεσούσης ἡμέρας καταλαμ- βάνει σὺν τῷ ἵππῳ τοῦ μεγάλου Αφραάτου τὸ κατα γώγιον, καὶ τὸ πάθος εἰπὼν, καὶ τὴν πίστιν δηλώ σας, ἱκέτευε προσευχῇ λύσαι τὴν νόσον. Ὁ δὲ οὐδὲν μελλήσας, ἀλλὰ παραυτίκα τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, ὕδωρ ἐκέλευσεν ἐκ τοῦ φρέατος ἀνιμήσασθαι, καὶ τούτῳ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σύμβολον ἐπιθεὶς, προσφέ ρειν τῷ ἵππῳ προσέταξεν. Ο δὲ παρὰ τὸ εἰως Επιεν. Εἶτα ἔλαιον τῇ ἐπικλήσει τῇ θείᾳ πληρώσας εὐλογίας, ἐπιχρίει τὴν τοῦ ἵππου γαστέρα, καὶ τῇ ἀφῇ τῆς χειρὸς εὐθὺς ἐλύθη τὸ πάθος, καὶ παραχρήμα ἡ ἔκκρισις κατὰ φύσιν ἐγένετο. Γεγηθώς τοίνυν ὁ ἄνθρωπος, τὸν ἵππον λαβὼν, ἐπὶ τὸν ἱππῶνα ἔτρεχε. Δείλης δὲ ὀψίας (κατὰ τοῦτον γὰρ τὸν καιρὸν εἰώθε: ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν ἱππῶνα φοιτᾷν) ἧκέ τε καὶ ἤρετο ὅπως ἔχει ὁ ἵππος. Τοῦ δὲ τὴν ὑγίειαν σημάναντος, καὶ τὸν ἵππον ἐξαγαγόντος, ἐῤῥωμένον τοῦτον ιδών, καὶ γαυριώντα, καὶ χρεμετίζοντα, καὶ τὴν αὐχένα σοβαρῶς ἀνατείνοντα, τῆς ὑγιείας ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν. Ὡς δὲ πολλάκις εἰπεῖν ἀναβαλλόμενος (ἐδε δίει γὰρ ὑποδεῖξαι τὸν ἰατρὸν, δυσμενῆ τὸν ἑρόμενον ἐπιστάμενος), οψέ ποτε τἀληθὲς εἰπεῖν ἐβιάσθη, και τῆς θεραπείας τὸν τρόπον ἐδίδαξεν. Εκπλήττεται μὲν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀξιάγαστον εἶναι τὸν ἄνδρα καθ ομολογεῖ. Οὐ μὴν τῆς προτέρας ἀπηλλάγη μανίας, ἀλλ᾽ ἐπέμενε κατὰ τοῦ Μονογενοῦς λυττῶν, ἕως ὅτε βαρβαρικοῦ πυρὸς ἐγένετο παρανάλωμα, οὐδὲ ταφῆς ἴσα τοῖς οἰκέταις ἡ προσαίταις ἀξιωθείς. Ο δὲ θεῖος Αφραάτης, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ζάλῃ τὴν οἰκείαν ἔδειξεν ἀρετὴν καὶ γαλήνης γενομένης τὰ ἴσα ὁρῶν διετέλεσε. Καὶ ἄλλα δὲ μυρία εἰργάσατο θαύματα, ὧν ἑνὸς ἢ δύο μνησθήσομαι. Γυνή τις τῶν εὐπατριδῶν, ἀκολάστῳ ἀνδρὶ συνέλ κουσα τὸν τοῦ γάμου ζυγὸν, ἀφίκετο πρὸς τὴν μακά ριον ἐκεῖνον ἄνθρωπον, τὴν οἰκείαν κωκύουσα συμ φοράν. Ἔφασκε γὰρ τὸν ἄνδρα παλλακίδι προσκεί- μενον γεητική τινι μαγγανεία καταγεγοητεῦσθαι, καὶ ἀπεχθάνεσθαι πρὸς αὐτὴν γάμου νόμῳ συνεζευ γμένην. Ελεγε δὲ ταῦτα ἡ γυνὴ πρὸ τῆς αὐλ[ε]ίου θύρας ἑστῶσα. Οὕτω γὰρ εἰώθει τὴν πρὸς τὸ θῆλ ποιεῖσθαι διάλεξιν· εἴσω γὰρ τῆς θύρας οὐδεμίαν εισεδέξατο πώποτε. Τότε τοίνυν οἰκτείρας την γυναί και ποτνιωμένην, εὐχῇ τῆς γοητείας ἀμαυροί την ἐνέργειαν, καὶ ἐλαίου ληκύθιον ὑπ' αὐτῆς προσεν- χθὲν τῇ θείᾳ ἐπικλήσει καθαγιάσας, χρίσασθαι τους προσέταξε. Ταύτας ἡ γυνὴ πληρώσασα τὰς ὑποθή κας, μετέθηκεν εἰς ἑαυτὴν τὸν τοῦ ὁμοζύγου ἔρωτα, καὶ πέπεικε προαιρεῖσθαι τῆς παρανόμου κοίτης τὴν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS tur, virumn auten reverentia prosequebatur. Cujus A virtutem etiam aliunde cognovit. Equus erat genere nobilis, et exercitatus, impe- ratori longe charissimus. Is morbo correptus mœ- rore alliciebat imperatorem : niorbus au- tein erat reddendæ urinæ difficultas. Huic curandæ advocabantur qui artem illam callebant, et cum ars cederet, angebatur imperator, lugebatque equorum curator. Qui pius cum esset, ac firma fide praeditus, media luce cum equo ad magni A. phraatis habitaculum se contulit, morboque expo sito, et fide sua indicata, orabat ut malum oratione sua depelleret. Qui nihil cunctatus, sed ad preces statim conversus, aquam ex puteo hauriri, siguoque salutaris crucis imposito, ad equum afferri jussit : quam preter morem mox bibit. Deinde oleo invoca- tione divina benedicto equi alvum inunxit, manus- que contactu inorbus abiit evestigio, et urinæ natu- ralis egestio secuta est. Lætus igitur ille cum equo ad stabulum redijt. Sub vesperam autem, qua hora stabulum visere solebat imperator, cum de more venisset, de equo percontatus est qui valeret. Et cum ille restitutam ei valetudinem respondisset, equum- que produxisset, ut valentem illum, et exsultan- tem hinnientemque et cervicem superbe attollen- tem vidit, salutis causam interrogavit. Diu autem ille tergiversatus, quod medicum prodere non aude- ret, infensum illi esse sciens eum qui sciscitabatur, verum tandem effari coactus est, curationisque modum edocuit. Obstupuit quidem imperator, ab- mirandumque prorsus virum esse confessus est : a pristina tamen insania non destitit, sed adver- sus Unſgenitum furere perstitit, quoad barbarico tandem igne consumptus, et concessa famu- lis ac mendicis sepultura privatus est. Divinus vero Apbraates et in illa tempestate virtutem suam patefecit, et reddita tranquillitate eadem præstare perseveravit aliaque innumera edidit miracula, ex quibus unum aut alterum commemorabo. C Mulier quædam stirpe illustri, viro intempe- ranti juncta matrimonio, ad beatum virum venit, D deplorans calamitatem suam. Aiebat enim pellici addictum magicis quibusdam præstigiis fuisse in- cantatum, et odio habere se legitimo conjugio ipsi copulatam. Haec autem ad atriensem januam stans mulier dicebat. Ibi enim feminas alloqui solebat, neque ullam intra januam recepit unquam. Mulie- rem ergo ejulantem miseratus, præstigiarum vim precibus repressit, et allatum ab ea vasculum olei divina invocatione sanctificans, eo virum inungi jussit. Quod illa cum fecisset, viri amorem in se Transtulit, eique persuasit ut illegitimo toro legi- timum anteponeret. Ferunt etiam, cum in regio- nem repente aliquando irruissent Iocuste, et ignis instar omnia consumerent, segetes, arbores, .

ἔννομον. Φασὶ δέ ποτε καὶ ἀκρίδας ἐξαπιναίως προσ- βαλούσας τῇ γῇ, καὶ πυρὶ παραπλησίως ἅπαντα προσδαπανώσας, καὶ λήῖα, καὶ φυτά, καὶ ἕλη, καὶ ἄλση, καὶ λειμῶνας, ἧκέ τις παρ' αὐτὸν εὐσεβὴς ἀνὴρ, ἀντιβολῶν ἐπαμῦναι, ἕνα μὲν ἀγρὸν ἔχοντι, ἐκ τούτου δὲ καὶ ἑαυτὸν, καὶ γυναῖκα, καὶ παῖδας, καὶ οἰκείους τρέφοντι, καὶ πρὸς τούτοις τὴν βασιλικὴν εἰσφορὰν εἰσπραττομένῳ. Πάλιν τοίνυν ὁ τὴν Δεσπο- τικὴν φιλανθρωπίαν μιμούμενος, χόαν ὕδατος αὐτῷ προσενεχθῆναι προσέταξεν. Ως δὲ τὸν χόαν προσ- ἤνεγκεν ὁ τὴν εὐχὴν ἐπαγγέλλων, ἐπετίθει μὲν τούτῳ τὴν χεῖρα, ἱκέτευε δὲ τὸν Θεὸν δυνάμεως θείας ἐμ- φορηθῆναι τὸ νάμα. Εἶτα τὴν εὐχὴν συμπεράνας, παρηγγύησε τοῖς τοῦ χωρίου ὅροις ἐπιῤῥᾶναι τὸ ὕδωρ· πεποίηκε δὲ ὁ τοῦτο κομισάμενος ᾗ προσετά- χθη, καὶ ἀντὶ ἔρχους ἀμάχου τε καὶ ἀσύλου ταῖς Β ἀρούραις ἐκείναις ἐγένετο. Μέχρι γὰρ τῶν ὅρων ἐκείνων ἔρπουσαί τε καὶ περιπετόμενοι στρατοπέ δων δίκην αἱ ἀκρίδες, εἰς τουπίσω πάλιν ἐχώρουν, τὴν ἐπιτεθεῖσαν εὐλογίαν δειμαίνουσαι, καὶ ὥσπερ τινὶ χαλινῷ ἀγχόμεναι, καὶ ἐπὶ τὸ πρόσω χωρεῖν κωλυόμεναι. Καὶ τί δεῖ πάντα λέγειν τὰ ὑπὸ τῆς μακαρίας ἐκείνης ἐξειργασμένα ψυχῆς; Ικανὰ γὰρ καὶ ταῦτα τῆς ἐνοικούσης αὐτῷ χάριτος ἐπιδεῖξαι τὴν αἴγλην. Τούτου κἀγὼ θεατὴς ἐγενόμην, καὶ τῆς ἁγίας ἐκείνης δεξιᾶς τὴν εὐλογίαν ἐτρύγησα, μειρά- κιον μὲν ὧν ἔτι, τῇ δὲ μητρὶ κοινωνήσας τῆς πρὸς τὸν ἄνδρα πορείας. Καὶ αὐτὴν μὲν κατὰ τὸ εἰωθὸς ὑπανοίξας τὴν θύραν διαλέξεώς τε καὶ εὐλογίας †ξίωσεν· ἐμὲ δὲ εἰσδεξάμενος ἔνδον, τοῦ τῆς προσευ- χῆς μοι μετέδωκε πλούτου. Ταύτης καὶ νῦν ἀπολαύ- σαιμι, ζῇν αὐτὸν πιστεύων, καὶ τοῖς ἀγγέλοις συγ- χορεύειν, καὶ πλείονι ἢ πάλαι πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥη σίᾳ κεχρῆσθαι. Τότε μὲν γὰρ αὕτη τῷ θνητῷ τοῦ σώματος ἐμετρεῖτο, ἵνα μὴ πρόφασις ἀπονοίας ἡ πλείων γένηται παῤῥησία. Νῦν δὲ τῶν παθῶν ἀποθέμενος τὸ φορτίον, ὡς νικηφόρος ἀθλητὴς πρὸς τὸν ἀγωνοθέτην παρρησιάζεται. Οὗ χάριν καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ πρεσβείας ἱκετεύω τυχεῖν. Θ. - ΠΕΤΡΟΣ. 15. - Γαλάτας ἀκούομεν τοὺς ἐν τῇ Εὐρώπῃ τοὺς ἐσπε- ρίους· ἴσμεν δὲ τοὺς ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ, τοὺς ἐκείνων ἐκ· γένους, οι παρὰ τὴν Εὔξεινον κατωκίσθησαν Πόντον. Ἐκ τούτων ὁ μακάριος και τρὶς τοῦτο καὶ πολλάκις ἐβλάστησε Πέτρος. Ἑπτὰ δὲ, ὥς φασιν, ἐξὠδίνων έτη παρὰ τοῖ; γονεῦσι τραφείς, τὸν λοιπὸν ἅπαντα βίον ἐν τοῖς τῆς φιλοσοφίας διετέλεσεν ἄθλοις · τελευτῆσαι δὲ λέγεται ἔτη βιώσας ἐννέα καὶ ἐννενήκοντα. Τον τοίνυν δύο καὶ ἐννενήκοντα ἀγωνισάμενον ἔτη, και διὰ πάσης ἡμέρας τε καὶ νυκτός νικηφόρον όδεύ σαντα, τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε ; ποία δ' ἂν ἀρκέσει: πρὸς διήγησιν γλῶττα, τῶν ἐν μειρακίῳ καὶ παιδίῳ, καὶ ἀνδρὶ τελείῳ, καὶ πρεσβύτῃ, καὶ γέροντι πονη- θέντων κατορθωμάτων ; Τίς ἂν ἐκείνου τὸν ἱδρῶτα μετρήσειε ; τίς δ' ἂν τὰς ἐν τοσούτῳ χρόνῳ γενομένας αριθμήσεις πάλας ; ποῖος δ' ἂν ἐφίκοιτο λόγο;, ἢ τῶν ὑπ' αὐτοῦ καταβληθέντων σπερμάτων, ἢ τῶν συλ- λεγέντων δραγμάτων; Τίς οὕτως ὑψηλὸς τὴν διά νοιαν, ὡς κατιδεῖν ἀκριβῶς τὴν ἐκ τῆς καλῆς ἐμ πορίας συναθροισθεῖσαν περιουσίαν ; Οἶδα τῶν ἐκεί- νου κατεσθωμάτων τὸ πέλαγος, καὶ διὰ τοῦτο πελάζειν τῇ τῆς διηγήσεως ἱστορίᾳ δειμαίνω, ἵνα μὴ ὁ λόγος et neniora, venisse ad illum quemdam rectæ fidei bominem, et orasse ut ipsi opem ferret, agrum unicum habenti, quo se ipsum et uxorem, et liberos, et familiam aleret, ac impe- ratoriam præterea illationem penderet. Rursum ergo, qui Dominicam imitabatur benignitatem, vas aquæ afferri ad se jussit. Ubi vas attulit qui ro- gabat, manum aquæ imposnit, Deumque oravit, ut divina virtute fluentum impleret. Finita autem oratione, præcepit ut aquam per agri fines aspergeret. Paruit hono imperatis, et agris illis fuit aqua pro vallo inexpugnabili atque inviola- bili. Ad terminos enim illos usque reptantes circumi- volantesque instar exercitus locustæ, retrocede- bant hinc rursus, inditam benedictionem extime- scentes, et tanquam freno quodan inhibitæ, atque ulterius progredi vetitæ. Quid porro attinet omnia quæ a beata illa anima gesta sunt dicere, cum sufficiant ista, ut habitantem in eo gratiæ splendo- rem demonstrent? Oculis illum ipse conspexi, san- ctæque illius dexterae benedictionem percepi, cum adolescentulus adhuc matrem ad eum profectam essem comitatus. Atque illam quidem de more aperta janua colloquio et benedictione dignatus est : me vero intromissum precum suarum opibus impertiit. Quibus utinam nunc quoque fruar, qui vivere ipsum credo, et angelorum choris interesse majorique quam olim apud Deum fiducia uti. Tunc quidem mortale illam corpus metiebatur, ne arro- gantiæ occasionem redundans fiducia præberet. RELIGIOSA HISTORIA. A paludes, prata, C Nunc vero, perturbationum onere deposito, ut athleta victor apud agonothetam utitur fiducia, Quare ejus quoque intercessionem ut consequar oro. PETRUS. Gallos audimus eos qui in Europa sunt occiden - tales : novimus et eos qui sunt in Asia, ab illis oriundos, qui ad Pontum Euxinum sedes fixerunt. Ex his beatus ac ter sæpiusque beatus ortus est Petrus. " Qui septem, ut ferunt, annis apud parentes educatus, reliquam totam vitam in philosophiæ cer- taminibus consumpsit: obiisse autem dicitur, cum D vixisset annus novem et nonaginta. Eum ergo qui nonaginta et duos annos decertavit, etdies noctesque semper victor incessit, pro dignitate quis laudabit? aut quæ lingua præclaris facinoribus, quæ puer et adolescens, quæque in virili vel affecta jam ætate, aut in ultima egit senectute, commemorandis par fuerit? Quis sudores ejus dimetiatur? quis commissas tanto tempore luctas enumeret? quæ oratio vel sparsa ab eo semina, vel collectos manipulos percenseat? Quis tamalta mente præditus, ut congestas ex nobill mer- catura facultates liquido perspiciat? Sentio rerum ab eo gestarum pelagus immensum: ideoque ad earum explicandam historiam accedere pertimesco, ne un- dis obruatur oratio. Quare propter littus incedam et maris quæ continenti proxima sunt admirabor

ἔννομον. Φασὶ δέ ποτε καὶ ἀκρίδας ἐξαπιναίως προσ- βαλούσας τῇ γῇ, καὶ πυρὶ παραπλησίως ἅπαντα προσδαπανώσας, καὶ λήῖα, καὶ φυτά, καὶ ἕλη, καὶ ἄλση, καὶ λειμῶνας, ἧκέ τις παρ' αὐτὸν εὐσεβὴς ἀνὴρ, ἀντιβολῶν ἐπαμῦναι, ἕνα μὲν ἀγρὸν ἔχοντι, ἐκ τούτου δὲ καὶ ἑαυτὸν, καὶ γυναῖκα, καὶ παῖδας, καὶ οἰκείους τρέφοντι, καὶ πρὸς τούτοις τὴν βασιλικὴν εἰσφορὰν εἰσπραττομένῳ. Πάλιν τοίνυν ὁ τὴν Δεσπο- τικὴν φιλανθρωπίαν μιμούμενος, χόαν ὕδατος αὐτῷ προσενεχθῆναι προσέταξεν. Ως δὲ τὸν χόαν προσ- ἤνεγκεν ὁ τὴν εὐχὴν ἐπαγγέλλων, ἐπετίθει μὲν τούτῳ τὴν χεῖρα, ἱκέτευε δὲ τὸν Θεὸν δυνάμεως θείας ἐμ- φορηθῆναι τὸ νάμα. Εἶτα τὴν εὐχὴν συμπεράνας, παρηγγύησε τοῖς τοῦ χωρίου ὅροις ἐπιῤῥᾶναι τὸ ὕδωρ· πεποίηκε δὲ ὁ τοῦτο κομισάμενος ᾗ προσετά- χθη, καὶ ἀντὶ ἔρχους ἀμάχου τε καὶ ἀσύλου ταῖς Β ἀρούραις ἐκείναις ἐγένετο. Μέχρι γὰρ τῶν ὅρων ἐκείνων ἔρπουσαί τε καὶ περιπετόμενοι στρατοπέ δων δίκην αἱ ἀκρίδες, εἰς τουπίσω πάλιν ἐχώρουν, τὴν ἐπιτεθεῖσαν εὐλογίαν δειμαίνουσαι, καὶ ὥσπερ τινὶ χαλινῷ ἀγχόμεναι, καὶ ἐπὶ τὸ πρόσω χωρεῖν κωλυόμεναι. Καὶ τί δεῖ πάντα λέγειν τὰ ὑπὸ τῆς μακαρίας ἐκείνης ἐξειργασμένα ψυχῆς; Ικανὰ γὰρ καὶ ταῦτα τῆς ἐνοικούσης αὐτῷ χάριτος ἐπιδεῖξαι τὴν αἴγλην. Τούτου κἀγὼ θεατὴς ἐγενόμην, καὶ τῆς ἁγίας ἐκείνης δεξιᾶς τὴν εὐλογίαν ἐτρύγησα, μειρά- κιον μὲν ὧν ἔτι, τῇ δὲ μητρὶ κοινωνήσας τῆς πρὸς τὸν ἄνδρα πορείας. Καὶ αὐτὴν μὲν κατὰ τὸ εἰωθὸς ὑπανοίξας τὴν θύραν διαλέξεώς τε καὶ εὐλογίας †ξίωσεν· ἐμὲ δὲ εἰσδεξάμενος ἔνδον, τοῦ τῆς προσευ- χῆς μοι μετέδωκε πλούτου. Ταύτης καὶ νῦν ἀπολαύ- σαιμι, ζῇν αὐτὸν πιστεύων, καὶ τοῖς ἀγγέλοις συγ- χορεύειν, καὶ πλείονι ἢ πάλαι πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥη σίᾳ κεχρῆσθαι. Τότε μὲν γὰρ αὕτη τῷ θνητῷ τοῦ σώματος ἐμετρεῖτο, ἵνα μὴ πρόφασις ἀπονοίας ἡ πλείων γένηται παῤῥησία. Νῦν δὲ τῶν παθῶν ἀποθέμενος τὸ φορτίον, ὡς νικηφόρος ἀθλητὴς πρὸς τὸν ἀγωνοθέτην παρρησιάζεται. Οὗ χάριν καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ πρεσβείας ἱκετεύω τυχεῖν. Θ. - ΠΕΤΡΟΣ. 15. - Γαλάτας ἀκούομεν τοὺς ἐν τῇ Εὐρώπῃ τοὺς ἐσπε- ρίους· ἴσμεν δὲ τοὺς ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ, τοὺς ἐκείνων ἐκ· γένους, οι παρὰ τὴν Εὔξεινον κατωκίσθησαν Πόντον. Ἐκ τούτων ὁ μακάριος και τρὶς τοῦτο καὶ πολλάκις ἐβλάστησε Πέτρος. Ἑπτὰ δὲ, ὥς φασιν, ἐξὠδίνων έτη παρὰ τοῖ; γονεῦσι τραφείς, τὸν λοιπὸν ἅπαντα βίον ἐν τοῖς τῆς φιλοσοφίας διετέλεσεν ἄθλοις · τελευτῆσαι δὲ λέγεται ἔτη βιώσας ἐννέα καὶ ἐννενήκοντα. Τον τοίνυν δύο καὶ ἐννενήκοντα ἀγωνισάμενον ἔτη, και διὰ πάσης ἡμέρας τε καὶ νυκτός νικηφόρον όδεύ σαντα, τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε ; ποία δ' ἂν ἀρκέσει: πρὸς διήγησιν γλῶττα, τῶν ἐν μειρακίῳ καὶ παιδίῳ, καὶ ἀνδρὶ τελείῳ, καὶ πρεσβύτῃ, καὶ γέροντι πονη- θέντων κατορθωμάτων ; Τίς ἂν ἐκείνου τὸν ἱδρῶτα μετρήσειε ; τίς δ' ἂν τὰς ἐν τοσούτῳ χρόνῳ γενομένας αριθμήσεις πάλας ; ποῖος δ' ἂν ἐφίκοιτο λόγο;, ἢ τῶν ὑπ' αὐτοῦ καταβληθέντων σπερμάτων, ἢ τῶν συλ- λεγέντων δραγμάτων; Τίς οὕτως ὑψηλὸς τὴν διά νοιαν, ὡς κατιδεῖν ἀκριβῶς τὴν ἐκ τῆς καλῆς ἐμ πορίας συναθροισθεῖσαν περιουσίαν ; Οἶδα τῶν ἐκεί- νου κατεσθωμάτων τὸ πέλαγος, καὶ διὰ τοῦτο πελάζειν τῇ τῆς διηγήσεως ἱστορίᾳ δειμαίνω, ἵνα μὴ ὁ λόγος et neniora, venisse ad illum quemdam rectæ fidei bominem, et orasse ut ipsi opem ferret, agrum unicum habenti, quo se ipsum et uxorem, et liberos, et familiam aleret, ac impe- ratoriam præterea illationem penderet. Rursum ergo, qui Dominicam imitabatur benignitatem, vas aquæ afferri ad se jussit. Ubi vas attulit qui ro- gabat, manum aquæ imposnit, Deumque oravit, ut divina virtute fluentum impleret. Finita autem oratione, præcepit ut aquam per agri fines aspergeret. Paruit hono imperatis, et agris illis fuit aqua pro vallo inexpugnabili atque inviola- bili. Ad terminos enim illos usque reptantes circumi- volantesque instar exercitus locustæ, retrocede- bant hinc rursus, inditam benedictionem extime- scentes, et tanquam freno quodan inhibitæ, atque ulterius progredi vetitæ. Quid porro attinet omnia quæ a beata illa anima gesta sunt dicere, cum sufficiant ista, ut habitantem in eo gratiæ splendo- rem demonstrent? Oculis illum ipse conspexi, san- ctæque illius dexterae benedictionem percepi, cum adolescentulus adhuc matrem ad eum profectam essem comitatus. Atque illam quidem de more aperta janua colloquio et benedictione dignatus est : me vero intromissum precum suarum opibus impertiit. Quibus utinam nunc quoque fruar, qui vivere ipsum credo, et angelorum choris interesse majorique quam olim apud Deum fiducia uti. Tunc quidem mortale illam corpus metiebatur, ne arro- gantiæ occasionem redundans fiducia præberet. RELIGIOSA HISTORIA. A paludes, prata, C Nunc vero, perturbationum onere deposito, ut athleta victor apud agonothetam utitur fiducia, Quare ejus quoque intercessionem ut consequar oro. PETRUS. Gallos audimus eos qui in Europa sunt occiden - tales : novimus et eos qui sunt in Asia, ab illis oriundos, qui ad Pontum Euxinum sedes fixerunt. Ex his beatus ac ter sæpiusque beatus ortus est Petrus. " Qui septem, ut ferunt, annis apud parentes educatus, reliquam totam vitam in philosophiæ cer- taminibus consumpsit: obiisse autem dicitur, cum D vixisset annus novem et nonaginta. Eum ergo qui nonaginta et duos annos decertavit, etdies noctesque semper victor incessit, pro dignitate quis laudabit? aut quæ lingua præclaris facinoribus, quæ puer et adolescens, quæque in virili vel affecta jam ætate, aut in ultima egit senectute, commemorandis par fuerit? Quis sudores ejus dimetiatur? quis commissas tanto tempore luctas enumeret? quæ oratio vel sparsa ab eo semina, vel collectos manipulos percenseat? Quis tamalta mente præditus, ut congestas ex nobill mer- catura facultates liquido perspiciat? Sentio rerum ab eo gestarum pelagus immensum: ideoque ad earum explicandam historiam accedere pertimesco, ne un- dis obruatur oratio. Quare propter littus incedam et maris quæ continenti proxima sunt admirabor

Α ὑποβρύχιος γένηται. Οὗ ἕνεκεν παρὰ τὴν ἡμένα βαδιοῦμαι, καὶ τὰ παρὰ τὴν ἤπειρον τοῦ πελάγους θαυμάσομαί τε καὶ διηγήσομαι· τὸν δὲ βυθὸν κατα- λείψω τῷ κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν τὰ βάθη ἐρευνῶντι, καὶ τὰ ἀπόκρυφα γινώσκοντι. " Οὗτος τοίνυν ἐν Γαλατία τὸν πρῶτον ήθλησε χρόνον. Ἐκεῖθεν ἱστορίας είνεκα την Παλαιστίνην κατέλα. σεν, ἵνα τοὺς τὰ σωτήρια πάθη δεξαμένους θεασά μενος τόπους, ἐν αὐτοῖς τὸν σεσωκότα προσκυνήση Θεόν· οὐχ ὡς τόπῳ περιγραφόμενον (ἠπίστατο γὰρ αὐτοῦ τὸ τῆς φύσεως ἀπερίγραφον), ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐστιάσῃ τῇ θεωρίᾳ τῶν ποθουμένων, καὶ μὴ μόνον τὸ τῆς ψυχῆς ὀπτικόν, δίχα τῆς ὄψεως, τῆς πνευματικῆς διὰ τῆς πίστεως ἀπολαύῃ τρυφῆς. Πεφύκασι γάρ πως οι φιλοστόργως περί τινα δια- κείμενοι, οὐκ ἀπὸ τῆς θέας αὐτοῦ μόνης θυμηδίαν καρποῦσθαι, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἐσθήματα, καὶ ὑποδήματα, μετὰ πάσης θεωρεῖν εὐφροσύνης. Τοῦ- τον ἔχουσα τὸν ἔρωτα περὶ τὸν νυμφίον ἡ ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσμάτων φερομένη νύμφη βοᾷ λέγουσα· · Ως μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ, οὕτως ὁ ἀδελφιδοῦς μου ἀναμέσον τῶν υἱῶν. Ἐν τῇ σκιά αὐτοῦ ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα, καρπὸς αὐτοῦ γλυκύς ἐν λάρυγγί μου. » Οὐδὲν οὖν ἀπεικὸς οὐδὲ ὁ θεῖος οὗτος πεποίηκεν ἄνθρωπος, τὸν αὐτὸν περὶ τὸν νυμ φίον δεξάμενος ἔρωτα, καὶ τοῖς τῆς νύμφης χρησά- μενος ρήμασι· Τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ. Ποθήσας δὲ καθάπερ τινὰ τοῦ νυμφίου θεωρῆσαι σκιάν, τοὺς ἅπασιν ἀνθρώποις τὰς σωτηρίους πηγὰς ἀναβλύ σαντας ἐπεζήτησε τόπους. Απολαύσας τοιγαροῦν ὧν ἐπεπόθησε, κατήχθη μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν· θεασάμενος δὲ τῆς πόλεως τὸ φιλόθεον, τῆς πατρίδας τὴν ξένην προείλετο, πολίτας ἡγούμενος, οὐ τους ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς, ἀλλὰ τοὺς ὁμογνώμονας, καὶ τῆς πίστεως κοινωνούς, καὶ τὸν αὐτὸν ἐφέλχον- τας τῆς εὐσεβείας ζυγόν. Ταύτην δὲ τὴν διατριβὴν ἀγαπήσα;, οὐ σκηνὴν ἐξέτεινεν, οὐ καλύβην ἐπή- ξατο, οὐκ οἰκίσκον ἀνήγειρεν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλοτρίῳ τάφω τὸν πάντα διετέλεσε χρόνον. Υπερῷον δὲ εἶχεν οὗτος, καὶ δρύφακτόν τινα προβεβλημένον, ᾧ κλίμαξ συ νηρμοσμένη τοὺς ἀναβῆναι βουλομένους ἐδέχετο. Ἐν τούτῳ καθειργμένος ὅτι πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὕδατι μὲν ψυχρῷ χρώμενος, ἄρτον δὲ μόνον σιτού μενος, καὶ ταῦτα οὐ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ἀλλὰ μίαν μὲν ἄσιτος διαμένων, τῇ δὲ ὑστεραίᾳ τούτων αὐτῶν μεταλαγχάνων. Ἐπειδὴ δέ τις ἀφίκετο κορ βαντιῶν καὶ μεμηνώς, καὶ τῆς τοῦ πονηροῦ δαίμονες ἐνεργείας ἀνάπλεως, ἐκάθαρε μὲν αὐτὸν προσευξά μενος, καὶ τῆς διαβολικῆς ἐκείνης ήλευθέρωσε βακ- χείας. 'Απιέναι δὲ μὴ βουλόμενον, ἀλλὰ τῆς θεμα πείας ἐκείνης ἀντιδοῦναι τὴν διακονίαν καθικετεύ σαντα, σύνοιχον ἐποιήσατο. Οἶδα καὶ τοῦτον ἐγώ, καὶ τοῦ θαύματος μέμνημαι, καὶ τὸν τῆς θεραπείας ἐθεασάμην μισθὸν, καὶ τῆς περὶ ἐμοῦ γενομένης αὐτοῖς ἀκήκοα διαλέξεως. Ο μὲν γὰρ Δανιήλ Ελεγε (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα), ὡς « Τῆς καλῆς αὐτῷ δια- κονίας κοινωνήσω κἀγώ. Ὁ δὲ θεσπέσιος ἐκεῖνος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS et exponam : profundum autem illi relinquam qui juxta divinas Litteras ³ profunda scrutatur, el oc- culta cognoscit. C Hic igitur primis annis in Galatia certavit. Inde visendi studio abiit in Palæstinam, ut conspectis lo- cis in quibus salutaris passio suscepta est, Serva- torem Deum in illis adoraret, non quasi loco circumscriptum (incircumscriptam enim ejus naturam non ignorabat ), sed ut oculos etiam ipsos rei adamatæ contemplatione pasceret, nec sola mentis acies sine visu spiritualibus per fidem de- liciis frueretur. Solent nanque qui aliquem ainore prosequuntur, non ex illius tantum aspectu alfici lætitia, sed et domum, et vestes, et calcea- B menta sumina cum voluptate contemplari. Talem erga Sponsum amorem gerens in Cantico cantico- ruin memorata Sponsa clamans aiebat : • Sieut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meoª. › Nihil ergo absurdi egit vir bie divinus, qui eodem erga Spon- suim amore captus, iisdem quibus Sponsa verbis dixit, ‹ Vulnerata amore sum ³, › ac veluti sponsi umbram aliquam videre desiderans, loca inquire- bat, ex quibus salutares omnibus hominibus fontes profluxerant. Optatis itaque potitus Antio- chiam se contulit, urbisque religiosam pietatem considerans, externam · regionem patriæ antepo- suit, cives reputans, non eos qui ex eadem essent gente ac genere, sed qui ejusdem sententiæ fidei- que participes essent, et jugum idem traherent re- ligionis. Ibi autem habitare cum statuisset, non tabernaculum extendit, non tugurium ſixit, non domunculam excitavit, sed in alieno sepulcro to- tum tempus transegit. Cujus pars superior promi- nens habebat tabulatum, cui connexe scalæ aditum iis dabant, qui ascendere volebant. Hoc loco in- clusus longissimo tempore perstitit, frigidam bibens aquam, et solo pane vescens, neque id quotidie, sed die uno jejunus manens, postridie hæc sumebat. Cum ad cum furibundus quidam et insaniens, malique dæmonis œstro agitatus venisset, suis illum precibus mundavit, et ab illo diaboli furore liberavit. Sed abire nolentem, rogantemque sibi ut liberationis merce- dem suum ipsi ministerium rependere liceret, ad- misit in contubernium. Et hunc etiam ego novi, et miraculi memini, et curationis mercedem vidi, et audivi cum ipsi de me scrimonem inter se haberent. Dicebat enimı Daniel, hoc quippe illi nomen, præ- clari hujus ministerii me quoque participem futu- rum. At vir divinus, parentum erga me amorem considerans, id futurum negabat. Sæpe autem me genibus suis impositum uva passa paneque aluit. Mater enim, spiritualem ejus gratiam experta, se- wel in hebdomada benedictionem illam percipere * Cor. 11, 10. ■ Cant. 11, 3. b Cant. v, 8. D

Α ὑποβρύχιος γένηται. Οὗ ἕνεκεν παρὰ τὴν ἡμένα βαδιοῦμαι, καὶ τὰ παρὰ τὴν ἤπειρον τοῦ πελάγους θαυμάσομαί τε καὶ διηγήσομαι· τὸν δὲ βυθὸν κατα- λείψω τῷ κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν τὰ βάθη ἐρευνῶντι, καὶ τὰ ἀπόκρυφα γινώσκοντι. " Οὗτος τοίνυν ἐν Γαλατία τὸν πρῶτον ήθλησε χρόνον. Ἐκεῖθεν ἱστορίας είνεκα την Παλαιστίνην κατέλα. σεν, ἵνα τοὺς τὰ σωτήρια πάθη δεξαμένους θεασά μενος τόπους, ἐν αὐτοῖς τὸν σεσωκότα προσκυνήση Θεόν· οὐχ ὡς τόπῳ περιγραφόμενον (ἠπίστατο γὰρ αὐτοῦ τὸ τῆς φύσεως ἀπερίγραφον), ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐστιάσῃ τῇ θεωρίᾳ τῶν ποθουμένων, καὶ μὴ μόνον τὸ τῆς ψυχῆς ὀπτικόν, δίχα τῆς ὄψεως, τῆς πνευματικῆς διὰ τῆς πίστεως ἀπολαύῃ τρυφῆς. Πεφύκασι γάρ πως οι φιλοστόργως περί τινα δια- κείμενοι, οὐκ ἀπὸ τῆς θέας αὐτοῦ μόνης θυμηδίαν καρποῦσθαι, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἐσθήματα, καὶ ὑποδήματα, μετὰ πάσης θεωρεῖν εὐφροσύνης. Τοῦ- τον ἔχουσα τὸν ἔρωτα περὶ τὸν νυμφίον ἡ ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσμάτων φερομένη νύμφη βοᾷ λέγουσα· · Ως μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ, οὕτως ὁ ἀδελφιδοῦς μου ἀναμέσον τῶν υἱῶν. Ἐν τῇ σκιά αὐτοῦ ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα, καρπὸς αὐτοῦ γλυκύς ἐν λάρυγγί μου. » Οὐδὲν οὖν ἀπεικὸς οὐδὲ ὁ θεῖος οὗτος πεποίηκεν ἄνθρωπος, τὸν αὐτὸν περὶ τὸν νυμ φίον δεξάμενος ἔρωτα, καὶ τοῖς τῆς νύμφης χρησά- μενος ρήμασι· Τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ. Ποθήσας δὲ καθάπερ τινὰ τοῦ νυμφίου θεωρῆσαι σκιάν, τοὺς ἅπασιν ἀνθρώποις τὰς σωτηρίους πηγὰς ἀναβλύ σαντας ἐπεζήτησε τόπους. Απολαύσας τοιγαροῦν ὧν ἐπεπόθησε, κατήχθη μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν· θεασάμενος δὲ τῆς πόλεως τὸ φιλόθεον, τῆς πατρίδας τὴν ξένην προείλετο, πολίτας ἡγούμενος, οὐ τους ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς, ἀλλὰ τοὺς ὁμογνώμονας, καὶ τῆς πίστεως κοινωνούς, καὶ τὸν αὐτὸν ἐφέλχον- τας τῆς εὐσεβείας ζυγόν. Ταύτην δὲ τὴν διατριβὴν ἀγαπήσα;, οὐ σκηνὴν ἐξέτεινεν, οὐ καλύβην ἐπή- ξατο, οὐκ οἰκίσκον ἀνήγειρεν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλοτρίῳ τάφω τὸν πάντα διετέλεσε χρόνον. Υπερῷον δὲ εἶχεν οὗτος, καὶ δρύφακτόν τινα προβεβλημένον, ᾧ κλίμαξ συ νηρμοσμένη τοὺς ἀναβῆναι βουλομένους ἐδέχετο. Ἐν τούτῳ καθειργμένος ὅτι πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὕδατι μὲν ψυχρῷ χρώμενος, ἄρτον δὲ μόνον σιτού μενος, καὶ ταῦτα οὐ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ἀλλὰ μίαν μὲν ἄσιτος διαμένων, τῇ δὲ ὑστεραίᾳ τούτων αὐτῶν μεταλαγχάνων. Ἐπειδὴ δέ τις ἀφίκετο κορ βαντιῶν καὶ μεμηνώς, καὶ τῆς τοῦ πονηροῦ δαίμονες ἐνεργείας ἀνάπλεως, ἐκάθαρε μὲν αὐτὸν προσευξά μενος, καὶ τῆς διαβολικῆς ἐκείνης ήλευθέρωσε βακ- χείας. 'Απιέναι δὲ μὴ βουλόμενον, ἀλλὰ τῆς θεμα πείας ἐκείνης ἀντιδοῦναι τὴν διακονίαν καθικετεύ σαντα, σύνοιχον ἐποιήσατο. Οἶδα καὶ τοῦτον ἐγώ, καὶ τοῦ θαύματος μέμνημαι, καὶ τὸν τῆς θεραπείας ἐθεασάμην μισθὸν, καὶ τῆς περὶ ἐμοῦ γενομένης αὐτοῖς ἀκήκοα διαλέξεως. Ο μὲν γὰρ Δανιήλ Ελεγε (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα), ὡς « Τῆς καλῆς αὐτῷ δια- κονίας κοινωνήσω κἀγώ. Ὁ δὲ θεσπέσιος ἐκεῖνος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS et exponam : profundum autem illi relinquam qui juxta divinas Litteras ³ profunda scrutatur, el oc- culta cognoscit. C Hic igitur primis annis in Galatia certavit. Inde visendi studio abiit in Palæstinam, ut conspectis lo- cis in quibus salutaris passio suscepta est, Serva- torem Deum in illis adoraret, non quasi loco circumscriptum (incircumscriptam enim ejus naturam non ignorabat ), sed ut oculos etiam ipsos rei adamatæ contemplatione pasceret, nec sola mentis acies sine visu spiritualibus per fidem de- liciis frueretur. Solent nanque qui aliquem ainore prosequuntur, non ex illius tantum aspectu alfici lætitia, sed et domum, et vestes, et calcea- B menta sumina cum voluptate contemplari. Talem erga Sponsum amorem gerens in Cantico cantico- ruin memorata Sponsa clamans aiebat : • Sieut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meoª. › Nihil ergo absurdi egit vir bie divinus, qui eodem erga Spon- suim amore captus, iisdem quibus Sponsa verbis dixit, ‹ Vulnerata amore sum ³, › ac veluti sponsi umbram aliquam videre desiderans, loca inquire- bat, ex quibus salutares omnibus hominibus fontes profluxerant. Optatis itaque potitus Antio- chiam se contulit, urbisque religiosam pietatem considerans, externam · regionem patriæ antepo- suit, cives reputans, non eos qui ex eadem essent gente ac genere, sed qui ejusdem sententiæ fidei- que participes essent, et jugum idem traherent re- ligionis. Ibi autem habitare cum statuisset, non tabernaculum extendit, non tugurium ſixit, non domunculam excitavit, sed in alieno sepulcro to- tum tempus transegit. Cujus pars superior promi- nens habebat tabulatum, cui connexe scalæ aditum iis dabant, qui ascendere volebant. Hoc loco in- clusus longissimo tempore perstitit, frigidam bibens aquam, et solo pane vescens, neque id quotidie, sed die uno jejunus manens, postridie hæc sumebat. Cum ad cum furibundus quidam et insaniens, malique dæmonis œstro agitatus venisset, suis illum precibus mundavit, et ab illo diaboli furore liberavit. Sed abire nolentem, rogantemque sibi ut liberationis merce- dem suum ipsi ministerium rependere liceret, ad- misit in contubernium. Et hunc etiam ego novi, et miraculi memini, et curationis mercedem vidi, et audivi cum ipsi de me scrimonem inter se haberent. Dicebat enimı Daniel, hoc quippe illi nomen, præ- clari hujus ministerii me quoque participem futu- rum. At vir divinus, parentum erga me amorem considerans, id futurum negabat. Sæpe autem me genibus suis impositum uva passa paneque aluit. Mater enim, spiritualem ejus gratiam experta, se- wel in hebdomada benedictionem illam percipere * Cor. 11, 10. ■ Cant. 11, 3. b Cant. v, 8. D

Α ὑποβρύχιος γένηται. Οὗ ἕνεκεν παρὰ τὴν ἡμένα βαδιοῦμαι, καὶ τὰ παρὰ τὴν ἤπειρον τοῦ πελάγους θαυμάσομαί τε καὶ διηγήσομαι· τὸν δὲ βυθὸν κατα- λείψω τῷ κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν τὰ βάθη ἐρευνῶντι, καὶ τὰ ἀπόκρυφα γινώσκοντι. " Οὗτος τοίνυν ἐν Γαλατία τὸν πρῶτον ήθλησε χρόνον. Ἐκεῖθεν ἱστορίας είνεκα την Παλαιστίνην κατέλα. σεν, ἵνα τοὺς τὰ σωτήρια πάθη δεξαμένους θεασά μενος τόπους, ἐν αὐτοῖς τὸν σεσωκότα προσκυνήση Θεόν· οὐχ ὡς τόπῳ περιγραφόμενον (ἠπίστατο γὰρ αὐτοῦ τὸ τῆς φύσεως ἀπερίγραφον), ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐστιάσῃ τῇ θεωρίᾳ τῶν ποθουμένων, καὶ μὴ μόνον τὸ τῆς ψυχῆς ὀπτικόν, δίχα τῆς ὄψεως, τῆς πνευματικῆς διὰ τῆς πίστεως ἀπολαύῃ τρυφῆς. Πεφύκασι γάρ πως οι φιλοστόργως περί τινα δια- κείμενοι, οὐκ ἀπὸ τῆς θέας αὐτοῦ μόνης θυμηδίαν καρποῦσθαι, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἐσθήματα, καὶ ὑποδήματα, μετὰ πάσης θεωρεῖν εὐφροσύνης. Τοῦ- τον ἔχουσα τὸν ἔρωτα περὶ τὸν νυμφίον ἡ ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσμάτων φερομένη νύμφη βοᾷ λέγουσα· · Ως μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ, οὕτως ὁ ἀδελφιδοῦς μου ἀναμέσον τῶν υἱῶν. Ἐν τῇ σκιά αὐτοῦ ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα, καρπὸς αὐτοῦ γλυκύς ἐν λάρυγγί μου. » Οὐδὲν οὖν ἀπεικὸς οὐδὲ ὁ θεῖος οὗτος πεποίηκεν ἄνθρωπος, τὸν αὐτὸν περὶ τὸν νυμ φίον δεξάμενος ἔρωτα, καὶ τοῖς τῆς νύμφης χρησά- μενος ρήμασι· Τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ. Ποθήσας δὲ καθάπερ τινὰ τοῦ νυμφίου θεωρῆσαι σκιάν, τοὺς ἅπασιν ἀνθρώποις τὰς σωτηρίους πηγὰς ἀναβλύ σαντας ἐπεζήτησε τόπους. Απολαύσας τοιγαροῦν ὧν ἐπεπόθησε, κατήχθη μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν· θεασάμενος δὲ τῆς πόλεως τὸ φιλόθεον, τῆς πατρίδας τὴν ξένην προείλετο, πολίτας ἡγούμενος, οὐ τους ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς, ἀλλὰ τοὺς ὁμογνώμονας, καὶ τῆς πίστεως κοινωνούς, καὶ τὸν αὐτὸν ἐφέλχον- τας τῆς εὐσεβείας ζυγόν. Ταύτην δὲ τὴν διατριβὴν ἀγαπήσα;, οὐ σκηνὴν ἐξέτεινεν, οὐ καλύβην ἐπή- ξατο, οὐκ οἰκίσκον ἀνήγειρεν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλοτρίῳ τάφω τὸν πάντα διετέλεσε χρόνον. Υπερῷον δὲ εἶχεν οὗτος, καὶ δρύφακτόν τινα προβεβλημένον, ᾧ κλίμαξ συ νηρμοσμένη τοὺς ἀναβῆναι βουλομένους ἐδέχετο. Ἐν τούτῳ καθειργμένος ὅτι πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὕδατι μὲν ψυχρῷ χρώμενος, ἄρτον δὲ μόνον σιτού μενος, καὶ ταῦτα οὐ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ἀλλὰ μίαν μὲν ἄσιτος διαμένων, τῇ δὲ ὑστεραίᾳ τούτων αὐτῶν μεταλαγχάνων. Ἐπειδὴ δέ τις ἀφίκετο κορ βαντιῶν καὶ μεμηνώς, καὶ τῆς τοῦ πονηροῦ δαίμονες ἐνεργείας ἀνάπλεως, ἐκάθαρε μὲν αὐτὸν προσευξά μενος, καὶ τῆς διαβολικῆς ἐκείνης ήλευθέρωσε βακ- χείας. 'Απιέναι δὲ μὴ βουλόμενον, ἀλλὰ τῆς θεμα πείας ἐκείνης ἀντιδοῦναι τὴν διακονίαν καθικετεύ σαντα, σύνοιχον ἐποιήσατο. Οἶδα καὶ τοῦτον ἐγώ, καὶ τοῦ θαύματος μέμνημαι, καὶ τὸν τῆς θεραπείας ἐθεασάμην μισθὸν, καὶ τῆς περὶ ἐμοῦ γενομένης αὐτοῖς ἀκήκοα διαλέξεως. Ο μὲν γὰρ Δανιήλ Ελεγε (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα), ὡς « Τῆς καλῆς αὐτῷ δια- κονίας κοινωνήσω κἀγώ. Ὁ δὲ θεσπέσιος ἐκεῖνος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS et exponam : profundum autem illi relinquam qui juxta divinas Litteras ³ profunda scrutatur, el oc- culta cognoscit. C Hic igitur primis annis in Galatia certavit. Inde visendi studio abiit in Palæstinam, ut conspectis lo- cis in quibus salutaris passio suscepta est, Serva- torem Deum in illis adoraret, non quasi loco circumscriptum (incircumscriptam enim ejus naturam non ignorabat ), sed ut oculos etiam ipsos rei adamatæ contemplatione pasceret, nec sola mentis acies sine visu spiritualibus per fidem de- liciis frueretur. Solent nanque qui aliquem ainore prosequuntur, non ex illius tantum aspectu alfici lætitia, sed et domum, et vestes, et calcea- B menta sumina cum voluptate contemplari. Talem erga Sponsum amorem gerens in Cantico cantico- ruin memorata Sponsa clamans aiebat : • Sieut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meoª. › Nihil ergo absurdi egit vir bie divinus, qui eodem erga Spon- suim amore captus, iisdem quibus Sponsa verbis dixit, ‹ Vulnerata amore sum ³, › ac veluti sponsi umbram aliquam videre desiderans, loca inquire- bat, ex quibus salutares omnibus hominibus fontes profluxerant. Optatis itaque potitus Antio- chiam se contulit, urbisque religiosam pietatem considerans, externam · regionem patriæ antepo- suit, cives reputans, non eos qui ex eadem essent gente ac genere, sed qui ejusdem sententiæ fidei- que participes essent, et jugum idem traherent re- ligionis. Ibi autem habitare cum statuisset, non tabernaculum extendit, non tugurium ſixit, non domunculam excitavit, sed in alieno sepulcro to- tum tempus transegit. Cujus pars superior promi- nens habebat tabulatum, cui connexe scalæ aditum iis dabant, qui ascendere volebant. Hoc loco in- clusus longissimo tempore perstitit, frigidam bibens aquam, et solo pane vescens, neque id quotidie, sed die uno jejunus manens, postridie hæc sumebat. Cum ad cum furibundus quidam et insaniens, malique dæmonis œstro agitatus venisset, suis illum precibus mundavit, et ab illo diaboli furore liberavit. Sed abire nolentem, rogantemque sibi ut liberationis merce- dem suum ipsi ministerium rependere liceret, ad- misit in contubernium. Et hunc etiam ego novi, et miraculi memini, et curationis mercedem vidi, et audivi cum ipsi de me scrimonem inter se haberent. Dicebat enimı Daniel, hoc quippe illi nomen, præ- clari hujus ministerii me quoque participem futu- rum. At vir divinus, parentum erga me amorem considerans, id futurum negabat. Sæpe autem me genibus suis impositum uva passa paneque aluit. Mater enim, spiritualem ejus gratiam experta, se- wel in hebdomada benedictionem illam percipere * Cor. 11, 10. ■ Cant. 11, 3. b Cant. v, 8. D

Α ὑποβρύχιος γένηται. Οὗ ἕνεκεν παρὰ τὴν ἡμένα βαδιοῦμαι, καὶ τὰ παρὰ τὴν ἤπειρον τοῦ πελάγους θαυμάσομαί τε καὶ διηγήσομαι· τὸν δὲ βυθὸν κατα- λείψω τῷ κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν τὰ βάθη ἐρευνῶντι, καὶ τὰ ἀπόκρυφα γινώσκοντι. " Οὗτος τοίνυν ἐν Γαλατία τὸν πρῶτον ήθλησε χρόνον. Ἐκεῖθεν ἱστορίας είνεκα την Παλαιστίνην κατέλα. σεν, ἵνα τοὺς τὰ σωτήρια πάθη δεξαμένους θεασά μενος τόπους, ἐν αὐτοῖς τὸν σεσωκότα προσκυνήση Θεόν· οὐχ ὡς τόπῳ περιγραφόμενον (ἠπίστατο γὰρ αὐτοῦ τὸ τῆς φύσεως ἀπερίγραφον), ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐστιάσῃ τῇ θεωρίᾳ τῶν ποθουμένων, καὶ μὴ μόνον τὸ τῆς ψυχῆς ὀπτικόν, δίχα τῆς ὄψεως, τῆς πνευματικῆς διὰ τῆς πίστεως ἀπολαύῃ τρυφῆς. Πεφύκασι γάρ πως οι φιλοστόργως περί τινα δια- κείμενοι, οὐκ ἀπὸ τῆς θέας αὐτοῦ μόνης θυμηδίαν καρποῦσθαι, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἐσθήματα, καὶ ὑποδήματα, μετὰ πάσης θεωρεῖν εὐφροσύνης. Τοῦ- τον ἔχουσα τὸν ἔρωτα περὶ τὸν νυμφίον ἡ ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσμάτων φερομένη νύμφη βοᾷ λέγουσα· · Ως μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ, οὕτως ὁ ἀδελφιδοῦς μου ἀναμέσον τῶν υἱῶν. Ἐν τῇ σκιά αὐτοῦ ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα, καρπὸς αὐτοῦ γλυκύς ἐν λάρυγγί μου. » Οὐδὲν οὖν ἀπεικὸς οὐδὲ ὁ θεῖος οὗτος πεποίηκεν ἄνθρωπος, τὸν αὐτὸν περὶ τὸν νυμ φίον δεξάμενος ἔρωτα, καὶ τοῖς τῆς νύμφης χρησά- μενος ρήμασι· Τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ. Ποθήσας δὲ καθάπερ τινὰ τοῦ νυμφίου θεωρῆσαι σκιάν, τοὺς ἅπασιν ἀνθρώποις τὰς σωτηρίους πηγὰς ἀναβλύ σαντας ἐπεζήτησε τόπους. Απολαύσας τοιγαροῦν ὧν ἐπεπόθησε, κατήχθη μὲν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν· θεασάμενος δὲ τῆς πόλεως τὸ φιλόθεον, τῆς πατρίδας τὴν ξένην προείλετο, πολίτας ἡγούμενος, οὐ τους ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς, ἀλλὰ τοὺς ὁμογνώμονας, καὶ τῆς πίστεως κοινωνούς, καὶ τὸν αὐτὸν ἐφέλχον- τας τῆς εὐσεβείας ζυγόν. Ταύτην δὲ τὴν διατριβὴν ἀγαπήσα;, οὐ σκηνὴν ἐξέτεινεν, οὐ καλύβην ἐπή- ξατο, οὐκ οἰκίσκον ἀνήγειρεν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλοτρίῳ τάφω τὸν πάντα διετέλεσε χρόνον. Υπερῷον δὲ εἶχεν οὗτος, καὶ δρύφακτόν τινα προβεβλημένον, ᾧ κλίμαξ συ νηρμοσμένη τοὺς ἀναβῆναι βουλομένους ἐδέχετο. Ἐν τούτῳ καθειργμένος ὅτι πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὕδατι μὲν ψυχρῷ χρώμενος, ἄρτον δὲ μόνον σιτού μενος, καὶ ταῦτα οὐ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ἀλλὰ μίαν μὲν ἄσιτος διαμένων, τῇ δὲ ὑστεραίᾳ τούτων αὐτῶν μεταλαγχάνων. Ἐπειδὴ δέ τις ἀφίκετο κορ βαντιῶν καὶ μεμηνώς, καὶ τῆς τοῦ πονηροῦ δαίμονες ἐνεργείας ἀνάπλεως, ἐκάθαρε μὲν αὐτὸν προσευξά μενος, καὶ τῆς διαβολικῆς ἐκείνης ήλευθέρωσε βακ- χείας. 'Απιέναι δὲ μὴ βουλόμενον, ἀλλὰ τῆς θεμα πείας ἐκείνης ἀντιδοῦναι τὴν διακονίαν καθικετεύ σαντα, σύνοιχον ἐποιήσατο. Οἶδα καὶ τοῦτον ἐγώ, καὶ τοῦ θαύματος μέμνημαι, καὶ τὸν τῆς θεραπείας ἐθεασάμην μισθὸν, καὶ τῆς περὶ ἐμοῦ γενομένης αὐτοῖς ἀκήκοα διαλέξεως. Ο μὲν γὰρ Δανιήλ Ελεγε (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα), ὡς « Τῆς καλῆς αὐτῷ δια- κονίας κοινωνήσω κἀγώ. Ὁ δὲ θεσπέσιος ἐκεῖνος THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS et exponam : profundum autem illi relinquam qui juxta divinas Litteras ³ profunda scrutatur, el oc- culta cognoscit. C Hic igitur primis annis in Galatia certavit. Inde visendi studio abiit in Palæstinam, ut conspectis lo- cis in quibus salutaris passio suscepta est, Serva- torem Deum in illis adoraret, non quasi loco circumscriptum (incircumscriptam enim ejus naturam non ignorabat ), sed ut oculos etiam ipsos rei adamatæ contemplatione pasceret, nec sola mentis acies sine visu spiritualibus per fidem de- liciis frueretur. Solent nanque qui aliquem ainore prosequuntur, non ex illius tantum aspectu alfici lætitia, sed et domum, et vestes, et calcea- B menta sumina cum voluptate contemplari. Talem erga Sponsum amorem gerens in Cantico cantico- ruin memorata Sponsa clamans aiebat : • Sieut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meoª. › Nihil ergo absurdi egit vir bie divinus, qui eodem erga Spon- suim amore captus, iisdem quibus Sponsa verbis dixit, ‹ Vulnerata amore sum ³, › ac veluti sponsi umbram aliquam videre desiderans, loca inquire- bat, ex quibus salutares omnibus hominibus fontes profluxerant. Optatis itaque potitus Antio- chiam se contulit, urbisque religiosam pietatem considerans, externam · regionem patriæ antepo- suit, cives reputans, non eos qui ex eadem essent gente ac genere, sed qui ejusdem sententiæ fidei- que participes essent, et jugum idem traherent re- ligionis. Ibi autem habitare cum statuisset, non tabernaculum extendit, non tugurium ſixit, non domunculam excitavit, sed in alieno sepulcro to- tum tempus transegit. Cujus pars superior promi- nens habebat tabulatum, cui connexe scalæ aditum iis dabant, qui ascendere volebant. Hoc loco in- clusus longissimo tempore perstitit, frigidam bibens aquam, et solo pane vescens, neque id quotidie, sed die uno jejunus manens, postridie hæc sumebat. Cum ad cum furibundus quidam et insaniens, malique dæmonis œstro agitatus venisset, suis illum precibus mundavit, et ab illo diaboli furore liberavit. Sed abire nolentem, rogantemque sibi ut liberationis merce- dem suum ipsi ministerium rependere liceret, ad- misit in contubernium. Et hunc etiam ego novi, et miraculi memini, et curationis mercedem vidi, et audivi cum ipsi de me scrimonem inter se haberent. Dicebat enimı Daniel, hoc quippe illi nomen, præ- clari hujus ministerii me quoque participem futu- rum. At vir divinus, parentum erga me amorem considerans, id futurum negabat. Sæpe autem me genibus suis impositum uva passa paneque aluit. Mater enim, spiritualem ejus gratiam experta, se- wel in hebdomada benedictionem illam percipere * Cor. 11, 10. ■ Cant. 11, 3. b Cant. v, 8. D

ἀνὴρ οὐ συνωμολόγει τοῦτο γενέσθαι, τὸ περὶ ἐμὲ τῶν γεγεννηκότων λογιζόμενος φίλτρον. Πολλάκις δέ με τοῖς γόνασιν ἐπικαθίσας, σταφυλῇ με καὶ ἄρτῳ διέθρεψε. Πεῖραν γὰρ αὐτοῦ τῆς πνευματικῆς χάρι της ἡ μήτηρ δεξαμένη, ἅπαξ με τῆς ἑβδομάδος ἑκά- στης τρυγᾶν ἐκείνην τὴν εὐλογίαν ἐκέλευε. Γέγονε δὲ αὐτῇ γνώριμος ἐξ αἰτίας τοιάσδε· Πάθος αὐτῇ θατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν ἐπισκήψαν, κρεῖττον ἐφάνη Ιατρικῆς ἐπιστήμης· οὐδὲν γὰρ ἦν, ἢ τοῖς παλαιοῖς συγγεγραμμένον, ἢ τοῖς ὕστερον γενομένοις ἐξευρη- μένον, μὴ προσηνέχθη τῇ νήσῳ. Ἐπειδὴ δὲ ἤλεγ ξεν ἅπαντα, καὶ ἐδίδαξεν οὐδεμίαν ὄνησιν ἔχοντα, ἧκέ τις τῶν συνήθων τὸν θεῖον ἄνδρα μηνύουσα, καὶ τὸ γεγενημένον ὑπ' αὐτοῦ διδάσκουσα θαῦμα. Τὴν γὰρ ὁμόζυγα ἔλεγε τοῦ τηνικάδε τῆς "Εω κατέχον- τος τὰ πηδάλια (Περγάμιος δὲ ἦν οὗτος), τῷ παθήματι τῷδε περιπεσοῦσαν, Ιάσασθαι αὐτὸν εὐχῇ καὶ σφρα γίδι χρησάμενον. Ηκουσεν ἡ μήτηρ, καὶ παραυ- τίκα πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἔδραμε. Περικείμενα δὲ εἶχεν ἔρματα, και περιδέραια, καὶ τἆλλα χρυσία, καὶ τὴν ποικίλην ἐσθῆτα τὴν ἐκ σηρικῶν νημάτων ὑφασμένην. Οὐδέπω γὰρ τῆς ἀρετῆς τῆς τελειοτέρας ἐγεύετο· ἦνθει δὲ καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τοῦ τῆς νεό τητος ἠνείχετο κόσμου. Η θεσπεσία τοίνυν κεφαλή τὰ τοιαῦτα θεασαμένη, τῆς φιλοκοσμίας πρότερον τὴν ἀῤῥωστίαν ἰάσατο, τοιοῖσδε λόγοις χρησάμε- νος· « Είπέ μοι, ἔφη, τέκνον (τῇ γὰρ αὐτοῦ χρή- σομαι φωνῇ, καὶ οὐκ ἀμείψω τῆς ἁγίας ἐκείνης γλώττης τὸ πρόσρημα), εἴ τις ζωγράφος, εὖ μάλα τὴν τέχνην ἡσκημένος, εἰκόνα τινὰ γράψειεν, ὡς νόμος ὑπαγορεύει τῆς τέχνης, καὶ ταύτην προθείη τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν· ἀφικόμενος δέ τις ἕτερος, ἐκείνην μὲν τὴν τέχνην οὐκ ἀκριβῶς ἐπιστάμενος, σχεδιάζων δὲ πρὸς τὸ δοκοῦν ὁ ἀναγράψαι θελήσειεν εἶτα μεμψάμενος τῇ τεχνικῇ ἐκείνῃ ζωγραφία, προσ- θείη μὲν ταῖς ὄφρύσι καὶ ταῖς βλεφαρίσι μακροτέ ρας γραμμές, λευκότερον δὲ τὸ πρόσωπον ἀποφήνειε, καὶ ταῖς παρειαῖς τοῦ ἐρυθροῦ χρώματος ἐπεμβάλοι, οὐ σοι δοκεῖ τὸν πρότερον εἰκότως ἀγανακτῆσαι ζω- γράφων, ὡς τῆς τέχνης αὐτῷ λίαν ὑφρισμένης, καὶ προσθήκας ὧν οὐκ ἐδεῖτο ὑπὸ ἀμαθοῦς δεξιᾶς δεξα- μένης ; Οὐκοῦν, ἔφη, καὶ τὸν τῶν ἁπάντων Δημιουρ- γὸν, καὶ τῆς ἡμετέρας φύσεως Πλάστην τε καὶ Ζω- γράφον ἀγανακτεῖν πιστεύετε, ὅτι τῆς ἀῤῥήτου σου φίας ἐκείνης ἀμαθίαν κατηγορείτε. Οὐ γὰρ ἂν τὸ ἐρυθρὸν, καὶ λευκὸν, καὶ μέλαν ἐπεχέατε χρῶμα, εἰ μὴ ἐνδεῖν ὑμῖν ταύτης ἐνομίζετε τῆς προσθήκης δεῖσθαι δὲ τούτων ὑπολαμβάνουσαι τὸ σῶμα, ἀσθέ νειαν καταψηφίζεσθε του ποιητοῦ. Προσήκει δὲ εἰ- δέναι, ὅτι σύμμετρον ἔχει τῇ βουλήσει τὴν δύναμιν. • Πάντα γάρ, ᾗ φησιν ὁ Δαβίδ, ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύ ριος ἐποίησε· κ τὸ δὲ συνοῖσον ἅπασι προμηθούμε νος, ὅτα λωβᾶται οὐ δίδωσι. Μή τοίνυν διαφθείρετε τοῦ Θεοῦ τὴν εἰκόνα, μηδὲ πειρᾶσθε προστιθέναι· ἅπερ ὁ σοφὸς οὐκ ἔδωκε, μηδὲ τὸ νόθον τοῦτο ἐπι- νοεῖτε κάλλος, ὁ καὶ ταῖς σωφρονούσαις λυμαίνεται τοῖς ὁρῶσιν ἐπιβουλεῦον. » "Ηκουσε τούτων ἡ πάντα • Β RELIGIOSA HISTORIA. A me jubebat. Ejus porro notitiam hac occasione Psal. cviti, 3. adepta est: Laborabat illi after oculorum morbo ejusmodi, cui cedere ars medica videbatur. Nihil enim erat, vel conscriptum ab antiquis, vel a re- centioribus inventum, quod huic curando admotum non fuisset. Postquam autem omnia revicit, et opein nullam afferre docuit, indicavit illum accedens mulier quædam e domesticis, factique ab eo mira- culi mentionem fecit. Aiebat enim uxorem illius qui tunc regebat Orientem, Pergamius autem is erat, cum eodem morbo premeretur ab eo curatain fuisse precibus et crucis signaculo. Audivit mater, confestimque ad divinum hominem se contulit. Ha- bebat autem illa circa se et inaures, et monilia et alia ex auro, et vestem variam ex sericis filis con- textam. Nondum enim perfectiorem ¡virtuteṁ degustarat, et flos erat ætatis, juventutis- que ornatu delectabatur. Divinum ergo caput hæc intuens, nimiæ elegantiæ primum egritudinem sa- navit, in hunc illam modum alloquens : « Dic mihi, inquit, flia ( ipsa enim ejus verba proferam, et sanctæ illius linguæ allocutionem non immutabo), si quis pictor artis suæ peritissimus, imaginem aliquam ex artis legibus accurate depingat, et lanc videre volentibus spectandam proponat : veniatque alius quispiam in arte rudis, ad libidinem ea lin- gens quæ pingere voluerit : deinde artifciosam il- lam picturam reprehendens, superciliis et ciliis lineas addat longiores, et candidiorem vultum reddat, et rubrum genis colorem inducat, an prio C rem pictorem putas non succensurum, tanquam arti suæ gravi facta injuria, et additamentis quibns opus non erat ab indocta manu impositis ? Ergo, inquit, Conditorem quoque omnium, naturæque no- stræ Figulum et Pictorem, indignari credite, quod im- mensam illam sapientiam imperitiæ arguitis. Neque enim rubeum, et album, et nigrum colorem infunde- relis, nisi hoc additamento egere vos putaretis. Egere autem his corpus dum creditis, imbecillitatis damna- tis auctorem. Atqui sciendum est, voluntati parem illum habere potestatem. Omnia enim, inquit ‹ › David, « quæcunque voluit fecit c : » sed omnium utili- tati consulens ea non dat quæ damnum afferunt. Quare imaginem Dei ne corrumpatis, neque adji- D cere conemini quæ sapienter non dedit, neque adulterinam excogitetis pulchritudinem, quæ et pudicas labefacit, videntibus tendens insi- dias. Audiit hæc femina longe optima, Petrique reti mox capta est. Nam et hic quoque cognomi- nis sui exemplo piscabatur, pedibusque ejus advo- luta et obtestans, sanitatem oculo restitui rogabat. At ille hominem se dicebat esse, atque eadem cum ipsa præditum natura : grave præterea peccatorum onus sustinere, eamque ob causam sine fiducia apud Deum esse. Cumque lugeret mater et obsecra- ret, nec ipsum relicturam se affirmaret nisi sani- tatem obtineret, Deum horum curatorem esse dixit, .

ἀνὴρ οὐ συνωμολόγει τοῦτο γενέσθαι, τὸ περὶ ἐμὲ τῶν γεγεννηκότων λογιζόμενος φίλτρον. Πολλάκις δέ με τοῖς γόνασιν ἐπικαθίσας, σταφυλῇ με καὶ ἄρτῳ διέθρεψε. Πεῖραν γὰρ αὐτοῦ τῆς πνευματικῆς χάρι της ἡ μήτηρ δεξαμένη, ἅπαξ με τῆς ἑβδομάδος ἑκά- στης τρυγᾶν ἐκείνην τὴν εὐλογίαν ἐκέλευε. Γέγονε δὲ αὐτῇ γνώριμος ἐξ αἰτίας τοιάσδε· Πάθος αὐτῇ θατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν ἐπισκήψαν, κρεῖττον ἐφάνη Ιατρικῆς ἐπιστήμης· οὐδὲν γὰρ ἦν, ἢ τοῖς παλαιοῖς συγγεγραμμένον, ἢ τοῖς ὕστερον γενομένοις ἐξευρη- μένον, μὴ προσηνέχθη τῇ νήσῳ. Ἐπειδὴ δὲ ἤλεγ ξεν ἅπαντα, καὶ ἐδίδαξεν οὐδεμίαν ὄνησιν ἔχοντα, ἧκέ τις τῶν συνήθων τὸν θεῖον ἄνδρα μηνύουσα, καὶ τὸ γεγενημένον ὑπ' αὐτοῦ διδάσκουσα θαῦμα. Τὴν γὰρ ὁμόζυγα ἔλεγε τοῦ τηνικάδε τῆς "Εω κατέχον- τος τὰ πηδάλια (Περγάμιος δὲ ἦν οὗτος), τῷ παθήματι τῷδε περιπεσοῦσαν, Ιάσασθαι αὐτὸν εὐχῇ καὶ σφρα γίδι χρησάμενον. Ηκουσεν ἡ μήτηρ, καὶ παραυ- τίκα πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἔδραμε. Περικείμενα δὲ εἶχεν ἔρματα, και περιδέραια, καὶ τἆλλα χρυσία, καὶ τὴν ποικίλην ἐσθῆτα τὴν ἐκ σηρικῶν νημάτων ὑφασμένην. Οὐδέπω γὰρ τῆς ἀρετῆς τῆς τελειοτέρας ἐγεύετο· ἦνθει δὲ καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τοῦ τῆς νεό τητος ἠνείχετο κόσμου. Η θεσπεσία τοίνυν κεφαλή τὰ τοιαῦτα θεασαμένη, τῆς φιλοκοσμίας πρότερον τὴν ἀῤῥωστίαν ἰάσατο, τοιοῖσδε λόγοις χρησάμε- νος· « Είπέ μοι, ἔφη, τέκνον (τῇ γὰρ αὐτοῦ χρή- σομαι φωνῇ, καὶ οὐκ ἀμείψω τῆς ἁγίας ἐκείνης γλώττης τὸ πρόσρημα), εἴ τις ζωγράφος, εὖ μάλα τὴν τέχνην ἡσκημένος, εἰκόνα τινὰ γράψειεν, ὡς νόμος ὑπαγορεύει τῆς τέχνης, καὶ ταύτην προθείη τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν· ἀφικόμενος δέ τις ἕτερος, ἐκείνην μὲν τὴν τέχνην οὐκ ἀκριβῶς ἐπιστάμενος, σχεδιάζων δὲ πρὸς τὸ δοκοῦν ὁ ἀναγράψαι θελήσειεν εἶτα μεμψάμενος τῇ τεχνικῇ ἐκείνῃ ζωγραφία, προσ- θείη μὲν ταῖς ὄφρύσι καὶ ταῖς βλεφαρίσι μακροτέ ρας γραμμές, λευκότερον δὲ τὸ πρόσωπον ἀποφήνειε, καὶ ταῖς παρειαῖς τοῦ ἐρυθροῦ χρώματος ἐπεμβάλοι, οὐ σοι δοκεῖ τὸν πρότερον εἰκότως ἀγανακτῆσαι ζω- γράφων, ὡς τῆς τέχνης αὐτῷ λίαν ὑφρισμένης, καὶ προσθήκας ὧν οὐκ ἐδεῖτο ὑπὸ ἀμαθοῦς δεξιᾶς δεξα- μένης ; Οὐκοῦν, ἔφη, καὶ τὸν τῶν ἁπάντων Δημιουρ- γὸν, καὶ τῆς ἡμετέρας φύσεως Πλάστην τε καὶ Ζω- γράφον ἀγανακτεῖν πιστεύετε, ὅτι τῆς ἀῤῥήτου σου φίας ἐκείνης ἀμαθίαν κατηγορείτε. Οὐ γὰρ ἂν τὸ ἐρυθρὸν, καὶ λευκὸν, καὶ μέλαν ἐπεχέατε χρῶμα, εἰ μὴ ἐνδεῖν ὑμῖν ταύτης ἐνομίζετε τῆς προσθήκης δεῖσθαι δὲ τούτων ὑπολαμβάνουσαι τὸ σῶμα, ἀσθέ νειαν καταψηφίζεσθε του ποιητοῦ. Προσήκει δὲ εἰ- δέναι, ὅτι σύμμετρον ἔχει τῇ βουλήσει τὴν δύναμιν. • Πάντα γάρ, ᾗ φησιν ὁ Δαβίδ, ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύ ριος ἐποίησε· κ τὸ δὲ συνοῖσον ἅπασι προμηθούμε νος, ὅτα λωβᾶται οὐ δίδωσι. Μή τοίνυν διαφθείρετε τοῦ Θεοῦ τὴν εἰκόνα, μηδὲ πειρᾶσθε προστιθέναι· ἅπερ ὁ σοφὸς οὐκ ἔδωκε, μηδὲ τὸ νόθον τοῦτο ἐπι- νοεῖτε κάλλος, ὁ καὶ ταῖς σωφρονούσαις λυμαίνεται τοῖς ὁρῶσιν ἐπιβουλεῦον. » "Ηκουσε τούτων ἡ πάντα • Β RELIGIOSA HISTORIA. A me jubebat. Ejus porro notitiam hac occasione Psal. cviti, 3. adepta est: Laborabat illi after oculorum morbo ejusmodi, cui cedere ars medica videbatur. Nihil enim erat, vel conscriptum ab antiquis, vel a re- centioribus inventum, quod huic curando admotum non fuisset. Postquam autem omnia revicit, et opein nullam afferre docuit, indicavit illum accedens mulier quædam e domesticis, factique ab eo mira- culi mentionem fecit. Aiebat enim uxorem illius qui tunc regebat Orientem, Pergamius autem is erat, cum eodem morbo premeretur ab eo curatain fuisse precibus et crucis signaculo. Audivit mater, confestimque ad divinum hominem se contulit. Ha- bebat autem illa circa se et inaures, et monilia et alia ex auro, et vestem variam ex sericis filis con- textam. Nondum enim perfectiorem ¡virtuteṁ degustarat, et flos erat ætatis, juventutis- que ornatu delectabatur. Divinum ergo caput hæc intuens, nimiæ elegantiæ primum egritudinem sa- navit, in hunc illam modum alloquens : « Dic mihi, inquit, flia ( ipsa enim ejus verba proferam, et sanctæ illius linguæ allocutionem non immutabo), si quis pictor artis suæ peritissimus, imaginem aliquam ex artis legibus accurate depingat, et lanc videre volentibus spectandam proponat : veniatque alius quispiam in arte rudis, ad libidinem ea lin- gens quæ pingere voluerit : deinde artifciosam il- lam picturam reprehendens, superciliis et ciliis lineas addat longiores, et candidiorem vultum reddat, et rubrum genis colorem inducat, an prio C rem pictorem putas non succensurum, tanquam arti suæ gravi facta injuria, et additamentis quibns opus non erat ab indocta manu impositis ? Ergo, inquit, Conditorem quoque omnium, naturæque no- stræ Figulum et Pictorem, indignari credite, quod im- mensam illam sapientiam imperitiæ arguitis. Neque enim rubeum, et album, et nigrum colorem infunde- relis, nisi hoc additamento egere vos putaretis. Egere autem his corpus dum creditis, imbecillitatis damna- tis auctorem. Atqui sciendum est, voluntati parem illum habere potestatem. Omnia enim, inquit ‹ › David, « quæcunque voluit fecit c : » sed omnium utili- tati consulens ea non dat quæ damnum afferunt. Quare imaginem Dei ne corrumpatis, neque adji- D cere conemini quæ sapienter non dedit, neque adulterinam excogitetis pulchritudinem, quæ et pudicas labefacit, videntibus tendens insi- dias. Audiit hæc femina longe optima, Petrique reti mox capta est. Nam et hic quoque cognomi- nis sui exemplo piscabatur, pedibusque ejus advo- luta et obtestans, sanitatem oculo restitui rogabat. At ille hominem se dicebat esse, atque eadem cum ipsa præditum natura : grave præterea peccatorum onus sustinere, eamque ob causam sine fiducia apud Deum esse. Cumque lugeret mater et obsecra- ret, nec ipsum relicturam se affirmaret nisi sani- tatem obtineret, Deum horum curatorem esse dixit, .

ἀνὴρ οὐ συνωμολόγει τοῦτο γενέσθαι, τὸ περὶ ἐμὲ τῶν γεγεννηκότων λογιζόμενος φίλτρον. Πολλάκις δέ με τοῖς γόνασιν ἐπικαθίσας, σταφυλῇ με καὶ ἄρτῳ διέθρεψε. Πεῖραν γὰρ αὐτοῦ τῆς πνευματικῆς χάρι της ἡ μήτηρ δεξαμένη, ἅπαξ με τῆς ἑβδομάδος ἑκά- στης τρυγᾶν ἐκείνην τὴν εὐλογίαν ἐκέλευε. Γέγονε δὲ αὐτῇ γνώριμος ἐξ αἰτίας τοιάσδε· Πάθος αὐτῇ θατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν ἐπισκήψαν, κρεῖττον ἐφάνη Ιατρικῆς ἐπιστήμης· οὐδὲν γὰρ ἦν, ἢ τοῖς παλαιοῖς συγγεγραμμένον, ἢ τοῖς ὕστερον γενομένοις ἐξευρη- μένον, μὴ προσηνέχθη τῇ νήσῳ. Ἐπειδὴ δὲ ἤλεγ ξεν ἅπαντα, καὶ ἐδίδαξεν οὐδεμίαν ὄνησιν ἔχοντα, ἧκέ τις τῶν συνήθων τὸν θεῖον ἄνδρα μηνύουσα, καὶ τὸ γεγενημένον ὑπ' αὐτοῦ διδάσκουσα θαῦμα. Τὴν γὰρ ὁμόζυγα ἔλεγε τοῦ τηνικάδε τῆς "Εω κατέχον- τος τὰ πηδάλια (Περγάμιος δὲ ἦν οὗτος), τῷ παθήματι τῷδε περιπεσοῦσαν, Ιάσασθαι αὐτὸν εὐχῇ καὶ σφρα γίδι χρησάμενον. Ηκουσεν ἡ μήτηρ, καὶ παραυ- τίκα πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἔδραμε. Περικείμενα δὲ εἶχεν ἔρματα, και περιδέραια, καὶ τἆλλα χρυσία, καὶ τὴν ποικίλην ἐσθῆτα τὴν ἐκ σηρικῶν νημάτων ὑφασμένην. Οὐδέπω γὰρ τῆς ἀρετῆς τῆς τελειοτέρας ἐγεύετο· ἦνθει δὲ καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τοῦ τῆς νεό τητος ἠνείχετο κόσμου. Η θεσπεσία τοίνυν κεφαλή τὰ τοιαῦτα θεασαμένη, τῆς φιλοκοσμίας πρότερον τὴν ἀῤῥωστίαν ἰάσατο, τοιοῖσδε λόγοις χρησάμε- νος· « Είπέ μοι, ἔφη, τέκνον (τῇ γὰρ αὐτοῦ χρή- σομαι φωνῇ, καὶ οὐκ ἀμείψω τῆς ἁγίας ἐκείνης γλώττης τὸ πρόσρημα), εἴ τις ζωγράφος, εὖ μάλα τὴν τέχνην ἡσκημένος, εἰκόνα τινὰ γράψειεν, ὡς νόμος ὑπαγορεύει τῆς τέχνης, καὶ ταύτην προθείη τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν· ἀφικόμενος δέ τις ἕτερος, ἐκείνην μὲν τὴν τέχνην οὐκ ἀκριβῶς ἐπιστάμενος, σχεδιάζων δὲ πρὸς τὸ δοκοῦν ὁ ἀναγράψαι θελήσειεν εἶτα μεμψάμενος τῇ τεχνικῇ ἐκείνῃ ζωγραφία, προσ- θείη μὲν ταῖς ὄφρύσι καὶ ταῖς βλεφαρίσι μακροτέ ρας γραμμές, λευκότερον δὲ τὸ πρόσωπον ἀποφήνειε, καὶ ταῖς παρειαῖς τοῦ ἐρυθροῦ χρώματος ἐπεμβάλοι, οὐ σοι δοκεῖ τὸν πρότερον εἰκότως ἀγανακτῆσαι ζω- γράφων, ὡς τῆς τέχνης αὐτῷ λίαν ὑφρισμένης, καὶ προσθήκας ὧν οὐκ ἐδεῖτο ὑπὸ ἀμαθοῦς δεξιᾶς δεξα- μένης ; Οὐκοῦν, ἔφη, καὶ τὸν τῶν ἁπάντων Δημιουρ- γὸν, καὶ τῆς ἡμετέρας φύσεως Πλάστην τε καὶ Ζω- γράφον ἀγανακτεῖν πιστεύετε, ὅτι τῆς ἀῤῥήτου σου φίας ἐκείνης ἀμαθίαν κατηγορείτε. Οὐ γὰρ ἂν τὸ ἐρυθρὸν, καὶ λευκὸν, καὶ μέλαν ἐπεχέατε χρῶμα, εἰ μὴ ἐνδεῖν ὑμῖν ταύτης ἐνομίζετε τῆς προσθήκης δεῖσθαι δὲ τούτων ὑπολαμβάνουσαι τὸ σῶμα, ἀσθέ νειαν καταψηφίζεσθε του ποιητοῦ. Προσήκει δὲ εἰ- δέναι, ὅτι σύμμετρον ἔχει τῇ βουλήσει τὴν δύναμιν. • Πάντα γάρ, ᾗ φησιν ὁ Δαβίδ, ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύ ριος ἐποίησε· κ τὸ δὲ συνοῖσον ἅπασι προμηθούμε νος, ὅτα λωβᾶται οὐ δίδωσι. Μή τοίνυν διαφθείρετε τοῦ Θεοῦ τὴν εἰκόνα, μηδὲ πειρᾶσθε προστιθέναι· ἅπερ ὁ σοφὸς οὐκ ἔδωκε, μηδὲ τὸ νόθον τοῦτο ἐπι- νοεῖτε κάλλος, ὁ καὶ ταῖς σωφρονούσαις λυμαίνεται τοῖς ὁρῶσιν ἐπιβουλεῦον. » "Ηκουσε τούτων ἡ πάντα • Β RELIGIOSA HISTORIA. A me jubebat. Ejus porro notitiam hac occasione Psal. cviti, 3. adepta est: Laborabat illi after oculorum morbo ejusmodi, cui cedere ars medica videbatur. Nihil enim erat, vel conscriptum ab antiquis, vel a re- centioribus inventum, quod huic curando admotum non fuisset. Postquam autem omnia revicit, et opein nullam afferre docuit, indicavit illum accedens mulier quædam e domesticis, factique ab eo mira- culi mentionem fecit. Aiebat enim uxorem illius qui tunc regebat Orientem, Pergamius autem is erat, cum eodem morbo premeretur ab eo curatain fuisse precibus et crucis signaculo. Audivit mater, confestimque ad divinum hominem se contulit. Ha- bebat autem illa circa se et inaures, et monilia et alia ex auro, et vestem variam ex sericis filis con- textam. Nondum enim perfectiorem ¡virtuteṁ degustarat, et flos erat ætatis, juventutis- que ornatu delectabatur. Divinum ergo caput hæc intuens, nimiæ elegantiæ primum egritudinem sa- navit, in hunc illam modum alloquens : « Dic mihi, inquit, flia ( ipsa enim ejus verba proferam, et sanctæ illius linguæ allocutionem non immutabo), si quis pictor artis suæ peritissimus, imaginem aliquam ex artis legibus accurate depingat, et lanc videre volentibus spectandam proponat : veniatque alius quispiam in arte rudis, ad libidinem ea lin- gens quæ pingere voluerit : deinde artifciosam il- lam picturam reprehendens, superciliis et ciliis lineas addat longiores, et candidiorem vultum reddat, et rubrum genis colorem inducat, an prio C rem pictorem putas non succensurum, tanquam arti suæ gravi facta injuria, et additamentis quibns opus non erat ab indocta manu impositis ? Ergo, inquit, Conditorem quoque omnium, naturæque no- stræ Figulum et Pictorem, indignari credite, quod im- mensam illam sapientiam imperitiæ arguitis. Neque enim rubeum, et album, et nigrum colorem infunde- relis, nisi hoc additamento egere vos putaretis. Egere autem his corpus dum creditis, imbecillitatis damna- tis auctorem. Atqui sciendum est, voluntati parem illum habere potestatem. Omnia enim, inquit ‹ › David, « quæcunque voluit fecit c : » sed omnium utili- tati consulens ea non dat quæ damnum afferunt. Quare imaginem Dei ne corrumpatis, neque adji- D cere conemini quæ sapienter non dedit, neque adulterinam excogitetis pulchritudinem, quæ et pudicas labefacit, videntibus tendens insi- dias. Audiit hæc femina longe optima, Petrique reti mox capta est. Nam et hic quoque cognomi- nis sui exemplo piscabatur, pedibusque ejus advo- luta et obtestans, sanitatem oculo restitui rogabat. At ille hominem se dicebat esse, atque eadem cum ipsa præditum natura : grave præterea peccatorum onus sustinere, eamque ob causam sine fiducia apud Deum esse. Cumque lugeret mater et obsecra- ret, nec ipsum relicturam se affirmaret nisi sani- tatem obtineret, Deum horum curatorem esse dixit, .

Η ἀρίστη γυνή, καὶ παραυτίκα εἴσω τῆς τοῦ Πέτρου • σαγήνης ἐγένετο. Τῷ γὰρ ὁμωνύμων παραπλησίως καὶ οὗτος ἡλίους, καὶ τῶν ποδῶν ἀπτομένη, καὶ ποτνιωμένη τῷ ὀφθαλμῷ δοθῆναι τὴν θεραπείαν ἱκέτευεν. 'Ο δὲ ἄνθρωπος μὲν ἔλεγεν εἶναι καὶ τὴν αὐτὴν ἔχειν φύσιν αὐτῇ, πολύν δὲ ἁμαρτημάτων φορυτὸν ἐπιφέρεσθαι, καὶ τούτου εἵνεκα τῆς πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίας ἀποστερεῖσθαι. ὡς δὲ ἔκλαιν ἡ μήτηρ, καὶ ἡντιβόλει, καὶ ἔφασκε μὴ καταλείψειν, εἰ μὴ τύχοι τῆς ἰατρείας, τὸν Θεὸν ἔφη τούτων εἶναι θεραπευτήν, χορηγεῖν δὲ ἀεὶ τοῖς πιστεύουσι τὰς αἰτήσεις. ο Δώσει τοίνυν, εἶπε, καὶ νῦν, οὐκ ἐμοὶ τὴν χάριν δωρούμενος, ἀλλὰ τὴν σὴν πίστιν θεώμε νος. Εἰ τοίνυν ταύτην ἔχεις ἀκραιφνῆ καὶ εἰλικρινή, καὶ πάσης ἀμφιβολίας ἀπηλλαγμένην, ἐῤῥῶσθαι καὶ Β ἰατροῖς φράσασα καὶ φαρμάκοις, τοῦτο δέξαι τὸ θεόσδοτον φάρμακον. » Ταῦτ᾽ εἰπὼν, ἐπέθηκε τὴν χεῖρα τῷ ὀφθαλμῷ, καὶ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σημείον τυπώσας, τὴν νόσον ἀπήλασεν. Ἐκεῖθεν εἰς τὴν οἰκίαν ἐπανελθοῦσα, καὶ τὸ φάρμακον ἀπονιψαν μένη, καὶ τὸν ἐπείσακτον ἅπαντα ἀποῤῥίψασα κόσμον, κατὰ τοὺς ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ τεθέντας νόμους ἐπολιτεύετο, οὔτε ποικίλην ἐσθῆτα περιβαλλομένη, ούτε χρυσίοις ὡραῖζομένη· καὶ ταῦτα νέαν ἄγουσα τὴν ἡλικίαν κομιδῇ· τρίτον γὰρ καὶ εἰκοστὸν ἐκ γενετής ήγεν ἔτος, μήτηρ οὐδέπω γενομένη· ἑπτὰ γὰρ ἄλλα ἐπιβιώσασα ἔτη, οὕτω τὰς ἐμὰς ὠδῖνας ἐδέξατο, &ς καὶ πρώτας καὶ μόνας ἐδέξατο. Τοσοῦτον τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου διδασκαλίας ἀπώνατο· καὶ διπλή ἐδέξατο θεραπείαν, καὶ τῷ σώματι τὴν ἰατρείαν μαστεύουσα, καὶ τὴν τῆς ψυχῆς προσεκτήσατο εὐεξίαν. Τοιαῦτα καὶ λέγων ἐκεῖνος ἐνήργει, καὶ προσευχόμενος ίσχυεν. Αλλοτε δὲ οἰκέτην οψοποιὸν ὑπό τινες πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλούμενον ἀπαγαγοῦσα, τῆς παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἱκέτευε. Προσευξάμενος δὲ ὁ εἷς ἀνὴρ, ἐκέλευσε τῷ δαίμονι τῆς κατὰ τοῦ θείου ποιή ματος ἑξουσίας τὴν αἰτίαν εἰπεῖν. Ο δὲ, καθάπερ τις ἀνδροφόνος ἢ τοιχωρύχος πρὸ δικαστικοῦ βήμα- τος ἑστὼς, καὶ λέγειν & δέδρακε προσταττόμενο, οὕτως ἅπαντα διεξῄει, παρὰ τὸ εἰωθὸς ὑπὸ δέος ˙ἀληθεύειν ἀναγκαζόμενος, καὶ ἔφασκεν ἐν Ηλιουπό λει τὴν μὲν τοῦ οἰκέτου ἀῤῥωστῆσαι δεσπότην, την δέ γε δέσποιναν τῷ ὁμόζυγι ἅτε δὴ ἀρρωστούντι παρακαθῆσθαι· τὰς δὲ παιδίσκας τῆς οἰκίας, ἐν ᾗ κατέμενον, τῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ φιλοσοφούντων μονα- χῶν διηγεῖσθαι τὸν βίον, καὶ ὅτην κατὰ δαιμόνω ἔχουσι τὴν ἰσχύν. Εἶτα ταύτας, οἷα δὴ κόρας παιδι χαιρούσας, ὑποκρίνεσθαι τὰς δαιμονιώσας και μεμη νυίας, αὐτὸν δὲ ἐκεῖνον τὸν οἰκέτην σισύραν περι βαλλόμενον, μοναχικῶς ἐξορκίζειν ἐκείνας. • Τού των, φησίν, ἐπιτελουμένων, παρὰ τὴν θύραν ἑστὼς, καὶ τοὺς ἀλαζονικοὺς περὶ τῶν μοναχῶν λόγους οὐκ ἐνεγκών, τῇ πείρα μαθεῖν ἡ βουλήθην, ἣν ἔχειν έχει νους ἐνεανιεύσαντο δύναμιν. Τούτου είνεκα τὰς παι- δίσκας καταλιπών, εἰς τοῦτον ἐμαυτὸν εἰσέφρησα, μαθεῖν ἐθελήσας, ὅπως ὑπὸ τῶν μοναχῶν ἐξελαύνο μαι. Καὶ νῦν, ἔφη, μεμάθηκα, καὶ πείρας ἑτέρας οὐ δέομαι· παραυτίκα δὲ σοῦ κελεύοντες ἕξειμι. » Ταῦτα λέγων ἑδραπέτευε, καὶ τῆς ἐλευθερίας ὁ οἰκέτης ἀπήλαυε. Καὶ ἕτερον δὲ ἄγροικον τῆς μητρὸς μὲν ἡ μήτηρ, ἐμὴ δὲ τιτθή, δαιμονῶντα προσαγαγούσα έπαμῦναι παρεκάλει τὴν τῆς κακίας ἀντίπαλον. δὲ πάλιν ἐπυνθάνετο, πόθεν τε εἴη, καὶ παρὰ τίνος ἔλαβε τὴν κατὰ τοῦ θείου ποιήματος ἐξουσίαν. Ως THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS semperque credentibus quæ postulant concedere. Proinde dabit nunc etiam, inquit, non mihi gra- tiam tribuens, sed filem tuam considerans. Quare si hanc integram habes et sinceram, et ab omni dubitatione liberam, valedicens et medicis et phar- macis, divinitus datum accipe hoc remedium. › Ilis dictis, oculo manum imposuit, et salutaris signo crucis expresso morbum depulit. Inde domum re- versa, eluto pharmaco, ascititioque omni ornatu abjecto, vitam ex præscriptis a medico legibus in- stituit, nec variam induens vestein, nec auro se convenustans. Atque hæc cum juvenis adniodum esset, annum scilicet ætatis agens vicesimum ter- tium, necdum etiam mater facta, post septem enini alios annos me tandem enixa est, qui primus illi B atque ultimus partus fuit. Tantum illi magni Petri disciplina profuit, ut duplicem adepta sit curatio- len. Corpori enim medicinam quærens, animæ simul incolumitatem consecuta est. Talia ille loquens operabatur: talem orans potestatem habebat. Alio vero tempore famulum coquum a malo quo- dam damone vexatum, cum ad eum perduxisset, ejusque opem implorasset, oratione facta, vir divi- bus imperavit dæmoni ut datæ sibi adversus Dei creaturam potestatis causam effaretur. Tum ille, tanquam homicida quispiam vel muri perfossor coram judicis stans tribunali, et a se patrata eloqui jussus, ordine omnia, verum præter morem dicere metu coactus, enarravit. Heliopoli aiebat famuli hujus dominum ægrotasse, et dominam conjugi ut ægroto assedisse, ancillas porro domus illius, in qua manebant, monachorum, qui Antiochiæ philo- sophabantur, vitam commemorasse, et quanta in dæmones præditi essent potestate. Has deinde, ut puellas ludo gaudentes, damoniacas et furiosas si- mulasse, famulum autem illum ipsum, pellicea veste anictum, nonachorum ritu eos adjurasse. Quæ dum fierent, e ego, inquit, ante fores staus, et gloriosa illa de monachis verba non ferens, expe- riri reipsa volui, quam illos habere jactabant pote- statem. Itaque missas faciens ancillas, in hunc me intrusi, scire cupiens quo pacto a monachis ex- pellerer. Nunc vero perdidici, nec alia opus habeo experientia : quare jussu tuo mox exeo. Atque h.vc dicens fugit, et famulus libertatem adeptus est. Alteruin quoque rusticum matris ejus inater, nutrix vero mea, dæmoniacum ad vitiorum hostem addu- cens, oravit ut ei opem ferret. Quem ille rursus interrogavit, cujus esset, et a quonam potestatem in Dei creaturam accepisset ? Cumque tacitus ille subsisteret, nihilque responderet, gd- nibus flexis Deum oravit, obsecrans ut scelerato C D

Η ἀρίστη γυνή, καὶ παραυτίκα εἴσω τῆς τοῦ Πέτρου • σαγήνης ἐγένετο. Τῷ γὰρ ὁμωνύμων παραπλησίως καὶ οὗτος ἡλίους, καὶ τῶν ποδῶν ἀπτομένη, καὶ ποτνιωμένη τῷ ὀφθαλμῷ δοθῆναι τὴν θεραπείαν ἱκέτευεν. 'Ο δὲ ἄνθρωπος μὲν ἔλεγεν εἶναι καὶ τὴν αὐτὴν ἔχειν φύσιν αὐτῇ, πολύν δὲ ἁμαρτημάτων φορυτὸν ἐπιφέρεσθαι, καὶ τούτου εἵνεκα τῆς πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίας ἀποστερεῖσθαι. ὡς δὲ ἔκλαιν ἡ μήτηρ, καὶ ἡντιβόλει, καὶ ἔφασκε μὴ καταλείψειν, εἰ μὴ τύχοι τῆς ἰατρείας, τὸν Θεὸν ἔφη τούτων εἶναι θεραπευτήν, χορηγεῖν δὲ ἀεὶ τοῖς πιστεύουσι τὰς αἰτήσεις. ο Δώσει τοίνυν, εἶπε, καὶ νῦν, οὐκ ἐμοὶ τὴν χάριν δωρούμενος, ἀλλὰ τὴν σὴν πίστιν θεώμε νος. Εἰ τοίνυν ταύτην ἔχεις ἀκραιφνῆ καὶ εἰλικρινή, καὶ πάσης ἀμφιβολίας ἀπηλλαγμένην, ἐῤῥῶσθαι καὶ Β ἰατροῖς φράσασα καὶ φαρμάκοις, τοῦτο δέξαι τὸ θεόσδοτον φάρμακον. » Ταῦτ᾽ εἰπὼν, ἐπέθηκε τὴν χεῖρα τῷ ὀφθαλμῷ, καὶ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σημείον τυπώσας, τὴν νόσον ἀπήλασεν. Ἐκεῖθεν εἰς τὴν οἰκίαν ἐπανελθοῦσα, καὶ τὸ φάρμακον ἀπονιψαν μένη, καὶ τὸν ἐπείσακτον ἅπαντα ἀποῤῥίψασα κόσμον, κατὰ τοὺς ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ τεθέντας νόμους ἐπολιτεύετο, οὔτε ποικίλην ἐσθῆτα περιβαλλομένη, ούτε χρυσίοις ὡραῖζομένη· καὶ ταῦτα νέαν ἄγουσα τὴν ἡλικίαν κομιδῇ· τρίτον γὰρ καὶ εἰκοστὸν ἐκ γενετής ήγεν ἔτος, μήτηρ οὐδέπω γενομένη· ἑπτὰ γὰρ ἄλλα ἐπιβιώσασα ἔτη, οὕτω τὰς ἐμὰς ὠδῖνας ἐδέξατο, &ς καὶ πρώτας καὶ μόνας ἐδέξατο. Τοσοῦτον τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου διδασκαλίας ἀπώνατο· καὶ διπλή ἐδέξατο θεραπείαν, καὶ τῷ σώματι τὴν ἰατρείαν μαστεύουσα, καὶ τὴν τῆς ψυχῆς προσεκτήσατο εὐεξίαν. Τοιαῦτα καὶ λέγων ἐκεῖνος ἐνήργει, καὶ προσευχόμενος ίσχυεν. Αλλοτε δὲ οἰκέτην οψοποιὸν ὑπό τινες πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλούμενον ἀπαγαγοῦσα, τῆς παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἱκέτευε. Προσευξάμενος δὲ ὁ εἷς ἀνὴρ, ἐκέλευσε τῷ δαίμονι τῆς κατὰ τοῦ θείου ποιή ματος ἑξουσίας τὴν αἰτίαν εἰπεῖν. Ο δὲ, καθάπερ τις ἀνδροφόνος ἢ τοιχωρύχος πρὸ δικαστικοῦ βήμα- τος ἑστὼς, καὶ λέγειν & δέδρακε προσταττόμενο, οὕτως ἅπαντα διεξῄει, παρὰ τὸ εἰωθὸς ὑπὸ δέος ˙ἀληθεύειν ἀναγκαζόμενος, καὶ ἔφασκεν ἐν Ηλιουπό λει τὴν μὲν τοῦ οἰκέτου ἀῤῥωστῆσαι δεσπότην, την δέ γε δέσποιναν τῷ ὁμόζυγι ἅτε δὴ ἀρρωστούντι παρακαθῆσθαι· τὰς δὲ παιδίσκας τῆς οἰκίας, ἐν ᾗ κατέμενον, τῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ φιλοσοφούντων μονα- χῶν διηγεῖσθαι τὸν βίον, καὶ ὅτην κατὰ δαιμόνω ἔχουσι τὴν ἰσχύν. Εἶτα ταύτας, οἷα δὴ κόρας παιδι χαιρούσας, ὑποκρίνεσθαι τὰς δαιμονιώσας και μεμη νυίας, αὐτὸν δὲ ἐκεῖνον τὸν οἰκέτην σισύραν περι βαλλόμενον, μοναχικῶς ἐξορκίζειν ἐκείνας. • Τού των, φησίν, ἐπιτελουμένων, παρὰ τὴν θύραν ἑστὼς, καὶ τοὺς ἀλαζονικοὺς περὶ τῶν μοναχῶν λόγους οὐκ ἐνεγκών, τῇ πείρα μαθεῖν ἡ βουλήθην, ἣν ἔχειν έχει νους ἐνεανιεύσαντο δύναμιν. Τούτου είνεκα τὰς παι- δίσκας καταλιπών, εἰς τοῦτον ἐμαυτὸν εἰσέφρησα, μαθεῖν ἐθελήσας, ὅπως ὑπὸ τῶν μοναχῶν ἐξελαύνο μαι. Καὶ νῦν, ἔφη, μεμάθηκα, καὶ πείρας ἑτέρας οὐ δέομαι· παραυτίκα δὲ σοῦ κελεύοντες ἕξειμι. » Ταῦτα λέγων ἑδραπέτευε, καὶ τῆς ἐλευθερίας ὁ οἰκέτης ἀπήλαυε. Καὶ ἕτερον δὲ ἄγροικον τῆς μητρὸς μὲν ἡ μήτηρ, ἐμὴ δὲ τιτθή, δαιμονῶντα προσαγαγούσα έπαμῦναι παρεκάλει τὴν τῆς κακίας ἀντίπαλον. δὲ πάλιν ἐπυνθάνετο, πόθεν τε εἴη, καὶ παρὰ τίνος ἔλαβε τὴν κατὰ τοῦ θείου ποιήματος ἐξουσίαν. Ως THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS semperque credentibus quæ postulant concedere. Proinde dabit nunc etiam, inquit, non mihi gra- tiam tribuens, sed filem tuam considerans. Quare si hanc integram habes et sinceram, et ab omni dubitatione liberam, valedicens et medicis et phar- macis, divinitus datum accipe hoc remedium. › Ilis dictis, oculo manum imposuit, et salutaris signo crucis expresso morbum depulit. Inde domum re- versa, eluto pharmaco, ascititioque omni ornatu abjecto, vitam ex præscriptis a medico legibus in- stituit, nec variam induens vestein, nec auro se convenustans. Atque hæc cum juvenis adniodum esset, annum scilicet ætatis agens vicesimum ter- tium, necdum etiam mater facta, post septem enini alios annos me tandem enixa est, qui primus illi B atque ultimus partus fuit. Tantum illi magni Petri disciplina profuit, ut duplicem adepta sit curatio- len. Corpori enim medicinam quærens, animæ simul incolumitatem consecuta est. Talia ille loquens operabatur: talem orans potestatem habebat. Alio vero tempore famulum coquum a malo quo- dam damone vexatum, cum ad eum perduxisset, ejusque opem implorasset, oratione facta, vir divi- bus imperavit dæmoni ut datæ sibi adversus Dei creaturam potestatis causam effaretur. Tum ille, tanquam homicida quispiam vel muri perfossor coram judicis stans tribunali, et a se patrata eloqui jussus, ordine omnia, verum præter morem dicere metu coactus, enarravit. Heliopoli aiebat famuli hujus dominum ægrotasse, et dominam conjugi ut ægroto assedisse, ancillas porro domus illius, in qua manebant, monachorum, qui Antiochiæ philo- sophabantur, vitam commemorasse, et quanta in dæmones præditi essent potestate. Has deinde, ut puellas ludo gaudentes, damoniacas et furiosas si- mulasse, famulum autem illum ipsum, pellicea veste anictum, nonachorum ritu eos adjurasse. Quæ dum fierent, e ego, inquit, ante fores staus, et gloriosa illa de monachis verba non ferens, expe- riri reipsa volui, quam illos habere jactabant pote- statem. Itaque missas faciens ancillas, in hunc me intrusi, scire cupiens quo pacto a monachis ex- pellerer. Nunc vero perdidici, nec alia opus habeo experientia : quare jussu tuo mox exeo. Atque h.vc dicens fugit, et famulus libertatem adeptus est. Alteruin quoque rusticum matris ejus inater, nutrix vero mea, dæmoniacum ad vitiorum hostem addu- cens, oravit ut ei opem ferret. Quem ille rursus interrogavit, cujus esset, et a quonam potestatem in Dei creaturam accepisset ? Cumque tacitus ille subsisteret, nihilque responderet, gd- nibus flexis Deum oravit, obsecrans ut scelerato C D

Η ἀρίστη γυνή, καὶ παραυτίκα εἴσω τῆς τοῦ Πέτρου • σαγήνης ἐγένετο. Τῷ γὰρ ὁμωνύμων παραπλησίως καὶ οὗτος ἡλίους, καὶ τῶν ποδῶν ἀπτομένη, καὶ ποτνιωμένη τῷ ὀφθαλμῷ δοθῆναι τὴν θεραπείαν ἱκέτευεν. 'Ο δὲ ἄνθρωπος μὲν ἔλεγεν εἶναι καὶ τὴν αὐτὴν ἔχειν φύσιν αὐτῇ, πολύν δὲ ἁμαρτημάτων φορυτὸν ἐπιφέρεσθαι, καὶ τούτου εἵνεκα τῆς πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίας ἀποστερεῖσθαι. ὡς δὲ ἔκλαιν ἡ μήτηρ, καὶ ἡντιβόλει, καὶ ἔφασκε μὴ καταλείψειν, εἰ μὴ τύχοι τῆς ἰατρείας, τὸν Θεὸν ἔφη τούτων εἶναι θεραπευτήν, χορηγεῖν δὲ ἀεὶ τοῖς πιστεύουσι τὰς αἰτήσεις. ο Δώσει τοίνυν, εἶπε, καὶ νῦν, οὐκ ἐμοὶ τὴν χάριν δωρούμενος, ἀλλὰ τὴν σὴν πίστιν θεώμε νος. Εἰ τοίνυν ταύτην ἔχεις ἀκραιφνῆ καὶ εἰλικρινή, καὶ πάσης ἀμφιβολίας ἀπηλλαγμένην, ἐῤῥῶσθαι καὶ Β ἰατροῖς φράσασα καὶ φαρμάκοις, τοῦτο δέξαι τὸ θεόσδοτον φάρμακον. » Ταῦτ᾽ εἰπὼν, ἐπέθηκε τὴν χεῖρα τῷ ὀφθαλμῷ, καὶ τοῦ σωτηρίου σταυροῦ τὸ σημείον τυπώσας, τὴν νόσον ἀπήλασεν. Ἐκεῖθεν εἰς τὴν οἰκίαν ἐπανελθοῦσα, καὶ τὸ φάρμακον ἀπονιψαν μένη, καὶ τὸν ἐπείσακτον ἅπαντα ἀποῤῥίψασα κόσμον, κατὰ τοὺς ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ τεθέντας νόμους ἐπολιτεύετο, οὔτε ποικίλην ἐσθῆτα περιβαλλομένη, ούτε χρυσίοις ὡραῖζομένη· καὶ ταῦτα νέαν ἄγουσα τὴν ἡλικίαν κομιδῇ· τρίτον γὰρ καὶ εἰκοστὸν ἐκ γενετής ήγεν ἔτος, μήτηρ οὐδέπω γενομένη· ἑπτὰ γὰρ ἄλλα ἐπιβιώσασα ἔτη, οὕτω τὰς ἐμὰς ὠδῖνας ἐδέξατο, &ς καὶ πρώτας καὶ μόνας ἐδέξατο. Τοσοῦτον τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου διδασκαλίας ἀπώνατο· καὶ διπλή ἐδέξατο θεραπείαν, καὶ τῷ σώματι τὴν ἰατρείαν μαστεύουσα, καὶ τὴν τῆς ψυχῆς προσεκτήσατο εὐεξίαν. Τοιαῦτα καὶ λέγων ἐκεῖνος ἐνήργει, καὶ προσευχόμενος ίσχυεν. Αλλοτε δὲ οἰκέτην οψοποιὸν ὑπό τινες πονηροῦ δαίμονος ἐνοχλούμενον ἀπαγαγοῦσα, τῆς παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἱκέτευε. Προσευξάμενος δὲ ὁ εἷς ἀνὴρ, ἐκέλευσε τῷ δαίμονι τῆς κατὰ τοῦ θείου ποιή ματος ἑξουσίας τὴν αἰτίαν εἰπεῖν. Ο δὲ, καθάπερ τις ἀνδροφόνος ἢ τοιχωρύχος πρὸ δικαστικοῦ βήμα- τος ἑστὼς, καὶ λέγειν & δέδρακε προσταττόμενο, οὕτως ἅπαντα διεξῄει, παρὰ τὸ εἰωθὸς ὑπὸ δέος ˙ἀληθεύειν ἀναγκαζόμενος, καὶ ἔφασκεν ἐν Ηλιουπό λει τὴν μὲν τοῦ οἰκέτου ἀῤῥωστῆσαι δεσπότην, την δέ γε δέσποιναν τῷ ὁμόζυγι ἅτε δὴ ἀρρωστούντι παρακαθῆσθαι· τὰς δὲ παιδίσκας τῆς οἰκίας, ἐν ᾗ κατέμενον, τῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ φιλοσοφούντων μονα- χῶν διηγεῖσθαι τὸν βίον, καὶ ὅτην κατὰ δαιμόνω ἔχουσι τὴν ἰσχύν. Εἶτα ταύτας, οἷα δὴ κόρας παιδι χαιρούσας, ὑποκρίνεσθαι τὰς δαιμονιώσας και μεμη νυίας, αὐτὸν δὲ ἐκεῖνον τὸν οἰκέτην σισύραν περι βαλλόμενον, μοναχικῶς ἐξορκίζειν ἐκείνας. • Τού των, φησίν, ἐπιτελουμένων, παρὰ τὴν θύραν ἑστὼς, καὶ τοὺς ἀλαζονικοὺς περὶ τῶν μοναχῶν λόγους οὐκ ἐνεγκών, τῇ πείρα μαθεῖν ἡ βουλήθην, ἣν ἔχειν έχει νους ἐνεανιεύσαντο δύναμιν. Τούτου είνεκα τὰς παι- δίσκας καταλιπών, εἰς τοῦτον ἐμαυτὸν εἰσέφρησα, μαθεῖν ἐθελήσας, ὅπως ὑπὸ τῶν μοναχῶν ἐξελαύνο μαι. Καὶ νῦν, ἔφη, μεμάθηκα, καὶ πείρας ἑτέρας οὐ δέομαι· παραυτίκα δὲ σοῦ κελεύοντες ἕξειμι. » Ταῦτα λέγων ἑδραπέτευε, καὶ τῆς ἐλευθερίας ὁ οἰκέτης ἀπήλαυε. Καὶ ἕτερον δὲ ἄγροικον τῆς μητρὸς μὲν ἡ μήτηρ, ἐμὴ δὲ τιτθή, δαιμονῶντα προσαγαγούσα έπαμῦναι παρεκάλει τὴν τῆς κακίας ἀντίπαλον. δὲ πάλιν ἐπυνθάνετο, πόθεν τε εἴη, καὶ παρὰ τίνος ἔλαβε τὴν κατὰ τοῦ θείου ποιήματος ἐξουσίαν. Ως THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS semperque credentibus quæ postulant concedere. Proinde dabit nunc etiam, inquit, non mihi gra- tiam tribuens, sed filem tuam considerans. Quare si hanc integram habes et sinceram, et ab omni dubitatione liberam, valedicens et medicis et phar- macis, divinitus datum accipe hoc remedium. › Ilis dictis, oculo manum imposuit, et salutaris signo crucis expresso morbum depulit. Inde domum re- versa, eluto pharmaco, ascititioque omni ornatu abjecto, vitam ex præscriptis a medico legibus in- stituit, nec variam induens vestein, nec auro se convenustans. Atque hæc cum juvenis adniodum esset, annum scilicet ætatis agens vicesimum ter- tium, necdum etiam mater facta, post septem enini alios annos me tandem enixa est, qui primus illi B atque ultimus partus fuit. Tantum illi magni Petri disciplina profuit, ut duplicem adepta sit curatio- len. Corpori enim medicinam quærens, animæ simul incolumitatem consecuta est. Talia ille loquens operabatur: talem orans potestatem habebat. Alio vero tempore famulum coquum a malo quo- dam damone vexatum, cum ad eum perduxisset, ejusque opem implorasset, oratione facta, vir divi- bus imperavit dæmoni ut datæ sibi adversus Dei creaturam potestatis causam effaretur. Tum ille, tanquam homicida quispiam vel muri perfossor coram judicis stans tribunali, et a se patrata eloqui jussus, ordine omnia, verum præter morem dicere metu coactus, enarravit. Heliopoli aiebat famuli hujus dominum ægrotasse, et dominam conjugi ut ægroto assedisse, ancillas porro domus illius, in qua manebant, monachorum, qui Antiochiæ philo- sophabantur, vitam commemorasse, et quanta in dæmones præditi essent potestate. Has deinde, ut puellas ludo gaudentes, damoniacas et furiosas si- mulasse, famulum autem illum ipsum, pellicea veste anictum, nonachorum ritu eos adjurasse. Quæ dum fierent, e ego, inquit, ante fores staus, et gloriosa illa de monachis verba non ferens, expe- riri reipsa volui, quam illos habere jactabant pote- statem. Itaque missas faciens ancillas, in hunc me intrusi, scire cupiens quo pacto a monachis ex- pellerer. Nunc vero perdidici, nec alia opus habeo experientia : quare jussu tuo mox exeo. Atque h.vc dicens fugit, et famulus libertatem adeptus est. Alteruin quoque rusticum matris ejus inater, nutrix vero mea, dæmoniacum ad vitiorum hostem addu- cens, oravit ut ei opem ferret. Quem ille rursus interrogavit, cujus esset, et a quonam potestatem in Dei creaturam accepisset ? Cumque tacitus ille subsisteret, nihilque responderet, gd- nibus flexis Deum oravit, obsecrans ut scelerato C D

δὲ σιγῶν ἐκεῖνος εἰστήκει τὴν ἀπόκρισιν μὴ ποιού- Αι - ἀφορῶντες, ταῖς τῶν θείων ἀνδρῶν ἀπιστοῦσι θαυ μενος, τα γόνατα κλίνας προσηύχετο, καὶ τὸν Θεὸν Αντιβόλει δεῖξαι τῷ ἁλιτηρίῳ τῶν οἰκείων θεραπόνω των τὴν δύναμιν. Καὶ πάλιν ἀνίστατο, καὶ πάλιν ἐκεῖνος ἀντιτείνων ἐσίγα, καὶ ταῦτα μέχρις εννάτης ἐγίνετο. Ἐπειδὴ δὲ θερμοτέραν καὶ σπουδαιοτέραν τῷ Δεσπότη προσενήνοχε προσευχήν, ἀναστὰς ἔλεγε πρὸς τὸν ἀλιτήριον· . Οὔ σοι ἐπιτάττει Πέτρος, ἀλλ᾽ Πέτρου Θεός· ἀπόκριναι τοίνυν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δυνάμεως καταναγκαζόμενος. Ἠδέσθη, καίπερ ἀναίσχυντος ὢν, ὁ ἀλάστωρ τὴν τοῦ ἁγίου ἐπιείκειαν, καὶ φωνῇ μεγίστῃ χρησάμενος ἐβόα, ὡς τῷ ὄρει μὲν τῷ ᾿Αμανῷ σχολάζοι· « Τοῦτον δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν θεασάμενος ὕδωρ ἀπό τινος πηγῆς ἀρυόμενον τε καὶ πίνοντα, ἠθέλησα οικητήριον οἰκεῖον ποιήσα- σθαι. Αλλ' ἐξιθι, ἔλεγεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- Β πος, τοῦ σταυρωθέντος ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης τοῦτό σοι παρεγγυώντος. » Ἤκουεν ἐκεῖνος, καὶ ἔφευγε, καὶ τῆς λύττης ἐλεύθερος ἀπεδίδοτο τῇ τιτθῇ ὁ γεωρ γός. Καὶ ἕτερα δὲ μυρία τῆς μακαρίας ἐκείνης ψυχῆς τοιαῦτα ἔχων διηγήματα, παραλείψω τὰ πλεῖ στα, τῶν πολλῶν δεδιὼς τὴν ἀσθένειαν· εἰς σφᾶς γὰρ ματουργίαις. Εν δὲ ἢ δύο διηγησάμενος, ἐφ᾽ ἕτερον ἀγωνιστὴν μεταβήσομαι. *Ην τις ἀκόλαστος, στρατηγὸς ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις. Κόρη τοίνυν τις ἀπειρόγαμος, ὥραν ἔχουσα γάμου, ὑπὸ τὴν τούτου δεσποτείαν τελοῦσα, την μητέρα και ταλιποῦσα, καὶ τοὺς οἰκείους, εἰς γυναικονίτιν κατα έφυγε συμμορίαν ἔχουσαν ἀθλητῶν. Αγωνίζονται γὰρ καὶ γυναῖκες τοῖς ἀνδράσι παραπλησίως, καὶ εἰς τὸ τῆς ἀρετῆς καταβαίνουσι στάδιον. Ταύτης μαθὼν ὁ στρατηγὸς τὴν φυγὴν, ἐμαστίγου τὴν μητέρα καὶ ἐκρεμάννυ· καὶ οὐ πρότερον ἀφῆκε δεσμῶν, ἕως τὸ τῶν εὐσεβῶν γυναικῶν ὑπέδειξε καταγώγιον. Τῇ λύπτῃ τοίνυν τῇ οἰκείᾳ χρησάμενος, ήρπασεν ἐκεῖ θεν τὴν κόρην, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν οἰκίαν ἐπαν ἤγαγε· καὶ ἤλπισεν ὁ δείλαιος τὴν οἰκείαν κορέσειν ἀκολασίαν. Αλλ' ὁ τὸν Φαραὼ ἐτασμοίς μεγάλοις καὶ πονηροῖς ἐτάσας περὶ Σάββας τῆς γυναικός Α- βραάμ, καὶ ἀνέπαφον φυλάξας τὴν σώφρονα, καὶ τοὺς Σοδομίτας πατάξας ἀορασίς, ἐμπαροινεῖν ὡς ξένοις τοῖς ἀσωμάτοις ἐπιχειρήσαντας, οὗτος καὶ τούς του τὸ ὀπτικὸν ἀορασίᾳ βαλών, ἐκ μέσου τῶν δικτύων τὸ θήραμα διαφυγεῖν παρεσκεύασε· καὶ εἰς τὸν θά- λαμον αὐτὸς μὲν εἰσῄει, ἐκείνη δὲ ἔνδον διαφυλαττο- μένη παραυτίκα ἐξῄει καὶ φροῦδος ἦν, καὶ τὸ τρι- πόθητον αὐτῇ κατέλαβε καταγώγιον. Οὕτω μαθὼν ὁ ἀνόητος, ὡς τῆς τὸν θεῖον μνηστῆρα προελομένης οὐ περιέσται, ἡσυχίαν ἄγειν ἠναγκάζετο, οὐκέτι την ἁλοῦσαν καὶ θείᾳ δυνάμει διαφυγοῦσαν ἐπιζητῶν. Αὕτη χρόνου διελθόντος παθήματι περιέπεσε χαλεπῷ· καρκίνος δὲ τὸ πάθος ἦν· τῷ δὲ μαστῷ ἐξογκουμένῳ καὶ ἡ ἐδύνη συνηύξετο. ᾿Αλλὰ τὸν μέγαν εκάλει Πέ τρον ἐν τῇ τῆς ὀδύνης ἀκμῆ, καὶ ἔφασκεν εὐθὺς τῆς Ιερᾶς ἐκείνης φωνῆς εἰς τὰ ὦτα βαλλομένης, πᾶσαν ἐκείνην τὴν ὀδύνην κοιμίζεσθαι, καὶ μηδὲ βραχεῖαν αἴσθησιν ἐκεῖθεν ἀνιαρὰν ὑποδέχεσθαι. Τούτου χάριν αὐτὸν καὶ συχνότερον μεταπεμπομένη ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. "Απαντα γὰρ ἔλεγε τὸν τῆς ἐκείνου παρ ουσίες καιρὸν παντελῶς τὰς ἀλγηδόνας ἀφίστασθαι. RELIGIOSA HISTORIA. A famulorum suorum vires ostenderet. Iterumque - B surrexit, et ille contra reuitens iterum obmutuit, atque hoc modo ad horam usque nonam res proces- sit. Postea vero, cum ardentiores Domnino et inten- tiores preces obtulisset, surgens, sceleratumque compellans, « Non Petrus, ait, tibi imperat, sed Petri Deus; quare illius adactus potentia responde. › Reveritus est nefarius, impudens licet, sancti viri modestiam, magnaque voce exclamans : e In Aina- no, inquit, monte versor ; bunc autem aquam iu via e fonte haurientem et bibentem cum vidissem, in eo mihi domicilium constituere volni. egredere, ait lomo Dei, tibi hoc illo imperante, qui pro orbe terrarum suffixus est cruci., Audiit ille et fugit, nutricique liber a furore redditus est agricola. Alias id genus inmumeras de beata illa anima narrationes habens, plurimas prætermittam, multorum metuens infirmitati, qui in seipsos in- tuentes, sanctorum virorum miraculis fidem negant, unumque et alterum ubi exposuero, ad alium athletam progrediar. C PATROL. GR. LXXXII. Vir erat libidinosus, militum olim magister : puella autem quædamn nondum nupta, sed nubi- lis, quæ sub ejus erat dominio, matre relicta et suis, ad gynæceum quoddam se contulit, in quo coetus erat athletarum. Decertant enim etiam fe- minæ, quemadmodum viri, et in stadium virtutis descendunt. Hujus cognita fuga, magister matrem flagris cecidit, et vinctam suspendit, nec vinculis prius exemit, 'quam religiosarum mu- lierum habitaculum ostendit. Illinc ergo, furori obsequens, puellam rapuit, et domum suam perdu- xit, sperans infelix se libidinem suam expleturum. Sed qui Pharaonem magnis et gravibus suppliciis alfecit propter Saram Abrabe conjugem, et inta- ctam servavit continentein; qui et Sodomitas cæ- citate perstrinxit, cum adversus corporis expertes, tanquam in hospites insanire conarentur, idem hujus quoque oculis caliginem offundens, fecit ut præda mediis ex retibus elaberetur : ita ut ille qui- dem thalamum intraret, hæc vero, quæ iutus cu- stodiebatur, subito evolaret, eoque frustrato expe- D titum sibi contubernium repeteret.Quare agnoscens vecors, se illam quæ divinum Sponsum prætulerat vincere non posse, quiescere coactus est, nec am- plius eam persequi, quæ capta cum esset per di- vinam potentiam evaserat. Hæc ipsa procedente tempore gravem in morbum incidit (et cancer mor- bus hic erat), mammillaque intumescente dolor pariter increscebat. Sed cum doloris maxima vis erat, ma- gnum Petrum invocabat, aiebatque, simul ac sacra illa vox auribus insonuerat, totum illum dolorem sedari solere, nullumque ex eo molestum sensum residere. Unde frequentius illum quoque accersens consolatione fruebatur. Afirmabat enim, qu tempore præsens aderat, omnes prorsus dolores abscessisse. Verum illam quidem post talia certa –

δὲ σιγῶν ἐκεῖνος εἰστήκει τὴν ἀπόκρισιν μὴ ποιού- Αι - ἀφορῶντες, ταῖς τῶν θείων ἀνδρῶν ἀπιστοῦσι θαυ μενος, τα γόνατα κλίνας προσηύχετο, καὶ τὸν Θεὸν Αντιβόλει δεῖξαι τῷ ἁλιτηρίῳ τῶν οἰκείων θεραπόνω των τὴν δύναμιν. Καὶ πάλιν ἀνίστατο, καὶ πάλιν ἐκεῖνος ἀντιτείνων ἐσίγα, καὶ ταῦτα μέχρις εννάτης ἐγίνετο. Ἐπειδὴ δὲ θερμοτέραν καὶ σπουδαιοτέραν τῷ Δεσπότη προσενήνοχε προσευχήν, ἀναστὰς ἔλεγε πρὸς τὸν ἀλιτήριον· . Οὔ σοι ἐπιτάττει Πέτρος, ἀλλ᾽ Πέτρου Θεός· ἀπόκριναι τοίνυν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δυνάμεως καταναγκαζόμενος. Ἠδέσθη, καίπερ ἀναίσχυντος ὢν, ὁ ἀλάστωρ τὴν τοῦ ἁγίου ἐπιείκειαν, καὶ φωνῇ μεγίστῃ χρησάμενος ἐβόα, ὡς τῷ ὄρει μὲν τῷ ᾿Αμανῷ σχολάζοι· « Τοῦτον δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν θεασάμενος ὕδωρ ἀπό τινος πηγῆς ἀρυόμενον τε καὶ πίνοντα, ἠθέλησα οικητήριον οἰκεῖον ποιήσα- σθαι. Αλλ' ἐξιθι, ἔλεγεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- Β πος, τοῦ σταυρωθέντος ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης τοῦτό σοι παρεγγυώντος. » Ἤκουεν ἐκεῖνος, καὶ ἔφευγε, καὶ τῆς λύττης ἐλεύθερος ἀπεδίδοτο τῇ τιτθῇ ὁ γεωρ γός. Καὶ ἕτερα δὲ μυρία τῆς μακαρίας ἐκείνης ψυχῆς τοιαῦτα ἔχων διηγήματα, παραλείψω τὰ πλεῖ στα, τῶν πολλῶν δεδιὼς τὴν ἀσθένειαν· εἰς σφᾶς γὰρ ματουργίαις. Εν δὲ ἢ δύο διηγησάμενος, ἐφ᾽ ἕτερον ἀγωνιστὴν μεταβήσομαι. *Ην τις ἀκόλαστος, στρατηγὸς ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις. Κόρη τοίνυν τις ἀπειρόγαμος, ὥραν ἔχουσα γάμου, ὑπὸ τὴν τούτου δεσποτείαν τελοῦσα, την μητέρα και ταλιποῦσα, καὶ τοὺς οἰκείους, εἰς γυναικονίτιν κατα έφυγε συμμορίαν ἔχουσαν ἀθλητῶν. Αγωνίζονται γὰρ καὶ γυναῖκες τοῖς ἀνδράσι παραπλησίως, καὶ εἰς τὸ τῆς ἀρετῆς καταβαίνουσι στάδιον. Ταύτης μαθὼν ὁ στρατηγὸς τὴν φυγὴν, ἐμαστίγου τὴν μητέρα καὶ ἐκρεμάννυ· καὶ οὐ πρότερον ἀφῆκε δεσμῶν, ἕως τὸ τῶν εὐσεβῶν γυναικῶν ὑπέδειξε καταγώγιον. Τῇ λύπτῃ τοίνυν τῇ οἰκείᾳ χρησάμενος, ήρπασεν ἐκεῖ θεν τὴν κόρην, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν οἰκίαν ἐπαν ἤγαγε· καὶ ἤλπισεν ὁ δείλαιος τὴν οἰκείαν κορέσειν ἀκολασίαν. Αλλ' ὁ τὸν Φαραὼ ἐτασμοίς μεγάλοις καὶ πονηροῖς ἐτάσας περὶ Σάββας τῆς γυναικός Α- βραάμ, καὶ ἀνέπαφον φυλάξας τὴν σώφρονα, καὶ τοὺς Σοδομίτας πατάξας ἀορασίς, ἐμπαροινεῖν ὡς ξένοις τοῖς ἀσωμάτοις ἐπιχειρήσαντας, οὗτος καὶ τούς του τὸ ὀπτικὸν ἀορασίᾳ βαλών, ἐκ μέσου τῶν δικτύων τὸ θήραμα διαφυγεῖν παρεσκεύασε· καὶ εἰς τὸν θά- λαμον αὐτὸς μὲν εἰσῄει, ἐκείνη δὲ ἔνδον διαφυλαττο- μένη παραυτίκα ἐξῄει καὶ φροῦδος ἦν, καὶ τὸ τρι- πόθητον αὐτῇ κατέλαβε καταγώγιον. Οὕτω μαθὼν ὁ ἀνόητος, ὡς τῆς τὸν θεῖον μνηστῆρα προελομένης οὐ περιέσται, ἡσυχίαν ἄγειν ἠναγκάζετο, οὐκέτι την ἁλοῦσαν καὶ θείᾳ δυνάμει διαφυγοῦσαν ἐπιζητῶν. Αὕτη χρόνου διελθόντος παθήματι περιέπεσε χαλεπῷ· καρκίνος δὲ τὸ πάθος ἦν· τῷ δὲ μαστῷ ἐξογκουμένῳ καὶ ἡ ἐδύνη συνηύξετο. ᾿Αλλὰ τὸν μέγαν εκάλει Πέ τρον ἐν τῇ τῆς ὀδύνης ἀκμῆ, καὶ ἔφασκεν εὐθὺς τῆς Ιερᾶς ἐκείνης φωνῆς εἰς τὰ ὦτα βαλλομένης, πᾶσαν ἐκείνην τὴν ὀδύνην κοιμίζεσθαι, καὶ μηδὲ βραχεῖαν αἴσθησιν ἐκεῖθεν ἀνιαρὰν ὑποδέχεσθαι. Τούτου χάριν αὐτὸν καὶ συχνότερον μεταπεμπομένη ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. "Απαντα γὰρ ἔλεγε τὸν τῆς ἐκείνου παρ ουσίες καιρὸν παντελῶς τὰς ἀλγηδόνας ἀφίστασθαι. RELIGIOSA HISTORIA. A famulorum suorum vires ostenderet. Iterumque - B surrexit, et ille contra reuitens iterum obmutuit, atque hoc modo ad horam usque nonam res proces- sit. Postea vero, cum ardentiores Domnino et inten- tiores preces obtulisset, surgens, sceleratumque compellans, « Non Petrus, ait, tibi imperat, sed Petri Deus; quare illius adactus potentia responde. › Reveritus est nefarius, impudens licet, sancti viri modestiam, magnaque voce exclamans : e In Aina- no, inquit, monte versor ; bunc autem aquam iu via e fonte haurientem et bibentem cum vidissem, in eo mihi domicilium constituere volni. egredere, ait lomo Dei, tibi hoc illo imperante, qui pro orbe terrarum suffixus est cruci., Audiit ille et fugit, nutricique liber a furore redditus est agricola. Alias id genus inmumeras de beata illa anima narrationes habens, plurimas prætermittam, multorum metuens infirmitati, qui in seipsos in- tuentes, sanctorum virorum miraculis fidem negant, unumque et alterum ubi exposuero, ad alium athletam progrediar. C PATROL. GR. LXXXII. Vir erat libidinosus, militum olim magister : puella autem quædamn nondum nupta, sed nubi- lis, quæ sub ejus erat dominio, matre relicta et suis, ad gynæceum quoddam se contulit, in quo coetus erat athletarum. Decertant enim etiam fe- minæ, quemadmodum viri, et in stadium virtutis descendunt. Hujus cognita fuga, magister matrem flagris cecidit, et vinctam suspendit, nec vinculis prius exemit, 'quam religiosarum mu- lierum habitaculum ostendit. Illinc ergo, furori obsequens, puellam rapuit, et domum suam perdu- xit, sperans infelix se libidinem suam expleturum. Sed qui Pharaonem magnis et gravibus suppliciis alfecit propter Saram Abrabe conjugem, et inta- ctam servavit continentein; qui et Sodomitas cæ- citate perstrinxit, cum adversus corporis expertes, tanquam in hospites insanire conarentur, idem hujus quoque oculis caliginem offundens, fecit ut præda mediis ex retibus elaberetur : ita ut ille qui- dem thalamum intraret, hæc vero, quæ iutus cu- stodiebatur, subito evolaret, eoque frustrato expe- D titum sibi contubernium repeteret.Quare agnoscens vecors, se illam quæ divinum Sponsum prætulerat vincere non posse, quiescere coactus est, nec am- plius eam persequi, quæ capta cum esset per di- vinam potentiam evaserat. Hæc ipsa procedente tempore gravem in morbum incidit (et cancer mor- bus hic erat), mammillaque intumescente dolor pariter increscebat. Sed cum doloris maxima vis erat, ma- gnum Petrum invocabat, aiebatque, simul ac sacra illa vox auribus insonuerat, totum illum dolorem sedari solere, nullumque ex eo molestum sensum residere. Unde frequentius illum quoque accersens consolatione fruebatur. Afirmabat enim, qu tempore præsens aderat, omnes prorsus dolores abscessisse. Verum illam quidem post talia certa –

δὲ σιγῶν ἐκεῖνος εἰστήκει τὴν ἀπόκρισιν μὴ ποιού- Αι - ἀφορῶντες, ταῖς τῶν θείων ἀνδρῶν ἀπιστοῦσι θαυ μενος, τα γόνατα κλίνας προσηύχετο, καὶ τὸν Θεὸν Αντιβόλει δεῖξαι τῷ ἁλιτηρίῳ τῶν οἰκείων θεραπόνω των τὴν δύναμιν. Καὶ πάλιν ἀνίστατο, καὶ πάλιν ἐκεῖνος ἀντιτείνων ἐσίγα, καὶ ταῦτα μέχρις εννάτης ἐγίνετο. Ἐπειδὴ δὲ θερμοτέραν καὶ σπουδαιοτέραν τῷ Δεσπότη προσενήνοχε προσευχήν, ἀναστὰς ἔλεγε πρὸς τὸν ἀλιτήριον· . Οὔ σοι ἐπιτάττει Πέτρος, ἀλλ᾽ Πέτρου Θεός· ἀπόκριναι τοίνυν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δυνάμεως καταναγκαζόμενος. Ἠδέσθη, καίπερ ἀναίσχυντος ὢν, ὁ ἀλάστωρ τὴν τοῦ ἁγίου ἐπιείκειαν, καὶ φωνῇ μεγίστῃ χρησάμενος ἐβόα, ὡς τῷ ὄρει μὲν τῷ ᾿Αμανῷ σχολάζοι· « Τοῦτον δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν θεασάμενος ὕδωρ ἀπό τινος πηγῆς ἀρυόμενον τε καὶ πίνοντα, ἠθέλησα οικητήριον οἰκεῖον ποιήσα- σθαι. Αλλ' ἐξιθι, ἔλεγεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- Β πος, τοῦ σταυρωθέντος ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης τοῦτό σοι παρεγγυώντος. » Ἤκουεν ἐκεῖνος, καὶ ἔφευγε, καὶ τῆς λύττης ἐλεύθερος ἀπεδίδοτο τῇ τιτθῇ ὁ γεωρ γός. Καὶ ἕτερα δὲ μυρία τῆς μακαρίας ἐκείνης ψυχῆς τοιαῦτα ἔχων διηγήματα, παραλείψω τὰ πλεῖ στα, τῶν πολλῶν δεδιὼς τὴν ἀσθένειαν· εἰς σφᾶς γὰρ ματουργίαις. Εν δὲ ἢ δύο διηγησάμενος, ἐφ᾽ ἕτερον ἀγωνιστὴν μεταβήσομαι. *Ην τις ἀκόλαστος, στρατηγὸς ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις. Κόρη τοίνυν τις ἀπειρόγαμος, ὥραν ἔχουσα γάμου, ὑπὸ τὴν τούτου δεσποτείαν τελοῦσα, την μητέρα και ταλιποῦσα, καὶ τοὺς οἰκείους, εἰς γυναικονίτιν κατα έφυγε συμμορίαν ἔχουσαν ἀθλητῶν. Αγωνίζονται γὰρ καὶ γυναῖκες τοῖς ἀνδράσι παραπλησίως, καὶ εἰς τὸ τῆς ἀρετῆς καταβαίνουσι στάδιον. Ταύτης μαθὼν ὁ στρατηγὸς τὴν φυγὴν, ἐμαστίγου τὴν μητέρα καὶ ἐκρεμάννυ· καὶ οὐ πρότερον ἀφῆκε δεσμῶν, ἕως τὸ τῶν εὐσεβῶν γυναικῶν ὑπέδειξε καταγώγιον. Τῇ λύπτῃ τοίνυν τῇ οἰκείᾳ χρησάμενος, ήρπασεν ἐκεῖ θεν τὴν κόρην, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν οἰκίαν ἐπαν ἤγαγε· καὶ ἤλπισεν ὁ δείλαιος τὴν οἰκείαν κορέσειν ἀκολασίαν. Αλλ' ὁ τὸν Φαραὼ ἐτασμοίς μεγάλοις καὶ πονηροῖς ἐτάσας περὶ Σάββας τῆς γυναικός Α- βραάμ, καὶ ἀνέπαφον φυλάξας τὴν σώφρονα, καὶ τοὺς Σοδομίτας πατάξας ἀορασίς, ἐμπαροινεῖν ὡς ξένοις τοῖς ἀσωμάτοις ἐπιχειρήσαντας, οὗτος καὶ τούς του τὸ ὀπτικὸν ἀορασίᾳ βαλών, ἐκ μέσου τῶν δικτύων τὸ θήραμα διαφυγεῖν παρεσκεύασε· καὶ εἰς τὸν θά- λαμον αὐτὸς μὲν εἰσῄει, ἐκείνη δὲ ἔνδον διαφυλαττο- μένη παραυτίκα ἐξῄει καὶ φροῦδος ἦν, καὶ τὸ τρι- πόθητον αὐτῇ κατέλαβε καταγώγιον. Οὕτω μαθὼν ὁ ἀνόητος, ὡς τῆς τὸν θεῖον μνηστῆρα προελομένης οὐ περιέσται, ἡσυχίαν ἄγειν ἠναγκάζετο, οὐκέτι την ἁλοῦσαν καὶ θείᾳ δυνάμει διαφυγοῦσαν ἐπιζητῶν. Αὕτη χρόνου διελθόντος παθήματι περιέπεσε χαλεπῷ· καρκίνος δὲ τὸ πάθος ἦν· τῷ δὲ μαστῷ ἐξογκουμένῳ καὶ ἡ ἐδύνη συνηύξετο. ᾿Αλλὰ τὸν μέγαν εκάλει Πέ τρον ἐν τῇ τῆς ὀδύνης ἀκμῆ, καὶ ἔφασκεν εὐθὺς τῆς Ιερᾶς ἐκείνης φωνῆς εἰς τὰ ὦτα βαλλομένης, πᾶσαν ἐκείνην τὴν ὀδύνην κοιμίζεσθαι, καὶ μηδὲ βραχεῖαν αἴσθησιν ἐκεῖθεν ἀνιαρὰν ὑποδέχεσθαι. Τούτου χάριν αὐτὸν καὶ συχνότερον μεταπεμπομένη ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. "Απαντα γὰρ ἔλεγε τὸν τῆς ἐκείνου παρ ουσίες καιρὸν παντελῶς τὰς ἀλγηδόνας ἀφίστασθαι. RELIGIOSA HISTORIA. A famulorum suorum vires ostenderet. Iterumque - B surrexit, et ille contra reuitens iterum obmutuit, atque hoc modo ad horam usque nonam res proces- sit. Postea vero, cum ardentiores Domnino et inten- tiores preces obtulisset, surgens, sceleratumque compellans, « Non Petrus, ait, tibi imperat, sed Petri Deus; quare illius adactus potentia responde. › Reveritus est nefarius, impudens licet, sancti viri modestiam, magnaque voce exclamans : e In Aina- no, inquit, monte versor ; bunc autem aquam iu via e fonte haurientem et bibentem cum vidissem, in eo mihi domicilium constituere volni. egredere, ait lomo Dei, tibi hoc illo imperante, qui pro orbe terrarum suffixus est cruci., Audiit ille et fugit, nutricique liber a furore redditus est agricola. Alias id genus inmumeras de beata illa anima narrationes habens, plurimas prætermittam, multorum metuens infirmitati, qui in seipsos in- tuentes, sanctorum virorum miraculis fidem negant, unumque et alterum ubi exposuero, ad alium athletam progrediar. C PATROL. GR. LXXXII. Vir erat libidinosus, militum olim magister : puella autem quædamn nondum nupta, sed nubi- lis, quæ sub ejus erat dominio, matre relicta et suis, ad gynæceum quoddam se contulit, in quo coetus erat athletarum. Decertant enim etiam fe- minæ, quemadmodum viri, et in stadium virtutis descendunt. Hujus cognita fuga, magister matrem flagris cecidit, et vinctam suspendit, nec vinculis prius exemit, 'quam religiosarum mu- lierum habitaculum ostendit. Illinc ergo, furori obsequens, puellam rapuit, et domum suam perdu- xit, sperans infelix se libidinem suam expleturum. Sed qui Pharaonem magnis et gravibus suppliciis alfecit propter Saram Abrabe conjugem, et inta- ctam servavit continentein; qui et Sodomitas cæ- citate perstrinxit, cum adversus corporis expertes, tanquam in hospites insanire conarentur, idem hujus quoque oculis caliginem offundens, fecit ut præda mediis ex retibus elaberetur : ita ut ille qui- dem thalamum intraret, hæc vero, quæ iutus cu- stodiebatur, subito evolaret, eoque frustrato expe- D titum sibi contubernium repeteret.Quare agnoscens vecors, se illam quæ divinum Sponsum prætulerat vincere non posse, quiescere coactus est, nec am- plius eam persequi, quæ capta cum esset per di- vinam potentiam evaserat. Hæc ipsa procedente tempore gravem in morbum incidit (et cancer mor- bus hic erat), mammillaque intumescente dolor pariter increscebat. Sed cum doloris maxima vis erat, ma- gnum Petrum invocabat, aiebatque, simul ac sacra illa vox auribus insonuerat, totum illum dolorem sedari solere, nullumque ex eo molestum sensum residere. Unde frequentius illum quoque accersens consolatione fruebatur. Afirmabat enim, qu tempore præsens aderat, omnes prorsus dolores abscessisse. Verum illam quidem post talia certa –

Αλλ' ἐκείνην μὲν οὕτως ἀγωνισαμένην μετὰ τῶν • Β ἐπινικίων ἐπαίνων τοῦδε τοῦ βίου προέπεμψε. Πάλιν δὲ τὴν μητέρα τὴν ἐμὴν, μετὰ τὰς ἐμὰς ὠδῖνας παρ' αὐτοῦ γενομένην τοῦ θανάτου τάς πύλας, ὑπὸ τῆς τιτθῆς λιπαρηθεὶς ἀφικόμενος, ἐξήρπασε τῶν τοῦ θανάτου χειρῶν. Εκειτο γάρ, ως φασιν, ἀπο εἰρηκότων μὲν τῶν ἰατρῶν, τῶν δὲ οἰκείων ὀλοφυ- ρομένων, καὶ προσδεχομένων τὸ τέλος, μεμυκότας έχουσα τοὺς ὀφθαλμούς, λάβρῳ πυρετῷ κατεχομένη, οὐδένα τῶν συνήθων ἐπιγινώσκουσα. Ως δὲ ἧκεν ὁ τῆς ἀποστολικῆς καὶ προσηγορίας ἠξιωμένος καὶ χάριτος, και, « Εἰρήνη σοι, τεκνίον, » ἐφθέγξατο (τοῦτο γὰρ ἦν αὐτῷ πρόσρημα), παραυτίκα λέγεται καὶ τὰ βλέφαρα ἀναπτύξαι, καὶ ἀτενὲς εἰς αὐτὸν ἰδεῖν, καὶ τῆς εὐλογίας τὸν καρπὸν ἐπαγγείλα:. Ὡς δὲ ἀνηλώλυξε τῶν γυναικῶν ὁ χορός, (ἀθυμία γὰρ καὶ εὐθυμία κατὰ ταυτὸν ἐκράθησαν), καὶ τὴν βοὴν ἐκείνην εἰργάσαντο, παρεγγυᾷ ὁ θεῖος ἄνθρω πος κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς προσευχῆς ἁπάσας· οὕτω γὰρ ἔλεγε καὶ τὴν Ταβίθαν τῆς σωτηρίας τετυχη κέναι· τῶν μὲν χηρῶν ὀδυρομένων, τοῦ δὲ μεγάλου Πέτρου τὰ ἐκείνων δάκρυα προσφέροντος τῷ Θεῷ. Ικέτευον ὡς ἐκέλευσε, καὶ ἐλάμβανον ὡς προείρηκε. Τέλος γὰρ τῆς εὐχῆς δεξαμένης, τέλος καὶ ἡ νόσος ἐδέχετο, καὶ ἱδρὼς πάντοθεν ἐξαίφνης ἔῤῥει, καὶ τὸ πῦρ ἐκεῖνο ἐσβέννυτο, καὶ τὰ τῆς ὑγείας ἀνεφαίνετο σημεία. Τοιαῦτα καὶ ἐν τοῖς ἡμετέροις χρόνοις διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ θεραπόντων ὁ Δεσπότης θαυμα- τουργεί. Τούτου καὶ ὁ χρὼς τῶν ἱματίων τῷ θεῖο τάτῳ Παύλῳ παραπλησίως ενήργει· καὶ τοῦτο οὐχ ὑπερβολῇ τινι χρώμενος τέθεικα, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν συνομολογοῦσαν ἔχων. Τὴν γὰρ οἰκείαν ζώνην δική τεμὼν (πλατεῖα δὲ ἦν καὶ μακρὰ, ἀπὸ λίνου παχέος πεπλεγμένη), τῷ μὲν ἡμίσει ταύτης τὴν οἰκείαν ὀσφύν, τῷ ἑτέρῳ δὲ διέζωσε τὴν ἐμήν. Ταύτην πολλάκις μὲν ἐμοὶ νοσοῦντι ἐπιθεῖσα ἡ μήτηρ, πολύ λάκις δὲ τῷ πατρὶ, τὴν νόσον ἀπήλασε· καὶ αὐτὴ δὲ τούτῳ τῷ φαρμάκῳ πρὸς ὑγείαν ἐχρήσατο. Πολλο δὲ καὶ τῶν γνωρίμων τοῦτο μεμαθηκότες συνεχῶς εἰς ἐπικουρίαν τῶν νοσούντων τὴν ζώνην ἐλάμβανον· καὶ πανταχοῦ τῆς ἐκείνου χάριτος ἐδίδασκε τὴν ἐνέργειαν. Οὕτω τις αὐτὴν λαβὼν τοὺς δεδωκότας εστέρησεν, ἀγνώμων περὶ τοὺς εὐεργέτας γενόμενος· τοῦτον τὸν τρόπον ἐκείνης τῆς δωρεάς εγυμνώθημεν. Οὕτω λάμψας, καὶ τὴν Ἀντιόχου ταῖς ἀκτῖσι φωτίσας, ἔξω τῶν ἀγώνων ἐγένετο, τὸν ἀποκείμενον τοῖς νικηφόροις στέφανον ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἧς περιόντος ἀπήλαυσα εὐλογίας, ταύτης καὶ νῦν ἀπολαύσει καθικετεύσας, πέρας ἐπιθήσω καὶ τῷδε τῷ διηγήματι. Χ. - ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ. - Ῥῶσός ἐστι Κιλίκισσα πόλις, ἐν δεξιᾷ εἰσπλέοντι τὸν Κιλίκιον κόλπον 11. Ταύτης πρὸς ἕω καὶ μεσημ Εμίαν, ὄρος ἐστὶν ὑψηλὸν, ἀμφιλαφὲς, καὶ κατάσκιον τρέφει δὲ καὶ θῆρας ἐν ταῖς λόχμαις ἀγρίους. Ἐν τούτῳ νάπην εὑρών τινα, πρὸς θάλασσαν ἀποκλίνου σαν, ὁ μέγας καὶ πολυθρύλλητος Θεοδόσιος, βραχύν διὰ τῶν ἱματίων, πόντον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mina ex hac vita excedentem victoriæ laudibus A prosecutus est. Rursus vero matrem meam, post partum quo me enixa est morti proximam, nutri- sis precibus exoratus, adveniens e mortis faucibus eripuit. Decumbebat eniin medicis, ut ferunt, desperantibus, lugentibus domesticis, et obitum præstolantibus, clausis oculis magna cum febre conflictans, familiarium neminem agnoscens. Ut autem advenit ille, qui apostolicum nomen ge- rebat et gratiam, et « Pax tibi, filia, dixit (hæc enim ejus erat salutatio), confestim palpebras reserasse dicitur, et in illumn fixis oculis aspexisse, benedictionisque fructum postulasse. Postquam ululavit feminarum chorus (mista enim cum do- lore animi lætitia clamorem illum expresserat), præcepit vir divinus ut orarent cum ipso universæ. Sic enim salutem recepisse dicebat Tabitham, vi- duis lacrymantibus et magno Petro illarum Deo lacrymas offerented. Orarunt, ut jusserat, et adepta sunt ut prædixit. Finita enim oratione, fiuem quo- que morbus accepit: sudorque mox undique pro- fluens ardorem illum exstinxit, et apparuere indi- cia sanitatis. Hæc nostris etiam temporibus mira- cula per famulos suos facit Dominus. Hujus quò- que, sicut beatissimi Pauli, vestimenta operaban- tur : quod quidem non exaggerationis alicujus studio posui, sed veritatis fretus testimonio. Nam zona sua bifariam divisa, lata quippe et longa erat, crasso e lino contexta, parte una lumbos suos cinxit, altera meos. Hanc mater ægrotanti mihi sape imponens, sape etiam patri, morbum G depulit, eodemque ad sanitatem ipsa etiam persæpe usa est remedio. Sed et amicorum permulti hoc scientes, zonam ad ægros sublevandos identidem accipiebant, et gratiæ illius vim ubique declarabat. Quo illam modo cum quidam obtinuisset, eos qui dederant ingratus erga beneficos illa privavit : at- que ita nos dono isto spoliati sumus. Sic ille cum resplenduisset, et Antiochiam radiis suis illustras- set, certaminum finem nactus est, repositam vi- ctoriæ coronam exspectans. Ego vero quam ab eo benedictionem dum superstes esset consecutus sum, cadem ut nunc etiam frui liceat obsecrans, huic quoque narrationi finem imponam. THEODOSIUS. Rhosus Cilicum urbs est, ad dextram iis qui Ciliciæ sinum ingrediuntur. Hujus ad ortum et meridiem nons est altus, spatiosus et unbrosus, qui et feras quoque agrestes in silvis alit. In hoc saltum quemdam ad mare vergentem nactus, ma- gnus celeberrimusque Thcolosius, parva sibi D 1'. d Act. 1x, 40. • Acl. 315, 12. VARIE LECTIONES An legendum : q, d. corpus s. cutis per vestes? videtur Herveli Luer habuisse.

Αλλ' ἐκείνην μὲν οὕτως ἀγωνισαμένην μετὰ τῶν • Β ἐπινικίων ἐπαίνων τοῦδε τοῦ βίου προέπεμψε. Πάλιν δὲ τὴν μητέρα τὴν ἐμὴν, μετὰ τὰς ἐμὰς ὠδῖνας παρ' αὐτοῦ γενομένην τοῦ θανάτου τάς πύλας, ὑπὸ τῆς τιτθῆς λιπαρηθεὶς ἀφικόμενος, ἐξήρπασε τῶν τοῦ θανάτου χειρῶν. Εκειτο γάρ, ως φασιν, ἀπο εἰρηκότων μὲν τῶν ἰατρῶν, τῶν δὲ οἰκείων ὀλοφυ- ρομένων, καὶ προσδεχομένων τὸ τέλος, μεμυκότας έχουσα τοὺς ὀφθαλμούς, λάβρῳ πυρετῷ κατεχομένη, οὐδένα τῶν συνήθων ἐπιγινώσκουσα. Ως δὲ ἧκεν ὁ τῆς ἀποστολικῆς καὶ προσηγορίας ἠξιωμένος καὶ χάριτος, και, « Εἰρήνη σοι, τεκνίον, » ἐφθέγξατο (τοῦτο γὰρ ἦν αὐτῷ πρόσρημα), παραυτίκα λέγεται καὶ τὰ βλέφαρα ἀναπτύξαι, καὶ ἀτενὲς εἰς αὐτὸν ἰδεῖν, καὶ τῆς εὐλογίας τὸν καρπὸν ἐπαγγείλα:. Ὡς δὲ ἀνηλώλυξε τῶν γυναικῶν ὁ χορός, (ἀθυμία γὰρ καὶ εὐθυμία κατὰ ταυτὸν ἐκράθησαν), καὶ τὴν βοὴν ἐκείνην εἰργάσαντο, παρεγγυᾷ ὁ θεῖος ἄνθρω πος κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς προσευχῆς ἁπάσας· οὕτω γὰρ ἔλεγε καὶ τὴν Ταβίθαν τῆς σωτηρίας τετυχη κέναι· τῶν μὲν χηρῶν ὀδυρομένων, τοῦ δὲ μεγάλου Πέτρου τὰ ἐκείνων δάκρυα προσφέροντος τῷ Θεῷ. Ικέτευον ὡς ἐκέλευσε, καὶ ἐλάμβανον ὡς προείρηκε. Τέλος γὰρ τῆς εὐχῆς δεξαμένης, τέλος καὶ ἡ νόσος ἐδέχετο, καὶ ἱδρὼς πάντοθεν ἐξαίφνης ἔῤῥει, καὶ τὸ πῦρ ἐκεῖνο ἐσβέννυτο, καὶ τὰ τῆς ὑγείας ἀνεφαίνετο σημεία. Τοιαῦτα καὶ ἐν τοῖς ἡμετέροις χρόνοις διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ θεραπόντων ὁ Δεσπότης θαυμα- τουργεί. Τούτου καὶ ὁ χρὼς τῶν ἱματίων τῷ θεῖο τάτῳ Παύλῳ παραπλησίως ενήργει· καὶ τοῦτο οὐχ ὑπερβολῇ τινι χρώμενος τέθεικα, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν συνομολογοῦσαν ἔχων. Τὴν γὰρ οἰκείαν ζώνην δική τεμὼν (πλατεῖα δὲ ἦν καὶ μακρὰ, ἀπὸ λίνου παχέος πεπλεγμένη), τῷ μὲν ἡμίσει ταύτης τὴν οἰκείαν ὀσφύν, τῷ ἑτέρῳ δὲ διέζωσε τὴν ἐμήν. Ταύτην πολλάκις μὲν ἐμοὶ νοσοῦντι ἐπιθεῖσα ἡ μήτηρ, πολύ λάκις δὲ τῷ πατρὶ, τὴν νόσον ἀπήλασε· καὶ αὐτὴ δὲ τούτῳ τῷ φαρμάκῳ πρὸς ὑγείαν ἐχρήσατο. Πολλο δὲ καὶ τῶν γνωρίμων τοῦτο μεμαθηκότες συνεχῶς εἰς ἐπικουρίαν τῶν νοσούντων τὴν ζώνην ἐλάμβανον· καὶ πανταχοῦ τῆς ἐκείνου χάριτος ἐδίδασκε τὴν ἐνέργειαν. Οὕτω τις αὐτὴν λαβὼν τοὺς δεδωκότας εστέρησεν, ἀγνώμων περὶ τοὺς εὐεργέτας γενόμενος· τοῦτον τὸν τρόπον ἐκείνης τῆς δωρεάς εγυμνώθημεν. Οὕτω λάμψας, καὶ τὴν Ἀντιόχου ταῖς ἀκτῖσι φωτίσας, ἔξω τῶν ἀγώνων ἐγένετο, τὸν ἀποκείμενον τοῖς νικηφόροις στέφανον ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἧς περιόντος ἀπήλαυσα εὐλογίας, ταύτης καὶ νῦν ἀπολαύσει καθικετεύσας, πέρας ἐπιθήσω καὶ τῷδε τῷ διηγήματι. Χ. - ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ. - Ῥῶσός ἐστι Κιλίκισσα πόλις, ἐν δεξιᾷ εἰσπλέοντι τὸν Κιλίκιον κόλπον 11. Ταύτης πρὸς ἕω καὶ μεσημ Εμίαν, ὄρος ἐστὶν ὑψηλὸν, ἀμφιλαφὲς, καὶ κατάσκιον τρέφει δὲ καὶ θῆρας ἐν ταῖς λόχμαις ἀγρίους. Ἐν τούτῳ νάπην εὑρών τινα, πρὸς θάλασσαν ἀποκλίνου σαν, ὁ μέγας καὶ πολυθρύλλητος Θεοδόσιος, βραχύν διὰ τῶν ἱματίων, πόντον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mina ex hac vita excedentem victoriæ laudibus A prosecutus est. Rursus vero matrem meam, post partum quo me enixa est morti proximam, nutri- sis precibus exoratus, adveniens e mortis faucibus eripuit. Decumbebat eniin medicis, ut ferunt, desperantibus, lugentibus domesticis, et obitum præstolantibus, clausis oculis magna cum febre conflictans, familiarium neminem agnoscens. Ut autem advenit ille, qui apostolicum nomen ge- rebat et gratiam, et « Pax tibi, filia, dixit (hæc enim ejus erat salutatio), confestim palpebras reserasse dicitur, et in illumn fixis oculis aspexisse, benedictionisque fructum postulasse. Postquam ululavit feminarum chorus (mista enim cum do- lore animi lætitia clamorem illum expresserat), præcepit vir divinus ut orarent cum ipso universæ. Sic enim salutem recepisse dicebat Tabitham, vi- duis lacrymantibus et magno Petro illarum Deo lacrymas offerented. Orarunt, ut jusserat, et adepta sunt ut prædixit. Finita enim oratione, fiuem quo- que morbus accepit: sudorque mox undique pro- fluens ardorem illum exstinxit, et apparuere indi- cia sanitatis. Hæc nostris etiam temporibus mira- cula per famulos suos facit Dominus. Hujus quò- que, sicut beatissimi Pauli, vestimenta operaban- tur : quod quidem non exaggerationis alicujus studio posui, sed veritatis fretus testimonio. Nam zona sua bifariam divisa, lata quippe et longa erat, crasso e lino contexta, parte una lumbos suos cinxit, altera meos. Hanc mater ægrotanti mihi sape imponens, sape etiam patri, morbum G depulit, eodemque ad sanitatem ipsa etiam persæpe usa est remedio. Sed et amicorum permulti hoc scientes, zonam ad ægros sublevandos identidem accipiebant, et gratiæ illius vim ubique declarabat. Quo illam modo cum quidam obtinuisset, eos qui dederant ingratus erga beneficos illa privavit : at- que ita nos dono isto spoliati sumus. Sic ille cum resplenduisset, et Antiochiam radiis suis illustras- set, certaminum finem nactus est, repositam vi- ctoriæ coronam exspectans. Ego vero quam ab eo benedictionem dum superstes esset consecutus sum, cadem ut nunc etiam frui liceat obsecrans, huic quoque narrationi finem imponam. THEODOSIUS. Rhosus Cilicum urbs est, ad dextram iis qui Ciliciæ sinum ingrediuntur. Hujus ad ortum et meridiem nons est altus, spatiosus et unbrosus, qui et feras quoque agrestes in silvis alit. In hoc saltum quemdam ad mare vergentem nactus, ma- gnus celeberrimusque Thcolosius, parva sibi D 1'. d Act. 1x, 40. • Acl. 315, 12. VARIE LECTIONES An legendum : q, d. corpus s. cutis per vestes? videtur Herveli Luer habuisse.

Αλλ' ἐκείνην μὲν οὕτως ἀγωνισαμένην μετὰ τῶν • Β ἐπινικίων ἐπαίνων τοῦδε τοῦ βίου προέπεμψε. Πάλιν δὲ τὴν μητέρα τὴν ἐμὴν, μετὰ τὰς ἐμὰς ὠδῖνας παρ' αὐτοῦ γενομένην τοῦ θανάτου τάς πύλας, ὑπὸ τῆς τιτθῆς λιπαρηθεὶς ἀφικόμενος, ἐξήρπασε τῶν τοῦ θανάτου χειρῶν. Εκειτο γάρ, ως φασιν, ἀπο εἰρηκότων μὲν τῶν ἰατρῶν, τῶν δὲ οἰκείων ὀλοφυ- ρομένων, καὶ προσδεχομένων τὸ τέλος, μεμυκότας έχουσα τοὺς ὀφθαλμούς, λάβρῳ πυρετῷ κατεχομένη, οὐδένα τῶν συνήθων ἐπιγινώσκουσα. Ως δὲ ἧκεν ὁ τῆς ἀποστολικῆς καὶ προσηγορίας ἠξιωμένος καὶ χάριτος, και, « Εἰρήνη σοι, τεκνίον, » ἐφθέγξατο (τοῦτο γὰρ ἦν αὐτῷ πρόσρημα), παραυτίκα λέγεται καὶ τὰ βλέφαρα ἀναπτύξαι, καὶ ἀτενὲς εἰς αὐτὸν ἰδεῖν, καὶ τῆς εὐλογίας τὸν καρπὸν ἐπαγγείλα:. Ὡς δὲ ἀνηλώλυξε τῶν γυναικῶν ὁ χορός, (ἀθυμία γὰρ καὶ εὐθυμία κατὰ ταυτὸν ἐκράθησαν), καὶ τὴν βοὴν ἐκείνην εἰργάσαντο, παρεγγυᾷ ὁ θεῖος ἄνθρω πος κοινωνῆσαι αὐτῷ τῆς προσευχῆς ἁπάσας· οὕτω γὰρ ἔλεγε καὶ τὴν Ταβίθαν τῆς σωτηρίας τετυχη κέναι· τῶν μὲν χηρῶν ὀδυρομένων, τοῦ δὲ μεγάλου Πέτρου τὰ ἐκείνων δάκρυα προσφέροντος τῷ Θεῷ. Ικέτευον ὡς ἐκέλευσε, καὶ ἐλάμβανον ὡς προείρηκε. Τέλος γὰρ τῆς εὐχῆς δεξαμένης, τέλος καὶ ἡ νόσος ἐδέχετο, καὶ ἱδρὼς πάντοθεν ἐξαίφνης ἔῤῥει, καὶ τὸ πῦρ ἐκεῖνο ἐσβέννυτο, καὶ τὰ τῆς ὑγείας ἀνεφαίνετο σημεία. Τοιαῦτα καὶ ἐν τοῖς ἡμετέροις χρόνοις διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ θεραπόντων ὁ Δεσπότης θαυμα- τουργεί. Τούτου καὶ ὁ χρὼς τῶν ἱματίων τῷ θεῖο τάτῳ Παύλῳ παραπλησίως ενήργει· καὶ τοῦτο οὐχ ὑπερβολῇ τινι χρώμενος τέθεικα, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν συνομολογοῦσαν ἔχων. Τὴν γὰρ οἰκείαν ζώνην δική τεμὼν (πλατεῖα δὲ ἦν καὶ μακρὰ, ἀπὸ λίνου παχέος πεπλεγμένη), τῷ μὲν ἡμίσει ταύτης τὴν οἰκείαν ὀσφύν, τῷ ἑτέρῳ δὲ διέζωσε τὴν ἐμήν. Ταύτην πολλάκις μὲν ἐμοὶ νοσοῦντι ἐπιθεῖσα ἡ μήτηρ, πολύ λάκις δὲ τῷ πατρὶ, τὴν νόσον ἀπήλασε· καὶ αὐτὴ δὲ τούτῳ τῷ φαρμάκῳ πρὸς ὑγείαν ἐχρήσατο. Πολλο δὲ καὶ τῶν γνωρίμων τοῦτο μεμαθηκότες συνεχῶς εἰς ἐπικουρίαν τῶν νοσούντων τὴν ζώνην ἐλάμβανον· καὶ πανταχοῦ τῆς ἐκείνου χάριτος ἐδίδασκε τὴν ἐνέργειαν. Οὕτω τις αὐτὴν λαβὼν τοὺς δεδωκότας εστέρησεν, ἀγνώμων περὶ τοὺς εὐεργέτας γενόμενος· τοῦτον τὸν τρόπον ἐκείνης τῆς δωρεάς εγυμνώθημεν. Οὕτω λάμψας, καὶ τὴν Ἀντιόχου ταῖς ἀκτῖσι φωτίσας, ἔξω τῶν ἀγώνων ἐγένετο, τὸν ἀποκείμενον τοῖς νικηφόροις στέφανον ἀναμένων. Ἐγὼ δὲ ἧς περιόντος ἀπήλαυσα εὐλογίας, ταύτης καὶ νῦν ἀπολαύσει καθικετεύσας, πέρας ἐπιθήσω καὶ τῷδε τῷ διηγήματι. Χ. - ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ. - Ῥῶσός ἐστι Κιλίκισσα πόλις, ἐν δεξιᾷ εἰσπλέοντι τὸν Κιλίκιον κόλπον 11. Ταύτης πρὸς ἕω καὶ μεσημ Εμίαν, ὄρος ἐστὶν ὑψηλὸν, ἀμφιλαφὲς, καὶ κατάσκιον τρέφει δὲ καὶ θῆρας ἐν ταῖς λόχμαις ἀγρίους. Ἐν τούτῳ νάπην εὑρών τινα, πρὸς θάλασσαν ἀποκλίνου σαν, ὁ μέγας καὶ πολυθρύλλητος Θεοδόσιος, βραχύν διὰ τῶν ἱματίων, πόντον THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mina ex hac vita excedentem victoriæ laudibus A prosecutus est. Rursus vero matrem meam, post partum quo me enixa est morti proximam, nutri- sis precibus exoratus, adveniens e mortis faucibus eripuit. Decumbebat eniin medicis, ut ferunt, desperantibus, lugentibus domesticis, et obitum præstolantibus, clausis oculis magna cum febre conflictans, familiarium neminem agnoscens. Ut autem advenit ille, qui apostolicum nomen ge- rebat et gratiam, et « Pax tibi, filia, dixit (hæc enim ejus erat salutatio), confestim palpebras reserasse dicitur, et in illumn fixis oculis aspexisse, benedictionisque fructum postulasse. Postquam ululavit feminarum chorus (mista enim cum do- lore animi lætitia clamorem illum expresserat), præcepit vir divinus ut orarent cum ipso universæ. Sic enim salutem recepisse dicebat Tabitham, vi- duis lacrymantibus et magno Petro illarum Deo lacrymas offerented. Orarunt, ut jusserat, et adepta sunt ut prædixit. Finita enim oratione, fiuem quo- que morbus accepit: sudorque mox undique pro- fluens ardorem illum exstinxit, et apparuere indi- cia sanitatis. Hæc nostris etiam temporibus mira- cula per famulos suos facit Dominus. Hujus quò- que, sicut beatissimi Pauli, vestimenta operaban- tur : quod quidem non exaggerationis alicujus studio posui, sed veritatis fretus testimonio. Nam zona sua bifariam divisa, lata quippe et longa erat, crasso e lino contexta, parte una lumbos suos cinxit, altera meos. Hanc mater ægrotanti mihi sape imponens, sape etiam patri, morbum G depulit, eodemque ad sanitatem ipsa etiam persæpe usa est remedio. Sed et amicorum permulti hoc scientes, zonam ad ægros sublevandos identidem accipiebant, et gratiæ illius vim ubique declarabat. Quo illam modo cum quidam obtinuisset, eos qui dederant ingratus erga beneficos illa privavit : at- que ita nos dono isto spoliati sumus. Sic ille cum resplenduisset, et Antiochiam radiis suis illustras- set, certaminum finem nactus est, repositam vi- ctoriæ coronam exspectans. Ego vero quam ab eo benedictionem dum superstes esset consecutus sum, cadem ut nunc etiam frui liceat obsecrans, huic quoque narrationi finem imponam. THEODOSIUS. Rhosus Cilicum urbs est, ad dextram iis qui Ciliciæ sinum ingrediuntur. Hujus ad ortum et meridiem nons est altus, spatiosus et unbrosus, qui et feras quoque agrestes in silvis alit. In hoc saltum quemdam ad mare vergentem nactus, ma- gnus celeberrimusque Thcolosius, parva sibi D 1'. d Act. 1x, 40. • Acl. 315, 12. VARIE LECTIONES An legendum : q, d. corpus s. cutis per vestes? videtur Herveli Luer habuisse.

τινα οἰκίσκον οἰκοδομήσας, μόνος τὴν εὐαγγελικήν Ασπάζετο πολιτείαν. Ανὴρ ἐκ τῆς Ἀντιόχου μὲν ὁρμώμενος, ἐπίσημος δὲ ὧν ἀπὸ τῆς τοῦ γένους λαμπρότητος· ἀλλ' ὅμως καὶ οἰκίαν, καὶ συγγένειαν, καὶ τἄλλα πάντα καταλιπών, τὸν πολυτίμητον εὐαγ- γελικῶς εἰπεῖν ἐπρίατο μαργαρίτην. Περὶ μὲν οὖν ἀπαστίας, καὶ χαμευνίας, καὶ τῆς ἐκ τριχῶν ἀμπε χύνης, περιττόν ἐστι λέγειν τοῖς τοὺς ἐκείνου θια- σώτας καὶ φοιτητὰς θεωμένοις, καὶ ταύτην ἐν αὐτοῖς ὁρῶσι τὴν πολιτείαν. Διαφερόντως δὲ ὅμως ταῦτα ἐκεῖνος μετῄει, ἅτε δὴ παράδειγμα ἑαυτὸν προτιθείς τοῖς εἰσαγομένοις. Προσετίθει δὲ τούτοις τὸ ἐκ σιδή- μου φορτίον αὐχένι, καὶ ὀσφύϊ, καὶ ἀμφοῖν ταῖν χε- ροῖν. Καὶ κόμην δὲ ἔφερεν αὐχμηράν, καὶ μέχρις αύ τῶν διήκουσαν τῶν ποδῶν, καὶ περαιτέρω προβαί- νουσαν, καὶ τούτου χάριν τῇ ἰξύ προσδεδεμένην. Β Προσευχῇ δὲ καὶ ὑμνῳδίᾳ διηνεκώς χρώμενος, ἐπι· θυμίαν, καὶ θυμὸν, καὶ τύφον, καὶ τἄλλα τὰ ἄγρια τῆς ψυχῆς κατεκοίμιζε θηρία· πόνοις δὲ πόνους ἐπαύξων ἀεὶ, καὶ τὴν χειρῶν ἐργασίαν μετῄει, νῦν μὲν τὰς καλουμένας ῥιπίδας ὑφαίνων καὶ σπυρίδας, νῦν δὲ μικρὰς ἀρούρας ἐν τῇ νάπῃ κατασκευάζων, καὶ σπέρματα καταβάλλων, καὶ τὴν ἀποχρῶσαν ἐκεῖθεν συλλέγων τροφήν. Ἐπειδὴ δὲ τοῦ χρόνου προϊόντος πάντοθεν αὐτοῦ τὸ κλέος διέτρεχε, συνέθεον πολλοί πολλαχόθεν, κοινωνῆσαι αὐτῷ καὶ οἰκήσεως, καὶ πό νων, καὶ πολιτείας ἐπιθυμοῦντες· καὶ τούτους ὑποδε χόμενος, ἐπὶ τοῦτον ἐποδήγει τὸν βίον· καὶ τὴν ἰδεῖν, τοὺς μὲν ἱστία, τοὺς δὲ δέῤῥεις τριχίνας ὑφαίνοντας, τοὺς δὲ τὰς ῥιπίδης ἢ τὰς σπυρίδας διαπλέκοντας, ἄλε λους δὲ τὴν γηπονίαν ἀναδεδεγμένους. Καὶ ἐπειδὴ παρα- θαλάσσιον ἦν τὸ χωρίον, καὶ πορθμεῖον ὕστερον και τασκευάσας, τούτῳ εἰς τὴν τῶν ἀγωγίμων ἐκέχρητο χρείαν, ἐκκομίζων τῶν συνοίκων τὰ ἔργα, καὶ εἰσκο- μίζων τὰ δέοντα. Τῆς ἀποστολικῆς γὰρ μεμνημένος φωνῆς, τῆς λεγούσης· « Νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμε νοι, εἰς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν, καὶ, «Αί χεῖρες αὗται ἐμοὶ καὶ τοῖς σὺν ἐμοὶ ἐπήρκεσαν· ο αὐτός τε εἰργάζετο, καὶ τοὺς ὁμοσκήνους παρήνει τοῖς κατὰ ψυχὴν πόνοις καὶ τοὺς σωματικοὺς συνεισφέρειν ἱδρῶ- · τας. Καὶ γὰρ ἄτοπον, τοὺς μὲν ἐν βίῳ στρεφομένους, καὶ παιδία καὶ γυναῖκας ταλαιπωρουμένους καὶ πονοῦντας ἀποτρέφειν, καὶ πρὸς τούτοις καὶ φόρους εἰσφέρειν, καὶ δασμοὺς ἀπαιτεῖσθαι, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρειν τὰς ἀπαρχὰς, καὶ τῶν προσαιτῶν εἰς δύναμιν θεραπεύειν τὴν ἔνδειαν· ἡμᾶς δὲ τὴν ἀναγ- καίαν ἐκ τῶν πόνων μὴ πορίζεσθαι χρείαν· καὶ ταῦτα εὐτελεῖ μὲν τροφῇ καὶ βραχείᾳ, εὐτελεῖ δὲ ἐσθῆτι χρωμένους· ἀλλὰ καθῆσθαι εἴσω τὰς χεῖρας ἔχοντας, καὶ τῶν ἀλλοτρίων χειρῶν καρπουμένους. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων, ἐπὶ τὴν ἐργασίαν προέτρεπε τὰς μὲν πανταχοῦ νενομισμένας θείας λειτουργίας ἐπιτελῶν εἰς καιρόν· τὸν δὲ μεταξὺ χρόνον ἀπονέμων τῇ ἐργασία. Οὐχ ἥκιστα δὲ τῆς τῶν ξένων ἐπεμελεῖτο θεραπείας· ἀνδράσι πραότητι καὶ φρονήματος με τριότητι κεκοσμημένοις, καὶ τὴν περὶ τὸν πέλας κεκτημένοις ἀγάπην, ταύτην ἐγχειρίσας τὴν πρό- ( RELIGIOSA HISTORIA. A exstructa domuncula, vitam solus amplexus est C D I Thess. 11, 9. Act. xx, 54. evangelicam, vir ortu quidem Antiochenus, genere autem nobili et illustri, sed qui, domo et cogna- tione et omnibus aliis relictis, pretiosam, quod est in Evangelio *, emit margaritam. De hujus ergo abstinentia, humique cubatione, ac veste cilicino, supervacaneum sit iis narrare qui ejus discipulos vident, idemque in illis institutum conspiciunt. Insigniter tamen hæc ille praestabat, ut qui exem- plum iis quos instituebat seipsum propo- neret. Ad hæc autem ferri quoque pondus collo ac lumbis, et ambabus manibus adjecit. Comam præ terea gestabat squalidam, et ad ipsos usque pedes pertingentem, atque ulterius etiam tendentem, eoque lumbis alligatam. Orationi et hymnodiæ operam navabat assiduam. Cupiditatem et iram et l:stumn, cæterasque animi feras edomabat : labores laboribus semper augens, manuum quoque opificia tractabat, nunc flabella quæ vocant, sportellasque texens, nunc agellos in saltu parans, et semina spargens, unde necessaria vitæ alimenta colligeret. Postquam vero temporis progressu ejus fania late divulgata est, multi multis ex locis accurrerunt, in ejus discipli- næ habitationisque societatem venire cupientes: quos excipiens ad hoc vitæ genus instituebat. Ac videre erat hos vela, illos cilicia texentes, alios fabella, alios sportellas plectentes, alios agricul- turæ operam dantes. Et quia mari finitimus erat locus, cymbam etiam postea fabricans, ea usus est ad onera convehenda, exportans contuberna- lium opera, invehens quæ erant necessaria. Memor enim sententia apostolica : • Nocte ac die operan- tas, ne quem vestrum gravaremus f; y el : e Ad ea quæ mihi opus erant, et his qui meeum sunt, mi- nistraverunt manus istæ 8, et operabatur ipse, et socios ut cum animæ laboribus corporis etiam labores conjungerent hortabatur. Etenim absurdum esse eos, qui in sæculo versantur, et liberos et uxores multis cum ærumnis et laboribus alere, atque insuper tribula conferre, et vectigalia pendere, et Deo primitias offerre, pauperumque inopiæ pro viribus subvenire : nos vero res necessa- rias laboribus nostris non parare, præsertim cum vili ac modico cibo, vilique veste utamur ' sed compressis manibus sedere, alienisque frui manibus. His aliisque similibus verbis ad laborem illos excitabat, consueta ubique divina officia in tempore peragens, quod vero intercedebat spatii operi faciendo impendens. Hospitum autem curam gerebat non levem, viris mansuetudine modestia- que ornatis, et spectate in proximum charitatis, has partes committens. Ipse vero inspiciebat et explorabat omnia, an ex præscriptis legibus sua quisque munia obiret. Tanti porro nominis evasit, ut qui navigabant, et mille amplius stadiis aberant, Theodosii Deum in periculis invocarent, Theodosii- que appellatione sedarent maris tempestatem. llunc

τινα οἰκίσκον οἰκοδομήσας, μόνος τὴν εὐαγγελικήν Ασπάζετο πολιτείαν. Ανὴρ ἐκ τῆς Ἀντιόχου μὲν ὁρμώμενος, ἐπίσημος δὲ ὧν ἀπὸ τῆς τοῦ γένους λαμπρότητος· ἀλλ' ὅμως καὶ οἰκίαν, καὶ συγγένειαν, καὶ τἄλλα πάντα καταλιπών, τὸν πολυτίμητον εὐαγ- γελικῶς εἰπεῖν ἐπρίατο μαργαρίτην. Περὶ μὲν οὖν ἀπαστίας, καὶ χαμευνίας, καὶ τῆς ἐκ τριχῶν ἀμπε χύνης, περιττόν ἐστι λέγειν τοῖς τοὺς ἐκείνου θια- σώτας καὶ φοιτητὰς θεωμένοις, καὶ ταύτην ἐν αὐτοῖς ὁρῶσι τὴν πολιτείαν. Διαφερόντως δὲ ὅμως ταῦτα ἐκεῖνος μετῄει, ἅτε δὴ παράδειγμα ἑαυτὸν προτιθείς τοῖς εἰσαγομένοις. Προσετίθει δὲ τούτοις τὸ ἐκ σιδή- μου φορτίον αὐχένι, καὶ ὀσφύϊ, καὶ ἀμφοῖν ταῖν χε- ροῖν. Καὶ κόμην δὲ ἔφερεν αὐχμηράν, καὶ μέχρις αύ τῶν διήκουσαν τῶν ποδῶν, καὶ περαιτέρω προβαί- νουσαν, καὶ τούτου χάριν τῇ ἰξύ προσδεδεμένην. Β Προσευχῇ δὲ καὶ ὑμνῳδίᾳ διηνεκώς χρώμενος, ἐπι· θυμίαν, καὶ θυμὸν, καὶ τύφον, καὶ τἄλλα τὰ ἄγρια τῆς ψυχῆς κατεκοίμιζε θηρία· πόνοις δὲ πόνους ἐπαύξων ἀεὶ, καὶ τὴν χειρῶν ἐργασίαν μετῄει, νῦν μὲν τὰς καλουμένας ῥιπίδας ὑφαίνων καὶ σπυρίδας, νῦν δὲ μικρὰς ἀρούρας ἐν τῇ νάπῃ κατασκευάζων, καὶ σπέρματα καταβάλλων, καὶ τὴν ἀποχρῶσαν ἐκεῖθεν συλλέγων τροφήν. Ἐπειδὴ δὲ τοῦ χρόνου προϊόντος πάντοθεν αὐτοῦ τὸ κλέος διέτρεχε, συνέθεον πολλοί πολλαχόθεν, κοινωνῆσαι αὐτῷ καὶ οἰκήσεως, καὶ πό νων, καὶ πολιτείας ἐπιθυμοῦντες· καὶ τούτους ὑποδε χόμενος, ἐπὶ τοῦτον ἐποδήγει τὸν βίον· καὶ τὴν ἰδεῖν, τοὺς μὲν ἱστία, τοὺς δὲ δέῤῥεις τριχίνας ὑφαίνοντας, τοὺς δὲ τὰς ῥιπίδης ἢ τὰς σπυρίδας διαπλέκοντας, ἄλε λους δὲ τὴν γηπονίαν ἀναδεδεγμένους. Καὶ ἐπειδὴ παρα- θαλάσσιον ἦν τὸ χωρίον, καὶ πορθμεῖον ὕστερον και τασκευάσας, τούτῳ εἰς τὴν τῶν ἀγωγίμων ἐκέχρητο χρείαν, ἐκκομίζων τῶν συνοίκων τὰ ἔργα, καὶ εἰσκο- μίζων τὰ δέοντα. Τῆς ἀποστολικῆς γὰρ μεμνημένος φωνῆς, τῆς λεγούσης· « Νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμε νοι, εἰς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν, καὶ, «Αί χεῖρες αὗται ἐμοὶ καὶ τοῖς σὺν ἐμοὶ ἐπήρκεσαν· ο αὐτός τε εἰργάζετο, καὶ τοὺς ὁμοσκήνους παρήνει τοῖς κατὰ ψυχὴν πόνοις καὶ τοὺς σωματικοὺς συνεισφέρειν ἱδρῶ- · τας. Καὶ γὰρ ἄτοπον, τοὺς μὲν ἐν βίῳ στρεφομένους, καὶ παιδία καὶ γυναῖκας ταλαιπωρουμένους καὶ πονοῦντας ἀποτρέφειν, καὶ πρὸς τούτοις καὶ φόρους εἰσφέρειν, καὶ δασμοὺς ἀπαιτεῖσθαι, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρειν τὰς ἀπαρχὰς, καὶ τῶν προσαιτῶν εἰς δύναμιν θεραπεύειν τὴν ἔνδειαν· ἡμᾶς δὲ τὴν ἀναγ- καίαν ἐκ τῶν πόνων μὴ πορίζεσθαι χρείαν· καὶ ταῦτα εὐτελεῖ μὲν τροφῇ καὶ βραχείᾳ, εὐτελεῖ δὲ ἐσθῆτι χρωμένους· ἀλλὰ καθῆσθαι εἴσω τὰς χεῖρας ἔχοντας, καὶ τῶν ἀλλοτρίων χειρῶν καρπουμένους. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων, ἐπὶ τὴν ἐργασίαν προέτρεπε τὰς μὲν πανταχοῦ νενομισμένας θείας λειτουργίας ἐπιτελῶν εἰς καιρόν· τὸν δὲ μεταξὺ χρόνον ἀπονέμων τῇ ἐργασία. Οὐχ ἥκιστα δὲ τῆς τῶν ξένων ἐπεμελεῖτο θεραπείας· ἀνδράσι πραότητι καὶ φρονήματος με τριότητι κεκοσμημένοις, καὶ τὴν περὶ τὸν πέλας κεκτημένοις ἀγάπην, ταύτην ἐγχειρίσας τὴν πρό- ( RELIGIOSA HISTORIA. A exstructa domuncula, vitam solus amplexus est C D I Thess. 11, 9. Act. xx, 54. evangelicam, vir ortu quidem Antiochenus, genere autem nobili et illustri, sed qui, domo et cogna- tione et omnibus aliis relictis, pretiosam, quod est in Evangelio *, emit margaritam. De hujus ergo abstinentia, humique cubatione, ac veste cilicino, supervacaneum sit iis narrare qui ejus discipulos vident, idemque in illis institutum conspiciunt. Insigniter tamen hæc ille praestabat, ut qui exem- plum iis quos instituebat seipsum propo- neret. Ad hæc autem ferri quoque pondus collo ac lumbis, et ambabus manibus adjecit. Comam præ terea gestabat squalidam, et ad ipsos usque pedes pertingentem, atque ulterius etiam tendentem, eoque lumbis alligatam. Orationi et hymnodiæ operam navabat assiduam. Cupiditatem et iram et l:stumn, cæterasque animi feras edomabat : labores laboribus semper augens, manuum quoque opificia tractabat, nunc flabella quæ vocant, sportellasque texens, nunc agellos in saltu parans, et semina spargens, unde necessaria vitæ alimenta colligeret. Postquam vero temporis progressu ejus fania late divulgata est, multi multis ex locis accurrerunt, in ejus discipli- næ habitationisque societatem venire cupientes: quos excipiens ad hoc vitæ genus instituebat. Ac videre erat hos vela, illos cilicia texentes, alios fabella, alios sportellas plectentes, alios agricul- turæ operam dantes. Et quia mari finitimus erat locus, cymbam etiam postea fabricans, ea usus est ad onera convehenda, exportans contuberna- lium opera, invehens quæ erant necessaria. Memor enim sententia apostolica : • Nocte ac die operan- tas, ne quem vestrum gravaremus f; y el : e Ad ea quæ mihi opus erant, et his qui meeum sunt, mi- nistraverunt manus istæ 8, et operabatur ipse, et socios ut cum animæ laboribus corporis etiam labores conjungerent hortabatur. Etenim absurdum esse eos, qui in sæculo versantur, et liberos et uxores multis cum ærumnis et laboribus alere, atque insuper tribula conferre, et vectigalia pendere, et Deo primitias offerre, pauperumque inopiæ pro viribus subvenire : nos vero res necessa- rias laboribus nostris non parare, præsertim cum vili ac modico cibo, vilique veste utamur ' sed compressis manibus sedere, alienisque frui manibus. His aliisque similibus verbis ad laborem illos excitabat, consueta ubique divina officia in tempore peragens, quod vero intercedebat spatii operi faciendo impendens. Hospitum autem curam gerebat non levem, viris mansuetudine modestia- que ornatis, et spectate in proximum charitatis, has partes committens. Ipse vero inspiciebat et explorabat omnia, an ex præscriptis legibus sua quisque munia obiret. Tanti porro nominis evasit, ut qui navigabant, et mille amplius stadiis aberant, Theodosii Deum in periculis invocarent, Theodosii- que appellatione sedarent maris tempestatem. llunc

τινα οἰκίσκον οἰκοδομήσας, μόνος τὴν εὐαγγελικήν Ασπάζετο πολιτείαν. Ανὴρ ἐκ τῆς Ἀντιόχου μὲν ὁρμώμενος, ἐπίσημος δὲ ὧν ἀπὸ τῆς τοῦ γένους λαμπρότητος· ἀλλ' ὅμως καὶ οἰκίαν, καὶ συγγένειαν, καὶ τἄλλα πάντα καταλιπών, τὸν πολυτίμητον εὐαγ- γελικῶς εἰπεῖν ἐπρίατο μαργαρίτην. Περὶ μὲν οὖν ἀπαστίας, καὶ χαμευνίας, καὶ τῆς ἐκ τριχῶν ἀμπε χύνης, περιττόν ἐστι λέγειν τοῖς τοὺς ἐκείνου θια- σώτας καὶ φοιτητὰς θεωμένοις, καὶ ταύτην ἐν αὐτοῖς ὁρῶσι τὴν πολιτείαν. Διαφερόντως δὲ ὅμως ταῦτα ἐκεῖνος μετῄει, ἅτε δὴ παράδειγμα ἑαυτὸν προτιθείς τοῖς εἰσαγομένοις. Προσετίθει δὲ τούτοις τὸ ἐκ σιδή- μου φορτίον αὐχένι, καὶ ὀσφύϊ, καὶ ἀμφοῖν ταῖν χε- ροῖν. Καὶ κόμην δὲ ἔφερεν αὐχμηράν, καὶ μέχρις αύ τῶν διήκουσαν τῶν ποδῶν, καὶ περαιτέρω προβαί- νουσαν, καὶ τούτου χάριν τῇ ἰξύ προσδεδεμένην. Β Προσευχῇ δὲ καὶ ὑμνῳδίᾳ διηνεκώς χρώμενος, ἐπι· θυμίαν, καὶ θυμὸν, καὶ τύφον, καὶ τἄλλα τὰ ἄγρια τῆς ψυχῆς κατεκοίμιζε θηρία· πόνοις δὲ πόνους ἐπαύξων ἀεὶ, καὶ τὴν χειρῶν ἐργασίαν μετῄει, νῦν μὲν τὰς καλουμένας ῥιπίδας ὑφαίνων καὶ σπυρίδας, νῦν δὲ μικρὰς ἀρούρας ἐν τῇ νάπῃ κατασκευάζων, καὶ σπέρματα καταβάλλων, καὶ τὴν ἀποχρῶσαν ἐκεῖθεν συλλέγων τροφήν. Ἐπειδὴ δὲ τοῦ χρόνου προϊόντος πάντοθεν αὐτοῦ τὸ κλέος διέτρεχε, συνέθεον πολλοί πολλαχόθεν, κοινωνῆσαι αὐτῷ καὶ οἰκήσεως, καὶ πό νων, καὶ πολιτείας ἐπιθυμοῦντες· καὶ τούτους ὑποδε χόμενος, ἐπὶ τοῦτον ἐποδήγει τὸν βίον· καὶ τὴν ἰδεῖν, τοὺς μὲν ἱστία, τοὺς δὲ δέῤῥεις τριχίνας ὑφαίνοντας, τοὺς δὲ τὰς ῥιπίδης ἢ τὰς σπυρίδας διαπλέκοντας, ἄλε λους δὲ τὴν γηπονίαν ἀναδεδεγμένους. Καὶ ἐπειδὴ παρα- θαλάσσιον ἦν τὸ χωρίον, καὶ πορθμεῖον ὕστερον και τασκευάσας, τούτῳ εἰς τὴν τῶν ἀγωγίμων ἐκέχρητο χρείαν, ἐκκομίζων τῶν συνοίκων τὰ ἔργα, καὶ εἰσκο- μίζων τὰ δέοντα. Τῆς ἀποστολικῆς γὰρ μεμνημένος φωνῆς, τῆς λεγούσης· « Νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμε νοι, εἰς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν, καὶ, «Αί χεῖρες αὗται ἐμοὶ καὶ τοῖς σὺν ἐμοὶ ἐπήρκεσαν· ο αὐτός τε εἰργάζετο, καὶ τοὺς ὁμοσκήνους παρήνει τοῖς κατὰ ψυχὴν πόνοις καὶ τοὺς σωματικοὺς συνεισφέρειν ἱδρῶ- · τας. Καὶ γὰρ ἄτοπον, τοὺς μὲν ἐν βίῳ στρεφομένους, καὶ παιδία καὶ γυναῖκας ταλαιπωρουμένους καὶ πονοῦντας ἀποτρέφειν, καὶ πρὸς τούτοις καὶ φόρους εἰσφέρειν, καὶ δασμοὺς ἀπαιτεῖσθαι, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρειν τὰς ἀπαρχὰς, καὶ τῶν προσαιτῶν εἰς δύναμιν θεραπεύειν τὴν ἔνδειαν· ἡμᾶς δὲ τὴν ἀναγ- καίαν ἐκ τῶν πόνων μὴ πορίζεσθαι χρείαν· καὶ ταῦτα εὐτελεῖ μὲν τροφῇ καὶ βραχείᾳ, εὐτελεῖ δὲ ἐσθῆτι χρωμένους· ἀλλὰ καθῆσθαι εἴσω τὰς χεῖρας ἔχοντας, καὶ τῶν ἀλλοτρίων χειρῶν καρπουμένους. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων, ἐπὶ τὴν ἐργασίαν προέτρεπε τὰς μὲν πανταχοῦ νενομισμένας θείας λειτουργίας ἐπιτελῶν εἰς καιρόν· τὸν δὲ μεταξὺ χρόνον ἀπονέμων τῇ ἐργασία. Οὐχ ἥκιστα δὲ τῆς τῶν ξένων ἐπεμελεῖτο θεραπείας· ἀνδράσι πραότητι καὶ φρονήματος με τριότητι κεκοσμημένοις, καὶ τὴν περὶ τὸν πέλας κεκτημένοις ἀγάπην, ταύτην ἐγχειρίσας τὴν πρό- ( RELIGIOSA HISTORIA. A exstructa domuncula, vitam solus amplexus est C D I Thess. 11, 9. Act. xx, 54. evangelicam, vir ortu quidem Antiochenus, genere autem nobili et illustri, sed qui, domo et cogna- tione et omnibus aliis relictis, pretiosam, quod est in Evangelio *, emit margaritam. De hujus ergo abstinentia, humique cubatione, ac veste cilicino, supervacaneum sit iis narrare qui ejus discipulos vident, idemque in illis institutum conspiciunt. Insigniter tamen hæc ille praestabat, ut qui exem- plum iis quos instituebat seipsum propo- neret. Ad hæc autem ferri quoque pondus collo ac lumbis, et ambabus manibus adjecit. Comam præ terea gestabat squalidam, et ad ipsos usque pedes pertingentem, atque ulterius etiam tendentem, eoque lumbis alligatam. Orationi et hymnodiæ operam navabat assiduam. Cupiditatem et iram et l:stumn, cæterasque animi feras edomabat : labores laboribus semper augens, manuum quoque opificia tractabat, nunc flabella quæ vocant, sportellasque texens, nunc agellos in saltu parans, et semina spargens, unde necessaria vitæ alimenta colligeret. Postquam vero temporis progressu ejus fania late divulgata est, multi multis ex locis accurrerunt, in ejus discipli- næ habitationisque societatem venire cupientes: quos excipiens ad hoc vitæ genus instituebat. Ac videre erat hos vela, illos cilicia texentes, alios fabella, alios sportellas plectentes, alios agricul- turæ operam dantes. Et quia mari finitimus erat locus, cymbam etiam postea fabricans, ea usus est ad onera convehenda, exportans contuberna- lium opera, invehens quæ erant necessaria. Memor enim sententia apostolica : • Nocte ac die operan- tas, ne quem vestrum gravaremus f; y el : e Ad ea quæ mihi opus erant, et his qui meeum sunt, mi- nistraverunt manus istæ 8, et operabatur ipse, et socios ut cum animæ laboribus corporis etiam labores conjungerent hortabatur. Etenim absurdum esse eos, qui in sæculo versantur, et liberos et uxores multis cum ærumnis et laboribus alere, atque insuper tribula conferre, et vectigalia pendere, et Deo primitias offerre, pauperumque inopiæ pro viribus subvenire : nos vero res necessa- rias laboribus nostris non parare, præsertim cum vili ac modico cibo, vilique veste utamur ' sed compressis manibus sedere, alienisque frui manibus. His aliisque similibus verbis ad laborem illos excitabat, consueta ubique divina officia in tempore peragens, quod vero intercedebat spatii operi faciendo impendens. Hospitum autem curam gerebat non levem, viris mansuetudine modestia- que ornatis, et spectate in proximum charitatis, has partes committens. Ipse vero inspiciebat et explorabat omnia, an ex præscriptis legibus sua quisque munia obiret. Tanti porro nominis evasit, ut qui navigabant, et mille amplius stadiis aberant, Theodosii Deum in periculis invocarent, Theodosii- que appellatione sedarent maris tempestatem. llunc

Α νοιαν. Ἐπεσκόπει δὲ αὐτὸς ἅπαντα διερευνώμενος, εἰ κατὰ τοὺς κειμένους ἕκαστον ἐπιτελοῖτο νόμους. Οὕτω δὲ πολυθρύλλητος ἐγένετο, ὡς τοὺς ναυτιλλο μένους, καὶ πλείοσιν ἢ χιλίοις ἀφεστῶτας σταδίοις, τὸν Θεοδοσίου καλεῖν ἐν τοῖς κινδύνοις Θεὸν, καὶ τῇ Θεοδοσίου προσηγορία κατακοιμίζειν τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην. Τοῦτον ἡδέσθησαν καὶ πολέμιοι θρασείς καὶ ἀνήμεροι, οἱ τῆς ἕω τὸ πλεῖστον ληϊσάμενοί τε καὶ ἐξανδραποδισάμενοι. Τις γὰρ τῶν τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκούντων ἀνήκοος τῶν κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συμβεβηκότων κακῶν, ὑπὸ τῶν πάλαι μὲν Σολύμων, νυνὶ δὲ Ἰσαύρων ὀνομαζομένων ; 'Αλλ' όμως μὴ πόλεως, μή κώμης ἐκεῖνοι φεισάμενοι, ἀλλ' ἀπά σας ὅσας ἐλεῖν ἡδυνήθησαν ληϊσάμενοι καὶ πυρὶ παρα- δόντες, ἐκείνην τὴν φιλοσοφίαν ἡδέσθησαν, καὶ ἄρτου; μόνους αιτήσαντες, καὶ εὐχὰς ἐπαγγείλαντες, ἀλώ βητον τὸ ἀσκητικὸν ἐκεῖνο κατέλιπον καταγώγιον, καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ δὶς πεποιήκασι. Δεί σαντες δ' ὅμως τῶν Ἐκκλησιῶν οἱ πρόεδροι, με χρημάτων Έρωτα τοῖς βαρβάροις ὁ διάβολος ἐμβα- λών, δορυάλωτον γενέσθαι παρασκευάσῃ τὸν μέγαν ἐκεῖνον φωστῆρα· καὶ γὰρ ἦν εἰκὸς λύτρα πάμ πολλα πανταχόθεν ὑπὲρ αὐτοῦ παρὰ πάντων τῶν τὰ θεῖα τιμώντων πεμφθήσεσθαι αὐτοῖς· παρακαλέσαν τες πείθουσι τὴν ᾿Αντιόχειαν καταλαβεῖν. Ηδη γὰρ δύο τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους αἰχμαλώτους ειλήφασι, καὶ θεραπείας μὲν ἀπάσης ἠξίωσαν. Τετρακισχιλίους δὲ καὶ μυρίους ὑπὲρ ἀμφοτέρων δεξάμενοι χρυσοῦς, οὕτως ἐπέτρεψαν ἐπανελθεῖν ὅποι βούλοιντο. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν ἀφίκετο, ᾤκησε μὲν καταγώγιον τῷ ποταμῷ παρακείμενον· πάντας δὲ πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσε τοὺς τὰ τοιαῦτα τρυγᾶν ἐπισταμένους. Ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ λόγου ζύμης Ελκόμενος, παρήκα διηγήσασθαι θαῦμα, ὑπὸ τοῦ θεσπεσίου τούτου γενό- μενον. Ο τάχα τοῖς πολλοῖς καὶ ἄπιστον εἶναι δόξει, διαμένει μέντοιγε μαρτυροῦν τῷ λόγῳ μέχρι και νῦν, καὶ δεικνῦον οἷας ἔτυχεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ἀνὴρ παρὰ τῷ Θεῷ χάριτός τε καὶ παῤῥησίας. Κρή μνώδης τις πέτρα ὑπέρκειται τοῦ φροντιστηρίου, οὗπερ αὐτὸς ἐδείματο, ἄνικμος δὲ καὶ ξηρὰ παντε λῶς ὑπῆρχε τὸ πρότερον. Ἐν ταύτῃ ὑδραγώγων ἐποίησεν ἀπὸ τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὸ μοναστήριον φερό μενον, ὥσπερ ὑπὸ χεῖρα ἔχων τὴν τῶν ὑδάτων του ράν. Πεποιθήσεως δὲ γέμων εἰς Θεὸν, καὶ θαῤῥών, ὡς εἰκὸς, εὐμενὴ τὸν Δεσπότην κεκτημένος, καὶ πιο στιν ἔχων ἀδίστακτον, νυκτὸς διεγερθείς, άνεισιν ἐπὶ τὴν ἄκραν τοῦ ὑδραγωγού, πρὶν τοὺς θιασώτης ἐπὶ τὰς συνήθεις εὐχὰς διαναστῆναι. Καὶ διὰ προς ευχῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, θαῤῥῶν τῷ ποιοῦντι τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, τῇ ράβοῳ, ἐν ᾗ σκηριπτόμενος ἐτύγχανεν, ἔτυψε τὴν πέτραν· ἡ δὲ ῥαγεῖσα ὕδωρ ποταμηδὸν ἀνέβλυσε· καὶ εἴσω του μοναστηρίου διὰ τοῦ ὑδραγωγού γενόμενον, καὶ εἰς πᾶσαν χρείαν πλουσίως χορηγούν, εἰς τὴν παραχει μένην θάλασσαν ἐκκρίνεται. Καὶ δείκνυται μέχρι δεῦρο, τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου ή Μωσαϊκὴ χάρις ἐνεργοῦσα. Απόχρη δὲ καὶ τοῦτο μόνον δεῖξαι τοῦ ἀνδρὸς τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίαν. Ολίγον δὲ ἐν Αντιοχείᾳ ἐπιβιώσας χρόνον, πρὸς τὴν ἀγγελικὴν μετέστη χορείαν. Διὰ δὲ μέσου τοῦ ἄστεος τὸ σῶμα τὸ ἱερὸν ἐφέρετο, οἷόν τισι στεφάνοις χρυσοῖς τῷ σιδήρω ἐκείνῳ ὡραῖζόμενον, πάντων ἡγουμένων, καὶ τῶν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS hostes quoque feri et immanes reveriti sunt, qui magnam Orientis partem populati sunt, captivosque abduxerunt. Quis enim eorum qui has terras no- stras incolunt, temporum illorum calamitates non audivit, ab iis invectas, qui olim Solymi, nunc Isauri nuncupantur ? Sed illi tamen, qui nec urbi ulli, nec vico pepercerant, sed, quotquot capere licuit, direptioni flammisque tradiderant, philoso- phiam istam reveriti sunt, et panem tantum po- scentes, et ut pro se orarent innuentes, intactum illud monasterium, non semel, sed iterum reliquerunt. Attamen veriti Ecclesiarum antistites, me diabolus pecuniæ cupiditatem barbaris injiciens, auctor esset ut magnum lumen illud captivum ab- ducerent ( nec enim dubium erat, quin redemptio- nis pretium pro eo amplissimum illis missuri B essent omnes qui res divinas habent in pretio), hortatu suo persuaserunt ut se conferret Antio- chiam. Jam enim captivos egerant duos Ecclesia- rum præsules, et omni quidein illos officio colue- rant, sed quatuordecim aurcorum pro utroque ɔnillibus acceptis ita demum redire quo vellent permiserant. Antiochiam ergo cum venisset, labi- tavit in diversorio Alumini vicino, omnesque ad se pertraxit, qui talia decerpere noverunt. c Cæterum orationis cursu abreptus miraculum a divino viro factum prætermisi, quod incredibile fortasse multis videbitur, sed manet hactenus fidem Marrationi asserens, docensque qualem ille apud Deum gratiam fiduciamque obtineret. Supra mona- sterium ab eo conditum praerupta rupes eminet, arida autem illa olim prorsus erat, et humoris expers. In hoc ille aquæductum a vertice ad mo- nasterium usque designavit, quasi aquarum ·Auxum haberet in sua potestate. Plenus ergo fiduciæ in Deum, certusque, ut apparet, propitium sibi esse Dominum, et fidem gerens intrepidam, noctu evi- gilans ad summum aqueductum ascendit, prius- quam sodales ad consuetas preces exsurgerent. Deumque supplex orans, et illi confidens qui facit voluntatem timentium1199 ipsum, rupein virga qua innitebatur percussit, et illa mox dirupta fluminis instar aquam eludit : que in monasterium per D aquæductum delata, ususque illi omnes abunde subministrans, inde in mare proximum evolvitur. Et Mosaica magni Theodosii gratia in hunc usque diem operans ostenditur. Satisque hoc unum est ad illius erga Deum fiduciam demonstrandam. Brevi autem apud Antiochiam tempore superstes, in angelorum coetum receptus est. Elatumque cst per mediam urbem sacrum corpus, tanquam aureis quibusdam coronis ferro illo exornatum, præeun- tibus cunctis, etiam summos magistratus gerentibus. Eratque circa feretrum lis et concertatio, omnibus ferre contendentibus, fluentemque ex eo benedi-

Α νοιαν. Ἐπεσκόπει δὲ αὐτὸς ἅπαντα διερευνώμενος, εἰ κατὰ τοὺς κειμένους ἕκαστον ἐπιτελοῖτο νόμους. Οὕτω δὲ πολυθρύλλητος ἐγένετο, ὡς τοὺς ναυτιλλο μένους, καὶ πλείοσιν ἢ χιλίοις ἀφεστῶτας σταδίοις, τὸν Θεοδοσίου καλεῖν ἐν τοῖς κινδύνοις Θεὸν, καὶ τῇ Θεοδοσίου προσηγορία κατακοιμίζειν τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην. Τοῦτον ἡδέσθησαν καὶ πολέμιοι θρασείς καὶ ἀνήμεροι, οἱ τῆς ἕω τὸ πλεῖστον ληϊσάμενοί τε καὶ ἐξανδραποδισάμενοι. Τις γὰρ τῶν τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκούντων ἀνήκοος τῶν κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συμβεβηκότων κακῶν, ὑπὸ τῶν πάλαι μὲν Σολύμων, νυνὶ δὲ Ἰσαύρων ὀνομαζομένων ; 'Αλλ' όμως μὴ πόλεως, μή κώμης ἐκεῖνοι φεισάμενοι, ἀλλ' ἀπά σας ὅσας ἐλεῖν ἡδυνήθησαν ληϊσάμενοι καὶ πυρὶ παρα- δόντες, ἐκείνην τὴν φιλοσοφίαν ἡδέσθησαν, καὶ ἄρτου; μόνους αιτήσαντες, καὶ εὐχὰς ἐπαγγείλαντες, ἀλώ βητον τὸ ἀσκητικὸν ἐκεῖνο κατέλιπον καταγώγιον, καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ δὶς πεποιήκασι. Δεί σαντες δ' ὅμως τῶν Ἐκκλησιῶν οἱ πρόεδροι, με χρημάτων Έρωτα τοῖς βαρβάροις ὁ διάβολος ἐμβα- λών, δορυάλωτον γενέσθαι παρασκευάσῃ τὸν μέγαν ἐκεῖνον φωστῆρα· καὶ γὰρ ἦν εἰκὸς λύτρα πάμ πολλα πανταχόθεν ὑπὲρ αὐτοῦ παρὰ πάντων τῶν τὰ θεῖα τιμώντων πεμφθήσεσθαι αὐτοῖς· παρακαλέσαν τες πείθουσι τὴν ᾿Αντιόχειαν καταλαβεῖν. Ηδη γὰρ δύο τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους αἰχμαλώτους ειλήφασι, καὶ θεραπείας μὲν ἀπάσης ἠξίωσαν. Τετρακισχιλίους δὲ καὶ μυρίους ὑπὲρ ἀμφοτέρων δεξάμενοι χρυσοῦς, οὕτως ἐπέτρεψαν ἐπανελθεῖν ὅποι βούλοιντο. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν ἀφίκετο, ᾤκησε μὲν καταγώγιον τῷ ποταμῷ παρακείμενον· πάντας δὲ πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσε τοὺς τὰ τοιαῦτα τρυγᾶν ἐπισταμένους. Ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ λόγου ζύμης Ελκόμενος, παρήκα διηγήσασθαι θαῦμα, ὑπὸ τοῦ θεσπεσίου τούτου γενό- μενον. Ο τάχα τοῖς πολλοῖς καὶ ἄπιστον εἶναι δόξει, διαμένει μέντοιγε μαρτυροῦν τῷ λόγῳ μέχρι και νῦν, καὶ δεικνῦον οἷας ἔτυχεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ἀνὴρ παρὰ τῷ Θεῷ χάριτός τε καὶ παῤῥησίας. Κρή μνώδης τις πέτρα ὑπέρκειται τοῦ φροντιστηρίου, οὗπερ αὐτὸς ἐδείματο, ἄνικμος δὲ καὶ ξηρὰ παντε λῶς ὑπῆρχε τὸ πρότερον. Ἐν ταύτῃ ὑδραγώγων ἐποίησεν ἀπὸ τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὸ μοναστήριον φερό μενον, ὥσπερ ὑπὸ χεῖρα ἔχων τὴν τῶν ὑδάτων του ράν. Πεποιθήσεως δὲ γέμων εἰς Θεὸν, καὶ θαῤῥών, ὡς εἰκὸς, εὐμενὴ τὸν Δεσπότην κεκτημένος, καὶ πιο στιν ἔχων ἀδίστακτον, νυκτὸς διεγερθείς, άνεισιν ἐπὶ τὴν ἄκραν τοῦ ὑδραγωγού, πρὶν τοὺς θιασώτης ἐπὶ τὰς συνήθεις εὐχὰς διαναστῆναι. Καὶ διὰ προς ευχῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, θαῤῥῶν τῷ ποιοῦντι τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, τῇ ράβοῳ, ἐν ᾗ σκηριπτόμενος ἐτύγχανεν, ἔτυψε τὴν πέτραν· ἡ δὲ ῥαγεῖσα ὕδωρ ποταμηδὸν ἀνέβλυσε· καὶ εἴσω του μοναστηρίου διὰ τοῦ ὑδραγωγού γενόμενον, καὶ εἰς πᾶσαν χρείαν πλουσίως χορηγούν, εἰς τὴν παραχει μένην θάλασσαν ἐκκρίνεται. Καὶ δείκνυται μέχρι δεῦρο, τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου ή Μωσαϊκὴ χάρις ἐνεργοῦσα. Απόχρη δὲ καὶ τοῦτο μόνον δεῖξαι τοῦ ἀνδρὸς τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίαν. Ολίγον δὲ ἐν Αντιοχείᾳ ἐπιβιώσας χρόνον, πρὸς τὴν ἀγγελικὴν μετέστη χορείαν. Διὰ δὲ μέσου τοῦ ἄστεος τὸ σῶμα τὸ ἱερὸν ἐφέρετο, οἷόν τισι στεφάνοις χρυσοῖς τῷ σιδήρω ἐκείνῳ ὡραῖζόμενον, πάντων ἡγουμένων, καὶ τῶν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS hostes quoque feri et immanes reveriti sunt, qui magnam Orientis partem populati sunt, captivosque abduxerunt. Quis enim eorum qui has terras no- stras incolunt, temporum illorum calamitates non audivit, ab iis invectas, qui olim Solymi, nunc Isauri nuncupantur ? Sed illi tamen, qui nec urbi ulli, nec vico pepercerant, sed, quotquot capere licuit, direptioni flammisque tradiderant, philoso- phiam istam reveriti sunt, et panem tantum po- scentes, et ut pro se orarent innuentes, intactum illud monasterium, non semel, sed iterum reliquerunt. Attamen veriti Ecclesiarum antistites, me diabolus pecuniæ cupiditatem barbaris injiciens, auctor esset ut magnum lumen illud captivum ab- ducerent ( nec enim dubium erat, quin redemptio- nis pretium pro eo amplissimum illis missuri B essent omnes qui res divinas habent in pretio), hortatu suo persuaserunt ut se conferret Antio- chiam. Jam enim captivos egerant duos Ecclesia- rum præsules, et omni quidein illos officio colue- rant, sed quatuordecim aurcorum pro utroque ɔnillibus acceptis ita demum redire quo vellent permiserant. Antiochiam ergo cum venisset, labi- tavit in diversorio Alumini vicino, omnesque ad se pertraxit, qui talia decerpere noverunt. c Cæterum orationis cursu abreptus miraculum a divino viro factum prætermisi, quod incredibile fortasse multis videbitur, sed manet hactenus fidem Marrationi asserens, docensque qualem ille apud Deum gratiam fiduciamque obtineret. Supra mona- sterium ab eo conditum praerupta rupes eminet, arida autem illa olim prorsus erat, et humoris expers. In hoc ille aquæductum a vertice ad mo- nasterium usque designavit, quasi aquarum ·Auxum haberet in sua potestate. Plenus ergo fiduciæ in Deum, certusque, ut apparet, propitium sibi esse Dominum, et fidem gerens intrepidam, noctu evi- gilans ad summum aqueductum ascendit, prius- quam sodales ad consuetas preces exsurgerent. Deumque supplex orans, et illi confidens qui facit voluntatem timentium1199 ipsum, rupein virga qua innitebatur percussit, et illa mox dirupta fluminis instar aquam eludit : que in monasterium per D aquæductum delata, ususque illi omnes abunde subministrans, inde in mare proximum evolvitur. Et Mosaica magni Theodosii gratia in hunc usque diem operans ostenditur. Satisque hoc unum est ad illius erga Deum fiduciam demonstrandam. Brevi autem apud Antiochiam tempore superstes, in angelorum coetum receptus est. Elatumque cst per mediam urbem sacrum corpus, tanquam aureis quibusdam coronis ferro illo exornatum, præeun- tibus cunctis, etiam summos magistratus gerentibus. Eratque circa feretrum lis et concertatio, omnibus ferre contendentibus, fluentemque ex eo benedi-

Α νοιαν. Ἐπεσκόπει δὲ αὐτὸς ἅπαντα διερευνώμενος, εἰ κατὰ τοὺς κειμένους ἕκαστον ἐπιτελοῖτο νόμους. Οὕτω δὲ πολυθρύλλητος ἐγένετο, ὡς τοὺς ναυτιλλο μένους, καὶ πλείοσιν ἢ χιλίοις ἀφεστῶτας σταδίοις, τὸν Θεοδοσίου καλεῖν ἐν τοῖς κινδύνοις Θεὸν, καὶ τῇ Θεοδοσίου προσηγορία κατακοιμίζειν τῆς θαλάσσης τὴν ζάλην. Τοῦτον ἡδέσθησαν καὶ πολέμιοι θρασείς καὶ ἀνήμεροι, οἱ τῆς ἕω τὸ πλεῖστον ληϊσάμενοί τε καὶ ἐξανδραποδισάμενοι. Τις γὰρ τῶν τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκούντων ἀνήκοος τῶν κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συμβεβηκότων κακῶν, ὑπὸ τῶν πάλαι μὲν Σολύμων, νυνὶ δὲ Ἰσαύρων ὀνομαζομένων ; 'Αλλ' όμως μὴ πόλεως, μή κώμης ἐκεῖνοι φεισάμενοι, ἀλλ' ἀπά σας ὅσας ἐλεῖν ἡδυνήθησαν ληϊσάμενοι καὶ πυρὶ παρα- δόντες, ἐκείνην τὴν φιλοσοφίαν ἡδέσθησαν, καὶ ἄρτου; μόνους αιτήσαντες, καὶ εὐχὰς ἐπαγγείλαντες, ἀλώ βητον τὸ ἀσκητικὸν ἐκεῖνο κατέλιπον καταγώγιον, καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ δὶς πεποιήκασι. Δεί σαντες δ' ὅμως τῶν Ἐκκλησιῶν οἱ πρόεδροι, με χρημάτων Έρωτα τοῖς βαρβάροις ὁ διάβολος ἐμβα- λών, δορυάλωτον γενέσθαι παρασκευάσῃ τὸν μέγαν ἐκεῖνον φωστῆρα· καὶ γὰρ ἦν εἰκὸς λύτρα πάμ πολλα πανταχόθεν ὑπὲρ αὐτοῦ παρὰ πάντων τῶν τὰ θεῖα τιμώντων πεμφθήσεσθαι αὐτοῖς· παρακαλέσαν τες πείθουσι τὴν ᾿Αντιόχειαν καταλαβεῖν. Ηδη γὰρ δύο τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους αἰχμαλώτους ειλήφασι, καὶ θεραπείας μὲν ἀπάσης ἠξίωσαν. Τετρακισχιλίους δὲ καὶ μυρίους ὑπὲρ ἀμφοτέρων δεξάμενοι χρυσοῦς, οὕτως ἐπέτρεψαν ἐπανελθεῖν ὅποι βούλοιντο. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν ἀφίκετο, ᾤκησε μὲν καταγώγιον τῷ ποταμῷ παρακείμενον· πάντας δὲ πρὸς ἑαυτὸν εἴλκυσε τοὺς τὰ τοιαῦτα τρυγᾶν ἐπισταμένους. Ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ λόγου ζύμης Ελκόμενος, παρήκα διηγήσασθαι θαῦμα, ὑπὸ τοῦ θεσπεσίου τούτου γενό- μενον. Ο τάχα τοῖς πολλοῖς καὶ ἄπιστον εἶναι δόξει, διαμένει μέντοιγε μαρτυροῦν τῷ λόγῳ μέχρι και νῦν, καὶ δεικνῦον οἷας ἔτυχεν ὁ θαυμάσιος οὗτος ἀνὴρ παρὰ τῷ Θεῷ χάριτός τε καὶ παῤῥησίας. Κρή μνώδης τις πέτρα ὑπέρκειται τοῦ φροντιστηρίου, οὗπερ αὐτὸς ἐδείματο, ἄνικμος δὲ καὶ ξηρὰ παντε λῶς ὑπῆρχε τὸ πρότερον. Ἐν ταύτῃ ὑδραγώγων ἐποίησεν ἀπὸ τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὸ μοναστήριον φερό μενον, ὥσπερ ὑπὸ χεῖρα ἔχων τὴν τῶν ὑδάτων του ράν. Πεποιθήσεως δὲ γέμων εἰς Θεὸν, καὶ θαῤῥών, ὡς εἰκὸς, εὐμενὴ τὸν Δεσπότην κεκτημένος, καὶ πιο στιν ἔχων ἀδίστακτον, νυκτὸς διεγερθείς, άνεισιν ἐπὶ τὴν ἄκραν τοῦ ὑδραγωγού, πρὶν τοὺς θιασώτης ἐπὶ τὰς συνήθεις εὐχὰς διαναστῆναι. Καὶ διὰ προς ευχῶν τὸν Θεὸν ἱκετεύσας, θαῤῥῶν τῷ ποιοῦντι τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν, τῇ ράβοῳ, ἐν ᾗ σκηριπτόμενος ἐτύγχανεν, ἔτυψε τὴν πέτραν· ἡ δὲ ῥαγεῖσα ὕδωρ ποταμηδὸν ἀνέβλυσε· καὶ εἴσω του μοναστηρίου διὰ τοῦ ὑδραγωγού γενόμενον, καὶ εἰς πᾶσαν χρείαν πλουσίως χορηγούν, εἰς τὴν παραχει μένην θάλασσαν ἐκκρίνεται. Καὶ δείκνυται μέχρι δεῦρο, τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου ή Μωσαϊκὴ χάρις ἐνεργοῦσα. Απόχρη δὲ καὶ τοῦτο μόνον δεῖξαι τοῦ ἀνδρὸς τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίαν. Ολίγον δὲ ἐν Αντιοχείᾳ ἐπιβιώσας χρόνον, πρὸς τὴν ἀγγελικὴν μετέστη χορείαν. Διὰ δὲ μέσου τοῦ ἄστεος τὸ σῶμα τὸ ἱερὸν ἐφέρετο, οἷόν τισι στεφάνοις χρυσοῖς τῷ σιδήρω ἐκείνῳ ὡραῖζόμενον, πάντων ἡγουμένων, καὶ τῶν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS hostes quoque feri et immanes reveriti sunt, qui magnam Orientis partem populati sunt, captivosque abduxerunt. Quis enim eorum qui has terras no- stras incolunt, temporum illorum calamitates non audivit, ab iis invectas, qui olim Solymi, nunc Isauri nuncupantur ? Sed illi tamen, qui nec urbi ulli, nec vico pepercerant, sed, quotquot capere licuit, direptioni flammisque tradiderant, philoso- phiam istam reveriti sunt, et panem tantum po- scentes, et ut pro se orarent innuentes, intactum illud monasterium, non semel, sed iterum reliquerunt. Attamen veriti Ecclesiarum antistites, me diabolus pecuniæ cupiditatem barbaris injiciens, auctor esset ut magnum lumen illud captivum ab- ducerent ( nec enim dubium erat, quin redemptio- nis pretium pro eo amplissimum illis missuri B essent omnes qui res divinas habent in pretio), hortatu suo persuaserunt ut se conferret Antio- chiam. Jam enim captivos egerant duos Ecclesia- rum præsules, et omni quidein illos officio colue- rant, sed quatuordecim aurcorum pro utroque ɔnillibus acceptis ita demum redire quo vellent permiserant. Antiochiam ergo cum venisset, labi- tavit in diversorio Alumini vicino, omnesque ad se pertraxit, qui talia decerpere noverunt. c Cæterum orationis cursu abreptus miraculum a divino viro factum prætermisi, quod incredibile fortasse multis videbitur, sed manet hactenus fidem Marrationi asserens, docensque qualem ille apud Deum gratiam fiduciamque obtineret. Supra mona- sterium ab eo conditum praerupta rupes eminet, arida autem illa olim prorsus erat, et humoris expers. In hoc ille aquæductum a vertice ad mo- nasterium usque designavit, quasi aquarum ·Auxum haberet in sua potestate. Plenus ergo fiduciæ in Deum, certusque, ut apparet, propitium sibi esse Dominum, et fidem gerens intrepidam, noctu evi- gilans ad summum aqueductum ascendit, prius- quam sodales ad consuetas preces exsurgerent. Deumque supplex orans, et illi confidens qui facit voluntatem timentium1199 ipsum, rupein virga qua innitebatur percussit, et illa mox dirupta fluminis instar aquam eludit : que in monasterium per D aquæductum delata, ususque illi omnes abunde subministrans, inde in mare proximum evolvitur. Et Mosaica magni Theodosii gratia in hunc usque diem operans ostenditur. Satisque hoc unum est ad illius erga Deum fiduciam demonstrandam. Brevi autem apud Antiochiam tempore superstes, in angelorum coetum receptus est. Elatumque cst per mediam urbem sacrum corpus, tanquam aureis quibusdam coronis ferro illo exornatum, præeun- tibus cunctis, etiam summos magistratus gerentibus. Eratque circa feretrum lis et concertatio, omnibus ferre contendentibus, fluentemque ex eo benedi-

τὰς μεγάλας ἀρχὰς πεπιστευμένων. Ερις δὲ ἦν Α περὶ τὴν κλίνην, καὶ διαμάχη φέρειν ταύτην ἁπάν των επειγομένων, καὶ τῆς ἐντεῦθεν εὐλογίας εφιεμέν νων. Οὕτω φερόμενος, εἰς τὸν τῶν ἁγίων μαρτύρων σηκὸν κατατίθεται, Ἰουλιανοῦ τοῦ νικηφόρου τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστοῦ ὁμόσκηνός τε καὶ ὁμοῤῥόφιος γεγονώς. Θήκη δὲ αὐτὸν ὑπεδέξατο, ἢ καὶ τὸν θε σπέσιον καὶ μακάριον Αφράτην. Τὴν δὲ τῆς ἀγέ λης ἡγεμονίαν Ελλάδιος ὁ θαυμάσιος διεδέξατο· ὃς ἑξήκοντα μὲν ἐν ἐκείνοις τοῖς πόνοις διετέλεσεν ἔτη, εἶτα τὴν Κιλίκων θεόθεν ἐδέξατο προεδρίαν· οὔτε τὴν φιλοσοφίαν τὴν προτέραν καταλιπών, καὶ τοῖς πόνοις ἐκείνοις τοὺς τῆς ἀρχιερωσύνης ἱδρῶτας όσο ημέραι προστιθείς. Τούτου καὶ Ῥώμυλος ὁ μακάριος ἀκροατής γεγονώς, ἀγέλης μεγίστης ἡγεμὼν ἀπο εφάνθη· καὶ διέμεινέ τε καὶ ὁ ἐκείνου χορὸς εἰς δεῦρο τῆς αὐτῆς πολιτείας ἐχόμενος. Παράκειται δὲ τῷ φροντιστηρίῳ κώμη, Μαρατώ Συριστί καλουμένη Ἐγὼ δὲ τοῦδε τοῦ διηγήματος τοῦτο ποιησάμενος πέρας, ἱκετεύω καὶ τῆς ἐντεῦθεν μετασχεῖν εὐλο γίας. ΙΑ'. ΡΩΜΑΝΟΣ. - Ὁ μὲν οὖν μέγας Θεοδόσιος ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων ὁρμώμενος, καὶ ἐν τοῖς Ῥωσικοῖς ἀγωνισάμενος ὄρεσιν, εἰς τὴν Αντιόχου πόλιν ἐπανελθών, οὕτω τοῦ βίου το τέλος ἐδέξατο. Ρωμανὸς δὲ ὁ θεῖος, ἐν τῇ Ρώσῳ καὶ τεχθεὶς, καὶ τὰ πρῶτα τραφείς, ἐν ᾿Αν- τιοχείς τοὺς τῆς ἀρετῆς ὑπεδέξατο ἄθλους, ἔξω μὲν τῶν τοῦ ἄστεος περιβόλων, παρὰ τὴν ὑπώρειαν ἐσκηνωμένος, ἐν ἀλλοτρίῳ δὲ οἰκιδίῳ, καὶ τούτῳ σμικρῷ, πάντα τὸν χρόνον διαβιώσας. Διετέλεσε δὲ μέχρι γήρως, μήτε πυρί χρησάμενος, μήτε λυχνιαῖον δεξάμενος φῶς.Τροφὴ γὰρ ἦν αὐτῷ ἄρτος καὶ ἄλες · πόμα δὲ κρηνιαῖον νάμα, κόμη δὲ τῷ μεγάλῳ Θεοδο σίῳ παραπλησία, καὶ ἐσθῆς καὶ σίδηρος ὡσαύτως. Ἐπλεονέκτει δὲ οὗτος ἤθους ἀπλότητι, καὶ πραότητι τρόπων, καὶ φρονήματος μετριότητα. Καὶ τούτου εἵνεκα τῆς θείας χάριτος ηφίει την αίγλην. « Ἐπὶ είνα γάρ, φησίν, ἐπιβλέψω, ἀλλ᾽ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον, καὶ ἡσύχιον, καὶ τρέμοντα μου τους λόγους; » Καὶ τοῖς ἰδίοις δὲ πάλιν ἔλεγε μαθηταῖς· « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι προὺς εἰμι, καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Καὶ πάλιν· ο Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομή- σουσι τὴν γῆν. » Καὶ Μωϋσεῖ δὲ τῷ νομοθέτῃ τοῦτο ἦν τὸ τῶν κατορθωμάτων ἐπίσημον. « "Ην γάρ, φησί, Μωϋσῆς πραότατος παρὰ πάντας ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς. » Τοῦτο καὶ τῷ προφήτῃ Δαβίδ τὸ πανάγιον ἐμαρτύρησε Πνεῦμα· « Μνήσθητι γάρ, φησί, τοῦ Δαβίδ, καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ. ο Καὶ περὶ τοῦ πατριάρχου Ἰακώβ μεμαθήκαμεν, ὅτι ἄπλαστος ἦν, οἰκῶν οἰκίαν. Ταύτας δίκην μελίττης ἐκ τῶν θείων ἐκείνων λειμώνων τὰς ἀρετὰς ἀθροίσας, τὸ τῆς ἀληθείας κατεσκεύασε μέλι. Αλλ' οὐ μόνος τῶν πόνων ἀπήλαυσε. Προϋχεῖτο δὲ αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς ἔξω τὰ ἥδιστα νάματα· καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀφικνου. μένοις, τῇ πραεία και γλυκεία κεχρημένος φωνή, πολλὰς μὲν περὶ φιλαδελφίας, πολλὰς δὲ περὶ ὁμο νοίας τε καὶ εἰρήνης προσέφερε παραινέσεις· πολλούς Η ΧΙ. RELIGIOSA HISTORIA. martyrum depositus est, Juliani, triumphantis athletæ pietatis, contubernalis tectique consors factus, eademque ipsa qua divinus et beatus Aphra- ates arca conditus. Gregis vero præfecturam sus cepit admirandus Helladius, qui, per annos sexaginta laboribus illis defunctus, Cilicum divinitus postea factus est antistes, pristinam non deserens philo- sophiam, sed laboribus illis pontificales quotidie sudores adjiciens. Hujus quoque olim auditor bea- tus Romulus maximi gregis rector factus est : manetqué hucusque illius cœtus idem retinens institutum. Adjacet autem ejus monasterio. vicus, cui Syriaca lingua nomen est Marato. Ego vero narrationis hujus finem bic statuens, oro ut inde quoque benedictionis particeps fam. ctionem expetentibus. Sic elatus, in ade sanctorum B Isa. Lxv1, 2. i Matti. st, 29. i Matth. v. 4. C - ROMANUS. Magnus ergo Theodosius Antiochia oriundus. cum in Rhōsicis montibus decertasset, in urbem Antiochenam postea reversus, ita vitam Aniit ; divinus vero Romanus, et Rhosi genitus, et ibi primum educatus, virtutis certamina suscepit An- tiochiæ, extra urbis mania, imo in monte seden figens, et aliena in cella eaque angusta perpetuo vivens. Vixit autem ad sonectam usque, nec igno utens, nec lucernæ lumen admittens. Cibus namque illi panis erat cum sale, polus vero aqua e fonte, cæsaries magno par Theodosio, vestisque et ferrumi similiter. Præstabat hic autem morum simplicitate et lenitate, animique modestia, eamque ob rem divinæ gratiæ radiis emnicabat. ‹ Ad quem enim, ait Dominus, respiciam, nisi super mitem ac quictum, et reverentem sermones meos ? Et discipulis suis rursum aiebat ; ‹ Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris i;, et iterum: • Beati miles, quoniam ipsi possidebunt terram i. Et Musi legislatori loc illustrium facinorum fuit insigne, Erat enim, inquit, Moses vir mitissimus super omnes homines qui sunt in terra. › Hoc ipsum et de propheta Davide testatus est Spiritus sanctus: ‹ Memento, Domine, Davidis, et omnis mansuetudinis ejus l., Et de patriarcha Jacobo didicimus, quod vir fuerit simples, domi se continens m. las virtutes cum velut apis ex divinis illis pralis collegisset, mel confecit veræ philosophiæ. At non soluș fructu laborum potitus est. Manabant etiam ad exteros suavissima illius fluenta: et iis qui ipsum convenie- bant, leni dulcique voce, multas de fraterno amore, multas de concordia, multas de pace admonitiones suggerebat : multos etiam solo aspectu divinarum rerum amatores effecit. Quis enim non est admira- tus, senem contemplans membris confectum, ferro plurimo sua sponte onustum, et cilicina veste ami- * Num. XI, 3. Psal. CSXA1, 1. D FIR Gen. xxv,

τὰς μεγάλας ἀρχὰς πεπιστευμένων. Ερις δὲ ἦν Α περὶ τὴν κλίνην, καὶ διαμάχη φέρειν ταύτην ἁπάν των επειγομένων, καὶ τῆς ἐντεῦθεν εὐλογίας εφιεμέν νων. Οὕτω φερόμενος, εἰς τὸν τῶν ἁγίων μαρτύρων σηκὸν κατατίθεται, Ἰουλιανοῦ τοῦ νικηφόρου τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστοῦ ὁμόσκηνός τε καὶ ὁμοῤῥόφιος γεγονώς. Θήκη δὲ αὐτὸν ὑπεδέξατο, ἢ καὶ τὸν θε σπέσιον καὶ μακάριον Αφράτην. Τὴν δὲ τῆς ἀγέ λης ἡγεμονίαν Ελλάδιος ὁ θαυμάσιος διεδέξατο· ὃς ἑξήκοντα μὲν ἐν ἐκείνοις τοῖς πόνοις διετέλεσεν ἔτη, εἶτα τὴν Κιλίκων θεόθεν ἐδέξατο προεδρίαν· οὔτε τὴν φιλοσοφίαν τὴν προτέραν καταλιπών, καὶ τοῖς πόνοις ἐκείνοις τοὺς τῆς ἀρχιερωσύνης ἱδρῶτας όσο ημέραι προστιθείς. Τούτου καὶ Ῥώμυλος ὁ μακάριος ἀκροατής γεγονώς, ἀγέλης μεγίστης ἡγεμὼν ἀπο εφάνθη· καὶ διέμεινέ τε καὶ ὁ ἐκείνου χορὸς εἰς δεῦρο τῆς αὐτῆς πολιτείας ἐχόμενος. Παράκειται δὲ τῷ φροντιστηρίῳ κώμη, Μαρατώ Συριστί καλουμένη Ἐγὼ δὲ τοῦδε τοῦ διηγήματος τοῦτο ποιησάμενος πέρας, ἱκετεύω καὶ τῆς ἐντεῦθεν μετασχεῖν εὐλο γίας. ΙΑ'. ΡΩΜΑΝΟΣ. - Ὁ μὲν οὖν μέγας Θεοδόσιος ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων ὁρμώμενος, καὶ ἐν τοῖς Ῥωσικοῖς ἀγωνισάμενος ὄρεσιν, εἰς τὴν Αντιόχου πόλιν ἐπανελθών, οὕτω τοῦ βίου το τέλος ἐδέξατο. Ρωμανὸς δὲ ὁ θεῖος, ἐν τῇ Ρώσῳ καὶ τεχθεὶς, καὶ τὰ πρῶτα τραφείς, ἐν ᾿Αν- τιοχείς τοὺς τῆς ἀρετῆς ὑπεδέξατο ἄθλους, ἔξω μὲν τῶν τοῦ ἄστεος περιβόλων, παρὰ τὴν ὑπώρειαν ἐσκηνωμένος, ἐν ἀλλοτρίῳ δὲ οἰκιδίῳ, καὶ τούτῳ σμικρῷ, πάντα τὸν χρόνον διαβιώσας. Διετέλεσε δὲ μέχρι γήρως, μήτε πυρί χρησάμενος, μήτε λυχνιαῖον δεξάμενος φῶς.Τροφὴ γὰρ ἦν αὐτῷ ἄρτος καὶ ἄλες · πόμα δὲ κρηνιαῖον νάμα, κόμη δὲ τῷ μεγάλῳ Θεοδο σίῳ παραπλησία, καὶ ἐσθῆς καὶ σίδηρος ὡσαύτως. Ἐπλεονέκτει δὲ οὗτος ἤθους ἀπλότητι, καὶ πραότητι τρόπων, καὶ φρονήματος μετριότητα. Καὶ τούτου εἵνεκα τῆς θείας χάριτος ηφίει την αίγλην. « Ἐπὶ είνα γάρ, φησίν, ἐπιβλέψω, ἀλλ᾽ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον, καὶ ἡσύχιον, καὶ τρέμοντα μου τους λόγους; » Καὶ τοῖς ἰδίοις δὲ πάλιν ἔλεγε μαθηταῖς· « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι προὺς εἰμι, καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Καὶ πάλιν· ο Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομή- σουσι τὴν γῆν. » Καὶ Μωϋσεῖ δὲ τῷ νομοθέτῃ τοῦτο ἦν τὸ τῶν κατορθωμάτων ἐπίσημον. « "Ην γάρ, φησί, Μωϋσῆς πραότατος παρὰ πάντας ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς. » Τοῦτο καὶ τῷ προφήτῃ Δαβίδ τὸ πανάγιον ἐμαρτύρησε Πνεῦμα· « Μνήσθητι γάρ, φησί, τοῦ Δαβίδ, καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ. ο Καὶ περὶ τοῦ πατριάρχου Ἰακώβ μεμαθήκαμεν, ὅτι ἄπλαστος ἦν, οἰκῶν οἰκίαν. Ταύτας δίκην μελίττης ἐκ τῶν θείων ἐκείνων λειμώνων τὰς ἀρετὰς ἀθροίσας, τὸ τῆς ἀληθείας κατεσκεύασε μέλι. Αλλ' οὐ μόνος τῶν πόνων ἀπήλαυσε. Προϋχεῖτο δὲ αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς ἔξω τὰ ἥδιστα νάματα· καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀφικνου. μένοις, τῇ πραεία και γλυκεία κεχρημένος φωνή, πολλὰς μὲν περὶ φιλαδελφίας, πολλὰς δὲ περὶ ὁμο νοίας τε καὶ εἰρήνης προσέφερε παραινέσεις· πολλούς Η ΧΙ. RELIGIOSA HISTORIA. martyrum depositus est, Juliani, triumphantis athletæ pietatis, contubernalis tectique consors factus, eademque ipsa qua divinus et beatus Aphra- ates arca conditus. Gregis vero præfecturam sus cepit admirandus Helladius, qui, per annos sexaginta laboribus illis defunctus, Cilicum divinitus postea factus est antistes, pristinam non deserens philo- sophiam, sed laboribus illis pontificales quotidie sudores adjiciens. Hujus quoque olim auditor bea- tus Romulus maximi gregis rector factus est : manetqué hucusque illius cœtus idem retinens institutum. Adjacet autem ejus monasterio. vicus, cui Syriaca lingua nomen est Marato. Ego vero narrationis hujus finem bic statuens, oro ut inde quoque benedictionis particeps fam. ctionem expetentibus. Sic elatus, in ade sanctorum B Isa. Lxv1, 2. i Matti. st, 29. i Matth. v. 4. C - ROMANUS. Magnus ergo Theodosius Antiochia oriundus. cum in Rhōsicis montibus decertasset, in urbem Antiochenam postea reversus, ita vitam Aniit ; divinus vero Romanus, et Rhosi genitus, et ibi primum educatus, virtutis certamina suscepit An- tiochiæ, extra urbis mania, imo in monte seden figens, et aliena in cella eaque angusta perpetuo vivens. Vixit autem ad sonectam usque, nec igno utens, nec lucernæ lumen admittens. Cibus namque illi panis erat cum sale, polus vero aqua e fonte, cæsaries magno par Theodosio, vestisque et ferrumi similiter. Præstabat hic autem morum simplicitate et lenitate, animique modestia, eamque ob rem divinæ gratiæ radiis emnicabat. ‹ Ad quem enim, ait Dominus, respiciam, nisi super mitem ac quictum, et reverentem sermones meos ? Et discipulis suis rursum aiebat ; ‹ Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris i;, et iterum: • Beati miles, quoniam ipsi possidebunt terram i. Et Musi legislatori loc illustrium facinorum fuit insigne, Erat enim, inquit, Moses vir mitissimus super omnes homines qui sunt in terra. › Hoc ipsum et de propheta Davide testatus est Spiritus sanctus: ‹ Memento, Domine, Davidis, et omnis mansuetudinis ejus l., Et de patriarcha Jacobo didicimus, quod vir fuerit simples, domi se continens m. las virtutes cum velut apis ex divinis illis pralis collegisset, mel confecit veræ philosophiæ. At non soluș fructu laborum potitus est. Manabant etiam ad exteros suavissima illius fluenta: et iis qui ipsum convenie- bant, leni dulcique voce, multas de fraterno amore, multas de concordia, multas de pace admonitiones suggerebat : multos etiam solo aspectu divinarum rerum amatores effecit. Quis enim non est admira- tus, senem contemplans membris confectum, ferro plurimo sua sponte onustum, et cilicina veste ami- * Num. XI, 3. Psal. CSXA1, 1. D FIR Gen. xxv,

τὰς μεγάλας ἀρχὰς πεπιστευμένων. Ερις δὲ ἦν Α περὶ τὴν κλίνην, καὶ διαμάχη φέρειν ταύτην ἁπάν των επειγομένων, καὶ τῆς ἐντεῦθεν εὐλογίας εφιεμέν νων. Οὕτω φερόμενος, εἰς τὸν τῶν ἁγίων μαρτύρων σηκὸν κατατίθεται, Ἰουλιανοῦ τοῦ νικηφόρου τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστοῦ ὁμόσκηνός τε καὶ ὁμοῤῥόφιος γεγονώς. Θήκη δὲ αὐτὸν ὑπεδέξατο, ἢ καὶ τὸν θε σπέσιον καὶ μακάριον Αφράτην. Τὴν δὲ τῆς ἀγέ λης ἡγεμονίαν Ελλάδιος ὁ θαυμάσιος διεδέξατο· ὃς ἑξήκοντα μὲν ἐν ἐκείνοις τοῖς πόνοις διετέλεσεν ἔτη, εἶτα τὴν Κιλίκων θεόθεν ἐδέξατο προεδρίαν· οὔτε τὴν φιλοσοφίαν τὴν προτέραν καταλιπών, καὶ τοῖς πόνοις ἐκείνοις τοὺς τῆς ἀρχιερωσύνης ἱδρῶτας όσο ημέραι προστιθείς. Τούτου καὶ Ῥώμυλος ὁ μακάριος ἀκροατής γεγονώς, ἀγέλης μεγίστης ἡγεμὼν ἀπο εφάνθη· καὶ διέμεινέ τε καὶ ὁ ἐκείνου χορὸς εἰς δεῦρο τῆς αὐτῆς πολιτείας ἐχόμενος. Παράκειται δὲ τῷ φροντιστηρίῳ κώμη, Μαρατώ Συριστί καλουμένη Ἐγὼ δὲ τοῦδε τοῦ διηγήματος τοῦτο ποιησάμενος πέρας, ἱκετεύω καὶ τῆς ἐντεῦθεν μετασχεῖν εὐλο γίας. ΙΑ'. ΡΩΜΑΝΟΣ. - Ὁ μὲν οὖν μέγας Θεοδόσιος ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων ὁρμώμενος, καὶ ἐν τοῖς Ῥωσικοῖς ἀγωνισάμενος ὄρεσιν, εἰς τὴν Αντιόχου πόλιν ἐπανελθών, οὕτω τοῦ βίου το τέλος ἐδέξατο. Ρωμανὸς δὲ ὁ θεῖος, ἐν τῇ Ρώσῳ καὶ τεχθεὶς, καὶ τὰ πρῶτα τραφείς, ἐν ᾿Αν- τιοχείς τοὺς τῆς ἀρετῆς ὑπεδέξατο ἄθλους, ἔξω μὲν τῶν τοῦ ἄστεος περιβόλων, παρὰ τὴν ὑπώρειαν ἐσκηνωμένος, ἐν ἀλλοτρίῳ δὲ οἰκιδίῳ, καὶ τούτῳ σμικρῷ, πάντα τὸν χρόνον διαβιώσας. Διετέλεσε δὲ μέχρι γήρως, μήτε πυρί χρησάμενος, μήτε λυχνιαῖον δεξάμενος φῶς.Τροφὴ γὰρ ἦν αὐτῷ ἄρτος καὶ ἄλες · πόμα δὲ κρηνιαῖον νάμα, κόμη δὲ τῷ μεγάλῳ Θεοδο σίῳ παραπλησία, καὶ ἐσθῆς καὶ σίδηρος ὡσαύτως. Ἐπλεονέκτει δὲ οὗτος ἤθους ἀπλότητι, καὶ πραότητι τρόπων, καὶ φρονήματος μετριότητα. Καὶ τούτου εἵνεκα τῆς θείας χάριτος ηφίει την αίγλην. « Ἐπὶ είνα γάρ, φησίν, ἐπιβλέψω, ἀλλ᾽ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον, καὶ ἡσύχιον, καὶ τρέμοντα μου τους λόγους; » Καὶ τοῖς ἰδίοις δὲ πάλιν ἔλεγε μαθηταῖς· « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι προὺς εἰμι, καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Καὶ πάλιν· ο Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομή- σουσι τὴν γῆν. » Καὶ Μωϋσεῖ δὲ τῷ νομοθέτῃ τοῦτο ἦν τὸ τῶν κατορθωμάτων ἐπίσημον. « "Ην γάρ, φησί, Μωϋσῆς πραότατος παρὰ πάντας ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς. » Τοῦτο καὶ τῷ προφήτῃ Δαβίδ τὸ πανάγιον ἐμαρτύρησε Πνεῦμα· « Μνήσθητι γάρ, φησί, τοῦ Δαβίδ, καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ. ο Καὶ περὶ τοῦ πατριάρχου Ἰακώβ μεμαθήκαμεν, ὅτι ἄπλαστος ἦν, οἰκῶν οἰκίαν. Ταύτας δίκην μελίττης ἐκ τῶν θείων ἐκείνων λειμώνων τὰς ἀρετὰς ἀθροίσας, τὸ τῆς ἀληθείας κατεσκεύασε μέλι. Αλλ' οὐ μόνος τῶν πόνων ἀπήλαυσε. Προϋχεῖτο δὲ αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς ἔξω τὰ ἥδιστα νάματα· καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀφικνου. μένοις, τῇ πραεία και γλυκεία κεχρημένος φωνή, πολλὰς μὲν περὶ φιλαδελφίας, πολλὰς δὲ περὶ ὁμο νοίας τε καὶ εἰρήνης προσέφερε παραινέσεις· πολλούς Η ΧΙ. RELIGIOSA HISTORIA. martyrum depositus est, Juliani, triumphantis athletæ pietatis, contubernalis tectique consors factus, eademque ipsa qua divinus et beatus Aphra- ates arca conditus. Gregis vero præfecturam sus cepit admirandus Helladius, qui, per annos sexaginta laboribus illis defunctus, Cilicum divinitus postea factus est antistes, pristinam non deserens philo- sophiam, sed laboribus illis pontificales quotidie sudores adjiciens. Hujus quoque olim auditor bea- tus Romulus maximi gregis rector factus est : manetqué hucusque illius cœtus idem retinens institutum. Adjacet autem ejus monasterio. vicus, cui Syriaca lingua nomen est Marato. Ego vero narrationis hujus finem bic statuens, oro ut inde quoque benedictionis particeps fam. ctionem expetentibus. Sic elatus, in ade sanctorum B Isa. Lxv1, 2. i Matti. st, 29. i Matth. v. 4. C - ROMANUS. Magnus ergo Theodosius Antiochia oriundus. cum in Rhōsicis montibus decertasset, in urbem Antiochenam postea reversus, ita vitam Aniit ; divinus vero Romanus, et Rhosi genitus, et ibi primum educatus, virtutis certamina suscepit An- tiochiæ, extra urbis mania, imo in monte seden figens, et aliena in cella eaque angusta perpetuo vivens. Vixit autem ad sonectam usque, nec igno utens, nec lucernæ lumen admittens. Cibus namque illi panis erat cum sale, polus vero aqua e fonte, cæsaries magno par Theodosio, vestisque et ferrumi similiter. Præstabat hic autem morum simplicitate et lenitate, animique modestia, eamque ob rem divinæ gratiæ radiis emnicabat. ‹ Ad quem enim, ait Dominus, respiciam, nisi super mitem ac quictum, et reverentem sermones meos ? Et discipulis suis rursum aiebat ; ‹ Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris i;, et iterum: • Beati miles, quoniam ipsi possidebunt terram i. Et Musi legislatori loc illustrium facinorum fuit insigne, Erat enim, inquit, Moses vir mitissimus super omnes homines qui sunt in terra. › Hoc ipsum et de propheta Davide testatus est Spiritus sanctus: ‹ Memento, Domine, Davidis, et omnis mansuetudinis ejus l., Et de patriarcha Jacobo didicimus, quod vir fuerit simples, domi se continens m. las virtutes cum velut apis ex divinis illis pralis collegisset, mel confecit veræ philosophiæ. At non soluș fructu laborum potitus est. Manabant etiam ad exteros suavissima illius fluenta: et iis qui ipsum convenie- bant, leni dulcique voce, multas de fraterno amore, multas de concordia, multas de pace admonitiones suggerebat : multos etiam solo aspectu divinarum rerum amatores effecit. Quis enim non est admira- tus, senem contemplans membris confectum, ferro plurimo sua sponte onustum, et cilicina veste ami- * Num. XI, 3. Psal. CSXA1, 1. D FIR Gen. xxv,

Α δὲ τῶν θείων καὶ μόνον όρώμενος ἀπέφηνεν ἐραστά;. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ὑπερηγάσθη πρεσβύτην θεώμενος τὸ σῶμα τετρυχωμένον, καὶ σίδηρον ὅτι πλείστον φέρειν αἱρούμενον, καὶ τῷ ἐκ τριχῶν ἐσθήματι κεχρημένον, • καὶ τροφῆς ἀπολαύοντα κωλύσαι μόνον ἀποχρώσης τὸν ἐκ λιμοῦ θάνατον ; Πρὸς δὲ τῷ μεγέθει καὶ τῷ πλήθει τῶν πόνων, καὶ ἡ ἐπανθοῦσα χάρις θαυμάζειν αὐτὸν ἅπαντας καὶ γεραίρειν ἀνέπειθε. Πολλῶν μὲν γὰρ πολλάκις χαλεπὰς ἀπήλασε νόσους, πολλαῖς δὲ γυναιξὶ στερίφαις εχαρίσατο παῖδας. Καὶ τοσαύτην παρὰ τοῦ θείου Πνεύματος δεξάμενος δύναμιν, πτω- χὸν ἑαυτὸν καὶ προσαίτην ὠνόμαζεν. Πάντας τοίνυν τοὺς παρ' αὐτῷ φοιτώντας, καὶ φαινόμενος, καὶ φθεγ γόμενος, ὠφελείας πληρῶν τὸν ἅπαντα διετέλεσε βίον. Καὶ ἐντεῦθεν δὲ ἐκδημήσας, καὶ εἰς τὴν ἀγγελι Β χήν χορείαν μετατεθείς, κατέλιπε μνήμην οὐ συν- ταφεῖσαν σώματι, ἀλλ' ἀνθοῦσαν, καὶ τεθηλυῖαν, καὶ ἄσβεστον εἰς ἀεὶ διαμένουσαν, καὶ εἰς ἔνησιν τοῖς βουλομένοις ἀρκοῦσαν. Καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοίνυν ἐρανισάμενος εὐλογίαν, καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἄλλους ἀθλητὰς ὡς οἷόν τε διηγήσομαι ΙΒ'. - ΖΗΝΩΝ, Ζήνωνα τὸν θαυμάσιον οὐ πολλοὶ μὲν γινώσκουσιν, οἱ δὲ γινώσκοντες θαυμάζειν ἀξίως οὐ δύνανται. Οξε τος γὰρ πλοῦτον ὅτι μάλιστα πλεῖστον ἐν τῇ πατρίδι καταλιπών (αὕτη δὲ ἦν ὁ Πόντος), ἀπήλαυσε μὲν, ὡς ἔλεγε, τῶν Βασιλείου τοῦ μεγάλου ναμάτων γει- τονεύοντος, καὶ τὴν Καππαδοκῶν ἀρδεύοντος, τῆς δὲ ἀρδείας ἀξίους ἀπέδωκε τοὺς καρπούς. Εὐθὺς μὲν γὰρ Ουάλεντος τοῦ βασιλέως ἀναιρεθέντος, τὴν στρατιωτικὴν ἀπέθετο ζώνην. Ἐγκατίλεκτο δὲ τοῖς τὰ βασιλέως οξέως διακομίζουσι γράμματα. Απὸ δὲ τῶν βασιλείων εἰς τινα τάφον ὁρμήσας (πολλούς δὲ ἔχει τὸ τῇ Ἀντιοχείᾳ παρακείμενον ὄρος)· μόνος διῆγε, τὴν ψυχὴν ἐκκαθαίρων, καὶ τὸ ταύτης ὀπτι κὸν ἀποῤῥύπτων, καὶ τὴν θείαν φανταζόμενος θεω ρίαν, καὶ τὰς τοῦ Θεοῦ ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενος, καὶ πτέρυγας λαβεῖν ὡσεὶ περιστεράς ἐφιέμενος, καὶ εἰς τὴν θείαν κατάπαυσιν ἀναπτῆναι παθῶν. Τούτου χάριν, οὐ κλίνην εἶχεν, οὐ λύχνον, οὐκ ἐσχάραν, οὐ χύτραν, οὐ ληκύθιον, οὐ κιβώτιον. οὐ βιβλίον, οὐκ ἄλλο τι· ἀλλὰ ῥάκια μὲν ἡμπείχετο παλαιά, καὶ ὑποδήματα δὲ ὡσαύτως δεσμῶν δεόμενα διήρητο γὰρ τῶν καττυμάτων τὰ δέρματα. Παρ' ἑνὸς δὲ μόνου τῶν γνωρίμων τὴν ἀναγκαίαν τροφήν επορίζετο· αὕτη δὲ ἦν εἰς ἄρτος δύο χορηγούμενος ἡμέραις· τὸ δὲ ὕδωρ πόρρωθεν ἀρυόμενος αὐτὸς Εφερε. Καί ποτέ τις αὐτὸν ἀχθοφοροῦντα θεασάμενος, ἱκέτευσε κουφίσαι τοῦ πόνου· ὁ δὲ τὰ μὲν πρώτα ἀντέτεινε, διδάσκων ὡς οὐκ ἀνέξεται μεταλαβεῖν ὕδατος ὑπ᾽ ἄλλου κομισθέντος. Ὡς δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἔδωκε τὰ σταμνία· δύο γὰρ ἀμφοῖν ταῖν χεροῖν ἐπο εφέρετο. ὡς δὲ εἴσω τῆς αὐλίου θύρας ἐγένετο, έχε χέας τὸ ὕδωρ καὶ διαῤῥάνας, πάλιν ἔδραμεν ἐπὶ τὸν κρουνόν, ἔργῳ βεβαιώσας τοὺς λόγους. Κἀγὼ δὲ ὅτε πρῶτον αὐτὸν ἱστορῆσαι ποθήσας εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθον, ἐθεασάμην ταῖν χεροῖν τὰ σταμνία κατέχοντα. Εἶτα τρόμην, ὅπου εἴη τὸ τοῦ θαυμασίου Ζήνωνος κατ αγώγιον· ὁ δὲ ἥκιστα ἔλεγεν εἰδέναι μονάζοντα ταύτη τῇ προσηγορία καλούμενον. Ἐγὼ δὲ αὐτὸν εἶναι το πάσας εἰπόμην, τεκμήριον ποιούμενος τῶν λόγων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ctum, ciboque qui mortem tantummodo arceret victitantem? Præter magnitudinem porro et multi- tudinem laborum, quæ in eo florebat gratia, * ut in admiratione honoreque esset, omnibus persuadebat. Multorum etiam sæpe graves morbos depulit, mul- tis sterilibus feminis liberos impetravit. Et tantam a divino Spiritu potestatem adeptus, inopeèm se mendicumque appellabat. Onnes ergo qui ipsum frequentabant, et aspectu, et sermone benefciis, quoad vixit, cumulare non destitit : et postquam hinc abiit, angelorumque in colum translatus est, memoriam reliquit, non una cum corpore conse- pultam, sed quæ floret vigetque, et inexstincta per- petuo manet, ac volentibus opem ferre potest. Quare hinc et ego benedictionem exposcens, aliorum quoque athletarum res gestas pro viribus exponam. XII. ZENO. - C Admirandum vero Zenonem rion multi qnidem norunt, sed qui norunt laudare pro dignitate non possunt. Hic enim amplissimis opibus in patria, huc est, in Ponto, relictis, Basilii magni, ut aiebat, vicinam Cappadociam irrigantis imbu- tus est fluentis, et fructus irrigatione illa dignos tulit. Simul ac enim Valens imperator e vita sub- latus est, militiæ cingulum deposuit, cum in eorum numero militaret, qui imperatorum litteras celeri- ter deferunt. Ex palatio autem in sepulcrum quod- dam se çonferens, cujusmodi in vicino Antiochiæ anonte sunt plurima, solus ibi degebat, animam purificans, ejusque aciem expurgans, et divina vacans contemplationi, Deique ascensiones in corde suo disponens, et alas optans instar co- lumba, et in divinam requiem evolare cupiens. Quamobrem lectum non habuit, non lucernam, non focum, non ollam, non lecythum, non arcu- lam, non librum, non aliud quidquam : sed vetustis amiciebatur amiculis, et calceamentis similiter, quæ ob detritas soleas vinculis indige- rent. Ab uno tantum ex amicis victum necessa- rium accipiebat. Is autem erat panis unus duos in dies attributus. Aquam procul haustam ipsemet afferebat. Rogatus autem a quodam, qui eum sub D onere viderat, ut allevare liceret, primo quidem restitit, ferre se non posse dicens, ut aquam sumeret quam alter attulisset. Ut vero se non per- suadere animadvertit, urnas tradidit: duas enim ambabus manibus ferebat. Sed cum ad atrii januam pervenisset, effusa aqua et dispersa, iterum cucur- rit ad fontem, ea quæ dixerat opere confirmans. Lgo quoque ipse, cun primumn ejus videndi desi- dério in montem ascendi, urnas manibus te- ncntem vidi : deinde cum sciscitarer, ubinam esset admirandi Zenonis habitaculum, nullum se nosse monachum dixit, qui hoc nomine vocaretur. Unde illum ipsum esse verborum ex modestia conjiciens, ɖecutus sum, januamque introgressus, lectum vidi •

Α δὲ τῶν θείων καὶ μόνον όρώμενος ἀπέφηνεν ἐραστά;. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ὑπερηγάσθη πρεσβύτην θεώμενος τὸ σῶμα τετρυχωμένον, καὶ σίδηρον ὅτι πλείστον φέρειν αἱρούμενον, καὶ τῷ ἐκ τριχῶν ἐσθήματι κεχρημένον, • καὶ τροφῆς ἀπολαύοντα κωλύσαι μόνον ἀποχρώσης τὸν ἐκ λιμοῦ θάνατον ; Πρὸς δὲ τῷ μεγέθει καὶ τῷ πλήθει τῶν πόνων, καὶ ἡ ἐπανθοῦσα χάρις θαυμάζειν αὐτὸν ἅπαντας καὶ γεραίρειν ἀνέπειθε. Πολλῶν μὲν γὰρ πολλάκις χαλεπὰς ἀπήλασε νόσους, πολλαῖς δὲ γυναιξὶ στερίφαις εχαρίσατο παῖδας. Καὶ τοσαύτην παρὰ τοῦ θείου Πνεύματος δεξάμενος δύναμιν, πτω- χὸν ἑαυτὸν καὶ προσαίτην ὠνόμαζεν. Πάντας τοίνυν τοὺς παρ' αὐτῷ φοιτώντας, καὶ φαινόμενος, καὶ φθεγ γόμενος, ὠφελείας πληρῶν τὸν ἅπαντα διετέλεσε βίον. Καὶ ἐντεῦθεν δὲ ἐκδημήσας, καὶ εἰς τὴν ἀγγελι Β χήν χορείαν μετατεθείς, κατέλιπε μνήμην οὐ συν- ταφεῖσαν σώματι, ἀλλ' ἀνθοῦσαν, καὶ τεθηλυῖαν, καὶ ἄσβεστον εἰς ἀεὶ διαμένουσαν, καὶ εἰς ἔνησιν τοῖς βουλομένοις ἀρκοῦσαν. Καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοίνυν ἐρανισάμενος εὐλογίαν, καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἄλλους ἀθλητὰς ὡς οἷόν τε διηγήσομαι ΙΒ'. - ΖΗΝΩΝ, Ζήνωνα τὸν θαυμάσιον οὐ πολλοὶ μὲν γινώσκουσιν, οἱ δὲ γινώσκοντες θαυμάζειν ἀξίως οὐ δύνανται. Οξε τος γὰρ πλοῦτον ὅτι μάλιστα πλεῖστον ἐν τῇ πατρίδι καταλιπών (αὕτη δὲ ἦν ὁ Πόντος), ἀπήλαυσε μὲν, ὡς ἔλεγε, τῶν Βασιλείου τοῦ μεγάλου ναμάτων γει- τονεύοντος, καὶ τὴν Καππαδοκῶν ἀρδεύοντος, τῆς δὲ ἀρδείας ἀξίους ἀπέδωκε τοὺς καρπούς. Εὐθὺς μὲν γὰρ Ουάλεντος τοῦ βασιλέως ἀναιρεθέντος, τὴν στρατιωτικὴν ἀπέθετο ζώνην. Ἐγκατίλεκτο δὲ τοῖς τὰ βασιλέως οξέως διακομίζουσι γράμματα. Απὸ δὲ τῶν βασιλείων εἰς τινα τάφον ὁρμήσας (πολλούς δὲ ἔχει τὸ τῇ Ἀντιοχείᾳ παρακείμενον ὄρος)· μόνος διῆγε, τὴν ψυχὴν ἐκκαθαίρων, καὶ τὸ ταύτης ὀπτι κὸν ἀποῤῥύπτων, καὶ τὴν θείαν φανταζόμενος θεω ρίαν, καὶ τὰς τοῦ Θεοῦ ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενος, καὶ πτέρυγας λαβεῖν ὡσεὶ περιστεράς ἐφιέμενος, καὶ εἰς τὴν θείαν κατάπαυσιν ἀναπτῆναι παθῶν. Τούτου χάριν, οὐ κλίνην εἶχεν, οὐ λύχνον, οὐκ ἐσχάραν, οὐ χύτραν, οὐ ληκύθιον, οὐ κιβώτιον. οὐ βιβλίον, οὐκ ἄλλο τι· ἀλλὰ ῥάκια μὲν ἡμπείχετο παλαιά, καὶ ὑποδήματα δὲ ὡσαύτως δεσμῶν δεόμενα διήρητο γὰρ τῶν καττυμάτων τὰ δέρματα. Παρ' ἑνὸς δὲ μόνου τῶν γνωρίμων τὴν ἀναγκαίαν τροφήν επορίζετο· αὕτη δὲ ἦν εἰς ἄρτος δύο χορηγούμενος ἡμέραις· τὸ δὲ ὕδωρ πόρρωθεν ἀρυόμενος αὐτὸς Εφερε. Καί ποτέ τις αὐτὸν ἀχθοφοροῦντα θεασάμενος, ἱκέτευσε κουφίσαι τοῦ πόνου· ὁ δὲ τὰ μὲν πρώτα ἀντέτεινε, διδάσκων ὡς οὐκ ἀνέξεται μεταλαβεῖν ὕδατος ὑπ᾽ ἄλλου κομισθέντος. Ὡς δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἔδωκε τὰ σταμνία· δύο γὰρ ἀμφοῖν ταῖν χεροῖν ἐπο εφέρετο. ὡς δὲ εἴσω τῆς αὐλίου θύρας ἐγένετο, έχε χέας τὸ ὕδωρ καὶ διαῤῥάνας, πάλιν ἔδραμεν ἐπὶ τὸν κρουνόν, ἔργῳ βεβαιώσας τοὺς λόγους. Κἀγὼ δὲ ὅτε πρῶτον αὐτὸν ἱστορῆσαι ποθήσας εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθον, ἐθεασάμην ταῖν χεροῖν τὰ σταμνία κατέχοντα. Εἶτα τρόμην, ὅπου εἴη τὸ τοῦ θαυμασίου Ζήνωνος κατ αγώγιον· ὁ δὲ ἥκιστα ἔλεγεν εἰδέναι μονάζοντα ταύτη τῇ προσηγορία καλούμενον. Ἐγὼ δὲ αὐτὸν εἶναι το πάσας εἰπόμην, τεκμήριον ποιούμενος τῶν λόγων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ctum, ciboque qui mortem tantummodo arceret victitantem? Præter magnitudinem porro et multi- tudinem laborum, quæ in eo florebat gratia, * ut in admiratione honoreque esset, omnibus persuadebat. Multorum etiam sæpe graves morbos depulit, mul- tis sterilibus feminis liberos impetravit. Et tantam a divino Spiritu potestatem adeptus, inopeèm se mendicumque appellabat. Onnes ergo qui ipsum frequentabant, et aspectu, et sermone benefciis, quoad vixit, cumulare non destitit : et postquam hinc abiit, angelorumque in colum translatus est, memoriam reliquit, non una cum corpore conse- pultam, sed quæ floret vigetque, et inexstincta per- petuo manet, ac volentibus opem ferre potest. Quare hinc et ego benedictionem exposcens, aliorum quoque athletarum res gestas pro viribus exponam. XII. ZENO. - C Admirandum vero Zenonem rion multi qnidem norunt, sed qui norunt laudare pro dignitate non possunt. Hic enim amplissimis opibus in patria, huc est, in Ponto, relictis, Basilii magni, ut aiebat, vicinam Cappadociam irrigantis imbu- tus est fluentis, et fructus irrigatione illa dignos tulit. Simul ac enim Valens imperator e vita sub- latus est, militiæ cingulum deposuit, cum in eorum numero militaret, qui imperatorum litteras celeri- ter deferunt. Ex palatio autem in sepulcrum quod- dam se çonferens, cujusmodi in vicino Antiochiæ anonte sunt plurima, solus ibi degebat, animam purificans, ejusque aciem expurgans, et divina vacans contemplationi, Deique ascensiones in corde suo disponens, et alas optans instar co- lumba, et in divinam requiem evolare cupiens. Quamobrem lectum non habuit, non lucernam, non focum, non ollam, non lecythum, non arcu- lam, non librum, non aliud quidquam : sed vetustis amiciebatur amiculis, et calceamentis similiter, quæ ob detritas soleas vinculis indige- rent. Ab uno tantum ex amicis victum necessa- rium accipiebat. Is autem erat panis unus duos in dies attributus. Aquam procul haustam ipsemet afferebat. Rogatus autem a quodam, qui eum sub D onere viderat, ut allevare liceret, primo quidem restitit, ferre se non posse dicens, ut aquam sumeret quam alter attulisset. Ut vero se non per- suadere animadvertit, urnas tradidit: duas enim ambabus manibus ferebat. Sed cum ad atrii januam pervenisset, effusa aqua et dispersa, iterum cucur- rit ad fontem, ea quæ dixerat opere confirmans. Lgo quoque ipse, cun primumn ejus videndi desi- dério in montem ascendi, urnas manibus te- ncntem vidi : deinde cum sciscitarer, ubinam esset admirandi Zenonis habitaculum, nullum se nosse monachum dixit, qui hoc nomine vocaretur. Unde illum ipsum esse verborum ex modestia conjiciens, ɖecutus sum, januamque introgressus, lectum vidi •

Α δὲ τῶν θείων καὶ μόνον όρώμενος ἀπέφηνεν ἐραστά;. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ὑπερηγάσθη πρεσβύτην θεώμενος τὸ σῶμα τετρυχωμένον, καὶ σίδηρον ὅτι πλείστον φέρειν αἱρούμενον, καὶ τῷ ἐκ τριχῶν ἐσθήματι κεχρημένον, • καὶ τροφῆς ἀπολαύοντα κωλύσαι μόνον ἀποχρώσης τὸν ἐκ λιμοῦ θάνατον ; Πρὸς δὲ τῷ μεγέθει καὶ τῷ πλήθει τῶν πόνων, καὶ ἡ ἐπανθοῦσα χάρις θαυμάζειν αὐτὸν ἅπαντας καὶ γεραίρειν ἀνέπειθε. Πολλῶν μὲν γὰρ πολλάκις χαλεπὰς ἀπήλασε νόσους, πολλαῖς δὲ γυναιξὶ στερίφαις εχαρίσατο παῖδας. Καὶ τοσαύτην παρὰ τοῦ θείου Πνεύματος δεξάμενος δύναμιν, πτω- χὸν ἑαυτὸν καὶ προσαίτην ὠνόμαζεν. Πάντας τοίνυν τοὺς παρ' αὐτῷ φοιτώντας, καὶ φαινόμενος, καὶ φθεγ γόμενος, ὠφελείας πληρῶν τὸν ἅπαντα διετέλεσε βίον. Καὶ ἐντεῦθεν δὲ ἐκδημήσας, καὶ εἰς τὴν ἀγγελι Β χήν χορείαν μετατεθείς, κατέλιπε μνήμην οὐ συν- ταφεῖσαν σώματι, ἀλλ' ἀνθοῦσαν, καὶ τεθηλυῖαν, καὶ ἄσβεστον εἰς ἀεὶ διαμένουσαν, καὶ εἰς ἔνησιν τοῖς βουλομένοις ἀρκοῦσαν. Καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοίνυν ἐρανισάμενος εὐλογίαν, καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἄλλους ἀθλητὰς ὡς οἷόν τε διηγήσομαι ΙΒ'. - ΖΗΝΩΝ, Ζήνωνα τὸν θαυμάσιον οὐ πολλοὶ μὲν γινώσκουσιν, οἱ δὲ γινώσκοντες θαυμάζειν ἀξίως οὐ δύνανται. Οξε τος γὰρ πλοῦτον ὅτι μάλιστα πλεῖστον ἐν τῇ πατρίδι καταλιπών (αὕτη δὲ ἦν ὁ Πόντος), ἀπήλαυσε μὲν, ὡς ἔλεγε, τῶν Βασιλείου τοῦ μεγάλου ναμάτων γει- τονεύοντος, καὶ τὴν Καππαδοκῶν ἀρδεύοντος, τῆς δὲ ἀρδείας ἀξίους ἀπέδωκε τοὺς καρπούς. Εὐθὺς μὲν γὰρ Ουάλεντος τοῦ βασιλέως ἀναιρεθέντος, τὴν στρατιωτικὴν ἀπέθετο ζώνην. Ἐγκατίλεκτο δὲ τοῖς τὰ βασιλέως οξέως διακομίζουσι γράμματα. Απὸ δὲ τῶν βασιλείων εἰς τινα τάφον ὁρμήσας (πολλούς δὲ ἔχει τὸ τῇ Ἀντιοχείᾳ παρακείμενον ὄρος)· μόνος διῆγε, τὴν ψυχὴν ἐκκαθαίρων, καὶ τὸ ταύτης ὀπτι κὸν ἀποῤῥύπτων, καὶ τὴν θείαν φανταζόμενος θεω ρίαν, καὶ τὰς τοῦ Θεοῦ ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενος, καὶ πτέρυγας λαβεῖν ὡσεὶ περιστεράς ἐφιέμενος, καὶ εἰς τὴν θείαν κατάπαυσιν ἀναπτῆναι παθῶν. Τούτου χάριν, οὐ κλίνην εἶχεν, οὐ λύχνον, οὐκ ἐσχάραν, οὐ χύτραν, οὐ ληκύθιον, οὐ κιβώτιον. οὐ βιβλίον, οὐκ ἄλλο τι· ἀλλὰ ῥάκια μὲν ἡμπείχετο παλαιά, καὶ ὑποδήματα δὲ ὡσαύτως δεσμῶν δεόμενα διήρητο γὰρ τῶν καττυμάτων τὰ δέρματα. Παρ' ἑνὸς δὲ μόνου τῶν γνωρίμων τὴν ἀναγκαίαν τροφήν επορίζετο· αὕτη δὲ ἦν εἰς ἄρτος δύο χορηγούμενος ἡμέραις· τὸ δὲ ὕδωρ πόρρωθεν ἀρυόμενος αὐτὸς Εφερε. Καί ποτέ τις αὐτὸν ἀχθοφοροῦντα θεασάμενος, ἱκέτευσε κουφίσαι τοῦ πόνου· ὁ δὲ τὰ μὲν πρώτα ἀντέτεινε, διδάσκων ὡς οὐκ ἀνέξεται μεταλαβεῖν ὕδατος ὑπ᾽ ἄλλου κομισθέντος. Ὡς δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἔδωκε τὰ σταμνία· δύο γὰρ ἀμφοῖν ταῖν χεροῖν ἐπο εφέρετο. ὡς δὲ εἴσω τῆς αὐλίου θύρας ἐγένετο, έχε χέας τὸ ὕδωρ καὶ διαῤῥάνας, πάλιν ἔδραμεν ἐπὶ τὸν κρουνόν, ἔργῳ βεβαιώσας τοὺς λόγους. Κἀγὼ δὲ ὅτε πρῶτον αὐτὸν ἱστορῆσαι ποθήσας εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθον, ἐθεασάμην ταῖν χεροῖν τὰ σταμνία κατέχοντα. Εἶτα τρόμην, ὅπου εἴη τὸ τοῦ θαυμασίου Ζήνωνος κατ αγώγιον· ὁ δὲ ἥκιστα ἔλεγεν εἰδέναι μονάζοντα ταύτη τῇ προσηγορία καλούμενον. Ἐγὼ δὲ αὐτὸν εἶναι το πάσας εἰπόμην, τεκμήριον ποιούμενος τῶν λόγων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ctum, ciboque qui mortem tantummodo arceret victitantem? Præter magnitudinem porro et multi- tudinem laborum, quæ in eo florebat gratia, * ut in admiratione honoreque esset, omnibus persuadebat. Multorum etiam sæpe graves morbos depulit, mul- tis sterilibus feminis liberos impetravit. Et tantam a divino Spiritu potestatem adeptus, inopeèm se mendicumque appellabat. Onnes ergo qui ipsum frequentabant, et aspectu, et sermone benefciis, quoad vixit, cumulare non destitit : et postquam hinc abiit, angelorumque in colum translatus est, memoriam reliquit, non una cum corpore conse- pultam, sed quæ floret vigetque, et inexstincta per- petuo manet, ac volentibus opem ferre potest. Quare hinc et ego benedictionem exposcens, aliorum quoque athletarum res gestas pro viribus exponam. XII. ZENO. - C Admirandum vero Zenonem rion multi qnidem norunt, sed qui norunt laudare pro dignitate non possunt. Hic enim amplissimis opibus in patria, huc est, in Ponto, relictis, Basilii magni, ut aiebat, vicinam Cappadociam irrigantis imbu- tus est fluentis, et fructus irrigatione illa dignos tulit. Simul ac enim Valens imperator e vita sub- latus est, militiæ cingulum deposuit, cum in eorum numero militaret, qui imperatorum litteras celeri- ter deferunt. Ex palatio autem in sepulcrum quod- dam se çonferens, cujusmodi in vicino Antiochiæ anonte sunt plurima, solus ibi degebat, animam purificans, ejusque aciem expurgans, et divina vacans contemplationi, Deique ascensiones in corde suo disponens, et alas optans instar co- lumba, et in divinam requiem evolare cupiens. Quamobrem lectum non habuit, non lucernam, non focum, non ollam, non lecythum, non arcu- lam, non librum, non aliud quidquam : sed vetustis amiciebatur amiculis, et calceamentis similiter, quæ ob detritas soleas vinculis indige- rent. Ab uno tantum ex amicis victum necessa- rium accipiebat. Is autem erat panis unus duos in dies attributus. Aquam procul haustam ipsemet afferebat. Rogatus autem a quodam, qui eum sub D onere viderat, ut allevare liceret, primo quidem restitit, ferre se non posse dicens, ut aquam sumeret quam alter attulisset. Ut vero se non per- suadere animadvertit, urnas tradidit: duas enim ambabus manibus ferebat. Sed cum ad atrii januam pervenisset, effusa aqua et dispersa, iterum cucur- rit ad fontem, ea quæ dixerat opere confirmans. Lgo quoque ipse, cun primumn ejus videndi desi- dério in montem ascendi, urnas manibus te- ncntem vidi : deinde cum sciscitarer, ubinam esset admirandi Zenonis habitaculum, nullum se nosse monachum dixit, qui hoc nomine vocaretur. Unde illum ipsum esse verborum ex modestia conjiciens, ɖecutus sum, januamque introgressus, lectum vidi •

τὸ μέτριον. Ὡς δὲ εἴσω τῆς θύρας ἐγενόμην, στι- βάλα εἶδον ἀπὸ χόρτου συγκειμένην, καὶ ἕτερόν τινα φορυτὸν ἐπὶ τῶν λίθων κατεστρωμένον, ώς μηδεμίαν ἐκεῖθεν οἱ ἐπ' ἐκείνῳ καθήμενοι ἀποφέροιντο βλάβην, Ως δὲ πολλοὺς περὶ φιλοσοφίας ἐκινήσαμεν λόγους (ἐγὼ μὲν γὰρ ἐπυνθανόμην, αὐτὸς δὲ ἡμῖν ἀνέπτασε τὰ ζητούμενα)· καὶ ἔδει λοιπὸν ἐπανιέναι οἴκαδε, ἱκέτευον αὐτὸν δοῦναι τὰ τῆς εὐλογίας εφόδια. Ο δὲ ἀντέτεινε, πληροῦν ἡμᾶς τὴν εὐχὴν ἔννομον εἶναι λέγων· καὶ ἑαυτὸν μὲν ἰδιώτην καλῶν, στρατιώτας δὲ ἡμᾶς ὀνομάζων. Καὶ γὰρ ἐτύγχανον τηνικάδε τὰς ἱερὰς Βίβλους τῷ θείῳ ὑπαναγινώσκων λαῷ. Ἡμῶν δὲ τὴν νεότητα προβαλλομένων, καὶ τῆς ἡλικίας τὸ ἄωρον (ἄρτι γὰρ ιούλου βραχείαν τινα προβολὴν ἐδεδέγμεθα), καὶ διομνυμένων ὡς οὐχ ἥξομεν αὖθις, εἰ τοῦτο δράσαι νῦν βιασθείημεν· μόλις εψέ ποτε Β ταῖς ἱκετείαις ἐπικαμφθεὶς, προσήνεγκε μὲν τῷ Θεῷ τὴν πρεσβείαν· μακρὰν δὲ ὑπὲρ τῆς πρεσβείας ἀπο- λογίαν ἐξέτεινε, ἀγάπης εἵνεκα καὶ εὐπειθείας τοῦτο πεποιηκέναι λέγων· καὶ γὰρ ἡκούομεν εὐχομένου πελάζοντες. Τὸ δὲ ἐν τοσούτῳ φιλοσοφίας ὕψει του σαύτην ἔχειν φρονήματος μετριότητα πρεσβύτην ἄνδρα (τεσσαράκοντα γὰρ ἔτη ἐν τῇ ἀσκήσει διηνυ- πὼς ἐτύγχανεν), τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε ; ποίαν δὲ ἄν τις τῷ μεγέθει πρόσφορον εὐφημίαν ποιήσαιτο; Τοσοῦτον δὲ ἀρετῆς κεκτημένος πλοῦτον, ὡς πενία · τῇ ἐσχάτῃ συζῶν, εἰς τὴν θείαν ἐκκλησίαν μετὰ τῶν πολλῶν κατὰ Κυριακὴν ἡμέραν ἐφοίτα· καὶ τῶν θείων ἐπαΐων λόγων, καὶ τοῖς διδασκάλοις ὑποτιθεὶς τὰ ὦτα, καὶ τῆς μυστικῆς μεταλαμβάνων τραπέζης, εἰς τὸ καινὸν ἐκεῖνο καταγώγιον ἐπανῄει· οὐ κλειδίον ἔχων, οὐ φύλακα καταλιμπάνων· ἄβατον γὰρ ἦν τοῖς κακούρ γοις, καὶ παντελῶς ἄσυλον, μόνον ἔχων ἐκεῖνον τὸν φορυτόν. Βίβλον δὲ μίαν παρὰ τῶν συνήθων λαμβά νων, ἀνεγίνωσκεν ἅπασαν· καὶ ταύτην ἀποδιδούς πρότερον, οὕτως ἑτέραν ἐλάμβανεν. Αλλ' ὅμως κλεῖθρα οὐκ ἔχων, οὐδὲ μοχλοῖς χρώμενος, ὑπὸ τῆς ἄνωθεν χάριτος ἐφρουρεῖτο. Καὶ τοῦτο σαφῶς δι' αὐτῆς τῆς πείρας ἐμάθομεν. "Οτε γὰρ τῶν Ἰσαύρων ὁ λόχος νύκτωρ κατέλαβε τὴν ἀκρόπολιν, εἶτα μετὰ τὴν ἕω μέχρις αὐτῆς τῆς ὑπωρείας κατέδραμον, πολ λοὺς μὲν ἄνδρας, πολλὰς δὲ γυναῖκας τὸν ἀσκητικὸν μετιούσας βίον, ἀπηνῶς κατηκόντισαν. Τότε τοίνυν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, τῶν ἄλλων θεώμενος τὰς σφαγάς, εὐχῇ τὰς ἐκείνων κατεμαύρωσεν ὄψεις· καὶ διὰ τῆς θύρας ἰόντες οὐκ ἐθεώρουν τὴν εἴσοδον. Ὡς δὲ ἔφασκε, μάρτυρα καλῶν τὴν ἀλήθειαν, καὶ τρία μειράκια ἐναργῶς ἐθεάσατο ἅπαν ἐκεῖνο ἐξελαύνοντα δεικνύντος. Ὁποῖον μὲν οὖν ἔξη βίον ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ οἷας θεόθεν ἀπήλαυσε χάριτος, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδάξαι. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀναγκαῖον κἀκεῖνο τούτοις προσ- θεῖναι. Λίαν αὐτὸν ἡνία καὶ ἔδαχνε, τὸ διαμεῖναι τὴν περιουσίαν, καὶ μὴ κατὰ τὸν εὐαγγελικὸν διαπραθῆναι τε καὶ διανεμηθῆναι νόμον. Αίτιον δὲ τούτου ἦν τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡλικίας τὸ ἄωρον. Επειδή γὰρ κοινὰ ἦν τά τε κτήματα, καὶ τὰ χρήματα, αὐ τὸς μὲν καταλαβεῖν τῆς διανομῆς ἕνεκεν τὴν ἐνεγ κοῦσαν οὐκ ἤθελεν · ἑτέρῳ δὲ τῆς οὐσίας ἀπολέσθαι τὸ στίφος, σαφῶς τοῦ Θεοῦ τὴν οἰκείαν χάριν ὑπο- RELIGIOSA HISTORIA. A ex feno constructum, et aliam quamdam storea: lapidibus instratam, ut minime læderentur qui in his considerent. Post multos autem de philosophia inter nos habitos sermones (ego enim perconta- bar, et ille quæsita explanabat), cum redire jam domum oporteret, orabam at benedictionis viati- curm daret. Ille vero repugnabat, quum esse dicens, ut nos preces perageremus, privatumque se nominans, milites nos appellabat. Lector enim tunc erám, et divinas Scripturas populo recitabam. Cumque adolescentiam, ætatemque immaturam obtenderemus, ut quibus vix prima lanugo suc- cresceret, ac nos iterum non venturos juraremus, si hoc nunc facere cogeremur, ægre tandem pre- cibus inflexus, Deo quidem intercessionem obtulit, sed intercessionem longa excusatione purgavit, charitatis obedientiæque gratia se fecisse dicens : propius emini accedentes precantem audiebanius. Quod autem ad tantum philosophiæ culmen eve- clus, tantam animi moderationem retinuerit vir grandævus, qui annos quadraginta perpetuos in monastica exercitatione posuerat, quis satis ad- mirari, aut quis magnitudini pares afferre laudes possit? Et tamen, cum tantas virtutis opes possi- deret, quasi extrema laborans inopia, veniebat cum populo ad divinam ecclesiam die Dominico, et divinos audiebat sermones, et aures præbebat doctoribus, et mysticæ mensæ particeps factus, redibat ad novum illud * habitaculum, non clavem habens, non seram, nec custodem C ullum relinquens, quia invium erat prorsusque inviolabile maleficis, ut quod præter stoream illam nihil haberet. Unum librum a sodalibus accipiens totum perlegebat, et hoc prius reddito alterum accipiebat. Verum seras licet non haberet vecti- basque non uteretur, a superna gratia custodieba- tur quod quidem experientia ipsa liquido per- speximus. Nam quo tempore Isaurorum caterva noctu arcem cepit, maneque ad montis usque radices progressi, plurimos tum viros tum feminas vitam agentes monasticam atrociter confoderunt, vir hic divinus aliorum cædes intuens, illorum oculis prece sua tenebras offudit, ita ut januam præter- euntes non cernerent. Ut autem referebat, testem appellans veritatem, tres etiam adolescentes perspi cue vidit, qui totum illud agmen profligabant, Deo peculiarem suam gratiam aperte demonstrante. D Qualem ergo vitam vir iste sanctus duxerit, et quam divinitus gratiam acceperit, abunde docere hæc possunt : sed tamen illud etiam his addi necesse est. Angebat illum urebatque vehementer, quod integræ manerent ipsius facultates, et non juxta legem evangelicam vendita ac distributæ fuissent. Causa autem ejus rei fuerat fratris filio- rum ætas immatura. Nam communes cum essent possessiones et pecuniæ, nec in patriam ipse divr- sionis gratia proficisci volebat, et facultatum pas.

τὸ μέτριον. Ὡς δὲ εἴσω τῆς θύρας ἐγενόμην, στι- βάλα εἶδον ἀπὸ χόρτου συγκειμένην, καὶ ἕτερόν τινα φορυτὸν ἐπὶ τῶν λίθων κατεστρωμένον, ώς μηδεμίαν ἐκεῖθεν οἱ ἐπ' ἐκείνῳ καθήμενοι ἀποφέροιντο βλάβην, Ως δὲ πολλοὺς περὶ φιλοσοφίας ἐκινήσαμεν λόγους (ἐγὼ μὲν γὰρ ἐπυνθανόμην, αὐτὸς δὲ ἡμῖν ἀνέπτασε τὰ ζητούμενα)· καὶ ἔδει λοιπὸν ἐπανιέναι οἴκαδε, ἱκέτευον αὐτὸν δοῦναι τὰ τῆς εὐλογίας εφόδια. Ο δὲ ἀντέτεινε, πληροῦν ἡμᾶς τὴν εὐχὴν ἔννομον εἶναι λέγων· καὶ ἑαυτὸν μὲν ἰδιώτην καλῶν, στρατιώτας δὲ ἡμᾶς ὀνομάζων. Καὶ γὰρ ἐτύγχανον τηνικάδε τὰς ἱερὰς Βίβλους τῷ θείῳ ὑπαναγινώσκων λαῷ. Ἡμῶν δὲ τὴν νεότητα προβαλλομένων, καὶ τῆς ἡλικίας τὸ ἄωρον (ἄρτι γὰρ ιούλου βραχείαν τινα προβολὴν ἐδεδέγμεθα), καὶ διομνυμένων ὡς οὐχ ἥξομεν αὖθις, εἰ τοῦτο δράσαι νῦν βιασθείημεν· μόλις εψέ ποτε Β ταῖς ἱκετείαις ἐπικαμφθεὶς, προσήνεγκε μὲν τῷ Θεῷ τὴν πρεσβείαν· μακρὰν δὲ ὑπὲρ τῆς πρεσβείας ἀπο- λογίαν ἐξέτεινε, ἀγάπης εἵνεκα καὶ εὐπειθείας τοῦτο πεποιηκέναι λέγων· καὶ γὰρ ἡκούομεν εὐχομένου πελάζοντες. Τὸ δὲ ἐν τοσούτῳ φιλοσοφίας ὕψει του σαύτην ἔχειν φρονήματος μετριότητα πρεσβύτην ἄνδρα (τεσσαράκοντα γὰρ ἔτη ἐν τῇ ἀσκήσει διηνυ- πὼς ἐτύγχανεν), τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε ; ποίαν δὲ ἄν τις τῷ μεγέθει πρόσφορον εὐφημίαν ποιήσαιτο; Τοσοῦτον δὲ ἀρετῆς κεκτημένος πλοῦτον, ὡς πενία · τῇ ἐσχάτῃ συζῶν, εἰς τὴν θείαν ἐκκλησίαν μετὰ τῶν πολλῶν κατὰ Κυριακὴν ἡμέραν ἐφοίτα· καὶ τῶν θείων ἐπαΐων λόγων, καὶ τοῖς διδασκάλοις ὑποτιθεὶς τὰ ὦτα, καὶ τῆς μυστικῆς μεταλαμβάνων τραπέζης, εἰς τὸ καινὸν ἐκεῖνο καταγώγιον ἐπανῄει· οὐ κλειδίον ἔχων, οὐ φύλακα καταλιμπάνων· ἄβατον γὰρ ἦν τοῖς κακούρ γοις, καὶ παντελῶς ἄσυλον, μόνον ἔχων ἐκεῖνον τὸν φορυτόν. Βίβλον δὲ μίαν παρὰ τῶν συνήθων λαμβά νων, ἀνεγίνωσκεν ἅπασαν· καὶ ταύτην ἀποδιδούς πρότερον, οὕτως ἑτέραν ἐλάμβανεν. Αλλ' ὅμως κλεῖθρα οὐκ ἔχων, οὐδὲ μοχλοῖς χρώμενος, ὑπὸ τῆς ἄνωθεν χάριτος ἐφρουρεῖτο. Καὶ τοῦτο σαφῶς δι' αὐτῆς τῆς πείρας ἐμάθομεν. "Οτε γὰρ τῶν Ἰσαύρων ὁ λόχος νύκτωρ κατέλαβε τὴν ἀκρόπολιν, εἶτα μετὰ τὴν ἕω μέχρις αὐτῆς τῆς ὑπωρείας κατέδραμον, πολ λοὺς μὲν ἄνδρας, πολλὰς δὲ γυναῖκας τὸν ἀσκητικὸν μετιούσας βίον, ἀπηνῶς κατηκόντισαν. Τότε τοίνυν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, τῶν ἄλλων θεώμενος τὰς σφαγάς, εὐχῇ τὰς ἐκείνων κατεμαύρωσεν ὄψεις· καὶ διὰ τῆς θύρας ἰόντες οὐκ ἐθεώρουν τὴν εἴσοδον. Ὡς δὲ ἔφασκε, μάρτυρα καλῶν τὴν ἀλήθειαν, καὶ τρία μειράκια ἐναργῶς ἐθεάσατο ἅπαν ἐκεῖνο ἐξελαύνοντα δεικνύντος. Ὁποῖον μὲν οὖν ἔξη βίον ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ οἷας θεόθεν ἀπήλαυσε χάριτος, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδάξαι. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀναγκαῖον κἀκεῖνο τούτοις προσ- θεῖναι. Λίαν αὐτὸν ἡνία καὶ ἔδαχνε, τὸ διαμεῖναι τὴν περιουσίαν, καὶ μὴ κατὰ τὸν εὐαγγελικὸν διαπραθῆναι τε καὶ διανεμηθῆναι νόμον. Αίτιον δὲ τούτου ἦν τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡλικίας τὸ ἄωρον. Επειδή γὰρ κοινὰ ἦν τά τε κτήματα, καὶ τὰ χρήματα, αὐ τὸς μὲν καταλαβεῖν τῆς διανομῆς ἕνεκεν τὴν ἐνεγ κοῦσαν οὐκ ἤθελεν · ἑτέρῳ δὲ τῆς οὐσίας ἀπολέσθαι τὸ στίφος, σαφῶς τοῦ Θεοῦ τὴν οἰκείαν χάριν ὑπο- RELIGIOSA HISTORIA. A ex feno constructum, et aliam quamdam storea: lapidibus instratam, ut minime læderentur qui in his considerent. Post multos autem de philosophia inter nos habitos sermones (ego enim perconta- bar, et ille quæsita explanabat), cum redire jam domum oporteret, orabam at benedictionis viati- curm daret. Ille vero repugnabat, quum esse dicens, ut nos preces perageremus, privatumque se nominans, milites nos appellabat. Lector enim tunc erám, et divinas Scripturas populo recitabam. Cumque adolescentiam, ætatemque immaturam obtenderemus, ut quibus vix prima lanugo suc- cresceret, ac nos iterum non venturos juraremus, si hoc nunc facere cogeremur, ægre tandem pre- cibus inflexus, Deo quidem intercessionem obtulit, sed intercessionem longa excusatione purgavit, charitatis obedientiæque gratia se fecisse dicens : propius emini accedentes precantem audiebanius. Quod autem ad tantum philosophiæ culmen eve- clus, tantam animi moderationem retinuerit vir grandævus, qui annos quadraginta perpetuos in monastica exercitatione posuerat, quis satis ad- mirari, aut quis magnitudini pares afferre laudes possit? Et tamen, cum tantas virtutis opes possi- deret, quasi extrema laborans inopia, veniebat cum populo ad divinam ecclesiam die Dominico, et divinos audiebat sermones, et aures præbebat doctoribus, et mysticæ mensæ particeps factus, redibat ad novum illud * habitaculum, non clavem habens, non seram, nec custodem C ullum relinquens, quia invium erat prorsusque inviolabile maleficis, ut quod præter stoream illam nihil haberet. Unum librum a sodalibus accipiens totum perlegebat, et hoc prius reddito alterum accipiebat. Verum seras licet non haberet vecti- basque non uteretur, a superna gratia custodieba- tur quod quidem experientia ipsa liquido per- speximus. Nam quo tempore Isaurorum caterva noctu arcem cepit, maneque ad montis usque radices progressi, plurimos tum viros tum feminas vitam agentes monasticam atrociter confoderunt, vir hic divinus aliorum cædes intuens, illorum oculis prece sua tenebras offudit, ita ut januam præter- euntes non cernerent. Ut autem referebat, testem appellans veritatem, tres etiam adolescentes perspi cue vidit, qui totum illud agmen profligabant, Deo peculiarem suam gratiam aperte demonstrante. D Qualem ergo vitam vir iste sanctus duxerit, et quam divinitus gratiam acceperit, abunde docere hæc possunt : sed tamen illud etiam his addi necesse est. Angebat illum urebatque vehementer, quod integræ manerent ipsius facultates, et non juxta legem evangelicam vendita ac distributæ fuissent. Causa autem ejus rei fuerat fratris filio- rum ætas immatura. Nam communes cum essent possessiones et pecuniæ, nec in patriam ipse divr- sionis gratia proficisci volebat, et facultatum pas.

τὸ μέτριον. Ὡς δὲ εἴσω τῆς θύρας ἐγενόμην, στι- βάλα εἶδον ἀπὸ χόρτου συγκειμένην, καὶ ἕτερόν τινα φορυτὸν ἐπὶ τῶν λίθων κατεστρωμένον, ώς μηδεμίαν ἐκεῖθεν οἱ ἐπ' ἐκείνῳ καθήμενοι ἀποφέροιντο βλάβην, Ως δὲ πολλοὺς περὶ φιλοσοφίας ἐκινήσαμεν λόγους (ἐγὼ μὲν γὰρ ἐπυνθανόμην, αὐτὸς δὲ ἡμῖν ἀνέπτασε τὰ ζητούμενα)· καὶ ἔδει λοιπὸν ἐπανιέναι οἴκαδε, ἱκέτευον αὐτὸν δοῦναι τὰ τῆς εὐλογίας εφόδια. Ο δὲ ἀντέτεινε, πληροῦν ἡμᾶς τὴν εὐχὴν ἔννομον εἶναι λέγων· καὶ ἑαυτὸν μὲν ἰδιώτην καλῶν, στρατιώτας δὲ ἡμᾶς ὀνομάζων. Καὶ γὰρ ἐτύγχανον τηνικάδε τὰς ἱερὰς Βίβλους τῷ θείῳ ὑπαναγινώσκων λαῷ. Ἡμῶν δὲ τὴν νεότητα προβαλλομένων, καὶ τῆς ἡλικίας τὸ ἄωρον (ἄρτι γὰρ ιούλου βραχείαν τινα προβολὴν ἐδεδέγμεθα), καὶ διομνυμένων ὡς οὐχ ἥξομεν αὖθις, εἰ τοῦτο δράσαι νῦν βιασθείημεν· μόλις εψέ ποτε Β ταῖς ἱκετείαις ἐπικαμφθεὶς, προσήνεγκε μὲν τῷ Θεῷ τὴν πρεσβείαν· μακρὰν δὲ ὑπὲρ τῆς πρεσβείας ἀπο- λογίαν ἐξέτεινε, ἀγάπης εἵνεκα καὶ εὐπειθείας τοῦτο πεποιηκέναι λέγων· καὶ γὰρ ἡκούομεν εὐχομένου πελάζοντες. Τὸ δὲ ἐν τοσούτῳ φιλοσοφίας ὕψει του σαύτην ἔχειν φρονήματος μετριότητα πρεσβύτην ἄνδρα (τεσσαράκοντα γὰρ ἔτη ἐν τῇ ἀσκήσει διηνυ- πὼς ἐτύγχανεν), τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε ; ποίαν δὲ ἄν τις τῷ μεγέθει πρόσφορον εὐφημίαν ποιήσαιτο; Τοσοῦτον δὲ ἀρετῆς κεκτημένος πλοῦτον, ὡς πενία · τῇ ἐσχάτῃ συζῶν, εἰς τὴν θείαν ἐκκλησίαν μετὰ τῶν πολλῶν κατὰ Κυριακὴν ἡμέραν ἐφοίτα· καὶ τῶν θείων ἐπαΐων λόγων, καὶ τοῖς διδασκάλοις ὑποτιθεὶς τὰ ὦτα, καὶ τῆς μυστικῆς μεταλαμβάνων τραπέζης, εἰς τὸ καινὸν ἐκεῖνο καταγώγιον ἐπανῄει· οὐ κλειδίον ἔχων, οὐ φύλακα καταλιμπάνων· ἄβατον γὰρ ἦν τοῖς κακούρ γοις, καὶ παντελῶς ἄσυλον, μόνον ἔχων ἐκεῖνον τὸν φορυτόν. Βίβλον δὲ μίαν παρὰ τῶν συνήθων λαμβά νων, ἀνεγίνωσκεν ἅπασαν· καὶ ταύτην ἀποδιδούς πρότερον, οὕτως ἑτέραν ἐλάμβανεν. Αλλ' ὅμως κλεῖθρα οὐκ ἔχων, οὐδὲ μοχλοῖς χρώμενος, ὑπὸ τῆς ἄνωθεν χάριτος ἐφρουρεῖτο. Καὶ τοῦτο σαφῶς δι' αὐτῆς τῆς πείρας ἐμάθομεν. "Οτε γὰρ τῶν Ἰσαύρων ὁ λόχος νύκτωρ κατέλαβε τὴν ἀκρόπολιν, εἶτα μετὰ τὴν ἕω μέχρις αὐτῆς τῆς ὑπωρείας κατέδραμον, πολ λοὺς μὲν ἄνδρας, πολλὰς δὲ γυναῖκας τὸν ἀσκητικὸν μετιούσας βίον, ἀπηνῶς κατηκόντισαν. Τότε τοίνυν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, τῶν ἄλλων θεώμενος τὰς σφαγάς, εὐχῇ τὰς ἐκείνων κατεμαύρωσεν ὄψεις· καὶ διὰ τῆς θύρας ἰόντες οὐκ ἐθεώρουν τὴν εἴσοδον. Ὡς δὲ ἔφασκε, μάρτυρα καλῶν τὴν ἀλήθειαν, καὶ τρία μειράκια ἐναργῶς ἐθεάσατο ἅπαν ἐκεῖνο ἐξελαύνοντα δεικνύντος. Ὁποῖον μὲν οὖν ἔξη βίον ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ οἷας θεόθεν ἀπήλαυσε χάριτος, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδάξαι. ᾿Αλλὰ γὰρ ἀναγκαῖον κἀκεῖνο τούτοις προσ- θεῖναι. Λίαν αὐτὸν ἡνία καὶ ἔδαχνε, τὸ διαμεῖναι τὴν περιουσίαν, καὶ μὴ κατὰ τὸν εὐαγγελικὸν διαπραθῆναι τε καὶ διανεμηθῆναι νόμον. Αίτιον δὲ τούτου ἦν τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡλικίας τὸ ἄωρον. Επειδή γὰρ κοινὰ ἦν τά τε κτήματα, καὶ τὰ χρήματα, αὐ τὸς μὲν καταλαβεῖν τῆς διανομῆς ἕνεκεν τὴν ἐνεγ κοῦσαν οὐκ ἤθελεν · ἑτέρῳ δὲ τῆς οὐσίας ἀπολέσθαι τὸ στίφος, σαφῶς τοῦ Θεοῦ τὴν οἰκείαν χάριν ὑπο- RELIGIOSA HISTORIA. A ex feno constructum, et aliam quamdam storea: lapidibus instratam, ut minime læderentur qui in his considerent. Post multos autem de philosophia inter nos habitos sermones (ego enim perconta- bar, et ille quæsita explanabat), cum redire jam domum oporteret, orabam at benedictionis viati- curm daret. Ille vero repugnabat, quum esse dicens, ut nos preces perageremus, privatumque se nominans, milites nos appellabat. Lector enim tunc erám, et divinas Scripturas populo recitabam. Cumque adolescentiam, ætatemque immaturam obtenderemus, ut quibus vix prima lanugo suc- cresceret, ac nos iterum non venturos juraremus, si hoc nunc facere cogeremur, ægre tandem pre- cibus inflexus, Deo quidem intercessionem obtulit, sed intercessionem longa excusatione purgavit, charitatis obedientiæque gratia se fecisse dicens : propius emini accedentes precantem audiebanius. Quod autem ad tantum philosophiæ culmen eve- clus, tantam animi moderationem retinuerit vir grandævus, qui annos quadraginta perpetuos in monastica exercitatione posuerat, quis satis ad- mirari, aut quis magnitudini pares afferre laudes possit? Et tamen, cum tantas virtutis opes possi- deret, quasi extrema laborans inopia, veniebat cum populo ad divinam ecclesiam die Dominico, et divinos audiebat sermones, et aures præbebat doctoribus, et mysticæ mensæ particeps factus, redibat ad novum illud * habitaculum, non clavem habens, non seram, nec custodem C ullum relinquens, quia invium erat prorsusque inviolabile maleficis, ut quod præter stoream illam nihil haberet. Unum librum a sodalibus accipiens totum perlegebat, et hoc prius reddito alterum accipiebat. Verum seras licet non haberet vecti- basque non uteretur, a superna gratia custodieba- tur quod quidem experientia ipsa liquido per- speximus. Nam quo tempore Isaurorum caterva noctu arcem cepit, maneque ad montis usque radices progressi, plurimos tum viros tum feminas vitam agentes monasticam atrociter confoderunt, vir hic divinus aliorum cædes intuens, illorum oculis prece sua tenebras offudit, ita ut januam præter- euntes non cernerent. Ut autem referebat, testem appellans veritatem, tres etiam adolescentes perspi cue vidit, qui totum illud agmen profligabant, Deo peculiarem suam gratiam aperte demonstrante. D Qualem ergo vitam vir iste sanctus duxerit, et quam divinitus gratiam acceperit, abunde docere hæc possunt : sed tamen illud etiam his addi necesse est. Angebat illum urebatque vehementer, quod integræ manerent ipsius facultates, et non juxta legem evangelicam vendita ac distributæ fuissent. Causa autem ejus rei fuerat fratris filio- rum ætas immatura. Nam communes cum essent possessiones et pecuniæ, nec in patriam ipse divr- sionis gratia proficisci volebat, et facultatum pas.

Α τὸ μέρος ἐδεδίει, μὴ πλεονεξίᾳ οἱ ὠνούμενοι κατά τῶν ἀδελφῶν χρησάμενοι, βλασφημίαις αὐτὸν περι- βάλωσι. Τούτους ἐν ἑαυτῷ στρέφων τοὺς λογισμούς, πολὺν τὴν ἀπόδοσιν ἀνεβάλλετο χρόνον, ὕστερον δὲ τινι τῶν γνωρίμων ἀποδόμενος ἅπαντα, τὰ μὲν πλεῖστα διένειμε, μεταξὺ δὲ ἀρρωστία συμβᾶσα περὶ τῶν λειπομένων βουλεύσασθαι κατηνάγκασε. Μετα πεμψάμενος τοίνυν τὸν τῆς πόλεως πρόεδρον (ἦν δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος), τὸ τῆς εὐσεβείας ἀγλάϊσμα, τῆς ἀρετῆς τὸ ἀρχέτυπον, ἡ ἀκριβὴς τῆς φιλοσοφία; εἰκών, « Δεύρο, ἔφη, ὦ θεία μοι κεφαλή, γενοῦ καὶ τῶνδε τῶν χρημάτων ἄριστος οἰκονόμος, κατὰ τὸν Θεῖον αὐτὰ διανέμων σκοπόν, ὡς ἐκείνῳ τῷ κριτῇ τὰς εὐθύνας ὑφέξων. Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων αὐτουργός ἐγενόμην ἐγώ, καὶ διέδωκα ᾗ ἐνόμιζον ἄριστα· καὶ τὰ λειπόμενα δὲ παραπλησίως οἰκονομεῖν ἐβουλόμην. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τοῦδε τοῦ βίου μεταβῆναι κελεύομαι, σὲ τούτων οἰκονόμον καθίστημι, ἀρχιερές τε όντα, καὶ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίως πολιτευόμενον. » Τὰ μὲν οὖν χρήματα ὡς θείῳ ταμίᾳ παραδέδωκεν· αὐτ τὸς δὲ οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, οἷα τις Ολυμ πιονίκης ἀπὸ τῶν σκαμμάτων ἀπῆρεν, οὐ παρά ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ παρὰ ἀγγέλων τὴν εὐ- φημίαν δεξάμενος. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτον πρὸς τὸν Δεσπότην ὑπὲρ ἐμοῦ πρεσβεύειν ἀντιβολήσας, εἰς ἑτέραν διήγησιν τοῦ λοιποῦ μετατρέψομαι. ΙΓ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΟΣ. Μακεδόνιον δὲ, τὸν ἐπίκλην Κριθοφάγον (ή γάρ τοιάδε τροφὴ ταύτην αὐτῷ τὴν ἐπωνυμίαν ἐπέθηκεν) ἴσασι μὲν ἅπαντες, Φοίνικές τε, καὶ Σύροι, καὶ Κιλι κες· ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτων όμοροί τε καὶ γείτονες · οἱ μὲν αὐτόπται τῶν τοῦ ἀνδρὸς θαυμάτων γενόμενοι, οι δὲ τῆς φήμης ἀδούσης ταῦτα καὶ θρυλλούσης ἀκούσαν τες. Οὐ μὴν ἅπαντες ἴσασιν άπαντα, ἀλλ' οἱ μὲν τοῦτο, οἱ δὲ ἐκεῖνο μεμαθηκότες, δ γινώσκουσιν εἰκότως μόνον θαυμάζουσιν. Ἐγὼ δὲ, τὰ κατὰ τὴν θείαν ἐμοὶ κε- φαλὴν τῶν πολλῶν ἀκριβέστερον ἐπιστάμενος (πολλά γάρ μοι παρ' αὐτὸν ἰέναι καὶ θαυμάζειν προέτρεπε, διηγήσομαι ὡς ἂν ἕκαστα δύνωμαι. Ταύτην δὲ αὐτῷ τὴν τάξιν τετήρηκα, καὶ μετὰ πολλοὺς αὐτοῦ τὰ διήγημα τέθεικα, οὐκ ἐπειδὴ δεύτερος τῶν ἄλλων τὴν ἀρετὴν (τοῖς γὰρ ἄκροις καὶ πρώτοις ἐφάμιλλος ἦν), ἀλλ' ὅτι χρόνον βεβιωχὼς ὅτι μάλιστα πλεῖστον, μετ' εκείνους ὧν ἐμνήσθην τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο. Οὗτος τοίνυν παλαίστραν ἔσχε, καὶ στάδιον, τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς, οὐκ ἐφ᾽ ἑνὸς ἱδρυμένος χωρίου, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ ἐνδιαιτώμενος, νῦν δὲ εἰς ἐκεῖνο μεταβαίνων. Εποίει δὲ τοῦτο, οὐ τὰ χωρία δυσχε ραίνων, ἀλλὰ τῶν ὡς αὐτὸν συνιόντων καὶ πάντοθεν συνθεόντων ἀποδιδράσκων τὰ πλήθη. Πέντε δὲ καὶ τετταράκοντα ἔτη τοῦτον διάγων διετέλεσε τον τρό πον, οὐ σκηνῇ χρώμενος, οὐ καλύβη, ἀλλ' ἐν ἐρύ- γματι βαθεῖ τὴν στάσιν ποιούμενος, ὅθεν καὶ Γουβάν αὐτόν τινες ἐπωνόμαζον· ἀπὸ δὲ τῆς Σύρας γλώττης εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦτο μεταφερόμενον λάκκον σημαίνει τὸ ὄνομα. Μετὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον πρεσβύτης γενόμενος, εἶξε τοῖς ἱκετεύουσι, καὶ καλύβην επή ξατο.. Ὕστερον δὲ τῶν γνωρίμων ἀντιβολούντων, καὶ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1400. ter venundare verebatur, ne si avarius ab emptoribus tractarentur fratrum filii, in ipsum calumniæ redundarent. Hæc apud se animo ver- sans venditionem diu distulit. Postea cum cuidam ex sibi notis omnia vendidisset, magnam partem Ipse distribuit, ac de cæteris deliberare morbo Interveniente coactus est. Accito igitur civitatis antistite (is autem erat magnus Alexander, splen· dor religionis, exemplar virtutis, exacta imago philosophia) : « Adesdum, inquit, o venerandum mili caput, esto istarum quoque pecuniarum opti- mus dispensator, eas juxta Dei voluntatem distri- buens, tanquam ipsi judici rationem redditurus. Alias enim mea: ipse manu quam optime visum est dispensavi, et reliquas similiter dispensare ani- mus erat. Sed quoniam abire ex * hac vita jubeor, harum te dispensatorem instituo, qui et pontifex es, et pontificatu dignam vitam agis. » Pecunias ergo velut divino quæstori tradidit: ipse vero, non multo post tempore superstes, tanquam Olympi- cus victor quispiam ex stadio decessit, non ab hominibus tantummodo, sed ab angelis quoque laudes referens. Εgo autem hunc etiam mili apud Deum intercessorem deposcens, ad alteram nar-. rationem deinceps me convertam. XIII. - MACEDONIUS. - B Macedonium vero, qui Critophagus (id´est, kor- deum edens) appellatus est (hoc enim illi cogno- men esca dedit qua vescebatur), norunt quidem C omnes et Phanices, et Syri, et Cilices ; norunt. et istorum vicini atque finitimi : quorum alii miracula. viri oculis suis viderunt, alii famam illa prædicantem et celebrantem audiverunt. Nec tar men omnia sciunt omnes : sed cum hoc isti, illi. aliud didicerint, quod quisque norunt, id merito solum admirantur. Ego autem, qui divini hujus. viri res cæteris accuratius novi, quippe quein ad eum visendum suspiciendumque multa impelle- bant, singula pro viribus meis exponam. Hunc autem illi ordinem reservavi, et post multos ejus inentionem, collocavi, non quod virtute posterior aliis esset (cunt summis enim primisque certabat), sed quia cum longissimam vixerit ætatem, post Illos quibus memini excessit e vita. Hic ergo pro palæstra et stadio montium verti- ces habuit, non uno loco affixus, sed nunc in hoc degens, nunc migrans in alium. Quod quidem non eo faciebat, quod loca tædio essent, sed ut con- fluentium ad se et undiqne accurrentium turbas effugeret. Annos quinque et quadraginta hoc modo duxit, nullo utens tabernaculo, nec tugurio, sed in profunda caverna manens: unde et Gubam illum quidam cognominabant, quæ vox, Syrorum lingua in Græcam conversa, lacum significat. Post id tempus jain senior factus, orantibus cessit, et tugurium exstruxit ac postea etiam amicorum rogatu domunculis * quoque usus est, non propriis, sed alienis : peregitque in tugurio et domunculis aunos D

Α τὸ μέρος ἐδεδίει, μὴ πλεονεξίᾳ οἱ ὠνούμενοι κατά τῶν ἀδελφῶν χρησάμενοι, βλασφημίαις αὐτὸν περι- βάλωσι. Τούτους ἐν ἑαυτῷ στρέφων τοὺς λογισμούς, πολὺν τὴν ἀπόδοσιν ἀνεβάλλετο χρόνον, ὕστερον δὲ τινι τῶν γνωρίμων ἀποδόμενος ἅπαντα, τὰ μὲν πλεῖστα διένειμε, μεταξὺ δὲ ἀρρωστία συμβᾶσα περὶ τῶν λειπομένων βουλεύσασθαι κατηνάγκασε. Μετα πεμψάμενος τοίνυν τὸν τῆς πόλεως πρόεδρον (ἦν δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος), τὸ τῆς εὐσεβείας ἀγλάϊσμα, τῆς ἀρετῆς τὸ ἀρχέτυπον, ἡ ἀκριβὴς τῆς φιλοσοφία; εἰκών, « Δεύρο, ἔφη, ὦ θεία μοι κεφαλή, γενοῦ καὶ τῶνδε τῶν χρημάτων ἄριστος οἰκονόμος, κατὰ τὸν Θεῖον αὐτὰ διανέμων σκοπόν, ὡς ἐκείνῳ τῷ κριτῇ τὰς εὐθύνας ὑφέξων. Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων αὐτουργός ἐγενόμην ἐγώ, καὶ διέδωκα ᾗ ἐνόμιζον ἄριστα· καὶ τὰ λειπόμενα δὲ παραπλησίως οἰκονομεῖν ἐβουλόμην. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τοῦδε τοῦ βίου μεταβῆναι κελεύομαι, σὲ τούτων οἰκονόμον καθίστημι, ἀρχιερές τε όντα, καὶ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίως πολιτευόμενον. » Τὰ μὲν οὖν χρήματα ὡς θείῳ ταμίᾳ παραδέδωκεν· αὐτ τὸς δὲ οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, οἷα τις Ολυμ πιονίκης ἀπὸ τῶν σκαμμάτων ἀπῆρεν, οὐ παρά ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ παρὰ ἀγγέλων τὴν εὐ- φημίαν δεξάμενος. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτον πρὸς τὸν Δεσπότην ὑπὲρ ἐμοῦ πρεσβεύειν ἀντιβολήσας, εἰς ἑτέραν διήγησιν τοῦ λοιποῦ μετατρέψομαι. ΙΓ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΟΣ. Μακεδόνιον δὲ, τὸν ἐπίκλην Κριθοφάγον (ή γάρ τοιάδε τροφὴ ταύτην αὐτῷ τὴν ἐπωνυμίαν ἐπέθηκεν) ἴσασι μὲν ἅπαντες, Φοίνικές τε, καὶ Σύροι, καὶ Κιλι κες· ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτων όμοροί τε καὶ γείτονες · οἱ μὲν αὐτόπται τῶν τοῦ ἀνδρὸς θαυμάτων γενόμενοι, οι δὲ τῆς φήμης ἀδούσης ταῦτα καὶ θρυλλούσης ἀκούσαν τες. Οὐ μὴν ἅπαντες ἴσασιν άπαντα, ἀλλ' οἱ μὲν τοῦτο, οἱ δὲ ἐκεῖνο μεμαθηκότες, δ γινώσκουσιν εἰκότως μόνον θαυμάζουσιν. Ἐγὼ δὲ, τὰ κατὰ τὴν θείαν ἐμοὶ κε- φαλὴν τῶν πολλῶν ἀκριβέστερον ἐπιστάμενος (πολλά γάρ μοι παρ' αὐτὸν ἰέναι καὶ θαυμάζειν προέτρεπε, διηγήσομαι ὡς ἂν ἕκαστα δύνωμαι. Ταύτην δὲ αὐτῷ τὴν τάξιν τετήρηκα, καὶ μετὰ πολλοὺς αὐτοῦ τὰ διήγημα τέθεικα, οὐκ ἐπειδὴ δεύτερος τῶν ἄλλων τὴν ἀρετὴν (τοῖς γὰρ ἄκροις καὶ πρώτοις ἐφάμιλλος ἦν), ἀλλ' ὅτι χρόνον βεβιωχὼς ὅτι μάλιστα πλεῖστον, μετ' εκείνους ὧν ἐμνήσθην τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο. Οὗτος τοίνυν παλαίστραν ἔσχε, καὶ στάδιον, τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς, οὐκ ἐφ᾽ ἑνὸς ἱδρυμένος χωρίου, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ ἐνδιαιτώμενος, νῦν δὲ εἰς ἐκεῖνο μεταβαίνων. Εποίει δὲ τοῦτο, οὐ τὰ χωρία δυσχε ραίνων, ἀλλὰ τῶν ὡς αὐτὸν συνιόντων καὶ πάντοθεν συνθεόντων ἀποδιδράσκων τὰ πλήθη. Πέντε δὲ καὶ τετταράκοντα ἔτη τοῦτον διάγων διετέλεσε τον τρό πον, οὐ σκηνῇ χρώμενος, οὐ καλύβη, ἀλλ' ἐν ἐρύ- γματι βαθεῖ τὴν στάσιν ποιούμενος, ὅθεν καὶ Γουβάν αὐτόν τινες ἐπωνόμαζον· ἀπὸ δὲ τῆς Σύρας γλώττης εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦτο μεταφερόμενον λάκκον σημαίνει τὸ ὄνομα. Μετὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον πρεσβύτης γενόμενος, εἶξε τοῖς ἱκετεύουσι, καὶ καλύβην επή ξατο.. Ὕστερον δὲ τῶν γνωρίμων ἀντιβολούντων, καὶ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1400. ter venundare verebatur, ne si avarius ab emptoribus tractarentur fratrum filii, in ipsum calumniæ redundarent. Hæc apud se animo ver- sans venditionem diu distulit. Postea cum cuidam ex sibi notis omnia vendidisset, magnam partem Ipse distribuit, ac de cæteris deliberare morbo Interveniente coactus est. Accito igitur civitatis antistite (is autem erat magnus Alexander, splen· dor religionis, exemplar virtutis, exacta imago philosophia) : « Adesdum, inquit, o venerandum mili caput, esto istarum quoque pecuniarum opti- mus dispensator, eas juxta Dei voluntatem distri- buens, tanquam ipsi judici rationem redditurus. Alias enim mea: ipse manu quam optime visum est dispensavi, et reliquas similiter dispensare ani- mus erat. Sed quoniam abire ex * hac vita jubeor, harum te dispensatorem instituo, qui et pontifex es, et pontificatu dignam vitam agis. » Pecunias ergo velut divino quæstori tradidit: ipse vero, non multo post tempore superstes, tanquam Olympi- cus victor quispiam ex stadio decessit, non ab hominibus tantummodo, sed ab angelis quoque laudes referens. Εgo autem hunc etiam mili apud Deum intercessorem deposcens, ad alteram nar-. rationem deinceps me convertam. XIII. - MACEDONIUS. - B Macedonium vero, qui Critophagus (id´est, kor- deum edens) appellatus est (hoc enim illi cogno- men esca dedit qua vescebatur), norunt quidem C omnes et Phanices, et Syri, et Cilices ; norunt. et istorum vicini atque finitimi : quorum alii miracula. viri oculis suis viderunt, alii famam illa prædicantem et celebrantem audiverunt. Nec tar men omnia sciunt omnes : sed cum hoc isti, illi. aliud didicerint, quod quisque norunt, id merito solum admirantur. Ego autem, qui divini hujus. viri res cæteris accuratius novi, quippe quein ad eum visendum suspiciendumque multa impelle- bant, singula pro viribus meis exponam. Hunc autem illi ordinem reservavi, et post multos ejus inentionem, collocavi, non quod virtute posterior aliis esset (cunt summis enim primisque certabat), sed quia cum longissimam vixerit ætatem, post Illos quibus memini excessit e vita. Hic ergo pro palæstra et stadio montium verti- ces habuit, non uno loco affixus, sed nunc in hoc degens, nunc migrans in alium. Quod quidem non eo faciebat, quod loca tædio essent, sed ut con- fluentium ad se et undiqne accurrentium turbas effugeret. Annos quinque et quadraginta hoc modo duxit, nullo utens tabernaculo, nec tugurio, sed in profunda caverna manens: unde et Gubam illum quidam cognominabant, quæ vox, Syrorum lingua in Græcam conversa, lacum significat. Post id tempus jain senior factus, orantibus cessit, et tugurium exstruxit ac postea etiam amicorum rogatu domunculis * quoque usus est, non propriis, sed alienis : peregitque in tugurio et domunculis aunos D

Α τὸ μέρος ἐδεδίει, μὴ πλεονεξίᾳ οἱ ὠνούμενοι κατά τῶν ἀδελφῶν χρησάμενοι, βλασφημίαις αὐτὸν περι- βάλωσι. Τούτους ἐν ἑαυτῷ στρέφων τοὺς λογισμούς, πολὺν τὴν ἀπόδοσιν ἀνεβάλλετο χρόνον, ὕστερον δὲ τινι τῶν γνωρίμων ἀποδόμενος ἅπαντα, τὰ μὲν πλεῖστα διένειμε, μεταξὺ δὲ ἀρρωστία συμβᾶσα περὶ τῶν λειπομένων βουλεύσασθαι κατηνάγκασε. Μετα πεμψάμενος τοίνυν τὸν τῆς πόλεως πρόεδρον (ἦν δὲ ὁ μέγας Αλέξανδρος), τὸ τῆς εὐσεβείας ἀγλάϊσμα, τῆς ἀρετῆς τὸ ἀρχέτυπον, ἡ ἀκριβὴς τῆς φιλοσοφία; εἰκών, « Δεύρο, ἔφη, ὦ θεία μοι κεφαλή, γενοῦ καὶ τῶνδε τῶν χρημάτων ἄριστος οἰκονόμος, κατὰ τὸν Θεῖον αὐτὰ διανέμων σκοπόν, ὡς ἐκείνῳ τῷ κριτῇ τὰς εὐθύνας ὑφέξων. Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων αὐτουργός ἐγενόμην ἐγώ, καὶ διέδωκα ᾗ ἐνόμιζον ἄριστα· καὶ τὰ λειπόμενα δὲ παραπλησίως οἰκονομεῖν ἐβουλόμην. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τοῦδε τοῦ βίου μεταβῆναι κελεύομαι, σὲ τούτων οἰκονόμον καθίστημι, ἀρχιερές τε όντα, καὶ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίως πολιτευόμενον. » Τὰ μὲν οὖν χρήματα ὡς θείῳ ταμίᾳ παραδέδωκεν· αὐτ τὸς δὲ οὐ πολὺν ἐπιβιώσας χρόνον, οἷα τις Ολυμ πιονίκης ἀπὸ τῶν σκαμμάτων ἀπῆρεν, οὐ παρά ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ παρὰ ἀγγέλων τὴν εὐ- φημίαν δεξάμενος. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτον πρὸς τὸν Δεσπότην ὑπὲρ ἐμοῦ πρεσβεύειν ἀντιβολήσας, εἰς ἑτέραν διήγησιν τοῦ λοιποῦ μετατρέψομαι. ΙΓ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΟΣ. Μακεδόνιον δὲ, τὸν ἐπίκλην Κριθοφάγον (ή γάρ τοιάδε τροφὴ ταύτην αὐτῷ τὴν ἐπωνυμίαν ἐπέθηκεν) ἴσασι μὲν ἅπαντες, Φοίνικές τε, καὶ Σύροι, καὶ Κιλι κες· ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτων όμοροί τε καὶ γείτονες · οἱ μὲν αὐτόπται τῶν τοῦ ἀνδρὸς θαυμάτων γενόμενοι, οι δὲ τῆς φήμης ἀδούσης ταῦτα καὶ θρυλλούσης ἀκούσαν τες. Οὐ μὴν ἅπαντες ἴσασιν άπαντα, ἀλλ' οἱ μὲν τοῦτο, οἱ δὲ ἐκεῖνο μεμαθηκότες, δ γινώσκουσιν εἰκότως μόνον θαυμάζουσιν. Ἐγὼ δὲ, τὰ κατὰ τὴν θείαν ἐμοὶ κε- φαλὴν τῶν πολλῶν ἀκριβέστερον ἐπιστάμενος (πολλά γάρ μοι παρ' αὐτὸν ἰέναι καὶ θαυμάζειν προέτρεπε, διηγήσομαι ὡς ἂν ἕκαστα δύνωμαι. Ταύτην δὲ αὐτῷ τὴν τάξιν τετήρηκα, καὶ μετὰ πολλοὺς αὐτοῦ τὰ διήγημα τέθεικα, οὐκ ἐπειδὴ δεύτερος τῶν ἄλλων τὴν ἀρετὴν (τοῖς γὰρ ἄκροις καὶ πρώτοις ἐφάμιλλος ἦν), ἀλλ' ὅτι χρόνον βεβιωχὼς ὅτι μάλιστα πλεῖστον, μετ' εκείνους ὧν ἐμνήσθην τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο. Οὗτος τοίνυν παλαίστραν ἔσχε, καὶ στάδιον, τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς, οὐκ ἐφ᾽ ἑνὸς ἱδρυμένος χωρίου, ἀλλὰ νῦν μὲν τούτῳ ἐνδιαιτώμενος, νῦν δὲ εἰς ἐκεῖνο μεταβαίνων. Εποίει δὲ τοῦτο, οὐ τὰ χωρία δυσχε ραίνων, ἀλλὰ τῶν ὡς αὐτὸν συνιόντων καὶ πάντοθεν συνθεόντων ἀποδιδράσκων τὰ πλήθη. Πέντε δὲ καὶ τετταράκοντα ἔτη τοῦτον διάγων διετέλεσε τον τρό πον, οὐ σκηνῇ χρώμενος, οὐ καλύβη, ἀλλ' ἐν ἐρύ- γματι βαθεῖ τὴν στάσιν ποιούμενος, ὅθεν καὶ Γουβάν αὐτόν τινες ἐπωνόμαζον· ἀπὸ δὲ τῆς Σύρας γλώττης εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦτο μεταφερόμενον λάκκον σημαίνει τὸ ὄνομα. Μετὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον πρεσβύτης γενόμενος, εἶξε τοῖς ἱκετεύουσι, καὶ καλύβην επή ξατο.. Ὕστερον δὲ τῶν γνωρίμων ἀντιβολούντων, καὶ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1400. ter venundare verebatur, ne si avarius ab emptoribus tractarentur fratrum filii, in ipsum calumniæ redundarent. Hæc apud se animo ver- sans venditionem diu distulit. Postea cum cuidam ex sibi notis omnia vendidisset, magnam partem Ipse distribuit, ac de cæteris deliberare morbo Interveniente coactus est. Accito igitur civitatis antistite (is autem erat magnus Alexander, splen· dor religionis, exemplar virtutis, exacta imago philosophia) : « Adesdum, inquit, o venerandum mili caput, esto istarum quoque pecuniarum opti- mus dispensator, eas juxta Dei voluntatem distri- buens, tanquam ipsi judici rationem redditurus. Alias enim mea: ipse manu quam optime visum est dispensavi, et reliquas similiter dispensare ani- mus erat. Sed quoniam abire ex * hac vita jubeor, harum te dispensatorem instituo, qui et pontifex es, et pontificatu dignam vitam agis. » Pecunias ergo velut divino quæstori tradidit: ipse vero, non multo post tempore superstes, tanquam Olympi- cus victor quispiam ex stadio decessit, non ab hominibus tantummodo, sed ab angelis quoque laudes referens. Εgo autem hunc etiam mili apud Deum intercessorem deposcens, ad alteram nar-. rationem deinceps me convertam. XIII. - MACEDONIUS. - B Macedonium vero, qui Critophagus (id´est, kor- deum edens) appellatus est (hoc enim illi cogno- men esca dedit qua vescebatur), norunt quidem C omnes et Phanices, et Syri, et Cilices ; norunt. et istorum vicini atque finitimi : quorum alii miracula. viri oculis suis viderunt, alii famam illa prædicantem et celebrantem audiverunt. Nec tar men omnia sciunt omnes : sed cum hoc isti, illi. aliud didicerint, quod quisque norunt, id merito solum admirantur. Ego autem, qui divini hujus. viri res cæteris accuratius novi, quippe quein ad eum visendum suspiciendumque multa impelle- bant, singula pro viribus meis exponam. Hunc autem illi ordinem reservavi, et post multos ejus inentionem, collocavi, non quod virtute posterior aliis esset (cunt summis enim primisque certabat), sed quia cum longissimam vixerit ætatem, post Illos quibus memini excessit e vita. Hic ergo pro palæstra et stadio montium verti- ces habuit, non uno loco affixus, sed nunc in hoc degens, nunc migrans in alium. Quod quidem non eo faciebat, quod loca tædio essent, sed ut con- fluentium ad se et undiqne accurrentium turbas effugeret. Annos quinque et quadraginta hoc modo duxit, nullo utens tabernaculo, nec tugurio, sed in profunda caverna manens: unde et Gubam illum quidam cognominabant, quæ vox, Syrorum lingua in Græcam conversa, lacum significat. Post id tempus jain senior factus, orantibus cessit, et tugurium exstruxit ac postea etiam amicorum rogatu domunculis * quoque usus est, non propriis, sed alienis : peregitque in tugurio et domunculis aunos D

οἰκιδίοις, οὐκ οἰκείοις, ἀλλ᾽ ἀλλοτρίοις ἐχρήσατο. Η Πέντε δὲ καὶ εἴκοσι διατετέλεκεν ἔτη τῇ καλύβῃ καὶ τοῖς οἰκιδίοις ἐνδιαιτώμενος· ὡς συνάγεσθαι λοιπὸν ἑβδομήκοντα έτη τῶν ἀγώνων τὸν χρόνον. Τροφῇ δὲ ἐκέχρητο, οὐκ ἄρτῳ, οὐδὲ ὀσπρίοις, ἀλλὰ κριθαῖς πειστομέναις, καὶ μόνῳ ὕδατι δευομέναις. Καὶ ταύ- την αὐτῷ τὴν τροφὴν ἡ μήτηρ ἡ ἐμή, γενομένη συν ήθης, ἐπὶ πλεῖστον ἐχορήγησε χρόνον. Και ποτε πρὸς αὐτὴν ἀῤῥωστοῦσαν ἀφικόμενος, μαθὼν ὡς οὐ πείθεται τροφῆς καταλλήλου τῇ νόσῳ μεταλαβεῖν (τὸν ἀσκητικὸν γὰρ λοιπὸν καὶ αὐτὴ ἡσπάζετο βίον ), εἶξαι παρήνει τοῖς ἰατροῖς, καὶ φάρμακον νομίσαι τὴν τοιαύτην τροφήν· οὐδὲ γὰρ τρυφῆς χάριν, ἀλλὰ χρείας προσφέρεται · ι Καὶ γὰρ ἐγώ, ἔφη, τετταράκοντα ἔτη ταῖς κριθαῖς, ὡς οἶσθα, χρησάμενος μόναις, ἀσθενείας μοι τῇ προτεραίᾳ γενομένης τινός, τὸν σύνοικον ἐκέλευσα ἄρτον βραχὺν αὐτῆσαί τε καὶ κομι- σασθαι. Έννοια γάρ τίς μοι γέγονεν, ὡς εἰ τεθναίην, εὐθύνας ὑφέξω τοῦ θανάτου παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ, ὡς τοὺς ἀγῶνας ἐκφυγών, καὶ τῆς δουλείας δραπε- τεύσας τοὺς πόνους. Δυνατοῦ γὰρ ὄντος τροφῇ βρα- χείᾳ κωλυθῆναι τὸν θάνατον, καὶ τῷδε τῷ βίῳ προσμεῖναι πονοῦντα καὶ ταλαιπωρούμενον, καὶ τὸν ἐντεῦθεν συνεγείροντα πλοῦτον, τὴν ἐκ λιμοῦ τελευ- τὴν τῆς ἐν φιλοσοφίᾳ ζωῆς αἱρετωτέραν ὑπέλαβον. Δείματος τοίνυν ἐντεῦθεν ἐμφορηθείς, καὶ τοῦ λογία σμοῦ τὰς ἀκίδας ἀμβλῦναι θελήσας, αἰτῆσαί τε τὸν ἄρτον ἐκέλευσα, καὶ κομισθέντος μετέλαβον. Καὶ σοὶ τοίνυν παρεγγυώ, μηκέτι μοι τὰς κριθάς, ἀλλὰ τὸν ἄρτον παρέχειν. » Εκ τῆς ἀψευδοῦς τοίνυν ἀκηκόα- μεν γλώττης, ὡς τεσσαράκοντα έτη τὰς κριθάς τρο φὴν ἐποιήσατο. Τὸ μὲν οὖν ἀσκητικὸν τοῦ ἀνδρὸς καὶ φιλόπονον ἱκανὰ καὶ ταῦτα τεκμηριώσαι· τὴν δὲ λώσομεν. • Ἐπειδὴ γὰρ ὁ μέγας Φλαβιανὸς τὴν μεγάλην τοῦ Θεοῦ ποίμνην ποιμαίνειν ετάχθη, τὴν δὲ τοῦ ἀνδρὸς ἔμαθεν ἀρετὴν (δετο γάρ, καὶ ἐν τοῖς ἁπάντων ἐφέρετο στόμασιν), ἄγει μὲν αὐτὸν ἐκ τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς, ὡς γραφῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης τῆς δὲ μυστικῆς ἱερουργίας προκειμένης, προσάγει τῷ θυ- σιαστηρίῳ, καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἐγκαταλέγει. Ὡς δὲ τέλος ἔλαβεν ή λειτουργία, και τις αὐτῷ τοῦτο μετ μήνυκε (πάμπαν γὰρ ἡγνύει τὸ γεγονὸς), τὰ μὲν πρῶτα ἐλοιδορεῖτο καὶ λόγοις ἔβαλλεν ἅπαντας· ὕστερον δὲ τὴν βακτηρίαν λαβὼν (εἰώθει γὰρ σκηριπτόμενος διὰ τὸ γῆρας βαδίζειν), ἐδίωκεν αὐτόν τε τὸν ἀρχι. ερέα, καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι παρῆσαν. Υπελάμβανε γὰρ τὴν χειροτονίαν τῆς τοῦ ὄρους αὐτὸν κορυφῆς καὶ τῆς ποθουμένης διαίτης ἀποστερήσειν. ᾿Αλλὰ τότε μὲν αὐτὸν μόλις τινὲς τῶν συνήθων ἀγανακτοῦντα κατέπαυσαν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ τῆς ἑβδομάδος συνεπεράνθη κύκλος, καὶ ἧκε πάλιν τῆς Δεσποτικῆς ἑορτῆς ἡ ἡμέρα, αὖθις αὐτὸν ὁ μέγας Φλαβιανός μετεπέμψατο, τῆς πανηγύρεως κοινωνήσαι σφίσι παρακαλῶν. Ο δὲ πρὸς τοὺς ἀφικομένους, ι Οὐκ ἀπόχρη ὑμῖν, ἔφη, τὰ ἤδη γεγενημένα, ἀλλὰ πάλιν με βούλεσθε προβάλλεσθαι πρεσβύτερον ; » Τῶν δὲ λεγόντων, ὡς ■ ἀρχαιότητα καὶ ἁπλότητα τῶν ἠθῶν δι' άλλων δη . RELIGIOSA HISTORIA. B certaminum ejus summa perveniat. Cibus illi non panis, nec legumina, sed hordeum contusum, aqua sola madefactum : atque hunc illi cibum mater mea, postquam familiaris ei facta est, longissimo tempore suppeditavit. Et cum ad ægrotantem illam aliquando venisset, didicisset- que adduci non posse, ut congruentem morbo cibum sumeret (monasticam enim et ipsa quoque vitam erat amplexa), hortatus est ut medicis cede- ret, ac pharmacum esse hunc cibum putaret, us quem non deliciarum, sed necessitatis gratia usur- paret. Nam et ego, inquit, qui per annos qua- draginta bordeo solo viri, ut nosti, cum hesterna die infirmitas me quædam invasisset, contuber- nali meo parvum mihi panem quærere et afferre jussi. Sic enim mecum reputabam, apud æquum judicem me, si morerer, rationem mortis reddi- turum, quasi certamina refugerem, et servitutis labores declinarem : ut qui, cum exiguo cibo prohiberi mors posset, atque in hac vita laboribus et ærumnis exercitum manere et paratas inde opes congerere liceret, inedia mori, quam ex philoso- phia vivere maluerim. Quare hoc metu perculsus, cogitationisque aculeos retundere cupiens, et peti panem jussi, et allatum comedi : tibique præci- pio, ne mihi amplius hordeum, sed panem præ- beas. Ex veridica igitur lingua hordeo illum annis quadraginta vixisse didicimus, et quam stre- nuus asceta laborisque amans vir fuerit, abunde ista declarant : antiquitatem vero et simplicitatem morum ejus ex aliis ostendemus. alios viginti quinque : ita ut ad annos septuaginta. Matth. xx}{}, 3. G D . Postquam enim magnus Flavianus magno Dei gregi pastor est ordinatus, et viri virtutem cogno- vit (prædicabatur enim et per omnium ora fere- batur), de montis illum vertice per speciem objects accusationis abduxit, et sub my- sticum sacrificium altari admovit, cooptavitque in numerum sacerdotum. Cumque peracta liturgia hoc illi quidam indicasset (ignorabat enim prorsus quid egissent), primum quidem conviciis verbisque asperis proscidit universos : deinde arrepto ba- culo, in quo innixus propter senium incedebat, pontifcem ipsum, et alios qui aderant insecutus est, ordinationem hanc ratus montis verticem sibi oplatamque habitationem erepturam. Sed tum qui- dem sic indignantem ægre tandem amici quidam sedaverunt. Expleto antem hebdomadæ circulo, cum rediisset dies Dominicus, iterum evocat illum magnus Flavianus, rogatque ut celebritati cum ipsis intersit. Tum ille ad eos qui venerant : • An vobis, ait, non sufficiunt quæ jam acta sunt, sed iterum me presbyterum creare vultis ? Et re- spondentibus illis fieri non posse, ut bis eadem fiat manuum impositio, non acquievit, nec profectus

οἰκιδίοις, οὐκ οἰκείοις, ἀλλ᾽ ἀλλοτρίοις ἐχρήσατο. Η Πέντε δὲ καὶ εἴκοσι διατετέλεκεν ἔτη τῇ καλύβῃ καὶ τοῖς οἰκιδίοις ἐνδιαιτώμενος· ὡς συνάγεσθαι λοιπὸν ἑβδομήκοντα έτη τῶν ἀγώνων τὸν χρόνον. Τροφῇ δὲ ἐκέχρητο, οὐκ ἄρτῳ, οὐδὲ ὀσπρίοις, ἀλλὰ κριθαῖς πειστομέναις, καὶ μόνῳ ὕδατι δευομέναις. Καὶ ταύ- την αὐτῷ τὴν τροφὴν ἡ μήτηρ ἡ ἐμή, γενομένη συν ήθης, ἐπὶ πλεῖστον ἐχορήγησε χρόνον. Και ποτε πρὸς αὐτὴν ἀῤῥωστοῦσαν ἀφικόμενος, μαθὼν ὡς οὐ πείθεται τροφῆς καταλλήλου τῇ νόσῳ μεταλαβεῖν (τὸν ἀσκητικὸν γὰρ λοιπὸν καὶ αὐτὴ ἡσπάζετο βίον ), εἶξαι παρήνει τοῖς ἰατροῖς, καὶ φάρμακον νομίσαι τὴν τοιαύτην τροφήν· οὐδὲ γὰρ τρυφῆς χάριν, ἀλλὰ χρείας προσφέρεται · ι Καὶ γὰρ ἐγώ, ἔφη, τετταράκοντα ἔτη ταῖς κριθαῖς, ὡς οἶσθα, χρησάμενος μόναις, ἀσθενείας μοι τῇ προτεραίᾳ γενομένης τινός, τὸν σύνοικον ἐκέλευσα ἄρτον βραχὺν αὐτῆσαί τε καὶ κομι- σασθαι. Έννοια γάρ τίς μοι γέγονεν, ὡς εἰ τεθναίην, εὐθύνας ὑφέξω τοῦ θανάτου παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ, ὡς τοὺς ἀγῶνας ἐκφυγών, καὶ τῆς δουλείας δραπε- τεύσας τοὺς πόνους. Δυνατοῦ γὰρ ὄντος τροφῇ βρα- χείᾳ κωλυθῆναι τὸν θάνατον, καὶ τῷδε τῷ βίῳ προσμεῖναι πονοῦντα καὶ ταλαιπωρούμενον, καὶ τὸν ἐντεῦθεν συνεγείροντα πλοῦτον, τὴν ἐκ λιμοῦ τελευ- τὴν τῆς ἐν φιλοσοφίᾳ ζωῆς αἱρετωτέραν ὑπέλαβον. Δείματος τοίνυν ἐντεῦθεν ἐμφορηθείς, καὶ τοῦ λογία σμοῦ τὰς ἀκίδας ἀμβλῦναι θελήσας, αἰτῆσαί τε τὸν ἄρτον ἐκέλευσα, καὶ κομισθέντος μετέλαβον. Καὶ σοὶ τοίνυν παρεγγυώ, μηκέτι μοι τὰς κριθάς, ἀλλὰ τὸν ἄρτον παρέχειν. » Εκ τῆς ἀψευδοῦς τοίνυν ἀκηκόα- μεν γλώττης, ὡς τεσσαράκοντα έτη τὰς κριθάς τρο φὴν ἐποιήσατο. Τὸ μὲν οὖν ἀσκητικὸν τοῦ ἀνδρὸς καὶ φιλόπονον ἱκανὰ καὶ ταῦτα τεκμηριώσαι· τὴν δὲ λώσομεν. • Ἐπειδὴ γὰρ ὁ μέγας Φλαβιανὸς τὴν μεγάλην τοῦ Θεοῦ ποίμνην ποιμαίνειν ετάχθη, τὴν δὲ τοῦ ἀνδρὸς ἔμαθεν ἀρετὴν (δετο γάρ, καὶ ἐν τοῖς ἁπάντων ἐφέρετο στόμασιν), ἄγει μὲν αὐτὸν ἐκ τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς, ὡς γραφῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης τῆς δὲ μυστικῆς ἱερουργίας προκειμένης, προσάγει τῷ θυ- σιαστηρίῳ, καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἐγκαταλέγει. Ὡς δὲ τέλος ἔλαβεν ή λειτουργία, και τις αὐτῷ τοῦτο μετ μήνυκε (πάμπαν γὰρ ἡγνύει τὸ γεγονὸς), τὰ μὲν πρῶτα ἐλοιδορεῖτο καὶ λόγοις ἔβαλλεν ἅπαντας· ὕστερον δὲ τὴν βακτηρίαν λαβὼν (εἰώθει γὰρ σκηριπτόμενος διὰ τὸ γῆρας βαδίζειν), ἐδίωκεν αὐτόν τε τὸν ἀρχι. ερέα, καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι παρῆσαν. Υπελάμβανε γὰρ τὴν χειροτονίαν τῆς τοῦ ὄρους αὐτὸν κορυφῆς καὶ τῆς ποθουμένης διαίτης ἀποστερήσειν. ᾿Αλλὰ τότε μὲν αὐτὸν μόλις τινὲς τῶν συνήθων ἀγανακτοῦντα κατέπαυσαν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ τῆς ἑβδομάδος συνεπεράνθη κύκλος, καὶ ἧκε πάλιν τῆς Δεσποτικῆς ἑορτῆς ἡ ἡμέρα, αὖθις αὐτὸν ὁ μέγας Φλαβιανός μετεπέμψατο, τῆς πανηγύρεως κοινωνήσαι σφίσι παρακαλῶν. Ο δὲ πρὸς τοὺς ἀφικομένους, ι Οὐκ ἀπόχρη ὑμῖν, ἔφη, τὰ ἤδη γεγενημένα, ἀλλὰ πάλιν με βούλεσθε προβάλλεσθαι πρεσβύτερον ; » Τῶν δὲ λεγόντων, ὡς ■ ἀρχαιότητα καὶ ἁπλότητα τῶν ἠθῶν δι' άλλων δη . RELIGIOSA HISTORIA. B certaminum ejus summa perveniat. Cibus illi non panis, nec legumina, sed hordeum contusum, aqua sola madefactum : atque hunc illi cibum mater mea, postquam familiaris ei facta est, longissimo tempore suppeditavit. Et cum ad ægrotantem illam aliquando venisset, didicisset- que adduci non posse, ut congruentem morbo cibum sumeret (monasticam enim et ipsa quoque vitam erat amplexa), hortatus est ut medicis cede- ret, ac pharmacum esse hunc cibum putaret, us quem non deliciarum, sed necessitatis gratia usur- paret. Nam et ego, inquit, qui per annos qua- draginta bordeo solo viri, ut nosti, cum hesterna die infirmitas me quædam invasisset, contuber- nali meo parvum mihi panem quærere et afferre jussi. Sic enim mecum reputabam, apud æquum judicem me, si morerer, rationem mortis reddi- turum, quasi certamina refugerem, et servitutis labores declinarem : ut qui, cum exiguo cibo prohiberi mors posset, atque in hac vita laboribus et ærumnis exercitum manere et paratas inde opes congerere liceret, inedia mori, quam ex philoso- phia vivere maluerim. Quare hoc metu perculsus, cogitationisque aculeos retundere cupiens, et peti panem jussi, et allatum comedi : tibique præci- pio, ne mihi amplius hordeum, sed panem præ- beas. Ex veridica igitur lingua hordeo illum annis quadraginta vixisse didicimus, et quam stre- nuus asceta laborisque amans vir fuerit, abunde ista declarant : antiquitatem vero et simplicitatem morum ejus ex aliis ostendemus. alios viginti quinque : ita ut ad annos septuaginta. Matth. xx}{}, 3. G D . Postquam enim magnus Flavianus magno Dei gregi pastor est ordinatus, et viri virtutem cogno- vit (prædicabatur enim et per omnium ora fere- batur), de montis illum vertice per speciem objects accusationis abduxit, et sub my- sticum sacrificium altari admovit, cooptavitque in numerum sacerdotum. Cumque peracta liturgia hoc illi quidam indicasset (ignorabat enim prorsus quid egissent), primum quidem conviciis verbisque asperis proscidit universos : deinde arrepto ba- culo, in quo innixus propter senium incedebat, pontifcem ipsum, et alios qui aderant insecutus est, ordinationem hanc ratus montis verticem sibi oplatamque habitationem erepturam. Sed tum qui- dem sic indignantem ægre tandem amici quidam sedaverunt. Expleto antem hebdomadæ circulo, cum rediisset dies Dominicus, iterum evocat illum magnus Flavianus, rogatque ut celebritati cum ipsis intersit. Tum ille ad eos qui venerant : • An vobis, ait, non sufficiunt quæ jam acta sunt, sed iterum me presbyterum creare vultis ? Et re- spondentibus illis fieri non posse, ut bis eadem fiat manuum impositio, non acquievit, nec profectus

οἰκιδίοις, οὐκ οἰκείοις, ἀλλ᾽ ἀλλοτρίοις ἐχρήσατο. Η Πέντε δὲ καὶ εἴκοσι διατετέλεκεν ἔτη τῇ καλύβῃ καὶ τοῖς οἰκιδίοις ἐνδιαιτώμενος· ὡς συνάγεσθαι λοιπὸν ἑβδομήκοντα έτη τῶν ἀγώνων τὸν χρόνον. Τροφῇ δὲ ἐκέχρητο, οὐκ ἄρτῳ, οὐδὲ ὀσπρίοις, ἀλλὰ κριθαῖς πειστομέναις, καὶ μόνῳ ὕδατι δευομέναις. Καὶ ταύ- την αὐτῷ τὴν τροφὴν ἡ μήτηρ ἡ ἐμή, γενομένη συν ήθης, ἐπὶ πλεῖστον ἐχορήγησε χρόνον. Και ποτε πρὸς αὐτὴν ἀῤῥωστοῦσαν ἀφικόμενος, μαθὼν ὡς οὐ πείθεται τροφῆς καταλλήλου τῇ νόσῳ μεταλαβεῖν (τὸν ἀσκητικὸν γὰρ λοιπὸν καὶ αὐτὴ ἡσπάζετο βίον ), εἶξαι παρήνει τοῖς ἰατροῖς, καὶ φάρμακον νομίσαι τὴν τοιαύτην τροφήν· οὐδὲ γὰρ τρυφῆς χάριν, ἀλλὰ χρείας προσφέρεται · ι Καὶ γὰρ ἐγώ, ἔφη, τετταράκοντα ἔτη ταῖς κριθαῖς, ὡς οἶσθα, χρησάμενος μόναις, ἀσθενείας μοι τῇ προτεραίᾳ γενομένης τινός, τὸν σύνοικον ἐκέλευσα ἄρτον βραχὺν αὐτῆσαί τε καὶ κομι- σασθαι. Έννοια γάρ τίς μοι γέγονεν, ὡς εἰ τεθναίην, εὐθύνας ὑφέξω τοῦ θανάτου παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ, ὡς τοὺς ἀγῶνας ἐκφυγών, καὶ τῆς δουλείας δραπε- τεύσας τοὺς πόνους. Δυνατοῦ γὰρ ὄντος τροφῇ βρα- χείᾳ κωλυθῆναι τὸν θάνατον, καὶ τῷδε τῷ βίῳ προσμεῖναι πονοῦντα καὶ ταλαιπωρούμενον, καὶ τὸν ἐντεῦθεν συνεγείροντα πλοῦτον, τὴν ἐκ λιμοῦ τελευ- τὴν τῆς ἐν φιλοσοφίᾳ ζωῆς αἱρετωτέραν ὑπέλαβον. Δείματος τοίνυν ἐντεῦθεν ἐμφορηθείς, καὶ τοῦ λογία σμοῦ τὰς ἀκίδας ἀμβλῦναι θελήσας, αἰτῆσαί τε τὸν ἄρτον ἐκέλευσα, καὶ κομισθέντος μετέλαβον. Καὶ σοὶ τοίνυν παρεγγυώ, μηκέτι μοι τὰς κριθάς, ἀλλὰ τὸν ἄρτον παρέχειν. » Εκ τῆς ἀψευδοῦς τοίνυν ἀκηκόα- μεν γλώττης, ὡς τεσσαράκοντα έτη τὰς κριθάς τρο φὴν ἐποιήσατο. Τὸ μὲν οὖν ἀσκητικὸν τοῦ ἀνδρὸς καὶ φιλόπονον ἱκανὰ καὶ ταῦτα τεκμηριώσαι· τὴν δὲ λώσομεν. • Ἐπειδὴ γὰρ ὁ μέγας Φλαβιανὸς τὴν μεγάλην τοῦ Θεοῦ ποίμνην ποιμαίνειν ετάχθη, τὴν δὲ τοῦ ἀνδρὸς ἔμαθεν ἀρετὴν (δετο γάρ, καὶ ἐν τοῖς ἁπάντων ἐφέρετο στόμασιν), ἄγει μὲν αὐτὸν ἐκ τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς, ὡς γραφῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης τῆς δὲ μυστικῆς ἱερουργίας προκειμένης, προσάγει τῷ θυ- σιαστηρίῳ, καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἐγκαταλέγει. Ὡς δὲ τέλος ἔλαβεν ή λειτουργία, και τις αὐτῷ τοῦτο μετ μήνυκε (πάμπαν γὰρ ἡγνύει τὸ γεγονὸς), τὰ μὲν πρῶτα ἐλοιδορεῖτο καὶ λόγοις ἔβαλλεν ἅπαντας· ὕστερον δὲ τὴν βακτηρίαν λαβὼν (εἰώθει γὰρ σκηριπτόμενος διὰ τὸ γῆρας βαδίζειν), ἐδίωκεν αὐτόν τε τὸν ἀρχι. ερέα, καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι παρῆσαν. Υπελάμβανε γὰρ τὴν χειροτονίαν τῆς τοῦ ὄρους αὐτὸν κορυφῆς καὶ τῆς ποθουμένης διαίτης ἀποστερήσειν. ᾿Αλλὰ τότε μὲν αὐτὸν μόλις τινὲς τῶν συνήθων ἀγανακτοῦντα κατέπαυσαν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ τῆς ἑβδομάδος συνεπεράνθη κύκλος, καὶ ἧκε πάλιν τῆς Δεσποτικῆς ἑορτῆς ἡ ἡμέρα, αὖθις αὐτὸν ὁ μέγας Φλαβιανός μετεπέμψατο, τῆς πανηγύρεως κοινωνήσαι σφίσι παρακαλῶν. Ο δὲ πρὸς τοὺς ἀφικομένους, ι Οὐκ ἀπόχρη ὑμῖν, ἔφη, τὰ ἤδη γεγενημένα, ἀλλὰ πάλιν με βούλεσθε προβάλλεσθαι πρεσβύτερον ; » Τῶν δὲ λεγόντων, ὡς ■ ἀρχαιότητα καὶ ἁπλότητα τῶν ἠθῶν δι' άλλων δη . RELIGIOSA HISTORIA. B certaminum ejus summa perveniat. Cibus illi non panis, nec legumina, sed hordeum contusum, aqua sola madefactum : atque hunc illi cibum mater mea, postquam familiaris ei facta est, longissimo tempore suppeditavit. Et cum ad ægrotantem illam aliquando venisset, didicisset- que adduci non posse, ut congruentem morbo cibum sumeret (monasticam enim et ipsa quoque vitam erat amplexa), hortatus est ut medicis cede- ret, ac pharmacum esse hunc cibum putaret, us quem non deliciarum, sed necessitatis gratia usur- paret. Nam et ego, inquit, qui per annos qua- draginta bordeo solo viri, ut nosti, cum hesterna die infirmitas me quædam invasisset, contuber- nali meo parvum mihi panem quærere et afferre jussi. Sic enim mecum reputabam, apud æquum judicem me, si morerer, rationem mortis reddi- turum, quasi certamina refugerem, et servitutis labores declinarem : ut qui, cum exiguo cibo prohiberi mors posset, atque in hac vita laboribus et ærumnis exercitum manere et paratas inde opes congerere liceret, inedia mori, quam ex philoso- phia vivere maluerim. Quare hoc metu perculsus, cogitationisque aculeos retundere cupiens, et peti panem jussi, et allatum comedi : tibique præci- pio, ne mihi amplius hordeum, sed panem præ- beas. Ex veridica igitur lingua hordeo illum annis quadraginta vixisse didicimus, et quam stre- nuus asceta laborisque amans vir fuerit, abunde ista declarant : antiquitatem vero et simplicitatem morum ejus ex aliis ostendemus. alios viginti quinque : ita ut ad annos septuaginta. Matth. xx}{}, 3. G D . Postquam enim magnus Flavianus magno Dei gregi pastor est ordinatus, et viri virtutem cogno- vit (prædicabatur enim et per omnium ora fere- batur), de montis illum vertice per speciem objects accusationis abduxit, et sub my- sticum sacrificium altari admovit, cooptavitque in numerum sacerdotum. Cumque peracta liturgia hoc illi quidam indicasset (ignorabat enim prorsus quid egissent), primum quidem conviciis verbisque asperis proscidit universos : deinde arrepto ba- culo, in quo innixus propter senium incedebat, pontifcem ipsum, et alios qui aderant insecutus est, ordinationem hanc ratus montis verticem sibi oplatamque habitationem erepturam. Sed tum qui- dem sic indignantem ægre tandem amici quidam sedaverunt. Expleto antem hebdomadæ circulo, cum rediisset dies Dominicus, iterum evocat illum magnus Flavianus, rogatque ut celebritati cum ipsis intersit. Tum ille ad eos qui venerant : • An vobis, ait, non sufficiunt quæ jam acta sunt, sed iterum me presbyterum creare vultis ? Et re- spondentibus illis fieri non posse, ut bis eadem fiat manuum impositio, non acquievit, nec profectus

Α οὐ δυνατὸν εἴη δὶς τὴν αὐτὴν ἐπιτεθήναι χειροτονίαν, οὐκ εἶξεν, οὐδὲ ἀφίκετο, ἕως αὐτὸν ὁ χρόνος καὶ οἱ συνήθεις τοῦτο πολλάκις ἐδίδαξαν. Οίδαμεν οὖν ὡς οὐ πολλοῖς τοῦτο ἀξιάγαστον εἶναι τὸ διήγημα δόξει τέθεικα δὲ αὐτό, ἀξιομνημόνευτον εἶναι νομίζων, ὡς ἱκανὸν τεκμηριῶσαι καὶ διανοίας ἁπλότητα καὶ ψυχῆς καθαρότητα. Τοῖς τοιούτοις γὰρ ὁ Δεσπότης τὴν τῶν οὐρανῶν ὑπέσχετο βασιλείαν· Ἀμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ ρανῶν. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν ἐν κεφαλαίῳ καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ἐδείξαμεν χαρακτῆρα, φέρε καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς αὐτοῦ δείξωμεν παρρησίαν. ἀναπλάσαι. » Ταῦτα τῇ Σύρῳ κεχρημένος ἔλεγε Στρατηγός τις κυνηγεσίοις χαίρων θηρεύσων εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθεν· εἴποντο δὲ αὐτῷ καὶ κύνες, καὶ στρατιῶται, καὶ ὅσα εἰς θήραν ἐστὶν ἐπιτήδεια. Ὡς δὲ πόρρωθεν εἶδε τὸν ἄνδρα, καὶ παρὰ τῶν συνόν των ἔμαθεν ὅστις εἴη, εὐθὺς ἀπὸ τοῦ ἵππου κατα πηδήσας, προσῆλθέ τε καὶ προσείπε, καὶ ἤρετο τί ποιῶν ἐνταῦθα διάγει. Ο δὲ ἀντήρετο· « Σὺ δὲ τί ποιήσων ἐνταῦθα ἀνελήλυθας; Εἰρηκότος δὲ τοῦ στρατηγοῦ ὅτι θηρεῦσαι· « Κἀγὼν ἔφη, τὸν ἐμὸν θη- ρεύω Θεὸν, καὶ λαβεῖν ἐφίεμαι, καὶ θεωρῆσαι ποθῶ, καὶ τῆς καλῆς ταύτης οὐκ ἀφέξομαι θήρας. » Τού των ἀκούσας ὁ στρατηγὸς, καὶ θαυμάσας, ὡς εἰκὸς, ἀπελήλυθεν. Αλλοτε δὲ, τῆς πόλεως ὑπό τινος πονηροῦ δαίμονος βακχευθείσης, καὶ τῇ μανίᾳ κατὰ τῶν βασιλικῶν χρησαμένης στηλῶν, ἀφίκοντο μὲν οἱ ἄριστοι τῶν στρατηγών, πανωλεθρίας ψῆφον κατά τῆς πόλεως φέροντες. Καταβὰς δὲ οὗτος ἀπὸ τοῦ ὄρους, ἄμφω κατέσχε κατὰ τὴν ἀγορὰν παριόντας τοὺς στρατηγούς. Οἱ δὲ τίς εἴη μεμαθηκότες, κατα επήδησαν τε ἀπὸ τῶν ἵππων, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ σωτηρίαν ἐπήγγελλον. Ο δὲ φάναι τῷ βασιλεῖ παρηγγύα, ὅτι ἄνθρωπος εἴη, καὶ τὴν αὐτὴν ἔχει φύσιν τοῖς ὑβρικόσι, καὶ τῇ φύσει μετρείν τὴν ὀργὴν δέον, ἀμέτρῳ κέχρηται τῷ θυμῷ, καὶ τῶν εἰκόνων εἵνεκα τῶν οἰκείων τὰς θείας εἰκόνας σφαγῇ παραδίδωσι, καὶ ἀντὶ χαλκῶν στηλών, σώ- ματα παραπέμπει θανάτῳ. « Καὶ ἡμῖν μὲν, ἔφη, τὰς χαλκᾶς ἀναπλάσαι καὶ ἀναμορφῶσαι ῥᾴδιόν τε καὶ εὐπετές· σοὶ δὲ καὶ βασιλεῖ ὄντι ἀδύνατον τὰ κατα- σφαγέντα σώματα ἐπαναγαγεῖν εἰς ζωήν. Καὶ τί λέγω σώματα ; Οὔτε γὰρ τρίχα μίαν σοι δυνατὸν γλώττῃ· οἱ δὲ τοῦ ἑρμηνέως εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνὴν μεταφέροντος, ἐπήκουόν τε καὶ ἔφριττον, καὶ δια πορθμεύειν αὐτὰ ἐπηγγέλλοντα τῷ βασιλεῖ. Ἐγὼ δὲ νομίζω πάντας ἂν ὁμολογῆσαι τῆς τοῦ θείου Πνεύ ματος εἶναι ταῦτα τὰ ῥήματα χάριτος. Πῶς γὰρ ἂν ἄλλως ταῦτα ἐφθέγξατο ἀνὴρ παιδείας μὲν ἁπάσης ἀμύητος, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, ταῖς δὲ τῶν ὁρῶν ἐνδιαιτώμενος κορυφαῖς, ἀπλότητα δὲ πᾶσαν ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρων, καὶ οὐδὲ τοῖς θείοις λογίας ἐσχολακώς ; Τοιγαροῦν καὶ τὴν πνευματικὴν σοφίαν πόλεως ἀπό τινος π. δ βακχ., ὡς δῆθεν ἀποδιῶξαι, τῇ μανία κ. τ. β. χρησ. στ. ανοήτως, κ. τ. ἐξ. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS est, donec illum tempus et familiares hoc saepius edocuerunt. Scimus sane haud laudandam multis visum iri hanc narrationem: apposui tamen, me- morabilem judicans, ut idoneam ad mentis ejus simplicitatem animæque puritatem demonstran- dam. Talibus enim Dominus cœlorum regnum promisit, dicens : • Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum k., Quoniam ergo animi ejus characterem paucis ostendimus, fiduciam etiam ex virtute natam ostendamus. Dux quidam militum, qui venatione de- lectabatur, in montem venaturus ascenderat, se- quebanturque canes ac milites, et cætera venationi opportuna. Is vero ut hominem procul vidit, et a comitibus quis esset intellexit, ex equo mox desi‣ liens propius accessit, salutatumque quid ibi rerum ageret interrogavit. At ille vicissim interrogans: ‹ Tu vero, inquit, quem in finem huc venisti?, Et cum ad verendum se venisse dux respondisset: • Ego vero, ait ille, Deum meum venor, et capere cupio ; * videre illum desidero, neque unquam ab hac pulchra venatione abstinebo. His auditis, dux cum admiratione, ut par erat, discessit. Allo tem- pore, cum civitas a malo quodam dæmone agitata in regias statuas furorem exseruisset, venerunt præstantissimi militum magistri, ultimi exitii sen- tentiam civibus afferentes. Ilic vero de monte de- scendens, ambos magistros per forum euntes in- hibuit. Qui, cognito quis esset, de " equis mox de- siliunt, manusque et genua prehendentes, salutem impertiunt. Ipse vero imperatori renuntiare illos jubet, hominem ipsum esse, naturaque eadem præditum, qua qui contumeliam fecerant. Et cum iram natura metiri conveniat, immoderata illum ira ductum esse, qui suarum imaginum causa di- vinas imagines det exitio, et pro æreis statuis cor- pora morti tradat. Et nobis quidem, aiebat, æreas refingere et reformare facile ac proclive est: ex- stincta vero corpora ad vitam revocare, in tua, licet imperator, potestate non est. Et quid dico corpora ? nam ne pilum quidemn ellingere potes. » Hæc ille Syriaca lingua proferebat : quæ D B C sis illi per interpretem Græce reddita audientes obsiu- puerunt, et imperatori se renunţiaturos significa- runt. Ego vero, quin divini Spiritus gratiæ verba hæc fuerint, neminem arbitror iturum inficias. Alioqui quo pacto hæc locutus esset vir omnis eruditionis expers, in agris educatus, et in mon- tium cacuminibus vitam agens, summam simplicita- tem animo circumferens, et in divinis Litteris mi- nime versatus? Quare cum spiritalem ejus sapien- tiam ostenderimus, et congruentem justo fiduciam * Matth. xvin, 3. VARIE LECTIONES. "Apud Joannem Damascenum orat. 3, De imaginibus, t. I, Le Quienii, p. hæc ita leguntur.

Α οὐ δυνατὸν εἴη δὶς τὴν αὐτὴν ἐπιτεθήναι χειροτονίαν, οὐκ εἶξεν, οὐδὲ ἀφίκετο, ἕως αὐτὸν ὁ χρόνος καὶ οἱ συνήθεις τοῦτο πολλάκις ἐδίδαξαν. Οίδαμεν οὖν ὡς οὐ πολλοῖς τοῦτο ἀξιάγαστον εἶναι τὸ διήγημα δόξει τέθεικα δὲ αὐτό, ἀξιομνημόνευτον εἶναι νομίζων, ὡς ἱκανὸν τεκμηριῶσαι καὶ διανοίας ἁπλότητα καὶ ψυχῆς καθαρότητα. Τοῖς τοιούτοις γὰρ ὁ Δεσπότης τὴν τῶν οὐρανῶν ὑπέσχετο βασιλείαν· Ἀμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ ρανῶν. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν ἐν κεφαλαίῳ καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ἐδείξαμεν χαρακτῆρα, φέρε καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς αὐτοῦ δείξωμεν παρρησίαν. ἀναπλάσαι. » Ταῦτα τῇ Σύρῳ κεχρημένος ἔλεγε Στρατηγός τις κυνηγεσίοις χαίρων θηρεύσων εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθεν· εἴποντο δὲ αὐτῷ καὶ κύνες, καὶ στρατιῶται, καὶ ὅσα εἰς θήραν ἐστὶν ἐπιτήδεια. Ὡς δὲ πόρρωθεν εἶδε τὸν ἄνδρα, καὶ παρὰ τῶν συνόν των ἔμαθεν ὅστις εἴη, εὐθὺς ἀπὸ τοῦ ἵππου κατα πηδήσας, προσῆλθέ τε καὶ προσείπε, καὶ ἤρετο τί ποιῶν ἐνταῦθα διάγει. Ο δὲ ἀντήρετο· « Σὺ δὲ τί ποιήσων ἐνταῦθα ἀνελήλυθας; Εἰρηκότος δὲ τοῦ στρατηγοῦ ὅτι θηρεῦσαι· « Κἀγὼν ἔφη, τὸν ἐμὸν θη- ρεύω Θεὸν, καὶ λαβεῖν ἐφίεμαι, καὶ θεωρῆσαι ποθῶ, καὶ τῆς καλῆς ταύτης οὐκ ἀφέξομαι θήρας. » Τού των ἀκούσας ὁ στρατηγὸς, καὶ θαυμάσας, ὡς εἰκὸς, ἀπελήλυθεν. Αλλοτε δὲ, τῆς πόλεως ὑπό τινος πονηροῦ δαίμονος βακχευθείσης, καὶ τῇ μανίᾳ κατὰ τῶν βασιλικῶν χρησαμένης στηλῶν, ἀφίκοντο μὲν οἱ ἄριστοι τῶν στρατηγών, πανωλεθρίας ψῆφον κατά τῆς πόλεως φέροντες. Καταβὰς δὲ οὗτος ἀπὸ τοῦ ὄρους, ἄμφω κατέσχε κατὰ τὴν ἀγορὰν παριόντας τοὺς στρατηγούς. Οἱ δὲ τίς εἴη μεμαθηκότες, κατα επήδησαν τε ἀπὸ τῶν ἵππων, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ σωτηρίαν ἐπήγγελλον. Ο δὲ φάναι τῷ βασιλεῖ παρηγγύα, ὅτι ἄνθρωπος εἴη, καὶ τὴν αὐτὴν ἔχει φύσιν τοῖς ὑβρικόσι, καὶ τῇ φύσει μετρείν τὴν ὀργὴν δέον, ἀμέτρῳ κέχρηται τῷ θυμῷ, καὶ τῶν εἰκόνων εἵνεκα τῶν οἰκείων τὰς θείας εἰκόνας σφαγῇ παραδίδωσι, καὶ ἀντὶ χαλκῶν στηλών, σώ- ματα παραπέμπει θανάτῳ. « Καὶ ἡμῖν μὲν, ἔφη, τὰς χαλκᾶς ἀναπλάσαι καὶ ἀναμορφῶσαι ῥᾴδιόν τε καὶ εὐπετές· σοὶ δὲ καὶ βασιλεῖ ὄντι ἀδύνατον τὰ κατα- σφαγέντα σώματα ἐπαναγαγεῖν εἰς ζωήν. Καὶ τί λέγω σώματα ; Οὔτε γὰρ τρίχα μίαν σοι δυνατὸν γλώττῃ· οἱ δὲ τοῦ ἑρμηνέως εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνὴν μεταφέροντος, ἐπήκουόν τε καὶ ἔφριττον, καὶ δια πορθμεύειν αὐτὰ ἐπηγγέλλοντα τῷ βασιλεῖ. Ἐγὼ δὲ νομίζω πάντας ἂν ὁμολογῆσαι τῆς τοῦ θείου Πνεύ ματος εἶναι ταῦτα τὰ ῥήματα χάριτος. Πῶς γὰρ ἂν ἄλλως ταῦτα ἐφθέγξατο ἀνὴρ παιδείας μὲν ἁπάσης ἀμύητος, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, ταῖς δὲ τῶν ὁρῶν ἐνδιαιτώμενος κορυφαῖς, ἀπλότητα δὲ πᾶσαν ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρων, καὶ οὐδὲ τοῖς θείοις λογίας ἐσχολακώς ; Τοιγαροῦν καὶ τὴν πνευματικὴν σοφίαν πόλεως ἀπό τινος π. δ βακχ., ὡς δῆθεν ἀποδιῶξαι, τῇ μανία κ. τ. β. χρησ. στ. ανοήτως, κ. τ. ἐξ. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS est, donec illum tempus et familiares hoc saepius edocuerunt. Scimus sane haud laudandam multis visum iri hanc narrationem: apposui tamen, me- morabilem judicans, ut idoneam ad mentis ejus simplicitatem animæque puritatem demonstran- dam. Talibus enim Dominus cœlorum regnum promisit, dicens : • Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum k., Quoniam ergo animi ejus characterem paucis ostendimus, fiduciam etiam ex virtute natam ostendamus. Dux quidam militum, qui venatione de- lectabatur, in montem venaturus ascenderat, se- quebanturque canes ac milites, et cætera venationi opportuna. Is vero ut hominem procul vidit, et a comitibus quis esset intellexit, ex equo mox desi‣ liens propius accessit, salutatumque quid ibi rerum ageret interrogavit. At ille vicissim interrogans: ‹ Tu vero, inquit, quem in finem huc venisti?, Et cum ad verendum se venisse dux respondisset: • Ego vero, ait ille, Deum meum venor, et capere cupio ; * videre illum desidero, neque unquam ab hac pulchra venatione abstinebo. His auditis, dux cum admiratione, ut par erat, discessit. Allo tem- pore, cum civitas a malo quodam dæmone agitata in regias statuas furorem exseruisset, venerunt præstantissimi militum magistri, ultimi exitii sen- tentiam civibus afferentes. Ilic vero de monte de- scendens, ambos magistros per forum euntes in- hibuit. Qui, cognito quis esset, de " equis mox de- siliunt, manusque et genua prehendentes, salutem impertiunt. Ipse vero imperatori renuntiare illos jubet, hominem ipsum esse, naturaque eadem præditum, qua qui contumeliam fecerant. Et cum iram natura metiri conveniat, immoderata illum ira ductum esse, qui suarum imaginum causa di- vinas imagines det exitio, et pro æreis statuis cor- pora morti tradat. Et nobis quidem, aiebat, æreas refingere et reformare facile ac proclive est: ex- stincta vero corpora ad vitam revocare, in tua, licet imperator, potestate non est. Et quid dico corpora ? nam ne pilum quidemn ellingere potes. » Hæc ille Syriaca lingua proferebat : quæ D B C sis illi per interpretem Græce reddita audientes obsiu- puerunt, et imperatori se renunţiaturos significa- runt. Ego vero, quin divini Spiritus gratiæ verba hæc fuerint, neminem arbitror iturum inficias. Alioqui quo pacto hæc locutus esset vir omnis eruditionis expers, in agris educatus, et in mon- tium cacuminibus vitam agens, summam simplicita- tem animo circumferens, et in divinis Litteris mi- nime versatus? Quare cum spiritalem ejus sapien- tiam ostenderimus, et congruentem justo fiduciam * Matth. xvin, 3. VARIE LECTIONES. "Apud Joannem Damascenum orat. 3, De imaginibus, t. I, Le Quienii, p. hæc ita leguntur.

Α οὐ δυνατὸν εἴη δὶς τὴν αὐτὴν ἐπιτεθήναι χειροτονίαν, οὐκ εἶξεν, οὐδὲ ἀφίκετο, ἕως αὐτὸν ὁ χρόνος καὶ οἱ συνήθεις τοῦτο πολλάκις ἐδίδαξαν. Οίδαμεν οὖν ὡς οὐ πολλοῖς τοῦτο ἀξιάγαστον εἶναι τὸ διήγημα δόξει τέθεικα δὲ αὐτό, ἀξιομνημόνευτον εἶναι νομίζων, ὡς ἱκανὸν τεκμηριῶσαι καὶ διανοίας ἁπλότητα καὶ ψυχῆς καθαρότητα. Τοῖς τοιούτοις γὰρ ὁ Δεσπότης τὴν τῶν οὐρανῶν ὑπέσχετο βασιλείαν· Ἀμὴν γὰρ, ἔφη, λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ ρανῶν. Ὁ Ἐπειδὴ τοίνυν ἐν κεφαλαίῳ καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ἐδείξαμεν χαρακτῆρα, φέρε καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς αὐτοῦ δείξωμεν παρρησίαν. ἀναπλάσαι. » Ταῦτα τῇ Σύρῳ κεχρημένος ἔλεγε Στρατηγός τις κυνηγεσίοις χαίρων θηρεύσων εἰς τὸ ὄρος ἀνῆλθεν· εἴποντο δὲ αὐτῷ καὶ κύνες, καὶ στρατιῶται, καὶ ὅσα εἰς θήραν ἐστὶν ἐπιτήδεια. Ὡς δὲ πόρρωθεν εἶδε τὸν ἄνδρα, καὶ παρὰ τῶν συνόν των ἔμαθεν ὅστις εἴη, εὐθὺς ἀπὸ τοῦ ἵππου κατα πηδήσας, προσῆλθέ τε καὶ προσείπε, καὶ ἤρετο τί ποιῶν ἐνταῦθα διάγει. Ο δὲ ἀντήρετο· « Σὺ δὲ τί ποιήσων ἐνταῦθα ἀνελήλυθας; Εἰρηκότος δὲ τοῦ στρατηγοῦ ὅτι θηρεῦσαι· « Κἀγὼν ἔφη, τὸν ἐμὸν θη- ρεύω Θεὸν, καὶ λαβεῖν ἐφίεμαι, καὶ θεωρῆσαι ποθῶ, καὶ τῆς καλῆς ταύτης οὐκ ἀφέξομαι θήρας. » Τού των ἀκούσας ὁ στρατηγὸς, καὶ θαυμάσας, ὡς εἰκὸς, ἀπελήλυθεν. Αλλοτε δὲ, τῆς πόλεως ὑπό τινος πονηροῦ δαίμονος βακχευθείσης, καὶ τῇ μανίᾳ κατὰ τῶν βασιλικῶν χρησαμένης στηλῶν, ἀφίκοντο μὲν οἱ ἄριστοι τῶν στρατηγών, πανωλεθρίας ψῆφον κατά τῆς πόλεως φέροντες. Καταβὰς δὲ οὗτος ἀπὸ τοῦ ὄρους, ἄμφω κατέσχε κατὰ τὴν ἀγορὰν παριόντας τοὺς στρατηγούς. Οἱ δὲ τίς εἴη μεμαθηκότες, κατα επήδησαν τε ἀπὸ τῶν ἵππων, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ σωτηρίαν ἐπήγγελλον. Ο δὲ φάναι τῷ βασιλεῖ παρηγγύα, ὅτι ἄνθρωπος εἴη, καὶ τὴν αὐτὴν ἔχει φύσιν τοῖς ὑβρικόσι, καὶ τῇ φύσει μετρείν τὴν ὀργὴν δέον, ἀμέτρῳ κέχρηται τῷ θυμῷ, καὶ τῶν εἰκόνων εἵνεκα τῶν οἰκείων τὰς θείας εἰκόνας σφαγῇ παραδίδωσι, καὶ ἀντὶ χαλκῶν στηλών, σώ- ματα παραπέμπει θανάτῳ. « Καὶ ἡμῖν μὲν, ἔφη, τὰς χαλκᾶς ἀναπλάσαι καὶ ἀναμορφῶσαι ῥᾴδιόν τε καὶ εὐπετές· σοὶ δὲ καὶ βασιλεῖ ὄντι ἀδύνατον τὰ κατα- σφαγέντα σώματα ἐπαναγαγεῖν εἰς ζωήν. Καὶ τί λέγω σώματα ; Οὔτε γὰρ τρίχα μίαν σοι δυνατὸν γλώττῃ· οἱ δὲ τοῦ ἑρμηνέως εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνὴν μεταφέροντος, ἐπήκουόν τε καὶ ἔφριττον, καὶ δια πορθμεύειν αὐτὰ ἐπηγγέλλοντα τῷ βασιλεῖ. Ἐγὼ δὲ νομίζω πάντας ἂν ὁμολογῆσαι τῆς τοῦ θείου Πνεύ ματος εἶναι ταῦτα τὰ ῥήματα χάριτος. Πῶς γὰρ ἂν ἄλλως ταῦτα ἐφθέγξατο ἀνὴρ παιδείας μὲν ἁπάσης ἀμύητος, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, ταῖς δὲ τῶν ὁρῶν ἐνδιαιτώμενος κορυφαῖς, ἀπλότητα δὲ πᾶσαν ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρων, καὶ οὐδὲ τοῖς θείοις λογίας ἐσχολακώς ; Τοιγαροῦν καὶ τὴν πνευματικὴν σοφίαν πόλεως ἀπό τινος π. δ βακχ., ὡς δῆθεν ἀποδιῶξαι, τῇ μανία κ. τ. β. χρησ. στ. ανοήτως, κ. τ. ἐξ. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS est, donec illum tempus et familiares hoc saepius edocuerunt. Scimus sane haud laudandam multis visum iri hanc narrationem: apposui tamen, me- morabilem judicans, ut idoneam ad mentis ejus simplicitatem animæque puritatem demonstran- dam. Talibus enim Dominus cœlorum regnum promisit, dicens : • Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum k., Quoniam ergo animi ejus characterem paucis ostendimus, fiduciam etiam ex virtute natam ostendamus. Dux quidam militum, qui venatione de- lectabatur, in montem venaturus ascenderat, se- quebanturque canes ac milites, et cætera venationi opportuna. Is vero ut hominem procul vidit, et a comitibus quis esset intellexit, ex equo mox desi‣ liens propius accessit, salutatumque quid ibi rerum ageret interrogavit. At ille vicissim interrogans: ‹ Tu vero, inquit, quem in finem huc venisti?, Et cum ad verendum se venisse dux respondisset: • Ego vero, ait ille, Deum meum venor, et capere cupio ; * videre illum desidero, neque unquam ab hac pulchra venatione abstinebo. His auditis, dux cum admiratione, ut par erat, discessit. Allo tem- pore, cum civitas a malo quodam dæmone agitata in regias statuas furorem exseruisset, venerunt præstantissimi militum magistri, ultimi exitii sen- tentiam civibus afferentes. Ilic vero de monte de- scendens, ambos magistros per forum euntes in- hibuit. Qui, cognito quis esset, de " equis mox de- siliunt, manusque et genua prehendentes, salutem impertiunt. Ipse vero imperatori renuntiare illos jubet, hominem ipsum esse, naturaque eadem præditum, qua qui contumeliam fecerant. Et cum iram natura metiri conveniat, immoderata illum ira ductum esse, qui suarum imaginum causa di- vinas imagines det exitio, et pro æreis statuis cor- pora morti tradat. Et nobis quidem, aiebat, æreas refingere et reformare facile ac proclive est: ex- stincta vero corpora ad vitam revocare, in tua, licet imperator, potestate non est. Et quid dico corpora ? nam ne pilum quidemn ellingere potes. » Hæc ille Syriaca lingua proferebat : quæ D B C sis illi per interpretem Græce reddita audientes obsiu- puerunt, et imperatori se renunţiaturos significa- runt. Ego vero, quin divini Spiritus gratiæ verba hæc fuerint, neminem arbitror iturum inficias. Alioqui quo pacto hæc locutus esset vir omnis eruditionis expers, in agris educatus, et in mon- tium cacuminibus vitam agens, summam simplicita- tem animo circumferens, et in divinis Litteris mi- nime versatus? Quare cum spiritalem ejus sapien- tiam ostenderimus, et congruentem justo fiduciam * Matth. xvin, 3. VARIE LECTIONES. "Apud Joannem Damascenum orat. 3, De imaginibus, t. I, Le Quienii, p. hæc ita leguntur.

δηλώσας, καὶ τὴν δικαίῳ πρέπουσαν παῤῥησίαν (δίκαιος γὰρ ὡς λέων πέποιθεν)· ἐπὶ τὰ θαύματα με ταβήσομαι. Β Γυνή τις τῶν εὐπόρων τινός, ἀδδηφαγίας περιέπεσε πάθει· καὶ οἱ μὲν δαίμονος εκάλουν τὸ πάθος ἐνέρ γειαν, οἱ δὲ σώματος ἀῤῥωστίαν ἐνόμιζον. Είτε δὲ τοῦτο, εἴτε ἐκεῖνο ἦν, τοιόνδε ἦν· τριάκοντα αὐτὴν ἔλεγον τῆς ἡμέρας ὄρνεις ἐσθίουσαν, μὴ σβεννύναι τὴν ἔφεσιν, ἀλλ' ἔτι ἑτέρων ὀρέγεσθαι. Οὕτω τοίνυν εἰς αὐτὴν τῆς οὐσίας δαπανωμένης, οίκτείραντες οἱ προσ- έχοντες, τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἱκέτευον ἄνθρωπον. Ὁ δὲ ἀφίκετο μὲν καὶ προσηύξατο, καὶ ὕδατι τὴν δεξιάν ἐπιθεὶς, καὶ τὴν σωτήριον ἐντυπώσας σφραγίδα, καὶ πιεῖν κελεύσας, τὸ πάθος ἰάσατο· καὶ οὕτω σφόδρα ἤμβλυνε τὴν τῆς ὀρέξεως ἀμετρίαν, ὡς εἰς τὸν ἔπειτα χρόνον βραχύ τι μόριον ὄρνιθος καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὴν τῆς τροφῆς αὐτῇ χρείαν πληροῦν. Τοῦτο μὲν τὸ πάθος τοιαύτην θεραπείαν ἐδέξατο. Κόρης δέ τινος ἔτι θαλαμενομένης, καὶ πονηροῦ δαίμονος ἐξαπιναίως δεξαμένης ἐνέργειαν, ἔδραμεν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον, ἀντιβολῶν καὶ ποτνιώμενος, καὶ τυχεῖν ἰάσεως παρακαλῶν τὸ θυγάτριον. Ο δὲ προσευξάμε- νος ἐκέλευσεν ἀπαλλαγῆναι παραυτίκα της κόρης τὸν δαίμονα. ῾Ο δὲ ἔφασκε, μὴ ἐκὼν ὑπεισδύναι, ἀλλὰ μαγγανεία βιασθῆναι γοητευτικῇ· ἔλεγε δὲ καὶ τὴν τοῦ βιασαμένου προσηγορίαν, καὶ ἔρωτα εἶναι τὴν τῆς γοητείας αἰτίαν. ᾿Αλλὰ τούτων ἀκούσας, οὐκ ἤνεγκεν ὁ πατὴρ τὴν τοῦ θυμοῦ προσβολήν, οὐδὲ τὴν τῆς παιδὸς θεραπείαν ἀνέμεινεν· ἀλλὰ τὸν τῶν μειζόνων ἀρχόντων καταλαβὼν ἄρχοντα, τῶν πλειό νων ἐθνῶν προστατεύοντα, γράφεται τὸν ἄνθρωπον, καὶ διηγεῖται τὸ δρῦμα. Ὁ δὲ ἀγώγιμος γεγονώς ἀρνεῖτο, καὶ συκοφαντίαν ὠνόμαζε την γραφήν. Ὁ δὲ μάρτυρα ἐκάλει οὐχ ἕτερον, ἀλλὰ τὸν τῇ γοητείᾳ διακονήσαντα δαίμονα, καὶ τὸν δικαστὴν ἱκέτευε, παρὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον δραμεῖν, καὶ τὴν τοῦ δαίμο νος δέξασθαι μαρτυρίαν. Τοῦ δὲ λέγοντος, οὐκ ἔννομον εἶναι, οὐδὲ μὴν ὅσιον, ἐν ἀσκητικῷ χωρίῳ γενέσθαι τὴν βάσανον, ἄξειν εἰς τὸ δικαστήριον ὁ τῆς κόρης πατὴρ τὸν θεῖον ὑπέσχετο Μακεδόνιον· καὶ δραμών Επεισέ τε καὶ ἤγαγεν. Ἔξωθεν δὲ τοῦ ἀρχείου καθίσας ὁ δικαστής, οὐχὶ δικαστὴς ἐγένετο, ἀλλὰ θεατής· τὰ δικαστῶν γὰρ ὁ μέγας Μακεδόνιος ἕδρα, τῇ ἐνοικούση δυνάμει χρώμενος, καὶ τῷ δαίμονι παρακελευόμε νος, τὸ μὲν σύνηθες ψεῦδος ἐᾶν, σὺν ἀληθείᾳ δὲ πᾶ- σαν τοῦ δράματος διηγεῖσθαι τὴν τραγῳδίαν. Ο δὲ ὑπὸ τῆς μεγίστης ἀνάγκης ὠθούμενος, καὶ τὸν ἄνδρα ὑπεδείκνυ τὸν ταῖς γοητευτικαῖς ᾠδαῖς βιασάμενον, καὶ τὴν παιδίσκην, δι' ἧς ὁ κυπεὼν ἐκεῖνος προς ηνέχθη τῇ κύρῃ· ὡς δὲ καὶ ἕτερα λέγειν ἠπείγετο, & ὑπ᾽ ἄλλων τινῶν βιασθεὶς ἐδεδράκει, τοῦ μὲν ἐμ- πρήσας τὴν οἰκίαν, τοῦ δὲ τὰ κτήνη διαφθείρας, του δὲ ἄλλο τι λυμηνάμενος, σιγὴν ἄγειν ἐκέλευσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ παραυτίκα πόρρω που καὶ τῆς κόρης καὶ τοῦ ἄστεος γίνεσθαι. Ο δὲ, ὡς Δεσποτικῷ πειθόμενος νόμῳ, τὸ κελευσθὲν ἐποίει, καὶ εὐθὺς ἑδραπέτευεν. Οὕτω δὲ ταύτην ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἄνθρω πος τῆς μανίας ἐλευθερώσας, καὶ τὸν δείλαιον ἐκεῖ. τον εξήρπασε τῆς γραφῆς, καὶ τοῦ δικαστού των RELIGIOSA HISTORIA. A (justus enim confidit ut leo), ad miracula gradum C faciam. Uxor divitis cujusdam edacitatis morbo labora- bat : et morbum hunc quidam dæmonis operam, alii corporis infirmitatem arbitrabantur. Sive hoc autem, sive illud fuit, ejusmodi erat, ut triginta singulis diebus gallinas cum ederet, aviditatem non expleret, sed alias porro appeteret. Cum sic opes suas consumeret, miserti ejus propinqui di- vini illius hominis opem implorant. Venit ille, Deumque precatus, et dexteram aquæ imponens, ac signum crucis elingens, bibere jussit, et mor- bum sanavit, atque immoderatam appetentiam ita repressit, ut illi deinceps ad victum in singulos dies exigua gallina particula sufficeret. Et hic quidem morbus hoc modo curatus est. Puellæ au- tem, quæ thalami parietibus adhuc continebatur, et a malo dæmone correpta subito fuerat, cucur- rit pater ad hominem divinum, orans et obtestans, et sauitatem filiæ reddi postulans. Qui * cum fusis precibus dæmonem a puella confestim abscedere juberet, ille se non sua sponte intrasse dixit, sed magicis præstigiis coactum, addiditque et nomen ejus qui coegerat, et præstigiarum cau- sam amorem exstitisse. Quo audito, iræ impetum pater non tulit, neque filiæ curationem exspecta- vit sed majorum præsidum præsidem adiens, qui plures provincias regebat, hominem accusat, et facinus exponit. Hic autem in judicium adductus inficiabatur, et accusationem calumniam appella- bat. Ille vero testem alium non citabat, quam d- monem ipsum, qui minister fuerat incantationis, judicemnque orabat, ut ad divinum virum iret, te- stimoniumque reciperet. Qui cum fas non esse di- ceret, nec justum, ut in monasterio quaestio labe- retur, adducturum se in judicium pater puellæ Macedoniam recepit, et accurrens, persuasit illi, et adduxit. Sedens autem extra judicium judex, non judex sed spectator factus est. Judicum enim partes agebat magnus Macedonius, insita sibi utens potestate, demonique præcipiens, ut, rejecto fagi- liari sibi mendacio, totam rei tragœdiam vera nar- ratione exponeret. Tum ille, summa necessitate ad- D actus, et virum ostendit, qui magicis carminibus vim attulerat, et ancillam, per quam potio puellæ data fuerat. Cumque alia etiam dicere pararet, quæ ab aliis quibusdam impulsus patrarat, huic domuni incendens, illius jumenta interimens, alium alio quopiam damno afficiens, silere illum jussit vir Dei, proculque a puella et ab urbe statim abscedere: et ille, tanquam Domini legi obsequens, fecit imperata, fugitque evestigio. Ita divinus vir hanc liberans a furore, miserum quoque illum eripuit accusationi, probibuitque ne judes capitis sententiam ferret, sanctum negans esse, ut is qui ipsius opera convictus fuerat morte plecteretur, et non salus ei potius per pœnitentiam donaretur. Satis ergo superque erant ista, ut com-

δηλώσας, καὶ τὴν δικαίῳ πρέπουσαν παῤῥησίαν (δίκαιος γὰρ ὡς λέων πέποιθεν)· ἐπὶ τὰ θαύματα με ταβήσομαι. Β Γυνή τις τῶν εὐπόρων τινός, ἀδδηφαγίας περιέπεσε πάθει· καὶ οἱ μὲν δαίμονος εκάλουν τὸ πάθος ἐνέρ γειαν, οἱ δὲ σώματος ἀῤῥωστίαν ἐνόμιζον. Είτε δὲ τοῦτο, εἴτε ἐκεῖνο ἦν, τοιόνδε ἦν· τριάκοντα αὐτὴν ἔλεγον τῆς ἡμέρας ὄρνεις ἐσθίουσαν, μὴ σβεννύναι τὴν ἔφεσιν, ἀλλ' ἔτι ἑτέρων ὀρέγεσθαι. Οὕτω τοίνυν εἰς αὐτὴν τῆς οὐσίας δαπανωμένης, οίκτείραντες οἱ προσ- έχοντες, τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἱκέτευον ἄνθρωπον. Ὁ δὲ ἀφίκετο μὲν καὶ προσηύξατο, καὶ ὕδατι τὴν δεξιάν ἐπιθεὶς, καὶ τὴν σωτήριον ἐντυπώσας σφραγίδα, καὶ πιεῖν κελεύσας, τὸ πάθος ἰάσατο· καὶ οὕτω σφόδρα ἤμβλυνε τὴν τῆς ὀρέξεως ἀμετρίαν, ὡς εἰς τὸν ἔπειτα χρόνον βραχύ τι μόριον ὄρνιθος καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν τὴν τῆς τροφῆς αὐτῇ χρείαν πληροῦν. Τοῦτο μὲν τὸ πάθος τοιαύτην θεραπείαν ἐδέξατο. Κόρης δέ τινος ἔτι θαλαμενομένης, καὶ πονηροῦ δαίμονος ἐξαπιναίως δεξαμένης ἐνέργειαν, ἔδραμεν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον, ἀντιβολῶν καὶ ποτνιώμενος, καὶ τυχεῖν ἰάσεως παρακαλῶν τὸ θυγάτριον. Ο δὲ προσευξάμε- νος ἐκέλευσεν ἀπαλλαγῆναι παραυτίκα της κόρης τὸν δαίμονα. ῾Ο δὲ ἔφασκε, μὴ ἐκὼν ὑπεισδύναι, ἀλλὰ μαγγανεία βιασθῆναι γοητευτικῇ· ἔλεγε δὲ καὶ τὴν τοῦ βιασαμένου προσηγορίαν, καὶ ἔρωτα εἶναι τὴν τῆς γοητείας αἰτίαν. ᾿Αλλὰ τούτων ἀκούσας, οὐκ ἤνεγκεν ὁ πατὴρ τὴν τοῦ θυμοῦ προσβολήν, οὐδὲ τὴν τῆς παιδὸς θεραπείαν ἀνέμεινεν· ἀλλὰ τὸν τῶν μειζόνων ἀρχόντων καταλαβὼν ἄρχοντα, τῶν πλειό νων ἐθνῶν προστατεύοντα, γράφεται τὸν ἄνθρωπον, καὶ διηγεῖται τὸ δρῦμα. Ὁ δὲ ἀγώγιμος γεγονώς ἀρνεῖτο, καὶ συκοφαντίαν ὠνόμαζε την γραφήν. Ὁ δὲ μάρτυρα ἐκάλει οὐχ ἕτερον, ἀλλὰ τὸν τῇ γοητείᾳ διακονήσαντα δαίμονα, καὶ τὸν δικαστὴν ἱκέτευε, παρὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον δραμεῖν, καὶ τὴν τοῦ δαίμο νος δέξασθαι μαρτυρίαν. Τοῦ δὲ λέγοντος, οὐκ ἔννομον εἶναι, οὐδὲ μὴν ὅσιον, ἐν ἀσκητικῷ χωρίῳ γενέσθαι τὴν βάσανον, ἄξειν εἰς τὸ δικαστήριον ὁ τῆς κόρης πατὴρ τὸν θεῖον ὑπέσχετο Μακεδόνιον· καὶ δραμών Επεισέ τε καὶ ἤγαγεν. Ἔξωθεν δὲ τοῦ ἀρχείου καθίσας ὁ δικαστής, οὐχὶ δικαστὴς ἐγένετο, ἀλλὰ θεατής· τὰ δικαστῶν γὰρ ὁ μέγας Μακεδόνιος ἕδρα, τῇ ἐνοικούση δυνάμει χρώμενος, καὶ τῷ δαίμονι παρακελευόμε νος, τὸ μὲν σύνηθες ψεῦδος ἐᾶν, σὺν ἀληθείᾳ δὲ πᾶ- σαν τοῦ δράματος διηγεῖσθαι τὴν τραγῳδίαν. Ο δὲ ὑπὸ τῆς μεγίστης ἀνάγκης ὠθούμενος, καὶ τὸν ἄνδρα ὑπεδείκνυ τὸν ταῖς γοητευτικαῖς ᾠδαῖς βιασάμενον, καὶ τὴν παιδίσκην, δι' ἧς ὁ κυπεὼν ἐκεῖνος προς ηνέχθη τῇ κύρῃ· ὡς δὲ καὶ ἕτερα λέγειν ἠπείγετο, & ὑπ᾽ ἄλλων τινῶν βιασθεὶς ἐδεδράκει, τοῦ μὲν ἐμ- πρήσας τὴν οἰκίαν, τοῦ δὲ τὰ κτήνη διαφθείρας, του δὲ ἄλλο τι λυμηνάμενος, σιγὴν ἄγειν ἐκέλευσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ παραυτίκα πόρρω που καὶ τῆς κόρης καὶ τοῦ ἄστεος γίνεσθαι. Ο δὲ, ὡς Δεσποτικῷ πειθόμενος νόμῳ, τὸ κελευσθὲν ἐποίει, καὶ εὐθὺς ἑδραπέτευεν. Οὕτω δὲ ταύτην ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἄνθρω πος τῆς μανίας ἐλευθερώσας, καὶ τὸν δείλαιον ἐκεῖ. τον εξήρπασε τῆς γραφῆς, καὶ τοῦ δικαστού των RELIGIOSA HISTORIA. A (justus enim confidit ut leo), ad miracula gradum C faciam. Uxor divitis cujusdam edacitatis morbo labora- bat : et morbum hunc quidam dæmonis operam, alii corporis infirmitatem arbitrabantur. Sive hoc autem, sive illud fuit, ejusmodi erat, ut triginta singulis diebus gallinas cum ederet, aviditatem non expleret, sed alias porro appeteret. Cum sic opes suas consumeret, miserti ejus propinqui di- vini illius hominis opem implorant. Venit ille, Deumque precatus, et dexteram aquæ imponens, ac signum crucis elingens, bibere jussit, et mor- bum sanavit, atque immoderatam appetentiam ita repressit, ut illi deinceps ad victum in singulos dies exigua gallina particula sufficeret. Et hic quidem morbus hoc modo curatus est. Puellæ au- tem, quæ thalami parietibus adhuc continebatur, et a malo dæmone correpta subito fuerat, cucur- rit pater ad hominem divinum, orans et obtestans, et sauitatem filiæ reddi postulans. Qui * cum fusis precibus dæmonem a puella confestim abscedere juberet, ille se non sua sponte intrasse dixit, sed magicis præstigiis coactum, addiditque et nomen ejus qui coegerat, et præstigiarum cau- sam amorem exstitisse. Quo audito, iræ impetum pater non tulit, neque filiæ curationem exspecta- vit sed majorum præsidum præsidem adiens, qui plures provincias regebat, hominem accusat, et facinus exponit. Hic autem in judicium adductus inficiabatur, et accusationem calumniam appella- bat. Ille vero testem alium non citabat, quam d- monem ipsum, qui minister fuerat incantationis, judicemnque orabat, ut ad divinum virum iret, te- stimoniumque reciperet. Qui cum fas non esse di- ceret, nec justum, ut in monasterio quaestio labe- retur, adducturum se in judicium pater puellæ Macedoniam recepit, et accurrens, persuasit illi, et adduxit. Sedens autem extra judicium judex, non judex sed spectator factus est. Judicum enim partes agebat magnus Macedonius, insita sibi utens potestate, demonique præcipiens, ut, rejecto fagi- liari sibi mendacio, totam rei tragœdiam vera nar- ratione exponeret. Tum ille, summa necessitate ad- D actus, et virum ostendit, qui magicis carminibus vim attulerat, et ancillam, per quam potio puellæ data fuerat. Cumque alia etiam dicere pararet, quæ ab aliis quibusdam impulsus patrarat, huic domuni incendens, illius jumenta interimens, alium alio quopiam damno afficiens, silere illum jussit vir Dei, proculque a puella et ab urbe statim abscedere: et ille, tanquam Domini legi obsequens, fecit imperata, fugitque evestigio. Ita divinus vir hanc liberans a furore, miserum quoque illum eripuit accusationi, probibuitque ne judes capitis sententiam ferret, sanctum negans esse, ut is qui ipsius opera convictus fuerat morte plecteretur, et non salus ei potius per pœnitentiam donaretur. Satis ergo superque erant ista, ut com-

Α θανατηφόρον εκώλυσε ψήφον, οὐχ ὅσιον εἶναι φήσα; τοῖς δι' αὐτοῦ γενομένοις ελέγχοις ἐπιτεθῆναι σφα- γήν, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν διὰ μετανοίας αὐτῷ σωτηρίαν χορηγηθῆναι. Απόχρη μὲν οὖν καὶ ταῦτα τῆς παρα- σχεθείσης αὐτῷ θείας δυνάμεως δεῖξαι περιουσίαν. Ἐγὼ δὲ ὅμως καὶ ἕτερα διηγήσομαι. Β Τῶν εὐπατριδῶν τις γυνή, καὶ λίαν εὐπορωτάτων (Αστριον “ δὲ αὐτὴν προσηγόρευον), ἔξω μὲν τῶν φρεσ νῶν ἐγεγόνει, ἐπεγίνωσκε δὲ τῶν οἰκείων οὐδένα, σιτίων δὲ ἢ ποτῶν μεταλαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο· παρα- παίουσα δὲ ἐπιπλεῖστον διετέλεσε χρόνον, καὶ τοῦτο οἱ μὲν ἄλλοι δαίμονος εκάλουν ενέργειαν, οἱ δὲ ἰατροὶ τοῦ ἐγκεφάλου προσηγόρευον νόσημα. Πάσης τοίνυν δαπανηθείσης τῆς τέχνης, καὶ μηδεμιᾶς ἐκεῖθεν ἐπο κουρίας προσγενομένης, ὁ ταύτης ἀνὴρ (Αὐοδιανός δὲ οὗτος ἦν), ἀνὴρ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, παρά τὴν θείαν ἐκείνην δραμὼν κεφαλὴν, καὶ τῆς ὁμοζύ γου διηγεῖτο τὸ πάθος, καὶ τυχεῖν τῆς θεραπείας ἱκέτευεν. Εἶξεν ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, καὶ τὴν οἱ κίαν κατέλαβε, καὶ σπουδαίαν τῷ Θεῷ τὴν ἱκεσίαν προσήνεγκε. Την δὲ προσευχὴν συμπεράνας, καὶ ὕδωρ κομισθῆναι κελεύσας, καὶ τὴν σωτήριον ἐν τυπώσας σφραγίδα, πιεῖν αὐτῇ παρηγγύησε. Τῶν δὲ ἱατρῶν ἀπαγορευόντων, ὡς τῇ ψυχροποσία αυτ ξησιν δεχομένου τοῦ πάθους, πᾶσαν ἐκείνων τὴν συμμορίαν ὁ ἀνὴρ ἀπωσάμενος, τῇ γυναικὶ τὸ πόμα προσέφερεν. Η δὲ ἔπινέ τε ἅμα, καὶ εἰς ἑαυτὴν ἐπανῄει καὶ φρενήρης ἐγίνετο· καὶ πάμπαν ἀπαλ λαττομένη του πάθους, τὸν θεῖον ἐπεγίνωσκεν ἄνδρα, καὶ τὴν δεξιὰν λαβεῖν ἱκέτευε, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπετίθει, καὶ τῷ στόματι προσέφερε· καὶ εἰς τὸν μένη. - ἔπειτα διέμεινε χρόνον φρεσὶν ἐῤῥωμέναις χρω- Ηνίκα δὲ τὴν ὄρειον πολιτείαν ήσπάζετο, ποιμήν τις μαστεύων ἁλώμενα πρόβατα, εἰς ἐκεῖνο τὸ χωρίον ἀφίκετο, ἔνθα ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος ἦν. Νυξ δὲ ἦν βαθεῖα, καὶ νιφετός κατῄει πολὺς, καὶ εἶδεν, ὡς έφησε, πυρὰν περὶ αὐτὸν ἀπτομένην, καὶ δύο τινὰς λευχειμονοῦντας, ὕλην τῷ πυρὶ χορηγούντας. Την γὰρ προθυμίαν εἰσφέρων, τῆς θείας ἐπικουρίας ἀπὸ ήλαυε. Καὶ προφητικοῦ δὲ μετειλήφει χαρίσματος. Καί ποτε πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος στρατηγός, εὐσε δείᾳ λαμπρυνόμενος (τίς δὲ ἀγνοεῖ Λουπικίνου τὴν ἀρετήν), φροντίζειν ἔλεγε, περί τινων ἀπὸ τῆς βασι- λευούσης πόλεως διὰ τῆς θαλάσσης αὐτῷ τὰ ἐπιτή δεια κομιζόντων. Πεντήκοντα γὰρ ἔφασκε διεληλυ θέναι ἡμέρας, ἐξ οὗ τοῦ λιμένος ἀνήχθησαν, οὐδε μίαν δὲ περὶ αὐτῶν δέξασθαι φήμην. Ὁ δὲ μηδὲν μελλήσας, « Τὸ ἕν, ἔφη, σκάφος, ὦ φίλος, ἀπόλωλε τὸ ἕτερον δὲ τῇ ὑστεραίᾳ τὸν Σελευκείας καταλή ψεται λιμένα. Καὶ τοῦτο ἤκουσε μὲν τῆς θείας ἐκείνης ἐπιφθεγξαμένης γλώττης, ἔμαθε δὲ τῇ πείρα τὴν τῶν λόγων ἀλήθειαν. Ινα δὲ τὰ ἄλλα καταλίπω, τὸ καθ' ἡμᾶς αὐτοὺς διηγήσομαι. Τριακαίδεκα έτη συνοικήσατα τῷ ἐμῷ πατρὶ ἡ μήτηρ παίδων οὐκ ἐγένετο μήτηρ στερική γὰρ ἦν, φέρειν καρπὸν ὑπὸ τῆς φύσεως εἰργομένη· καὶ τοῦτο τὴν μὲν οὐ λίαν ἡνία· τὰ γὰρ θεῖα πεπαι δευμένη τοῦτο συμφέρον ἐπίστευεν· ἐλύπει δὲ τὸν πατέρα λίαν ἡ ἀπαιδία, καὶ πάντησε περινοστών, Ασσύριον Ο Αβραδιανός. Λουπικάγου. THEODORETY EPISCOPI CYRENSIS resse illi diving gratiæ exuberantiam ostenderent, ego tamen etiam alia commemorabo. Nobilis quædam ac prædives femina, Astrium nomine, mentis impos facta, sic ut suorum nemi- nem agnosceret, cibumque ac potum omnem re- spueret, longo jam tempore in hoc delirio perseve- rabat : quod quidem alii dæmonis operæ tribuebant, nedici vero cerebri morbum appellabant. Quare omni arte consumpta, cum auxilium inde nullum exsisteret, vir ejus Avolianus, magistratu et digni- tale clarus, ad divinum illud caput profectus, et conjugis calamitatem exposuit, et remedium ex- petiit. Cessit homo Dei, ejusque donum venit, et Deum magna contentione precatus est. Peracta oratione, aquam afferri cum jussisset, eique sa- lutare signum impressisset, bibero illam jussit. Reclamantibus medicis, quasi frigide potu hic morbus augeretur, maritus, tota illorum turba ex- pulsa, uxori potionem praebuit, et illa ut ebibit, ad se mox rediit, mentisque conipos facta, el a morbo prorsus libera, sanctum virum agnovit, ejusque dextram supplex apprehendens, oculis suis imposuit, et ori admovit, et sana mente in posterum potita est. Cum autem vitam ageret in monte, pastor qui- C dam, palantes quærens oves, ad locum pervenit, in quo erat vir Dei. Obscura porro nox erat, et nix multa descenderat : viditque, ut referebat, pyram circa ipsum accensam, et duos alba veste indutos, qui materiam igni subministrarent. Quippe animni alacritatem afferens, divina ope fruebatur. Sed et prophetici quoque doni particeps fuit. Cum enim ad eum venisset magister militum, religione illustris (Lupicini enim virtutem quis nescit ?), sollicitum- jue se esse diceret de quibusdam, qui ab urbe regia res sibi necessarias inari advehebant ; quin- quaginta namque aiebat elapsos dies esse, cu'n ex portu solvissent, nec de illis ad se famam ullam per- venisse, ille nihil cunctatus : « Navis, inquit, amice, una periit, altera Seleuciæ portuin cras intrabit. » Et hæc quidem divino illo ex ore audivit, verborum autem veritatem experientia perdidicit. Verum ut, aliis omissis, ea narrem quæ að me- ipsum spectant, tredecim annos cum patre meo mater cum habitasset, liberos nondum susceperat : sterilis enim erat, et ne fructum ferret natura prohibebat. Quæ res ipsam quidem male admodum non habebat ; in divinis enim erudita id expedire credebat patrem vero meum orbitas vehementer D VARIE LECTIONES. videtur in Herveti libro fuisse. Herveti liber. ferret.

Α θανατηφόρον εκώλυσε ψήφον, οὐχ ὅσιον εἶναι φήσα; τοῖς δι' αὐτοῦ γενομένοις ελέγχοις ἐπιτεθῆναι σφα- γήν, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν διὰ μετανοίας αὐτῷ σωτηρίαν χορηγηθῆναι. Απόχρη μὲν οὖν καὶ ταῦτα τῆς παρα- σχεθείσης αὐτῷ θείας δυνάμεως δεῖξαι περιουσίαν. Ἐγὼ δὲ ὅμως καὶ ἕτερα διηγήσομαι. Β Τῶν εὐπατριδῶν τις γυνή, καὶ λίαν εὐπορωτάτων (Αστριον “ δὲ αὐτὴν προσηγόρευον), ἔξω μὲν τῶν φρεσ νῶν ἐγεγόνει, ἐπεγίνωσκε δὲ τῶν οἰκείων οὐδένα, σιτίων δὲ ἢ ποτῶν μεταλαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο· παρα- παίουσα δὲ ἐπιπλεῖστον διετέλεσε χρόνον, καὶ τοῦτο οἱ μὲν ἄλλοι δαίμονος εκάλουν ενέργειαν, οἱ δὲ ἰατροὶ τοῦ ἐγκεφάλου προσηγόρευον νόσημα. Πάσης τοίνυν δαπανηθείσης τῆς τέχνης, καὶ μηδεμιᾶς ἐκεῖθεν ἐπο κουρίας προσγενομένης, ὁ ταύτης ἀνὴρ (Αὐοδιανός δὲ οὗτος ἦν), ἀνὴρ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, παρά τὴν θείαν ἐκείνην δραμὼν κεφαλὴν, καὶ τῆς ὁμοζύ γου διηγεῖτο τὸ πάθος, καὶ τυχεῖν τῆς θεραπείας ἱκέτευεν. Εἶξεν ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, καὶ τὴν οἱ κίαν κατέλαβε, καὶ σπουδαίαν τῷ Θεῷ τὴν ἱκεσίαν προσήνεγκε. Την δὲ προσευχὴν συμπεράνας, καὶ ὕδωρ κομισθῆναι κελεύσας, καὶ τὴν σωτήριον ἐν τυπώσας σφραγίδα, πιεῖν αὐτῇ παρηγγύησε. Τῶν δὲ ἱατρῶν ἀπαγορευόντων, ὡς τῇ ψυχροποσία αυτ ξησιν δεχομένου τοῦ πάθους, πᾶσαν ἐκείνων τὴν συμμορίαν ὁ ἀνὴρ ἀπωσάμενος, τῇ γυναικὶ τὸ πόμα προσέφερεν. Η δὲ ἔπινέ τε ἅμα, καὶ εἰς ἑαυτὴν ἐπανῄει καὶ φρενήρης ἐγίνετο· καὶ πάμπαν ἀπαλ λαττομένη του πάθους, τὸν θεῖον ἐπεγίνωσκεν ἄνδρα, καὶ τὴν δεξιὰν λαβεῖν ἱκέτευε, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπετίθει, καὶ τῷ στόματι προσέφερε· καὶ εἰς τὸν μένη. - ἔπειτα διέμεινε χρόνον φρεσὶν ἐῤῥωμέναις χρω- Ηνίκα δὲ τὴν ὄρειον πολιτείαν ήσπάζετο, ποιμήν τις μαστεύων ἁλώμενα πρόβατα, εἰς ἐκεῖνο τὸ χωρίον ἀφίκετο, ἔνθα ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος ἦν. Νυξ δὲ ἦν βαθεῖα, καὶ νιφετός κατῄει πολὺς, καὶ εἶδεν, ὡς έφησε, πυρὰν περὶ αὐτὸν ἀπτομένην, καὶ δύο τινὰς λευχειμονοῦντας, ὕλην τῷ πυρὶ χορηγούντας. Την γὰρ προθυμίαν εἰσφέρων, τῆς θείας ἐπικουρίας ἀπὸ ήλαυε. Καὶ προφητικοῦ δὲ μετειλήφει χαρίσματος. Καί ποτε πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος στρατηγός, εὐσε δείᾳ λαμπρυνόμενος (τίς δὲ ἀγνοεῖ Λουπικίνου τὴν ἀρετήν), φροντίζειν ἔλεγε, περί τινων ἀπὸ τῆς βασι- λευούσης πόλεως διὰ τῆς θαλάσσης αὐτῷ τὰ ἐπιτή δεια κομιζόντων. Πεντήκοντα γὰρ ἔφασκε διεληλυ θέναι ἡμέρας, ἐξ οὗ τοῦ λιμένος ἀνήχθησαν, οὐδε μίαν δὲ περὶ αὐτῶν δέξασθαι φήμην. Ὁ δὲ μηδὲν μελλήσας, « Τὸ ἕν, ἔφη, σκάφος, ὦ φίλος, ἀπόλωλε τὸ ἕτερον δὲ τῇ ὑστεραίᾳ τὸν Σελευκείας καταλή ψεται λιμένα. Καὶ τοῦτο ἤκουσε μὲν τῆς θείας ἐκείνης ἐπιφθεγξαμένης γλώττης, ἔμαθε δὲ τῇ πείρα τὴν τῶν λόγων ἀλήθειαν. Ινα δὲ τὰ ἄλλα καταλίπω, τὸ καθ' ἡμᾶς αὐτοὺς διηγήσομαι. Τριακαίδεκα έτη συνοικήσατα τῷ ἐμῷ πατρὶ ἡ μήτηρ παίδων οὐκ ἐγένετο μήτηρ στερική γὰρ ἦν, φέρειν καρπὸν ὑπὸ τῆς φύσεως εἰργομένη· καὶ τοῦτο τὴν μὲν οὐ λίαν ἡνία· τὰ γὰρ θεῖα πεπαι δευμένη τοῦτο συμφέρον ἐπίστευεν· ἐλύπει δὲ τὸν πατέρα λίαν ἡ ἀπαιδία, καὶ πάντησε περινοστών, Ασσύριον Ο Αβραδιανός. Λουπικάγου. THEODORETY EPISCOPI CYRENSIS resse illi diving gratiæ exuberantiam ostenderent, ego tamen etiam alia commemorabo. Nobilis quædam ac prædives femina, Astrium nomine, mentis impos facta, sic ut suorum nemi- nem agnosceret, cibumque ac potum omnem re- spueret, longo jam tempore in hoc delirio perseve- rabat : quod quidem alii dæmonis operæ tribuebant, nedici vero cerebri morbum appellabant. Quare omni arte consumpta, cum auxilium inde nullum exsisteret, vir ejus Avolianus, magistratu et digni- tale clarus, ad divinum illud caput profectus, et conjugis calamitatem exposuit, et remedium ex- petiit. Cessit homo Dei, ejusque donum venit, et Deum magna contentione precatus est. Peracta oratione, aquam afferri cum jussisset, eique sa- lutare signum impressisset, bibero illam jussit. Reclamantibus medicis, quasi frigide potu hic morbus augeretur, maritus, tota illorum turba ex- pulsa, uxori potionem praebuit, et illa ut ebibit, ad se mox rediit, mentisque conipos facta, el a morbo prorsus libera, sanctum virum agnovit, ejusque dextram supplex apprehendens, oculis suis imposuit, et ori admovit, et sana mente in posterum potita est. Cum autem vitam ageret in monte, pastor qui- C dam, palantes quærens oves, ad locum pervenit, in quo erat vir Dei. Obscura porro nox erat, et nix multa descenderat : viditque, ut referebat, pyram circa ipsum accensam, et duos alba veste indutos, qui materiam igni subministrarent. Quippe animni alacritatem afferens, divina ope fruebatur. Sed et prophetici quoque doni particeps fuit. Cum enim ad eum venisset magister militum, religione illustris (Lupicini enim virtutem quis nescit ?), sollicitum- jue se esse diceret de quibusdam, qui ab urbe regia res sibi necessarias inari advehebant ; quin- quaginta namque aiebat elapsos dies esse, cu'n ex portu solvissent, nec de illis ad se famam ullam per- venisse, ille nihil cunctatus : « Navis, inquit, amice, una periit, altera Seleuciæ portuin cras intrabit. » Et hæc quidem divino illo ex ore audivit, verborum autem veritatem experientia perdidicit. Verum ut, aliis omissis, ea narrem quæ að me- ipsum spectant, tredecim annos cum patre meo mater cum habitasset, liberos nondum susceperat : sterilis enim erat, et ne fructum ferret natura prohibebat. Quæ res ipsam quidem male admodum non habebat ; in divinis enim erudita id expedire credebat patrem vero meum orbitas vehementer D VARIE LECTIONES. videtur in Herveti libro fuisse. Herveti liber. ferret.

Α θανατηφόρον εκώλυσε ψήφον, οὐχ ὅσιον εἶναι φήσα; τοῖς δι' αὐτοῦ γενομένοις ελέγχοις ἐπιτεθῆναι σφα- γήν, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν διὰ μετανοίας αὐτῷ σωτηρίαν χορηγηθῆναι. Απόχρη μὲν οὖν καὶ ταῦτα τῆς παρα- σχεθείσης αὐτῷ θείας δυνάμεως δεῖξαι περιουσίαν. Ἐγὼ δὲ ὅμως καὶ ἕτερα διηγήσομαι. Β Τῶν εὐπατριδῶν τις γυνή, καὶ λίαν εὐπορωτάτων (Αστριον “ δὲ αὐτὴν προσηγόρευον), ἔξω μὲν τῶν φρεσ νῶν ἐγεγόνει, ἐπεγίνωσκε δὲ τῶν οἰκείων οὐδένα, σιτίων δὲ ἢ ποτῶν μεταλαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο· παρα- παίουσα δὲ ἐπιπλεῖστον διετέλεσε χρόνον, καὶ τοῦτο οἱ μὲν ἄλλοι δαίμονος εκάλουν ενέργειαν, οἱ δὲ ἰατροὶ τοῦ ἐγκεφάλου προσηγόρευον νόσημα. Πάσης τοίνυν δαπανηθείσης τῆς τέχνης, καὶ μηδεμιᾶς ἐκεῖθεν ἐπο κουρίας προσγενομένης, ὁ ταύτης ἀνὴρ (Αὐοδιανός δὲ οὗτος ἦν), ἀνὴρ τῶν ἐν τέλει καὶ ἀξιώματι, παρά τὴν θείαν ἐκείνην δραμὼν κεφαλὴν, καὶ τῆς ὁμοζύ γου διηγεῖτο τὸ πάθος, καὶ τυχεῖν τῆς θεραπείας ἱκέτευεν. Εἶξεν ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος, καὶ τὴν οἱ κίαν κατέλαβε, καὶ σπουδαίαν τῷ Θεῷ τὴν ἱκεσίαν προσήνεγκε. Την δὲ προσευχὴν συμπεράνας, καὶ ὕδωρ κομισθῆναι κελεύσας, καὶ τὴν σωτήριον ἐν τυπώσας σφραγίδα, πιεῖν αὐτῇ παρηγγύησε. Τῶν δὲ ἱατρῶν ἀπαγορευόντων, ὡς τῇ ψυχροποσία αυτ ξησιν δεχομένου τοῦ πάθους, πᾶσαν ἐκείνων τὴν συμμορίαν ὁ ἀνὴρ ἀπωσάμενος, τῇ γυναικὶ τὸ πόμα προσέφερεν. Η δὲ ἔπινέ τε ἅμα, καὶ εἰς ἑαυτὴν ἐπανῄει καὶ φρενήρης ἐγίνετο· καὶ πάμπαν ἀπαλ λαττομένη του πάθους, τὸν θεῖον ἐπεγίνωσκεν ἄνδρα, καὶ τὴν δεξιὰν λαβεῖν ἱκέτευε, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπετίθει, καὶ τῷ στόματι προσέφερε· καὶ εἰς τὸν μένη. - ἔπειτα διέμεινε χρόνον φρεσὶν ἐῤῥωμέναις χρω- Ηνίκα δὲ τὴν ὄρειον πολιτείαν ήσπάζετο, ποιμήν τις μαστεύων ἁλώμενα πρόβατα, εἰς ἐκεῖνο τὸ χωρίον ἀφίκετο, ἔνθα ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος ἦν. Νυξ δὲ ἦν βαθεῖα, καὶ νιφετός κατῄει πολὺς, καὶ εἶδεν, ὡς έφησε, πυρὰν περὶ αὐτὸν ἀπτομένην, καὶ δύο τινὰς λευχειμονοῦντας, ὕλην τῷ πυρὶ χορηγούντας. Την γὰρ προθυμίαν εἰσφέρων, τῆς θείας ἐπικουρίας ἀπὸ ήλαυε. Καὶ προφητικοῦ δὲ μετειλήφει χαρίσματος. Καί ποτε πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος στρατηγός, εὐσε δείᾳ λαμπρυνόμενος (τίς δὲ ἀγνοεῖ Λουπικίνου τὴν ἀρετήν), φροντίζειν ἔλεγε, περί τινων ἀπὸ τῆς βασι- λευούσης πόλεως διὰ τῆς θαλάσσης αὐτῷ τὰ ἐπιτή δεια κομιζόντων. Πεντήκοντα γὰρ ἔφασκε διεληλυ θέναι ἡμέρας, ἐξ οὗ τοῦ λιμένος ἀνήχθησαν, οὐδε μίαν δὲ περὶ αὐτῶν δέξασθαι φήμην. Ὁ δὲ μηδὲν μελλήσας, « Τὸ ἕν, ἔφη, σκάφος, ὦ φίλος, ἀπόλωλε τὸ ἕτερον δὲ τῇ ὑστεραίᾳ τὸν Σελευκείας καταλή ψεται λιμένα. Καὶ τοῦτο ἤκουσε μὲν τῆς θείας ἐκείνης ἐπιφθεγξαμένης γλώττης, ἔμαθε δὲ τῇ πείρα τὴν τῶν λόγων ἀλήθειαν. Ινα δὲ τὰ ἄλλα καταλίπω, τὸ καθ' ἡμᾶς αὐτοὺς διηγήσομαι. Τριακαίδεκα έτη συνοικήσατα τῷ ἐμῷ πατρὶ ἡ μήτηρ παίδων οὐκ ἐγένετο μήτηρ στερική γὰρ ἦν, φέρειν καρπὸν ὑπὸ τῆς φύσεως εἰργομένη· καὶ τοῦτο τὴν μὲν οὐ λίαν ἡνία· τὰ γὰρ θεῖα πεπαι δευμένη τοῦτο συμφέρον ἐπίστευεν· ἐλύπει δὲ τὸν πατέρα λίαν ἡ ἀπαιδία, καὶ πάντησε περινοστών, Ασσύριον Ο Αβραδιανός. Λουπικάγου. THEODORETY EPISCOPI CYRENSIS resse illi diving gratiæ exuberantiam ostenderent, ego tamen etiam alia commemorabo. Nobilis quædam ac prædives femina, Astrium nomine, mentis impos facta, sic ut suorum nemi- nem agnosceret, cibumque ac potum omnem re- spueret, longo jam tempore in hoc delirio perseve- rabat : quod quidem alii dæmonis operæ tribuebant, nedici vero cerebri morbum appellabant. Quare omni arte consumpta, cum auxilium inde nullum exsisteret, vir ejus Avolianus, magistratu et digni- tale clarus, ad divinum illud caput profectus, et conjugis calamitatem exposuit, et remedium ex- petiit. Cessit homo Dei, ejusque donum venit, et Deum magna contentione precatus est. Peracta oratione, aquam afferri cum jussisset, eique sa- lutare signum impressisset, bibero illam jussit. Reclamantibus medicis, quasi frigide potu hic morbus augeretur, maritus, tota illorum turba ex- pulsa, uxori potionem praebuit, et illa ut ebibit, ad se mox rediit, mentisque conipos facta, el a morbo prorsus libera, sanctum virum agnovit, ejusque dextram supplex apprehendens, oculis suis imposuit, et ori admovit, et sana mente in posterum potita est. Cum autem vitam ageret in monte, pastor qui- C dam, palantes quærens oves, ad locum pervenit, in quo erat vir Dei. Obscura porro nox erat, et nix multa descenderat : viditque, ut referebat, pyram circa ipsum accensam, et duos alba veste indutos, qui materiam igni subministrarent. Quippe animni alacritatem afferens, divina ope fruebatur. Sed et prophetici quoque doni particeps fuit. Cum enim ad eum venisset magister militum, religione illustris (Lupicini enim virtutem quis nescit ?), sollicitum- jue se esse diceret de quibusdam, qui ab urbe regia res sibi necessarias inari advehebant ; quin- quaginta namque aiebat elapsos dies esse, cu'n ex portu solvissent, nec de illis ad se famam ullam per- venisse, ille nihil cunctatus : « Navis, inquit, amice, una periit, altera Seleuciæ portuin cras intrabit. » Et hæc quidem divino illo ex ore audivit, verborum autem veritatem experientia perdidicit. Verum ut, aliis omissis, ea narrem quæ að me- ipsum spectant, tredecim annos cum patre meo mater cum habitasset, liberos nondum susceperat : sterilis enim erat, et ne fructum ferret natura prohibebat. Quæ res ipsam quidem male admodum non habebat ; in divinis enim erudita id expedire credebat patrem vero meum orbitas vehementer D VARIE LECTIONES. videtur in Herveti libro fuisse. Herveti liber. ferret.

ἱκέτευε, τοὺς θείους θεράποντας αἰτῆσαί οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ παῖδας. Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι και προσεύχεσθαι ὑπισχνοῦντο, καὶ στέργειν αὐτὸν τὸ θεῖον βούλημα παρηγγύων. Ο δὲ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος, διαρρήδην αἴτησιν ἐπηγγείλετο, καὶ υἱὸν ἕνα παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δημιουργοῦ λήψεσθαι ὑπισχνείτο. Τριῶν τοίνυν διελθόντων ἐνιαυτῶν, καὶ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος οὐ δεξαμένης, πάλιν ἔτρεχεν ὁ πατὴρ τὴν ὑπόσχεσιν ἀπαιτῶν. Ὁ δὲ πεμφθῆναι αὐτῷ προσέταττε τὴν ὁμόζυγον· ἀφικομένης δὲ τῆς μητρός, ἔλεγεν ὁ θεῖος ἀνὴρ, ὡς καὶ αἰτήσει, καὶ λήψεται τὸ παιδίον, καὶ ὡς προσήκει τοῦτο τῷ δεδωκότι ἀντιδοθῆναι. Τῆς δὲ μητρὸς σωτηρίαν ψυχῆς μόνην ἀντιβολούσης λαβεῖν, καὶ τὴν τῆς γεέννης ἀπαλλαγήν· « Πρὸς τούτῳ, ἔφη, καὶ τὸν υἱὸν ὁ μεγαλόδωρος δώσει. Τοῖς γὰρ εἰλικρι νῶς αἰτοῦσι διπλᾶς τὰς αἰτήσεις χαρίζεται. » Επαν ἧκεν ἐκεῖθεν ἡ μήτηρ, τὴν τῆς ἐπαγγελίας εὐλογίαν κομίζουσα· καὶ τῷ τετάρτῳ τῆς ὑποσχέσεως ενιαυτῷ κύει, καὶ τὴν γαστέρα φορτίζεται, καὶ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον παραγίνεται, τῶν τῆς εὐλογίας υπερ- μάτων υποδεικνύσα τα δράγματα. Τῷ δὲ πέμπτῳ μηνὶ τῆς κυήσεως ἀμβλώσεως επεγένετο κίνδυνος. Ἡ δὲ πάλιν πρὸς τὸν νέον αὐτῆς Ἐλισσαῖον ἀπὸ έστειλε (δραμεῖν γὰρ αὐτὴν τὸ πάθος εκώλυε), καὶ ὡς οὐκ ἐβούλετο παίδων γενέσθαι μήτηρ ἀνέμνησε, καὶ τὰς αὐτοῦ ὑποσχέσεις εἰς μέσον παρήγαγεν. Ο δὲ πόρρωθεν τὸν ἀφικόμενον θεασάμενος ἐπέγνω τε, καὶ τὴν αἰτίαν ἐγνώρισε · νύκτωρ γὰρ αὐτῷ καὶ τὸ πάθος, καὶ τὴν σωτηρίαν ὁ Δεσπότης δεδήλωκε. Λαβὼν τοίνυν τὴν βακτηρίαν, ἀφίκετο σκηριπτόμενος, ο καὶ τῆς οἰκίας εἴσω γενόμενος, καὶ τῆς εἰρήνης, ὡς εἰώθει, τὸ πρόσρημα δεδωκώς, «Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς· οὐ γὰρ ἀφαιρήσεται τὸ δῶρον ὁ δεδωκώς, εἰ μὴ σὺ τὰς γεγενημένας παραβαίης συνθήκας. Υπέσχου δὲ ἀντιδώσειν τὸ δοθησόμενον, καὶ εἰς τὴν θείαν αὐτὸ θεραπείαν καθοσιώσειν. Οὕτως, ἔφη ἡ μήτηρ, καὶ ἐγὼ τεκεῖν βούλομαί τε καὶ εὔχομαι. Τῆς γὰρ ἀλλοίας τοῦ παιδίου τροφῆς αἱρετώτερον ἡγοῦμαι τὸν ἀτέλεστον τόκον. Πίε τοίνυν, ἔφη ὁ θεῖος ἄνθρωπος, τόδε τὸ ὕδωρ, καὶ τῆς θείας ἐπι- κουρίας αἰσθήσῃ. » Επιε τοιγαροῦν ὡς προσέταξε, καὶ ὁ τῆς ἀμβλώσεως έδραπέτευσε κίνδυνος. Τοσαῦτα τοῦ ἡμετέρου Ελισσαίου τὰ θαύματα. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας πολλάκις ἐγὼ καὶ διδασκαλίας ἀπήλαυσα. Παραινῶν γάρ μοι πολλάκις ἔλεγε· . Μετά πολλῶν, ὦ παιδίον, γεγέννησαι πόνων· πολλὰς διετέλεσα νύχτας τοῦτο μόνον τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὥστε σου τοὺς γονέας τοῦτο γενέσθαι, δ μετὰ τὴν γέννησιν ὠνομάσθησαν. Αξίως τοίνυν πολιτεύου τῶν πόνων. Πρὸ ὠδίνων ἀνετέθης ταῖς ὑποσχέσεσι· τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ ἀναθέματα σεβάσμια πᾶσιν ἐστιν, καὶ ἅψαυστα τοῖς πολλοῖς. Προσήκει τοίνυν καὶ σὲ, τὰ μὲν φαῦλα τῆς ψυχῆς κινήματα μὴ προσδέχεσθαι· ἐκεῖνα δὲ μένα καὶ ὁρᾷν καὶ λέγειν καὶ ἐνθυμεῖσθαι, ἃ τὸν τῆς ἀρετῆς νομοθέτην θεραπεύει Θεόν. Τοιαῦτά μοι παραινῶν ἀεὶ διετέλεσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος. Ἐγὼ δὲ καὶ τῶν λόγων μέμνημαι, καὶ τὴν θείαν δεδίδαγμαι δωρεάν. Έργοις δὲ μὴ δεικνὺς τὴν παραίνεσιν, ἱκετεύω τῆς θείας ροπῆς διὰ τῆς ἐκείνου τυχεῖν Αt Ρω- RELIGIOSA HISTORIA. A angebat, et quoquoversum oberrans Dei servos ora- D sionibus consecratus es : Deo autem quæ oblata - - bat, ut sibi liberos a Deo postularent. Alii ergo, el oraturos se promittel ant, et ut in Dei nutu - acquiesceret hortabantur. vir divinus, et peti- tioni liquido annuit, et filium unum ab universo · rum Auctore accepturum pollicitus est. Post tres annos, cum exitum promissio sortita non esset, rediit iterum pater promissa reposcens. Ille vero mitti ad se conjugem jussit. Et cum adesset ma- ter, dixit ei vir divinus, et petiturum sc, et illam filium accepturam : sed hunc donatori reddi opor- tere. Cumque unam sibi animæ salutem, gehennæ- que liberationem in votis esse mater responderet : e lusuper, inquit, et filium dabit munificus Largitor. lis enim qui sincere petunt in duplum erogat bene- B ficia. › Reversa hinc mater, promissionis benedictio- nem referens, quarto post mense quam promiserat concipit, et uterum gerit, reditque ad virum Dei, be- nedictionis seminun manipulos ostendens. Quinto autem post conceptionem mense in discrimen abor- tionis venit, et iterum misit, quia ire ipsam morbus vetabat, ad novum suum Elisæum, suggeritque so matrem fieri non optasse, simulque ab eo promissa revocat in memoriam. Ille vero venientem procul in- tuitus, etillum agnovit, et causam significavit. Noctu enim Dominus illi et morbum et salutem indicarat. Assumpto igitur baculo innixus abiit, domumque ingressus, et pacis, ut solebat, salutatione data : • Bono, inquit, sis animo, nec timeas. Neque enim donum auferet qui dedit, nisi tu inita pa cta violaris. Promisisti nempe reddituram te quod dabitur, divinoque obsequio consecraturam. Sic et ego, ait maler, parere volo, et opto. tiorem enim abortivum partum duxerim, quam alienam filii educationem. Bibe igitur, inquit vir divinus, hanc aquam, et senties divinum auxi- lium. › Bibit illa ut jusserat, et abortus periculum abscessit. Tanta Elisæi nostri fuere miracula. Hujus ego benedictionis et doctrinæ sepe fructum cepi. Sæpe enimn me adhortans dicebat, • Multis cum laboribus, fili, natus es : multas et ipse no- ctes, duxi hoc unum poscens a Deo, ut parentes tui hoc fierent, quod te nato appellati sunt. Dignam igitur laboribus vitam age. Ante partum promis . - - sunt, veneranda sunt omnibus, nec a vulgo con- trectanda. Quare oportet te pravos animi motus non admittere : sed illa tantum et facere, et loqui, et cogitare, quæ virtutis legislatori Deo placent. › Talia mihi suggerere vir Dei non cessabat. Ego vero et verborum memini, et divinum donum edoctus sum. Sed quia monitis ejus facta non respondent, oro ut divinam opem ejus precibus consequar, et quod reliquum est vitæ juxta ipsius praecepta per- agam. Qualis ergo is fuerit, et quibus laboribus gratiam divinam allraxerit, satis ducere ista pos- sunt. Sed et dignum laboribus honorem etiam in hoc sæculo mors ejus consecuta est. Omnes enim tum cives, tum peregrini, et qui præcipuos

ἱκέτευε, τοὺς θείους θεράποντας αἰτῆσαί οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ παῖδας. Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι και προσεύχεσθαι ὑπισχνοῦντο, καὶ στέργειν αὐτὸν τὸ θεῖον βούλημα παρηγγύων. Ο δὲ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος, διαρρήδην αἴτησιν ἐπηγγείλετο, καὶ υἱὸν ἕνα παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δημιουργοῦ λήψεσθαι ὑπισχνείτο. Τριῶν τοίνυν διελθόντων ἐνιαυτῶν, καὶ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος οὐ δεξαμένης, πάλιν ἔτρεχεν ὁ πατὴρ τὴν ὑπόσχεσιν ἀπαιτῶν. Ὁ δὲ πεμφθῆναι αὐτῷ προσέταττε τὴν ὁμόζυγον· ἀφικομένης δὲ τῆς μητρός, ἔλεγεν ὁ θεῖος ἀνὴρ, ὡς καὶ αἰτήσει, καὶ λήψεται τὸ παιδίον, καὶ ὡς προσήκει τοῦτο τῷ δεδωκότι ἀντιδοθῆναι. Τῆς δὲ μητρὸς σωτηρίαν ψυχῆς μόνην ἀντιβολούσης λαβεῖν, καὶ τὴν τῆς γεέννης ἀπαλλαγήν· « Πρὸς τούτῳ, ἔφη, καὶ τὸν υἱὸν ὁ μεγαλόδωρος δώσει. Τοῖς γὰρ εἰλικρι νῶς αἰτοῦσι διπλᾶς τὰς αἰτήσεις χαρίζεται. » Επαν ἧκεν ἐκεῖθεν ἡ μήτηρ, τὴν τῆς ἐπαγγελίας εὐλογίαν κομίζουσα· καὶ τῷ τετάρτῳ τῆς ὑποσχέσεως ενιαυτῷ κύει, καὶ τὴν γαστέρα φορτίζεται, καὶ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον παραγίνεται, τῶν τῆς εὐλογίας υπερ- μάτων υποδεικνύσα τα δράγματα. Τῷ δὲ πέμπτῳ μηνὶ τῆς κυήσεως ἀμβλώσεως επεγένετο κίνδυνος. Ἡ δὲ πάλιν πρὸς τὸν νέον αὐτῆς Ἐλισσαῖον ἀπὸ έστειλε (δραμεῖν γὰρ αὐτὴν τὸ πάθος εκώλυε), καὶ ὡς οὐκ ἐβούλετο παίδων γενέσθαι μήτηρ ἀνέμνησε, καὶ τὰς αὐτοῦ ὑποσχέσεις εἰς μέσον παρήγαγεν. Ο δὲ πόρρωθεν τὸν ἀφικόμενον θεασάμενος ἐπέγνω τε, καὶ τὴν αἰτίαν ἐγνώρισε · νύκτωρ γὰρ αὐτῷ καὶ τὸ πάθος, καὶ τὴν σωτηρίαν ὁ Δεσπότης δεδήλωκε. Λαβὼν τοίνυν τὴν βακτηρίαν, ἀφίκετο σκηριπτόμενος, ο καὶ τῆς οἰκίας εἴσω γενόμενος, καὶ τῆς εἰρήνης, ὡς εἰώθει, τὸ πρόσρημα δεδωκώς, «Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς· οὐ γὰρ ἀφαιρήσεται τὸ δῶρον ὁ δεδωκώς, εἰ μὴ σὺ τὰς γεγενημένας παραβαίης συνθήκας. Υπέσχου δὲ ἀντιδώσειν τὸ δοθησόμενον, καὶ εἰς τὴν θείαν αὐτὸ θεραπείαν καθοσιώσειν. Οὕτως, ἔφη ἡ μήτηρ, καὶ ἐγὼ τεκεῖν βούλομαί τε καὶ εὔχομαι. Τῆς γὰρ ἀλλοίας τοῦ παιδίου τροφῆς αἱρετώτερον ἡγοῦμαι τὸν ἀτέλεστον τόκον. Πίε τοίνυν, ἔφη ὁ θεῖος ἄνθρωπος, τόδε τὸ ὕδωρ, καὶ τῆς θείας ἐπι- κουρίας αἰσθήσῃ. » Επιε τοιγαροῦν ὡς προσέταξε, καὶ ὁ τῆς ἀμβλώσεως έδραπέτευσε κίνδυνος. Τοσαῦτα τοῦ ἡμετέρου Ελισσαίου τὰ θαύματα. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας πολλάκις ἐγὼ καὶ διδασκαλίας ἀπήλαυσα. Παραινῶν γάρ μοι πολλάκις ἔλεγε· . Μετά πολλῶν, ὦ παιδίον, γεγέννησαι πόνων· πολλὰς διετέλεσα νύχτας τοῦτο μόνον τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὥστε σου τοὺς γονέας τοῦτο γενέσθαι, δ μετὰ τὴν γέννησιν ὠνομάσθησαν. Αξίως τοίνυν πολιτεύου τῶν πόνων. Πρὸ ὠδίνων ἀνετέθης ταῖς ὑποσχέσεσι· τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ ἀναθέματα σεβάσμια πᾶσιν ἐστιν, καὶ ἅψαυστα τοῖς πολλοῖς. Προσήκει τοίνυν καὶ σὲ, τὰ μὲν φαῦλα τῆς ψυχῆς κινήματα μὴ προσδέχεσθαι· ἐκεῖνα δὲ μένα καὶ ὁρᾷν καὶ λέγειν καὶ ἐνθυμεῖσθαι, ἃ τὸν τῆς ἀρετῆς νομοθέτην θεραπεύει Θεόν. Τοιαῦτά μοι παραινῶν ἀεὶ διετέλεσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος. Ἐγὼ δὲ καὶ τῶν λόγων μέμνημαι, καὶ τὴν θείαν δεδίδαγμαι δωρεάν. Έργοις δὲ μὴ δεικνὺς τὴν παραίνεσιν, ἱκετεύω τῆς θείας ροπῆς διὰ τῆς ἐκείνου τυχεῖν Αt Ρω- RELIGIOSA HISTORIA. A angebat, et quoquoversum oberrans Dei servos ora- D sionibus consecratus es : Deo autem quæ oblata - - bat, ut sibi liberos a Deo postularent. Alii ergo, el oraturos se promittel ant, et ut in Dei nutu - acquiesceret hortabantur. vir divinus, et peti- tioni liquido annuit, et filium unum ab universo · rum Auctore accepturum pollicitus est. Post tres annos, cum exitum promissio sortita non esset, rediit iterum pater promissa reposcens. Ille vero mitti ad se conjugem jussit. Et cum adesset ma- ter, dixit ei vir divinus, et petiturum sc, et illam filium accepturam : sed hunc donatori reddi opor- tere. Cumque unam sibi animæ salutem, gehennæ- que liberationem in votis esse mater responderet : e lusuper, inquit, et filium dabit munificus Largitor. lis enim qui sincere petunt in duplum erogat bene- B ficia. › Reversa hinc mater, promissionis benedictio- nem referens, quarto post mense quam promiserat concipit, et uterum gerit, reditque ad virum Dei, be- nedictionis seminun manipulos ostendens. Quinto autem post conceptionem mense in discrimen abor- tionis venit, et iterum misit, quia ire ipsam morbus vetabat, ad novum suum Elisæum, suggeritque so matrem fieri non optasse, simulque ab eo promissa revocat in memoriam. Ille vero venientem procul in- tuitus, etillum agnovit, et causam significavit. Noctu enim Dominus illi et morbum et salutem indicarat. Assumpto igitur baculo innixus abiit, domumque ingressus, et pacis, ut solebat, salutatione data : • Bono, inquit, sis animo, nec timeas. Neque enim donum auferet qui dedit, nisi tu inita pa cta violaris. Promisisti nempe reddituram te quod dabitur, divinoque obsequio consecraturam. Sic et ego, ait maler, parere volo, et opto. tiorem enim abortivum partum duxerim, quam alienam filii educationem. Bibe igitur, inquit vir divinus, hanc aquam, et senties divinum auxi- lium. › Bibit illa ut jusserat, et abortus periculum abscessit. Tanta Elisæi nostri fuere miracula. Hujus ego benedictionis et doctrinæ sepe fructum cepi. Sæpe enimn me adhortans dicebat, • Multis cum laboribus, fili, natus es : multas et ipse no- ctes, duxi hoc unum poscens a Deo, ut parentes tui hoc fierent, quod te nato appellati sunt. Dignam igitur laboribus vitam age. Ante partum promis . - - sunt, veneranda sunt omnibus, nec a vulgo con- trectanda. Quare oportet te pravos animi motus non admittere : sed illa tantum et facere, et loqui, et cogitare, quæ virtutis legislatori Deo placent. › Talia mihi suggerere vir Dei non cessabat. Ego vero et verborum memini, et divinum donum edoctus sum. Sed quia monitis ejus facta non respondent, oro ut divinam opem ejus precibus consequar, et quod reliquum est vitæ juxta ipsius praecepta per- agam. Qualis ergo is fuerit, et quibus laboribus gratiam divinam allraxerit, satis ducere ista pos- sunt. Sed et dignum laboribus honorem etiam in hoc sæculo mors ejus consecuta est. Omnes enim tum cives, tum peregrini, et qui præcipuos

ἱκέτευε, τοὺς θείους θεράποντας αἰτῆσαί οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ παῖδας. Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι και προσεύχεσθαι ὑπισχνοῦντο, καὶ στέργειν αὐτὸν τὸ θεῖον βούλημα παρηγγύων. Ο δὲ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος, διαρρήδην αἴτησιν ἐπηγγείλετο, καὶ υἱὸν ἕνα παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δημιουργοῦ λήψεσθαι ὑπισχνείτο. Τριῶν τοίνυν διελθόντων ἐνιαυτῶν, καὶ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος οὐ δεξαμένης, πάλιν ἔτρεχεν ὁ πατὴρ τὴν ὑπόσχεσιν ἀπαιτῶν. Ὁ δὲ πεμφθῆναι αὐτῷ προσέταττε τὴν ὁμόζυγον· ἀφικομένης δὲ τῆς μητρός, ἔλεγεν ὁ θεῖος ἀνὴρ, ὡς καὶ αἰτήσει, καὶ λήψεται τὸ παιδίον, καὶ ὡς προσήκει τοῦτο τῷ δεδωκότι ἀντιδοθῆναι. Τῆς δὲ μητρὸς σωτηρίαν ψυχῆς μόνην ἀντιβολούσης λαβεῖν, καὶ τὴν τῆς γεέννης ἀπαλλαγήν· « Πρὸς τούτῳ, ἔφη, καὶ τὸν υἱὸν ὁ μεγαλόδωρος δώσει. Τοῖς γὰρ εἰλικρι νῶς αἰτοῦσι διπλᾶς τὰς αἰτήσεις χαρίζεται. » Επαν ἧκεν ἐκεῖθεν ἡ μήτηρ, τὴν τῆς ἐπαγγελίας εὐλογίαν κομίζουσα· καὶ τῷ τετάρτῳ τῆς ὑποσχέσεως ενιαυτῷ κύει, καὶ τὴν γαστέρα φορτίζεται, καὶ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον παραγίνεται, τῶν τῆς εὐλογίας υπερ- μάτων υποδεικνύσα τα δράγματα. Τῷ δὲ πέμπτῳ μηνὶ τῆς κυήσεως ἀμβλώσεως επεγένετο κίνδυνος. Ἡ δὲ πάλιν πρὸς τὸν νέον αὐτῆς Ἐλισσαῖον ἀπὸ έστειλε (δραμεῖν γὰρ αὐτὴν τὸ πάθος εκώλυε), καὶ ὡς οὐκ ἐβούλετο παίδων γενέσθαι μήτηρ ἀνέμνησε, καὶ τὰς αὐτοῦ ὑποσχέσεις εἰς μέσον παρήγαγεν. Ο δὲ πόρρωθεν τὸν ἀφικόμενον θεασάμενος ἐπέγνω τε, καὶ τὴν αἰτίαν ἐγνώρισε · νύκτωρ γὰρ αὐτῷ καὶ τὸ πάθος, καὶ τὴν σωτηρίαν ὁ Δεσπότης δεδήλωκε. Λαβὼν τοίνυν τὴν βακτηρίαν, ἀφίκετο σκηριπτόμενος, ο καὶ τῆς οἰκίας εἴσω γενόμενος, καὶ τῆς εἰρήνης, ὡς εἰώθει, τὸ πρόσρημα δεδωκώς, «Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς· οὐ γὰρ ἀφαιρήσεται τὸ δῶρον ὁ δεδωκώς, εἰ μὴ σὺ τὰς γεγενημένας παραβαίης συνθήκας. Υπέσχου δὲ ἀντιδώσειν τὸ δοθησόμενον, καὶ εἰς τὴν θείαν αὐτὸ θεραπείαν καθοσιώσειν. Οὕτως, ἔφη ἡ μήτηρ, καὶ ἐγὼ τεκεῖν βούλομαί τε καὶ εὔχομαι. Τῆς γὰρ ἀλλοίας τοῦ παιδίου τροφῆς αἱρετώτερον ἡγοῦμαι τὸν ἀτέλεστον τόκον. Πίε τοίνυν, ἔφη ὁ θεῖος ἄνθρωπος, τόδε τὸ ὕδωρ, καὶ τῆς θείας ἐπι- κουρίας αἰσθήσῃ. » Επιε τοιγαροῦν ὡς προσέταξε, καὶ ὁ τῆς ἀμβλώσεως έδραπέτευσε κίνδυνος. Τοσαῦτα τοῦ ἡμετέρου Ελισσαίου τὰ θαύματα. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας πολλάκις ἐγὼ καὶ διδασκαλίας ἀπήλαυσα. Παραινῶν γάρ μοι πολλάκις ἔλεγε· . Μετά πολλῶν, ὦ παιδίον, γεγέννησαι πόνων· πολλὰς διετέλεσα νύχτας τοῦτο μόνον τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὥστε σου τοὺς γονέας τοῦτο γενέσθαι, δ μετὰ τὴν γέννησιν ὠνομάσθησαν. Αξίως τοίνυν πολιτεύου τῶν πόνων. Πρὸ ὠδίνων ἀνετέθης ταῖς ὑποσχέσεσι· τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ ἀναθέματα σεβάσμια πᾶσιν ἐστιν, καὶ ἅψαυστα τοῖς πολλοῖς. Προσήκει τοίνυν καὶ σὲ, τὰ μὲν φαῦλα τῆς ψυχῆς κινήματα μὴ προσδέχεσθαι· ἐκεῖνα δὲ μένα καὶ ὁρᾷν καὶ λέγειν καὶ ἐνθυμεῖσθαι, ἃ τὸν τῆς ἀρετῆς νομοθέτην θεραπεύει Θεόν. Τοιαῦτά μοι παραινῶν ἀεὶ διετέλεσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος. Ἐγὼ δὲ καὶ τῶν λόγων μέμνημαι, καὶ τὴν θείαν δεδίδαγμαι δωρεάν. Έργοις δὲ μὴ δεικνὺς τὴν παραίνεσιν, ἱκετεύω τῆς θείας ροπῆς διὰ τῆς ἐκείνου τυχεῖν Αt Ρω- RELIGIOSA HISTORIA. A angebat, et quoquoversum oberrans Dei servos ora- D sionibus consecratus es : Deo autem quæ oblata - - bat, ut sibi liberos a Deo postularent. Alii ergo, el oraturos se promittel ant, et ut in Dei nutu - acquiesceret hortabantur. vir divinus, et peti- tioni liquido annuit, et filium unum ab universo · rum Auctore accepturum pollicitus est. Post tres annos, cum exitum promissio sortita non esset, rediit iterum pater promissa reposcens. Ille vero mitti ad se conjugem jussit. Et cum adesset ma- ter, dixit ei vir divinus, et petiturum sc, et illam filium accepturam : sed hunc donatori reddi opor- tere. Cumque unam sibi animæ salutem, gehennæ- que liberationem in votis esse mater responderet : e lusuper, inquit, et filium dabit munificus Largitor. lis enim qui sincere petunt in duplum erogat bene- B ficia. › Reversa hinc mater, promissionis benedictio- nem referens, quarto post mense quam promiserat concipit, et uterum gerit, reditque ad virum Dei, be- nedictionis seminun manipulos ostendens. Quinto autem post conceptionem mense in discrimen abor- tionis venit, et iterum misit, quia ire ipsam morbus vetabat, ad novum suum Elisæum, suggeritque so matrem fieri non optasse, simulque ab eo promissa revocat in memoriam. Ille vero venientem procul in- tuitus, etillum agnovit, et causam significavit. Noctu enim Dominus illi et morbum et salutem indicarat. Assumpto igitur baculo innixus abiit, domumque ingressus, et pacis, ut solebat, salutatione data : • Bono, inquit, sis animo, nec timeas. Neque enim donum auferet qui dedit, nisi tu inita pa cta violaris. Promisisti nempe reddituram te quod dabitur, divinoque obsequio consecraturam. Sic et ego, ait maler, parere volo, et opto. tiorem enim abortivum partum duxerim, quam alienam filii educationem. Bibe igitur, inquit vir divinus, hanc aquam, et senties divinum auxi- lium. › Bibit illa ut jusserat, et abortus periculum abscessit. Tanta Elisæi nostri fuere miracula. Hujus ego benedictionis et doctrinæ sepe fructum cepi. Sæpe enimn me adhortans dicebat, • Multis cum laboribus, fili, natus es : multas et ipse no- ctes, duxi hoc unum poscens a Deo, ut parentes tui hoc fierent, quod te nato appellati sunt. Dignam igitur laboribus vitam age. Ante partum promis . - - sunt, veneranda sunt omnibus, nec a vulgo con- trectanda. Quare oportet te pravos animi motus non admittere : sed illa tantum et facere, et loqui, et cogitare, quæ virtutis legislatori Deo placent. › Talia mihi suggerere vir Dei non cessabat. Ego vero et verborum memini, et divinum donum edoctus sum. Sed quia monitis ejus facta non respondent, oro ut divinam opem ejus precibus consequar, et quod reliquum est vitæ juxta ipsius praecepta per- agam. Qualis ergo is fuerit, et quibus laboribus gratiam divinam allraxerit, satis ducere ista pos- sunt. Sed et dignum laboribus honorem etiam in hoc sæculo mors ejus consecuta est. Omnes enim tum cives, tum peregrini, et qui præcipuos

ἱκέτευε, τοὺς θείους θεράποντας αἰτῆσαί οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ παῖδας. Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι και προσεύχεσθαι ὑπισχνοῦντο, καὶ στέργειν αὐτὸν τὸ θεῖον βούλημα παρηγγύων. Ο δὲ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος, διαρρήδην αἴτησιν ἐπηγγείλετο, καὶ υἱὸν ἕνα παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δημιουργοῦ λήψεσθαι ὑπισχνείτο. Τριῶν τοίνυν διελθόντων ἐνιαυτῶν, καὶ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος οὐ δεξαμένης, πάλιν ἔτρεχεν ὁ πατὴρ τὴν ὑπόσχεσιν ἀπαιτῶν. Ὁ δὲ πεμφθῆναι αὐτῷ προσέταττε τὴν ὁμόζυγον· ἀφικομένης δὲ τῆς μητρός, ἔλεγεν ὁ θεῖος ἀνὴρ, ὡς καὶ αἰτήσει, καὶ λήψεται τὸ παιδίον, καὶ ὡς προσήκει τοῦτο τῷ δεδωκότι ἀντιδοθῆναι. Τῆς δὲ μητρὸς σωτηρίαν ψυχῆς μόνην ἀντιβολούσης λαβεῖν, καὶ τὴν τῆς γεέννης ἀπαλλαγήν· « Πρὸς τούτῳ, ἔφη, καὶ τὸν υἱὸν ὁ μεγαλόδωρος δώσει. Τοῖς γὰρ εἰλικρι νῶς αἰτοῦσι διπλᾶς τὰς αἰτήσεις χαρίζεται. » Επαν ἧκεν ἐκεῖθεν ἡ μήτηρ, τὴν τῆς ἐπαγγελίας εὐλογίαν κομίζουσα· καὶ τῷ τετάρτῳ τῆς ὑποσχέσεως ενιαυτῷ κύει, καὶ τὴν γαστέρα φορτίζεται, καὶ πρὸς τὸν θεῖον ἄνθρωπον παραγίνεται, τῶν τῆς εὐλογίας υπερ- μάτων υποδεικνύσα τα δράγματα. Τῷ δὲ πέμπτῳ μηνὶ τῆς κυήσεως ἀμβλώσεως επεγένετο κίνδυνος. Ἡ δὲ πάλιν πρὸς τὸν νέον αὐτῆς Ἐλισσαῖον ἀπὸ έστειλε (δραμεῖν γὰρ αὐτὴν τὸ πάθος εκώλυε), καὶ ὡς οὐκ ἐβούλετο παίδων γενέσθαι μήτηρ ἀνέμνησε, καὶ τὰς αὐτοῦ ὑποσχέσεις εἰς μέσον παρήγαγεν. Ο δὲ πόρρωθεν τὸν ἀφικόμενον θεασάμενος ἐπέγνω τε, καὶ τὴν αἰτίαν ἐγνώρισε · νύκτωρ γὰρ αὐτῷ καὶ τὸ πάθος, καὶ τὴν σωτηρίαν ὁ Δεσπότης δεδήλωκε. Λαβὼν τοίνυν τὴν βακτηρίαν, ἀφίκετο σκηριπτόμενος, ο καὶ τῆς οἰκίας εἴσω γενόμενος, καὶ τῆς εἰρήνης, ὡς εἰώθει, τὸ πρόσρημα δεδωκώς, «Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς· οὐ γὰρ ἀφαιρήσεται τὸ δῶρον ὁ δεδωκώς, εἰ μὴ σὺ τὰς γεγενημένας παραβαίης συνθήκας. Υπέσχου δὲ ἀντιδώσειν τὸ δοθησόμενον, καὶ εἰς τὴν θείαν αὐτὸ θεραπείαν καθοσιώσειν. Οὕτως, ἔφη ἡ μήτηρ, καὶ ἐγὼ τεκεῖν βούλομαί τε καὶ εὔχομαι. Τῆς γὰρ ἀλλοίας τοῦ παιδίου τροφῆς αἱρετώτερον ἡγοῦμαι τὸν ἀτέλεστον τόκον. Πίε τοίνυν, ἔφη ὁ θεῖος ἄνθρωπος, τόδε τὸ ὕδωρ, καὶ τῆς θείας ἐπι- κουρίας αἰσθήσῃ. » Επιε τοιγαροῦν ὡς προσέταξε, καὶ ὁ τῆς ἀμβλώσεως έδραπέτευσε κίνδυνος. Τοσαῦτα τοῦ ἡμετέρου Ελισσαίου τὰ θαύματα. Τῆς τούτου δὲ εὐλογίας πολλάκις ἐγὼ καὶ διδασκαλίας ἀπήλαυσα. Παραινῶν γάρ μοι πολλάκις ἔλεγε· . Μετά πολλῶν, ὦ παιδίον, γεγέννησαι πόνων· πολλὰς διετέλεσα νύχτας τοῦτο μόνον τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὥστε σου τοὺς γονέας τοῦτο γενέσθαι, δ μετὰ τὴν γέννησιν ὠνομάσθησαν. Αξίως τοίνυν πολιτεύου τῶν πόνων. Πρὸ ὠδίνων ἀνετέθης ταῖς ὑποσχέσεσι· τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ ἀναθέματα σεβάσμια πᾶσιν ἐστιν, καὶ ἅψαυστα τοῖς πολλοῖς. Προσήκει τοίνυν καὶ σὲ, τὰ μὲν φαῦλα τῆς ψυχῆς κινήματα μὴ προσδέχεσθαι· ἐκεῖνα δὲ μένα καὶ ὁρᾷν καὶ λέγειν καὶ ἐνθυμεῖσθαι, ἃ τὸν τῆς ἀρετῆς νομοθέτην θεραπεύει Θεόν. Τοιαῦτά μοι παραινῶν ἀεὶ διετέλεσεν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος. Ἐγὼ δὲ καὶ τῶν λόγων μέμνημαι, καὶ τὴν θείαν δεδίδαγμαι δωρεάν. Έργοις δὲ μὴ δεικνὺς τὴν παραίνεσιν, ἱκετεύω τῆς θείας ροπῆς διὰ τῆς ἐκείνου τυχεῖν Αt Ρω- RELIGIOSA HISTORIA. A angebat, et quoquoversum oberrans Dei servos ora- D sionibus consecratus es : Deo autem quæ oblata - - bat, ut sibi liberos a Deo postularent. Alii ergo, el oraturos se promittel ant, et ut in Dei nutu - acquiesceret hortabantur. vir divinus, et peti- tioni liquido annuit, et filium unum ab universo · rum Auctore accepturum pollicitus est. Post tres annos, cum exitum promissio sortita non esset, rediit iterum pater promissa reposcens. Ille vero mitti ad se conjugem jussit. Et cum adesset ma- ter, dixit ei vir divinus, et petiturum sc, et illam filium accepturam : sed hunc donatori reddi opor- tere. Cumque unam sibi animæ salutem, gehennæ- que liberationem in votis esse mater responderet : e lusuper, inquit, et filium dabit munificus Largitor. lis enim qui sincere petunt in duplum erogat bene- B ficia. › Reversa hinc mater, promissionis benedictio- nem referens, quarto post mense quam promiserat concipit, et uterum gerit, reditque ad virum Dei, be- nedictionis seminun manipulos ostendens. Quinto autem post conceptionem mense in discrimen abor- tionis venit, et iterum misit, quia ire ipsam morbus vetabat, ad novum suum Elisæum, suggeritque so matrem fieri non optasse, simulque ab eo promissa revocat in memoriam. Ille vero venientem procul in- tuitus, etillum agnovit, et causam significavit. Noctu enim Dominus illi et morbum et salutem indicarat. Assumpto igitur baculo innixus abiit, domumque ingressus, et pacis, ut solebat, salutatione data : • Bono, inquit, sis animo, nec timeas. Neque enim donum auferet qui dedit, nisi tu inita pa cta violaris. Promisisti nempe reddituram te quod dabitur, divinoque obsequio consecraturam. Sic et ego, ait maler, parere volo, et opto. tiorem enim abortivum partum duxerim, quam alienam filii educationem. Bibe igitur, inquit vir divinus, hanc aquam, et senties divinum auxi- lium. › Bibit illa ut jusserat, et abortus periculum abscessit. Tanta Elisæi nostri fuere miracula. Hujus ego benedictionis et doctrinæ sepe fructum cepi. Sæpe enimn me adhortans dicebat, • Multis cum laboribus, fili, natus es : multas et ipse no- ctes, duxi hoc unum poscens a Deo, ut parentes tui hoc fierent, quod te nato appellati sunt. Dignam igitur laboribus vitam age. Ante partum promis . - - sunt, veneranda sunt omnibus, nec a vulgo con- trectanda. Quare oportet te pravos animi motus non admittere : sed illa tantum et facere, et loqui, et cogitare, quæ virtutis legislatori Deo placent. › Talia mihi suggerere vir Dei non cessabat. Ego vero et verborum memini, et divinum donum edoctus sum. Sed quia monitis ejus facta non respondent, oro ut divinam opem ejus precibus consequar, et quod reliquum est vitæ juxta ipsius praecepta per- agam. Qualis ergo is fuerit, et quibus laboribus gratiam divinam allraxerit, satis ducere ista pos- sunt. Sed et dignum laboribus honorem etiam in hoc sæculo mors ejus consecuta est. Omnes enim tum cives, tum peregrini, et qui præcipuos

Α προσευχῆς, καὶ τὸ λειπόμενον τῆς ζωῆς κατὰ τὰς υποθήκας τὰς ἐκείνου ἐπιβιώναι. Ὁποῖος μὲν οὖν ἐκεῖνος ἦν, καὶ οἶοις χρησάμενος πόνοις τὴν θείαν ἐπεσπάσατο χάριν, ἱκανὰ καὶ ταῦτα διδάξαι. Ἐδέξατο δὲ ὅμως καὶ κατὰ τόνδε τὸν βίον ἡ τελευτὴ τῶν πόνων ἀξίαν τιμήν. Απαντες γὰρ καὶ πολῖται, καὶ ξένοι, καὶ οἱ τὰς μεγάλας ἀρχὰς οἰκονομεῖν πεπι- στευμένοι, τὴν ἱερὰν ἐκείνην ἐπὶ τῶν ὤμων φέρον- τες κλίνην, εἰς τὸν τῶν νικηφόρων μαρτύρων σηκὸν ἀπεκόμισαν, καὶ μετὰ τῶν θείων ἐκείνων ἀνδρῶν, Αφραάτου καὶ Θεοδοσίου, τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ θεοφιλές κατέθηκαν σῶμα. Τὸ δὲ κλέος ἔμεινεν άσβεστον, τῷ διηγήματι, τὴν ἀπὸ τῆς δι καὶ οὐδεὶς τοῦτο χρόνος ἀφανίσαι δυνήσεται. Ἡμεῖς δὲ τέλος ἐπιθέντες ηγήσεως εὐωδίαν ἐκαρπωσάμεθα. ΙΔ. - ΜΑΙΣΥΜΑΣ, Οἶδα μὲν ὡς ἄλλοι πολλοὶ παρὰ τὴν Αντιόχου β πόλιν διέλαμψαν εὐσεβείας φωστῆρες, Σεβηρός τε ὁ μέγας, καὶ ὁ Αἰγύπτιος Πέτρος, καὶ Εὐτύχιος 10, καὶ Κύριλλος, Μωϋσῆς τε, καὶ Μάλχος, καὶ ἕτερο: πλεῖστοι τὴν αὐτὴν πορείαν ὁδεύσαντες. ᾿Αλλ' εἰ τὴν ἁπάντων πολιτείαν συγγράψαι πειραθείημεν, ἅπας ἡμῖν οὐκ ἀρκέσειεν ὁ χρόνος· ἄλλως τε δέ, και προσκορὴς τοῖς πολλοῖς ἡ τῶν πλειόνων ἀνάγνωσις. Ἐκ τῶν συγγραφέντων τοίνυν καὶ τὸν τῶν παρα- λειφθέντων τεκμαιρόμενοι βίον, εὐφημείτωσαν πάν τες, καὶ ζηλούτωσαν, καὶ τὴν ὠφέλειαν καρπώ σθωσαν. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τοὺς τῆς Κύρου λειμώνας διαβήσομαι, καὶ τῶν ἐν τούτοις εὐωδῶν τε καὶ εὐειδῶν ἀνθέων ὀλίγων ὡς ἔνι μάλιστα παραδηλώσε τὴν ὥραν. Εγένετό τις Μαισυμᾶς ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν χρόνοις, Σύρος μὲν τὴν φωνὴν, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, πᾶν δὲ εἶδος ἀρετῆς ἐπιδεδειγμένος. Διαλάμψας δὲ ἐν τῷ κατ' αὐτὸν βίῳ, κώμης τινός ενεχειρίσθη την ἐπιμέλειαν. Ἱερουργῶν δὲ, καὶ τὰ θεῖα πρόβατα νέμων, ἐκεῖνα ἔλεγέ τε καὶ ἔπραττεν, ἅπερ ὁ θεῖος διηγόρευσε νόμος. Φασὶ δὲ αὐτὸν μήτε χιτῶνα, μήτε τὴν σισύραν ἐπὶ πλεῖστον ἀμείψαι, ἀλλὰ τοῖς ἐν αὐτοῖς γενομένοις ρήγμασιν ἕτερα ράκια συρράπτοντα, τοῦτον αὐτὸν τὸν τρόπον θεραπεύειν τὸ γῆρας. Τῆς δὲ τῶν ξένων καὶ πενήτων ἐπιμελείας οὕτως ἐπεμεσ λεῖτο προθύμως, ὡς τοῖς παροῦσιν ἅπασιν ἀναπε· ταννύναι τὰς θύρας. Δύο δὲ πίθους ἐσχηκέναι λέγε ται, τὸν μὲν σίτου, τὸν δὲ ἐλαίου. Ἐκ τούτων έχορή γει μὲν ἅπασι τοῖς δεομένοις ἀεὶ, πλήρεις δὲ εἶχεν ἀεὶ, τῆς τῇ Σαραφθίᾳ χήρα δοθείσης εὐλογίας καὶ ἐπὶ τούτους ενεχθείσης τοὺς πίθους. Ὁ γὰρ αὐτὸς Κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλου μένους αὐτόν· καὶ ὥσπερ τὴν ὑδρίαν ἐκείνην, κα τὸν καμψάκην ἀναβλύζειν ἐκέλευσε, τῶν τῆς φιλοξε νίας σπερμάτων παρέχων τὰ δράγματα· οὕτω καὶ τῷδε τῷ θαυμασίῳ δέδωκε τῆς προθυμίας τὴν χορ ηγίαν ἰσόμετρον. Πολλὴν δὲ καὶ εἰς θαυματουργίαν παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἐδέξατο χάριν. Ἑνὸς δὲ ξ δύο θαυμάτων μνησθήσομαι, τὰ δὲ λοιπά παρήσω, ἐπὶ τοὺς ἄλλους ἐλθεῖν ἐπειγόμενος. Γυνή τις, καὶ γένει καὶ πίστει κοσμουμένη, τὸν υἱὸν ἀῤῥωστία περιπεσόντα (κομιδῇ δὲ ἦν νέος) πολλοί; 1ο Ευτύχης. 14!1 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS gerebant magistratus, sacrum illud feretrum hume- ris suis gestantes, in triumphantium martyrum templum deportarunt, et cum divinis illis viris, Aphraate ac Theodosio, sanctum Deoque charum ejus corpus deposuerunt. Gloria autem æterna ma- net, quam delere nulla ætas possit. Nos vero, nar- rationi fine imposito, suavem ex narratione odorem percepimus. XIV. - MAISYMAS. Non sum nescius, apud Antiochenam urbem alia quoque multa pietatis lumina emicuisse, magnum Severum, el Petrum Ægyptium, et Eutychium, et Cyrillum, Mosen, Malchum, et alios complures, qui eamdem viam sunt ingressi. Sed si omnium res gestas mandare litteris conaremur, nullum nobis tempus sufficeret, præterquam quod' multo- rum lectio satietatem afferre vulgo solet. Ex iis ergo qui scripti sunt, de omissorum vita conjectu- ram cuncti facientes, laudibus efferant, æmulentur, et fructum colligant. Ego vero ad Cyri prata me conferam, et paucorum fragrantium formosoruiu- que in his forum pulchritudinem pro viribus expo- nam. ⚫ Fuit ante nostram ætatem Maisymas quidam, Syrus quidem lingua, rurique educatus, sed qui C virtutum omnium specimen exhibuit. Cui cum in privata vita claruisset, vici cujusdam cura com- missa est. Sacra ergo administrans, Deique oves pascens, ea dicebat et agebat, quæ divina lex præcipit. Ferunt autem illum nec tunicam, nec pallium post longum tempus mutasse, sed cum lacera erant, alios pannos assuisse, atque hoc modo senectuti subvenisse. Hospitum vero in- opumque tam alacri aniino curam gerebat, ut transeuntibus omnibus fores aperiret. Dolia quoque duo habuisse dicitur, unum frumenti, alterum olei, ex quibus cum egenis omnibus semper ero- garet, plena tamen semper erant, Sareptanæ viduæ concessa benedictione his etiam doliis attributa. Idem quippe omnium Dominus, dives in omnes qui invocant illum : et quemadmodum hydrian illam et campsaceum scaturire jussit, hospitalitatis seminum manipulos reddens, sic admirando huic parem alacritati copiam retribuit. Ad patranda quoque miracula magnam ab universorum Deo adeptus est gratiam : quorum unum modo et alle- rum proferam, cætera dum ad alios propero missa faciens. Mulier quædam et genere et fide illustris, filium tenellæ adhuc ætatis morbe conflictatum multis D VARLE LECTIONES. Hervet.

Α προσευχῆς, καὶ τὸ λειπόμενον τῆς ζωῆς κατὰ τὰς υποθήκας τὰς ἐκείνου ἐπιβιώναι. Ὁποῖος μὲν οὖν ἐκεῖνος ἦν, καὶ οἶοις χρησάμενος πόνοις τὴν θείαν ἐπεσπάσατο χάριν, ἱκανὰ καὶ ταῦτα διδάξαι. Ἐδέξατο δὲ ὅμως καὶ κατὰ τόνδε τὸν βίον ἡ τελευτὴ τῶν πόνων ἀξίαν τιμήν. Απαντες γὰρ καὶ πολῖται, καὶ ξένοι, καὶ οἱ τὰς μεγάλας ἀρχὰς οἰκονομεῖν πεπι- στευμένοι, τὴν ἱερὰν ἐκείνην ἐπὶ τῶν ὤμων φέρον- τες κλίνην, εἰς τὸν τῶν νικηφόρων μαρτύρων σηκὸν ἀπεκόμισαν, καὶ μετὰ τῶν θείων ἐκείνων ἀνδρῶν, Αφραάτου καὶ Θεοδοσίου, τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ θεοφιλές κατέθηκαν σῶμα. Τὸ δὲ κλέος ἔμεινεν άσβεστον, τῷ διηγήματι, τὴν ἀπὸ τῆς δι καὶ οὐδεὶς τοῦτο χρόνος ἀφανίσαι δυνήσεται. Ἡμεῖς δὲ τέλος ἐπιθέντες ηγήσεως εὐωδίαν ἐκαρπωσάμεθα. ΙΔ. - ΜΑΙΣΥΜΑΣ, Οἶδα μὲν ὡς ἄλλοι πολλοὶ παρὰ τὴν Αντιόχου β πόλιν διέλαμψαν εὐσεβείας φωστῆρες, Σεβηρός τε ὁ μέγας, καὶ ὁ Αἰγύπτιος Πέτρος, καὶ Εὐτύχιος 10, καὶ Κύριλλος, Μωϋσῆς τε, καὶ Μάλχος, καὶ ἕτερο: πλεῖστοι τὴν αὐτὴν πορείαν ὁδεύσαντες. ᾿Αλλ' εἰ τὴν ἁπάντων πολιτείαν συγγράψαι πειραθείημεν, ἅπας ἡμῖν οὐκ ἀρκέσειεν ὁ χρόνος· ἄλλως τε δέ, και προσκορὴς τοῖς πολλοῖς ἡ τῶν πλειόνων ἀνάγνωσις. Ἐκ τῶν συγγραφέντων τοίνυν καὶ τὸν τῶν παρα- λειφθέντων τεκμαιρόμενοι βίον, εὐφημείτωσαν πάν τες, καὶ ζηλούτωσαν, καὶ τὴν ὠφέλειαν καρπώ σθωσαν. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τοὺς τῆς Κύρου λειμώνας διαβήσομαι, καὶ τῶν ἐν τούτοις εὐωδῶν τε καὶ εὐειδῶν ἀνθέων ὀλίγων ὡς ἔνι μάλιστα παραδηλώσε τὴν ὥραν. Εγένετό τις Μαισυμᾶς ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν χρόνοις, Σύρος μὲν τὴν φωνὴν, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, πᾶν δὲ εἶδος ἀρετῆς ἐπιδεδειγμένος. Διαλάμψας δὲ ἐν τῷ κατ' αὐτὸν βίῳ, κώμης τινός ενεχειρίσθη την ἐπιμέλειαν. Ἱερουργῶν δὲ, καὶ τὰ θεῖα πρόβατα νέμων, ἐκεῖνα ἔλεγέ τε καὶ ἔπραττεν, ἅπερ ὁ θεῖος διηγόρευσε νόμος. Φασὶ δὲ αὐτὸν μήτε χιτῶνα, μήτε τὴν σισύραν ἐπὶ πλεῖστον ἀμείψαι, ἀλλὰ τοῖς ἐν αὐτοῖς γενομένοις ρήγμασιν ἕτερα ράκια συρράπτοντα, τοῦτον αὐτὸν τὸν τρόπον θεραπεύειν τὸ γῆρας. Τῆς δὲ τῶν ξένων καὶ πενήτων ἐπιμελείας οὕτως ἐπεμεσ λεῖτο προθύμως, ὡς τοῖς παροῦσιν ἅπασιν ἀναπε· ταννύναι τὰς θύρας. Δύο δὲ πίθους ἐσχηκέναι λέγε ται, τὸν μὲν σίτου, τὸν δὲ ἐλαίου. Ἐκ τούτων έχορή γει μὲν ἅπασι τοῖς δεομένοις ἀεὶ, πλήρεις δὲ εἶχεν ἀεὶ, τῆς τῇ Σαραφθίᾳ χήρα δοθείσης εὐλογίας καὶ ἐπὶ τούτους ενεχθείσης τοὺς πίθους. Ὁ γὰρ αὐτὸς Κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλου μένους αὐτόν· καὶ ὥσπερ τὴν ὑδρίαν ἐκείνην, κα τὸν καμψάκην ἀναβλύζειν ἐκέλευσε, τῶν τῆς φιλοξε νίας σπερμάτων παρέχων τὰ δράγματα· οὕτω καὶ τῷδε τῷ θαυμασίῳ δέδωκε τῆς προθυμίας τὴν χορ ηγίαν ἰσόμετρον. Πολλὴν δὲ καὶ εἰς θαυματουργίαν παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἐδέξατο χάριν. Ἑνὸς δὲ ξ δύο θαυμάτων μνησθήσομαι, τὰ δὲ λοιπά παρήσω, ἐπὶ τοὺς ἄλλους ἐλθεῖν ἐπειγόμενος. Γυνή τις, καὶ γένει καὶ πίστει κοσμουμένη, τὸν υἱὸν ἀῤῥωστία περιπεσόντα (κομιδῇ δὲ ἦν νέος) πολλοί; 1ο Ευτύχης. 14!1 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS gerebant magistratus, sacrum illud feretrum hume- ris suis gestantes, in triumphantium martyrum templum deportarunt, et cum divinis illis viris, Aphraate ac Theodosio, sanctum Deoque charum ejus corpus deposuerunt. Gloria autem æterna ma- net, quam delere nulla ætas possit. Nos vero, nar- rationi fine imposito, suavem ex narratione odorem percepimus. XIV. - MAISYMAS. Non sum nescius, apud Antiochenam urbem alia quoque multa pietatis lumina emicuisse, magnum Severum, el Petrum Ægyptium, et Eutychium, et Cyrillum, Mosen, Malchum, et alios complures, qui eamdem viam sunt ingressi. Sed si omnium res gestas mandare litteris conaremur, nullum nobis tempus sufficeret, præterquam quod' multo- rum lectio satietatem afferre vulgo solet. Ex iis ergo qui scripti sunt, de omissorum vita conjectu- ram cuncti facientes, laudibus efferant, æmulentur, et fructum colligant. Ego vero ad Cyri prata me conferam, et paucorum fragrantium formosoruiu- que in his forum pulchritudinem pro viribus expo- nam. ⚫ Fuit ante nostram ætatem Maisymas quidam, Syrus quidem lingua, rurique educatus, sed qui C virtutum omnium specimen exhibuit. Cui cum in privata vita claruisset, vici cujusdam cura com- missa est. Sacra ergo administrans, Deique oves pascens, ea dicebat et agebat, quæ divina lex præcipit. Ferunt autem illum nec tunicam, nec pallium post longum tempus mutasse, sed cum lacera erant, alios pannos assuisse, atque hoc modo senectuti subvenisse. Hospitum vero in- opumque tam alacri aniino curam gerebat, ut transeuntibus omnibus fores aperiret. Dolia quoque duo habuisse dicitur, unum frumenti, alterum olei, ex quibus cum egenis omnibus semper ero- garet, plena tamen semper erant, Sareptanæ viduæ concessa benedictione his etiam doliis attributa. Idem quippe omnium Dominus, dives in omnes qui invocant illum : et quemadmodum hydrian illam et campsaceum scaturire jussit, hospitalitatis seminum manipulos reddens, sic admirando huic parem alacritati copiam retribuit. Ad patranda quoque miracula magnam ab universorum Deo adeptus est gratiam : quorum unum modo et alle- rum proferam, cætera dum ad alios propero missa faciens. Mulier quædam et genere et fide illustris, filium tenellæ adhuc ætatis morbe conflictatum multis D VARLE LECTIONES. Hervet.

Α προσευχῆς, καὶ τὸ λειπόμενον τῆς ζωῆς κατὰ τὰς υποθήκας τὰς ἐκείνου ἐπιβιώναι. Ὁποῖος μὲν οὖν ἐκεῖνος ἦν, καὶ οἶοις χρησάμενος πόνοις τὴν θείαν ἐπεσπάσατο χάριν, ἱκανὰ καὶ ταῦτα διδάξαι. Ἐδέξατο δὲ ὅμως καὶ κατὰ τόνδε τὸν βίον ἡ τελευτὴ τῶν πόνων ἀξίαν τιμήν. Απαντες γὰρ καὶ πολῖται, καὶ ξένοι, καὶ οἱ τὰς μεγάλας ἀρχὰς οἰκονομεῖν πεπι- στευμένοι, τὴν ἱερὰν ἐκείνην ἐπὶ τῶν ὤμων φέρον- τες κλίνην, εἰς τὸν τῶν νικηφόρων μαρτύρων σηκὸν ἀπεκόμισαν, καὶ μετὰ τῶν θείων ἐκείνων ἀνδρῶν, Αφραάτου καὶ Θεοδοσίου, τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ θεοφιλές κατέθηκαν σῶμα. Τὸ δὲ κλέος ἔμεινεν άσβεστον, τῷ διηγήματι, τὴν ἀπὸ τῆς δι καὶ οὐδεὶς τοῦτο χρόνος ἀφανίσαι δυνήσεται. Ἡμεῖς δὲ τέλος ἐπιθέντες ηγήσεως εὐωδίαν ἐκαρπωσάμεθα. ΙΔ. - ΜΑΙΣΥΜΑΣ, Οἶδα μὲν ὡς ἄλλοι πολλοὶ παρὰ τὴν Αντιόχου β πόλιν διέλαμψαν εὐσεβείας φωστῆρες, Σεβηρός τε ὁ μέγας, καὶ ὁ Αἰγύπτιος Πέτρος, καὶ Εὐτύχιος 10, καὶ Κύριλλος, Μωϋσῆς τε, καὶ Μάλχος, καὶ ἕτερο: πλεῖστοι τὴν αὐτὴν πορείαν ὁδεύσαντες. ᾿Αλλ' εἰ τὴν ἁπάντων πολιτείαν συγγράψαι πειραθείημεν, ἅπας ἡμῖν οὐκ ἀρκέσειεν ὁ χρόνος· ἄλλως τε δέ, και προσκορὴς τοῖς πολλοῖς ἡ τῶν πλειόνων ἀνάγνωσις. Ἐκ τῶν συγγραφέντων τοίνυν καὶ τὸν τῶν παρα- λειφθέντων τεκμαιρόμενοι βίον, εὐφημείτωσαν πάν τες, καὶ ζηλούτωσαν, καὶ τὴν ὠφέλειαν καρπώ σθωσαν. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τοὺς τῆς Κύρου λειμώνας διαβήσομαι, καὶ τῶν ἐν τούτοις εὐωδῶν τε καὶ εὐειδῶν ἀνθέων ὀλίγων ὡς ἔνι μάλιστα παραδηλώσε τὴν ὥραν. Εγένετό τις Μαισυμᾶς ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν χρόνοις, Σύρος μὲν τὴν φωνὴν, ἐν ἀγροικίᾳ δὲ τεθραμμένος, πᾶν δὲ εἶδος ἀρετῆς ἐπιδεδειγμένος. Διαλάμψας δὲ ἐν τῷ κατ' αὐτὸν βίῳ, κώμης τινός ενεχειρίσθη την ἐπιμέλειαν. Ἱερουργῶν δὲ, καὶ τὰ θεῖα πρόβατα νέμων, ἐκεῖνα ἔλεγέ τε καὶ ἔπραττεν, ἅπερ ὁ θεῖος διηγόρευσε νόμος. Φασὶ δὲ αὐτὸν μήτε χιτῶνα, μήτε τὴν σισύραν ἐπὶ πλεῖστον ἀμείψαι, ἀλλὰ τοῖς ἐν αὐτοῖς γενομένοις ρήγμασιν ἕτερα ράκια συρράπτοντα, τοῦτον αὐτὸν τὸν τρόπον θεραπεύειν τὸ γῆρας. Τῆς δὲ τῶν ξένων καὶ πενήτων ἐπιμελείας οὕτως ἐπεμεσ λεῖτο προθύμως, ὡς τοῖς παροῦσιν ἅπασιν ἀναπε· ταννύναι τὰς θύρας. Δύο δὲ πίθους ἐσχηκέναι λέγε ται, τὸν μὲν σίτου, τὸν δὲ ἐλαίου. Ἐκ τούτων έχορή γει μὲν ἅπασι τοῖς δεομένοις ἀεὶ, πλήρεις δὲ εἶχεν ἀεὶ, τῆς τῇ Σαραφθίᾳ χήρα δοθείσης εὐλογίας καὶ ἐπὶ τούτους ενεχθείσης τοὺς πίθους. Ὁ γὰρ αὐτὸς Κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλου μένους αὐτόν· καὶ ὥσπερ τὴν ὑδρίαν ἐκείνην, κα τὸν καμψάκην ἀναβλύζειν ἐκέλευσε, τῶν τῆς φιλοξε νίας σπερμάτων παρέχων τὰ δράγματα· οὕτω καὶ τῷδε τῷ θαυμασίῳ δέδωκε τῆς προθυμίας τὴν χορ ηγίαν ἰσόμετρον. Πολλὴν δὲ καὶ εἰς θαυματουργίαν παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἐδέξατο χάριν. Ἑνὸς δὲ ξ δύο θαυμάτων μνησθήσομαι, τὰ δὲ λοιπά παρήσω, ἐπὶ τοὺς ἄλλους ἐλθεῖν ἐπειγόμενος. Γυνή τις, καὶ γένει καὶ πίστει κοσμουμένη, τὸν υἱὸν ἀῤῥωστία περιπεσόντα (κομιδῇ δὲ ἦν νέος) πολλοί; 1ο Ευτύχης. 14!1 THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS gerebant magistratus, sacrum illud feretrum hume- ris suis gestantes, in triumphantium martyrum templum deportarunt, et cum divinis illis viris, Aphraate ac Theodosio, sanctum Deoque charum ejus corpus deposuerunt. Gloria autem æterna ma- net, quam delere nulla ætas possit. Nos vero, nar- rationi fine imposito, suavem ex narratione odorem percepimus. XIV. - MAISYMAS. Non sum nescius, apud Antiochenam urbem alia quoque multa pietatis lumina emicuisse, magnum Severum, el Petrum Ægyptium, et Eutychium, et Cyrillum, Mosen, Malchum, et alios complures, qui eamdem viam sunt ingressi. Sed si omnium res gestas mandare litteris conaremur, nullum nobis tempus sufficeret, præterquam quod' multo- rum lectio satietatem afferre vulgo solet. Ex iis ergo qui scripti sunt, de omissorum vita conjectu- ram cuncti facientes, laudibus efferant, æmulentur, et fructum colligant. Ego vero ad Cyri prata me conferam, et paucorum fragrantium formosoruiu- que in his forum pulchritudinem pro viribus expo- nam. ⚫ Fuit ante nostram ætatem Maisymas quidam, Syrus quidem lingua, rurique educatus, sed qui C virtutum omnium specimen exhibuit. Cui cum in privata vita claruisset, vici cujusdam cura com- missa est. Sacra ergo administrans, Deique oves pascens, ea dicebat et agebat, quæ divina lex præcipit. Ferunt autem illum nec tunicam, nec pallium post longum tempus mutasse, sed cum lacera erant, alios pannos assuisse, atque hoc modo senectuti subvenisse. Hospitum vero in- opumque tam alacri aniino curam gerebat, ut transeuntibus omnibus fores aperiret. Dolia quoque duo habuisse dicitur, unum frumenti, alterum olei, ex quibus cum egenis omnibus semper ero- garet, plena tamen semper erant, Sareptanæ viduæ concessa benedictione his etiam doliis attributa. Idem quippe omnium Dominus, dives in omnes qui invocant illum : et quemadmodum hydrian illam et campsaceum scaturire jussit, hospitalitatis seminum manipulos reddens, sic admirando huic parem alacritati copiam retribuit. Ad patranda quoque miracula magnam ab universorum Deo adeptus est gratiam : quorum unum modo et alle- rum proferam, cætera dum ad alios propero missa faciens. Mulier quædam et genere et fide illustris, filium tenellæ adhuc ætatis morbe conflictatum multis D VARLE LECTIONES. Hervet.

προὔθηκεν ἰατροῖς. Ηττηθείσης δὲ τῆς τέχνης, καὶ Α τῶν ἰατρῶν ἀπειρηκότων, καὶ τεθνήξεσθαι τὸ παι δίον διαρρήδην εἰπόντων, οὐκ ἀπέρριψεν ἡ γυνὴ τὰς χρηστοτέρας ελπίδας· ἀλλὰ τὴν Σουμανίτιν ἐκείνην ζηλώσασα, ἐπιτίθησι ταῖς ἡμιόνοις την καμάραν. Ταύτῃ δὲ ἑαυτὴν καὶ τὸ παιδίον ἐνθεῖσα, τὸν θεῖον ἐκεῖνον κατέλαβεν ἄνθρωπον, και ολοφυρομένη, καὶ τῆς φύσεως ἐπιδεικνύουσα τὸ πάθος, ἐπαμῦναι ἱκέ τευεν. Ὁ δὲ λαβὼν τὸ παιδίον ταῖν χεροῖν, καὶ τῇ τοῦ θυσιαστηρίου κρηπῖδι πελάσας, ἔκειτο πρηνής τον τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἀντιβολῶν ἰατρόν· καὶ λα δὼν τὴν αἴτησιν, ἀπέδωκεν ἐῤῥωμένον τῇ μητρὶ τὸν υἱόν. Ἐγὼ δὲ τοῦτο παρ' αὐτῆς ἀκήκοα τῆς τὸ θαῦμα θεασαμένης, καὶ τοῦ παιδὸς δεξαμένης την σωτη- ρίαν. Φασὶ δὲ καὶ τὸν τῆς κώμης ἐκείνης δεσπότην ἀφικόμενόν ποτε. Λητώϊος δὲ ἦν οὗτος (τῆς μὲν Β Αντιοχέων βουλῆς τὰ πρωτεῖα ἔχων, δυσσεβείας δὲ κατεχόμενος ζόφῳ), σφοδρότερον ἢ ἔδει τοὺς γη- πόνους εἰσπράττεσθαι τοὺς καρπούς· τὸν δὲ θεῖον ἐκεῖνον ἄνθρωπον περὶ φιλανθρωπίαν εἰσηγείσθαί τε καὶ παραινεῖν, καὶ τοὺς περὶ ἐλέους καὶ οἶκτου δι εξιέναι λόγους· τὸν δὲ μεῖναι μὲν ἀμείλικτον, τῇ πείρᾳ δὲ γνῶναι τῆς ἀπειθίας τὴν βλάβην. Επειδή γὰρ ἀπαίρειν ἔδει, καὶ τὸ ζεῦγος ἦν εὐτρεπὲς, καὶ καθίσας ἐκέλευε τῷ ἡνιόχῳ παροτρύναι τὰς ἡμιό νους, αἱ μὲν εἶχον παντί σθένει βιαζόμεναι, καὶ ἕλκειν τὸν ῥυμὸν ἐπειγόμεναι, οἱ δὲ τροχοί σιδήρῳ καὶ μολίβδῳ προσδεδεμένοις ἐῴκεισαν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν ἀγροίκων τὸ πλῆθος μοχλοῖς τοὺς τροχούς ἀνεκίνουν, οὐδὲν πλέον ἐπέραινε, τῶν εὐνουστέρων τις τῷ Λητωΐῳ παρεδεύων, τὴν αἰτίαν σημαίνει, τὸν ἱερέα τὸν πρεσβύτην ἐπαρᾶσθαι λέγων, καὶ ὡς προσήκει τοῦτον εὐμενῆ καταστῆσαι. Τοιγαρούν πηδήσας ἀπὸ τοῦ ζεύγους, ἱκέτευε ἂν διέπτυσε· καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδούμενος, καὶ τὰ πιναρὰ ῥάκια περιπτυσσόμενος, χαλάσαι τὴν ὀργὴν ἠντιβόλει. Ο δὲ τὴν ἱκετείαν δεξάμενος, καὶ ταύτην τῷ Δεσπότῃ προσενεγκών, ἔλυσε τῶν τροχῶν τοὺς ἀκράτους δεν σμούς, καὶ φέρεσθαι συνήθως τὸ ἔχημα παρεσκεύα- σε. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τοιαῦτα περὶ τῆς θείας ἐκεί- της κεφαλῆς διηγοῦνται. Εστι δὲ καὶ ἐκ τούτων καταμαθεῖν, ὡς ἥκιστα λωβᾶται τοῖς φιλοσοφεῖν προαιρουμένοις ἡ ἐν ἄστεσι καὶ κώμαις διατριβή. Εδειξε γὰρ οὗτός τε καὶ οἱ κατ' αὐτὸν τῆς τοῦ Θεοῦ φροντισταί θεραπείας, ὡς δυνατὸν καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν στρεφομένους, αὐτῆς ἐφικέσθαι τῆς τῶν ἀρετῶν κορυφῆς. Ης ἐγὼ τῆς γοῦν ὑπωρείας μικρὸν ἄνω γενοίμην ταῖς τούτων προσευχαῖς βοηθούμενος. ΑΚΕΨΙΜΑΣ 18. - Ακεψιμᾶς κατὰ τὸν αὐτὸν γέγονε χρόνον, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ πᾶσαν τὴν Εω. Οὗτος ἐν οἰκίσκῳ καθείρ- ξας ἑαυτὸν, ἑξήκοντα διετέλεσεν ἔτη, μήτε ὁρώμενος, μήτε φθεγγόμενος, ἀλλ᾽ εἰς ἑαυτὸν νεύων, καὶ τὸν Θεὸν φανταζόμενος, πᾶσαν ἐκεῖθεν ψυχαγωγίαν ἐδέχετο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγουσαν ο Κατατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου.» Διά τινος δὲ βραχέος ορύγματος τὴν χεῖρα προτεί Λατώτος. Ακεψεμα; RELIGIOSA HISTORIA. medicis curandum obtulerat : cumque ars succuni- beret, desperarentque medici, et moriturum pue- rum haud dubie affirmarent, spes meliores mulier mon abjecit, sed Sunanitidem imitans, lectica mu- Jabus imposita, in eam ascendens cum filio ad divinum virum pervenit, lugensque et maternum affectum præferens, ejus opem implorabat. Ille sublato manibus puero, et ad basim altaris depo- sito, humi prostratus animarum corporumque nie- dicum oral, volique compos filium matri restituit : atque hoc ego ab illa ipsa audivi, quæ miraculum viderat, filiique salutem impetrarat. Ferunt etiam, cum venisset aliquando vici illius dominus (Letoius hic erat, Antiochenæ quidem curiæ princeps, sed qui gentilium caligine obsessus tenebatur), acrius quam par erat fructus agrorum exegisse a colonis, divinumque virum ad humani- tatem * ¡llum informasse, hortatumque esse, ac de misericordia et benignitate verba fecisse: illum vero implacabilem perstitisse, sed obstinationis damnum experientia didicisse. Nam cum abeun- dum esset, rhedaque parata, sedens ipse aurigam mulas incitare præciperet, eluctabantur illæ qui- dem totis viribus, et rhedam trahere nitebantur, sed rotæ ferro plumboque astrictæ videbantur. Et cum rusticorum quoque multitudo rotas vectibus impellens nihil proficeret, familiarium unus Letoio assidens causam suggessit, imprecationc usum esse dicens senem sacerdotem, eunique placari oportere. Quare desiliens de rheda supplex illi factus est, quen spreverat, ejusque pedibus advolutus, et la- ceros pannos amplecter», rogavit ut iram compe- sceret. Cujus ille preces exaudiens, et Domino suas offerens, occulta rolarum vincula resolvit, currum- que de more ferri permisit. Alia hujusmodi multa de divino illo. capite memorantur. Ex his autem discere licet, miuime officere philosophari volenti- bus, si in urbibus vel in vicis habitent. Ostendit enim et hic ipse, et qui ejus similes Dei cultuna cordi habent, fieri posse, ut in media homi- num frequentia qui versantur, ad ipsum virtutum apicem perveniant. Mihi vero, ut vel paulo supra imam montis partem provehar, utinam eorum pre- cibus contingat. IE'. ¹Psal. xxxvi, 4. C D XV. ACEPSIMAS. - Per idem tempus Acepsimas fuit, cujus fama late sparsa est per Orientem. Is cum in domuncula seipsum inclusisset, annos transegit sexaginta, nec ulli visus, nec ullum alioquens: sed in se- ipsum intuens, Deumque contemplans, omnem inde capiebat consolationem, juxta propheticum dictun: • Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ¹. › Per angustum vero foramen manum VARIE LECTIONES. Ηervet. Sic etiam paulo post erat in Herveli libro, itemque apud nostrum Mist. eccl. IV, 25.

προὔθηκεν ἰατροῖς. Ηττηθείσης δὲ τῆς τέχνης, καὶ Α τῶν ἰατρῶν ἀπειρηκότων, καὶ τεθνήξεσθαι τὸ παι δίον διαρρήδην εἰπόντων, οὐκ ἀπέρριψεν ἡ γυνὴ τὰς χρηστοτέρας ελπίδας· ἀλλὰ τὴν Σουμανίτιν ἐκείνην ζηλώσασα, ἐπιτίθησι ταῖς ἡμιόνοις την καμάραν. Ταύτῃ δὲ ἑαυτὴν καὶ τὸ παιδίον ἐνθεῖσα, τὸν θεῖον ἐκεῖνον κατέλαβεν ἄνθρωπον, και ολοφυρομένη, καὶ τῆς φύσεως ἐπιδεικνύουσα τὸ πάθος, ἐπαμῦναι ἱκέ τευεν. Ὁ δὲ λαβὼν τὸ παιδίον ταῖν χεροῖν, καὶ τῇ τοῦ θυσιαστηρίου κρηπῖδι πελάσας, ἔκειτο πρηνής τον τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἀντιβολῶν ἰατρόν· καὶ λα δὼν τὴν αἴτησιν, ἀπέδωκεν ἐῤῥωμένον τῇ μητρὶ τὸν υἱόν. Ἐγὼ δὲ τοῦτο παρ' αὐτῆς ἀκήκοα τῆς τὸ θαῦμα θεασαμένης, καὶ τοῦ παιδὸς δεξαμένης την σωτη- ρίαν. Φασὶ δὲ καὶ τὸν τῆς κώμης ἐκείνης δεσπότην ἀφικόμενόν ποτε. Λητώϊος δὲ ἦν οὗτος (τῆς μὲν Β Αντιοχέων βουλῆς τὰ πρωτεῖα ἔχων, δυσσεβείας δὲ κατεχόμενος ζόφῳ), σφοδρότερον ἢ ἔδει τοὺς γη- πόνους εἰσπράττεσθαι τοὺς καρπούς· τὸν δὲ θεῖον ἐκεῖνον ἄνθρωπον περὶ φιλανθρωπίαν εἰσηγείσθαί τε καὶ παραινεῖν, καὶ τοὺς περὶ ἐλέους καὶ οἶκτου δι εξιέναι λόγους· τὸν δὲ μεῖναι μὲν ἀμείλικτον, τῇ πείρᾳ δὲ γνῶναι τῆς ἀπειθίας τὴν βλάβην. Επειδή γὰρ ἀπαίρειν ἔδει, καὶ τὸ ζεῦγος ἦν εὐτρεπὲς, καὶ καθίσας ἐκέλευε τῷ ἡνιόχῳ παροτρύναι τὰς ἡμιό νους, αἱ μὲν εἶχον παντί σθένει βιαζόμεναι, καὶ ἕλκειν τὸν ῥυμὸν ἐπειγόμεναι, οἱ δὲ τροχοί σιδήρῳ καὶ μολίβδῳ προσδεδεμένοις ἐῴκεισαν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν ἀγροίκων τὸ πλῆθος μοχλοῖς τοὺς τροχούς ἀνεκίνουν, οὐδὲν πλέον ἐπέραινε, τῶν εὐνουστέρων τις τῷ Λητωΐῳ παρεδεύων, τὴν αἰτίαν σημαίνει, τὸν ἱερέα τὸν πρεσβύτην ἐπαρᾶσθαι λέγων, καὶ ὡς προσήκει τοῦτον εὐμενῆ καταστῆσαι. Τοιγαρούν πηδήσας ἀπὸ τοῦ ζεύγους, ἱκέτευε ἂν διέπτυσε· καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδούμενος, καὶ τὰ πιναρὰ ῥάκια περιπτυσσόμενος, χαλάσαι τὴν ὀργὴν ἠντιβόλει. Ο δὲ τὴν ἱκετείαν δεξάμενος, καὶ ταύτην τῷ Δεσπότῃ προσενεγκών, ἔλυσε τῶν τροχῶν τοὺς ἀκράτους δεν σμούς, καὶ φέρεσθαι συνήθως τὸ ἔχημα παρεσκεύα- σε. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τοιαῦτα περὶ τῆς θείας ἐκεί- της κεφαλῆς διηγοῦνται. Εστι δὲ καὶ ἐκ τούτων καταμαθεῖν, ὡς ἥκιστα λωβᾶται τοῖς φιλοσοφεῖν προαιρουμένοις ἡ ἐν ἄστεσι καὶ κώμαις διατριβή. Εδειξε γὰρ οὗτός τε καὶ οἱ κατ' αὐτὸν τῆς τοῦ Θεοῦ φροντισταί θεραπείας, ὡς δυνατὸν καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν στρεφομένους, αὐτῆς ἐφικέσθαι τῆς τῶν ἀρετῶν κορυφῆς. Ης ἐγὼ τῆς γοῦν ὑπωρείας μικρὸν ἄνω γενοίμην ταῖς τούτων προσευχαῖς βοηθούμενος. ΑΚΕΨΙΜΑΣ 18. - Ακεψιμᾶς κατὰ τὸν αὐτὸν γέγονε χρόνον, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ πᾶσαν τὴν Εω. Οὗτος ἐν οἰκίσκῳ καθείρ- ξας ἑαυτὸν, ἑξήκοντα διετέλεσεν ἔτη, μήτε ὁρώμενος, μήτε φθεγγόμενος, ἀλλ᾽ εἰς ἑαυτὸν νεύων, καὶ τὸν Θεὸν φανταζόμενος, πᾶσαν ἐκεῖθεν ψυχαγωγίαν ἐδέχετο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγουσαν ο Κατατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου.» Διά τινος δὲ βραχέος ορύγματος τὴν χεῖρα προτεί Λατώτος. Ακεψεμα; RELIGIOSA HISTORIA. medicis curandum obtulerat : cumque ars succuni- beret, desperarentque medici, et moriturum pue- rum haud dubie affirmarent, spes meliores mulier mon abjecit, sed Sunanitidem imitans, lectica mu- Jabus imposita, in eam ascendens cum filio ad divinum virum pervenit, lugensque et maternum affectum præferens, ejus opem implorabat. Ille sublato manibus puero, et ad basim altaris depo- sito, humi prostratus animarum corporumque nie- dicum oral, volique compos filium matri restituit : atque hoc ego ab illa ipsa audivi, quæ miraculum viderat, filiique salutem impetrarat. Ferunt etiam, cum venisset aliquando vici illius dominus (Letoius hic erat, Antiochenæ quidem curiæ princeps, sed qui gentilium caligine obsessus tenebatur), acrius quam par erat fructus agrorum exegisse a colonis, divinumque virum ad humani- tatem * ¡llum informasse, hortatumque esse, ac de misericordia et benignitate verba fecisse: illum vero implacabilem perstitisse, sed obstinationis damnum experientia didicisse. Nam cum abeun- dum esset, rhedaque parata, sedens ipse aurigam mulas incitare præciperet, eluctabantur illæ qui- dem totis viribus, et rhedam trahere nitebantur, sed rotæ ferro plumboque astrictæ videbantur. Et cum rusticorum quoque multitudo rotas vectibus impellens nihil proficeret, familiarium unus Letoio assidens causam suggessit, imprecationc usum esse dicens senem sacerdotem, eunique placari oportere. Quare desiliens de rheda supplex illi factus est, quen spreverat, ejusque pedibus advolutus, et la- ceros pannos amplecter», rogavit ut iram compe- sceret. Cujus ille preces exaudiens, et Domino suas offerens, occulta rolarum vincula resolvit, currum- que de more ferri permisit. Alia hujusmodi multa de divino illo. capite memorantur. Ex his autem discere licet, miuime officere philosophari volenti- bus, si in urbibus vel in vicis habitent. Ostendit enim et hic ipse, et qui ejus similes Dei cultuna cordi habent, fieri posse, ut in media homi- num frequentia qui versantur, ad ipsum virtutum apicem perveniant. Mihi vero, ut vel paulo supra imam montis partem provehar, utinam eorum pre- cibus contingat. IE'. ¹Psal. xxxvi, 4. C D XV. ACEPSIMAS. - Per idem tempus Acepsimas fuit, cujus fama late sparsa est per Orientem. Is cum in domuncula seipsum inclusisset, annos transegit sexaginta, nec ulli visus, nec ullum alioquens: sed in se- ipsum intuens, Deumque contemplans, omnem inde capiebat consolationem, juxta propheticum dictun: • Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ¹. › Per angustum vero foramen manum VARIE LECTIONES. Ηervet. Sic etiam paulo post erat in Herveli libro, itemque apud nostrum Mist. eccl. IV, 25.

προὔθηκεν ἰατροῖς. Ηττηθείσης δὲ τῆς τέχνης, καὶ Α τῶν ἰατρῶν ἀπειρηκότων, καὶ τεθνήξεσθαι τὸ παι δίον διαρρήδην εἰπόντων, οὐκ ἀπέρριψεν ἡ γυνὴ τὰς χρηστοτέρας ελπίδας· ἀλλὰ τὴν Σουμανίτιν ἐκείνην ζηλώσασα, ἐπιτίθησι ταῖς ἡμιόνοις την καμάραν. Ταύτῃ δὲ ἑαυτὴν καὶ τὸ παιδίον ἐνθεῖσα, τὸν θεῖον ἐκεῖνον κατέλαβεν ἄνθρωπον, και ολοφυρομένη, καὶ τῆς φύσεως ἐπιδεικνύουσα τὸ πάθος, ἐπαμῦναι ἱκέ τευεν. Ὁ δὲ λαβὼν τὸ παιδίον ταῖν χεροῖν, καὶ τῇ τοῦ θυσιαστηρίου κρηπῖδι πελάσας, ἔκειτο πρηνής τον τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἀντιβολῶν ἰατρόν· καὶ λα δὼν τὴν αἴτησιν, ἀπέδωκεν ἐῤῥωμένον τῇ μητρὶ τὸν υἱόν. Ἐγὼ δὲ τοῦτο παρ' αὐτῆς ἀκήκοα τῆς τὸ θαῦμα θεασαμένης, καὶ τοῦ παιδὸς δεξαμένης την σωτη- ρίαν. Φασὶ δὲ καὶ τὸν τῆς κώμης ἐκείνης δεσπότην ἀφικόμενόν ποτε. Λητώϊος δὲ ἦν οὗτος (τῆς μὲν Β Αντιοχέων βουλῆς τὰ πρωτεῖα ἔχων, δυσσεβείας δὲ κατεχόμενος ζόφῳ), σφοδρότερον ἢ ἔδει τοὺς γη- πόνους εἰσπράττεσθαι τοὺς καρπούς· τὸν δὲ θεῖον ἐκεῖνον ἄνθρωπον περὶ φιλανθρωπίαν εἰσηγείσθαί τε καὶ παραινεῖν, καὶ τοὺς περὶ ἐλέους καὶ οἶκτου δι εξιέναι λόγους· τὸν δὲ μεῖναι μὲν ἀμείλικτον, τῇ πείρᾳ δὲ γνῶναι τῆς ἀπειθίας τὴν βλάβην. Επειδή γὰρ ἀπαίρειν ἔδει, καὶ τὸ ζεῦγος ἦν εὐτρεπὲς, καὶ καθίσας ἐκέλευε τῷ ἡνιόχῳ παροτρύναι τὰς ἡμιό νους, αἱ μὲν εἶχον παντί σθένει βιαζόμεναι, καὶ ἕλκειν τὸν ῥυμὸν ἐπειγόμεναι, οἱ δὲ τροχοί σιδήρῳ καὶ μολίβδῳ προσδεδεμένοις ἐῴκεισαν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν ἀγροίκων τὸ πλῆθος μοχλοῖς τοὺς τροχούς ἀνεκίνουν, οὐδὲν πλέον ἐπέραινε, τῶν εὐνουστέρων τις τῷ Λητωΐῳ παρεδεύων, τὴν αἰτίαν σημαίνει, τὸν ἱερέα τὸν πρεσβύτην ἐπαρᾶσθαι λέγων, καὶ ὡς προσήκει τοῦτον εὐμενῆ καταστῆσαι. Τοιγαρούν πηδήσας ἀπὸ τοῦ ζεύγους, ἱκέτευε ἂν διέπτυσε· καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδούμενος, καὶ τὰ πιναρὰ ῥάκια περιπτυσσόμενος, χαλάσαι τὴν ὀργὴν ἠντιβόλει. Ο δὲ τὴν ἱκετείαν δεξάμενος, καὶ ταύτην τῷ Δεσπότῃ προσενεγκών, ἔλυσε τῶν τροχῶν τοὺς ἀκράτους δεν σμούς, καὶ φέρεσθαι συνήθως τὸ ἔχημα παρεσκεύα- σε. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τοιαῦτα περὶ τῆς θείας ἐκεί- της κεφαλῆς διηγοῦνται. Εστι δὲ καὶ ἐκ τούτων καταμαθεῖν, ὡς ἥκιστα λωβᾶται τοῖς φιλοσοφεῖν προαιρουμένοις ἡ ἐν ἄστεσι καὶ κώμαις διατριβή. Εδειξε γὰρ οὗτός τε καὶ οἱ κατ' αὐτὸν τῆς τοῦ Θεοῦ φροντισταί θεραπείας, ὡς δυνατὸν καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν στρεφομένους, αὐτῆς ἐφικέσθαι τῆς τῶν ἀρετῶν κορυφῆς. Ης ἐγὼ τῆς γοῦν ὑπωρείας μικρὸν ἄνω γενοίμην ταῖς τούτων προσευχαῖς βοηθούμενος. ΑΚΕΨΙΜΑΣ 18. - Ακεψιμᾶς κατὰ τὸν αὐτὸν γέγονε χρόνον, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ πᾶσαν τὴν Εω. Οὗτος ἐν οἰκίσκῳ καθείρ- ξας ἑαυτὸν, ἑξήκοντα διετέλεσεν ἔτη, μήτε ὁρώμενος, μήτε φθεγγόμενος, ἀλλ᾽ εἰς ἑαυτὸν νεύων, καὶ τὸν Θεὸν φανταζόμενος, πᾶσαν ἐκεῖθεν ψυχαγωγίαν ἐδέχετο, κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγουσαν ο Κατατρύφησον τοῦ Κυρίου, καὶ δῴη σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου.» Διά τινος δὲ βραχέος ορύγματος τὴν χεῖρα προτεί Λατώτος. Ακεψεμα; RELIGIOSA HISTORIA. medicis curandum obtulerat : cumque ars succuni- beret, desperarentque medici, et moriturum pue- rum haud dubie affirmarent, spes meliores mulier mon abjecit, sed Sunanitidem imitans, lectica mu- Jabus imposita, in eam ascendens cum filio ad divinum virum pervenit, lugensque et maternum affectum præferens, ejus opem implorabat. Ille sublato manibus puero, et ad basim altaris depo- sito, humi prostratus animarum corporumque nie- dicum oral, volique compos filium matri restituit : atque hoc ego ab illa ipsa audivi, quæ miraculum viderat, filiique salutem impetrarat. Ferunt etiam, cum venisset aliquando vici illius dominus (Letoius hic erat, Antiochenæ quidem curiæ princeps, sed qui gentilium caligine obsessus tenebatur), acrius quam par erat fructus agrorum exegisse a colonis, divinumque virum ad humani- tatem * ¡llum informasse, hortatumque esse, ac de misericordia et benignitate verba fecisse: illum vero implacabilem perstitisse, sed obstinationis damnum experientia didicisse. Nam cum abeun- dum esset, rhedaque parata, sedens ipse aurigam mulas incitare præciperet, eluctabantur illæ qui- dem totis viribus, et rhedam trahere nitebantur, sed rotæ ferro plumboque astrictæ videbantur. Et cum rusticorum quoque multitudo rotas vectibus impellens nihil proficeret, familiarium unus Letoio assidens causam suggessit, imprecationc usum esse dicens senem sacerdotem, eunique placari oportere. Quare desiliens de rheda supplex illi factus est, quen spreverat, ejusque pedibus advolutus, et la- ceros pannos amplecter», rogavit ut iram compe- sceret. Cujus ille preces exaudiens, et Domino suas offerens, occulta rolarum vincula resolvit, currum- que de more ferri permisit. Alia hujusmodi multa de divino illo. capite memorantur. Ex his autem discere licet, miuime officere philosophari volenti- bus, si in urbibus vel in vicis habitent. Ostendit enim et hic ipse, et qui ejus similes Dei cultuna cordi habent, fieri posse, ut in media homi- num frequentia qui versantur, ad ipsum virtutum apicem perveniant. Mihi vero, ut vel paulo supra imam montis partem provehar, utinam eorum pre- cibus contingat. IE'. ¹Psal. xxxvi, 4. C D XV. ACEPSIMAS. - Per idem tempus Acepsimas fuit, cujus fama late sparsa est per Orientem. Is cum in domuncula seipsum inclusisset, annos transegit sexaginta, nec ulli visus, nec ullum alioquens: sed in se- ipsum intuens, Deumque contemplans, omnem inde capiebat consolationem, juxta propheticum dictun: • Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ¹. › Per angustum vero foramen manum VARIE LECTIONES. Ηervet. Sic etiam paulo post erat in Herveli libro, itemque apud nostrum Mist. eccl. IV, 25.

Α νων, την κομιζομένην τροφήν εἰσεδέχετο. Τὸ δὲ Β Όρυγμα οὐ διαμπερὲς ἦν κατευθὺ διωρυγμένον, ἵνα μὴ πρόκειται τοῖς ὁρᾷν βουλομένοις, ἀλλ' ἐγκάρσιον ἦν ἑλικοειδῶς κατεσκευασμένον. Τροφὴ δὲ αὐτῷ ἐκομίζετο φακὸς διάβροχος ὕδατι· ἅπαξ δὲ τῆς ἑβδο μάδος νύκτωρ ἐξιών, τὸ ἀρκοῦν ὕδωρ ἀπὸ τῆς πελα- ζούσης ἀνιμᾶτο πηγῆς. Καί ποτέ τις πόρρωθεν προς βατεὺς θρέμματα νέμων, σκότους ὄντος, κινούμενον θεασάμενος, καὶ λύκον ὑποτοπάσας, συγκεκυφώς γὰρ ἐβάδιζε σιδήρῳ πολλῷ βαρυνόμενος, τὴν σφεν δόνην ὡς λίθον ἀκοντίσων ἐκίνησε. Τῆς δὲ χειρὸς ἐπὶ πλεῖστον ἀκινήτου μενούσης, καὶ ἀφιέναι τὸν λίθος οὐ δυναμένης, ἕως ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ τὸ ὕδωρ ἀρυ· σάμενος ἐπανῆκεν, αἴσθησιν τῆς ἀγνοίας ἐδέξατο, καὶ μετὰ τὴν ἕω καταλαμβάνει τὸ τῆς ἀρετῆς φρον τιστήριον, καὶ διηγεῖται τὸ γεγονὸς, καὶ συγγνώμην αἰτεῖ, καὶ λαμβάνει τῆς πλημμελείας τὴν ἄφεσιν, οὐ φωνῆς φθεγξαμένης ἀκούσας, ἀλλὰ διὰ τῶν τῆς χει ρός κινημάτων καταμαθὼν τὴν εὐμένειαν. "Αλλος δέ τις, κακοήθει πολυπραγμοσύνῃ χρησάμενος, καὶ γνῶναι ποθήσας τί δρῶν ἅπαντα τὸν χρόνον διετέλει, εἰς τὴν παρὰ τῷ θριγκίῳ πεφυτευμένην πλάτανος ἀναβῆναι τετόλμηκεν· ἀλλὰ παραυτίκα τῆς τόλμης δρέψατο τοὺς καρπούς. Τὸ γὰρ ἥμισυ τοῦ σώματος ἀπ᾿ ἄκρας κορυφῆς μέχρι τῶν ποδῶν λυμανθείς, ἱκέτης ἐγένετο τῆς ἁμαρτάδος κατηγορῶν. Ὁ δὲ τῇ τομῇ τῆς πλατάνου τὴν ὑγείαν ἔσεσθαι προεμήνυσεν Ἵνα γὰρ μὴ καὶ ἕτερος τὰ ἴσα δράσας υπομείνῃ τὰ ἴσα, τμηθῆναι παραυτίκα τὸ δένδρον ἐκέλευσεν. Επ οὖν οὗτος ὁ θεσπέσιος ἐχρήσατο τῇ καρτερία, πετο δὲ τῇ τομῇ καὶ τῆς τιμωρίας ἡ λύσις. Τοσαύτῃ μὲν τοσαύτην δὲ παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν χάριν ἐδέξατο, Ηνίκα δὲ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστέλλετο, προ εσήμανεν ὡς μετὰ πεντήκοντα ημέρας δέξεται τοῦ βίου τὸ τέλος· ὑπεδέξατο δὲ ἅπαντας τοὺς ἰδεῖν θε- λήσαντας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας ἀφίκετο πρόεδρος, ήπειγεν αὐτὸν ὑποδέξασθαι τοῦ πρεσόν ο τέρου τὴν ζεύγλην, « Οἶδα, λέγων, ὦ Πάτερ, καὶ τῆς σῆς φιλοσοφίας τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἐμῆς πενίας τὴν ὑπερβολήν. ᾿Αλλὰ τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν οἶκο νομίαν πεπιστευμένος, ταύτῃ τὰς χειροτονίας, ἀλλ' οὐκ ἐκείνῃ προβάλλομαι. Δέξαι τοίνυν, ἔφη, τῆς ἱερωσύνης τὸ δῶρον, τῆς μὲν ἐμῆς δεξιᾶς ὑπουργού σης, τῆς δὲ τοῦ παναγίου Πνεύματος τοῦτο χάριτος χορηγούσης. » Πρὸς ταῦτα φάναι λέγεται·, (πι μετ᾿ ὀλίγας ἐντεῦθεν ἐκδημήσω ἡμέρας, ἥκιστα περὶ τούτων ζυγομαχήσω· εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον ἐπὶ πλείστον βιώσεσθαι, πάμπαν ἔφυγον τὸ βαρὺ τοῦτο . καὶ φοβερὸν τῆς ἱερωσύνης φορτίον, τῆς παρακατα- θήκης ὁῤῥωδῶν τὰς εὐθύνας. Ἐπειδὴ δὲ οὐκ εἰς μα· κρὰν ἀπελεύσομαι καταλιπὼν τὰ τῇδε, εὐπειθῶς τὴ κελευόμενον δέξομαι. » Αὐτίκα τοίνυν, οὐδενὸς ἄγον· τος, ὁ μὲν τὰ γόνατα κάμπτων τὴν χάριν ἀνέμενεν, ὁ δὲ τὴν χεῖρα ἐπιτιθεὶς ὑπούργει τῷ Πνεύματι. Τῇ δὲ ἱερωσύνῃ ὀλίγας επιβιώσας ἡμέρας, βίου βίον Αλλάξατο, καὶ τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀντὶ τοῦ πολυ φρόντιδος ἔλαβεν. Αρπάζειν δὲ πάντων βουληθέντων τὸ σῶμα, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ κώμην ἀποκο μίζειν προαιρουμένων, μηνύσας τις τοῦ ἁγίου τοὺς ὅρκους, τὴν ἔριν διέλυσεν. Ορχεται γὰρ αὐτὸν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS extendens, allatum cibum accipiebat. Foramen porro non recta perfossum erat, ne introspicere volentibus liceret, sed oblique circumductum. Cibus autem illi afferebatur lens aqua madefacta : semelque in bebdomada noctu egressus, aquæ quantum satis erat ex vicino fonte hauriebat. Itaque pastor quidam oves pascens, cum illum per tenebras moventem se procul aliquando conspi- catus lupum esse conjiceret, quia multo ferri onu- stus pondere incurvus incedebat, fundam ad jacu- landum agitabat. Sed cum manus immobilis diu maneret, lapidemque emittere non posset, quoad divinus ille vir hausta aqua reversus est, errorem agnovit, sumuoque mane ad virtutis gymnasium profectus, quod acciderat narravit, et petita venia re- missionem impetravit, non aliqua loquentis voce audita, sed ex manus motionibus benevolentiam intelligens. Alius quidam, perversi moris curiosi- tate ductus, scire avens toto tempore quid ageret, platanum maceriæ contiguam ausus est ascendere, sed audaciæ fructum mox retulit. Dimidia enim parte corporis tabefactus, supplex accessit, deli- ctumque confessus est. At ille excisa platano sani- tatem recepturum prædixit. Ne quis enim ex sini- libus ausis pari pœna plecteretur, arborem confestin exscindi jussit : arborisque sectionem secuta est supplicii relaxatio. Tanta ergo fuit sancti hujus tolerantia, tantamque ab agonotheta gratiam ade- plus est. B Cum vero ad discessum ex hac vita se accinge-.C ret, post dies quinquaginta moriturum se signifi- cavit, et omnibus qui vellent visendi sui copiam fecit. Et cum Ecclesiæ quoque pontifex venisset, urgebat eum ut presbyteri jugum subiret, e Novi, dicens, Pater, et philosophia tuae sublimitatem, et inopiæ meæ magnitudinem. Verumtamen pon- tificatus munere fungens, per hoc ego munus, non per illam ordinationes perago. Quare accipe, inquit, donum sacerdotii, ministrante quidem dextera mea, sed præstante Spiritus sancti gratia. Ad hæc ita respondisse dicitur : • Quoniam paucis abhinc diebus e vita discessurus sum, de his minime con- tendam. Enimvero si diutius victurus essem, grave et tremendum sacerdotii onus plane refugerem, reddendam depositi rationem perhorrescens. D Sed quia brevi his omnibus relictis abitu- rus sum, jussis pareho non invitus. Mox igitur, ducente nemine, hic genibus flexis gratiam exspe- etabat, ille manum * imponens Spiritui famulabatur. Sacerdotio autem paucis diebus superstes, vitam cum vita commutavit, expertemque senii et doloris pro multis curis obnoxia sortitus est. Corpus vero cum raperc omnes vellent, ac suum quisque in vi- cum transferre studeret, quidam revelato sancti jurejurando litem diremit. Sacramento enim astrin- xisse illum dixit, ut ipsum hoc in loco sepeliret. Usque adeo cœli civibus curæ fuit etiam post

Α νων, την κομιζομένην τροφήν εἰσεδέχετο. Τὸ δὲ Β Όρυγμα οὐ διαμπερὲς ἦν κατευθὺ διωρυγμένον, ἵνα μὴ πρόκειται τοῖς ὁρᾷν βουλομένοις, ἀλλ' ἐγκάρσιον ἦν ἑλικοειδῶς κατεσκευασμένον. Τροφὴ δὲ αὐτῷ ἐκομίζετο φακὸς διάβροχος ὕδατι· ἅπαξ δὲ τῆς ἑβδο μάδος νύκτωρ ἐξιών, τὸ ἀρκοῦν ὕδωρ ἀπὸ τῆς πελα- ζούσης ἀνιμᾶτο πηγῆς. Καί ποτέ τις πόρρωθεν προς βατεὺς θρέμματα νέμων, σκότους ὄντος, κινούμενον θεασάμενος, καὶ λύκον ὑποτοπάσας, συγκεκυφώς γὰρ ἐβάδιζε σιδήρῳ πολλῷ βαρυνόμενος, τὴν σφεν δόνην ὡς λίθον ἀκοντίσων ἐκίνησε. Τῆς δὲ χειρὸς ἐπὶ πλεῖστον ἀκινήτου μενούσης, καὶ ἀφιέναι τὸν λίθος οὐ δυναμένης, ἕως ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ τὸ ὕδωρ ἀρυ· σάμενος ἐπανῆκεν, αἴσθησιν τῆς ἀγνοίας ἐδέξατο, καὶ μετὰ τὴν ἕω καταλαμβάνει τὸ τῆς ἀρετῆς φρον τιστήριον, καὶ διηγεῖται τὸ γεγονὸς, καὶ συγγνώμην αἰτεῖ, καὶ λαμβάνει τῆς πλημμελείας τὴν ἄφεσιν, οὐ φωνῆς φθεγξαμένης ἀκούσας, ἀλλὰ διὰ τῶν τῆς χει ρός κινημάτων καταμαθὼν τὴν εὐμένειαν. "Αλλος δέ τις, κακοήθει πολυπραγμοσύνῃ χρησάμενος, καὶ γνῶναι ποθήσας τί δρῶν ἅπαντα τὸν χρόνον διετέλει, εἰς τὴν παρὰ τῷ θριγκίῳ πεφυτευμένην πλάτανος ἀναβῆναι τετόλμηκεν· ἀλλὰ παραυτίκα τῆς τόλμης δρέψατο τοὺς καρπούς. Τὸ γὰρ ἥμισυ τοῦ σώματος ἀπ᾿ ἄκρας κορυφῆς μέχρι τῶν ποδῶν λυμανθείς, ἱκέτης ἐγένετο τῆς ἁμαρτάδος κατηγορῶν. Ὁ δὲ τῇ τομῇ τῆς πλατάνου τὴν ὑγείαν ἔσεσθαι προεμήνυσεν Ἵνα γὰρ μὴ καὶ ἕτερος τὰ ἴσα δράσας υπομείνῃ τὰ ἴσα, τμηθῆναι παραυτίκα τὸ δένδρον ἐκέλευσεν. Επ οὖν οὗτος ὁ θεσπέσιος ἐχρήσατο τῇ καρτερία, πετο δὲ τῇ τομῇ καὶ τῆς τιμωρίας ἡ λύσις. Τοσαύτῃ μὲν τοσαύτην δὲ παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν χάριν ἐδέξατο, Ηνίκα δὲ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστέλλετο, προ εσήμανεν ὡς μετὰ πεντήκοντα ημέρας δέξεται τοῦ βίου τὸ τέλος· ὑπεδέξατο δὲ ἅπαντας τοὺς ἰδεῖν θε- λήσαντας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας ἀφίκετο πρόεδρος, ήπειγεν αὐτὸν ὑποδέξασθαι τοῦ πρεσόν ο τέρου τὴν ζεύγλην, « Οἶδα, λέγων, ὦ Πάτερ, καὶ τῆς σῆς φιλοσοφίας τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἐμῆς πενίας τὴν ὑπερβολήν. ᾿Αλλὰ τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν οἶκο νομίαν πεπιστευμένος, ταύτῃ τὰς χειροτονίας, ἀλλ' οὐκ ἐκείνῃ προβάλλομαι. Δέξαι τοίνυν, ἔφη, τῆς ἱερωσύνης τὸ δῶρον, τῆς μὲν ἐμῆς δεξιᾶς ὑπουργού σης, τῆς δὲ τοῦ παναγίου Πνεύματος τοῦτο χάριτος χορηγούσης. » Πρὸς ταῦτα φάναι λέγεται·, (πι μετ᾿ ὀλίγας ἐντεῦθεν ἐκδημήσω ἡμέρας, ἥκιστα περὶ τούτων ζυγομαχήσω· εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον ἐπὶ πλείστον βιώσεσθαι, πάμπαν ἔφυγον τὸ βαρὺ τοῦτο . καὶ φοβερὸν τῆς ἱερωσύνης φορτίον, τῆς παρακατα- θήκης ὁῤῥωδῶν τὰς εὐθύνας. Ἐπειδὴ δὲ οὐκ εἰς μα· κρὰν ἀπελεύσομαι καταλιπὼν τὰ τῇδε, εὐπειθῶς τὴ κελευόμενον δέξομαι. » Αὐτίκα τοίνυν, οὐδενὸς ἄγον· τος, ὁ μὲν τὰ γόνατα κάμπτων τὴν χάριν ἀνέμενεν, ὁ δὲ τὴν χεῖρα ἐπιτιθεὶς ὑπούργει τῷ Πνεύματι. Τῇ δὲ ἱερωσύνῃ ὀλίγας επιβιώσας ἡμέρας, βίου βίον Αλλάξατο, καὶ τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀντὶ τοῦ πολυ φρόντιδος ἔλαβεν. Αρπάζειν δὲ πάντων βουληθέντων τὸ σῶμα, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ κώμην ἀποκο μίζειν προαιρουμένων, μηνύσας τις τοῦ ἁγίου τοὺς ὅρκους, τὴν ἔριν διέλυσεν. Ορχεται γὰρ αὐτὸν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS extendens, allatum cibum accipiebat. Foramen porro non recta perfossum erat, ne introspicere volentibus liceret, sed oblique circumductum. Cibus autem illi afferebatur lens aqua madefacta : semelque in bebdomada noctu egressus, aquæ quantum satis erat ex vicino fonte hauriebat. Itaque pastor quidam oves pascens, cum illum per tenebras moventem se procul aliquando conspi- catus lupum esse conjiceret, quia multo ferri onu- stus pondere incurvus incedebat, fundam ad jacu- landum agitabat. Sed cum manus immobilis diu maneret, lapidemque emittere non posset, quoad divinus ille vir hausta aqua reversus est, errorem agnovit, sumuoque mane ad virtutis gymnasium profectus, quod acciderat narravit, et petita venia re- missionem impetravit, non aliqua loquentis voce audita, sed ex manus motionibus benevolentiam intelligens. Alius quidam, perversi moris curiosi- tate ductus, scire avens toto tempore quid ageret, platanum maceriæ contiguam ausus est ascendere, sed audaciæ fructum mox retulit. Dimidia enim parte corporis tabefactus, supplex accessit, deli- ctumque confessus est. At ille excisa platano sani- tatem recepturum prædixit. Ne quis enim ex sini- libus ausis pari pœna plecteretur, arborem confestin exscindi jussit : arborisque sectionem secuta est supplicii relaxatio. Tanta ergo fuit sancti hujus tolerantia, tantamque ab agonotheta gratiam ade- plus est. B Cum vero ad discessum ex hac vita se accinge-.C ret, post dies quinquaginta moriturum se signifi- cavit, et omnibus qui vellent visendi sui copiam fecit. Et cum Ecclesiæ quoque pontifex venisset, urgebat eum ut presbyteri jugum subiret, e Novi, dicens, Pater, et philosophia tuae sublimitatem, et inopiæ meæ magnitudinem. Verumtamen pon- tificatus munere fungens, per hoc ego munus, non per illam ordinationes perago. Quare accipe, inquit, donum sacerdotii, ministrante quidem dextera mea, sed præstante Spiritus sancti gratia. Ad hæc ita respondisse dicitur : • Quoniam paucis abhinc diebus e vita discessurus sum, de his minime con- tendam. Enimvero si diutius victurus essem, grave et tremendum sacerdotii onus plane refugerem, reddendam depositi rationem perhorrescens. D Sed quia brevi his omnibus relictis abitu- rus sum, jussis pareho non invitus. Mox igitur, ducente nemine, hic genibus flexis gratiam exspe- etabat, ille manum * imponens Spiritui famulabatur. Sacerdotio autem paucis diebus superstes, vitam cum vita commutavit, expertemque senii et doloris pro multis curis obnoxia sortitus est. Corpus vero cum raperc omnes vellent, ac suum quisque in vi- cum transferre studeret, quidam revelato sancti jurejurando litem diremit. Sacramento enim astrin- xisse illum dixit, ut ipsum hoc in loco sepeliret. Usque adeo cœli civibus curæ fuit etiam post

Α νων, την κομιζομένην τροφήν εἰσεδέχετο. Τὸ δὲ Β Όρυγμα οὐ διαμπερὲς ἦν κατευθὺ διωρυγμένον, ἵνα μὴ πρόκειται τοῖς ὁρᾷν βουλομένοις, ἀλλ' ἐγκάρσιον ἦν ἑλικοειδῶς κατεσκευασμένον. Τροφὴ δὲ αὐτῷ ἐκομίζετο φακὸς διάβροχος ὕδατι· ἅπαξ δὲ τῆς ἑβδο μάδος νύκτωρ ἐξιών, τὸ ἀρκοῦν ὕδωρ ἀπὸ τῆς πελα- ζούσης ἀνιμᾶτο πηγῆς. Καί ποτέ τις πόρρωθεν προς βατεὺς θρέμματα νέμων, σκότους ὄντος, κινούμενον θεασάμενος, καὶ λύκον ὑποτοπάσας, συγκεκυφώς γὰρ ἐβάδιζε σιδήρῳ πολλῷ βαρυνόμενος, τὴν σφεν δόνην ὡς λίθον ἀκοντίσων ἐκίνησε. Τῆς δὲ χειρὸς ἐπὶ πλεῖστον ἀκινήτου μενούσης, καὶ ἀφιέναι τὸν λίθος οὐ δυναμένης, ἕως ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ τὸ ὕδωρ ἀρυ· σάμενος ἐπανῆκεν, αἴσθησιν τῆς ἀγνοίας ἐδέξατο, καὶ μετὰ τὴν ἕω καταλαμβάνει τὸ τῆς ἀρετῆς φρον τιστήριον, καὶ διηγεῖται τὸ γεγονὸς, καὶ συγγνώμην αἰτεῖ, καὶ λαμβάνει τῆς πλημμελείας τὴν ἄφεσιν, οὐ φωνῆς φθεγξαμένης ἀκούσας, ἀλλὰ διὰ τῶν τῆς χει ρός κινημάτων καταμαθὼν τὴν εὐμένειαν. "Αλλος δέ τις, κακοήθει πολυπραγμοσύνῃ χρησάμενος, καὶ γνῶναι ποθήσας τί δρῶν ἅπαντα τὸν χρόνον διετέλει, εἰς τὴν παρὰ τῷ θριγκίῳ πεφυτευμένην πλάτανος ἀναβῆναι τετόλμηκεν· ἀλλὰ παραυτίκα τῆς τόλμης δρέψατο τοὺς καρπούς. Τὸ γὰρ ἥμισυ τοῦ σώματος ἀπ᾿ ἄκρας κορυφῆς μέχρι τῶν ποδῶν λυμανθείς, ἱκέτης ἐγένετο τῆς ἁμαρτάδος κατηγορῶν. Ὁ δὲ τῇ τομῇ τῆς πλατάνου τὴν ὑγείαν ἔσεσθαι προεμήνυσεν Ἵνα γὰρ μὴ καὶ ἕτερος τὰ ἴσα δράσας υπομείνῃ τὰ ἴσα, τμηθῆναι παραυτίκα τὸ δένδρον ἐκέλευσεν. Επ οὖν οὗτος ὁ θεσπέσιος ἐχρήσατο τῇ καρτερία, πετο δὲ τῇ τομῇ καὶ τῆς τιμωρίας ἡ λύσις. Τοσαύτῃ μὲν τοσαύτην δὲ παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν χάριν ἐδέξατο, Ηνίκα δὲ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστέλλετο, προ εσήμανεν ὡς μετὰ πεντήκοντα ημέρας δέξεται τοῦ βίου τὸ τέλος· ὑπεδέξατο δὲ ἅπαντας τοὺς ἰδεῖν θε- λήσαντας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας ἀφίκετο πρόεδρος, ήπειγεν αὐτὸν ὑποδέξασθαι τοῦ πρεσόν ο τέρου τὴν ζεύγλην, « Οἶδα, λέγων, ὦ Πάτερ, καὶ τῆς σῆς φιλοσοφίας τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἐμῆς πενίας τὴν ὑπερβολήν. ᾿Αλλὰ τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν οἶκο νομίαν πεπιστευμένος, ταύτῃ τὰς χειροτονίας, ἀλλ' οὐκ ἐκείνῃ προβάλλομαι. Δέξαι τοίνυν, ἔφη, τῆς ἱερωσύνης τὸ δῶρον, τῆς μὲν ἐμῆς δεξιᾶς ὑπουργού σης, τῆς δὲ τοῦ παναγίου Πνεύματος τοῦτο χάριτος χορηγούσης. » Πρὸς ταῦτα φάναι λέγεται·, (πι μετ᾿ ὀλίγας ἐντεῦθεν ἐκδημήσω ἡμέρας, ἥκιστα περὶ τούτων ζυγομαχήσω· εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον ἐπὶ πλείστον βιώσεσθαι, πάμπαν ἔφυγον τὸ βαρὺ τοῦτο . καὶ φοβερὸν τῆς ἱερωσύνης φορτίον, τῆς παρακατα- θήκης ὁῤῥωδῶν τὰς εὐθύνας. Ἐπειδὴ δὲ οὐκ εἰς μα· κρὰν ἀπελεύσομαι καταλιπὼν τὰ τῇδε, εὐπειθῶς τὴ κελευόμενον δέξομαι. » Αὐτίκα τοίνυν, οὐδενὸς ἄγον· τος, ὁ μὲν τὰ γόνατα κάμπτων τὴν χάριν ἀνέμενεν, ὁ δὲ τὴν χεῖρα ἐπιτιθεὶς ὑπούργει τῷ Πνεύματι. Τῇ δὲ ἱερωσύνῃ ὀλίγας επιβιώσας ἡμέρας, βίου βίον Αλλάξατο, καὶ τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀντὶ τοῦ πολυ φρόντιδος ἔλαβεν. Αρπάζειν δὲ πάντων βουληθέντων τὸ σῶμα, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ κώμην ἀποκο μίζειν προαιρουμένων, μηνύσας τις τοῦ ἁγίου τοὺς ὅρκους, τὴν ἔριν διέλυσεν. Ορχεται γὰρ αὐτὸν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS extendens, allatum cibum accipiebat. Foramen porro non recta perfossum erat, ne introspicere volentibus liceret, sed oblique circumductum. Cibus autem illi afferebatur lens aqua madefacta : semelque in bebdomada noctu egressus, aquæ quantum satis erat ex vicino fonte hauriebat. Itaque pastor quidam oves pascens, cum illum per tenebras moventem se procul aliquando conspi- catus lupum esse conjiceret, quia multo ferri onu- stus pondere incurvus incedebat, fundam ad jacu- landum agitabat. Sed cum manus immobilis diu maneret, lapidemque emittere non posset, quoad divinus ille vir hausta aqua reversus est, errorem agnovit, sumuoque mane ad virtutis gymnasium profectus, quod acciderat narravit, et petita venia re- missionem impetravit, non aliqua loquentis voce audita, sed ex manus motionibus benevolentiam intelligens. Alius quidam, perversi moris curiosi- tate ductus, scire avens toto tempore quid ageret, platanum maceriæ contiguam ausus est ascendere, sed audaciæ fructum mox retulit. Dimidia enim parte corporis tabefactus, supplex accessit, deli- ctumque confessus est. At ille excisa platano sani- tatem recepturum prædixit. Ne quis enim ex sini- libus ausis pari pœna plecteretur, arborem confestin exscindi jussit : arborisque sectionem secuta est supplicii relaxatio. Tanta ergo fuit sancti hujus tolerantia, tantamque ab agonotheta gratiam ade- plus est. B Cum vero ad discessum ex hac vita se accinge-.C ret, post dies quinquaginta moriturum se signifi- cavit, et omnibus qui vellent visendi sui copiam fecit. Et cum Ecclesiæ quoque pontifex venisset, urgebat eum ut presbyteri jugum subiret, e Novi, dicens, Pater, et philosophia tuae sublimitatem, et inopiæ meæ magnitudinem. Verumtamen pon- tificatus munere fungens, per hoc ego munus, non per illam ordinationes perago. Quare accipe, inquit, donum sacerdotii, ministrante quidem dextera mea, sed præstante Spiritus sancti gratia. Ad hæc ita respondisse dicitur : • Quoniam paucis abhinc diebus e vita discessurus sum, de his minime con- tendam. Enimvero si diutius victurus essem, grave et tremendum sacerdotii onus plane refugerem, reddendam depositi rationem perhorrescens. D Sed quia brevi his omnibus relictis abitu- rus sum, jussis pareho non invitus. Mox igitur, ducente nemine, hic genibus flexis gratiam exspe- etabat, ille manum * imponens Spiritui famulabatur. Sacerdotio autem paucis diebus superstes, vitam cum vita commutavit, expertemque senii et doloris pro multis curis obnoxia sortitus est. Corpus vero cum raperc omnes vellent, ac suum quisque in vi- cum transferre studeret, quidam revelato sancti jurejurando litem diremit. Sacramento enim astrin- xisse illum dixit, ut ipsum hoc in loco sepeliret. Usque adeo cœli civibus curæ fuit etiam post

Α νων, την κομιζομένην τροφήν εἰσεδέχετο. Τὸ δὲ Β Όρυγμα οὐ διαμπερὲς ἦν κατευθὺ διωρυγμένον, ἵνα μὴ πρόκειται τοῖς ὁρᾷν βουλομένοις, ἀλλ' ἐγκάρσιον ἦν ἑλικοειδῶς κατεσκευασμένον. Τροφὴ δὲ αὐτῷ ἐκομίζετο φακὸς διάβροχος ὕδατι· ἅπαξ δὲ τῆς ἑβδο μάδος νύκτωρ ἐξιών, τὸ ἀρκοῦν ὕδωρ ἀπὸ τῆς πελα- ζούσης ἀνιμᾶτο πηγῆς. Καί ποτέ τις πόρρωθεν προς βατεὺς θρέμματα νέμων, σκότους ὄντος, κινούμενον θεασάμενος, καὶ λύκον ὑποτοπάσας, συγκεκυφώς γὰρ ἐβάδιζε σιδήρῳ πολλῷ βαρυνόμενος, τὴν σφεν δόνην ὡς λίθον ἀκοντίσων ἐκίνησε. Τῆς δὲ χειρὸς ἐπὶ πλεῖστον ἀκινήτου μενούσης, καὶ ἀφιέναι τὸν λίθος οὐ δυναμένης, ἕως ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ τὸ ὕδωρ ἀρυ· σάμενος ἐπανῆκεν, αἴσθησιν τῆς ἀγνοίας ἐδέξατο, καὶ μετὰ τὴν ἕω καταλαμβάνει τὸ τῆς ἀρετῆς φρον τιστήριον, καὶ διηγεῖται τὸ γεγονὸς, καὶ συγγνώμην αἰτεῖ, καὶ λαμβάνει τῆς πλημμελείας τὴν ἄφεσιν, οὐ φωνῆς φθεγξαμένης ἀκούσας, ἀλλὰ διὰ τῶν τῆς χει ρός κινημάτων καταμαθὼν τὴν εὐμένειαν. "Αλλος δέ τις, κακοήθει πολυπραγμοσύνῃ χρησάμενος, καὶ γνῶναι ποθήσας τί δρῶν ἅπαντα τὸν χρόνον διετέλει, εἰς τὴν παρὰ τῷ θριγκίῳ πεφυτευμένην πλάτανος ἀναβῆναι τετόλμηκεν· ἀλλὰ παραυτίκα τῆς τόλμης δρέψατο τοὺς καρπούς. Τὸ γὰρ ἥμισυ τοῦ σώματος ἀπ᾿ ἄκρας κορυφῆς μέχρι τῶν ποδῶν λυμανθείς, ἱκέτης ἐγένετο τῆς ἁμαρτάδος κατηγορῶν. Ὁ δὲ τῇ τομῇ τῆς πλατάνου τὴν ὑγείαν ἔσεσθαι προεμήνυσεν Ἵνα γὰρ μὴ καὶ ἕτερος τὰ ἴσα δράσας υπομείνῃ τὰ ἴσα, τμηθῆναι παραυτίκα τὸ δένδρον ἐκέλευσεν. Επ οὖν οὗτος ὁ θεσπέσιος ἐχρήσατο τῇ καρτερία, πετο δὲ τῇ τομῇ καὶ τῆς τιμωρίας ἡ λύσις. Τοσαύτῃ μὲν τοσαύτην δὲ παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου τὴν χάριν ἐδέξατο, Ηνίκα δὲ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστέλλετο, προ εσήμανεν ὡς μετὰ πεντήκοντα ημέρας δέξεται τοῦ βίου τὸ τέλος· ὑπεδέξατο δὲ ἅπαντας τοὺς ἰδεῖν θε- λήσαντας. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας ἀφίκετο πρόεδρος, ήπειγεν αὐτὸν ὑποδέξασθαι τοῦ πρεσόν ο τέρου τὴν ζεύγλην, « Οἶδα, λέγων, ὦ Πάτερ, καὶ τῆς σῆς φιλοσοφίας τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἐμῆς πενίας τὴν ὑπερβολήν. ᾿Αλλὰ τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν οἶκο νομίαν πεπιστευμένος, ταύτῃ τὰς χειροτονίας, ἀλλ' οὐκ ἐκείνῃ προβάλλομαι. Δέξαι τοίνυν, ἔφη, τῆς ἱερωσύνης τὸ δῶρον, τῆς μὲν ἐμῆς δεξιᾶς ὑπουργού σης, τῆς δὲ τοῦ παναγίου Πνεύματος τοῦτο χάριτος χορηγούσης. » Πρὸς ταῦτα φάναι λέγεται·, (πι μετ᾿ ὀλίγας ἐντεῦθεν ἐκδημήσω ἡμέρας, ἥκιστα περὶ τούτων ζυγομαχήσω· εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον ἐπὶ πλείστον βιώσεσθαι, πάμπαν ἔφυγον τὸ βαρὺ τοῦτο . καὶ φοβερὸν τῆς ἱερωσύνης φορτίον, τῆς παρακατα- θήκης ὁῤῥωδῶν τὰς εὐθύνας. Ἐπειδὴ δὲ οὐκ εἰς μα· κρὰν ἀπελεύσομαι καταλιπὼν τὰ τῇδε, εὐπειθῶς τὴ κελευόμενον δέξομαι. » Αὐτίκα τοίνυν, οὐδενὸς ἄγον· τος, ὁ μὲν τὰ γόνατα κάμπτων τὴν χάριν ἀνέμενεν, ὁ δὲ τὴν χεῖρα ἐπιτιθεὶς ὑπούργει τῷ Πνεύματι. Τῇ δὲ ἱερωσύνῃ ὀλίγας επιβιώσας ἡμέρας, βίου βίον Αλλάξατο, καὶ τὸν ἀγήρω καὶ ἄλυπον ἀντὶ τοῦ πολυ φρόντιδος ἔλαβεν. Αρπάζειν δὲ πάντων βουληθέντων τὸ σῶμα, καὶ εἰς τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ κώμην ἀποκο μίζειν προαιρουμένων, μηνύσας τις τοῦ ἁγίου τοὺς ὅρκους, τὴν ἔριν διέλυσεν. Ορχεται γὰρ αὐτὸν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS extendens, allatum cibum accipiebat. Foramen porro non recta perfossum erat, ne introspicere volentibus liceret, sed oblique circumductum. Cibus autem illi afferebatur lens aqua madefacta : semelque in bebdomada noctu egressus, aquæ quantum satis erat ex vicino fonte hauriebat. Itaque pastor quidam oves pascens, cum illum per tenebras moventem se procul aliquando conspi- catus lupum esse conjiceret, quia multo ferri onu- stus pondere incurvus incedebat, fundam ad jacu- landum agitabat. Sed cum manus immobilis diu maneret, lapidemque emittere non posset, quoad divinus ille vir hausta aqua reversus est, errorem agnovit, sumuoque mane ad virtutis gymnasium profectus, quod acciderat narravit, et petita venia re- missionem impetravit, non aliqua loquentis voce audita, sed ex manus motionibus benevolentiam intelligens. Alius quidam, perversi moris curiosi- tate ductus, scire avens toto tempore quid ageret, platanum maceriæ contiguam ausus est ascendere, sed audaciæ fructum mox retulit. Dimidia enim parte corporis tabefactus, supplex accessit, deli- ctumque confessus est. At ille excisa platano sani- tatem recepturum prædixit. Ne quis enim ex sini- libus ausis pari pœna plecteretur, arborem confestin exscindi jussit : arborisque sectionem secuta est supplicii relaxatio. Tanta ergo fuit sancti hujus tolerantia, tantamque ab agonotheta gratiam ade- plus est. B Cum vero ad discessum ex hac vita se accinge-.C ret, post dies quinquaginta moriturum se signifi- cavit, et omnibus qui vellent visendi sui copiam fecit. Et cum Ecclesiæ quoque pontifex venisset, urgebat eum ut presbyteri jugum subiret, e Novi, dicens, Pater, et philosophia tuae sublimitatem, et inopiæ meæ magnitudinem. Verumtamen pon- tificatus munere fungens, per hoc ego munus, non per illam ordinationes perago. Quare accipe, inquit, donum sacerdotii, ministrante quidem dextera mea, sed præstante Spiritus sancti gratia. Ad hæc ita respondisse dicitur : • Quoniam paucis abhinc diebus e vita discessurus sum, de his minime con- tendam. Enimvero si diutius victurus essem, grave et tremendum sacerdotii onus plane refugerem, reddendam depositi rationem perhorrescens. D Sed quia brevi his omnibus relictis abitu- rus sum, jussis pareho non invitus. Mox igitur, ducente nemine, hic genibus flexis gratiam exspe- etabat, ille manum * imponens Spiritui famulabatur. Sacerdotio autem paucis diebus superstes, vitam cum vita commutavit, expertemque senii et doloris pro multis curis obnoxia sortitus est. Corpus vero cum raperc omnes vellent, ac suum quisque in vi- cum transferre studeret, quidam revelato sancti jurejurando litem diremit. Sacramento enim astrin- xisse illum dixit, ut ipsum hoc in loco sepeliret. Usque adeo cœli civibus curæ fuit etiam post

ἔφησεν, ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ παραδοῦναι τοῦτο καὶ ψῇ. Οὕτω καὶ τῆς μετά θάνατον εὐτελείας ἐπεμε λούντο τῶν οὐρανῶν οἱ πολῖται· καὶ οὔτε πυριόντες μέγα φρονεῖν ἡνέσχοντο πώποτε, καὶ τελευτήσαντες τὸ παρὰ ἀνθρώπων οὐκ ἐπεσπάσαντο γέρας· ἀλλὰ τὸ φίλτρον ἅπαν εἰς τὸν νυμφίον μετέθεσαν, κατὰ τὰς σωφρονούσας γυναῖκας, αἱ παρὰ μόνων τῶν ὁμοζύγων καὶ φιλεῖσθαι καὶ ἐπαινεῖσθαι σπουδά ζουσι, τῆς παρ' ἄλλων εὐφημίας καταφρονοῦσαι. Τούτου χάριν αὐτοὺς ὁ νυμφίος καὶ μὴ βουλομένους ἀοιδίμους ἀπέφηνε, καὶ τῆς παρ' ἀνθρώποις εὐ- κλείας ἐκ περιουσίας μετέδωκεν. Οταν γάρ τις τὰ θεῖα μετιών αἰτῇ τὰ οὐράνια, προστίθησι μετ' ἐκεί- νων καὶ ἕτερα πάμπολλα, πολλαπλασίας τὰς αἰτή σεις δωρούμενος. Τοῦτο γοῦν καὶ νομοθετῶν ἔλεγεν· • Αἰτεῖτε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν δικαιοσύ. νην αὐτοῦ, καὶ τὰ λοιπὰ πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. » Καὶ πάλιν· Ο καταλιμπάνων πατέρα, καὶ μητέρα, καὶ ἀδελφοὺς, καὶ γυναῖκα, καὶ τέκνα ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου μου, καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἑκατονταπλασίονα λήψεται, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζωὴν αιώνιον κληρονομήσει. » Ταῦτα εἴρηκε, καὶ πεποίη- κεν. Ἡμᾶς δὲ εἴη, καὶ λόγῳ παιδευομένους, καὶ ταῖς τούτων προσευχαῖς ἐπερειδομένους, κατὰ σκοπὸν διῶξαι ἐπὶ τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ " ή δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 'Αμήν. 14. ΜΑΡΩΝ. Β Μάρωνος μετὰ τούτων μνησθήσομαι· καὶ γὰρ οὗτος τὸν θεῖον τῶν ἁγίων χορὸν κατεκόσμησε. Τὸν ὕπαιθρον γὰρ ἀσπασάμενος βίον, κορυφήν τινα κατα έλαβεν, ὑπὸ τῶν πάλαι δυσσεβῶν τιμωμένην· καὶ τὸ ἐν αὐτῇ τῶν δαιμόνων τέμενος τῷ Θεῷ καθοσιώ-in:pios, σας, ἐν αὐτῷ διέτριψε, σκηνήν τινα βραχείαν πηξά μενος, ὀλιγάκις δὲ ταύτῃ χρησάμενος. Πόνοις οὐ τοῖς ειωθόσιν ἐχρήσατο μόνοις, ἀλλὰ καὶ ἑτέρους ἐπενόει, τῆς φιλοσοφίας συναθροίζων τὸν πλοῦτον. Ο δὲ ἀγωνοθέτης τοῖς πόνοις τὴν χάριν ἐπεμέτρησεν. Οὕτω γὰρ αὐτῷ πλουσίως ὁ μεγαλόδωρος τὸ τῶν ἰαμάτων ἐδωρήσατο χάρισμα, ώς πανταχοῦ μὲν τού του τὸ κλέος διαδραμεῖν, πάντας δὲ πάντοθεν ἐφέλ- κεσθαι, καὶ τῇ πείρα διδάξαι τῆς φήμης τὸ ἀληθές. Ην γὰρ ἰδεῖν, καὶ πυρετούς σβεννυμένους τῇ δρόσῳ τῆς εὐλογίας, καὶ φρίκην παυομένην, καὶ δαίμονας δραπετεύοντας, καὶ παντοδαπὰ καὶ ποικίλα νοσή ματα ἑνὶ φαρμάκῳ θεραπευόμενα. Ἰατρῶν μὲν γὰρ παῖδες ἑκάστῳ παθήματι κατάλληλον προσφέρουσι φάρμακον· ἡ δὲ τῶν ἁγίων προσευχὴ κοινόν ἐστι παθῶν ἀλεξιφάρμακον. Οὐ μόνον δὲ τὰς σωματικάς ἀρρωστίας ἰᾶτο, ἀλλὰ καὶ ταῖς ψυχαῖς τὴν πρόσο φορον θεραπείαν προσέφερε, τούτου μὲν τὴν πλεον εξίαν, ἐκείνου δὲ τὸν θυμὸν ἰατρεύων· καὶ τούτῳ μὲν τὴν περὶ σωφροσύνης διδασκαλίαν προσφέρων, ἐκείνῳ δὲ προστιθεὶς τὰ τῆς δικαιοσύνης παιδεύ- ματα· καὶ τοῦ μὲν τὴν ἀκολαστίαν παιδεύων, τοῦ δὲ τὸ νωθρόν διεγείρων. Ταύτη χρώμενος τῇ γεωργία, = νι, 53. » άμην, RELIGIOSA HISTORIA. A mortem simplicias: qui neque in vita allos spiri tus gesserunt unquam, et mortui ab hominibus glo- riam non captarunt"; sed totum amorem in sponsum transtulerunt pudicarum more mulierum, quæ a solis conjugibus et amari et laudari cupiunt, alio- rumque laudes aspernantur. Eapropter illos spon- sus nec volentes claros ac celebres reddidit, homi- numque gloriam ad cumulum impertiit. Nam cum divina sectans quispiam coelestia petit, una cum illis adjicit et alia, multiplicatas largiens petitiones. Hoc enim legem sanciens quoque dixit: • Petite regnum Dei et justitiam ejus, et cætera omnia ad- jicientur vobis "; » et rursus : c Qui reliquerit pa- trem et matrem, et fratres, et uxorem, et filios pro- pter me et Evangelium meum, et in hoc sæculo centuplum accipiet, et in futuro vitam.æternam pos- sidebit ». › Hæc et dixit et fecit. Nobis vero et sermone et opere eruditis, atque horum precibus subnisis, utinam contingat ad scopum collineare, ad bravium supernæ vocationis, in Christo Jesu Domino nostro, cui honor in sæcula. Amen. XVI. MARO. - Maronem post istum commemorabo, nam et hic quoque divinum sanctorum chorum exornavit. Vitam enim sub dio agere cum instituisset, verticem montis occupavit, in honore olim habitum apud in eo versatus est, parvo exstructo tabernaculo, quo tamen raro usus est. Laboribus autem se non modo consuetis exercebat, sed alios excogitabat philosophiæ opes accumulans: agonotheta vero gratiam supra labores dimensus est. Curationum enim donun tam abunde illi largitus est munificus Deus, ut omnes in oras ejus fama pervaderet, om- nesque undique attraheret, et fama veritatem ex. perientia doceret. Videre namque erat benedictio- nis rore exstinctas febres, et horrorem sedatum, et dæmones in fugam actos, et diversos omnium generum morbos uno pharmaco sanatos. Medici quippe unicuique morbo suum applicant remedium : sanctorum autem oratio commune malis omnibus dæmonumque delubrum Deo consecrans, D est remedium. Nec vero corporum tantum ægritu- Matth. Matth. xix. 29, "flæc : & -- dines curabat, sed animis etiam congruentem cura- tionem adhibebat, hujus sanans avaritiam, illius iracundiam; huic temperantiæ doctrinam tradens, illi præcepta daus justitia, hujus castigans incontinentiam, illius excitans socordiam. Hanc exercens agriculturam multas philosophiæ plantas eduxit, et hortum hunc, qui in Cyri regione nunc. foret, Deo ipse conserit. Hujus plantationis opus VARIÆ LECTIONES. absunt ab Herveti versione, PATROL GR, LXXXII. -

ἔφησεν, ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ παραδοῦναι τοῦτο καὶ ψῇ. Οὕτω καὶ τῆς μετά θάνατον εὐτελείας ἐπεμε λούντο τῶν οὐρανῶν οἱ πολῖται· καὶ οὔτε πυριόντες μέγα φρονεῖν ἡνέσχοντο πώποτε, καὶ τελευτήσαντες τὸ παρὰ ἀνθρώπων οὐκ ἐπεσπάσαντο γέρας· ἀλλὰ τὸ φίλτρον ἅπαν εἰς τὸν νυμφίον μετέθεσαν, κατὰ τὰς σωφρονούσας γυναῖκας, αἱ παρὰ μόνων τῶν ὁμοζύγων καὶ φιλεῖσθαι καὶ ἐπαινεῖσθαι σπουδά ζουσι, τῆς παρ' ἄλλων εὐφημίας καταφρονοῦσαι. Τούτου χάριν αὐτοὺς ὁ νυμφίος καὶ μὴ βουλομένους ἀοιδίμους ἀπέφηνε, καὶ τῆς παρ' ἀνθρώποις εὐ- κλείας ἐκ περιουσίας μετέδωκεν. Οταν γάρ τις τὰ θεῖα μετιών αἰτῇ τὰ οὐράνια, προστίθησι μετ' ἐκεί- νων καὶ ἕτερα πάμπολλα, πολλαπλασίας τὰς αἰτή σεις δωρούμενος. Τοῦτο γοῦν καὶ νομοθετῶν ἔλεγεν· • Αἰτεῖτε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν δικαιοσύ. νην αὐτοῦ, καὶ τὰ λοιπὰ πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. » Καὶ πάλιν· Ο καταλιμπάνων πατέρα, καὶ μητέρα, καὶ ἀδελφοὺς, καὶ γυναῖκα, καὶ τέκνα ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου μου, καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἑκατονταπλασίονα λήψεται, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζωὴν αιώνιον κληρονομήσει. » Ταῦτα εἴρηκε, καὶ πεποίη- κεν. Ἡμᾶς δὲ εἴη, καὶ λόγῳ παιδευομένους, καὶ ταῖς τούτων προσευχαῖς ἐπερειδομένους, κατὰ σκοπὸν διῶξαι ἐπὶ τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ " ή δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 'Αμήν. 14. ΜΑΡΩΝ. Β Μάρωνος μετὰ τούτων μνησθήσομαι· καὶ γὰρ οὗτος τὸν θεῖον τῶν ἁγίων χορὸν κατεκόσμησε. Τὸν ὕπαιθρον γὰρ ἀσπασάμενος βίον, κορυφήν τινα κατα έλαβεν, ὑπὸ τῶν πάλαι δυσσεβῶν τιμωμένην· καὶ τὸ ἐν αὐτῇ τῶν δαιμόνων τέμενος τῷ Θεῷ καθοσιώ-in:pios, σας, ἐν αὐτῷ διέτριψε, σκηνήν τινα βραχείαν πηξά μενος, ὀλιγάκις δὲ ταύτῃ χρησάμενος. Πόνοις οὐ τοῖς ειωθόσιν ἐχρήσατο μόνοις, ἀλλὰ καὶ ἑτέρους ἐπενόει, τῆς φιλοσοφίας συναθροίζων τὸν πλοῦτον. Ο δὲ ἀγωνοθέτης τοῖς πόνοις τὴν χάριν ἐπεμέτρησεν. Οὕτω γὰρ αὐτῷ πλουσίως ὁ μεγαλόδωρος τὸ τῶν ἰαμάτων ἐδωρήσατο χάρισμα, ώς πανταχοῦ μὲν τού του τὸ κλέος διαδραμεῖν, πάντας δὲ πάντοθεν ἐφέλ- κεσθαι, καὶ τῇ πείρα διδάξαι τῆς φήμης τὸ ἀληθές. Ην γὰρ ἰδεῖν, καὶ πυρετούς σβεννυμένους τῇ δρόσῳ τῆς εὐλογίας, καὶ φρίκην παυομένην, καὶ δαίμονας δραπετεύοντας, καὶ παντοδαπὰ καὶ ποικίλα νοσή ματα ἑνὶ φαρμάκῳ θεραπευόμενα. Ἰατρῶν μὲν γὰρ παῖδες ἑκάστῳ παθήματι κατάλληλον προσφέρουσι φάρμακον· ἡ δὲ τῶν ἁγίων προσευχὴ κοινόν ἐστι παθῶν ἀλεξιφάρμακον. Οὐ μόνον δὲ τὰς σωματικάς ἀρρωστίας ἰᾶτο, ἀλλὰ καὶ ταῖς ψυχαῖς τὴν πρόσο φορον θεραπείαν προσέφερε, τούτου μὲν τὴν πλεον εξίαν, ἐκείνου δὲ τὸν θυμὸν ἰατρεύων· καὶ τούτῳ μὲν τὴν περὶ σωφροσύνης διδασκαλίαν προσφέρων, ἐκείνῳ δὲ προστιθεὶς τὰ τῆς δικαιοσύνης παιδεύ- ματα· καὶ τοῦ μὲν τὴν ἀκολαστίαν παιδεύων, τοῦ δὲ τὸ νωθρόν διεγείρων. Ταύτη χρώμενος τῇ γεωργία, = νι, 53. » άμην, RELIGIOSA HISTORIA. A mortem simplicias: qui neque in vita allos spiri tus gesserunt unquam, et mortui ab hominibus glo- riam non captarunt"; sed totum amorem in sponsum transtulerunt pudicarum more mulierum, quæ a solis conjugibus et amari et laudari cupiunt, alio- rumque laudes aspernantur. Eapropter illos spon- sus nec volentes claros ac celebres reddidit, homi- numque gloriam ad cumulum impertiit. Nam cum divina sectans quispiam coelestia petit, una cum illis adjicit et alia, multiplicatas largiens petitiones. Hoc enim legem sanciens quoque dixit: • Petite regnum Dei et justitiam ejus, et cætera omnia ad- jicientur vobis "; » et rursus : c Qui reliquerit pa- trem et matrem, et fratres, et uxorem, et filios pro- pter me et Evangelium meum, et in hoc sæculo centuplum accipiet, et in futuro vitam.æternam pos- sidebit ». › Hæc et dixit et fecit. Nobis vero et sermone et opere eruditis, atque horum precibus subnisis, utinam contingat ad scopum collineare, ad bravium supernæ vocationis, in Christo Jesu Domino nostro, cui honor in sæcula. Amen. XVI. MARO. - Maronem post istum commemorabo, nam et hic quoque divinum sanctorum chorum exornavit. Vitam enim sub dio agere cum instituisset, verticem montis occupavit, in honore olim habitum apud in eo versatus est, parvo exstructo tabernaculo, quo tamen raro usus est. Laboribus autem se non modo consuetis exercebat, sed alios excogitabat philosophiæ opes accumulans: agonotheta vero gratiam supra labores dimensus est. Curationum enim donun tam abunde illi largitus est munificus Deus, ut omnes in oras ejus fama pervaderet, om- nesque undique attraheret, et fama veritatem ex. perientia doceret. Videre namque erat benedictio- nis rore exstinctas febres, et horrorem sedatum, et dæmones in fugam actos, et diversos omnium generum morbos uno pharmaco sanatos. Medici quippe unicuique morbo suum applicant remedium : sanctorum autem oratio commune malis omnibus dæmonumque delubrum Deo consecrans, D est remedium. Nec vero corporum tantum ægritu- Matth. Matth. xix. 29, "flæc : & -- dines curabat, sed animis etiam congruentem cura- tionem adhibebat, hujus sanans avaritiam, illius iracundiam; huic temperantiæ doctrinam tradens, illi præcepta daus justitia, hujus castigans incontinentiam, illius excitans socordiam. Hanc exercens agriculturam multas philosophiæ plantas eduxit, et hortum hunc, qui in Cyri regione nunc. foret, Deo ipse conserit. Hujus plantationis opus VARIÆ LECTIONES. absunt ab Herveti versione, PATROL GR, LXXXII. -

καταφύτευσε. Τῆς τούτου φυτουργίας ἔργον ὁ μέγας Ἰάκωβος, εἰς ὃν εἰκότως ἄν τις ἑλκύσετε την προ- φητικὴν ἐκείνην φωνήν· ο Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει, ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται, ο καὶ οἱ ἄλλοι δὲ ἅπαντες, ὧν ἰδίᾳ σὺν Θεῷ φάναι μνησθήση. μαι. Οὕτω δὲ τῆς θείας γεωργίας ἐπιμελούμενος, καὶ ψυχὰς ὁμοῦ θεραπεύων καὶ σώματα, ἀῤῥωστίαν ὑπομείνας βραχείαν, ἵνα καὶ τῆς φύσεως τὴν ἀσθέ νειαν, καὶ τῆς προαιρέσεως καταμάθωμεν τὴν ἀν δρείαν, αὐτὸς μὲν ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Πόλεμος δε περὶ τοῦ σώματος τοῖς γειτονεύουσι συνέστη στο δρός. Κώμη δέ τις τῶν ὁμόρων πολυάνθρωπος παν δημο παραγενομένη, τοὺς μὲν ἄλλους ἐσκέδασε, τὸν Α πολλὰ φυτὰ φιλοσοφίας ἀπέφηνε, καὶ τὸν νῦν ἐν τῇ Κύρου χώρᾳ τεθηλότα παράδεισον αὐτὸς τῷ Θεῷ Β δὲ τριπόθητον ἐκεῖνον ήρπασε θησαυρὸν, καὶ σηχὴν οἰκοδομησάμενοι μέγιστον, τὴν ἐκεῖθεν μέχρι και Σήμερον ὠφέλειαν καρποῦνται, δημοτελεῖ πανηγύρει τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον γεραίροντες. Ἡμεῖς δὲ καὶ απόντες τὴν εὐλογίαν καρπούμεθα· ἀρκεῖ γὰρ ἡμῖν ἀντὶ τῆς θήκης ή μνήμη ΙΖ΄. - ΑΒΡΑΑΜΗΣ. Οὐδὲ 'Αβραάμου τοῦ θαυμαστοῦ τὴν μνήμην τα ραλιπεῖν εὐαγές, προφάσει χρωμένους, ὅτι μετὰ τὴν μονήρη βίον τὴν ἀρχιερατικὴν ἐφαίδρυνε προεδρία. Πολλῷ γὰρ δήπουθεν τούτου γε ἕνεκα ἀξιομνημονεύ τότερος εἰκότως ἂν εἴη, ὅτι τὴν πολιτείαν βιασθείς ἐναλλάξαι τὸν βίον οὐκ ἤμειψεν, ἀλλὰ μετὰ τῆς ἀσις τικῆς μετέβη κακοπαθείας, καὶ κατὰ ταὐτὸν μονα- Εν χικοῖς τε πόνοις, καὶ ἀρχιερατικαῖς περιστοιχιζόμε νος φροντίσι, τοῦ βίου τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ οὗτος δὲ τῆς Κύρου χώρας καρπός. Ἐν ταὐτῇ γὰρ καὶ τεχθεὶς καὶ τραφεὶς τῆς ἀσκητικῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦ τον συνέλεξε. Τοσαύτῃ γὰρ αὐτόν φασιν οἱ συγγενα- νότες ἀγρυπνίᾳ, καὶ στάσει, καὶ νηστείᾳ, καταδαμάν σαι τὸ σῶμα, ὡς ἀκίνητον ἐπὶ πλεῖστον διαμεῖναι χρόνον, ἥκιστα βαδίζειν δυνάμενον. Θείᾳ δὲ προμη θείᾳ τῆς ἀσθενείας ἐκείνης ἀπαλλαγείς, κινδύνους εἰσενεγκεῖν ἀντὶ τῆς θείας χάριτος ἠβουλήθη, καὶ καταλαμβάνει τὸν Λίβανον κώμην τινὰ μεγίστην, κατέχεσθαι τῷ τῆς ἀσεβείας ζόφω μεμαθηκώς· καὶ προσωπείῳ ἐμπορικῷ τὸ μοναχικὸν πρόσωπον κατα- κρύψας, καὶ θυλάκους μετὰ τῶν συνόντων ἐπιφερ μενος, ὡς δῆθεν ὠνησόμενος κάρυα, τοῦτον γὰρ ἡ κώμη διαφερόντως ἔφερε τὸν καρπὸν, καὶ οἰκίαν μισθωσάμενος, καὶ ὀλίγα χρήματα τοῖς κεκτημένος προδεδωκώς, τρεῖς μὲν καὶ τέσσαρας ἡμέρας ἦσα χίαν ἦγεν. Εἶτα κατὰ μικρὸν τῆς θείας ήψατο λει τουργίας, μετρία φωνῇ κεχρημένος. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ψαλμῳδίας ἐπῄσθοντο, ὁ μὲν κήρυξ ἐβόα καὶ συνεχά λει πάντας· συνελέγοντο δὲ καὶ ἄνδρες, καὶ γυνα κες, καὶ τὰς θύρας ἀνοικοδομήσαντες, ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ὀροφῆς πολὺν χοῦν συμφοροῦντες κατέβαλλον, Ω; δὲ ἑώρων ἀποπνιγομένους και χωννυμένους, ούτ δὲν οὔτε ὁρᾷν, οὔτε λέγειν θέλοντας, εὐχὴν δὲ μόνην τῷ Θεῷ προσκομίζοντας, τῶν ἑτέρων υποθεμένων, τῆς μανία; ἐπαύσαντο. Εἶτα τας θύρας ἀνοίξαντες, καὶ τοῦ χώματος ἀνασπάσαντες, ἀπιέναι παραντίκα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1:30 est magnus Jacobus, in quem propheticam vocem illain merito quis transferat : e Justus ut palma forebit, sicut cedrus quæ in Libano est multipli- cabitur, o aliique omnes, quorum mentionem, Deo dante, faciam singulatim. In hunc modum divinæ operam dans agriculture, animasque simul samans, et corpora, brevi morbo defunctus, qui et naturæ imbecillitatem, et constantiam illius de- clararet, excessit e vita. De corpore autem inter vicinos acre ortum est bellum. Sed vici finitimi et populosi adventantes incolæ simul omnes, cæteris fugatis, optatissimum thesaurum abstulere, templo- que exstructo maximo, in hodiernum usque diem utilitatem capiunt, publica celebritate victorem illum honorantes. Nos vero etiam absentes bene dictione fruimur : sufficit enim nobis illius memo- ria pro loculo. XVII. ABRAAMES. Admirandi vero Abraanis mentionem præterire fas non est eo nomine, quod post vitam monasti- cam pontificiam dignitatem exornarit. Nam bac profecto de causa dignior memoria jure videatur, quod vitæ institutum mutare coactus vitam * non mutarit, sed cum afflictatione ascetica transiens, monasticisque una laboribus, et pontifica- libus curis circumsessus, vitæ cursum confecerit. Et bic vero Cyri quoque regionis fructus fuit. In hac enim natus altusque ascetica virtutis opes collegit. Sic enim illum aiunt qui cum eo versati sunt, vigitando et stando ac jejunando corpus sub- egisse, ut immobilis longissimo tempore manse- rit, cum ambulare non posset. Quo incommodo divina providentia liberatus, periculis se pro divina gratia exponera statuit, Libanumque vicum inaximum petens, quem impietatis caligine deli. neri acceperat, et monachum sub mercatoris per- sona legeus, saccosque cum sociis gerens, tan- quam nuces empturus, quarum in eo vico præ caeteris proventus est maximus, domo conducta, pecuniaque modica possessoribus prærogata, tres aut quatuor dies silentium tenuit. Postea sensim divinum officium moderata voce aggressus est. Ubi vero Psalmorum auditus est cantus, continuo ad præconis vocem omnes evocantem confluxere viri et mulieres, foribusque obstructis, desuper e tecto ma- gnam vim pulveris congestam immiserunt. Sed cum suffocari et obrui eos viderunt, neque aliud in animo habere, vel agere, vel loqui, sed Deo pre- ces tantum offerre, aliorum admonitu ab insania destiterunt, reseratisque januis, e pulvere abs- tractos abire mox jusserunt. At eodem tempore exactores adfuerunt, qui tributa pendere compel- lebant, et alios vinculis, alios verberibus allicis- bant. Divinus vero ille vir, hand memor • Psal. xci, 15. G D

καταφύτευσε. Τῆς τούτου φυτουργίας ἔργον ὁ μέγας Ἰάκωβος, εἰς ὃν εἰκότως ἄν τις ἑλκύσετε την προ- φητικὴν ἐκείνην φωνήν· ο Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει, ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται, ο καὶ οἱ ἄλλοι δὲ ἅπαντες, ὧν ἰδίᾳ σὺν Θεῷ φάναι μνησθήση. μαι. Οὕτω δὲ τῆς θείας γεωργίας ἐπιμελούμενος, καὶ ψυχὰς ὁμοῦ θεραπεύων καὶ σώματα, ἀῤῥωστίαν ὑπομείνας βραχείαν, ἵνα καὶ τῆς φύσεως τὴν ἀσθέ νειαν, καὶ τῆς προαιρέσεως καταμάθωμεν τὴν ἀν δρείαν, αὐτὸς μὲν ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Πόλεμος δε περὶ τοῦ σώματος τοῖς γειτονεύουσι συνέστη στο δρός. Κώμη δέ τις τῶν ὁμόρων πολυάνθρωπος παν δημο παραγενομένη, τοὺς μὲν ἄλλους ἐσκέδασε, τὸν Α πολλὰ φυτὰ φιλοσοφίας ἀπέφηνε, καὶ τὸν νῦν ἐν τῇ Κύρου χώρᾳ τεθηλότα παράδεισον αὐτὸς τῷ Θεῷ Β δὲ τριπόθητον ἐκεῖνον ήρπασε θησαυρὸν, καὶ σηχὴν οἰκοδομησάμενοι μέγιστον, τὴν ἐκεῖθεν μέχρι και Σήμερον ὠφέλειαν καρποῦνται, δημοτελεῖ πανηγύρει τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον γεραίροντες. Ἡμεῖς δὲ καὶ απόντες τὴν εὐλογίαν καρπούμεθα· ἀρκεῖ γὰρ ἡμῖν ἀντὶ τῆς θήκης ή μνήμη ΙΖ΄. - ΑΒΡΑΑΜΗΣ. Οὐδὲ 'Αβραάμου τοῦ θαυμαστοῦ τὴν μνήμην τα ραλιπεῖν εὐαγές, προφάσει χρωμένους, ὅτι μετὰ τὴν μονήρη βίον τὴν ἀρχιερατικὴν ἐφαίδρυνε προεδρία. Πολλῷ γὰρ δήπουθεν τούτου γε ἕνεκα ἀξιομνημονεύ τότερος εἰκότως ἂν εἴη, ὅτι τὴν πολιτείαν βιασθείς ἐναλλάξαι τὸν βίον οὐκ ἤμειψεν, ἀλλὰ μετὰ τῆς ἀσις τικῆς μετέβη κακοπαθείας, καὶ κατὰ ταὐτὸν μονα- Εν χικοῖς τε πόνοις, καὶ ἀρχιερατικαῖς περιστοιχιζόμε νος φροντίσι, τοῦ βίου τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ οὗτος δὲ τῆς Κύρου χώρας καρπός. Ἐν ταὐτῇ γὰρ καὶ τεχθεὶς καὶ τραφεὶς τῆς ἀσκητικῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦ τον συνέλεξε. Τοσαύτῃ γὰρ αὐτόν φασιν οἱ συγγενα- νότες ἀγρυπνίᾳ, καὶ στάσει, καὶ νηστείᾳ, καταδαμάν σαι τὸ σῶμα, ὡς ἀκίνητον ἐπὶ πλεῖστον διαμεῖναι χρόνον, ἥκιστα βαδίζειν δυνάμενον. Θείᾳ δὲ προμη θείᾳ τῆς ἀσθενείας ἐκείνης ἀπαλλαγείς, κινδύνους εἰσενεγκεῖν ἀντὶ τῆς θείας χάριτος ἠβουλήθη, καὶ καταλαμβάνει τὸν Λίβανον κώμην τινὰ μεγίστην, κατέχεσθαι τῷ τῆς ἀσεβείας ζόφω μεμαθηκώς· καὶ προσωπείῳ ἐμπορικῷ τὸ μοναχικὸν πρόσωπον κατα- κρύψας, καὶ θυλάκους μετὰ τῶν συνόντων ἐπιφερ μενος, ὡς δῆθεν ὠνησόμενος κάρυα, τοῦτον γὰρ ἡ κώμη διαφερόντως ἔφερε τὸν καρπὸν, καὶ οἰκίαν μισθωσάμενος, καὶ ὀλίγα χρήματα τοῖς κεκτημένος προδεδωκώς, τρεῖς μὲν καὶ τέσσαρας ἡμέρας ἦσα χίαν ἦγεν. Εἶτα κατὰ μικρὸν τῆς θείας ήψατο λει τουργίας, μετρία φωνῇ κεχρημένος. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ψαλμῳδίας ἐπῄσθοντο, ὁ μὲν κήρυξ ἐβόα καὶ συνεχά λει πάντας· συνελέγοντο δὲ καὶ ἄνδρες, καὶ γυνα κες, καὶ τὰς θύρας ἀνοικοδομήσαντες, ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ὀροφῆς πολὺν χοῦν συμφοροῦντες κατέβαλλον, Ω; δὲ ἑώρων ἀποπνιγομένους και χωννυμένους, ούτ δὲν οὔτε ὁρᾷν, οὔτε λέγειν θέλοντας, εὐχὴν δὲ μόνην τῷ Θεῷ προσκομίζοντας, τῶν ἑτέρων υποθεμένων, τῆς μανία; ἐπαύσαντο. Εἶτα τας θύρας ἀνοίξαντες, καὶ τοῦ χώματος ἀνασπάσαντες, ἀπιέναι παραντίκα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1:30 est magnus Jacobus, in quem propheticam vocem illain merito quis transferat : e Justus ut palma forebit, sicut cedrus quæ in Libano est multipli- cabitur, o aliique omnes, quorum mentionem, Deo dante, faciam singulatim. In hunc modum divinæ operam dans agriculture, animasque simul samans, et corpora, brevi morbo defunctus, qui et naturæ imbecillitatem, et constantiam illius de- clararet, excessit e vita. De corpore autem inter vicinos acre ortum est bellum. Sed vici finitimi et populosi adventantes incolæ simul omnes, cæteris fugatis, optatissimum thesaurum abstulere, templo- que exstructo maximo, in hodiernum usque diem utilitatem capiunt, publica celebritate victorem illum honorantes. Nos vero etiam absentes bene dictione fruimur : sufficit enim nobis illius memo- ria pro loculo. XVII. ABRAAMES. Admirandi vero Abraanis mentionem præterire fas non est eo nomine, quod post vitam monasti- cam pontificiam dignitatem exornarit. Nam bac profecto de causa dignior memoria jure videatur, quod vitæ institutum mutare coactus vitam * non mutarit, sed cum afflictatione ascetica transiens, monasticisque una laboribus, et pontifica- libus curis circumsessus, vitæ cursum confecerit. Et bic vero Cyri quoque regionis fructus fuit. In hac enim natus altusque ascetica virtutis opes collegit. Sic enim illum aiunt qui cum eo versati sunt, vigitando et stando ac jejunando corpus sub- egisse, ut immobilis longissimo tempore manse- rit, cum ambulare non posset. Quo incommodo divina providentia liberatus, periculis se pro divina gratia exponera statuit, Libanumque vicum inaximum petens, quem impietatis caligine deli. neri acceperat, et monachum sub mercatoris per- sona legeus, saccosque cum sociis gerens, tan- quam nuces empturus, quarum in eo vico præ caeteris proventus est maximus, domo conducta, pecuniaque modica possessoribus prærogata, tres aut quatuor dies silentium tenuit. Postea sensim divinum officium moderata voce aggressus est. Ubi vero Psalmorum auditus est cantus, continuo ad præconis vocem omnes evocantem confluxere viri et mulieres, foribusque obstructis, desuper e tecto ma- gnam vim pulveris congestam immiserunt. Sed cum suffocari et obrui eos viderunt, neque aliud in animo habere, vel agere, vel loqui, sed Deo pre- ces tantum offerre, aliorum admonitu ab insania destiterunt, reseratisque januis, e pulvere abs- tractos abire mox jusserunt. At eodem tempore exactores adfuerunt, qui tributa pendere compel- lebant, et alios vinculis, alios verberibus allicis- bant. Divinus vero ille vir, hand memor • Psal. xci, 15. G D

καταφύτευσε. Τῆς τούτου φυτουργίας ἔργον ὁ μέγας Ἰάκωβος, εἰς ὃν εἰκότως ἄν τις ἑλκύσετε την προ- φητικὴν ἐκείνην φωνήν· ο Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει, ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται, ο καὶ οἱ ἄλλοι δὲ ἅπαντες, ὧν ἰδίᾳ σὺν Θεῷ φάναι μνησθήση. μαι. Οὕτω δὲ τῆς θείας γεωργίας ἐπιμελούμενος, καὶ ψυχὰς ὁμοῦ θεραπεύων καὶ σώματα, ἀῤῥωστίαν ὑπομείνας βραχείαν, ἵνα καὶ τῆς φύσεως τὴν ἀσθέ νειαν, καὶ τῆς προαιρέσεως καταμάθωμεν τὴν ἀν δρείαν, αὐτὸς μὲν ὑπεξῆλθε τὸν βίον. Πόλεμος δε περὶ τοῦ σώματος τοῖς γειτονεύουσι συνέστη στο δρός. Κώμη δέ τις τῶν ὁμόρων πολυάνθρωπος παν δημο παραγενομένη, τοὺς μὲν ἄλλους ἐσκέδασε, τὸν Α πολλὰ φυτὰ φιλοσοφίας ἀπέφηνε, καὶ τὸν νῦν ἐν τῇ Κύρου χώρᾳ τεθηλότα παράδεισον αὐτὸς τῷ Θεῷ Β δὲ τριπόθητον ἐκεῖνον ήρπασε θησαυρὸν, καὶ σηχὴν οἰκοδομησάμενοι μέγιστον, τὴν ἐκεῖθεν μέχρι και Σήμερον ὠφέλειαν καρποῦνται, δημοτελεῖ πανηγύρει τὸν νικηφόρον ἐκεῖνον γεραίροντες. Ἡμεῖς δὲ καὶ απόντες τὴν εὐλογίαν καρπούμεθα· ἀρκεῖ γὰρ ἡμῖν ἀντὶ τῆς θήκης ή μνήμη ΙΖ΄. - ΑΒΡΑΑΜΗΣ. Οὐδὲ 'Αβραάμου τοῦ θαυμαστοῦ τὴν μνήμην τα ραλιπεῖν εὐαγές, προφάσει χρωμένους, ὅτι μετὰ τὴν μονήρη βίον τὴν ἀρχιερατικὴν ἐφαίδρυνε προεδρία. Πολλῷ γὰρ δήπουθεν τούτου γε ἕνεκα ἀξιομνημονεύ τότερος εἰκότως ἂν εἴη, ὅτι τὴν πολιτείαν βιασθείς ἐναλλάξαι τὸν βίον οὐκ ἤμειψεν, ἀλλὰ μετὰ τῆς ἀσις τικῆς μετέβη κακοπαθείας, καὶ κατὰ ταὐτὸν μονα- Εν χικοῖς τε πόνοις, καὶ ἀρχιερατικαῖς περιστοιχιζόμε νος φροντίσι, τοῦ βίου τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ οὗτος δὲ τῆς Κύρου χώρας καρπός. Ἐν ταὐτῇ γὰρ καὶ τεχθεὶς καὶ τραφεὶς τῆς ἀσκητικῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦ τον συνέλεξε. Τοσαύτῃ γὰρ αὐτόν φασιν οἱ συγγενα- νότες ἀγρυπνίᾳ, καὶ στάσει, καὶ νηστείᾳ, καταδαμάν σαι τὸ σῶμα, ὡς ἀκίνητον ἐπὶ πλεῖστον διαμεῖναι χρόνον, ἥκιστα βαδίζειν δυνάμενον. Θείᾳ δὲ προμη θείᾳ τῆς ἀσθενείας ἐκείνης ἀπαλλαγείς, κινδύνους εἰσενεγκεῖν ἀντὶ τῆς θείας χάριτος ἠβουλήθη, καὶ καταλαμβάνει τὸν Λίβανον κώμην τινὰ μεγίστην, κατέχεσθαι τῷ τῆς ἀσεβείας ζόφω μεμαθηκώς· καὶ προσωπείῳ ἐμπορικῷ τὸ μοναχικὸν πρόσωπον κατα- κρύψας, καὶ θυλάκους μετὰ τῶν συνόντων ἐπιφερ μενος, ὡς δῆθεν ὠνησόμενος κάρυα, τοῦτον γὰρ ἡ κώμη διαφερόντως ἔφερε τὸν καρπὸν, καὶ οἰκίαν μισθωσάμενος, καὶ ὀλίγα χρήματα τοῖς κεκτημένος προδεδωκώς, τρεῖς μὲν καὶ τέσσαρας ἡμέρας ἦσα χίαν ἦγεν. Εἶτα κατὰ μικρὸν τῆς θείας ήψατο λει τουργίας, μετρία φωνῇ κεχρημένος. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ψαλμῳδίας ἐπῄσθοντο, ὁ μὲν κήρυξ ἐβόα καὶ συνεχά λει πάντας· συνελέγοντο δὲ καὶ ἄνδρες, καὶ γυνα κες, καὶ τὰς θύρας ἀνοικοδομήσαντες, ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ὀροφῆς πολὺν χοῦν συμφοροῦντες κατέβαλλον, Ω; δὲ ἑώρων ἀποπνιγομένους και χωννυμένους, ούτ δὲν οὔτε ὁρᾷν, οὔτε λέγειν θέλοντας, εὐχὴν δὲ μόνην τῷ Θεῷ προσκομίζοντας, τῶν ἑτέρων υποθεμένων, τῆς μανία; ἐπαύσαντο. Εἶτα τας θύρας ἀνοίξαντες, καὶ τοῦ χώματος ἀνασπάσαντες, ἀπιέναι παραντίκα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 1:30 est magnus Jacobus, in quem propheticam vocem illain merito quis transferat : e Justus ut palma forebit, sicut cedrus quæ in Libano est multipli- cabitur, o aliique omnes, quorum mentionem, Deo dante, faciam singulatim. In hunc modum divinæ operam dans agriculture, animasque simul samans, et corpora, brevi morbo defunctus, qui et naturæ imbecillitatem, et constantiam illius de- clararet, excessit e vita. De corpore autem inter vicinos acre ortum est bellum. Sed vici finitimi et populosi adventantes incolæ simul omnes, cæteris fugatis, optatissimum thesaurum abstulere, templo- que exstructo maximo, in hodiernum usque diem utilitatem capiunt, publica celebritate victorem illum honorantes. Nos vero etiam absentes bene dictione fruimur : sufficit enim nobis illius memo- ria pro loculo. XVII. ABRAAMES. Admirandi vero Abraanis mentionem præterire fas non est eo nomine, quod post vitam monasti- cam pontificiam dignitatem exornarit. Nam bac profecto de causa dignior memoria jure videatur, quod vitæ institutum mutare coactus vitam * non mutarit, sed cum afflictatione ascetica transiens, monasticisque una laboribus, et pontifica- libus curis circumsessus, vitæ cursum confecerit. Et bic vero Cyri quoque regionis fructus fuit. In hac enim natus altusque ascetica virtutis opes collegit. Sic enim illum aiunt qui cum eo versati sunt, vigitando et stando ac jejunando corpus sub- egisse, ut immobilis longissimo tempore manse- rit, cum ambulare non posset. Quo incommodo divina providentia liberatus, periculis se pro divina gratia exponera statuit, Libanumque vicum inaximum petens, quem impietatis caligine deli. neri acceperat, et monachum sub mercatoris per- sona legeus, saccosque cum sociis gerens, tan- quam nuces empturus, quarum in eo vico præ caeteris proventus est maximus, domo conducta, pecuniaque modica possessoribus prærogata, tres aut quatuor dies silentium tenuit. Postea sensim divinum officium moderata voce aggressus est. Ubi vero Psalmorum auditus est cantus, continuo ad præconis vocem omnes evocantem confluxere viri et mulieres, foribusque obstructis, desuper e tecto ma- gnam vim pulveris congestam immiserunt. Sed cum suffocari et obrui eos viderunt, neque aliud in animo habere, vel agere, vel loqui, sed Deo pre- ces tantum offerre, aliorum admonitu ab insania destiterunt, reseratisque januis, e pulvere abs- tractos abire mox jusserunt. At eodem tempore exactores adfuerunt, qui tributa pendere compel- lebant, et alios vinculis, alios verberibus allicis- bant. Divinus vero ille vir, hand memor • Psal. xci, 15. G D

ἐκέλευον. Ἀλλὰ κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν πράκτορες ἀφίκοντο, τὰς εἰσφοράς ἐκτιννύειν καταναγκάζοντες· καὶ τοὺς μὲν ἐδέσμουν, τοὺς δὲ ἡκίζοντο. ᾿Αλλ' ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδενὸς ἐκείνων τῶν εἰς αὐτὸν γεγε- νημένων αναμνησθεὶς, τὸν δὲ Δεσπότην μιμούμενος, ὃς τῷ σταυρῷ προσηλωμένος τῶν τοῦτο δεδρακότων ἐκήδετο, τοὺς πράκτορας ἐκείνους ἱκέτευεν ἡμέρως ποιεῖσθαι τὴν εἴσπραξιν. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐγγυητὰς ἐπ- εζήτησαν, ἐθελοντὶ τὴν πρόσκλησιν ὑπεδέξατο, καὶ χρυσίνους ἑκατὸν μετ' ὀλίγας δώσειν ἡμέρας ὑπέσχε το. Υπεραγασθέντες δὲ οἱ τὰ δεινὰ ἐκεῖνα εργασάμε- να τῆς φιλανθρωπίας τὸν ἄνδρα, αἰτοῦσι μὲν ὑπὲρ τῶν τετολμημένων συγγνώμην, προστάτην δὲ αὐτὸν γενέσθαι παρακαλοῦσιν. Οὐ γὰρ εἶχεν ή κώμη δεσπό την· αὐτοὶ δὲ ἦσαν καὶ γεωργοί, καὶ δεσπόται. Τοὺς μὲν οὖν ἑκατὸν χρυσίνους ἀφικόμενος εἰς τὴν πόλιν· Β Εμισα δὲ ἦν αὕτη · καὶ γνωρίμους τινὰς εὐρών, ποιεί ται δάνεισμα. Είτα την κώμην καταλαβών, κατὰ τὴν κυρίαν πληροῖ τὴν ὑπόσχεσιν. Ταύτην αὐτοῦ τὴν σπουδήν θεασάμενοι, σπουδαιοτέραν προσφέρουσιν αὐτῷ τὴν παράκλησιν. Τοῦ δὲ τοῦτο δρἂν ὑποσχομέ- νου, εἰ ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖν ἐπαγγείλαιντο, εὐθὺς ἐπιχειρεῖν ἱκέτευον· καὶ περιῆγον τὸν μακάριον ἄν· δρα, τοὺς ἐπιτηδειοτέρους τόπους ἐπιδεικνύντες. Καὶ ὁ μὲν τοῦτον, ὁ δὲ ἐκεῖνον ἐπῄνει· προελόμενος δὲ τὸν ἀμείνω, καὶ τὰ θεμέλια καταπήξας, ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὸν ὄροφον ἐπιτέθεικε. Καὶ τῆς οἰκοδομίας δεξαμένης τὸ πέρας, ἱερέα δέξασθαι παρηγγύα. Επει δὲ ἔλεγον ὡς ἕτερον, οὐκ ἂν ἕλοιντο, αὐτὸν δὲ καὶ πατέρα καὶ ποιμένα λαβεῖν ἱκέτευον, δέχεται τῆς ἱερωσύνης τὴν χάριν. Καὶ τρία συγγενόμενος αὐτοῖς ἔτη, καὶ πρὸς τὰ θεῖα ποδηγήσας καλῶς, ἕτερον ἀντ' αὐτοῦ τῶν συγόντων προβληθῆναι παρασκευάσας, πάλιν τὸ μοναχικὸν κατέλαβε καταγώγιον. Καὶ ἵνα μὴ πάντα τὰ ἐκείνου διηγούμενος μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα, ἐν τούτοις διαλάμψας, την Κάρων ὑπο- δέχεται προεδρίαν. Πόλις δὲ αὕτη τῆς δυσσεβείας περικειμένη την μέθην, καὶ τῇ τῶν δαιμόνων ἑαυτὴν ἐκδεδωκυῖα βακχείᾳ. ᾿Αλλὰ τῆς τούτου γεωργίας ἀξιωθεῖσα, καὶ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας δεξαμένη το πῦρ, τῶν μὲν προτέρων ἀκανθῶν ἐλευθέρα διέμεινε, καμᾷ δὲ νῦν τοῖς ληΐοις τοῦ Πνεύματος, ἀσταχύων ὡρίμων τῷ Θεῷ προσφέρουσα δράγματα. Αλλ' οὐκ ἀπόνως ὁ θεῖος ἀνὴρ τὴν θείαν ταύτην γεωργίαν εἰργάσατο· πόνοις δὲ μυρίοις χρησάμενος, καὶ τῶν τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένων τὴν τέχνην μιμούμενος, τὰ μὲν παρακλήσει γλυκαίνων, τὰ δὲ τοῖς αὐστηροτέροις ἐπιστύφων φαρμάκοις, Εστι δὲ ὅπου καὶ τέμνων, καὶ καίων, τὴν ὑγείαν εἰργά- σατο. Τῇ δὲ διδασκαλία, καὶ τῇ ἄλλῃ ἐπιμελείᾳ, καὶ · αἱ τοῦ βίου λαμπηδόνες συνηγόρουν. Εκείναι; γὰρ φωτιζόμενοι, καὶ τῶν λεγομένων ὑπήκουον, καὶ ἄσμε- νοι τὰ δρώμενα κατεδέχοντο. Πάντα γὰρ τῆς προ-, εδρίας τὸν χρόνον, περιττὸς μὲν ἦν αὐτῷ ὁ ἄρτος, περιττὸν δὲ τὸ ὕδωρ, ἄχρηστος δὲ ἡ κλίνη, περιττή δὲ ἡ τοῦ πυρὸς χρεία. Τεσσαράκοντα μὲν γὰρ νύκτωρ τὰς ἀντιφθεγγομένας ὑμνῳδίας ἐπλήρου, τῶν διὰ μέσου γινομένων προσευχῶν διπλασιάζων τὸ μέτρον τὸ δὲ λειπόμενον τῆς νυκτὸς ἐπὶ θρόνου καθῆστο, βραχύ τι διαναπαύεσθαι παραχωρῶν τοῖς βλεφάροις. Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, • RELIGIOSA HISTORIA. imitans, qui cruci affixus sceleris auctorum curam gessit, exactores illos orabat ut illationem hunia- nius exigerent. Et cum illi fidejussores flagitas- sent, advocationem ultro suscepit, et aurcos cen- tum intra paucos dies daturum se promisit. Admi- rantes autem supra modum, qui dira illa perpetra- rant, viri humanitatem, venian de admissis petunt, orantque ut ipsis dominari ac praesse velit. Do- ninum enim vicus nullum habebat, sed iidem ipsi et agricola erant, et domini. Centum igitur au- reos Emesa in urbem profectus, a quibusdam quos repererat familiaribus mutuos • A corum quæ in ipsum acta fuerant, sed Dominur C “ D " accepit et ad vicum reversus die præfixa promissioni satisfecit. Quam ejus diligentiam intuentes (vicani) petitionem suam iterant enixius. Et cum facturum se recepisset, si ecclesiam ædificaturos se spon- derent, rogarunt ut statim inciperet, beatumque vitum per circumjecta loca ducentes, quæ aptiora forent indicabant. Et cum hic illum alter alium laudaret, ille optimum deligens, et fundamenta jaciens, brevi temporis spatio tectum imposuit. Perfecto ædificio, admonuit ut sacerdotem crea- rent. Et cum alium se creaturos negarent, ipsum- que et patrem et pastorem habere optarent, sacer- dotii gratiam percepit. Tres cum illis annos cum egisset, eosque in rebus divinis praeclare instituis- set, atque alterum ex sociis suo loco designandum curasset, ad monasticum diversorium iterum se contulit, ac ne singulis ejus rebus recensendis longiorem narrationem eliciam, his gestis illu stris, Carrarum fi pontifex. Erat autem civitas illa impietatis ebria erroribus, ac demo- num dedita furori. Sed postquam hujus agricultu- ram promeruit doctrinæque illius flammam con- cepit, et pristinis sentibus libera mansit, et Spi- ritus segetibus nunc abundat, maturos spicarum Deo referens manipulos. At non sine labore vir sanctus divinam hanc agriculturam exercuit: sed labores perferens innu- meros, eorumque artem imitans, quibus corporum credita est curatio, nunc exhortatione leniens, nunc acribus astringens pharmacis, interdum urens ac secans, ad hanc sanitatem perduxit. Doctrinæ vero et, cæteræ diligentiæ vitæ quoque lumina suffraga- bantur. His enim illuminati et sequebantur quæ dicta fuerant, et quæ liebant libenter accipiebant. Quandiu enim antistes fuit, supervacaneus illi pa. nis fuit, supervacanca item aqua, inutilis rurŝum lectus, et redundans usus ignis. Quadraginta noctu alternas hymnodias explebat, interjectarum precum mensuram congeminans, reliquo noctis spatio in sella considens brevem quietem palpebris concede- bat. Quod igitur in solo pane non vivat homo, dixit olim Moses legislator, dictique hujus mentio- nem fecit Dominus, cum diaboli provocationein •

ἐκέλευον. Ἀλλὰ κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν πράκτορες ἀφίκοντο, τὰς εἰσφοράς ἐκτιννύειν καταναγκάζοντες· καὶ τοὺς μὲν ἐδέσμουν, τοὺς δὲ ἡκίζοντο. ᾿Αλλ' ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδενὸς ἐκείνων τῶν εἰς αὐτὸν γεγε- νημένων αναμνησθεὶς, τὸν δὲ Δεσπότην μιμούμενος, ὃς τῷ σταυρῷ προσηλωμένος τῶν τοῦτο δεδρακότων ἐκήδετο, τοὺς πράκτορας ἐκείνους ἱκέτευεν ἡμέρως ποιεῖσθαι τὴν εἴσπραξιν. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐγγυητὰς ἐπ- εζήτησαν, ἐθελοντὶ τὴν πρόσκλησιν ὑπεδέξατο, καὶ χρυσίνους ἑκατὸν μετ' ὀλίγας δώσειν ἡμέρας ὑπέσχε το. Υπεραγασθέντες δὲ οἱ τὰ δεινὰ ἐκεῖνα εργασάμε- να τῆς φιλανθρωπίας τὸν ἄνδρα, αἰτοῦσι μὲν ὑπὲρ τῶν τετολμημένων συγγνώμην, προστάτην δὲ αὐτὸν γενέσθαι παρακαλοῦσιν. Οὐ γὰρ εἶχεν ή κώμη δεσπό την· αὐτοὶ δὲ ἦσαν καὶ γεωργοί, καὶ δεσπόται. Τοὺς μὲν οὖν ἑκατὸν χρυσίνους ἀφικόμενος εἰς τὴν πόλιν· Β Εμισα δὲ ἦν αὕτη · καὶ γνωρίμους τινὰς εὐρών, ποιεί ται δάνεισμα. Είτα την κώμην καταλαβών, κατὰ τὴν κυρίαν πληροῖ τὴν ὑπόσχεσιν. Ταύτην αὐτοῦ τὴν σπουδήν θεασάμενοι, σπουδαιοτέραν προσφέρουσιν αὐτῷ τὴν παράκλησιν. Τοῦ δὲ τοῦτο δρἂν ὑποσχομέ- νου, εἰ ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖν ἐπαγγείλαιντο, εὐθὺς ἐπιχειρεῖν ἱκέτευον· καὶ περιῆγον τὸν μακάριον ἄν· δρα, τοὺς ἐπιτηδειοτέρους τόπους ἐπιδεικνύντες. Καὶ ὁ μὲν τοῦτον, ὁ δὲ ἐκεῖνον ἐπῄνει· προελόμενος δὲ τὸν ἀμείνω, καὶ τὰ θεμέλια καταπήξας, ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὸν ὄροφον ἐπιτέθεικε. Καὶ τῆς οἰκοδομίας δεξαμένης τὸ πέρας, ἱερέα δέξασθαι παρηγγύα. Επει δὲ ἔλεγον ὡς ἕτερον, οὐκ ἂν ἕλοιντο, αὐτὸν δὲ καὶ πατέρα καὶ ποιμένα λαβεῖν ἱκέτευον, δέχεται τῆς ἱερωσύνης τὴν χάριν. Καὶ τρία συγγενόμενος αὐτοῖς ἔτη, καὶ πρὸς τὰ θεῖα ποδηγήσας καλῶς, ἕτερον ἀντ' αὐτοῦ τῶν συγόντων προβληθῆναι παρασκευάσας, πάλιν τὸ μοναχικὸν κατέλαβε καταγώγιον. Καὶ ἵνα μὴ πάντα τὰ ἐκείνου διηγούμενος μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα, ἐν τούτοις διαλάμψας, την Κάρων ὑπο- δέχεται προεδρίαν. Πόλις δὲ αὕτη τῆς δυσσεβείας περικειμένη την μέθην, καὶ τῇ τῶν δαιμόνων ἑαυτὴν ἐκδεδωκυῖα βακχείᾳ. ᾿Αλλὰ τῆς τούτου γεωργίας ἀξιωθεῖσα, καὶ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας δεξαμένη το πῦρ, τῶν μὲν προτέρων ἀκανθῶν ἐλευθέρα διέμεινε, καμᾷ δὲ νῦν τοῖς ληΐοις τοῦ Πνεύματος, ἀσταχύων ὡρίμων τῷ Θεῷ προσφέρουσα δράγματα. Αλλ' οὐκ ἀπόνως ὁ θεῖος ἀνὴρ τὴν θείαν ταύτην γεωργίαν εἰργάσατο· πόνοις δὲ μυρίοις χρησάμενος, καὶ τῶν τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένων τὴν τέχνην μιμούμενος, τὰ μὲν παρακλήσει γλυκαίνων, τὰ δὲ τοῖς αὐστηροτέροις ἐπιστύφων φαρμάκοις, Εστι δὲ ὅπου καὶ τέμνων, καὶ καίων, τὴν ὑγείαν εἰργά- σατο. Τῇ δὲ διδασκαλία, καὶ τῇ ἄλλῃ ἐπιμελείᾳ, καὶ · αἱ τοῦ βίου λαμπηδόνες συνηγόρουν. Εκείναι; γὰρ φωτιζόμενοι, καὶ τῶν λεγομένων ὑπήκουον, καὶ ἄσμε- νοι τὰ δρώμενα κατεδέχοντο. Πάντα γὰρ τῆς προ-, εδρίας τὸν χρόνον, περιττὸς μὲν ἦν αὐτῷ ὁ ἄρτος, περιττὸν δὲ τὸ ὕδωρ, ἄχρηστος δὲ ἡ κλίνη, περιττή δὲ ἡ τοῦ πυρὸς χρεία. Τεσσαράκοντα μὲν γὰρ νύκτωρ τὰς ἀντιφθεγγομένας ὑμνῳδίας ἐπλήρου, τῶν διὰ μέσου γινομένων προσευχῶν διπλασιάζων τὸ μέτρον τὸ δὲ λειπόμενον τῆς νυκτὸς ἐπὶ θρόνου καθῆστο, βραχύ τι διαναπαύεσθαι παραχωρῶν τοῖς βλεφάροις. Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, • RELIGIOSA HISTORIA. imitans, qui cruci affixus sceleris auctorum curam gessit, exactores illos orabat ut illationem hunia- nius exigerent. Et cum illi fidejussores flagitas- sent, advocationem ultro suscepit, et aurcos cen- tum intra paucos dies daturum se promisit. Admi- rantes autem supra modum, qui dira illa perpetra- rant, viri humanitatem, venian de admissis petunt, orantque ut ipsis dominari ac praesse velit. Do- ninum enim vicus nullum habebat, sed iidem ipsi et agricola erant, et domini. Centum igitur au- reos Emesa in urbem profectus, a quibusdam quos repererat familiaribus mutuos • A corum quæ in ipsum acta fuerant, sed Dominur C “ D " accepit et ad vicum reversus die præfixa promissioni satisfecit. Quam ejus diligentiam intuentes (vicani) petitionem suam iterant enixius. Et cum facturum se recepisset, si ecclesiam ædificaturos se spon- derent, rogarunt ut statim inciperet, beatumque vitum per circumjecta loca ducentes, quæ aptiora forent indicabant. Et cum hic illum alter alium laudaret, ille optimum deligens, et fundamenta jaciens, brevi temporis spatio tectum imposuit. Perfecto ædificio, admonuit ut sacerdotem crea- rent. Et cum alium se creaturos negarent, ipsum- que et patrem et pastorem habere optarent, sacer- dotii gratiam percepit. Tres cum illis annos cum egisset, eosque in rebus divinis praeclare instituis- set, atque alterum ex sociis suo loco designandum curasset, ad monasticum diversorium iterum se contulit, ac ne singulis ejus rebus recensendis longiorem narrationem eliciam, his gestis illu stris, Carrarum fi pontifex. Erat autem civitas illa impietatis ebria erroribus, ac demo- num dedita furori. Sed postquam hujus agricultu- ram promeruit doctrinæque illius flammam con- cepit, et pristinis sentibus libera mansit, et Spi- ritus segetibus nunc abundat, maturos spicarum Deo referens manipulos. At non sine labore vir sanctus divinam hanc agriculturam exercuit: sed labores perferens innu- meros, eorumque artem imitans, quibus corporum credita est curatio, nunc exhortatione leniens, nunc acribus astringens pharmacis, interdum urens ac secans, ad hanc sanitatem perduxit. Doctrinæ vero et, cæteræ diligentiæ vitæ quoque lumina suffraga- bantur. His enim illuminati et sequebantur quæ dicta fuerant, et quæ liebant libenter accipiebant. Quandiu enim antistes fuit, supervacaneus illi pa. nis fuit, supervacanca item aqua, inutilis rurŝum lectus, et redundans usus ignis. Quadraginta noctu alternas hymnodias explebat, interjectarum precum mensuram congeminans, reliquo noctis spatio in sella considens brevem quietem palpebris concede- bat. Quod igitur in solo pane non vivat homo, dixit olim Moses legislator, dictique hujus mentio- nem fecit Dominus, cum diaboli provocationein •

ἐκέλευον. Ἀλλὰ κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν πράκτορες ἀφίκοντο, τὰς εἰσφοράς ἐκτιννύειν καταναγκάζοντες· καὶ τοὺς μὲν ἐδέσμουν, τοὺς δὲ ἡκίζοντο. ᾿Αλλ' ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὐδενὸς ἐκείνων τῶν εἰς αὐτὸν γεγε- νημένων αναμνησθεὶς, τὸν δὲ Δεσπότην μιμούμενος, ὃς τῷ σταυρῷ προσηλωμένος τῶν τοῦτο δεδρακότων ἐκήδετο, τοὺς πράκτορας ἐκείνους ἱκέτευεν ἡμέρως ποιεῖσθαι τὴν εἴσπραξιν. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐγγυητὰς ἐπ- εζήτησαν, ἐθελοντὶ τὴν πρόσκλησιν ὑπεδέξατο, καὶ χρυσίνους ἑκατὸν μετ' ὀλίγας δώσειν ἡμέρας ὑπέσχε το. Υπεραγασθέντες δὲ οἱ τὰ δεινὰ ἐκεῖνα εργασάμε- να τῆς φιλανθρωπίας τὸν ἄνδρα, αἰτοῦσι μὲν ὑπὲρ τῶν τετολμημένων συγγνώμην, προστάτην δὲ αὐτὸν γενέσθαι παρακαλοῦσιν. Οὐ γὰρ εἶχεν ή κώμη δεσπό την· αὐτοὶ δὲ ἦσαν καὶ γεωργοί, καὶ δεσπόται. Τοὺς μὲν οὖν ἑκατὸν χρυσίνους ἀφικόμενος εἰς τὴν πόλιν· Β Εμισα δὲ ἦν αὕτη · καὶ γνωρίμους τινὰς εὐρών, ποιεί ται δάνεισμα. Είτα την κώμην καταλαβών, κατὰ τὴν κυρίαν πληροῖ τὴν ὑπόσχεσιν. Ταύτην αὐτοῦ τὴν σπουδήν θεασάμενοι, σπουδαιοτέραν προσφέρουσιν αὐτῷ τὴν παράκλησιν. Τοῦ δὲ τοῦτο δρἂν ὑποσχομέ- νου, εἰ ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖν ἐπαγγείλαιντο, εὐθὺς ἐπιχειρεῖν ἱκέτευον· καὶ περιῆγον τὸν μακάριον ἄν· δρα, τοὺς ἐπιτηδειοτέρους τόπους ἐπιδεικνύντες. Καὶ ὁ μὲν τοῦτον, ὁ δὲ ἐκεῖνον ἐπῄνει· προελόμενος δὲ τὸν ἀμείνω, καὶ τὰ θεμέλια καταπήξας, ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὸν ὄροφον ἐπιτέθεικε. Καὶ τῆς οἰκοδομίας δεξαμένης τὸ πέρας, ἱερέα δέξασθαι παρηγγύα. Επει δὲ ἔλεγον ὡς ἕτερον, οὐκ ἂν ἕλοιντο, αὐτὸν δὲ καὶ πατέρα καὶ ποιμένα λαβεῖν ἱκέτευον, δέχεται τῆς ἱερωσύνης τὴν χάριν. Καὶ τρία συγγενόμενος αὐτοῖς ἔτη, καὶ πρὸς τὰ θεῖα ποδηγήσας καλῶς, ἕτερον ἀντ' αὐτοῦ τῶν συγόντων προβληθῆναι παρασκευάσας, πάλιν τὸ μοναχικὸν κατέλαβε καταγώγιον. Καὶ ἵνα μὴ πάντα τὰ ἐκείνου διηγούμενος μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα, ἐν τούτοις διαλάμψας, την Κάρων ὑπο- δέχεται προεδρίαν. Πόλις δὲ αὕτη τῆς δυσσεβείας περικειμένη την μέθην, καὶ τῇ τῶν δαιμόνων ἑαυτὴν ἐκδεδωκυῖα βακχείᾳ. ᾿Αλλὰ τῆς τούτου γεωργίας ἀξιωθεῖσα, καὶ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας δεξαμένη το πῦρ, τῶν μὲν προτέρων ἀκανθῶν ἐλευθέρα διέμεινε, καμᾷ δὲ νῦν τοῖς ληΐοις τοῦ Πνεύματος, ἀσταχύων ὡρίμων τῷ Θεῷ προσφέρουσα δράγματα. Αλλ' οὐκ ἀπόνως ὁ θεῖος ἀνὴρ τὴν θείαν ταύτην γεωργίαν εἰργάσατο· πόνοις δὲ μυρίοις χρησάμενος, καὶ τῶν τὰ σώματα θεραπεύειν πεπιστευμένων τὴν τέχνην μιμούμενος, τὰ μὲν παρακλήσει γλυκαίνων, τὰ δὲ τοῖς αὐστηροτέροις ἐπιστύφων φαρμάκοις, Εστι δὲ ὅπου καὶ τέμνων, καὶ καίων, τὴν ὑγείαν εἰργά- σατο. Τῇ δὲ διδασκαλία, καὶ τῇ ἄλλῃ ἐπιμελείᾳ, καὶ · αἱ τοῦ βίου λαμπηδόνες συνηγόρουν. Εκείναι; γὰρ φωτιζόμενοι, καὶ τῶν λεγομένων ὑπήκουον, καὶ ἄσμε- νοι τὰ δρώμενα κατεδέχοντο. Πάντα γὰρ τῆς προ-, εδρίας τὸν χρόνον, περιττὸς μὲν ἦν αὐτῷ ὁ ἄρτος, περιττὸν δὲ τὸ ὕδωρ, ἄχρηστος δὲ ἡ κλίνη, περιττή δὲ ἡ τοῦ πυρὸς χρεία. Τεσσαράκοντα μὲν γὰρ νύκτωρ τὰς ἀντιφθεγγομένας ὑμνῳδίας ἐπλήρου, τῶν διὰ μέσου γινομένων προσευχῶν διπλασιάζων τὸ μέτρον τὸ δὲ λειπόμενον τῆς νυκτὸς ἐπὶ θρόνου καθῆστο, βραχύ τι διαναπαύεσθαι παραχωρῶν τοῖς βλεφάροις. Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, • RELIGIOSA HISTORIA. imitans, qui cruci affixus sceleris auctorum curam gessit, exactores illos orabat ut illationem hunia- nius exigerent. Et cum illi fidejussores flagitas- sent, advocationem ultro suscepit, et aurcos cen- tum intra paucos dies daturum se promisit. Admi- rantes autem supra modum, qui dira illa perpetra- rant, viri humanitatem, venian de admissis petunt, orantque ut ipsis dominari ac praesse velit. Do- ninum enim vicus nullum habebat, sed iidem ipsi et agricola erant, et domini. Centum igitur au- reos Emesa in urbem profectus, a quibusdam quos repererat familiaribus mutuos • A corum quæ in ipsum acta fuerant, sed Dominur C “ D " accepit et ad vicum reversus die præfixa promissioni satisfecit. Quam ejus diligentiam intuentes (vicani) petitionem suam iterant enixius. Et cum facturum se recepisset, si ecclesiam ædificaturos se spon- derent, rogarunt ut statim inciperet, beatumque vitum per circumjecta loca ducentes, quæ aptiora forent indicabant. Et cum hic illum alter alium laudaret, ille optimum deligens, et fundamenta jaciens, brevi temporis spatio tectum imposuit. Perfecto ædificio, admonuit ut sacerdotem crea- rent. Et cum alium se creaturos negarent, ipsum- que et patrem et pastorem habere optarent, sacer- dotii gratiam percepit. Tres cum illis annos cum egisset, eosque in rebus divinis praeclare instituis- set, atque alterum ex sociis suo loco designandum curasset, ad monasticum diversorium iterum se contulit, ac ne singulis ejus rebus recensendis longiorem narrationem eliciam, his gestis illu stris, Carrarum fi pontifex. Erat autem civitas illa impietatis ebria erroribus, ac demo- num dedita furori. Sed postquam hujus agricultu- ram promeruit doctrinæque illius flammam con- cepit, et pristinis sentibus libera mansit, et Spi- ritus segetibus nunc abundat, maturos spicarum Deo referens manipulos. At non sine labore vir sanctus divinam hanc agriculturam exercuit: sed labores perferens innu- meros, eorumque artem imitans, quibus corporum credita est curatio, nunc exhortatione leniens, nunc acribus astringens pharmacis, interdum urens ac secans, ad hanc sanitatem perduxit. Doctrinæ vero et, cæteræ diligentiæ vitæ quoque lumina suffraga- bantur. His enim illuminati et sequebantur quæ dicta fuerant, et quæ liebant libenter accipiebant. Quandiu enim antistes fuit, supervacaneus illi pa. nis fuit, supervacanca item aqua, inutilis rurŝum lectus, et redundans usus ignis. Quadraginta noctu alternas hymnodias explebat, interjectarum precum mensuram congeminans, reliquo noctis spatio in sella considens brevem quietem palpebris concede- bat. Quod igitur in solo pane non vivat homo, dixit olim Moses legislator, dictique hujus mentio- nem fecit Dominus, cum diaboli provocationein •

ἔφη μὲν Μωϋσῆς ὁ νομοθέτης, ἀπεμνημόνευσε δὲ ταυτησὶ τῆς φωνῆς ὁ Δεσπότης, τοῦ διαβόλου τὴν πρόσκλησιν παραιτούμενος. "Οτι δὲ καὶ ἄνευ ὕδατος διαδιῶνας τῶν δυνατῶν, οὐδαμοῦ τῆς θείας Γραφής ἐπαιδεύθημεν. Καὶ γὰρ ὁ τοσοῦτος Ηλίας πρῶτον μὲν ἀπὸ τοῦ χειμάρρων τὴν χρείαν ἐπλήρου· ἔπειτα δὲ ἐπὶ τὴν Σαραφθίαν χώραν παραγενόμενος, δωρ αὐτῷ πρῶτον κομισθῆναι προσέταξεν, εἶθ' οὕτω τὸν ἄρτον ἐπήγγειλεν. Αλλ' ὁ θαυμαστὸς οὗτος ἀνὴρ, οὔτε ἄρτου κατὰ τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης μετέλαβε χρόνον, οὔτε ἀσπρίων, οὔτε λαχάνων ὁμιλησάντων πυρί, οὐχ ὕδατος, δ τῶν τεττάρων στοιχείων πρώτ παρὰ τοῖς τὰ τοιαῦτα δεινοῖς εἶναι δόξασιν ἐνομίσθη διὰ τὴν χρείαν· ἀλλὰ θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ σέν λινα, καὶ ὅσα τοιαῦτα, καὶ τροφὴν ἐποιεῖτο, καὶ τό μα, αρτοποιῶν καὶ ἐψοποιῶν περιττάς ἀποφαίνων τὰς τέχνας. Ἐν δὲ τῇ ὥρᾳ τῆς ὁπώρας, ἐκείνῃ τὴν χρείαν ἐπλήρου· καὶ τούτων δὲ μετὰ τὴν ἑσπερινὴν μετελάμβανε λειτουργίαν. Τοιούτοις δὲ πόνοις κατα- τήκων τὸ σῶμα, άπληστον τοῖς ἄλλοις προσέφερεν επιμέλειαν. Τοῖς γὰρ ἀφικομένοις ξένοις, καὶ σειδὰ; ἦν εὐτρεπής, καὶ ἄρτοι λαμπροί τε καὶ ἔκκριτοι προσεφέροντο, καὶ οἶνος ἀνθοσμίας, καὶ ἰχθύες, καὶ λάχανα, καὶ τἄλλα ὅσα τούτοις συνέζευκται. Παρε κάθητο δὲ καὶ αὐτὸς μεσημβρίας τοῖς ἑστιωμένοι, μοίρας ἑκάστῳ τινὰς τῶν παρακειμένων προσφέρων, καὶ τὰς κύλικας πᾶσι διδοὺς καὶ πίνειν παρεγγνῶν· καὶ τὸν ὁμώνυμον ἐκεῖνον μιμούμενος, τὸν πατριάρ χην φημὶ, ἐς τοῖ; ξένοις διηκόνει μὲν, οὐ συνειστιάτο δέ. Ἐν δὲ ταῖς τῶν ζυγομαχούντων δίκαις διημε ρεύων, τοὺς μὲν καταλλάττεσθαι ἀλλήλοις ἐνέπειθε· τοὺς δὲ κατηνάγκαζε ταῖς ἡμέροις διδασκαλίαις μὴ πειθομένους ποιεῖν τὸ δίκαιον. Οὐδεὶς δὲ τῶν ἀδίκων θρασύτητι τὸ δίκαιον ἀπῆλθε νενικηκώς. Τῷ γὰρ ἀδι κουμένῳ τὴν τοῦ δικαίου μοῖραν ἀεὶ προστιθεὶς ἄματ χον ἐδείκνυ, καὶ τοῦ ἀδικεῖν ἐθέλοντος κρείττονα. Καὶ ἱατρῷ ἀρίστῳ ἐῴκει, τῶν χυμῶν ἀεὶ τὸ πλεονάζον κωλύοντι καὶ τὴν ἰσομετρίαν μηχανωμένῳ ταῖς ὕλαις. Τούτου καὶ τὴν θέαν ἐπόθησε βασιλεύς· ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη, πάντα ῥᾳδίως καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ χείρω μηνύουσα· καὶ πρὸς αὐτὸν ἐκάλει, καὶ ἀφικνούμενον ἡσπάζετο, καὶ τὴν ἀγροικικὴν ἐκείνην σισύραν τῆς οἰκίας. αλουργίδος τιμιωτέραν ἡγεῖτο. Καὶ ὁ τῶν βα- σιλίδων δὲ χορὸς, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ ἱκέτευον ἄνδρα, οὐδὲ ἐπαίειν τῆς Ἑλλάδος ἐπι- στάμενον γλώσσης. Οὕτω καὶ βασιλεῦσι καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις αἰδοὺς ἄξιόν ἐστι χρῆμα φιλοσοφία και τελευτήσαντες δὲ οἱ ταύτης ἐρασταὶ καὶ φροντισταί μείζονος εὐκλείας τυγχάνουσι. Καὶ τοῦτο πολλαχόθεν μὲν ἔστι καταμαθεῖν, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ἐκ τῶν κατὰ τόνδε τὸν θεσπέσιον ἄνθρωπον. Ἐπειδὴ γὰρ ἐτελεύ τησε, καὶ τοῦτο ἔμαθεν ὁ βασιλεὺς, ἠβουλήθη μὲν ἐν τινι τῶν ἱερῶν αὐτὸν καταθέσθαι σηκῶν. Μαθὼν δ ὡς ὅσιον εἴη τοῖς ποιμνίοις ἀποδοθῆναι τοῦ ποιμένος τὸ σῶμα, καὶ αὐτὸς προύπεμπεν ἡγούμενος, καὶ ὁ τῶν βασιλίδων χορὸς ἐφεπόμενος, καὶ ἄρχοντες ἅπαν τες, καὶ ἀρχόμενοι, στρατιῶται καὶ ἰδιῶται. Μετά ταύτης αὐτὸν τῆς σπουδῆς καὶ ἡ ᾿Αντιόχου ὑπειλές ξατο πόλις, καὶ αἱ μετὰ ταύτην, ἕως εἰς τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἀφίκετο ποταμόν. Παρὰ δὲ τοῦ Εὐφράτου TIIEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B refelleret. Quod vero etiam sine aqua duci vita A possit, nusquam ex sacra Scriptura didicimus. Enimvero Elias vir tantus principio quidem ex tor- rente aquam hausit: deinde ad yiduam Sarepta- nam profectus, primum 1227'aquam sibi adferri jussit, dehinc panem petiit. Sed admirabilis vir iste nec panem episcopatus tempore gustavit, nec legu- anina, nec olera igni cocta, nec aquain, quæ apud rerum istarum peritos prima e quatuor elementis ob necessitatem est habita: sed lactucas, intyba, et apia, et alia hujusmodi cibi potusque loco habuit, pistorum coquorumque supervacuas artes esse de- monstrans: autumni vero tempore fructibus ve- scebatur. Hæc autem ipsa post vespertinum officium sumebat. Et cum corpus tantis laboribus conficeret, aliorum tamen curam inexplebilem gerebat. Adven- tantibus enim peregrinis et lectus erat paratus, et panes mundi selectique offerebantur, et vinum odo- riferum, et pisces, et olera, et quæcunque his ad- jungi solent. Quin assidebat et ipse meridie convi- vantibus, appositarum dapum partes singulis præ- bens, et calices dans omnibus, et bibere jubens, cognominemque illum suum, patriarcham nempe, imitans, qui peregrinis quidem ministrabat, sed cum illis non epulabatur. In litigantium auteni controversiis diem totum ponens, aliis ut inter se reconciliarentur persuadebat, alios cogebat, qui ad justa facienda blandis suasionibus non parerent. Nec injustorum quisquam audacia sua de jure vi- ctor recessit. Injuria enim oppresso justi partem semper addens, inexpugnabilem euin reddebat, et eo qui injuriam facere volebat superiorem. Similis- que erat optime medico, qui exuberantiam humno- rum semper prohibet, curatque ut æqua mensura temperentur. C Hujus videndi desiderio captus imperator (alata cuim est fama, facile omnia tum bona, tum deteriora nuntians), ad se illum accersiit, venien- temque amplexus est, et agrestem illam pellem purpura sua honorabiliorem existimavit. Reginarum vero chorus et manus ejus prehendebant et genua, virumque orabant, qui nec Græcam linguam intelli- gelat. Adeo et regibus et hominibus omnibus vene- D randa res est philosophia : quam qui anant et pro- fitentur post mortem quoque majurein gloriam consequuntur. Atque hoc tum ex aliis multis per- spicere est, tum ex iis maxime quæ huic divino viro contigerunt. Postquam enim vita functus est, et hoc rescivit imperator, volebat omnino in aliqua illum æde sacra deponi. At æquum esse animadver- trus, ut pastoris corpus gregibus suis redderetur, funus ipse deduxit ante omnes, et cum eo subse- quens reginarum chorus, magistratusque universi, e! subditi, tum milites, tum expertes militia. Cum hoc illum studio et civitas Antiochena, et cæteræ deinceps excepere, donec ad magnum illud flumen perventum est. Ad ripain autem Euphratis concur- •

ἔφη μὲν Μωϋσῆς ὁ νομοθέτης, ἀπεμνημόνευσε δὲ ταυτησὶ τῆς φωνῆς ὁ Δεσπότης, τοῦ διαβόλου τὴν πρόσκλησιν παραιτούμενος. "Οτι δὲ καὶ ἄνευ ὕδατος διαδιῶνας τῶν δυνατῶν, οὐδαμοῦ τῆς θείας Γραφής ἐπαιδεύθημεν. Καὶ γὰρ ὁ τοσοῦτος Ηλίας πρῶτον μὲν ἀπὸ τοῦ χειμάρρων τὴν χρείαν ἐπλήρου· ἔπειτα δὲ ἐπὶ τὴν Σαραφθίαν χώραν παραγενόμενος, δωρ αὐτῷ πρῶτον κομισθῆναι προσέταξεν, εἶθ' οὕτω τὸν ἄρτον ἐπήγγειλεν. Αλλ' ὁ θαυμαστὸς οὗτος ἀνὴρ, οὔτε ἄρτου κατὰ τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης μετέλαβε χρόνον, οὔτε ἀσπρίων, οὔτε λαχάνων ὁμιλησάντων πυρί, οὐχ ὕδατος, δ τῶν τεττάρων στοιχείων πρώτ παρὰ τοῖς τὰ τοιαῦτα δεινοῖς εἶναι δόξασιν ἐνομίσθη διὰ τὴν χρείαν· ἀλλὰ θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ σέν λινα, καὶ ὅσα τοιαῦτα, καὶ τροφὴν ἐποιεῖτο, καὶ τό μα, αρτοποιῶν καὶ ἐψοποιῶν περιττάς ἀποφαίνων τὰς τέχνας. Ἐν δὲ τῇ ὥρᾳ τῆς ὁπώρας, ἐκείνῃ τὴν χρείαν ἐπλήρου· καὶ τούτων δὲ μετὰ τὴν ἑσπερινὴν μετελάμβανε λειτουργίαν. Τοιούτοις δὲ πόνοις κατα- τήκων τὸ σῶμα, άπληστον τοῖς ἄλλοις προσέφερεν επιμέλειαν. Τοῖς γὰρ ἀφικομένοις ξένοις, καὶ σειδὰ; ἦν εὐτρεπής, καὶ ἄρτοι λαμπροί τε καὶ ἔκκριτοι προσεφέροντο, καὶ οἶνος ἀνθοσμίας, καὶ ἰχθύες, καὶ λάχανα, καὶ τἄλλα ὅσα τούτοις συνέζευκται. Παρε κάθητο δὲ καὶ αὐτὸς μεσημβρίας τοῖς ἑστιωμένοι, μοίρας ἑκάστῳ τινὰς τῶν παρακειμένων προσφέρων, καὶ τὰς κύλικας πᾶσι διδοὺς καὶ πίνειν παρεγγνῶν· καὶ τὸν ὁμώνυμον ἐκεῖνον μιμούμενος, τὸν πατριάρ χην φημὶ, ἐς τοῖ; ξένοις διηκόνει μὲν, οὐ συνειστιάτο δέ. Ἐν δὲ ταῖς τῶν ζυγομαχούντων δίκαις διημε ρεύων, τοὺς μὲν καταλλάττεσθαι ἀλλήλοις ἐνέπειθε· τοὺς δὲ κατηνάγκαζε ταῖς ἡμέροις διδασκαλίαις μὴ πειθομένους ποιεῖν τὸ δίκαιον. Οὐδεὶς δὲ τῶν ἀδίκων θρασύτητι τὸ δίκαιον ἀπῆλθε νενικηκώς. Τῷ γὰρ ἀδι κουμένῳ τὴν τοῦ δικαίου μοῖραν ἀεὶ προστιθεὶς ἄματ χον ἐδείκνυ, καὶ τοῦ ἀδικεῖν ἐθέλοντος κρείττονα. Καὶ ἱατρῷ ἀρίστῳ ἐῴκει, τῶν χυμῶν ἀεὶ τὸ πλεονάζον κωλύοντι καὶ τὴν ἰσομετρίαν μηχανωμένῳ ταῖς ὕλαις. Τούτου καὶ τὴν θέαν ἐπόθησε βασιλεύς· ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη, πάντα ῥᾳδίως καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ χείρω μηνύουσα· καὶ πρὸς αὐτὸν ἐκάλει, καὶ ἀφικνούμενον ἡσπάζετο, καὶ τὴν ἀγροικικὴν ἐκείνην σισύραν τῆς οἰκίας. αλουργίδος τιμιωτέραν ἡγεῖτο. Καὶ ὁ τῶν βα- σιλίδων δὲ χορὸς, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ ἱκέτευον ἄνδρα, οὐδὲ ἐπαίειν τῆς Ἑλλάδος ἐπι- στάμενον γλώσσης. Οὕτω καὶ βασιλεῦσι καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις αἰδοὺς ἄξιόν ἐστι χρῆμα φιλοσοφία και τελευτήσαντες δὲ οἱ ταύτης ἐρασταὶ καὶ φροντισταί μείζονος εὐκλείας τυγχάνουσι. Καὶ τοῦτο πολλαχόθεν μὲν ἔστι καταμαθεῖν, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ἐκ τῶν κατὰ τόνδε τὸν θεσπέσιον ἄνθρωπον. Ἐπειδὴ γὰρ ἐτελεύ τησε, καὶ τοῦτο ἔμαθεν ὁ βασιλεὺς, ἠβουλήθη μὲν ἐν τινι τῶν ἱερῶν αὐτὸν καταθέσθαι σηκῶν. Μαθὼν δ ὡς ὅσιον εἴη τοῖς ποιμνίοις ἀποδοθῆναι τοῦ ποιμένος τὸ σῶμα, καὶ αὐτὸς προύπεμπεν ἡγούμενος, καὶ ὁ τῶν βασιλίδων χορὸς ἐφεπόμενος, καὶ ἄρχοντες ἅπαν τες, καὶ ἀρχόμενοι, στρατιῶται καὶ ἰδιῶται. Μετά ταύτης αὐτὸν τῆς σπουδῆς καὶ ἡ ᾿Αντιόχου ὑπειλές ξατο πόλις, καὶ αἱ μετὰ ταύτην, ἕως εἰς τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἀφίκετο ποταμόν. Παρὰ δὲ τοῦ Εὐφράτου TIIEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B refelleret. Quod vero etiam sine aqua duci vita A possit, nusquam ex sacra Scriptura didicimus. Enimvero Elias vir tantus principio quidem ex tor- rente aquam hausit: deinde ad yiduam Sarepta- nam profectus, primum 1227'aquam sibi adferri jussit, dehinc panem petiit. Sed admirabilis vir iste nec panem episcopatus tempore gustavit, nec legu- anina, nec olera igni cocta, nec aquain, quæ apud rerum istarum peritos prima e quatuor elementis ob necessitatem est habita: sed lactucas, intyba, et apia, et alia hujusmodi cibi potusque loco habuit, pistorum coquorumque supervacuas artes esse de- monstrans: autumni vero tempore fructibus ve- scebatur. Hæc autem ipsa post vespertinum officium sumebat. Et cum corpus tantis laboribus conficeret, aliorum tamen curam inexplebilem gerebat. Adven- tantibus enim peregrinis et lectus erat paratus, et panes mundi selectique offerebantur, et vinum odo- riferum, et pisces, et olera, et quæcunque his ad- jungi solent. Quin assidebat et ipse meridie convi- vantibus, appositarum dapum partes singulis præ- bens, et calices dans omnibus, et bibere jubens, cognominemque illum suum, patriarcham nempe, imitans, qui peregrinis quidem ministrabat, sed cum illis non epulabatur. In litigantium auteni controversiis diem totum ponens, aliis ut inter se reconciliarentur persuadebat, alios cogebat, qui ad justa facienda blandis suasionibus non parerent. Nec injustorum quisquam audacia sua de jure vi- ctor recessit. Injuria enim oppresso justi partem semper addens, inexpugnabilem euin reddebat, et eo qui injuriam facere volebat superiorem. Similis- que erat optime medico, qui exuberantiam humno- rum semper prohibet, curatque ut æqua mensura temperentur. C Hujus videndi desiderio captus imperator (alata cuim est fama, facile omnia tum bona, tum deteriora nuntians), ad se illum accersiit, venien- temque amplexus est, et agrestem illam pellem purpura sua honorabiliorem existimavit. Reginarum vero chorus et manus ejus prehendebant et genua, virumque orabant, qui nec Græcam linguam intelli- gelat. Adeo et regibus et hominibus omnibus vene- D randa res est philosophia : quam qui anant et pro- fitentur post mortem quoque majurein gloriam consequuntur. Atque hoc tum ex aliis multis per- spicere est, tum ex iis maxime quæ huic divino viro contigerunt. Postquam enim vita functus est, et hoc rescivit imperator, volebat omnino in aliqua illum æde sacra deponi. At æquum esse animadver- trus, ut pastoris corpus gregibus suis redderetur, funus ipse deduxit ante omnes, et cum eo subse- quens reginarum chorus, magistratusque universi, e! subditi, tum milites, tum expertes militia. Cum hoc illum studio et civitas Antiochena, et cæteræ deinceps excepere, donec ad magnum illud flumen perventum est. Ad ripain autem Euphratis concur- •

ἔφη μὲν Μωϋσῆς ὁ νομοθέτης, ἀπεμνημόνευσε δὲ ταυτησὶ τῆς φωνῆς ὁ Δεσπότης, τοῦ διαβόλου τὴν πρόσκλησιν παραιτούμενος. "Οτι δὲ καὶ ἄνευ ὕδατος διαδιῶνας τῶν δυνατῶν, οὐδαμοῦ τῆς θείας Γραφής ἐπαιδεύθημεν. Καὶ γὰρ ὁ τοσοῦτος Ηλίας πρῶτον μὲν ἀπὸ τοῦ χειμάρρων τὴν χρείαν ἐπλήρου· ἔπειτα δὲ ἐπὶ τὴν Σαραφθίαν χώραν παραγενόμενος, δωρ αὐτῷ πρῶτον κομισθῆναι προσέταξεν, εἶθ' οὕτω τὸν ἄρτον ἐπήγγειλεν. Αλλ' ὁ θαυμαστὸς οὗτος ἀνὴρ, οὔτε ἄρτου κατὰ τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης μετέλαβε χρόνον, οὔτε ἀσπρίων, οὔτε λαχάνων ὁμιλησάντων πυρί, οὐχ ὕδατος, δ τῶν τεττάρων στοιχείων πρώτ παρὰ τοῖς τὰ τοιαῦτα δεινοῖς εἶναι δόξασιν ἐνομίσθη διὰ τὴν χρείαν· ἀλλὰ θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ σέν λινα, καὶ ὅσα τοιαῦτα, καὶ τροφὴν ἐποιεῖτο, καὶ τό μα, αρτοποιῶν καὶ ἐψοποιῶν περιττάς ἀποφαίνων τὰς τέχνας. Ἐν δὲ τῇ ὥρᾳ τῆς ὁπώρας, ἐκείνῃ τὴν χρείαν ἐπλήρου· καὶ τούτων δὲ μετὰ τὴν ἑσπερινὴν μετελάμβανε λειτουργίαν. Τοιούτοις δὲ πόνοις κατα- τήκων τὸ σῶμα, άπληστον τοῖς ἄλλοις προσέφερεν επιμέλειαν. Τοῖς γὰρ ἀφικομένοις ξένοις, καὶ σειδὰ; ἦν εὐτρεπής, καὶ ἄρτοι λαμπροί τε καὶ ἔκκριτοι προσεφέροντο, καὶ οἶνος ἀνθοσμίας, καὶ ἰχθύες, καὶ λάχανα, καὶ τἄλλα ὅσα τούτοις συνέζευκται. Παρε κάθητο δὲ καὶ αὐτὸς μεσημβρίας τοῖς ἑστιωμένοι, μοίρας ἑκάστῳ τινὰς τῶν παρακειμένων προσφέρων, καὶ τὰς κύλικας πᾶσι διδοὺς καὶ πίνειν παρεγγνῶν· καὶ τὸν ὁμώνυμον ἐκεῖνον μιμούμενος, τὸν πατριάρ χην φημὶ, ἐς τοῖ; ξένοις διηκόνει μὲν, οὐ συνειστιάτο δέ. Ἐν δὲ ταῖς τῶν ζυγομαχούντων δίκαις διημε ρεύων, τοὺς μὲν καταλλάττεσθαι ἀλλήλοις ἐνέπειθε· τοὺς δὲ κατηνάγκαζε ταῖς ἡμέροις διδασκαλίαις μὴ πειθομένους ποιεῖν τὸ δίκαιον. Οὐδεὶς δὲ τῶν ἀδίκων θρασύτητι τὸ δίκαιον ἀπῆλθε νενικηκώς. Τῷ γὰρ ἀδι κουμένῳ τὴν τοῦ δικαίου μοῖραν ἀεὶ προστιθεὶς ἄματ χον ἐδείκνυ, καὶ τοῦ ἀδικεῖν ἐθέλοντος κρείττονα. Καὶ ἱατρῷ ἀρίστῳ ἐῴκει, τῶν χυμῶν ἀεὶ τὸ πλεονάζον κωλύοντι καὶ τὴν ἰσομετρίαν μηχανωμένῳ ταῖς ὕλαις. Τούτου καὶ τὴν θέαν ἐπόθησε βασιλεύς· ὑπόπτερος γὰρ ἡ φήμη, πάντα ῥᾳδίως καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ χείρω μηνύουσα· καὶ πρὸς αὐτὸν ἐκάλει, καὶ ἀφικνούμενον ἡσπάζετο, καὶ τὴν ἀγροικικὴν ἐκείνην σισύραν τῆς οἰκίας. αλουργίδος τιμιωτέραν ἡγεῖτο. Καὶ ὁ τῶν βα- σιλίδων δὲ χορὸς, καὶ χειρῶν ἤπτοντο, καὶ γονάτων, καὶ ἱκέτευον ἄνδρα, οὐδὲ ἐπαίειν τῆς Ἑλλάδος ἐπι- στάμενον γλώσσης. Οὕτω καὶ βασιλεῦσι καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις αἰδοὺς ἄξιόν ἐστι χρῆμα φιλοσοφία και τελευτήσαντες δὲ οἱ ταύτης ἐρασταὶ καὶ φροντισταί μείζονος εὐκλείας τυγχάνουσι. Καὶ τοῦτο πολλαχόθεν μὲν ἔστι καταμαθεῖν, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ἐκ τῶν κατὰ τόνδε τὸν θεσπέσιον ἄνθρωπον. Ἐπειδὴ γὰρ ἐτελεύ τησε, καὶ τοῦτο ἔμαθεν ὁ βασιλεὺς, ἠβουλήθη μὲν ἐν τινι τῶν ἱερῶν αὐτὸν καταθέσθαι σηκῶν. Μαθὼν δ ὡς ὅσιον εἴη τοῖς ποιμνίοις ἀποδοθῆναι τοῦ ποιμένος τὸ σῶμα, καὶ αὐτὸς προύπεμπεν ἡγούμενος, καὶ ὁ τῶν βασιλίδων χορὸς ἐφεπόμενος, καὶ ἄρχοντες ἅπαν τες, καὶ ἀρχόμενοι, στρατιῶται καὶ ἰδιῶται. Μετά ταύτης αὐτὸν τῆς σπουδῆς καὶ ἡ ᾿Αντιόχου ὑπειλές ξατο πόλις, καὶ αἱ μετὰ ταύτην, ἕως εἰς τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἀφίκετο ποταμόν. Παρὰ δὲ τοῦ Εὐφράτου TIIEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B refelleret. Quod vero etiam sine aqua duci vita A possit, nusquam ex sacra Scriptura didicimus. Enimvero Elias vir tantus principio quidem ex tor- rente aquam hausit: deinde ad yiduam Sarepta- nam profectus, primum 1227'aquam sibi adferri jussit, dehinc panem petiit. Sed admirabilis vir iste nec panem episcopatus tempore gustavit, nec legu- anina, nec olera igni cocta, nec aquain, quæ apud rerum istarum peritos prima e quatuor elementis ob necessitatem est habita: sed lactucas, intyba, et apia, et alia hujusmodi cibi potusque loco habuit, pistorum coquorumque supervacuas artes esse de- monstrans: autumni vero tempore fructibus ve- scebatur. Hæc autem ipsa post vespertinum officium sumebat. Et cum corpus tantis laboribus conficeret, aliorum tamen curam inexplebilem gerebat. Adven- tantibus enim peregrinis et lectus erat paratus, et panes mundi selectique offerebantur, et vinum odo- riferum, et pisces, et olera, et quæcunque his ad- jungi solent. Quin assidebat et ipse meridie convi- vantibus, appositarum dapum partes singulis præ- bens, et calices dans omnibus, et bibere jubens, cognominemque illum suum, patriarcham nempe, imitans, qui peregrinis quidem ministrabat, sed cum illis non epulabatur. In litigantium auteni controversiis diem totum ponens, aliis ut inter se reconciliarentur persuadebat, alios cogebat, qui ad justa facienda blandis suasionibus non parerent. Nec injustorum quisquam audacia sua de jure vi- ctor recessit. Injuria enim oppresso justi partem semper addens, inexpugnabilem euin reddebat, et eo qui injuriam facere volebat superiorem. Similis- que erat optime medico, qui exuberantiam humno- rum semper prohibet, curatque ut æqua mensura temperentur. C Hujus videndi desiderio captus imperator (alata cuim est fama, facile omnia tum bona, tum deteriora nuntians), ad se illum accersiit, venien- temque amplexus est, et agrestem illam pellem purpura sua honorabiliorem existimavit. Reginarum vero chorus et manus ejus prehendebant et genua, virumque orabant, qui nec Græcam linguam intelli- gelat. Adeo et regibus et hominibus omnibus vene- D randa res est philosophia : quam qui anant et pro- fitentur post mortem quoque majurein gloriam consequuntur. Atque hoc tum ex aliis multis per- spicere est, tum ex iis maxime quæ huic divino viro contigerunt. Postquam enim vita functus est, et hoc rescivit imperator, volebat omnino in aliqua illum æde sacra deponi. At æquum esse animadver- trus, ut pastoris corpus gregibus suis redderetur, funus ipse deduxit ante omnes, et cum eo subse- quens reginarum chorus, magistratusque universi, e! subditi, tum milites, tum expertes militia. Cum hoc illum studio et civitas Antiochena, et cæteræ deinceps excepere, donec ad magnum illud flumen perventum est. Ad ripain autem Euphratis concur- •

τὴν ὄχθην, συνέθεον μὲν ἀστοί, συνέθεον δὲ ξένοι, καὶ χωρητικοί πάντες, καὶ ὅμοροι δὲ τῆς εὐλογίας ἀπο λαύειν ἠπείγοντο· ραβδοφόροι δὲ πολλοὶ τῇ κλίνῃ παρείποντο, τοὺς γυμνοῦν τὸ σῶμα τῆς ἐσθῆτος πει ρωμένους, καὶ ῥάκια λαμβάνειν ἐκεῖθεν ἐφιεμένους, ὡς παίοντες δεδιττόμενοι. Καὶ ἦν ἀκούειν, τῶν μὲν ψαλλόντων, τῶν δὲ θρηνφιδούντων. Η μὲν γὰρ ὁδυ- ρομένη προστάτην εκάλει, ἡ δὲ τροφέα, ἡ δὲ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον· καὶ ὁ μὲν δακρύων πατέρα ὠνόμα ξεν, ὁ δὲ ἐπίκουρον καὶ κηδεμόνα. Μετὰ τοιούτων εύ- φημιῶν τε καὶ θρήνων τῷ τάφῳ τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ ἱερὸν παρέδωκαν σῶμα. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας, ὅτι τὴν πολιτείαν ἀμείψας, τὸν βίον οὐ συμμετέβαλεν, οὐδὲ ἀνειμένην ἐν τῇ προεδρίᾳ ἡγάπησε δίαιταν, ἀλλὰ τοὺς ἀσκητικούς επηύξησε πόνους, ἐν τῇ τῶν μονα- χῶν αὐτὸν ἱστορία κατέλεξα, καὶ τῆς ἀγαπηθείσης ὑπ' αὐτοῦ συμμορίας οὐκ ἐχώρισα, ὡς τῆς ἐντεῦθεν εφιέμενος εὐλογίας. ΕΥΣΕΒΙΟΣ. Τοῖς προειρημένοις ἁγίοις προσθήσω καὶ τὸν μέσ γαν Εὐσέβιον, ὃς οὐ πρὸ πολλοῦ μὲν ἐτελεύτησε χρόνου, πάμπολλα δὲ ἔτη βεβιωκώς, ἰσόμετρον τῷ χρόνῳ τὸν πόνον ὑπέμεινεν, ἰσόμετρον δὲ τῷ πόνῳ συνέλεξεν ἀρετὴν, πολλαπλάσιον δὲ τὸ ἐντεῦθεν ἀπὸ ενέγκατο κέρδος. Ο γὰρ Αγωνοθέτης τῇ φιλοτιμία τῶν ἀντιδόσεων ὑπερβαίνει τοὺς ἄθλους. Οὗτος τοί νυν ἄλλοις τὰ πρῶτα τὴν οἰκείαν καταπιστεύσας ἐπιμέλειαν, ἤγετο ᾗ ἂν ἐκεῖνοι ἦγον. "Ανδρες γὰρ ἦσαν καὶ αὐτοὶ θεῖοι, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθληταί τε καὶ γυμνασταί. Χρόνον δέ τινα τούτοις συνδιατρίψας, καὶ εὖ καὶ καλῶς τῆς φιλοσοφίας τὴν ἐπιστήμην παι ραλαβών, τὸν μονῄρη βίον ήσπάσατο, καί τινα ρα- χείαν δρους καταλαβὼν, ἐπίκειται δὲ αὐτῇ κώμη μεγίστη. Ασιχῶν δὲ αὐτὴν ὀνομάζουσι, θριγκί μόνῳ χρησάμενος, καὶ τοὺς λίθους οὐδὲ πηλῷ συν- αρμόσας, υπαίθριος τὸ λοιπὸν ταλαιπωρῶν διετέλεσε βίον, ἐσθῆτι μὲν δερματίνῃ καλυπτόμενος, ερεβίνθοις δὲ καὶ κυάμοις ὕδατι δευομένοις τρεφόμενος. Καὶ ισχάδων δὲ ἔστιν ὅτε μετελάμβανεν, ὑπερείδειν τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν οὕτω πειρώμενος. Καὶ εἰς γῆρας δ' ἐλάσας βαθύ, ὡς καὶ τῶν ὁδόντων τοὺς πλείους ἀποβαλείν, οὔτε τὴν τροφὴν οὔτε τὴν οἰκησιν Έμεινεν· ἀλλὰ καὶ ἐν χειμῶνι πηγνύμενος, καὶ ἐν θέρει φλεγόμενο;, ἔφερε καρτερῶς τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος ποιότητας, ἐρικνωμένον [Ι. ἐῤῥυσω-] μὲν ἔχων τὸ πρόσωπον, τεταριχευμένα δὲ ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ σώματος. Οὕτω δὲ τοῖς πολλοῖς πόνοις τὸ σῶμα κατ εδαπάνησεν, ώς μηδὲ τὴν ζώνην ἐπὶ τῆς ἰξύος μένειν, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὰ κάτω χωρεῖν. Οὐ γὰρ ἦν ὅ τι κωλύσειε, κατηνάλωντο δὲ καὶ γλουτοί, καὶ ἰσχία, καὶ παρεῖ- γον τῇ ζώνη βαδίαν τὴν ἐπὶ τὰ κάτω φοράν. Τοι- γάρτοι τῷ χιτῶν: την ζώνην προσέγραψεν, οὕτω τὴν στάσιν αὐτῇ σοφισάμενος. Κομιδῆ δὲ αὐτὸν ἀπο έκναιεν ἡ πρὸς τοὺς πολλοὺς όμιλία· τὴν θείαν γὰρ διηνεκώς φανταζόμενος θεωρίαν, ἕλκειν ἐκεῖθεν οὐκ ἐξ ούλετο τὴν διάνοιαν. Αλλ' ὅμως καὶ θερμὸν ἔχων οὕτω τὸν ἔρωτα, ὀλίγοις τῶν γνωρίμων ἀποφράττειν τὴν θύραν καὶ εἴσω διαβαίνειν ἐπέτρεπε· καὶ τὴν Ο RELIGIOSA HISTORIA. A rebant cives, concurrebant et peregrini, et rusti- B IH'. - - cani omnes, quin et finitimi quoque ad fruendam be- nedictionem contendebant. Loculum porro hictores multi prosequebantur, eos qui corpus veste spoliare nitebantur, et panniculos inde assumere cupiebant, verberum meta deterrentes. Ibi audire simul erat alios psalientes, alios lamentantes. Namquælugebant, alia tutorem suum appellabant, alia altorem, alia pasto- rem et magistrum: et qui lacrymabantur, patrem nuncupabant, et adjutorem, et curatorem. Hujus- modi cum laudibus et lamentis sanctum illud sacrumque corpus sepultura mandarunt. Ego vero id admiratus, quod mutato vitæ instituto vitam una non mutarit, neque molliorem victus rationem in episcopatu secutus sit, sed ascetieos labores adauxe- rit, in monachorum illum historia recensui, et al ordine quem adamarat non sejunxi, ut qui hanc quoque benedictionem expetam. XVIII. EUSEBIUS. - Supradictis sanctis Eusebium quoque magnum adjiciam qui haud ita dudum quidem vita excessit, plurimis auteniannis cum vixerit, æqualem ælati labo rem pertulit, æqualemque labori virtutem collegit, et multipliceminde fructum retulit. Agonotheta namque remunerationum * magnificentia labores exsuperat. Hic igitur cum sui ipsius curam aliis initio credidis- set, ducebatur quo illi ducebant. Viri enim erant hi quoque divini, athletæ ac pugiles virtutis. Ali- quanto vero tempore cum illis versatus, et philo- sophiæ scientia plene imbutus, vitam solitarium amplexus est, dorsoque moniis occupato, cui vicus prægrandis adjacet, Asicba nomine, maceria sola contentus, cujus lapides ne luto quidem copularat, sub dio reliquum vitæ spatium in ærumnis emen - ous est, pellicea veste amictus, ciceribusque et fa · bis vescens aqua madefactis. Caricas etiam interdum sumpsit, corporis debilitatem sublevare hac ratione studens. Ad senium autem ultimum provectus, cum dentes plurimos amisisset, neque victum mutavit, neque habitationem, sed hieme concretus, æstate adustus, constanter ferebat contrarias ae- ris qualitates, facie corrugata, membrisque corpo- ris omnibus arefactis. Corpus autem multis labo- D ribus sic attriverat, ut zona in lumbis non hæreret, sed deorsum deflueret, cum obstaret nihil, quia extenuati clunes et coxæ facilem zonæ desconsum dabant. Quare tunicæ illam assuens artem invenit qua consisteret. Multorum congressiones ægerrime ferebat. Divinæ quippe contemplationi perpetuo aflixus, avelli ab ea mentem nolebat. Attamen et- si tam incenso amore teneretur, paucis quibusdam notis obstructas fores recludere et intrare permit- tebat : quos divinorum eloquiorum doctrina in- structos dimittens, januam luto iterum obscpire jubebat. Verum salius tandem etiam paucorun congressum vitare ratus, lapide ingenti ad ja- nuam admoto aditum penitus interclusit, et per foramen quoddam paucos e familiaribus allogue-

τὴν ὄχθην, συνέθεον μὲν ἀστοί, συνέθεον δὲ ξένοι, καὶ χωρητικοί πάντες, καὶ ὅμοροι δὲ τῆς εὐλογίας ἀπο λαύειν ἠπείγοντο· ραβδοφόροι δὲ πολλοὶ τῇ κλίνῃ παρείποντο, τοὺς γυμνοῦν τὸ σῶμα τῆς ἐσθῆτος πει ρωμένους, καὶ ῥάκια λαμβάνειν ἐκεῖθεν ἐφιεμένους, ὡς παίοντες δεδιττόμενοι. Καὶ ἦν ἀκούειν, τῶν μὲν ψαλλόντων, τῶν δὲ θρηνφιδούντων. Η μὲν γὰρ ὁδυ- ρομένη προστάτην εκάλει, ἡ δὲ τροφέα, ἡ δὲ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον· καὶ ὁ μὲν δακρύων πατέρα ὠνόμα ξεν, ὁ δὲ ἐπίκουρον καὶ κηδεμόνα. Μετὰ τοιούτων εύ- φημιῶν τε καὶ θρήνων τῷ τάφῳ τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ ἱερὸν παρέδωκαν σῶμα. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας, ὅτι τὴν πολιτείαν ἀμείψας, τὸν βίον οὐ συμμετέβαλεν, οὐδὲ ἀνειμένην ἐν τῇ προεδρίᾳ ἡγάπησε δίαιταν, ἀλλὰ τοὺς ἀσκητικούς επηύξησε πόνους, ἐν τῇ τῶν μονα- χῶν αὐτὸν ἱστορία κατέλεξα, καὶ τῆς ἀγαπηθείσης ὑπ' αὐτοῦ συμμορίας οὐκ ἐχώρισα, ὡς τῆς ἐντεῦθεν εφιέμενος εὐλογίας. ΕΥΣΕΒΙΟΣ. Τοῖς προειρημένοις ἁγίοις προσθήσω καὶ τὸν μέσ γαν Εὐσέβιον, ὃς οὐ πρὸ πολλοῦ μὲν ἐτελεύτησε χρόνου, πάμπολλα δὲ ἔτη βεβιωκώς, ἰσόμετρον τῷ χρόνῳ τὸν πόνον ὑπέμεινεν, ἰσόμετρον δὲ τῷ πόνῳ συνέλεξεν ἀρετὴν, πολλαπλάσιον δὲ τὸ ἐντεῦθεν ἀπὸ ενέγκατο κέρδος. Ο γὰρ Αγωνοθέτης τῇ φιλοτιμία τῶν ἀντιδόσεων ὑπερβαίνει τοὺς ἄθλους. Οὗτος τοί νυν ἄλλοις τὰ πρῶτα τὴν οἰκείαν καταπιστεύσας ἐπιμέλειαν, ἤγετο ᾗ ἂν ἐκεῖνοι ἦγον. "Ανδρες γὰρ ἦσαν καὶ αὐτοὶ θεῖοι, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθληταί τε καὶ γυμνασταί. Χρόνον δέ τινα τούτοις συνδιατρίψας, καὶ εὖ καὶ καλῶς τῆς φιλοσοφίας τὴν ἐπιστήμην παι ραλαβών, τὸν μονῄρη βίον ήσπάσατο, καί τινα ρα- χείαν δρους καταλαβὼν, ἐπίκειται δὲ αὐτῇ κώμη μεγίστη. Ασιχῶν δὲ αὐτὴν ὀνομάζουσι, θριγκί μόνῳ χρησάμενος, καὶ τοὺς λίθους οὐδὲ πηλῷ συν- αρμόσας, υπαίθριος τὸ λοιπὸν ταλαιπωρῶν διετέλεσε βίον, ἐσθῆτι μὲν δερματίνῃ καλυπτόμενος, ερεβίνθοις δὲ καὶ κυάμοις ὕδατι δευομένοις τρεφόμενος. Καὶ ισχάδων δὲ ἔστιν ὅτε μετελάμβανεν, ὑπερείδειν τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν οὕτω πειρώμενος. Καὶ εἰς γῆρας δ' ἐλάσας βαθύ, ὡς καὶ τῶν ὁδόντων τοὺς πλείους ἀποβαλείν, οὔτε τὴν τροφὴν οὔτε τὴν οἰκησιν Έμεινεν· ἀλλὰ καὶ ἐν χειμῶνι πηγνύμενος, καὶ ἐν θέρει φλεγόμενο;, ἔφερε καρτερῶς τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος ποιότητας, ἐρικνωμένον [Ι. ἐῤῥυσω-] μὲν ἔχων τὸ πρόσωπον, τεταριχευμένα δὲ ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ σώματος. Οὕτω δὲ τοῖς πολλοῖς πόνοις τὸ σῶμα κατ εδαπάνησεν, ώς μηδὲ τὴν ζώνην ἐπὶ τῆς ἰξύος μένειν, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὰ κάτω χωρεῖν. Οὐ γὰρ ἦν ὅ τι κωλύσειε, κατηνάλωντο δὲ καὶ γλουτοί, καὶ ἰσχία, καὶ παρεῖ- γον τῇ ζώνη βαδίαν τὴν ἐπὶ τὰ κάτω φοράν. Τοι- γάρτοι τῷ χιτῶν: την ζώνην προσέγραψεν, οὕτω τὴν στάσιν αὐτῇ σοφισάμενος. Κομιδῆ δὲ αὐτὸν ἀπο έκναιεν ἡ πρὸς τοὺς πολλοὺς όμιλία· τὴν θείαν γὰρ διηνεκώς φανταζόμενος θεωρίαν, ἕλκειν ἐκεῖθεν οὐκ ἐξ ούλετο τὴν διάνοιαν. Αλλ' ὅμως καὶ θερμὸν ἔχων οὕτω τὸν ἔρωτα, ὀλίγοις τῶν γνωρίμων ἀποφράττειν τὴν θύραν καὶ εἴσω διαβαίνειν ἐπέτρεπε· καὶ τὴν Ο RELIGIOSA HISTORIA. A rebant cives, concurrebant et peregrini, et rusti- B IH'. - - cani omnes, quin et finitimi quoque ad fruendam be- nedictionem contendebant. Loculum porro hictores multi prosequebantur, eos qui corpus veste spoliare nitebantur, et panniculos inde assumere cupiebant, verberum meta deterrentes. Ibi audire simul erat alios psalientes, alios lamentantes. Namquælugebant, alia tutorem suum appellabant, alia altorem, alia pasto- rem et magistrum: et qui lacrymabantur, patrem nuncupabant, et adjutorem, et curatorem. Hujus- modi cum laudibus et lamentis sanctum illud sacrumque corpus sepultura mandarunt. Ego vero id admiratus, quod mutato vitæ instituto vitam una non mutarit, neque molliorem victus rationem in episcopatu secutus sit, sed ascetieos labores adauxe- rit, in monachorum illum historia recensui, et al ordine quem adamarat non sejunxi, ut qui hanc quoque benedictionem expetam. XVIII. EUSEBIUS. - Supradictis sanctis Eusebium quoque magnum adjiciam qui haud ita dudum quidem vita excessit, plurimis auteniannis cum vixerit, æqualem ælati labo rem pertulit, æqualemque labori virtutem collegit, et multipliceminde fructum retulit. Agonotheta namque remunerationum * magnificentia labores exsuperat. Hic igitur cum sui ipsius curam aliis initio credidis- set, ducebatur quo illi ducebant. Viri enim erant hi quoque divini, athletæ ac pugiles virtutis. Ali- quanto vero tempore cum illis versatus, et philo- sophiæ scientia plene imbutus, vitam solitarium amplexus est, dorsoque moniis occupato, cui vicus prægrandis adjacet, Asicba nomine, maceria sola contentus, cujus lapides ne luto quidem copularat, sub dio reliquum vitæ spatium in ærumnis emen - ous est, pellicea veste amictus, ciceribusque et fa · bis vescens aqua madefactis. Caricas etiam interdum sumpsit, corporis debilitatem sublevare hac ratione studens. Ad senium autem ultimum provectus, cum dentes plurimos amisisset, neque victum mutavit, neque habitationem, sed hieme concretus, æstate adustus, constanter ferebat contrarias ae- ris qualitates, facie corrugata, membrisque corpo- ris omnibus arefactis. Corpus autem multis labo- D ribus sic attriverat, ut zona in lumbis non hæreret, sed deorsum deflueret, cum obstaret nihil, quia extenuati clunes et coxæ facilem zonæ desconsum dabant. Quare tunicæ illam assuens artem invenit qua consisteret. Multorum congressiones ægerrime ferebat. Divinæ quippe contemplationi perpetuo aflixus, avelli ab ea mentem nolebat. Attamen et- si tam incenso amore teneretur, paucis quibusdam notis obstructas fores recludere et intrare permit- tebat : quos divinorum eloquiorum doctrina in- structos dimittens, januam luto iterum obscpire jubebat. Verum salius tandem etiam paucorun congressum vitare ratus, lapide ingenti ad ja- nuam admoto aditum penitus interclusit, et per foramen quoddam paucos e familiaribus allogue-

τὴν ὄχθην, συνέθεον μὲν ἀστοί, συνέθεον δὲ ξένοι, καὶ χωρητικοί πάντες, καὶ ὅμοροι δὲ τῆς εὐλογίας ἀπο λαύειν ἠπείγοντο· ραβδοφόροι δὲ πολλοὶ τῇ κλίνῃ παρείποντο, τοὺς γυμνοῦν τὸ σῶμα τῆς ἐσθῆτος πει ρωμένους, καὶ ῥάκια λαμβάνειν ἐκεῖθεν ἐφιεμένους, ὡς παίοντες δεδιττόμενοι. Καὶ ἦν ἀκούειν, τῶν μὲν ψαλλόντων, τῶν δὲ θρηνφιδούντων. Η μὲν γὰρ ὁδυ- ρομένη προστάτην εκάλει, ἡ δὲ τροφέα, ἡ δὲ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον· καὶ ὁ μὲν δακρύων πατέρα ὠνόμα ξεν, ὁ δὲ ἐπίκουρον καὶ κηδεμόνα. Μετὰ τοιούτων εύ- φημιῶν τε καὶ θρήνων τῷ τάφῳ τὸ ἅγιον ἐκεῖνο καὶ ἱερὸν παρέδωκαν σῶμα. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας, ὅτι τὴν πολιτείαν ἀμείψας, τὸν βίον οὐ συμμετέβαλεν, οὐδὲ ἀνειμένην ἐν τῇ προεδρίᾳ ἡγάπησε δίαιταν, ἀλλὰ τοὺς ἀσκητικούς επηύξησε πόνους, ἐν τῇ τῶν μονα- χῶν αὐτὸν ἱστορία κατέλεξα, καὶ τῆς ἀγαπηθείσης ὑπ' αὐτοῦ συμμορίας οὐκ ἐχώρισα, ὡς τῆς ἐντεῦθεν εφιέμενος εὐλογίας. ΕΥΣΕΒΙΟΣ. Τοῖς προειρημένοις ἁγίοις προσθήσω καὶ τὸν μέσ γαν Εὐσέβιον, ὃς οὐ πρὸ πολλοῦ μὲν ἐτελεύτησε χρόνου, πάμπολλα δὲ ἔτη βεβιωκώς, ἰσόμετρον τῷ χρόνῳ τὸν πόνον ὑπέμεινεν, ἰσόμετρον δὲ τῷ πόνῳ συνέλεξεν ἀρετὴν, πολλαπλάσιον δὲ τὸ ἐντεῦθεν ἀπὸ ενέγκατο κέρδος. Ο γὰρ Αγωνοθέτης τῇ φιλοτιμία τῶν ἀντιδόσεων ὑπερβαίνει τοὺς ἄθλους. Οὗτος τοί νυν ἄλλοις τὰ πρῶτα τὴν οἰκείαν καταπιστεύσας ἐπιμέλειαν, ἤγετο ᾗ ἂν ἐκεῖνοι ἦγον. "Ανδρες γὰρ ἦσαν καὶ αὐτοὶ θεῖοι, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθληταί τε καὶ γυμνασταί. Χρόνον δέ τινα τούτοις συνδιατρίψας, καὶ εὖ καὶ καλῶς τῆς φιλοσοφίας τὴν ἐπιστήμην παι ραλαβών, τὸν μονῄρη βίον ήσπάσατο, καί τινα ρα- χείαν δρους καταλαβὼν, ἐπίκειται δὲ αὐτῇ κώμη μεγίστη. Ασιχῶν δὲ αὐτὴν ὀνομάζουσι, θριγκί μόνῳ χρησάμενος, καὶ τοὺς λίθους οὐδὲ πηλῷ συν- αρμόσας, υπαίθριος τὸ λοιπὸν ταλαιπωρῶν διετέλεσε βίον, ἐσθῆτι μὲν δερματίνῃ καλυπτόμενος, ερεβίνθοις δὲ καὶ κυάμοις ὕδατι δευομένοις τρεφόμενος. Καὶ ισχάδων δὲ ἔστιν ὅτε μετελάμβανεν, ὑπερείδειν τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν οὕτω πειρώμενος. Καὶ εἰς γῆρας δ' ἐλάσας βαθύ, ὡς καὶ τῶν ὁδόντων τοὺς πλείους ἀποβαλείν, οὔτε τὴν τροφὴν οὔτε τὴν οἰκησιν Έμεινεν· ἀλλὰ καὶ ἐν χειμῶνι πηγνύμενος, καὶ ἐν θέρει φλεγόμενο;, ἔφερε καρτερῶς τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος ποιότητας, ἐρικνωμένον [Ι. ἐῤῥυσω-] μὲν ἔχων τὸ πρόσωπον, τεταριχευμένα δὲ ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ σώματος. Οὕτω δὲ τοῖς πολλοῖς πόνοις τὸ σῶμα κατ εδαπάνησεν, ώς μηδὲ τὴν ζώνην ἐπὶ τῆς ἰξύος μένειν, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὰ κάτω χωρεῖν. Οὐ γὰρ ἦν ὅ τι κωλύσειε, κατηνάλωντο δὲ καὶ γλουτοί, καὶ ἰσχία, καὶ παρεῖ- γον τῇ ζώνη βαδίαν τὴν ἐπὶ τὰ κάτω φοράν. Τοι- γάρτοι τῷ χιτῶν: την ζώνην προσέγραψεν, οὕτω τὴν στάσιν αὐτῇ σοφισάμενος. Κομιδῆ δὲ αὐτὸν ἀπο έκναιεν ἡ πρὸς τοὺς πολλοὺς όμιλία· τὴν θείαν γὰρ διηνεκώς φανταζόμενος θεωρίαν, ἕλκειν ἐκεῖθεν οὐκ ἐξ ούλετο τὴν διάνοιαν. Αλλ' ὅμως καὶ θερμὸν ἔχων οὕτω τὸν ἔρωτα, ὀλίγοις τῶν γνωρίμων ἀποφράττειν τὴν θύραν καὶ εἴσω διαβαίνειν ἐπέτρεπε· καὶ τὴν Ο RELIGIOSA HISTORIA. A rebant cives, concurrebant et peregrini, et rusti- B IH'. - - cani omnes, quin et finitimi quoque ad fruendam be- nedictionem contendebant. Loculum porro hictores multi prosequebantur, eos qui corpus veste spoliare nitebantur, et panniculos inde assumere cupiebant, verberum meta deterrentes. Ibi audire simul erat alios psalientes, alios lamentantes. Namquælugebant, alia tutorem suum appellabant, alia altorem, alia pasto- rem et magistrum: et qui lacrymabantur, patrem nuncupabant, et adjutorem, et curatorem. Hujus- modi cum laudibus et lamentis sanctum illud sacrumque corpus sepultura mandarunt. Ego vero id admiratus, quod mutato vitæ instituto vitam una non mutarit, neque molliorem victus rationem in episcopatu secutus sit, sed ascetieos labores adauxe- rit, in monachorum illum historia recensui, et al ordine quem adamarat non sejunxi, ut qui hanc quoque benedictionem expetam. XVIII. EUSEBIUS. - Supradictis sanctis Eusebium quoque magnum adjiciam qui haud ita dudum quidem vita excessit, plurimis auteniannis cum vixerit, æqualem ælati labo rem pertulit, æqualemque labori virtutem collegit, et multipliceminde fructum retulit. Agonotheta namque remunerationum * magnificentia labores exsuperat. Hic igitur cum sui ipsius curam aliis initio credidis- set, ducebatur quo illi ducebant. Viri enim erant hi quoque divini, athletæ ac pugiles virtutis. Ali- quanto vero tempore cum illis versatus, et philo- sophiæ scientia plene imbutus, vitam solitarium amplexus est, dorsoque moniis occupato, cui vicus prægrandis adjacet, Asicba nomine, maceria sola contentus, cujus lapides ne luto quidem copularat, sub dio reliquum vitæ spatium in ærumnis emen - ous est, pellicea veste amictus, ciceribusque et fa · bis vescens aqua madefactis. Caricas etiam interdum sumpsit, corporis debilitatem sublevare hac ratione studens. Ad senium autem ultimum provectus, cum dentes plurimos amisisset, neque victum mutavit, neque habitationem, sed hieme concretus, æstate adustus, constanter ferebat contrarias ae- ris qualitates, facie corrugata, membrisque corpo- ris omnibus arefactis. Corpus autem multis labo- D ribus sic attriverat, ut zona in lumbis non hæreret, sed deorsum deflueret, cum obstaret nihil, quia extenuati clunes et coxæ facilem zonæ desconsum dabant. Quare tunicæ illam assuens artem invenit qua consisteret. Multorum congressiones ægerrime ferebat. Divinæ quippe contemplationi perpetuo aflixus, avelli ab ea mentem nolebat. Attamen et- si tam incenso amore teneretur, paucis quibusdam notis obstructas fores recludere et intrare permit- tebat : quos divinorum eloquiorum doctrina in- structos dimittens, januam luto iterum obscpire jubebat. Verum salius tandem etiam paucorun congressum vitare ratus, lapide ingenti ad ja- nuam admoto aditum penitus interclusit, et per foramen quoddam paucos e familiaribus allogue-

ἀπὸ τῶν θείων λογίων διδασκαλίαν προσφέρων, πάλιν ἀπιόντας ἐκέλευε τῇ θύρᾳ τὸν πηλὸν ἐπιθεῖ ναι. Καὶ τὴν πρὸς τοὺς ὀλίγους δὲ συντυχίαν φυ- γεῖν ἄμεινον ἡγησάμενος, ἀπετείχισε τὴν εἴσοδον παν τελῶς, τῇ θύρᾳ ἐκείνῃ λίθον μέγιστον συναρμόσας. Διά τινος δὲ ὀρύγματος ὀλίγοις τῶν συνήθων διελέ- γετο μὲν, οὐχ έωρᾶτο δέ· οὕτω γὰρ ἐμεμηχάνητο - ἐκεῖθεν δὲ εἰσεδέχετο καὶ τὴν ὀλίγην ἐκείνην τρο φήν. Πάλιν δὲ τὴν πρὸς ἅπαντας ἀπαγορεύσας διάτ λεξιν, ἐμὲ μόνον τῆς γλυκείας ἐκείνης καὶ Θεῷ φίλης ἠξίου φωνῆς· καὶ ἀπιέναι βουλόμενον ἐπι- πλεῖστον κατεῖχε περὶ τῶν οὐρανίων πραγμάτων διαλεγόμενος. Πολλῶν δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφικνουμένων, καὶ τῆς εὐλογίας ἀπαιτούντων τὸ δῶρον, σφόδρα τοῦτον δυσχεράνας τον θόρυβον, οὔτε τὸ γῆρας εἰς νοῦν λαβών, οὔτε τὴν ἐπικειμένην ἀσθένειαν λογι σάμενος, ὑπερβαίνει τὸ θριγκίον, οὐκ εὐεπίβατον όν οὐδὲ τοῖς μάλα σφριγῶσι· καὶ τὴν πελάζουσαν τῶν ἀσκητῶν καταλαβών συμμορίαν, θριγκίῳ πάλιν σμι- κρῷ παρὰ τὴν τοῦ τοίχου γωνίαν χρησάμενος, μετὰ τῶν συνήθων ήγωνίζετο πόνων. Ὁ δὲ ταύτης προ στατεύων τῆς ποίμνης, ἀνὴρ πάσης μεστὸς ὢν ἀρετῆς, ἐσχάτιν αὐτὸν ἔφη πεντεκαίδεκα χρησάμενον, τὰς ἑπτὰ τῆς ἁγίας νηστείας διελθεῖν ἑβδομάδας. Καὶ τοῦ τον ηγωνίσατο τὸν ἀγῶνα πλείονα μὲν ἡ ἐννενήκοντα ἔτη βεβιωκώς, ἀσθενείᾳ δὲ δυσδιηγήτῳ τετρυχωμένος, ἀλλὰ τῆς ἀσθενείας ἦν κρείττων ή προθυμία, καὶ ὁ θεῖος πόθος εὐμαρῆ πάντα διεδείκνυ καὶ ῥᾴδια. Τού τοῖς καὶ οὗτος τοῖς ἱδρῶσι περιῤῥεόμενος, κατέλαβε τοῦ δρόμου τὴν νύσσαν, καὶ τὸν ἀγωνοθέτην ὁρῶν, καὶ τοὺς στεφάνους ποθῶν. Ἐγὼ δὲ τῆς πρεσβείας ἐκείνης τυχεῖν ἀξιῶ, ἧς ἔτι περιόντος ἀπήλαυνον. Ζῇν γὰρ αὐτὸν πιστεύω, καὶ καθαρωτέραν ἔχειν πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν. ΙΘ'. — ΣΑΛΑΜΑΝΗΣ. - - Αδικεῖν νομίσας τὴν ἀρετὴν, εἰ καὶ Σαλαμάνου τοῦ θαυμασίου τὸν βίον τοῖς δεομένοις μὴ γνωρίσαιμι, ἀλλ' ὑπὸ τῆς λήθης χωννυμένην περιίδοιμι, ἐν κε φαλαίῳ ποιήσομαι τὴν διήγησιν. Κώμη τίς ἐστι τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ πρὸς ἑσπέραν, αὐτῇ ἐπικειμένη τῇ ὄχθη, Καπερσανά καλουμένη. Εκ ταύτης οὗτος ὁρμώμενος, καὶ τὸν ἡσύχιον ἀσπαζόμενος βίον, ἐν τῇ πέραν κώμῃ σμικρὴν οἰκίσκον εὑρὼν, καθείρξεν ἑαυτὸν, οὔτε θύραν, οὔτε θυρίδα καταλιπών. "Απαξ δὲ τοῦ ἔτους παρὰ τὴν γῆν ὀρύττων, παντὸς τοῦ Έτους ὑπεδέχετο την τροφήν, οὐδενί ποτε ἀνθρώπω διαλεγόμενος. Καὶ τοῦτον τὸν τρόπον οὐκ ὀλίγον, ἀλλ' ὅτι μάλιστα πλείστον διετέλεσε χρόνον. Καὶ ὁ τῆς πόλεως δὲ ἀρχιερεὺς, ἧς ἦν ἡ κώμη, τὴν τοῦ ἀνδρὸς μαθὼν ἀρετὴν, ἀφίκετο τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ δοῦναι τὸ δῶρον βουλόμενος· καὶ διαῤῥήξας τοῦ οἱ κίσκου τι μέρος εἰσελήλυθε καὶ τὴν χεῖρα ἐπέθηκε, καὶ τὴν εὐχὴν ἐπετέλεσε, καὶ πολλὰ μὲν πρὸς αὐτ τὸν ἔφη, καὶ τὴν ἐπιγενομένην ἐμήνυσε χάριν. Ού- δεμιᾶς δὲ φωνῆς ἀκούσας ἀπελήλυθεν, ἀνοικοδομηθή και κελεύσας τὸ ὄρυγμα. "Αλλοτε δὲ πάλιν, οἱ τῆς κώμης ἐκείνης, ἀφ' ἧς ὤρμητο, νύκτωρ τοῦ ποτα- μοῦ τὸν πόρον διαπεράσαντες, καὶ τὸ οἴκημα διαρ ρήξαντες, λαβόντες αὐτὸν, οὔτε ἀντιτείνοντα, οὔτε κελεύοντα, εἰς τὴν οἰκείαν κώμην φοράδην εκόμισαν καὶ τοιοῦτον ἕωθεν οἰκίσκον δειμάμενοι, παραυτίκα καθείρξαν. Ο δὲ ὁμοίως ἡσυχίαν ήγεν, οὐδὲν πρὸς THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS batur quidem, seul an eis non cernebatur. Sic enim A B prospexerat: indidemque exiguum illum cibum ac- cipiebat. Rursum vero aliorum omnium colloquiis exclusis, me unum illa dulci Deoque grata voce dignabatur, et abire volentem diutissime de cœle- stibus rebus disserens detinebat. Sed cum ad eum confluerent multi, ac benedictionis donum exposce- rent, tumultum hunc moleste 'ferens, nulla senii sui habita ratione, nec urgentem imbecillitatem considerans, maceriam transilit, ne vegetis qui- dem et robustis ascensu facilem et ad proximum ascetarum catum profectus, parvaque rure sum maceria juxta muri angulum exstructa, con- suetis laboribus decertavit. Aiebat autem gregis hujus præpositus, vir omni virtute cumulatus, quindecim illum cum caricis septem sacri jejunii hebdomadas transegisse. Atque hoc ille certamine defunctus est, cum annos ageret supra nonaginta, et debilitate inexplicabili teneretur. Sed debilita- tem vincebat animi alacritas, et Dei amor facilia omnia reddebat et expedita. His ergo sudoribus perfusus ad cursus metam pervenit, et agonothe- tam cernens, et coronas desiderans. Ego vero in- tercessione illa frui cupio, qua fruebar cum su- perstes esset. Vivere enim ipsum credo, et puriorem ad Deum habere fiduciam. XIX. - SALAMANES. C Injuriam virtuti facturumn me putans, si admirandi Salamanis vitam desiderantibus non indicem, sed oblivione obrui sinam, ejus summatim narrationem aggrediar. Vicus est ad occidentem luvii Euphra- tis, ipsi ripa imminens, Capersana nomine. Hinc ortus ille, cum ad quietam vitam animum adjecis· set, domunculam in ulteriore vico nactus, in eam se inclusit, nec ostio relicto, nec fenestra. Semel 2utem quotannis terram suffodiens, totius anni alimentum accipiebat, cum nullo unquam homine loquens. Et hunc in modum non brevi, sed lon- gissimo. tempore perseveravit. Civitatis vero, cui vicus suberat, antistes, viri cognita virtute, sa- cerdotii donum impartire illi cupiens, ad D cum venit, et efracta domuncula parte ingressus est, manum illi imposuit, precationemque peregit, multisque illum verbis affatus, gratiam qua dona- tus fuerat indicavit, nullaque ab eo expressa voce discessit, et diruta restaurari jussit. Alio rursus tenipore, vici cjus natalis incolæ, fluvio noctu trans- misso, per fossaque domuncula, sublatum illum, nec renitentem, * nec annuentem, in vicum summ exportarunt, et similem mane domum exstruentes confestim incluserunt. Ille vero similiter obmutuit, nulli prorsus quidquam loquens. Paucis vero ite- Fum post diebus, vicani vici ulterioris, noctu ad- ventantes, domo effracta, illum ad se abduxerunt,

ἀπὸ τῶν θείων λογίων διδασκαλίαν προσφέρων, πάλιν ἀπιόντας ἐκέλευε τῇ θύρᾳ τὸν πηλὸν ἐπιθεῖ ναι. Καὶ τὴν πρὸς τοὺς ὀλίγους δὲ συντυχίαν φυ- γεῖν ἄμεινον ἡγησάμενος, ἀπετείχισε τὴν εἴσοδον παν τελῶς, τῇ θύρᾳ ἐκείνῃ λίθον μέγιστον συναρμόσας. Διά τινος δὲ ὀρύγματος ὀλίγοις τῶν συνήθων διελέ- γετο μὲν, οὐχ έωρᾶτο δέ· οὕτω γὰρ ἐμεμηχάνητο - ἐκεῖθεν δὲ εἰσεδέχετο καὶ τὴν ὀλίγην ἐκείνην τρο φήν. Πάλιν δὲ τὴν πρὸς ἅπαντας ἀπαγορεύσας διάτ λεξιν, ἐμὲ μόνον τῆς γλυκείας ἐκείνης καὶ Θεῷ φίλης ἠξίου φωνῆς· καὶ ἀπιέναι βουλόμενον ἐπι- πλεῖστον κατεῖχε περὶ τῶν οὐρανίων πραγμάτων διαλεγόμενος. Πολλῶν δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφικνουμένων, καὶ τῆς εὐλογίας ἀπαιτούντων τὸ δῶρον, σφόδρα τοῦτον δυσχεράνας τον θόρυβον, οὔτε τὸ γῆρας εἰς νοῦν λαβών, οὔτε τὴν ἐπικειμένην ἀσθένειαν λογι σάμενος, ὑπερβαίνει τὸ θριγκίον, οὐκ εὐεπίβατον όν οὐδὲ τοῖς μάλα σφριγῶσι· καὶ τὴν πελάζουσαν τῶν ἀσκητῶν καταλαβών συμμορίαν, θριγκίῳ πάλιν σμι- κρῷ παρὰ τὴν τοῦ τοίχου γωνίαν χρησάμενος, μετὰ τῶν συνήθων ήγωνίζετο πόνων. Ὁ δὲ ταύτης προ στατεύων τῆς ποίμνης, ἀνὴρ πάσης μεστὸς ὢν ἀρετῆς, ἐσχάτιν αὐτὸν ἔφη πεντεκαίδεκα χρησάμενον, τὰς ἑπτὰ τῆς ἁγίας νηστείας διελθεῖν ἑβδομάδας. Καὶ τοῦ τον ηγωνίσατο τὸν ἀγῶνα πλείονα μὲν ἡ ἐννενήκοντα ἔτη βεβιωκώς, ἀσθενείᾳ δὲ δυσδιηγήτῳ τετρυχωμένος, ἀλλὰ τῆς ἀσθενείας ἦν κρείττων ή προθυμία, καὶ ὁ θεῖος πόθος εὐμαρῆ πάντα διεδείκνυ καὶ ῥᾴδια. Τού τοῖς καὶ οὗτος τοῖς ἱδρῶσι περιῤῥεόμενος, κατέλαβε τοῦ δρόμου τὴν νύσσαν, καὶ τὸν ἀγωνοθέτην ὁρῶν, καὶ τοὺς στεφάνους ποθῶν. Ἐγὼ δὲ τῆς πρεσβείας ἐκείνης τυχεῖν ἀξιῶ, ἧς ἔτι περιόντος ἀπήλαυνον. Ζῇν γὰρ αὐτὸν πιστεύω, καὶ καθαρωτέραν ἔχειν πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν. ΙΘ'. — ΣΑΛΑΜΑΝΗΣ. - - Αδικεῖν νομίσας τὴν ἀρετὴν, εἰ καὶ Σαλαμάνου τοῦ θαυμασίου τὸν βίον τοῖς δεομένοις μὴ γνωρίσαιμι, ἀλλ' ὑπὸ τῆς λήθης χωννυμένην περιίδοιμι, ἐν κε φαλαίῳ ποιήσομαι τὴν διήγησιν. Κώμη τίς ἐστι τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ πρὸς ἑσπέραν, αὐτῇ ἐπικειμένη τῇ ὄχθη, Καπερσανά καλουμένη. Εκ ταύτης οὗτος ὁρμώμενος, καὶ τὸν ἡσύχιον ἀσπαζόμενος βίον, ἐν τῇ πέραν κώμῃ σμικρὴν οἰκίσκον εὑρὼν, καθείρξεν ἑαυτὸν, οὔτε θύραν, οὔτε θυρίδα καταλιπών. "Απαξ δὲ τοῦ ἔτους παρὰ τὴν γῆν ὀρύττων, παντὸς τοῦ Έτους ὑπεδέχετο την τροφήν, οὐδενί ποτε ἀνθρώπω διαλεγόμενος. Καὶ τοῦτον τὸν τρόπον οὐκ ὀλίγον, ἀλλ' ὅτι μάλιστα πλείστον διετέλεσε χρόνον. Καὶ ὁ τῆς πόλεως δὲ ἀρχιερεὺς, ἧς ἦν ἡ κώμη, τὴν τοῦ ἀνδρὸς μαθὼν ἀρετὴν, ἀφίκετο τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ δοῦναι τὸ δῶρον βουλόμενος· καὶ διαῤῥήξας τοῦ οἱ κίσκου τι μέρος εἰσελήλυθε καὶ τὴν χεῖρα ἐπέθηκε, καὶ τὴν εὐχὴν ἐπετέλεσε, καὶ πολλὰ μὲν πρὸς αὐτ τὸν ἔφη, καὶ τὴν ἐπιγενομένην ἐμήνυσε χάριν. Ού- δεμιᾶς δὲ φωνῆς ἀκούσας ἀπελήλυθεν, ἀνοικοδομηθή και κελεύσας τὸ ὄρυγμα. "Αλλοτε δὲ πάλιν, οἱ τῆς κώμης ἐκείνης, ἀφ' ἧς ὤρμητο, νύκτωρ τοῦ ποτα- μοῦ τὸν πόρον διαπεράσαντες, καὶ τὸ οἴκημα διαρ ρήξαντες, λαβόντες αὐτὸν, οὔτε ἀντιτείνοντα, οὔτε κελεύοντα, εἰς τὴν οἰκείαν κώμην φοράδην εκόμισαν καὶ τοιοῦτον ἕωθεν οἰκίσκον δειμάμενοι, παραυτίκα καθείρξαν. Ο δὲ ὁμοίως ἡσυχίαν ήγεν, οὐδὲν πρὸς THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS batur quidem, seul an eis non cernebatur. Sic enim A B prospexerat: indidemque exiguum illum cibum ac- cipiebat. Rursum vero aliorum omnium colloquiis exclusis, me unum illa dulci Deoque grata voce dignabatur, et abire volentem diutissime de cœle- stibus rebus disserens detinebat. Sed cum ad eum confluerent multi, ac benedictionis donum exposce- rent, tumultum hunc moleste 'ferens, nulla senii sui habita ratione, nec urgentem imbecillitatem considerans, maceriam transilit, ne vegetis qui- dem et robustis ascensu facilem et ad proximum ascetarum catum profectus, parvaque rure sum maceria juxta muri angulum exstructa, con- suetis laboribus decertavit. Aiebat autem gregis hujus præpositus, vir omni virtute cumulatus, quindecim illum cum caricis septem sacri jejunii hebdomadas transegisse. Atque hoc ille certamine defunctus est, cum annos ageret supra nonaginta, et debilitate inexplicabili teneretur. Sed debilita- tem vincebat animi alacritas, et Dei amor facilia omnia reddebat et expedita. His ergo sudoribus perfusus ad cursus metam pervenit, et agonothe- tam cernens, et coronas desiderans. Ego vero in- tercessione illa frui cupio, qua fruebar cum su- perstes esset. Vivere enim ipsum credo, et puriorem ad Deum habere fiduciam. XIX. - SALAMANES. C Injuriam virtuti facturumn me putans, si admirandi Salamanis vitam desiderantibus non indicem, sed oblivione obrui sinam, ejus summatim narrationem aggrediar. Vicus est ad occidentem luvii Euphra- tis, ipsi ripa imminens, Capersana nomine. Hinc ortus ille, cum ad quietam vitam animum adjecis· set, domunculam in ulteriore vico nactus, in eam se inclusit, nec ostio relicto, nec fenestra. Semel 2utem quotannis terram suffodiens, totius anni alimentum accipiebat, cum nullo unquam homine loquens. Et hunc in modum non brevi, sed lon- gissimo. tempore perseveravit. Civitatis vero, cui vicus suberat, antistes, viri cognita virtute, sa- cerdotii donum impartire illi cupiens, ad D cum venit, et efracta domuncula parte ingressus est, manum illi imposuit, precationemque peregit, multisque illum verbis affatus, gratiam qua dona- tus fuerat indicavit, nullaque ab eo expressa voce discessit, et diruta restaurari jussit. Alio rursus tenipore, vici cjus natalis incolæ, fluvio noctu trans- misso, per fossaque domuncula, sublatum illum, nec renitentem, * nec annuentem, in vicum summ exportarunt, et similem mane domum exstruentes confestim incluserunt. Ille vero similiter obmutuit, nulli prorsus quidquam loquens. Paucis vero ite- Fum post diebus, vicani vici ulterioris, noctu ad- ventantes, domo effracta, illum ad se abduxerunt,

ἀπὸ τῶν θείων λογίων διδασκαλίαν προσφέρων, πάλιν ἀπιόντας ἐκέλευε τῇ θύρᾳ τὸν πηλὸν ἐπιθεῖ ναι. Καὶ τὴν πρὸς τοὺς ὀλίγους δὲ συντυχίαν φυ- γεῖν ἄμεινον ἡγησάμενος, ἀπετείχισε τὴν εἴσοδον παν τελῶς, τῇ θύρᾳ ἐκείνῃ λίθον μέγιστον συναρμόσας. Διά τινος δὲ ὀρύγματος ὀλίγοις τῶν συνήθων διελέ- γετο μὲν, οὐχ έωρᾶτο δέ· οὕτω γὰρ ἐμεμηχάνητο - ἐκεῖθεν δὲ εἰσεδέχετο καὶ τὴν ὀλίγην ἐκείνην τρο φήν. Πάλιν δὲ τὴν πρὸς ἅπαντας ἀπαγορεύσας διάτ λεξιν, ἐμὲ μόνον τῆς γλυκείας ἐκείνης καὶ Θεῷ φίλης ἠξίου φωνῆς· καὶ ἀπιέναι βουλόμενον ἐπι- πλεῖστον κατεῖχε περὶ τῶν οὐρανίων πραγμάτων διαλεγόμενος. Πολλῶν δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφικνουμένων, καὶ τῆς εὐλογίας ἀπαιτούντων τὸ δῶρον, σφόδρα τοῦτον δυσχεράνας τον θόρυβον, οὔτε τὸ γῆρας εἰς νοῦν λαβών, οὔτε τὴν ἐπικειμένην ἀσθένειαν λογι σάμενος, ὑπερβαίνει τὸ θριγκίον, οὐκ εὐεπίβατον όν οὐδὲ τοῖς μάλα σφριγῶσι· καὶ τὴν πελάζουσαν τῶν ἀσκητῶν καταλαβών συμμορίαν, θριγκίῳ πάλιν σμι- κρῷ παρὰ τὴν τοῦ τοίχου γωνίαν χρησάμενος, μετὰ τῶν συνήθων ήγωνίζετο πόνων. Ὁ δὲ ταύτης προ στατεύων τῆς ποίμνης, ἀνὴρ πάσης μεστὸς ὢν ἀρετῆς, ἐσχάτιν αὐτὸν ἔφη πεντεκαίδεκα χρησάμενον, τὰς ἑπτὰ τῆς ἁγίας νηστείας διελθεῖν ἑβδομάδας. Καὶ τοῦ τον ηγωνίσατο τὸν ἀγῶνα πλείονα μὲν ἡ ἐννενήκοντα ἔτη βεβιωκώς, ἀσθενείᾳ δὲ δυσδιηγήτῳ τετρυχωμένος, ἀλλὰ τῆς ἀσθενείας ἦν κρείττων ή προθυμία, καὶ ὁ θεῖος πόθος εὐμαρῆ πάντα διεδείκνυ καὶ ῥᾴδια. Τού τοῖς καὶ οὗτος τοῖς ἱδρῶσι περιῤῥεόμενος, κατέλαβε τοῦ δρόμου τὴν νύσσαν, καὶ τὸν ἀγωνοθέτην ὁρῶν, καὶ τοὺς στεφάνους ποθῶν. Ἐγὼ δὲ τῆς πρεσβείας ἐκείνης τυχεῖν ἀξιῶ, ἧς ἔτι περιόντος ἀπήλαυνον. Ζῇν γὰρ αὐτὸν πιστεύω, καὶ καθαρωτέραν ἔχειν πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν. ΙΘ'. — ΣΑΛΑΜΑΝΗΣ. - - Αδικεῖν νομίσας τὴν ἀρετὴν, εἰ καὶ Σαλαμάνου τοῦ θαυμασίου τὸν βίον τοῖς δεομένοις μὴ γνωρίσαιμι, ἀλλ' ὑπὸ τῆς λήθης χωννυμένην περιίδοιμι, ἐν κε φαλαίῳ ποιήσομαι τὴν διήγησιν. Κώμη τίς ἐστι τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ πρὸς ἑσπέραν, αὐτῇ ἐπικειμένη τῇ ὄχθη, Καπερσανά καλουμένη. Εκ ταύτης οὗτος ὁρμώμενος, καὶ τὸν ἡσύχιον ἀσπαζόμενος βίον, ἐν τῇ πέραν κώμῃ σμικρὴν οἰκίσκον εὑρὼν, καθείρξεν ἑαυτὸν, οὔτε θύραν, οὔτε θυρίδα καταλιπών. "Απαξ δὲ τοῦ ἔτους παρὰ τὴν γῆν ὀρύττων, παντὸς τοῦ Έτους ὑπεδέχετο την τροφήν, οὐδενί ποτε ἀνθρώπω διαλεγόμενος. Καὶ τοῦτον τὸν τρόπον οὐκ ὀλίγον, ἀλλ' ὅτι μάλιστα πλείστον διετέλεσε χρόνον. Καὶ ὁ τῆς πόλεως δὲ ἀρχιερεὺς, ἧς ἦν ἡ κώμη, τὴν τοῦ ἀνδρὸς μαθὼν ἀρετὴν, ἀφίκετο τῆς ἱερωσύνης αὐτῷ δοῦναι τὸ δῶρον βουλόμενος· καὶ διαῤῥήξας τοῦ οἱ κίσκου τι μέρος εἰσελήλυθε καὶ τὴν χεῖρα ἐπέθηκε, καὶ τὴν εὐχὴν ἐπετέλεσε, καὶ πολλὰ μὲν πρὸς αὐτ τὸν ἔφη, καὶ τὴν ἐπιγενομένην ἐμήνυσε χάριν. Ού- δεμιᾶς δὲ φωνῆς ἀκούσας ἀπελήλυθεν, ἀνοικοδομηθή και κελεύσας τὸ ὄρυγμα. "Αλλοτε δὲ πάλιν, οἱ τῆς κώμης ἐκείνης, ἀφ' ἧς ὤρμητο, νύκτωρ τοῦ ποτα- μοῦ τὸν πόρον διαπεράσαντες, καὶ τὸ οἴκημα διαρ ρήξαντες, λαβόντες αὐτὸν, οὔτε ἀντιτείνοντα, οὔτε κελεύοντα, εἰς τὴν οἰκείαν κώμην φοράδην εκόμισαν καὶ τοιοῦτον ἕωθεν οἰκίσκον δειμάμενοι, παραυτίκα καθείρξαν. Ο δὲ ὁμοίως ἡσυχίαν ήγεν, οὐδὲν πρὸς THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS batur quidem, seul an eis non cernebatur. Sic enim A B prospexerat: indidemque exiguum illum cibum ac- cipiebat. Rursum vero aliorum omnium colloquiis exclusis, me unum illa dulci Deoque grata voce dignabatur, et abire volentem diutissime de cœle- stibus rebus disserens detinebat. Sed cum ad eum confluerent multi, ac benedictionis donum exposce- rent, tumultum hunc moleste 'ferens, nulla senii sui habita ratione, nec urgentem imbecillitatem considerans, maceriam transilit, ne vegetis qui- dem et robustis ascensu facilem et ad proximum ascetarum catum profectus, parvaque rure sum maceria juxta muri angulum exstructa, con- suetis laboribus decertavit. Aiebat autem gregis hujus præpositus, vir omni virtute cumulatus, quindecim illum cum caricis septem sacri jejunii hebdomadas transegisse. Atque hoc ille certamine defunctus est, cum annos ageret supra nonaginta, et debilitate inexplicabili teneretur. Sed debilita- tem vincebat animi alacritas, et Dei amor facilia omnia reddebat et expedita. His ergo sudoribus perfusus ad cursus metam pervenit, et agonothe- tam cernens, et coronas desiderans. Ego vero in- tercessione illa frui cupio, qua fruebar cum su- perstes esset. Vivere enim ipsum credo, et puriorem ad Deum habere fiduciam. XIX. - SALAMANES. C Injuriam virtuti facturumn me putans, si admirandi Salamanis vitam desiderantibus non indicem, sed oblivione obrui sinam, ejus summatim narrationem aggrediar. Vicus est ad occidentem luvii Euphra- tis, ipsi ripa imminens, Capersana nomine. Hinc ortus ille, cum ad quietam vitam animum adjecis· set, domunculam in ulteriore vico nactus, in eam se inclusit, nec ostio relicto, nec fenestra. Semel 2utem quotannis terram suffodiens, totius anni alimentum accipiebat, cum nullo unquam homine loquens. Et hunc in modum non brevi, sed lon- gissimo. tempore perseveravit. Civitatis vero, cui vicus suberat, antistes, viri cognita virtute, sa- cerdotii donum impartire illi cupiens, ad D cum venit, et efracta domuncula parte ingressus est, manum illi imposuit, precationemque peregit, multisque illum verbis affatus, gratiam qua dona- tus fuerat indicavit, nullaque ab eo expressa voce discessit, et diruta restaurari jussit. Alio rursus tenipore, vici cjus natalis incolæ, fluvio noctu trans- misso, per fossaque domuncula, sublatum illum, nec renitentem, * nec annuentem, in vicum summ exportarunt, et similem mane domum exstruentes confestim incluserunt. Ille vero similiter obmutuit, nulli prorsus quidquam loquens. Paucis vero ite- Fum post diebus, vicani vici ulterioris, noctu ad- ventantes, domo effracta, illum ad se abduxerunt,

μηδένα διαλεγόμενος. Μετ' ὀλίγας δὲ πάλιν ἡμέρας, οἱ τῆς ἀντιπέρα κώμης, νύκτω, ἐπελθόντες, καὶ τὸ οίκημα διαρρήξαντες, πρὸς ἑαυτοὺς ἀπῆγον, οὐκ ἀντιλέγοντα, οὐδὲ μένειν βιαζόμενον, οὐδ᾽ αὖ πάλιν προθύμως ἀπαίροντα. Οὕτω νεκρὸν ἑαυτὸν παντε λῶς τῷ βίῳ κατέστησε, καὶ τὴν ἀποστολικὴν ἐκείνην φωνὴν ἀληθεύων ἐφθέγξατο ο Χριστῷ συνεσταύρω μαι, ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστὸς· ὁ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με, καὶ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. » Τοιοῦτος καὶ οὗτος ἐγένετο. Αρκεῖ γὰρ καὶ ταῦτα διδάξαι τὴν πᾶσαν τοῦ βίου προαίρεσιν. Ἐγὼ τὴν τῶν ἄλλων διήγησιν μεταβήσομαι. • - ΜΑΡΙΣ. Ομήρου κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν καλουμένη· παρὰ ταύτην οἰκίδιον οἰκοδομήσας βραχὺ Μάρις ὁ θεσπέσιος, ἑπτὰ καὶ τριάκοντα ἐν αὐτῷ καθειργμέ νος διετέλεσεν ἔτη. Πολλὴν δὲ ἐκ τοῦ παρακειμένου ὅρους ὑπεδέξατο τὴν νοτίδα, καὶ λιβάδας τινὰς ὑδά των ἀνέβλυζεν. Ὅση δὲ τοῖς σώμασιν ἐντεῦθεν ἐπι- γίνεται βλάβη, ἴσασι καὶ ἀστοὶ καὶ χωρητικοί· καὶ γὰρ τοῖς ἀγροίκοις δῆλα τὰ παθήματα ἐντεῦθεν φυόμενα. 'Αλλ' ὅμως οὐδὲ ταῦτα ἔπεισε τὴν ἱερὰν ἐκείνην κεφαλὴν τὸν οἰκίσκον ἀμείψαι · ἀλλὰ διέμεινε καρτερῶν ἕως τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ τὸν πρότερον δὲ βίον μετὰ τῶν τῆς ἀρετῆς διώδευσε πόνων. Οθεν καὶ τῷ σώματι τὴν ἀγνείαν καὶ τῇ ψυχῇ διετήρησε. Καὶ τοῦτό μοι σαφῶς αὐτὸς κατεμήνυσεν, ἄφθορον αὐτῷ διαμεῖναι τὸ σῶμα διδάξας, καὶ οἷον ἀπὸ τῆς μητρώας ἐξελήλυθε μήτρας. Καὶ ταῦτα πολλὰς μὲν μαρτύρων πανηγύρεις ἐπιτελέσας, ἡνίκα νέος ἐτύγ χάνεν, εὐφωνίᾳ δὲ καταθέλξας τους δήμους. Ψάλο λων γὰρ ἐπὶ πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὥρᾳ τε σώματος λάμπων. Αλλ' ὅμως οὔτε τοῦ σώματος τὸ κάλλος, οὔτε τῆς φωνῆς ἡ λαμπρότης, οὐχ ἡ τῶν πολλῶν ἐπιμιξία, τὸ τῆς ψυχῆς ἐλυμήνατο κάλλος · ἀλλὰ τοῖς καθειργμένοις παραπλησίως βιοτεύων, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· ηύξησε δὲ τὴν ἀρε τὴν τοῖς τῆς καθείρξεως πόνοις. Τούτου πολλάκις τῆς συνουσίας ἀπήλαυσα. Αποφράττειν γάρ μοι τὴν θύραν ἐκέλευε· καὶ εἰσιόντα δὲ περιεπτύσσετο, καὶ μακροὺς περὶ φιλοσοφίας ἐξέτεινε λόγους. Απλότητι δὲ καὶ οὗτος διέλαμπε, καὶ τὰ ποικίλα ἤθη παντάπασιν ἐβδελύττετο· τὴν πενίαν δὲ ὑπὲρ τὴν ἄκραν εὐπορίαν ἠγάπησεν. Ἐννενήκοντα Έτη βεβιωκώς, τοῖς ἐξ αἰγείων τριχῶν κατεσκευασμένοις ἱματίας ἐχρῆτο. Αρτος δὲ καὶ ἄλες ὀλίγοι τῆς τροφῆς αὐτῷ τὴν χρείαν ἐπλήρουν. Ποθήσας δὲ διὰ χρόνου μακροῦ τὴν πνευματικὴν καὶ μυστικὴν θυ- σίαν προσφερομένην ἰδεῖν, ᾔτησεν ἐκεῖ γενέσθαι τὴν τοῦ θείου δώρου προσκομιδήν. Ἐγὼ δὲ ἀσμένως ὑπήκουσα, καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη κομισθήναι παρα- σκευάσας, οὐ πόρρωθεν γὰρ ἦν τὸ χωρίον, καὶ ταῖς τῶν διακόνων χερσὶν ἀντὶ θυσιαστηρίου χρησάμενος, δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπωσάμενος εὐλογίαν, ἐπὶ · RELIGIOSA HISTORIA. nec libenter rursus abscedentem. Ita se mortuum prorsus mundo exhibebat, et apostolicam illam vocein vere loquens usurpabat: ‹ Christo confixus sum cruci, vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus; quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semet- ipsum pro me P., Talis hic quoque fuit. Sumi- ciunt enim hæc ad declarandum totum ejus vitæ institutum. Ego vero, percepta ejus benedictione, ad alios transferam orationem. A nec contradicentem, aut manere contendentem, P Galat. II, 19, 21. B c XX. - MARIS. - • Vicus " apud nos est, cui nomen Homeri. Adl hunc angustam domunculam cum exstruxisset divi - nus Maris, inclusus in ea mansit annos triginta septen. Multum autem ex vicino monte contrabebat humoris ", ita ut aquarum stillis ma- naret. Quantum porro damni corporibus id afferat urbanis pariter ac rusticis notum est. Nam in iis qui agros habitant manifesti sunt morbi qui inde nascuntur. Sed hæc tamen sacro illi capit: nou persuaserunt ut domicilium mutaret, sed conston- ter inlæsit, quoad cursum peregit. Quin et prio- rem quoque vitam virtutis laboribus exercuit. Unde et corporis et animæ castimoniam conserva- vit : quod mihi aperte ipsemet innuit, corpus in- corruptum sibi perstare docens, et quale malerno ex utero prodiit. Idque cum publicas martyrun solemnitates multas celebrarit, cum junior esset, populumque vocis suavitate demulceret. Psallendi enim usum diutissime retinuit, et corporis forma erat egregia. Sed tamen neque oris venustas, ne- que claritas vocis, neque multorum frequentatio, animæ pulchritudinem deformarunt: sed recluso - rum more vitam agens, animæ suæ curam gerebat : inclusionis vero laboribus virtutem adauxit. llu- jus ego consuetudine usus sum perspe. Obstru ctam enim januam patefacere me jubebat, ingres - sumque amplexabatur ; et prolixa oratione de philo- sophia disserebat. Praestabat hic etiam simplicitate vafrosque mores penitus aversabatur, paupertatem vero pluris fecit quam summas divitias. Nonaginta natus annos cilicinis vestibus utebatur: pane ac sale modico vitam sustentabat. Cum autem spiritalis mysticique sacrificii videndi desiderio diuturno teneretur, rogavit ut illic divini doni fie- ret oblatio. Ego vero libenter obtemperavi, et sacra vasa afferri jussi (nec enim procul aberat Incus ), diaconorumque manibus utens pro altari, mysti- cum et divinum ac salutare sacrificium obtuli. Il- le autem spiritali refertus voluptate, cœlum ipsum videre se existimabat, nec tali se unquam lætitia VARIE LECTIONES. Mervetus : e Est Homeri quidam vicus, qui a nobis vocatur Netis. • Tempore autcm hiemis quedam quoque gutta aquae in ea emanabant. • In Herveti versione sequitur : •

μηδένα διαλεγόμενος. Μετ' ὀλίγας δὲ πάλιν ἡμέρας, οἱ τῆς ἀντιπέρα κώμης, νύκτω, ἐπελθόντες, καὶ τὸ οίκημα διαρρήξαντες, πρὸς ἑαυτοὺς ἀπῆγον, οὐκ ἀντιλέγοντα, οὐδὲ μένειν βιαζόμενον, οὐδ᾽ αὖ πάλιν προθύμως ἀπαίροντα. Οὕτω νεκρὸν ἑαυτὸν παντε λῶς τῷ βίῳ κατέστησε, καὶ τὴν ἀποστολικὴν ἐκείνην φωνὴν ἀληθεύων ἐφθέγξατο ο Χριστῷ συνεσταύρω μαι, ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστὸς· ὁ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με, καὶ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. » Τοιοῦτος καὶ οὗτος ἐγένετο. Αρκεῖ γὰρ καὶ ταῦτα διδάξαι τὴν πᾶσαν τοῦ βίου προαίρεσιν. Ἐγὼ τὴν τῶν ἄλλων διήγησιν μεταβήσομαι. • - ΜΑΡΙΣ. Ομήρου κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν καλουμένη· παρὰ ταύτην οἰκίδιον οἰκοδομήσας βραχὺ Μάρις ὁ θεσπέσιος, ἑπτὰ καὶ τριάκοντα ἐν αὐτῷ καθειργμέ νος διετέλεσεν ἔτη. Πολλὴν δὲ ἐκ τοῦ παρακειμένου ὅρους ὑπεδέξατο τὴν νοτίδα, καὶ λιβάδας τινὰς ὑδά των ἀνέβλυζεν. Ὅση δὲ τοῖς σώμασιν ἐντεῦθεν ἐπι- γίνεται βλάβη, ἴσασι καὶ ἀστοὶ καὶ χωρητικοί· καὶ γὰρ τοῖς ἀγροίκοις δῆλα τὰ παθήματα ἐντεῦθεν φυόμενα. 'Αλλ' ὅμως οὐδὲ ταῦτα ἔπεισε τὴν ἱερὰν ἐκείνην κεφαλὴν τὸν οἰκίσκον ἀμείψαι · ἀλλὰ διέμεινε καρτερῶν ἕως τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ τὸν πρότερον δὲ βίον μετὰ τῶν τῆς ἀρετῆς διώδευσε πόνων. Οθεν καὶ τῷ σώματι τὴν ἀγνείαν καὶ τῇ ψυχῇ διετήρησε. Καὶ τοῦτό μοι σαφῶς αὐτὸς κατεμήνυσεν, ἄφθορον αὐτῷ διαμεῖναι τὸ σῶμα διδάξας, καὶ οἷον ἀπὸ τῆς μητρώας ἐξελήλυθε μήτρας. Καὶ ταῦτα πολλὰς μὲν μαρτύρων πανηγύρεις ἐπιτελέσας, ἡνίκα νέος ἐτύγ χάνεν, εὐφωνίᾳ δὲ καταθέλξας τους δήμους. Ψάλο λων γὰρ ἐπὶ πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὥρᾳ τε σώματος λάμπων. Αλλ' ὅμως οὔτε τοῦ σώματος τὸ κάλλος, οὔτε τῆς φωνῆς ἡ λαμπρότης, οὐχ ἡ τῶν πολλῶν ἐπιμιξία, τὸ τῆς ψυχῆς ἐλυμήνατο κάλλος · ἀλλὰ τοῖς καθειργμένοις παραπλησίως βιοτεύων, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· ηύξησε δὲ τὴν ἀρε τὴν τοῖς τῆς καθείρξεως πόνοις. Τούτου πολλάκις τῆς συνουσίας ἀπήλαυσα. Αποφράττειν γάρ μοι τὴν θύραν ἐκέλευε· καὶ εἰσιόντα δὲ περιεπτύσσετο, καὶ μακροὺς περὶ φιλοσοφίας ἐξέτεινε λόγους. Απλότητι δὲ καὶ οὗτος διέλαμπε, καὶ τὰ ποικίλα ἤθη παντάπασιν ἐβδελύττετο· τὴν πενίαν δὲ ὑπὲρ τὴν ἄκραν εὐπορίαν ἠγάπησεν. Ἐννενήκοντα Έτη βεβιωκώς, τοῖς ἐξ αἰγείων τριχῶν κατεσκευασμένοις ἱματίας ἐχρῆτο. Αρτος δὲ καὶ ἄλες ὀλίγοι τῆς τροφῆς αὐτῷ τὴν χρείαν ἐπλήρουν. Ποθήσας δὲ διὰ χρόνου μακροῦ τὴν πνευματικὴν καὶ μυστικὴν θυ- σίαν προσφερομένην ἰδεῖν, ᾔτησεν ἐκεῖ γενέσθαι τὴν τοῦ θείου δώρου προσκομιδήν. Ἐγὼ δὲ ἀσμένως ὑπήκουσα, καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη κομισθήναι παρα- σκευάσας, οὐ πόρρωθεν γὰρ ἦν τὸ χωρίον, καὶ ταῖς τῶν διακόνων χερσὶν ἀντὶ θυσιαστηρίου χρησάμενος, δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπωσάμενος εὐλογίαν, ἐπὶ · RELIGIOSA HISTORIA. nec libenter rursus abscedentem. Ita se mortuum prorsus mundo exhibebat, et apostolicam illam vocein vere loquens usurpabat: ‹ Christo confixus sum cruci, vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus; quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semet- ipsum pro me P., Talis hic quoque fuit. Sumi- ciunt enim hæc ad declarandum totum ejus vitæ institutum. Ego vero, percepta ejus benedictione, ad alios transferam orationem. A nec contradicentem, aut manere contendentem, P Galat. II, 19, 21. B c XX. - MARIS. - • Vicus " apud nos est, cui nomen Homeri. Adl hunc angustam domunculam cum exstruxisset divi - nus Maris, inclusus in ea mansit annos triginta septen. Multum autem ex vicino monte contrabebat humoris ", ita ut aquarum stillis ma- naret. Quantum porro damni corporibus id afferat urbanis pariter ac rusticis notum est. Nam in iis qui agros habitant manifesti sunt morbi qui inde nascuntur. Sed hæc tamen sacro illi capit: nou persuaserunt ut domicilium mutaret, sed conston- ter inlæsit, quoad cursum peregit. Quin et prio- rem quoque vitam virtutis laboribus exercuit. Unde et corporis et animæ castimoniam conserva- vit : quod mihi aperte ipsemet innuit, corpus in- corruptum sibi perstare docens, et quale malerno ex utero prodiit. Idque cum publicas martyrun solemnitates multas celebrarit, cum junior esset, populumque vocis suavitate demulceret. Psallendi enim usum diutissime retinuit, et corporis forma erat egregia. Sed tamen neque oris venustas, ne- que claritas vocis, neque multorum frequentatio, animæ pulchritudinem deformarunt: sed recluso - rum more vitam agens, animæ suæ curam gerebat : inclusionis vero laboribus virtutem adauxit. llu- jus ego consuetudine usus sum perspe. Obstru ctam enim januam patefacere me jubebat, ingres - sumque amplexabatur ; et prolixa oratione de philo- sophia disserebat. Praestabat hic etiam simplicitate vafrosque mores penitus aversabatur, paupertatem vero pluris fecit quam summas divitias. Nonaginta natus annos cilicinis vestibus utebatur: pane ac sale modico vitam sustentabat. Cum autem spiritalis mysticique sacrificii videndi desiderio diuturno teneretur, rogavit ut illic divini doni fie- ret oblatio. Ego vero libenter obtemperavi, et sacra vasa afferri jussi (nec enim procul aberat Incus ), diaconorumque manibus utens pro altari, mysti- cum et divinum ac salutare sacrificium obtuli. Il- le autem spiritali refertus voluptate, cœlum ipsum videre se existimabat, nec tali se unquam lætitia VARIE LECTIONES. Mervetus : e Est Homeri quidam vicus, qui a nobis vocatur Netis. • Tempore autcm hiemis quedam quoque gutta aquae in ea emanabant. • In Herveti versione sequitur : •

μηδένα διαλεγόμενος. Μετ' ὀλίγας δὲ πάλιν ἡμέρας, οἱ τῆς ἀντιπέρα κώμης, νύκτω, ἐπελθόντες, καὶ τὸ οίκημα διαρρήξαντες, πρὸς ἑαυτοὺς ἀπῆγον, οὐκ ἀντιλέγοντα, οὐδὲ μένειν βιαζόμενον, οὐδ᾽ αὖ πάλιν προθύμως ἀπαίροντα. Οὕτω νεκρὸν ἑαυτὸν παντε λῶς τῷ βίῳ κατέστησε, καὶ τὴν ἀποστολικὴν ἐκείνην φωνὴν ἀληθεύων ἐφθέγξατο ο Χριστῷ συνεσταύρω μαι, ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστὸς· ὁ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με, καὶ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. » Τοιοῦτος καὶ οὗτος ἐγένετο. Αρκεῖ γὰρ καὶ ταῦτα διδάξαι τὴν πᾶσαν τοῦ βίου προαίρεσιν. Ἐγὼ τὴν τῶν ἄλλων διήγησιν μεταβήσομαι. • - ΜΑΡΙΣ. Ομήρου κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν καλουμένη· παρὰ ταύτην οἰκίδιον οἰκοδομήσας βραχὺ Μάρις ὁ θεσπέσιος, ἑπτὰ καὶ τριάκοντα ἐν αὐτῷ καθειργμέ νος διετέλεσεν ἔτη. Πολλὴν δὲ ἐκ τοῦ παρακειμένου ὅρους ὑπεδέξατο τὴν νοτίδα, καὶ λιβάδας τινὰς ὑδά των ἀνέβλυζεν. Ὅση δὲ τοῖς σώμασιν ἐντεῦθεν ἐπι- γίνεται βλάβη, ἴσασι καὶ ἀστοὶ καὶ χωρητικοί· καὶ γὰρ τοῖς ἀγροίκοις δῆλα τὰ παθήματα ἐντεῦθεν φυόμενα. 'Αλλ' ὅμως οὐδὲ ταῦτα ἔπεισε τὴν ἱερὰν ἐκείνην κεφαλὴν τὸν οἰκίσκον ἀμείψαι · ἀλλὰ διέμεινε καρτερῶν ἕως τὸν δρόμον ἐξήνυσε. Καὶ τὸν πρότερον δὲ βίον μετὰ τῶν τῆς ἀρετῆς διώδευσε πόνων. Οθεν καὶ τῷ σώματι τὴν ἀγνείαν καὶ τῇ ψυχῇ διετήρησε. Καὶ τοῦτό μοι σαφῶς αὐτὸς κατεμήνυσεν, ἄφθορον αὐτῷ διαμεῖναι τὸ σῶμα διδάξας, καὶ οἷον ἀπὸ τῆς μητρώας ἐξελήλυθε μήτρας. Καὶ ταῦτα πολλὰς μὲν μαρτύρων πανηγύρεις ἐπιτελέσας, ἡνίκα νέος ἐτύγ χάνεν, εὐφωνίᾳ δὲ καταθέλξας τους δήμους. Ψάλο λων γὰρ ἐπὶ πλεῖστον διετέλεσε χρόνον, ὥρᾳ τε σώματος λάμπων. Αλλ' ὅμως οὔτε τοῦ σώματος τὸ κάλλος, οὔτε τῆς φωνῆς ἡ λαμπρότης, οὐχ ἡ τῶν πολλῶν ἐπιμιξία, τὸ τῆς ψυχῆς ἐλυμήνατο κάλλος · ἀλλὰ τοῖς καθειργμένοις παραπλησίως βιοτεύων, τῆς οἰκείας ἐπεμελεῖτο ψυχῆς· ηύξησε δὲ τὴν ἀρε τὴν τοῖς τῆς καθείρξεως πόνοις. Τούτου πολλάκις τῆς συνουσίας ἀπήλαυσα. Αποφράττειν γάρ μοι τὴν θύραν ἐκέλευε· καὶ εἰσιόντα δὲ περιεπτύσσετο, καὶ μακροὺς περὶ φιλοσοφίας ἐξέτεινε λόγους. Απλότητι δὲ καὶ οὗτος διέλαμπε, καὶ τὰ ποικίλα ἤθη παντάπασιν ἐβδελύττετο· τὴν πενίαν δὲ ὑπὲρ τὴν ἄκραν εὐπορίαν ἠγάπησεν. Ἐννενήκοντα Έτη βεβιωκώς, τοῖς ἐξ αἰγείων τριχῶν κατεσκευασμένοις ἱματίας ἐχρῆτο. Αρτος δὲ καὶ ἄλες ὀλίγοι τῆς τροφῆς αὐτῷ τὴν χρείαν ἐπλήρουν. Ποθήσας δὲ διὰ χρόνου μακροῦ τὴν πνευματικὴν καὶ μυστικὴν θυ- σίαν προσφερομένην ἰδεῖν, ᾔτησεν ἐκεῖ γενέσθαι τὴν τοῦ θείου δώρου προσκομιδήν. Ἐγὼ δὲ ἀσμένως ὑπήκουσα, καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη κομισθήναι παρα- σκευάσας, οὐ πόρρωθεν γὰρ ἦν τὸ χωρίον, καὶ ταῖς τῶν διακόνων χερσὶν ἀντὶ θυσιαστηρίου χρησάμενος, δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπωσάμενος εὐλογίαν, ἐπὶ · RELIGIOSA HISTORIA. nec libenter rursus abscedentem. Ita se mortuum prorsus mundo exhibebat, et apostolicam illam vocein vere loquens usurpabat: ‹ Christo confixus sum cruci, vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus; quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semet- ipsum pro me P., Talis hic quoque fuit. Sumi- ciunt enim hæc ad declarandum totum ejus vitæ institutum. Ego vero, percepta ejus benedictione, ad alios transferam orationem. A nec contradicentem, aut manere contendentem, P Galat. II, 19, 21. B c XX. - MARIS. - • Vicus " apud nos est, cui nomen Homeri. Adl hunc angustam domunculam cum exstruxisset divi - nus Maris, inclusus in ea mansit annos triginta septen. Multum autem ex vicino monte contrabebat humoris ", ita ut aquarum stillis ma- naret. Quantum porro damni corporibus id afferat urbanis pariter ac rusticis notum est. Nam in iis qui agros habitant manifesti sunt morbi qui inde nascuntur. Sed hæc tamen sacro illi capit: nou persuaserunt ut domicilium mutaret, sed conston- ter inlæsit, quoad cursum peregit. Quin et prio- rem quoque vitam virtutis laboribus exercuit. Unde et corporis et animæ castimoniam conserva- vit : quod mihi aperte ipsemet innuit, corpus in- corruptum sibi perstare docens, et quale malerno ex utero prodiit. Idque cum publicas martyrun solemnitates multas celebrarit, cum junior esset, populumque vocis suavitate demulceret. Psallendi enim usum diutissime retinuit, et corporis forma erat egregia. Sed tamen neque oris venustas, ne- que claritas vocis, neque multorum frequentatio, animæ pulchritudinem deformarunt: sed recluso - rum more vitam agens, animæ suæ curam gerebat : inclusionis vero laboribus virtutem adauxit. llu- jus ego consuetudine usus sum perspe. Obstru ctam enim januam patefacere me jubebat, ingres - sumque amplexabatur ; et prolixa oratione de philo- sophia disserebat. Praestabat hic etiam simplicitate vafrosque mores penitus aversabatur, paupertatem vero pluris fecit quam summas divitias. Nonaginta natus annos cilicinis vestibus utebatur: pane ac sale modico vitam sustentabat. Cum autem spiritalis mysticique sacrificii videndi desiderio diuturno teneretur, rogavit ut illic divini doni fie- ret oblatio. Ego vero libenter obtemperavi, et sacra vasa afferri jussi (nec enim procul aberat Incus ), diaconorumque manibus utens pro altari, mysti- cum et divinum ac salutare sacrificium obtuli. Il- le autem spiritali refertus voluptate, cœlum ipsum videre se existimabat, nec tali se unquam lætitia VARIE LECTIONES. Mervetus : e Est Homeri quidam vicus, qui a nobis vocatur Netis. • Tempore autcm hiemis quedam quoque gutta aquae in ea emanabant. • In Herveti versione sequitur : •

Α τὴν μυστικὴν καὶ θείαν καὶ σωτήριον θυσίαν προς- ἤνεγκα. Ὁ δὲ πάσης ἡδονῆς ἐνεφορείτο πνευματικῆς, καὶ αὐτὸν ὁρᾶν τὸν οὐρανὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἔφα- σκεν οὐδέποτε εὐφροσύνης ἀπολελαυκέναι τοιαύτης. Ἐγὼ δὲ θερμῶς λίαν ὑπ' αὐτοῦ φιληθεὶς, ἀδικήσειν ᾠήθην, εἰ μὴ καὶ τελευτήσαντι εὐφημήσαιμι· ἀδι κήσειν δὲ τοὺς ἄλλους, εἰ μὴ τὴν ἀρίστην ταύτην φιλοσοφίαν προθείην εἰς μίμησιν. Καὶ νῦν τοίνυν της παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἀντιβολήσας, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι. ΚΑ'. ΙΑΚΩΒΟΣ, - Ἐπειδὴ τῶν ἀναῤῥηθέντων τῆς ἀρετῆς ἀθλητῶν τοὺς ἀγῶνας διεξήλθομεν, ἐν κεφαλαίῳ διηγησάμενοι καὶ τοὺς ἐν τῇ μελέτῃ πόνους, καὶ τοὺς ἐν τοῖς Β ἀγῶσιν ἱδρῶτας, καὶ τὰς λαμπροτάτας καὶ περι- . . φανεστάτας νίκας, φέρε καὶ τῶν ἔτι περιόντων, καὶ μεγαλοπρεπῶς ἀγωνιζομένων, καὶ φιλονεικούντων νικῆσαι τοῖς ἱδρῶσι τοὺς προλαβόντας, τὴν πολιτείαν συγγράψωμεν, καὶ τοῖς ἐσομένοις καταλείψωμεν ὀνησιφόρον μνήμην. Ὥσπερ γὰρ τῶν πάλαι ποτὲ διαπρεψάντων ἁγίων ἡ πολιτεία τοῖς ἔπειτα μεγίστην ὠφέλειαν εκόμισεν, οὕτως ἀρχέτυπα τοῖς μεθ' ἡμᾶς τὰ τούτων γενήσεται διηγήματα. Αρχήν τούτων ποιήσομαι τὸν μέγαν Ἰάκωβον· οὗτος γὰρ τῶν ἄλλων καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τῷ πόνῳ πρωτεύει, καὶ τοῦτον ζηλώσαντες, τὰ θαυμαστὰ καὶ παράδοξα δρῶσι. Συνέβη δὲ οὐκ οἶδ' ὅπως, καὶ τῶν ἀπελθόν- των, καὶ τῶν ἔτι περιόντων, τοῦτο πρωτεῦσαι τὸ όνομα. Καὶ γὰρ καὶ τὴν ἐκείνων πολιτείαν διηγησά μενος, ἀρχὴν τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἐποιησάμην Ἰάκω 5ον, ὃς τὴν Περσικὴν ἐκείνην στρατείαν ἐσκέδασε προσευχῇ, καὶ τῶν τοῦ ἄστεως περιβόλων καταπε σόντων, οὔτε τὴν πόλιν ἀλῶναι συνεχώρησε, καὶ τοὺς πολεμίους φυγεῖν κατηνάγκασεν, ἐμπίδας αὐτοῖς καταστρατεύσας, καὶ κώνωπας. Ὁ ἐκείνου τοίνυν ομότιμος, καὶ ὁμότροπος, τῆς τῶν ἔτι περιόντων αγωνιστῶν προτευέτω συμμορίας· οὐκ ἐπειδὴ τῆς προσηγορίας ἐστὶ κοινωνός, ἀλλ' ὅτι καὶ τὴν ἐκείνου εζήλωσεν ἀρετὴν, καὶ παράδειγμα φιλοσοφίας αὐτὸ; τοῖς ἄλλοις ἐγένετο. Μάρωνι γὰρ ἐκείνῳ τῷ πάνι συγγενόμενος, καὶ τῆς θείας αὐτοῦ διδασκαλία; μεταλαχών, τοῖς μείζοσι πόνοις ἀπέκρυψε τὸν διδά σκαλον. Ὁ μὲν γὰρ καὶ περίβολον εἶχε τῆς παλαιᾶς πλάνης τὸ τέμενος, καὶ σκηνὴν ἐκ δέ ῤῥεων τριχίνων ἐπήξατο, καὶ ταύτῃ χρώμενος, τὰς τοῦ ὑετοῦ καὶ νιφετοῦ διέφυγε προσβολάς. Οὗτος δὲ πᾶσι τούτοις έργῶσθαι φράσας, καὶ σκηνῇ, καὶ καλύβῃ, καὶ περι Θόλῳ, δροφον ἔχει τὸν οὐρανὸν, πάσας τοῦ ἀέρος τὰς ἐναντίας δεχόμενος προσβολάς. Καὶ νῦν μὲν ὑετῷ λαύρῳ κατακλυζόμενος, νῦν δὲ κρυμῷ καὶ νιφετῷ πηγνύμενος· ἄλλοτε δὲ ταῖς ἀκτῖσι φλεγό μενός τε καὶ ἐμπιπράμενος, καὶ πρὸς ἅπαντα καρ- τερῶν καὶ ὡς ἐν ἀλλοτρίῳ ἀγωνιζόμενος σώματι, καὶ φιλονεικῶν τῇ προθυμίᾳ νικῆσαι τὴν τοῦ σώματ της φύσιν. θνητὸν γὰρ τοῦτο καὶ παθητὸν περικεί- μενος, ὡς ἐν ἀπαθεῖ πολιτεύεται, καὶ τὴν ἀσώματον ζωὴν ἐν σώματι μελετῶν, μετὰ τοῦ θεσπεσίου Παύ του βου· Έν σαρκὶ περιπατοῦντες οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα· τὰ γὰρ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS perfusum aiebat fuisse. At ego, quem ille ardenter admodum diligebat, injurium nie in ipsum fore duxi, nisi etiam mortuum laudibus prosequar : injurium et in alios, nisi præstantissimam hanc philosophiam insitandam proponam. Quare ejus ope nunc etiam implorata finem imponam narra- tioni. XXI. — JACOBUS. -- Postquam athletarum virtutis, qui jam victores renuntiati sunt, agones percensuimus, illorumque tum in exercitatione labores, tum in certaminibus sudores, clarissimasque et nobilissimas victorias summatim enarravimus, age nunc eorum qui su- perstites sunt, et magnifice decertant, atque an- teriores sudoribus vincere student, vitam descri- bamus, utilemque posteris memoriam relinqua- mnus. Sicut enim sanctorum, qui olim claruerunt, conversatio utilitatem iis qui post secuti sunt attulit maximam : ita iis qui post nos futuri sunt, excm- plar erunt istorum narrationes. Horum vero ini- tium ducam a magno Jacobo. Is enim et tempore et labore cæteros antecedit, qui ipsum imitando mira et stupenda faciunt. Contigit. autem, nescio quo pacto, ut et vita functorum, et adhuc superstitum, nomen hoc primum locum teneat. Defunctorum quippe vitam cum describerem, exorsus sum a divino illo Jacobo, qui Persarum C exercitum. oratione sua dissipavit, disjectisque urbis moenibus urbem capi non permisit, et hostes fugere coegit, culicum cinifumque acie in illos im- missa. Qui ergo et honore et moribus illum re- fert, viventium adhuc athletarum agmen ducat, non quia iden nomen gerit, sed quia ejus quoque initatus est virtutem, exemplarque philosophiæ aliis ipse factus est. Maronis enim summi illius in consuetudinem receptus, divinaque ejus do- ctrina institutus, magistrum ipsum laborum ma- gnitudine obscuravit. Habuit siquidem ille pro muro vetusti erroris delubrum, et ex pellibus cilicinis tabernaculum, cujus ope pluviæ nivisque injurias omnes declinabat. Hic vero, his omnibus valere jussis, et labernaculo, et tugurio, et muro, coelum habet pro tecto, contrariis aeris impressio- nibus universis expositus, et nunc quidem largo imbre diffluens, nunc gelu ac nive concretus, in. terdum radiis solis tostus et exustus: fortiter om- nia perferens, et tanquam in alieno corpore di- micans, corporis naturam alacritate animi vincere centendit, mortalique hoc et patibili circumdatus, sic vivit ac si in impatibili, et vitam in corpore corporis expertem meditans, cum divino Paulo clamat: In carne ambulantes non secundum car- nem militamus. Arma enim nostra non sunt carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum. Consilia destruentes, et altitudinem que se extollit adversus scientiam Dei, et capti D

Α τὴν μυστικὴν καὶ θείαν καὶ σωτήριον θυσίαν προς- ἤνεγκα. Ὁ δὲ πάσης ἡδονῆς ἐνεφορείτο πνευματικῆς, καὶ αὐτὸν ὁρᾶν τὸν οὐρανὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἔφα- σκεν οὐδέποτε εὐφροσύνης ἀπολελαυκέναι τοιαύτης. Ἐγὼ δὲ θερμῶς λίαν ὑπ' αὐτοῦ φιληθεὶς, ἀδικήσειν ᾠήθην, εἰ μὴ καὶ τελευτήσαντι εὐφημήσαιμι· ἀδι κήσειν δὲ τοὺς ἄλλους, εἰ μὴ τὴν ἀρίστην ταύτην φιλοσοφίαν προθείην εἰς μίμησιν. Καὶ νῦν τοίνυν της παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἀντιβολήσας, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι. ΚΑ'. ΙΑΚΩΒΟΣ, - Ἐπειδὴ τῶν ἀναῤῥηθέντων τῆς ἀρετῆς ἀθλητῶν τοὺς ἀγῶνας διεξήλθομεν, ἐν κεφαλαίῳ διηγησάμενοι καὶ τοὺς ἐν τῇ μελέτῃ πόνους, καὶ τοὺς ἐν τοῖς Β ἀγῶσιν ἱδρῶτας, καὶ τὰς λαμπροτάτας καὶ περι- . . φανεστάτας νίκας, φέρε καὶ τῶν ἔτι περιόντων, καὶ μεγαλοπρεπῶς ἀγωνιζομένων, καὶ φιλονεικούντων νικῆσαι τοῖς ἱδρῶσι τοὺς προλαβόντας, τὴν πολιτείαν συγγράψωμεν, καὶ τοῖς ἐσομένοις καταλείψωμεν ὀνησιφόρον μνήμην. Ὥσπερ γὰρ τῶν πάλαι ποτὲ διαπρεψάντων ἁγίων ἡ πολιτεία τοῖς ἔπειτα μεγίστην ὠφέλειαν εκόμισεν, οὕτως ἀρχέτυπα τοῖς μεθ' ἡμᾶς τὰ τούτων γενήσεται διηγήματα. Αρχήν τούτων ποιήσομαι τὸν μέγαν Ἰάκωβον· οὗτος γὰρ τῶν ἄλλων καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τῷ πόνῳ πρωτεύει, καὶ τοῦτον ζηλώσαντες, τὰ θαυμαστὰ καὶ παράδοξα δρῶσι. Συνέβη δὲ οὐκ οἶδ' ὅπως, καὶ τῶν ἀπελθόν- των, καὶ τῶν ἔτι περιόντων, τοῦτο πρωτεῦσαι τὸ όνομα. Καὶ γὰρ καὶ τὴν ἐκείνων πολιτείαν διηγησά μενος, ἀρχὴν τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἐποιησάμην Ἰάκω 5ον, ὃς τὴν Περσικὴν ἐκείνην στρατείαν ἐσκέδασε προσευχῇ, καὶ τῶν τοῦ ἄστεως περιβόλων καταπε σόντων, οὔτε τὴν πόλιν ἀλῶναι συνεχώρησε, καὶ τοὺς πολεμίους φυγεῖν κατηνάγκασεν, ἐμπίδας αὐτοῖς καταστρατεύσας, καὶ κώνωπας. Ὁ ἐκείνου τοίνυν ομότιμος, καὶ ὁμότροπος, τῆς τῶν ἔτι περιόντων αγωνιστῶν προτευέτω συμμορίας· οὐκ ἐπειδὴ τῆς προσηγορίας ἐστὶ κοινωνός, ἀλλ' ὅτι καὶ τὴν ἐκείνου εζήλωσεν ἀρετὴν, καὶ παράδειγμα φιλοσοφίας αὐτὸ; τοῖς ἄλλοις ἐγένετο. Μάρωνι γὰρ ἐκείνῳ τῷ πάνι συγγενόμενος, καὶ τῆς θείας αὐτοῦ διδασκαλία; μεταλαχών, τοῖς μείζοσι πόνοις ἀπέκρυψε τὸν διδά σκαλον. Ὁ μὲν γὰρ καὶ περίβολον εἶχε τῆς παλαιᾶς πλάνης τὸ τέμενος, καὶ σκηνὴν ἐκ δέ ῤῥεων τριχίνων ἐπήξατο, καὶ ταύτῃ χρώμενος, τὰς τοῦ ὑετοῦ καὶ νιφετοῦ διέφυγε προσβολάς. Οὗτος δὲ πᾶσι τούτοις έργῶσθαι φράσας, καὶ σκηνῇ, καὶ καλύβῃ, καὶ περι Θόλῳ, δροφον ἔχει τὸν οὐρανὸν, πάσας τοῦ ἀέρος τὰς ἐναντίας δεχόμενος προσβολάς. Καὶ νῦν μὲν ὑετῷ λαύρῳ κατακλυζόμενος, νῦν δὲ κρυμῷ καὶ νιφετῷ πηγνύμενος· ἄλλοτε δὲ ταῖς ἀκτῖσι φλεγό μενός τε καὶ ἐμπιπράμενος, καὶ πρὸς ἅπαντα καρ- τερῶν καὶ ὡς ἐν ἀλλοτρίῳ ἀγωνιζόμενος σώματι, καὶ φιλονεικῶν τῇ προθυμίᾳ νικῆσαι τὴν τοῦ σώματ της φύσιν. θνητὸν γὰρ τοῦτο καὶ παθητὸν περικεί- μενος, ὡς ἐν ἀπαθεῖ πολιτεύεται, καὶ τὴν ἀσώματον ζωὴν ἐν σώματι μελετῶν, μετὰ τοῦ θεσπεσίου Παύ του βου· Έν σαρκὶ περιπατοῦντες οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα· τὰ γὰρ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS perfusum aiebat fuisse. At ego, quem ille ardenter admodum diligebat, injurium nie in ipsum fore duxi, nisi etiam mortuum laudibus prosequar : injurium et in alios, nisi præstantissimam hanc philosophiam insitandam proponam. Quare ejus ope nunc etiam implorata finem imponam narra- tioni. XXI. — JACOBUS. -- Postquam athletarum virtutis, qui jam victores renuntiati sunt, agones percensuimus, illorumque tum in exercitatione labores, tum in certaminibus sudores, clarissimasque et nobilissimas victorias summatim enarravimus, age nunc eorum qui su- perstites sunt, et magnifice decertant, atque an- teriores sudoribus vincere student, vitam descri- bamus, utilemque posteris memoriam relinqua- mnus. Sicut enim sanctorum, qui olim claruerunt, conversatio utilitatem iis qui post secuti sunt attulit maximam : ita iis qui post nos futuri sunt, excm- plar erunt istorum narrationes. Horum vero ini- tium ducam a magno Jacobo. Is enim et tempore et labore cæteros antecedit, qui ipsum imitando mira et stupenda faciunt. Contigit. autem, nescio quo pacto, ut et vita functorum, et adhuc superstitum, nomen hoc primum locum teneat. Defunctorum quippe vitam cum describerem, exorsus sum a divino illo Jacobo, qui Persarum C exercitum. oratione sua dissipavit, disjectisque urbis moenibus urbem capi non permisit, et hostes fugere coegit, culicum cinifumque acie in illos im- missa. Qui ergo et honore et moribus illum re- fert, viventium adhuc athletarum agmen ducat, non quia iden nomen gerit, sed quia ejus quoque initatus est virtutem, exemplarque philosophiæ aliis ipse factus est. Maronis enim summi illius in consuetudinem receptus, divinaque ejus do- ctrina institutus, magistrum ipsum laborum ma- gnitudine obscuravit. Habuit siquidem ille pro muro vetusti erroris delubrum, et ex pellibus cilicinis tabernaculum, cujus ope pluviæ nivisque injurias omnes declinabat. Hic vero, his omnibus valere jussis, et labernaculo, et tugurio, et muro, coelum habet pro tecto, contrariis aeris impressio- nibus universis expositus, et nunc quidem largo imbre diffluens, nunc gelu ac nive concretus, in. terdum radiis solis tostus et exustus: fortiter om- nia perferens, et tanquam in alieno corpore di- micans, corporis naturam alacritate animi vincere centendit, mortalique hoc et patibili circumdatus, sic vivit ac si in impatibili, et vitam in corpore corporis expertem meditans, cum divino Paulo clamat: In carne ambulantes non secundum car- nem militamus. Arma enim nostra non sunt carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum. Consilia destruentes, et altitudinem que se extollit adversus scientiam Dei, et capti D

Α τὴν μυστικὴν καὶ θείαν καὶ σωτήριον θυσίαν προς- ἤνεγκα. Ὁ δὲ πάσης ἡδονῆς ἐνεφορείτο πνευματικῆς, καὶ αὐτὸν ὁρᾶν τὸν οὐρανὸν ὑπελάμβανε, καὶ ἔφα- σκεν οὐδέποτε εὐφροσύνης ἀπολελαυκέναι τοιαύτης. Ἐγὼ δὲ θερμῶς λίαν ὑπ' αὐτοῦ φιληθεὶς, ἀδικήσειν ᾠήθην, εἰ μὴ καὶ τελευτήσαντι εὐφημήσαιμι· ἀδι κήσειν δὲ τοὺς ἄλλους, εἰ μὴ τὴν ἀρίστην ταύτην φιλοσοφίαν προθείην εἰς μίμησιν. Καὶ νῦν τοίνυν της παρ' αὐτοῦ τυχεῖν ἐπικουρίας ἀντιβολήσας, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι. ΚΑ'. ΙΑΚΩΒΟΣ, - Ἐπειδὴ τῶν ἀναῤῥηθέντων τῆς ἀρετῆς ἀθλητῶν τοὺς ἀγῶνας διεξήλθομεν, ἐν κεφαλαίῳ διηγησάμενοι καὶ τοὺς ἐν τῇ μελέτῃ πόνους, καὶ τοὺς ἐν τοῖς Β ἀγῶσιν ἱδρῶτας, καὶ τὰς λαμπροτάτας καὶ περι- . . φανεστάτας νίκας, φέρε καὶ τῶν ἔτι περιόντων, καὶ μεγαλοπρεπῶς ἀγωνιζομένων, καὶ φιλονεικούντων νικῆσαι τοῖς ἱδρῶσι τοὺς προλαβόντας, τὴν πολιτείαν συγγράψωμεν, καὶ τοῖς ἐσομένοις καταλείψωμεν ὀνησιφόρον μνήμην. Ὥσπερ γὰρ τῶν πάλαι ποτὲ διαπρεψάντων ἁγίων ἡ πολιτεία τοῖς ἔπειτα μεγίστην ὠφέλειαν εκόμισεν, οὕτως ἀρχέτυπα τοῖς μεθ' ἡμᾶς τὰ τούτων γενήσεται διηγήματα. Αρχήν τούτων ποιήσομαι τὸν μέγαν Ἰάκωβον· οὗτος γὰρ τῶν ἄλλων καὶ τῷ χρόνῳ, καὶ τῷ πόνῳ πρωτεύει, καὶ τοῦτον ζηλώσαντες, τὰ θαυμαστὰ καὶ παράδοξα δρῶσι. Συνέβη δὲ οὐκ οἶδ' ὅπως, καὶ τῶν ἀπελθόν- των, καὶ τῶν ἔτι περιόντων, τοῦτο πρωτεῦσαι τὸ όνομα. Καὶ γὰρ καὶ τὴν ἐκείνων πολιτείαν διηγησά μενος, ἀρχὴν τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἐποιησάμην Ἰάκω 5ον, ὃς τὴν Περσικὴν ἐκείνην στρατείαν ἐσκέδασε προσευχῇ, καὶ τῶν τοῦ ἄστεως περιβόλων καταπε σόντων, οὔτε τὴν πόλιν ἀλῶναι συνεχώρησε, καὶ τοὺς πολεμίους φυγεῖν κατηνάγκασεν, ἐμπίδας αὐτοῖς καταστρατεύσας, καὶ κώνωπας. Ὁ ἐκείνου τοίνυν ομότιμος, καὶ ὁμότροπος, τῆς τῶν ἔτι περιόντων αγωνιστῶν προτευέτω συμμορίας· οὐκ ἐπειδὴ τῆς προσηγορίας ἐστὶ κοινωνός, ἀλλ' ὅτι καὶ τὴν ἐκείνου εζήλωσεν ἀρετὴν, καὶ παράδειγμα φιλοσοφίας αὐτὸ; τοῖς ἄλλοις ἐγένετο. Μάρωνι γὰρ ἐκείνῳ τῷ πάνι συγγενόμενος, καὶ τῆς θείας αὐτοῦ διδασκαλία; μεταλαχών, τοῖς μείζοσι πόνοις ἀπέκρυψε τὸν διδά σκαλον. Ὁ μὲν γὰρ καὶ περίβολον εἶχε τῆς παλαιᾶς πλάνης τὸ τέμενος, καὶ σκηνὴν ἐκ δέ ῤῥεων τριχίνων ἐπήξατο, καὶ ταύτῃ χρώμενος, τὰς τοῦ ὑετοῦ καὶ νιφετοῦ διέφυγε προσβολάς. Οὗτος δὲ πᾶσι τούτοις έργῶσθαι φράσας, καὶ σκηνῇ, καὶ καλύβῃ, καὶ περι Θόλῳ, δροφον ἔχει τὸν οὐρανὸν, πάσας τοῦ ἀέρος τὰς ἐναντίας δεχόμενος προσβολάς. Καὶ νῦν μὲν ὑετῷ λαύρῳ κατακλυζόμενος, νῦν δὲ κρυμῷ καὶ νιφετῷ πηγνύμενος· ἄλλοτε δὲ ταῖς ἀκτῖσι φλεγό μενός τε καὶ ἐμπιπράμενος, καὶ πρὸς ἅπαντα καρ- τερῶν καὶ ὡς ἐν ἀλλοτρίῳ ἀγωνιζόμενος σώματι, καὶ φιλονεικῶν τῇ προθυμίᾳ νικῆσαι τὴν τοῦ σώματ της φύσιν. θνητὸν γὰρ τοῦτο καὶ παθητὸν περικεί- μενος, ὡς ἐν ἀπαθεῖ πολιτεύεται, καὶ τὴν ἀσώματον ζωὴν ἐν σώματι μελετῶν, μετὰ τοῦ θεσπεσίου Παύ του βου· Έν σαρκὶ περιπατοῦντες οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα· τὰ γὰρ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS perfusum aiebat fuisse. At ego, quem ille ardenter admodum diligebat, injurium nie in ipsum fore duxi, nisi etiam mortuum laudibus prosequar : injurium et in alios, nisi præstantissimam hanc philosophiam insitandam proponam. Quare ejus ope nunc etiam implorata finem imponam narra- tioni. XXI. — JACOBUS. -- Postquam athletarum virtutis, qui jam victores renuntiati sunt, agones percensuimus, illorumque tum in exercitatione labores, tum in certaminibus sudores, clarissimasque et nobilissimas victorias summatim enarravimus, age nunc eorum qui su- perstites sunt, et magnifice decertant, atque an- teriores sudoribus vincere student, vitam descri- bamus, utilemque posteris memoriam relinqua- mnus. Sicut enim sanctorum, qui olim claruerunt, conversatio utilitatem iis qui post secuti sunt attulit maximam : ita iis qui post nos futuri sunt, excm- plar erunt istorum narrationes. Horum vero ini- tium ducam a magno Jacobo. Is enim et tempore et labore cæteros antecedit, qui ipsum imitando mira et stupenda faciunt. Contigit. autem, nescio quo pacto, ut et vita functorum, et adhuc superstitum, nomen hoc primum locum teneat. Defunctorum quippe vitam cum describerem, exorsus sum a divino illo Jacobo, qui Persarum C exercitum. oratione sua dissipavit, disjectisque urbis moenibus urbem capi non permisit, et hostes fugere coegit, culicum cinifumque acie in illos im- missa. Qui ergo et honore et moribus illum re- fert, viventium adhuc athletarum agmen ducat, non quia iden nomen gerit, sed quia ejus quoque initatus est virtutem, exemplarque philosophiæ aliis ipse factus est. Maronis enim summi illius in consuetudinem receptus, divinaque ejus do- ctrina institutus, magistrum ipsum laborum ma- gnitudine obscuravit. Habuit siquidem ille pro muro vetusti erroris delubrum, et ex pellibus cilicinis tabernaculum, cujus ope pluviæ nivisque injurias omnes declinabat. Hic vero, his omnibus valere jussis, et labernaculo, et tugurio, et muro, coelum habet pro tecto, contrariis aeris impressio- nibus universis expositus, et nunc quidem largo imbre diffluens, nunc gelu ac nive concretus, in. terdum radiis solis tostus et exustus: fortiter om- nia perferens, et tanquam in alieno corpore di- micans, corporis naturam alacritate animi vincere centendit, mortalique hoc et patibili circumdatus, sic vivit ac si in impatibili, et vitam in corpore corporis expertem meditans, cum divino Paulo clamat: In carne ambulantes non secundum car- nem militamus. Arma enim nostra non sunt carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum. Consilia destruentes, et altitudinem que se extollit adversus scientiam Dei, et capti D

δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων - λογι- σμοὺς καθαιροῦντες, καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ· καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ. » 'Αλλά τούτους τοὺς ὑπὲρ φύσιν ἀγῶνας ἐν μείοσιν ἐμελέ- τησε πόνοις. Ἐν οἰκίσκω γάρ τινι βραχεί πρότερον ἑαυτὸν καθείρξας, καὶ τῶν ἔξωθεν θορύβων ελευθε ρώτας, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ προσηλώσας τὸν νοῦν, οὕτω τὴν τῆς ἐντελοῦς ἀρετῆς ἐποιεῖτο μελέτην. Γυμνασάμενος δὲ ἄριστα, καὶ τῶν ἀγαθῶν πόνων ἐθάδα τὴν ψυχὴν ἀποφήνας, τῶν μειζόνων κατετόλ- μησεν ἄθλων· καὶ τοῦτο τὸ ὄρος καταλαβών, δ τοῦδε τοῦ ἄστεως τριάκοντα σταδίοις ἀφέστηκεν, ἐπίσημον ἀπέφηνε καὶ σεβάσμιον, ἄσημον ὂν πάλαι καὶ ἄκαρ τον παντελώς. Τοσαύτην δὲ νῦν εὐλογίαν δεδέχθαι πεπίστευται, ὡς τὴν ἐπικειμένην δαπανᾶσθαι γῆν, τῶν πάντοθεν ἀφικνουμένων εἰς ὠφέλειαν ταύτην κομιζομένων. Ἐν τούτῳ διαιτώμενος, ὑπὸ τῶν παραγινομένων ἁπάντων θεωρεῖται· οὐκ ἄντρον ἔχων, ὡς ἔφην, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην, οὐ θριγκίον, οὐχ αἱμασιὰν περιφράττουσαν· ἀλλὰ καὶ προσευχό- μενος ὁρᾶται, καὶ διαναπαυόμενος, καὶ ἑστὼς, καὶ καθήμενος, καὶ ὑγιαίνων, καὶ ἀῤῥωστίᾳ τινὶ κατα εχόμενος· ὡς διηνεκῶς ὑπὸ θεαταῖς ἀγωνίζεσθαι, καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς φύσεως ἀποκρούεσθαι. Οὐδὲ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις, ἐν ἐλευθερίᾳ βραχεία τεθραμμένοις, ξένων παρόντων, εὐπετὲς τὰς τῶν τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ἐξησκημένῳ. Β Καὶ ταῦτα λέγω, οὐ παρ᾽ ἄλλου τοῦτο μαθών, ἀλλ' αὐτὸς αὐτόπτης γεγενημένος. Πρὸ τεσσάρων γὰρ καὶ δέκα ἐνιαυτῶν, νόσος αὐτῷ χαλεπὴ προσπε- ο σοῦσα, διέθηκεν ὡς ἦν εἰκὸς τὴν θνητὴν ἔχοντα φύσιν. θέρος γὰρ ἦν ἀκμάζον, καὶ σφοδρότερον ἐξήπτετο τῆς ἀκτῖνος ἡ φλόξ, τῶν μὲν ἀνέμων και κοιμημένων, ἀκινήτου δὲ μένοντος τοῦ ἀέρος. Το δὲ πάθος ἦν πλημμύρα χολῆς φερομένης ἐπὶ τὰ κάτω, καὶ δακνούσης τὸ ἔντερον, καὶ συνωθούσης, καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ ἔξω βιαζομένης. Τότε τὴν πολύ λὴν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν εθεασάμην. Παμπόλλων γὰρ χωρίων συναθροισθέντων, ἁρπασομένων τὸ σῶμα τὸ νικηφόρον, καθῆ στο διχόθεν βαλλόμενος. Η μὲν γὰρ φύσις ιέναι ἐπὶ τὴν ἔκκρισιν κατηνάγκαζεν· ἡ δὲ τῆς παρεστηκυίας πληθύος αἰδὼς μένειν ἐπὶ σχήματος ἐβιάζετο. Ἐγὼ δὲ τοῦτο γινώσκων, πολ- λὰς μὲν τοῖς συνελθοῦσι παραινέσεις προσήνεγκα, πολλὰς δὲ καὶ ἀπειλάς, ἀπιέναι κελεύων. Ύστερον δὲ καὶ τὰ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῖς δεσμὰ περιτέθεικα, καὶ σὺν πόνῳ πολλῷ δείλης οψίας ἀπεπεμψάμην. Ο δὲ θεῖος ἀνὴρ, οὐδὲ τούτων ἀπελθόντων, ἡττήθη τῆς φύσεως· ἀλλ' ἔμεινε καρτερῶν, ἕως νύξ ἐπι γινομένη βαθεία πάντας ἀπελθεῖν οἴκαδε κατηνάγ κασε. Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος, ὡς εἶδον φλογμόν σφοδρότερον γεγενημένον, καὶ τὸν ἐπικείμενον αὐτῷ πυρετὸν τῷ ἔξωθεν πυρί τρι φόμενόν τε καὶ αὐξανόμενον, κεφαλαλγίαν σκηψά μενος δυσχεραίνειν ἔλεγον τῆς ἀκτῖνο: τὴν προσ- βολὴν, καὶ παρεκάλουν βραχεῖαν μοί τινα παρ' αὐτῷ > περιττωμάτων εκκρίσεις ποιεῖσθαι, μήτι γε ἀνδρὶ RELIGIOSA HISTORIA. • • A vantes omnes intellectum in obsequium Christi 9. Verum ad hujusmodi naturam excedentia certa- mina per minores labores se comparavit. Cum enim angusta se domo inclusisset, externisque a tumultibus abduxisset, mentem in Dei recorda- tione defigens, ita se ad perfectam virtutem exer- cebat. Postquam autem optime se exercuit, 'ani- mamque bonis laboribus assuefecit, tum majora ausus est certamina, et montein hunc petens, qui triginta stadiis ab hac urbe distat, clarum illum reddidit ac venerandum, cum obscurus olim esset, planeque infructuosus. Tantam nunc autem acce- pisse benedictionem creditur, ut vel ei imposita terra adhibeatur, cum undique accedant qui utili-. tatis suæ gratia illam exportent. In hoc degens, adventantium omnium oculis patet, speluncam, ut dixi, non habena, non tabernaculum, non tugu- rium, non maceriam, non sepen quæ circumdel: sed et orans cernitur, et quiescens, et staus, et sedens, et cum sanus est, et cum aliqua tenetur ægritudine, ita ut perpetuo coram spectatoribus depugnet, naturæque necessitates repellat. Neque enim hominibus aliis, liberaliter utcunque educa- tis, facile est in exterorum oculis excrementa ege- rere, nedum viro qui ad summam philosophiam pervenerat. B C D ll Cor. x, seq. Nec vero ab aliis hæc audita refero, sed quæ ocu- lis ipse conspexi. Nam cum ante annos quatuordecim gravis illum morbus iuvasisset, sic illum affecit, ut affici eum par erat qui mortalis natus esset. Æstas enim erat summa, et radiorum damma velle- mentius ardebat, silentibus ventis et aere tranquillo. Morbus autem erat redundantia bilis, quæ ad ima tendens mordebat et comprimebat intestinum, foras- que crumpere conabatur.Tum magnam viri constan- tiam perspexi. Nam cum ex plurimis vicis confu- xissent, qui victoriis nobile corpus raperent, se- debat duas in partes distractus. Natura enim vini afferebat, ut ad excernendumn exiret: circumfusa autem multitudinis reverentia eodem in statu ma- nere cogebat. Quod ego animadvertens, cum iis qui eo convenerant multis suasionibus, multisque minis egi, abire illos jubens : postea etiam sacer- dotii vinculis eos astrinxi, et non sine maximo labore vespere tandem anandavi. Ille autem vir divinus, nec post horum discessum victus est a natura : sed perstitit tolerans, donec profunda nox adve- niens domum redire omnes coegit. Postridie vero ad eum reversus, ut æstum invaluisse vidi, et fe- brem qua vexabatur externo igne ali et augeri, dolorem capitis prætexens, dixi me solis radios ferre non posse, et rogavi, ut mihi modicam ali- quam umbram apud se procuraret. Quod ille ut jussit, tribus arundinibus deixis, duabusque pel- libus impositis, umbram adinvenimus: et cum

δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων - λογι- σμοὺς καθαιροῦντες, καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ· καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ. » 'Αλλά τούτους τοὺς ὑπὲρ φύσιν ἀγῶνας ἐν μείοσιν ἐμελέ- τησε πόνοις. Ἐν οἰκίσκω γάρ τινι βραχεί πρότερον ἑαυτὸν καθείρξας, καὶ τῶν ἔξωθεν θορύβων ελευθε ρώτας, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ προσηλώσας τὸν νοῦν, οὕτω τὴν τῆς ἐντελοῦς ἀρετῆς ἐποιεῖτο μελέτην. Γυμνασάμενος δὲ ἄριστα, καὶ τῶν ἀγαθῶν πόνων ἐθάδα τὴν ψυχὴν ἀποφήνας, τῶν μειζόνων κατετόλ- μησεν ἄθλων· καὶ τοῦτο τὸ ὄρος καταλαβών, δ τοῦδε τοῦ ἄστεως τριάκοντα σταδίοις ἀφέστηκεν, ἐπίσημον ἀπέφηνε καὶ σεβάσμιον, ἄσημον ὂν πάλαι καὶ ἄκαρ τον παντελώς. Τοσαύτην δὲ νῦν εὐλογίαν δεδέχθαι πεπίστευται, ὡς τὴν ἐπικειμένην δαπανᾶσθαι γῆν, τῶν πάντοθεν ἀφικνουμένων εἰς ὠφέλειαν ταύτην κομιζομένων. Ἐν τούτῳ διαιτώμενος, ὑπὸ τῶν παραγινομένων ἁπάντων θεωρεῖται· οὐκ ἄντρον ἔχων, ὡς ἔφην, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην, οὐ θριγκίον, οὐχ αἱμασιὰν περιφράττουσαν· ἀλλὰ καὶ προσευχό- μενος ὁρᾶται, καὶ διαναπαυόμενος, καὶ ἑστὼς, καὶ καθήμενος, καὶ ὑγιαίνων, καὶ ἀῤῥωστίᾳ τινὶ κατα εχόμενος· ὡς διηνεκῶς ὑπὸ θεαταῖς ἀγωνίζεσθαι, καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς φύσεως ἀποκρούεσθαι. Οὐδὲ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις, ἐν ἐλευθερίᾳ βραχεία τεθραμμένοις, ξένων παρόντων, εὐπετὲς τὰς τῶν τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ἐξησκημένῳ. Β Καὶ ταῦτα λέγω, οὐ παρ᾽ ἄλλου τοῦτο μαθών, ἀλλ' αὐτὸς αὐτόπτης γεγενημένος. Πρὸ τεσσάρων γὰρ καὶ δέκα ἐνιαυτῶν, νόσος αὐτῷ χαλεπὴ προσπε- ο σοῦσα, διέθηκεν ὡς ἦν εἰκὸς τὴν θνητὴν ἔχοντα φύσιν. θέρος γὰρ ἦν ἀκμάζον, καὶ σφοδρότερον ἐξήπτετο τῆς ἀκτῖνος ἡ φλόξ, τῶν μὲν ἀνέμων και κοιμημένων, ἀκινήτου δὲ μένοντος τοῦ ἀέρος. Το δὲ πάθος ἦν πλημμύρα χολῆς φερομένης ἐπὶ τὰ κάτω, καὶ δακνούσης τὸ ἔντερον, καὶ συνωθούσης, καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ ἔξω βιαζομένης. Τότε τὴν πολύ λὴν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν εθεασάμην. Παμπόλλων γὰρ χωρίων συναθροισθέντων, ἁρπασομένων τὸ σῶμα τὸ νικηφόρον, καθῆ στο διχόθεν βαλλόμενος. Η μὲν γὰρ φύσις ιέναι ἐπὶ τὴν ἔκκρισιν κατηνάγκαζεν· ἡ δὲ τῆς παρεστηκυίας πληθύος αἰδὼς μένειν ἐπὶ σχήματος ἐβιάζετο. Ἐγὼ δὲ τοῦτο γινώσκων, πολ- λὰς μὲν τοῖς συνελθοῦσι παραινέσεις προσήνεγκα, πολλὰς δὲ καὶ ἀπειλάς, ἀπιέναι κελεύων. Ύστερον δὲ καὶ τὰ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῖς δεσμὰ περιτέθεικα, καὶ σὺν πόνῳ πολλῷ δείλης οψίας ἀπεπεμψάμην. Ο δὲ θεῖος ἀνὴρ, οὐδὲ τούτων ἀπελθόντων, ἡττήθη τῆς φύσεως· ἀλλ' ἔμεινε καρτερῶν, ἕως νύξ ἐπι γινομένη βαθεία πάντας ἀπελθεῖν οἴκαδε κατηνάγ κασε. Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος, ὡς εἶδον φλογμόν σφοδρότερον γεγενημένον, καὶ τὸν ἐπικείμενον αὐτῷ πυρετὸν τῷ ἔξωθεν πυρί τρι φόμενόν τε καὶ αὐξανόμενον, κεφαλαλγίαν σκηψά μενος δυσχεραίνειν ἔλεγον τῆς ἀκτῖνο: τὴν προσ- βολὴν, καὶ παρεκάλουν βραχεῖαν μοί τινα παρ' αὐτῷ > περιττωμάτων εκκρίσεις ποιεῖσθαι, μήτι γε ἀνδρὶ RELIGIOSA HISTORIA. • • A vantes omnes intellectum in obsequium Christi 9. Verum ad hujusmodi naturam excedentia certa- mina per minores labores se comparavit. Cum enim angusta se domo inclusisset, externisque a tumultibus abduxisset, mentem in Dei recorda- tione defigens, ita se ad perfectam virtutem exer- cebat. Postquam autem optime se exercuit, 'ani- mamque bonis laboribus assuefecit, tum majora ausus est certamina, et montein hunc petens, qui triginta stadiis ab hac urbe distat, clarum illum reddidit ac venerandum, cum obscurus olim esset, planeque infructuosus. Tantam nunc autem acce- pisse benedictionem creditur, ut vel ei imposita terra adhibeatur, cum undique accedant qui utili-. tatis suæ gratia illam exportent. In hoc degens, adventantium omnium oculis patet, speluncam, ut dixi, non habena, non tabernaculum, non tugu- rium, non maceriam, non sepen quæ circumdel: sed et orans cernitur, et quiescens, et staus, et sedens, et cum sanus est, et cum aliqua tenetur ægritudine, ita ut perpetuo coram spectatoribus depugnet, naturæque necessitates repellat. Neque enim hominibus aliis, liberaliter utcunque educa- tis, facile est in exterorum oculis excrementa ege- rere, nedum viro qui ad summam philosophiam pervenerat. B C D ll Cor. x, seq. Nec vero ab aliis hæc audita refero, sed quæ ocu- lis ipse conspexi. Nam cum ante annos quatuordecim gravis illum morbus iuvasisset, sic illum affecit, ut affici eum par erat qui mortalis natus esset. Æstas enim erat summa, et radiorum damma velle- mentius ardebat, silentibus ventis et aere tranquillo. Morbus autem erat redundantia bilis, quæ ad ima tendens mordebat et comprimebat intestinum, foras- que crumpere conabatur.Tum magnam viri constan- tiam perspexi. Nam cum ex plurimis vicis confu- xissent, qui victoriis nobile corpus raperent, se- debat duas in partes distractus. Natura enim vini afferebat, ut ad excernendumn exiret: circumfusa autem multitudinis reverentia eodem in statu ma- nere cogebat. Quod ego animadvertens, cum iis qui eo convenerant multis suasionibus, multisque minis egi, abire illos jubens : postea etiam sacer- dotii vinculis eos astrinxi, et non sine maximo labore vespere tandem anandavi. Ille autem vir divinus, nec post horum discessum victus est a natura : sed perstitit tolerans, donec profunda nox adve- niens domum redire omnes coegit. Postridie vero ad eum reversus, ut æstum invaluisse vidi, et fe- brem qua vexabatur externo igne ali et augeri, dolorem capitis prætexens, dixi me solis radios ferre non posse, et rogavi, ut mihi modicam ali- quam umbram apud se procuraret. Quod ille ut jussit, tribus arundinibus deixis, duabusque pel- libus impositis, umbram adinvenimus: et cum

δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων - λογι- σμοὺς καθαιροῦντες, καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ· καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ. » 'Αλλά τούτους τοὺς ὑπὲρ φύσιν ἀγῶνας ἐν μείοσιν ἐμελέ- τησε πόνοις. Ἐν οἰκίσκω γάρ τινι βραχεί πρότερον ἑαυτὸν καθείρξας, καὶ τῶν ἔξωθεν θορύβων ελευθε ρώτας, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ προσηλώσας τὸν νοῦν, οὕτω τὴν τῆς ἐντελοῦς ἀρετῆς ἐποιεῖτο μελέτην. Γυμνασάμενος δὲ ἄριστα, καὶ τῶν ἀγαθῶν πόνων ἐθάδα τὴν ψυχὴν ἀποφήνας, τῶν μειζόνων κατετόλ- μησεν ἄθλων· καὶ τοῦτο τὸ ὄρος καταλαβών, δ τοῦδε τοῦ ἄστεως τριάκοντα σταδίοις ἀφέστηκεν, ἐπίσημον ἀπέφηνε καὶ σεβάσμιον, ἄσημον ὂν πάλαι καὶ ἄκαρ τον παντελώς. Τοσαύτην δὲ νῦν εὐλογίαν δεδέχθαι πεπίστευται, ὡς τὴν ἐπικειμένην δαπανᾶσθαι γῆν, τῶν πάντοθεν ἀφικνουμένων εἰς ὠφέλειαν ταύτην κομιζομένων. Ἐν τούτῳ διαιτώμενος, ὑπὸ τῶν παραγινομένων ἁπάντων θεωρεῖται· οὐκ ἄντρον ἔχων, ὡς ἔφην, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην, οὐ θριγκίον, οὐχ αἱμασιὰν περιφράττουσαν· ἀλλὰ καὶ προσευχό- μενος ὁρᾶται, καὶ διαναπαυόμενος, καὶ ἑστὼς, καὶ καθήμενος, καὶ ὑγιαίνων, καὶ ἀῤῥωστίᾳ τινὶ κατα εχόμενος· ὡς διηνεκῶς ὑπὸ θεαταῖς ἀγωνίζεσθαι, καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς φύσεως ἀποκρούεσθαι. Οὐδὲ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις, ἐν ἐλευθερίᾳ βραχεία τεθραμμένοις, ξένων παρόντων, εὐπετὲς τὰς τῶν τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ἐξησκημένῳ. Β Καὶ ταῦτα λέγω, οὐ παρ᾽ ἄλλου τοῦτο μαθών, ἀλλ' αὐτὸς αὐτόπτης γεγενημένος. Πρὸ τεσσάρων γὰρ καὶ δέκα ἐνιαυτῶν, νόσος αὐτῷ χαλεπὴ προσπε- ο σοῦσα, διέθηκεν ὡς ἦν εἰκὸς τὴν θνητὴν ἔχοντα φύσιν. θέρος γὰρ ἦν ἀκμάζον, καὶ σφοδρότερον ἐξήπτετο τῆς ἀκτῖνος ἡ φλόξ, τῶν μὲν ἀνέμων και κοιμημένων, ἀκινήτου δὲ μένοντος τοῦ ἀέρος. Το δὲ πάθος ἦν πλημμύρα χολῆς φερομένης ἐπὶ τὰ κάτω, καὶ δακνούσης τὸ ἔντερον, καὶ συνωθούσης, καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ ἔξω βιαζομένης. Τότε τὴν πολύ λὴν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν εθεασάμην. Παμπόλλων γὰρ χωρίων συναθροισθέντων, ἁρπασομένων τὸ σῶμα τὸ νικηφόρον, καθῆ στο διχόθεν βαλλόμενος. Η μὲν γὰρ φύσις ιέναι ἐπὶ τὴν ἔκκρισιν κατηνάγκαζεν· ἡ δὲ τῆς παρεστηκυίας πληθύος αἰδὼς μένειν ἐπὶ σχήματος ἐβιάζετο. Ἐγὼ δὲ τοῦτο γινώσκων, πολ- λὰς μὲν τοῖς συνελθοῦσι παραινέσεις προσήνεγκα, πολλὰς δὲ καὶ ἀπειλάς, ἀπιέναι κελεύων. Ύστερον δὲ καὶ τὰ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῖς δεσμὰ περιτέθεικα, καὶ σὺν πόνῳ πολλῷ δείλης οψίας ἀπεπεμψάμην. Ο δὲ θεῖος ἀνὴρ, οὐδὲ τούτων ἀπελθόντων, ἡττήθη τῆς φύσεως· ἀλλ' ἔμεινε καρτερῶν, ἕως νύξ ἐπι γινομένη βαθεία πάντας ἀπελθεῖν οἴκαδε κατηνάγ κασε. Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος, ὡς εἶδον φλογμόν σφοδρότερον γεγενημένον, καὶ τὸν ἐπικείμενον αὐτῷ πυρετὸν τῷ ἔξωθεν πυρί τρι φόμενόν τε καὶ αὐξανόμενον, κεφαλαλγίαν σκηψά μενος δυσχεραίνειν ἔλεγον τῆς ἀκτῖνο: τὴν προσ- βολὴν, καὶ παρεκάλουν βραχεῖαν μοί τινα παρ' αὐτῷ > περιττωμάτων εκκρίσεις ποιεῖσθαι, μήτι γε ἀνδρὶ RELIGIOSA HISTORIA. • • A vantes omnes intellectum in obsequium Christi 9. Verum ad hujusmodi naturam excedentia certa- mina per minores labores se comparavit. Cum enim angusta se domo inclusisset, externisque a tumultibus abduxisset, mentem in Dei recorda- tione defigens, ita se ad perfectam virtutem exer- cebat. Postquam autem optime se exercuit, 'ani- mamque bonis laboribus assuefecit, tum majora ausus est certamina, et montein hunc petens, qui triginta stadiis ab hac urbe distat, clarum illum reddidit ac venerandum, cum obscurus olim esset, planeque infructuosus. Tantam nunc autem acce- pisse benedictionem creditur, ut vel ei imposita terra adhibeatur, cum undique accedant qui utili-. tatis suæ gratia illam exportent. In hoc degens, adventantium omnium oculis patet, speluncam, ut dixi, non habena, non tabernaculum, non tugu- rium, non maceriam, non sepen quæ circumdel: sed et orans cernitur, et quiescens, et staus, et sedens, et cum sanus est, et cum aliqua tenetur ægritudine, ita ut perpetuo coram spectatoribus depugnet, naturæque necessitates repellat. Neque enim hominibus aliis, liberaliter utcunque educa- tis, facile est in exterorum oculis excrementa ege- rere, nedum viro qui ad summam philosophiam pervenerat. B C D ll Cor. x, seq. Nec vero ab aliis hæc audita refero, sed quæ ocu- lis ipse conspexi. Nam cum ante annos quatuordecim gravis illum morbus iuvasisset, sic illum affecit, ut affici eum par erat qui mortalis natus esset. Æstas enim erat summa, et radiorum damma velle- mentius ardebat, silentibus ventis et aere tranquillo. Morbus autem erat redundantia bilis, quæ ad ima tendens mordebat et comprimebat intestinum, foras- que crumpere conabatur.Tum magnam viri constan- tiam perspexi. Nam cum ex plurimis vicis confu- xissent, qui victoriis nobile corpus raperent, se- debat duas in partes distractus. Natura enim vini afferebat, ut ad excernendumn exiret: circumfusa autem multitudinis reverentia eodem in statu ma- nere cogebat. Quod ego animadvertens, cum iis qui eo convenerant multis suasionibus, multisque minis egi, abire illos jubens : postea etiam sacer- dotii vinculis eos astrinxi, et non sine maximo labore vespere tandem anandavi. Ille autem vir divinus, nec post horum discessum victus est a natura : sed perstitit tolerans, donec profunda nox adve- niens domum redire omnes coegit. Postridie vero ad eum reversus, ut æstum invaluisse vidi, et fe- brem qua vexabatur externo igne ali et augeri, dolorem capitis prætexens, dixi me solis radios ferre non posse, et rogavi, ut mihi modicam ali- quam umbram apud se procuraret. Quod ille ut jussit, tribus arundinibus deixis, duabusque pel- libus impositis, umbram adinvenimus: et cum

δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων - λογι- σμοὺς καθαιροῦντες, καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ· καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ. » 'Αλλά τούτους τοὺς ὑπὲρ φύσιν ἀγῶνας ἐν μείοσιν ἐμελέ- τησε πόνοις. Ἐν οἰκίσκω γάρ τινι βραχεί πρότερον ἑαυτὸν καθείρξας, καὶ τῶν ἔξωθεν θορύβων ελευθε ρώτας, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ προσηλώσας τὸν νοῦν, οὕτω τὴν τῆς ἐντελοῦς ἀρετῆς ἐποιεῖτο μελέτην. Γυμνασάμενος δὲ ἄριστα, καὶ τῶν ἀγαθῶν πόνων ἐθάδα τὴν ψυχὴν ἀποφήνας, τῶν μειζόνων κατετόλ- μησεν ἄθλων· καὶ τοῦτο τὸ ὄρος καταλαβών, δ τοῦδε τοῦ ἄστεως τριάκοντα σταδίοις ἀφέστηκεν, ἐπίσημον ἀπέφηνε καὶ σεβάσμιον, ἄσημον ὂν πάλαι καὶ ἄκαρ τον παντελώς. Τοσαύτην δὲ νῦν εὐλογίαν δεδέχθαι πεπίστευται, ὡς τὴν ἐπικειμένην δαπανᾶσθαι γῆν, τῶν πάντοθεν ἀφικνουμένων εἰς ὠφέλειαν ταύτην κομιζομένων. Ἐν τούτῳ διαιτώμενος, ὑπὸ τῶν παραγινομένων ἁπάντων θεωρεῖται· οὐκ ἄντρον ἔχων, ὡς ἔφην, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην, οὐ θριγκίον, οὐχ αἱμασιὰν περιφράττουσαν· ἀλλὰ καὶ προσευχό- μενος ὁρᾶται, καὶ διαναπαυόμενος, καὶ ἑστὼς, καὶ καθήμενος, καὶ ὑγιαίνων, καὶ ἀῤῥωστίᾳ τινὶ κατα εχόμενος· ὡς διηνεκῶς ὑπὸ θεαταῖς ἀγωνίζεσθαι, καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς φύσεως ἀποκρούεσθαι. Οὐδὲ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις, ἐν ἐλευθερίᾳ βραχεία τεθραμμένοις, ξένων παρόντων, εὐπετὲς τὰς τῶν τὴν ἄκραν φιλοσοφίαν ἐξησκημένῳ. Β Καὶ ταῦτα λέγω, οὐ παρ᾽ ἄλλου τοῦτο μαθών, ἀλλ' αὐτὸς αὐτόπτης γεγενημένος. Πρὸ τεσσάρων γὰρ καὶ δέκα ἐνιαυτῶν, νόσος αὐτῷ χαλεπὴ προσπε- ο σοῦσα, διέθηκεν ὡς ἦν εἰκὸς τὴν θνητὴν ἔχοντα φύσιν. θέρος γὰρ ἦν ἀκμάζον, καὶ σφοδρότερον ἐξήπτετο τῆς ἀκτῖνος ἡ φλόξ, τῶν μὲν ἀνέμων και κοιμημένων, ἀκινήτου δὲ μένοντος τοῦ ἀέρος. Το δὲ πάθος ἦν πλημμύρα χολῆς φερομένης ἐπὶ τὰ κάτω, καὶ δακνούσης τὸ ἔντερον, καὶ συνωθούσης, καὶ τρέχειν ἐπὶ τὰ ἔξω βιαζομένης. Τότε τὴν πολύ λὴν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν εθεασάμην. Παμπόλλων γὰρ χωρίων συναθροισθέντων, ἁρπασομένων τὸ σῶμα τὸ νικηφόρον, καθῆ στο διχόθεν βαλλόμενος. Η μὲν γὰρ φύσις ιέναι ἐπὶ τὴν ἔκκρισιν κατηνάγκαζεν· ἡ δὲ τῆς παρεστηκυίας πληθύος αἰδὼς μένειν ἐπὶ σχήματος ἐβιάζετο. Ἐγὼ δὲ τοῦτο γινώσκων, πολ- λὰς μὲν τοῖς συνελθοῦσι παραινέσεις προσήνεγκα, πολλὰς δὲ καὶ ἀπειλάς, ἀπιέναι κελεύων. Ύστερον δὲ καὶ τὰ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῖς δεσμὰ περιτέθεικα, καὶ σὺν πόνῳ πολλῷ δείλης οψίας ἀπεπεμψάμην. Ο δὲ θεῖος ἀνὴρ, οὐδὲ τούτων ἀπελθόντων, ἡττήθη τῆς φύσεως· ἀλλ' ἔμεινε καρτερῶν, ἕως νύξ ἐπι γινομένη βαθεία πάντας ἀπελθεῖν οἴκαδε κατηνάγ κασε. Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος, ὡς εἶδον φλογμόν σφοδρότερον γεγενημένον, καὶ τὸν ἐπικείμενον αὐτῷ πυρετὸν τῷ ἔξωθεν πυρί τρι φόμενόν τε καὶ αὐξανόμενον, κεφαλαλγίαν σκηψά μενος δυσχεραίνειν ἔλεγον τῆς ἀκτῖνο: τὴν προσ- βολὴν, καὶ παρεκάλουν βραχεῖαν μοί τινα παρ' αὐτῷ > περιττωμάτων εκκρίσεις ποιεῖσθαι, μήτι γε ἀνδρὶ RELIGIOSA HISTORIA. • • A vantes omnes intellectum in obsequium Christi 9. Verum ad hujusmodi naturam excedentia certa- mina per minores labores se comparavit. Cum enim angusta se domo inclusisset, externisque a tumultibus abduxisset, mentem in Dei recorda- tione defigens, ita se ad perfectam virtutem exer- cebat. Postquam autem optime se exercuit, 'ani- mamque bonis laboribus assuefecit, tum majora ausus est certamina, et montein hunc petens, qui triginta stadiis ab hac urbe distat, clarum illum reddidit ac venerandum, cum obscurus olim esset, planeque infructuosus. Tantam nunc autem acce- pisse benedictionem creditur, ut vel ei imposita terra adhibeatur, cum undique accedant qui utili-. tatis suæ gratia illam exportent. In hoc degens, adventantium omnium oculis patet, speluncam, ut dixi, non habena, non tabernaculum, non tugu- rium, non maceriam, non sepen quæ circumdel: sed et orans cernitur, et quiescens, et staus, et sedens, et cum sanus est, et cum aliqua tenetur ægritudine, ita ut perpetuo coram spectatoribus depugnet, naturæque necessitates repellat. Neque enim hominibus aliis, liberaliter utcunque educa- tis, facile est in exterorum oculis excrementa ege- rere, nedum viro qui ad summam philosophiam pervenerat. B C D ll Cor. x, seq. Nec vero ab aliis hæc audita refero, sed quæ ocu- lis ipse conspexi. Nam cum ante annos quatuordecim gravis illum morbus iuvasisset, sic illum affecit, ut affici eum par erat qui mortalis natus esset. Æstas enim erat summa, et radiorum damma velle- mentius ardebat, silentibus ventis et aere tranquillo. Morbus autem erat redundantia bilis, quæ ad ima tendens mordebat et comprimebat intestinum, foras- que crumpere conabatur.Tum magnam viri constan- tiam perspexi. Nam cum ex plurimis vicis confu- xissent, qui victoriis nobile corpus raperent, se- debat duas in partes distractus. Natura enim vini afferebat, ut ad excernendumn exiret: circumfusa autem multitudinis reverentia eodem in statu ma- nere cogebat. Quod ego animadvertens, cum iis qui eo convenerant multis suasionibus, multisque minis egi, abire illos jubens : postea etiam sacer- dotii vinculis eos astrinxi, et non sine maximo labore vespere tandem anandavi. Ille autem vir divinus, nec post horum discessum victus est a natura : sed perstitit tolerans, donec profunda nox adve- niens domum redire omnes coegit. Postridie vero ad eum reversus, ut æstum invaluisse vidi, et fe- brem qua vexabatur externo igne ali et augeri, dolorem capitis prætexens, dixi me solis radios ferre non posse, et rogavi, ut mihi modicam ali- quam umbram apud se procuraret. Quod ille ut jussit, tribus arundinibus deixis, duabusque pel- libus impositis, umbram adinvenimus: et cum

σχεδιάσαι σκιάν· καὶ ἐπειδὴ προσέταξε, καλάμους τρεῖς πήξαντες, καὶ δύο τούτοις περιθέντες σισύρας, ἐσοφισάμεθα τὴν σκιάν· κελεύοντος δέ μοι είσω Μέναι • Αἰσχρὸν, ἔφην, ὦ πάτερ, ἐμὲ μὲν, καὶ νέον ὄντα, καὶ ἐῤῥωμένον, τῆσδε τῆς ψυχαγωγίας τυχεῖν· σὲ δὲ πυρετῷ κατεχόμενον λαύρῳ, καὶ τῆς τοιαύτης παραψυχής δεόμενον, ἔξω καθῆσθαι δεχόμενον τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος την προσβολήν. Εἰ τοίνυν, ἔφην, ἐθέλεις με τῆς σκιᾶς ἀπολαῦσαι, γενοῦ μοι κοινωνός τῆς βραχείας ταύτης σκηνής. Προσμείναι γάρ του βούλομαι μὲν, ὑπὸ δὲ τῆς ἀκτῖνος κωλύομαι. Εἶξε τοίνυν τούτων ἀκούσας τῶν λόγων, καὶ τὴν ἐμὴν θεραπείαν προείλετο. Ἐπεὶ δὲ κοινῇ τῆς σκιᾶς ἀπηλαύομεν, ἠρξάμην πάλιν ἑτέρου λόγου, καὶ ἔφην ὅτι δεῖ μοι κατακλίσεως, τοῦ ισχίου τὴν καθέδραν ἀλύπως μὴ φέροντος. ᾿Αλλὰ πάλιν ἠξίου μέν με κατακλίνεσθαι, ἀντήκους δὲ, ὡς οὐ φορητὸν ἐμοὶ καθήμενον αὐτὸν ὁρῶντι προσκλίνεσθαι. « Εἰ τοίνυν, ἔφην, ἐθέλεις με καὶ ταύτης εναπολαῦσαι τῆς ἀνα- παύλης, κοινῇ προσκλιθῶμεν, ὦ πάτερ· οὐ γὰρ ερυθριάσω μόνος κατακλινόμενος. » Τοιούτοις λόγοις αὐτοῦ τὴν καρτερίαν κατασοφισάμενος, τὴν ἀπὸ τῆς ἀνακλίσεως αὐτῷ παραψυχὴν εἰσενήνοχα· ἐπὶ δὲ τοῦ ἐδάφους εῤῥιμμένῳ προσέφερον λόγους χαρ ρίεντας, ἐπὶ τὸ θυμηρέστερον τὴν ψυχὴν μεταφέ ρων. Εἴσω δὲ τοῦ ἱματίου τὴν χεῖρα βαλών, ἐπει ρώμην μετρίως ἀποτρίβειν τὰ νῶτα, τότε τοῦ σιδήρου τὸ πολὺ φορτίον ἐθεασάμην, ὃ καὶ τὴν ὀστὺν ἐδέ σμει, καὶ τὸν αὐχένα. Καὶ ἕτεραι δὲ ἀλύσεις ἀπὸ τοῦ περὶ τὸν αὐχένα κύκλου, δύο μὲν ἔμπροσθεν, δύο δὲ ὄπισθεν, εἰς τὸν κάτω κύκλον εγκάρσιαι δι ‹ ήκουσαι, καὶ τοῦ Χ στοιχείου τὸ σχῆμα ποιοῦσαι, ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν, τοὺς δύο κύκλους ἀλλή λοις συνέδεον· καὶ ἑτέρους δὲ αἱ. χεῖρες ἔνδον περὶ τοὺς ἀγκῶνας εἶχον τοιούτους δεσμούς. Το πολυτά λαντον οὖν τοῦτο θεασάμενος φορτίον, ἱκέτευον ἐπι κουρῆσαι τῷ σώματι κάμνοντι, καὶ φέρειν οὐ δυ ναμένῳ κατὰ ταὐτὸν, καὶ τὰ ἐθελούσια φορτία, καὶ τὴν ἀκούσιον ἀρρωστίαν. « Νῦν μὲν γὰρ, ἔφην, ὦ πάτερ, ὁ πυρετὸς τὰ τοῦ σιδήρου ποεῖ· ὅταν δὲ οὗτος λωφήσῃ, τηνικαῦτα τῷ σώματι τὸν ἐκ σιδήρου πάλιν ἐπιθήσομεν φόρτον. » Ειξε καὶ εἰς τοῦτο πολύ λαῖς τοιαύταις καταθελχθεὶς ἐπιδαῖς. ᾿Αλλὰ τότε μὲν ὀλίγας ἀῤῥωστήσας ἡμέρας, ῥᾳδίως ἐμβάτσε. Χρόνῳ δὲ ὕστερον χαλεπωτέρα περιέπεσε νότῳ, Πολλῶν δὲ πολλαχόθεν συνεληλυθότων, ὡς ἀσπι σόμενοι τὸ σῶμα, πυθόμενοι οἱ τοῦ ἄστεως συνέδρα- μον ἅπαντες, καὶ στρατιῶται, καὶ ἰδιῶται, οἱ μὲν τὴν πολεμικὴν ἀναλαβόντες σκευήν, οἱ δὲ ὅπλοις τοῖς προστυχοῦσι χρησάμενοι· καὶ συσπειραθέντες ἐμάχοντο, καὶ βέλη ἀφιέντες, οὐχ ὡς πλήξοντες, ἀλλ' ὡς φοβήσοντες μόνον· καὶ οὕτω τοὺς περιοί- κους ἐξελάσαντες, τῇ κλίνῃ τὸν πένταθλον ἀγωνιστὴν ἐπιθέντες, τῶν γινομένων οὐδαμῶς αἰσθανόμενον, οὐδὲ γὰρ τῆς κόμης αὐτοῦ τιλλομένης ὑπὸ τῶν ἀγροίκων ἐπήσθετο, ἐπὶ τὴν πόλιν ἴεσαν· εἰς δὲ τὴν προφητικὸν ἀφικόμενοι σηκὸν, εἰς τὸ τούτῳ πελάζον φροντιστήριον τὴν κλίνην ἀπέθεντο. *κε δέ τις εἰς τὴν Βέρροιαν, ἐκεῖ γὰρ ὧν ἐτύγχανον, τὰ γεγε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS introire me juberet : « Turpe " est, dixi, o pater, A me qui et juvenis sum, et viribus integris, hoc frui solatio te vero et gravi febre laborantem, et tali egentem solatio, foris sedere ardentibus solis radiis expositum. Quare si me, in- quam, vis umbra frui, utere mecum hoc exiguo tabernaculo. Tecum enim manere cupiens ab æstu prohibeor. » Cessit itaque his auditis, meique cu- ram potiorem duxit. Postquam sub umbra recreati una fuimus, alium rursus sermonem orsus sum, et decumbendum mihi esse dixi, quod femur ses- sionem ferre sine dolore non posset. Cumque ro- garet iterum ut decumberem, iterum audivit, hand tolerandum mihi esse, ut sedentem illum videns ipse decumberein. Proinde si me, aiebam, hac quiete vis frui, una decumbamus, pater, atque ita solus jacens non erubescam. › His ego verbis cum ejus constantiam delusissem, feci ut cuban- tium solatio frueretur. Humi vero jacentem blandis sermonibus aſſatus sum, ut animum ejus ad lætitiam avocarem, Manu vero sub vestem immissa, cum ejus dorsum leniter defricare vellem, tunc ferri grande pondus vidi, quod lumbos collumque vinciebat : ca- tenæque aliæ a circulo qui circa collum erat, bina aute, binæe pone, ad inferiorem circulum oblique discendentes, et X litteræ figuram ante ac retro exprimentes, duos inter se circulos connectebant: el manus quoque circa cubitos alia intus habe- bant vincula ejusmodi. Tanti ergo ponderis onus B conspicatus, rogavi ut agrotanti corpori apei C ferret, quod simul ferre non posset onera volunta- ria, et aegritudinem non voluntariam. Nunc qui- den, aiebam, pater, ferri oficio fungitur febris: quæ ubi cessarit, tum corpori denuo ferri onus imponemus. Cessit hac etiam in parte mul- tis hujusmodi carminibus delinitus. Sed tunc qui- dem cum paucis diebus aegrotasset, facile convaluit. Postea vero graviorem in morbum incidit. Et cum multi undique convenissent, ut ejus corpus auferrent, hoc audito accurrerunt cives universi, tum milites, tum privati, alii bellicis armis instructi, alii armis utentes quibuslibet: acieque disposita pugnabant, et tela conjiciebant, non ut percuterent, sed ut * terrerent. Pulsisque hoc modo circumvicinis, victo- rem athletam lecto imponentes, nihil eorum quae p . fiebant sentientem, ut qui nec tunc senserat, cum a rusticis coma velleretur, in urhem venerunt : et cum ad ædem propheticam pervenissent, in pro- pinquo huis monasterio lectum deposuerunt. Ve- nit autem quidam Berrhœam (ibi enim tunc eram) quæ gesta fuerant significans, et mortis nuntium afferens. Quare confestim accurri, totaque nocte iter faciens ad divinum hominem post auroram perveni, qui nec loquebatur, nec astantium quein- quam poterat agnoscere. Ut vero eum salutavi, et salutem ei mandare magnum Acacium dixi, ocu- los statim aperuit, quæsivitque quomodo valerem, et quando venissem interrogavit, et cum ad sin- gula respondissem, oculos iterum clausit. Tribus-

σχεδιάσαι σκιάν· καὶ ἐπειδὴ προσέταξε, καλάμους τρεῖς πήξαντες, καὶ δύο τούτοις περιθέντες σισύρας, ἐσοφισάμεθα τὴν σκιάν· κελεύοντος δέ μοι είσω Μέναι • Αἰσχρὸν, ἔφην, ὦ πάτερ, ἐμὲ μὲν, καὶ νέον ὄντα, καὶ ἐῤῥωμένον, τῆσδε τῆς ψυχαγωγίας τυχεῖν· σὲ δὲ πυρετῷ κατεχόμενον λαύρῳ, καὶ τῆς τοιαύτης παραψυχής δεόμενον, ἔξω καθῆσθαι δεχόμενον τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος την προσβολήν. Εἰ τοίνυν, ἔφην, ἐθέλεις με τῆς σκιᾶς ἀπολαῦσαι, γενοῦ μοι κοινωνός τῆς βραχείας ταύτης σκηνής. Προσμείναι γάρ του βούλομαι μὲν, ὑπὸ δὲ τῆς ἀκτῖνος κωλύομαι. Εἶξε τοίνυν τούτων ἀκούσας τῶν λόγων, καὶ τὴν ἐμὴν θεραπείαν προείλετο. Ἐπεὶ δὲ κοινῇ τῆς σκιᾶς ἀπηλαύομεν, ἠρξάμην πάλιν ἑτέρου λόγου, καὶ ἔφην ὅτι δεῖ μοι κατακλίσεως, τοῦ ισχίου τὴν καθέδραν ἀλύπως μὴ φέροντος. ᾿Αλλὰ πάλιν ἠξίου μέν με κατακλίνεσθαι, ἀντήκους δὲ, ὡς οὐ φορητὸν ἐμοὶ καθήμενον αὐτὸν ὁρῶντι προσκλίνεσθαι. « Εἰ τοίνυν, ἔφην, ἐθέλεις με καὶ ταύτης εναπολαῦσαι τῆς ἀνα- παύλης, κοινῇ προσκλιθῶμεν, ὦ πάτερ· οὐ γὰρ ερυθριάσω μόνος κατακλινόμενος. » Τοιούτοις λόγοις αὐτοῦ τὴν καρτερίαν κατασοφισάμενος, τὴν ἀπὸ τῆς ἀνακλίσεως αὐτῷ παραψυχὴν εἰσενήνοχα· ἐπὶ δὲ τοῦ ἐδάφους εῤῥιμμένῳ προσέφερον λόγους χαρ ρίεντας, ἐπὶ τὸ θυμηρέστερον τὴν ψυχὴν μεταφέ ρων. Εἴσω δὲ τοῦ ἱματίου τὴν χεῖρα βαλών, ἐπει ρώμην μετρίως ἀποτρίβειν τὰ νῶτα, τότε τοῦ σιδήρου τὸ πολὺ φορτίον ἐθεασάμην, ὃ καὶ τὴν ὀστὺν ἐδέ σμει, καὶ τὸν αὐχένα. Καὶ ἕτεραι δὲ ἀλύσεις ἀπὸ τοῦ περὶ τὸν αὐχένα κύκλου, δύο μὲν ἔμπροσθεν, δύο δὲ ὄπισθεν, εἰς τὸν κάτω κύκλον εγκάρσιαι δι ‹ ήκουσαι, καὶ τοῦ Χ στοιχείου τὸ σχῆμα ποιοῦσαι, ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν, τοὺς δύο κύκλους ἀλλή λοις συνέδεον· καὶ ἑτέρους δὲ αἱ. χεῖρες ἔνδον περὶ τοὺς ἀγκῶνας εἶχον τοιούτους δεσμούς. Το πολυτά λαντον οὖν τοῦτο θεασάμενος φορτίον, ἱκέτευον ἐπι κουρῆσαι τῷ σώματι κάμνοντι, καὶ φέρειν οὐ δυ ναμένῳ κατὰ ταὐτὸν, καὶ τὰ ἐθελούσια φορτία, καὶ τὴν ἀκούσιον ἀρρωστίαν. « Νῦν μὲν γὰρ, ἔφην, ὦ πάτερ, ὁ πυρετὸς τὰ τοῦ σιδήρου ποεῖ· ὅταν δὲ οὗτος λωφήσῃ, τηνικαῦτα τῷ σώματι τὸν ἐκ σιδήρου πάλιν ἐπιθήσομεν φόρτον. » Ειξε καὶ εἰς τοῦτο πολύ λαῖς τοιαύταις καταθελχθεὶς ἐπιδαῖς. ᾿Αλλὰ τότε μὲν ὀλίγας ἀῤῥωστήσας ἡμέρας, ῥᾳδίως ἐμβάτσε. Χρόνῳ δὲ ὕστερον χαλεπωτέρα περιέπεσε νότῳ, Πολλῶν δὲ πολλαχόθεν συνεληλυθότων, ὡς ἀσπι σόμενοι τὸ σῶμα, πυθόμενοι οἱ τοῦ ἄστεως συνέδρα- μον ἅπαντες, καὶ στρατιῶται, καὶ ἰδιῶται, οἱ μὲν τὴν πολεμικὴν ἀναλαβόντες σκευήν, οἱ δὲ ὅπλοις τοῖς προστυχοῦσι χρησάμενοι· καὶ συσπειραθέντες ἐμάχοντο, καὶ βέλη ἀφιέντες, οὐχ ὡς πλήξοντες, ἀλλ' ὡς φοβήσοντες μόνον· καὶ οὕτω τοὺς περιοί- κους ἐξελάσαντες, τῇ κλίνῃ τὸν πένταθλον ἀγωνιστὴν ἐπιθέντες, τῶν γινομένων οὐδαμῶς αἰσθανόμενον, οὐδὲ γὰρ τῆς κόμης αὐτοῦ τιλλομένης ὑπὸ τῶν ἀγροίκων ἐπήσθετο, ἐπὶ τὴν πόλιν ἴεσαν· εἰς δὲ τὴν προφητικὸν ἀφικόμενοι σηκὸν, εἰς τὸ τούτῳ πελάζον φροντιστήριον τὴν κλίνην ἀπέθεντο. *κε δέ τις εἰς τὴν Βέρροιαν, ἐκεῖ γὰρ ὧν ἐτύγχανον, τὰ γεγε THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS introire me juberet : « Turpe " est, dixi, o pater, A me qui et juvenis sum, et viribus integris, hoc frui solatio te vero et gravi febre laborantem, et tali egentem solatio, foris sedere ardentibus solis radiis expositum. Quare si me, in- quam, vis umbra frui, utere mecum hoc exiguo tabernaculo. Tecum enim manere cupiens ab æstu prohibeor. » Cessit itaque his auditis, meique cu- ram potiorem duxit. Postquam sub umbra recreati una fuimus, alium rursus sermonem orsus sum, et decumbendum mihi esse dixi, quod femur ses- sionem ferre sine dolore non posset. Cumque ro- garet iterum ut decumberem, iterum audivit, hand tolerandum mihi esse, ut sedentem illum videns ipse decumberein. Proinde si me, aiebam, hac quiete vis frui, una decumbamus, pater, atque ita solus jacens non erubescam. › His ego verbis cum ejus constantiam delusissem, feci ut cuban- tium solatio frueretur. Humi vero jacentem blandis sermonibus aſſatus sum, ut animum ejus ad lætitiam avocarem, Manu vero sub vestem immissa, cum ejus dorsum leniter defricare vellem, tunc ferri grande pondus vidi, quod lumbos collumque vinciebat : ca- tenæque aliæ a circulo qui circa collum erat, bina aute, binæe pone, ad inferiorem circulum oblique discendentes, et X litteræ figuram ante ac retro exprimentes, duos inter se circulos connectebant: el manus quoque circa cubitos alia intus habe- bant vincula ejusmodi. Tanti ergo ponderis onus B conspicatus, rogavi ut agrotanti corpori apei C ferret, quod simul ferre non posset onera volunta- ria, et aegritudinem non voluntariam. Nunc qui- den, aiebam, pater, ferri oficio fungitur febris: quæ ubi cessarit, tum corpori denuo ferri onus imponemus. Cessit hac etiam in parte mul- tis hujusmodi carminibus delinitus. Sed tunc qui- dem cum paucis diebus aegrotasset, facile convaluit. Postea vero graviorem in morbum incidit. Et cum multi undique convenissent, ut ejus corpus auferrent, hoc audito accurrerunt cives universi, tum milites, tum privati, alii bellicis armis instructi, alii armis utentes quibuslibet: acieque disposita pugnabant, et tela conjiciebant, non ut percuterent, sed ut * terrerent. Pulsisque hoc modo circumvicinis, victo- rem athletam lecto imponentes, nihil eorum quae p . fiebant sentientem, ut qui nec tunc senserat, cum a rusticis coma velleretur, in urhem venerunt : et cum ad ædem propheticam pervenissent, in pro- pinquo huis monasterio lectum deposuerunt. Ve- nit autem quidam Berrhœam (ibi enim tunc eram) quæ gesta fuerant significans, et mortis nuntium afferens. Quare confestim accurri, totaque nocte iter faciens ad divinum hominem post auroram perveni, qui nec loquebatur, nec astantium quein- quam poterat agnoscere. Ut vero eum salutavi, et salutem ei mandare magnum Acacium dixi, ocu- los statim aperuit, quæsivitque quomodo valerem, et quando venissem interrogavit, et cum ad sin- gula respondissem, oculos iterum clausit. Tribus-

γημένα σημαίνων, καὶ τῆς τελευτῆς κομίζων τὴν Α ἀγγελίαν. Τοιγάρτοι παραυτίκα δραμών, καὶ τὴν νύχτα πᾶσαν εἰς ὁδοιπορίαν καταναλώσας, κατά έλαβον μετὰ τὴν ἕω τὸν θεῖον ἄνθρωπον, οὔτε φθεγγόμενον, οὔτε τινὰ τῶν παρόντων ἐπιγινώσκειν δυνάμενον· ὡς δέ γε προσεἶπον, καὶ τὸν μέγαν Ακάκιον προσφθέγγεσθαι αὐτὸν ἔφην, ἀνέωξε παρα- χρῆμα τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ ὅπως ἔχω ήρετο, καὶ πότε εἴην ἐληλυθὼς ἐπυνθάνετο· ἐμοῦ δὲ πρὸς ταῦτα ἀποκριναμένου, πάλιν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔμυσε. Τριῶν δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, ἤρετο ὅποι εἴη· μαθὼν δὲ λίαν ήχθετο, καὶ ἠξίου παραυτίκα εἰς τὸ ὄρος ἀπο- κομίζεσθαι. Θεραπεύειν δὲ αὐτὸν διὰ πάντων εθέ λων, εὐθὺς τὴν κλίνην παρηγγύησα φέρειν, καὶ εἰς τὸ ποθούμενον χωρίον ἀποκομίζειν. Τότε της σε βασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς τὸ ἀφιλότιμον εἶδον. Τῇ γὰρ ὑστεραίᾳ πτισάνης αὐτῷ χυλόν προσενήνοχα κατα- ψύξας· θερμοῦ γὰρ οὐδενὸς μεταλαγχάνειν ήνείχετο, παντελῶς τοῦ πυρὸς τὴν χρείαν ἀπαρνησάμενος. Ἐπεὶ δὲ μεταλαμβάνειν οὐκ ἤθελε · . Πᾶσιν ἡμῖν, ἔφην, ὦ πάτερ, μετάδος φειδοῦς· κοινὴν γὰρ σωτη- ρίαν τὴν σὴν ὑγιείαν ἡγούμεθα. Οὐ γὰρ μόνον ὠφε - λείας ἀρχέτυπον πρόκεισαν, ἀλλὰ καὶ προσευχόμενο; ἐπαμύνεις, καὶ τὴν θείαν ἡμῖν εὐμένειαν προξενεῖς. Εἰ δέ σε ἀποκναίει τὸ ἄηθες, καὶ τοῦτο, ἔφην, ὦ πάτερ, καρτέρησον· εἶδος γὰρ καὶ τοῦτο φιλοσο φίας. Ωσπερ γὰρ ὑγιαίνων τροφῆς ἐφιέμενος ἐνίκας τῇ καρτερία τὴν ἔφεσιν· οὕτω νῦν ἥκιστα ὀρεγό- μενος, τὴν τῆς μεταλήψεως καρτερίαν ἐπίδειξαι. ο Ταῦτά μοι λέγοντι συμπαρῆν καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- πος Πολυχρόνιος, ὃς τῷ λόγῳ συναγωνιζόμενος, αὐτὸς πρῶτος μεταλαμβάνειν ἤθελε τῆς τροφῆς, καὶ ταῦτα ὄρθρου ὄντος, δς πολλάκις δι᾿ ἑπτὰ ἡμερῶν τὸ σῶμα διέτρεψεν. Ηττηθείς τοίνυν τῷ λόγῳ, μίαν τοῦ χυλού μεμυκόσι τοῖς ὀφθαλμοῖς παρεπέμ- ψατο κύλικα, ὅπερ ποιεῖν ἐπὶ τῶν πικρῶν ποτίμων ειώθαμεν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοὺς πόδας, τὸ βαδίζειν ἐξ ἀτονίας ἀπολέσαντας, ὕδατι βρέξαι πεπείκαμεν, προΰργον νομίζω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν φιλοσοφίαν γυμνώσαι. Παρέκειτο μὲν γὰρ πλησίον ὁ σκύφος ἐπειράθη δέ τις τῶν διακονούντων φορμῷ τινι τοῦτον συγκαλύψαι, ὡς μή δῆλος εἴη τοῖς παρ' αὐτὸν ἀφο ιχνουμένοις. Ο δέ· « Τί καλύπτεις, ἔφη, τὸν σκύφον ; » Τοῦ δὲ εἰρηκότος · « Ως μὴ παράκοιτη τοῖς ἀφικνου μένοις εἰς θεωρίαν. » - "Απαγε, ἔφη, ὦ παῖ, μὴ κρύ- πτε ἀνθρώποις τὰ τῷ Θεῷ τῶν ὅλων δεδηλωμένα. Ἐκείνῳ γὰρ ζῆν μόνῳ βουλόμενος, τῆς ἀνθρωπίνης οὐ πεφρόντικα δόξης. Τί γὰρ ὄφελος, εἰ οὗτοι μέν μοι πλείονα συγγνοῖἐν ἄσκησιν, ὁ δὲ Θεὸς μείονα; τοῦ γὰρ ὑπὲρ τῶν πόνων μισθοῦ οὐχ οὗτοι δοτῆρες, ἀλλ' ὁ Θεὸς χορηγός. » Τίς τοίνυν οὐκ ἂν ὑπεραγασθείη καὶ τοὺς λόγους, καὶ τὸν τοὺς λόγους γεννήσαντα νοῦν, οὕτω δόξης ἀνθρωπίνης γεγενημένον ὑπέρτερον; Τοιοῦτόν τι καὶ ἄλλοις γεγενημένον μεμάθηκα. Εσπέρα ἦν, καὶ ἑσπέρα βαθεῖα, καὶ τῆς τροφῆς ὁ καιρός. Λαβὼν τοίνυν τὸ παρακείμενον όστρακον, τοῦ βραχέντος φακού μετελάμβανε ταύτην γὰρ εἶχε την τροφήν. Ηκε δέ τις ἀπὸ τοῦ ἄστεως, εἴσπραξίν τινα στρατιωτικὴν ἐμπεπιστευμένος. Ο δὲ καὶ πήρα • RELIGIOSA HISTORIA. mox que elapsis diebus, rogabal ubinam esset. Quod ubi cognovit, ægerrime tulit, oravitque ut in nontem C aperire. In propatulo enim juxta erat scyphus. quamprimum referretur. Ego vero in omnibus illi ob- sequi cupiens, lectum nos tolli, et quem optabat in locum deferri jussi. Tum perspexi quam minime cupidum honoris esset caput milii veneran- dum. Postera enim die ptisanæ succum illi obtuli, sed refrigeratum, quia calidum quidquam it sumeret, ail- duci non poterat, ignis usu sibi penitus interdicto. Et cum sumere abnueret : «Nobis, inquam, pater, omni- bus hoc indulge. Incolumitatem namque tuam com- munem esse salutem arbitramur. Non enim utilitatis tantum exemplar propositus es, sed et orando fers opem, et divinam nobis benevolentiam concilias. Quod si tibi hoc grave est, quia insolitum, perfer B hoc etiam, pater, dixi : nam et hoc quoque genus est philosophiæ. Sicut enim cum sanus esses, ci- bumque appeteres, tolerantia vincebas appeti- tum : ita nunc cum minime appetis, sumendo te- lerantiam ostende, › Aderat, cum hæc dicerem, homo Dei Polychronius, qui orationi meæ obse- cundans, primum id sumere se velle dixit, idque mane cum esset, ac sæpe post dies septem corpus alere soleret. Victus ergo his sermonibus, clausis oculis, quod in amaris potionibus facere solemus, succi scyphum unum ebibit. Quoniam autem pedes * quoque, qui propter debilitatem incedendi usum amiserant, ut aqua lavaret persuasimus, opera pretium existimo hanc etiam ejus philosophiam . Hune, ne adventantium oculis pateret, sporta le- gere quidam e ministris conatus est. Tum ille: • Quid scyphum occultas?, Et cum respondisset : Ne conspicuus sit iis qui ad te veniunt. - Apage, inquit, fli, ne hominibus abscondas ea qua universorum Deo manifesta sunt. Illi enim soli • vivere cupiens, humanam gloriam contem- psi. Quod enim est emolumentum, si majori exercitatione usum me sciant isti, Deus ´autem minore ? Laborum mercedis hi datores non sunt, sed Deus largitor est. . Quis ergo non supra modum admiretur tum verba, tum verborum pa- rentem illius mentem, tanto humana gloria supe- riorem? Simile quidpiam alias quoque factum D memini. Vespera erat, et quidem profunda, tempus- que edendi. Arrepta ergo testa apposita, matera- ctam lentem sumpsit: hoc cibo vescebatur. Veniebat autem tum ex urbe quidam, cui militaris quædam commissa fuerat exactio. Hunc adventantem pro- cul cernens, lentem non deposuit, sed cibumi də more capiebat. Et cum dæmonis spectrum esse con-. jiceret, verbis insectabatur ut hostem, ac nihil tim mere se ostendens, lentem interim ori admovebat. Obsecrabat autem qui conviciis appetebatur, et se hominem esse affirinabat, astrictumque jurejurando quod ex urbe ante vesperam discederet, hoc tem- pore venisse. Ipse vero, • Bono sis animo, inquit, nec timeas, sed ora et abi. Mecum autem epulare. et dapes participa: › et hæc dicens lentem illk

γημένα σημαίνων, καὶ τῆς τελευτῆς κομίζων τὴν Α ἀγγελίαν. Τοιγάρτοι παραυτίκα δραμών, καὶ τὴν νύχτα πᾶσαν εἰς ὁδοιπορίαν καταναλώσας, κατά έλαβον μετὰ τὴν ἕω τὸν θεῖον ἄνθρωπον, οὔτε φθεγγόμενον, οὔτε τινὰ τῶν παρόντων ἐπιγινώσκειν δυνάμενον· ὡς δέ γε προσεἶπον, καὶ τὸν μέγαν Ακάκιον προσφθέγγεσθαι αὐτὸν ἔφην, ἀνέωξε παρα- χρῆμα τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ ὅπως ἔχω ήρετο, καὶ πότε εἴην ἐληλυθὼς ἐπυνθάνετο· ἐμοῦ δὲ πρὸς ταῦτα ἀποκριναμένου, πάλιν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔμυσε. Τριῶν δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, ἤρετο ὅποι εἴη· μαθὼν δὲ λίαν ήχθετο, καὶ ἠξίου παραυτίκα εἰς τὸ ὄρος ἀπο- κομίζεσθαι. Θεραπεύειν δὲ αὐτὸν διὰ πάντων εθέ λων, εὐθὺς τὴν κλίνην παρηγγύησα φέρειν, καὶ εἰς τὸ ποθούμενον χωρίον ἀποκομίζειν. Τότε της σε βασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς τὸ ἀφιλότιμον εἶδον. Τῇ γὰρ ὑστεραίᾳ πτισάνης αὐτῷ χυλόν προσενήνοχα κατα- ψύξας· θερμοῦ γὰρ οὐδενὸς μεταλαγχάνειν ήνείχετο, παντελῶς τοῦ πυρὸς τὴν χρείαν ἀπαρνησάμενος. Ἐπεὶ δὲ μεταλαμβάνειν οὐκ ἤθελε · . Πᾶσιν ἡμῖν, ἔφην, ὦ πάτερ, μετάδος φειδοῦς· κοινὴν γὰρ σωτη- ρίαν τὴν σὴν ὑγιείαν ἡγούμεθα. Οὐ γὰρ μόνον ὠφε - λείας ἀρχέτυπον πρόκεισαν, ἀλλὰ καὶ προσευχόμενο; ἐπαμύνεις, καὶ τὴν θείαν ἡμῖν εὐμένειαν προξενεῖς. Εἰ δέ σε ἀποκναίει τὸ ἄηθες, καὶ τοῦτο, ἔφην, ὦ πάτερ, καρτέρησον· εἶδος γὰρ καὶ τοῦτο φιλοσο φίας. Ωσπερ γὰρ ὑγιαίνων τροφῆς ἐφιέμενος ἐνίκας τῇ καρτερία τὴν ἔφεσιν· οὕτω νῦν ἥκιστα ὀρεγό- μενος, τὴν τῆς μεταλήψεως καρτερίαν ἐπίδειξαι. ο Ταῦτά μοι λέγοντι συμπαρῆν καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- πος Πολυχρόνιος, ὃς τῷ λόγῳ συναγωνιζόμενος, αὐτὸς πρῶτος μεταλαμβάνειν ἤθελε τῆς τροφῆς, καὶ ταῦτα ὄρθρου ὄντος, δς πολλάκις δι᾿ ἑπτὰ ἡμερῶν τὸ σῶμα διέτρεψεν. Ηττηθείς τοίνυν τῷ λόγῳ, μίαν τοῦ χυλού μεμυκόσι τοῖς ὀφθαλμοῖς παρεπέμ- ψατο κύλικα, ὅπερ ποιεῖν ἐπὶ τῶν πικρῶν ποτίμων ειώθαμεν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοὺς πόδας, τὸ βαδίζειν ἐξ ἀτονίας ἀπολέσαντας, ὕδατι βρέξαι πεπείκαμεν, προΰργον νομίζω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν φιλοσοφίαν γυμνώσαι. Παρέκειτο μὲν γὰρ πλησίον ὁ σκύφος ἐπειράθη δέ τις τῶν διακονούντων φορμῷ τινι τοῦτον συγκαλύψαι, ὡς μή δῆλος εἴη τοῖς παρ' αὐτὸν ἀφο ιχνουμένοις. Ο δέ· « Τί καλύπτεις, ἔφη, τὸν σκύφον ; » Τοῦ δὲ εἰρηκότος · « Ως μὴ παράκοιτη τοῖς ἀφικνου μένοις εἰς θεωρίαν. » - "Απαγε, ἔφη, ὦ παῖ, μὴ κρύ- πτε ἀνθρώποις τὰ τῷ Θεῷ τῶν ὅλων δεδηλωμένα. Ἐκείνῳ γὰρ ζῆν μόνῳ βουλόμενος, τῆς ἀνθρωπίνης οὐ πεφρόντικα δόξης. Τί γὰρ ὄφελος, εἰ οὗτοι μέν μοι πλείονα συγγνοῖἐν ἄσκησιν, ὁ δὲ Θεὸς μείονα; τοῦ γὰρ ὑπὲρ τῶν πόνων μισθοῦ οὐχ οὗτοι δοτῆρες, ἀλλ' ὁ Θεὸς χορηγός. » Τίς τοίνυν οὐκ ἂν ὑπεραγασθείη καὶ τοὺς λόγους, καὶ τὸν τοὺς λόγους γεννήσαντα νοῦν, οὕτω δόξης ἀνθρωπίνης γεγενημένον ὑπέρτερον; Τοιοῦτόν τι καὶ ἄλλοις γεγενημένον μεμάθηκα. Εσπέρα ἦν, καὶ ἑσπέρα βαθεῖα, καὶ τῆς τροφῆς ὁ καιρός. Λαβὼν τοίνυν τὸ παρακείμενον όστρακον, τοῦ βραχέντος φακού μετελάμβανε ταύτην γὰρ εἶχε την τροφήν. Ηκε δέ τις ἀπὸ τοῦ ἄστεως, εἴσπραξίν τινα στρατιωτικὴν ἐμπεπιστευμένος. Ο δὲ καὶ πήρα • RELIGIOSA HISTORIA. mox que elapsis diebus, rogabal ubinam esset. Quod ubi cognovit, ægerrime tulit, oravitque ut in nontem C aperire. In propatulo enim juxta erat scyphus. quamprimum referretur. Ego vero in omnibus illi ob- sequi cupiens, lectum nos tolli, et quem optabat in locum deferri jussi. Tum perspexi quam minime cupidum honoris esset caput milii veneran- dum. Postera enim die ptisanæ succum illi obtuli, sed refrigeratum, quia calidum quidquam it sumeret, ail- duci non poterat, ignis usu sibi penitus interdicto. Et cum sumere abnueret : «Nobis, inquam, pater, omni- bus hoc indulge. Incolumitatem namque tuam com- munem esse salutem arbitramur. Non enim utilitatis tantum exemplar propositus es, sed et orando fers opem, et divinam nobis benevolentiam concilias. Quod si tibi hoc grave est, quia insolitum, perfer B hoc etiam, pater, dixi : nam et hoc quoque genus est philosophiæ. Sicut enim cum sanus esses, ci- bumque appeteres, tolerantia vincebas appeti- tum : ita nunc cum minime appetis, sumendo te- lerantiam ostende, › Aderat, cum hæc dicerem, homo Dei Polychronius, qui orationi meæ obse- cundans, primum id sumere se velle dixit, idque mane cum esset, ac sæpe post dies septem corpus alere soleret. Victus ergo his sermonibus, clausis oculis, quod in amaris potionibus facere solemus, succi scyphum unum ebibit. Quoniam autem pedes * quoque, qui propter debilitatem incedendi usum amiserant, ut aqua lavaret persuasimus, opera pretium existimo hanc etiam ejus philosophiam . Hune, ne adventantium oculis pateret, sporta le- gere quidam e ministris conatus est. Tum ille: • Quid scyphum occultas?, Et cum respondisset : Ne conspicuus sit iis qui ad te veniunt. - Apage, inquit, fli, ne hominibus abscondas ea qua universorum Deo manifesta sunt. Illi enim soli • vivere cupiens, humanam gloriam contem- psi. Quod enim est emolumentum, si majori exercitatione usum me sciant isti, Deus ´autem minore ? Laborum mercedis hi datores non sunt, sed Deus largitor est. . Quis ergo non supra modum admiretur tum verba, tum verborum pa- rentem illius mentem, tanto humana gloria supe- riorem? Simile quidpiam alias quoque factum D memini. Vespera erat, et quidem profunda, tempus- que edendi. Arrepta ergo testa apposita, matera- ctam lentem sumpsit: hoc cibo vescebatur. Veniebat autem tum ex urbe quidam, cui militaris quædam commissa fuerat exactio. Hunc adventantem pro- cul cernens, lentem non deposuit, sed cibumi də more capiebat. Et cum dæmonis spectrum esse con-. jiceret, verbis insectabatur ut hostem, ac nihil tim mere se ostendens, lentem interim ori admovebat. Obsecrabat autem qui conviciis appetebatur, et se hominem esse affirinabat, astrictumque jurejurando quod ex urbe ante vesperam discederet, hoc tem- pore venisse. Ipse vero, • Bono sis animo, inquit, nec timeas, sed ora et abi. Mecum autem epulare. et dapes participa: › et hæc dicens lentem illk

γημένα σημαίνων, καὶ τῆς τελευτῆς κομίζων τὴν Α ἀγγελίαν. Τοιγάρτοι παραυτίκα δραμών, καὶ τὴν νύχτα πᾶσαν εἰς ὁδοιπορίαν καταναλώσας, κατά έλαβον μετὰ τὴν ἕω τὸν θεῖον ἄνθρωπον, οὔτε φθεγγόμενον, οὔτε τινὰ τῶν παρόντων ἐπιγινώσκειν δυνάμενον· ὡς δέ γε προσεἶπον, καὶ τὸν μέγαν Ακάκιον προσφθέγγεσθαι αὐτὸν ἔφην, ἀνέωξε παρα- χρῆμα τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ ὅπως ἔχω ήρετο, καὶ πότε εἴην ἐληλυθὼς ἐπυνθάνετο· ἐμοῦ δὲ πρὸς ταῦτα ἀποκριναμένου, πάλιν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔμυσε. Τριῶν δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, ἤρετο ὅποι εἴη· μαθὼν δὲ λίαν ήχθετο, καὶ ἠξίου παραυτίκα εἰς τὸ ὄρος ἀπο- κομίζεσθαι. Θεραπεύειν δὲ αὐτὸν διὰ πάντων εθέ λων, εὐθὺς τὴν κλίνην παρηγγύησα φέρειν, καὶ εἰς τὸ ποθούμενον χωρίον ἀποκομίζειν. Τότε της σε βασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς τὸ ἀφιλότιμον εἶδον. Τῇ γὰρ ὑστεραίᾳ πτισάνης αὐτῷ χυλόν προσενήνοχα κατα- ψύξας· θερμοῦ γὰρ οὐδενὸς μεταλαγχάνειν ήνείχετο, παντελῶς τοῦ πυρὸς τὴν χρείαν ἀπαρνησάμενος. Ἐπεὶ δὲ μεταλαμβάνειν οὐκ ἤθελε · . Πᾶσιν ἡμῖν, ἔφην, ὦ πάτερ, μετάδος φειδοῦς· κοινὴν γὰρ σωτη- ρίαν τὴν σὴν ὑγιείαν ἡγούμεθα. Οὐ γὰρ μόνον ὠφε - λείας ἀρχέτυπον πρόκεισαν, ἀλλὰ καὶ προσευχόμενο; ἐπαμύνεις, καὶ τὴν θείαν ἡμῖν εὐμένειαν προξενεῖς. Εἰ δέ σε ἀποκναίει τὸ ἄηθες, καὶ τοῦτο, ἔφην, ὦ πάτερ, καρτέρησον· εἶδος γὰρ καὶ τοῦτο φιλοσο φίας. Ωσπερ γὰρ ὑγιαίνων τροφῆς ἐφιέμενος ἐνίκας τῇ καρτερία τὴν ἔφεσιν· οὕτω νῦν ἥκιστα ὀρεγό- μενος, τὴν τῆς μεταλήψεως καρτερίαν ἐπίδειξαι. ο Ταῦτά μοι λέγοντι συμπαρῆν καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- πος Πολυχρόνιος, ὃς τῷ λόγῳ συναγωνιζόμενος, αὐτὸς πρῶτος μεταλαμβάνειν ἤθελε τῆς τροφῆς, καὶ ταῦτα ὄρθρου ὄντος, δς πολλάκις δι᾿ ἑπτὰ ἡμερῶν τὸ σῶμα διέτρεψεν. Ηττηθείς τοίνυν τῷ λόγῳ, μίαν τοῦ χυλού μεμυκόσι τοῖς ὀφθαλμοῖς παρεπέμ- ψατο κύλικα, ὅπερ ποιεῖν ἐπὶ τῶν πικρῶν ποτίμων ειώθαμεν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοὺς πόδας, τὸ βαδίζειν ἐξ ἀτονίας ἀπολέσαντας, ὕδατι βρέξαι πεπείκαμεν, προΰργον νομίζω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν φιλοσοφίαν γυμνώσαι. Παρέκειτο μὲν γὰρ πλησίον ὁ σκύφος ἐπειράθη δέ τις τῶν διακονούντων φορμῷ τινι τοῦτον συγκαλύψαι, ὡς μή δῆλος εἴη τοῖς παρ' αὐτὸν ἀφο ιχνουμένοις. Ο δέ· « Τί καλύπτεις, ἔφη, τὸν σκύφον ; » Τοῦ δὲ εἰρηκότος · « Ως μὴ παράκοιτη τοῖς ἀφικνου μένοις εἰς θεωρίαν. » - "Απαγε, ἔφη, ὦ παῖ, μὴ κρύ- πτε ἀνθρώποις τὰ τῷ Θεῷ τῶν ὅλων δεδηλωμένα. Ἐκείνῳ γὰρ ζῆν μόνῳ βουλόμενος, τῆς ἀνθρωπίνης οὐ πεφρόντικα δόξης. Τί γὰρ ὄφελος, εἰ οὗτοι μέν μοι πλείονα συγγνοῖἐν ἄσκησιν, ὁ δὲ Θεὸς μείονα; τοῦ γὰρ ὑπὲρ τῶν πόνων μισθοῦ οὐχ οὗτοι δοτῆρες, ἀλλ' ὁ Θεὸς χορηγός. » Τίς τοίνυν οὐκ ἂν ὑπεραγασθείη καὶ τοὺς λόγους, καὶ τὸν τοὺς λόγους γεννήσαντα νοῦν, οὕτω δόξης ἀνθρωπίνης γεγενημένον ὑπέρτερον; Τοιοῦτόν τι καὶ ἄλλοις γεγενημένον μεμάθηκα. Εσπέρα ἦν, καὶ ἑσπέρα βαθεῖα, καὶ τῆς τροφῆς ὁ καιρός. Λαβὼν τοίνυν τὸ παρακείμενον όστρακον, τοῦ βραχέντος φακού μετελάμβανε ταύτην γὰρ εἶχε την τροφήν. Ηκε δέ τις ἀπὸ τοῦ ἄστεως, εἴσπραξίν τινα στρατιωτικὴν ἐμπεπιστευμένος. Ο δὲ καὶ πήρα • RELIGIOSA HISTORIA. mox que elapsis diebus, rogabal ubinam esset. Quod ubi cognovit, ægerrime tulit, oravitque ut in nontem C aperire. In propatulo enim juxta erat scyphus. quamprimum referretur. Ego vero in omnibus illi ob- sequi cupiens, lectum nos tolli, et quem optabat in locum deferri jussi. Tum perspexi quam minime cupidum honoris esset caput milii veneran- dum. Postera enim die ptisanæ succum illi obtuli, sed refrigeratum, quia calidum quidquam it sumeret, ail- duci non poterat, ignis usu sibi penitus interdicto. Et cum sumere abnueret : «Nobis, inquam, pater, omni- bus hoc indulge. Incolumitatem namque tuam com- munem esse salutem arbitramur. Non enim utilitatis tantum exemplar propositus es, sed et orando fers opem, et divinam nobis benevolentiam concilias. Quod si tibi hoc grave est, quia insolitum, perfer B hoc etiam, pater, dixi : nam et hoc quoque genus est philosophiæ. Sicut enim cum sanus esses, ci- bumque appeteres, tolerantia vincebas appeti- tum : ita nunc cum minime appetis, sumendo te- lerantiam ostende, › Aderat, cum hæc dicerem, homo Dei Polychronius, qui orationi meæ obse- cundans, primum id sumere se velle dixit, idque mane cum esset, ac sæpe post dies septem corpus alere soleret. Victus ergo his sermonibus, clausis oculis, quod in amaris potionibus facere solemus, succi scyphum unum ebibit. Quoniam autem pedes * quoque, qui propter debilitatem incedendi usum amiserant, ut aqua lavaret persuasimus, opera pretium existimo hanc etiam ejus philosophiam . Hune, ne adventantium oculis pateret, sporta le- gere quidam e ministris conatus est. Tum ille: • Quid scyphum occultas?, Et cum respondisset : Ne conspicuus sit iis qui ad te veniunt. - Apage, inquit, fli, ne hominibus abscondas ea qua universorum Deo manifesta sunt. Illi enim soli • vivere cupiens, humanam gloriam contem- psi. Quod enim est emolumentum, si majori exercitatione usum me sciant isti, Deus ´autem minore ? Laborum mercedis hi datores non sunt, sed Deus largitor est. . Quis ergo non supra modum admiretur tum verba, tum verborum pa- rentem illius mentem, tanto humana gloria supe- riorem? Simile quidpiam alias quoque factum D memini. Vespera erat, et quidem profunda, tempus- que edendi. Arrepta ergo testa apposita, matera- ctam lentem sumpsit: hoc cibo vescebatur. Veniebat autem tum ex urbe quidam, cui militaris quædam commissa fuerat exactio. Hunc adventantem pro- cul cernens, lentem non deposuit, sed cibumi də more capiebat. Et cum dæmonis spectrum esse con-. jiceret, verbis insectabatur ut hostem, ac nihil tim mere se ostendens, lentem interim ori admovebat. Obsecrabat autem qui conviciis appetebatur, et se hominem esse affirinabat, astrictumque jurejurando quod ex urbe ante vesperam discederet, hoc tem- pore venisse. Ipse vero, • Bono sis animo, inquit, nec timeas, sed ora et abi. Mecum autem epulare. et dapes participa: › et hæc dicens lentem illk

ῥωθεν αὐτὸν θεασάμενος, οὐκ ἀπέθετο τὸν φακόν, ἀλλὰ συνήθως παρεπέμπετο τροφήν. Δαίμονος δὲ φαντασίαν ὑπολαβών, λόγοις βάλλων ἀπήλαυνεν ὡς πολέμιον · καὶ δεικνὺς ὡς οὐ δέδιε, μεταξὺ τῷ στό ματι προσέφερε τὸν φακόν. ἱκέτευε δέ γε ὁ ταῖς λοιδορίαις βαλλόμενος, καὶ ἄνθρωπος ἔφασκεν εἶναι, καὶ ὡς ὅρκῳ τινὶ προσληφθεὶς πρὸ ἑσπέρας ἀπαίρειν τῆς πόλεως, κατὰ τοῦτον ἀφίκοιτο τὸν καιρόν. Ο δέ· Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς, ἀλλὰ προσευξάμενος ἄπιθι. Γενοῦ δέ μοι καὶ σύσσιτος, καὶ τῆς τροφῆς μοι κοινώνησον. » Καὶ ἅμα ταῦτα λέγων, ἐπλήρου τὴν δεξιάν, καὶ τοῦ φακοῦ μετεδίδου. Οὕτω τῆς κενῆς δόξης τὸ πάθος μετὰ τῶν ἄλλων τῆς διανοίας ἀπέλασε. Περὶ δέ γε καρτερίας περιττόν· καὶ λέγειν, μαρτυρούσης τῆς ὄψεως. Τρεῖς γὰρ πολλάκις ἡμέ ρα; καὶ τοσαύτας νύκτας χιόνος κατενεχθείσης, οὕτω κατεχώσθη πρηνής κείμενος, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὡς μηδὲ βραχύ τι τῶν περικειμένων αὐτῷ ῥακίων ὁρᾶσθαι. Πολλάκις δὲ καὶ ἅμαις χρώμενοι καὶ μακέλλαις οἱ γειτονεύοντες, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὴν περικειμένην ἀποσύροντας χιόνα, ἀνασπῶς! τι καὶ ἐγείρουσι κείμενον. • Ἐκ τούτων τῶν πόνων τὰ τῆς θείας χάριτος ἑδρέ ψατο δῶρα, ὧν πάντες μεταλαγχάνουσιν οἱ βουλό- μενοι. Τῇ γὰρ ἐκείνου εὐλογία, πολλοὶ μὲν ἐσβέσθη - σάν τε καὶ σβεννύονται πυρετοί· πολλοὶ δὲ ἐπίαλα ἐλώφησάν τε, καὶ παντελῶς· ὑπεχώρησαν· πολλοὶ δὲ φεύγειν ἠναγκάσθησαν δαίμονες· καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς εὐλογούμενον ἀλεξίκακον φάρμαχον γίνεται. Τίς ἀγνοεῖ τοῦ τεθνηκότος παιδίου τὴν δια τῆς τούτου προσευχῆς γενομένην ἀνάστασιν; Ἐν γὰρ τοῖς τῆς πόλεως προαστείοις οἱ τούτου εἰσὶ γεν νήτορες, οι πολλῶν μὲν παιδῶν ἐγένοντο πατέρες, πάντας δὲ ἀώρους τῷ τάφῳ παρέπεμψαν. Ὅτε τείνον τοῦτο τὸ τελευταῖον ἐγεννήθη παιδίον, ἔδραμέν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, μακράς αὐτῷ ζωῆς μεταλαχεῖν ἱκετεύων, καὶ ὑπισχνούμενος τῷ Θεῷ ἀναθήσειν, εἰ ζήσεις. Τέσσαρα τοίνυν ἔτη δια- βιῶσαν, ἐδέξατο τοῦ βίου τὸ τέλος. Απὴν δὲ ὁ πατέρα ἀφικόμενος δὲ ἐξαίφνης, ὁρᾷ τοῦτο λοιπὸν ἐκφερόμεν νον, καὶ ἁρπάσας ἀπὸ τῆς κλίνης « Προσήκει, έφη, πληρῶσαι με τὴν ὑπόσχεσιν, καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ ἀν θρώπῳ καὶ τεθνεὸς ἀποδοῦνα:. » Καὶ ἀπεκόμισεν ὡς προείρηκε, καὶ τέθηκε πρὸ τῶν ἁγίων ἐκείνων πολῶν, λέγων ἐκεῖνα & καὶ τοῖς οἰκείοις εἰρήκει. Ο δὲ θεῖς; ἄνθρωπος προτεθεικὼς τὸ παιδίον, καὶ τὰ γόνατα κλίνας, ἔκειτο πρηνής, τὸν ζωῆς καὶ θανάτου Δεσπό την παρακαλών. Δείλης δὲ ὀψίας ἀφῆκε τὸ παιδίον φωνὴν, καὶ τὸν πατέρα ἐκάλεσεν. Οὕτως αἰσθόμενος ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ὡς τὴν ἱκετείαν ὁ Δεσπό της ἐδέξατο, καὶ τὴν ζωὴν ἐχορήγησεν, ἀνέστη, καὶ προσκυνήσας τὸν ποιοῦντα τὸ θέλημα τῶν φοβουμέν νων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούοντα, συνεπέρανε τὴν ἱκετείαν, καὶ τῷ φύσαντι τὸ παιδίον ἀπέδωκε. Τοῦτο κἀγὼ ἐθεασάμην, καὶ τοῦ πατρός τὸ θαῦμα διηγησαμένου ακήκοα, καὶ πολλοῖς προς ήνεγκα τὸ διήγημα ἀποστολικὸν, εἰδὼς καὶ πολλές ὠφελείας τοῖς ἀκουσομένοις ἐσόμενον πράξεων. Κἀγὼ δὲ πολλάκις τῆς τούτου ἐπικουρίας απήλαυσα· μιᾶς δὲ, ἢ δύο μνησθήσομαι, λίαν ἡγούμενος άρπα μον εἶναι, σιγῇ παραδοῦναι καὶ μὴ διδάξαι τῆς εὐεργεσίας τὰ εἴδη. Μαρκίων ὁ βδελυρός πολλὰς ἀσεβείας ἀκάνθας εἰς τὴν χώραν τῆς Κύρου κατέσπειρε πόλεως. Ταύτας ἀνασπάν προβρίζους πειρώμενος, πάντα κάλων, τ λεγόμενον, εκίνουν, καὶ πάσῃ μηχανή χρώμενης δι ετέλουν. Οἱ δὲ τῆς δι' ἐμοῦ θεραπείας απολαύοντες. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • plena manu impertiit. Sic inanis gloriæ vitium A cum aliis ex animo exterminavit. De tolerantia autem supervacuum est dicere, cum visus ipse tes- tetur. Tres enim sæpe dies totidemque noctes nive delapsa sic obrutus est, pronus jacens, Deumque orans, ut nec minima pars pannorum ejus cerne- retur. Sæpe etiam sarculis ligonibusque impositam nivem amolientes vicini hoc modo jacentein eri- piunt el excitant. • C Ex laboribus istis divinæ gratiæ dona B decerpsit, quibus fruuntur omnes qui volunt. Per ejus enim ・ benedictionem febrium æstus multi exstincti sunt et exstinguuntur, febriles etiam ri- gores multi cessarunt penitusque excesserunt. Multi quoque dæmones. fugere omnino coacti, et aqua dextera ejus benedicta salutare fit medicamentum. Quis nescit mortuum puerulum hujus precibus ad vitam fuisse revocatum? In suburbanis enim civi- tatis degunt istius parentes, qui filios quidem multos procrearant, sed immaturos omnes ad se- pulcrum extulerant. Cum ergo postremus hic natus esset filius, propere bominem Dei adiit pater, lon- gam illi vitam deprecans, promittensque Deo se si viveret dicaturum. Quatuor porro annos cum vixis- set, vita functus est. Alerat pater : qui mox ad- veniens efferri jam illum videt, rapiensque de loculo : e Promissa, inquit, præstare nie oportet, Deique homini vel mortuum offerre. › Detulit ut dicebat, et ad sanctos illos pedes deposuit, eadem dicens quæ suis dixerat. Homo autem divinus, puerum ante se collocans et genua flectens, vitæ mortisque Dominum pronus oravit. Sub vesperam vero vocem puer edidit, patremque appellavit. Ex quo susceptam a Domino vir divinus orationem suam, vitamque concessam intelligens, surrexit, et adorato eo qui facit voluntatem timentium ipsum, et exaudit preces eorum, orandi finem fecit, et patri filium reddidit. Hunc et ego ipse vidi, et patrem cum miraculum narraret audivi, multisque apostolicum, factum commemoravi, utilissimain audientibus narrationem fore non ignorans. Et ipsemet ejus sæpe auxilio adjutus fui. Unum autem et alterum referam, ingrati valde animi esse judi- cans, silentio præterire beneficii genera, nec do- cere. D In Cyrensi regione impietatis spinas exsecrandus Marcio multas disseminarat. Quas cum radicitus evellere conarer, ſunem omnem, quod aiunt, mo- velam, et machinis omnibus adnitebar. At quo- ru'n ego saluti operain navabam, • pro eo ut

ῥωθεν αὐτὸν θεασάμενος, οὐκ ἀπέθετο τὸν φακόν, ἀλλὰ συνήθως παρεπέμπετο τροφήν. Δαίμονος δὲ φαντασίαν ὑπολαβών, λόγοις βάλλων ἀπήλαυνεν ὡς πολέμιον · καὶ δεικνὺς ὡς οὐ δέδιε, μεταξὺ τῷ στό ματι προσέφερε τὸν φακόν. ἱκέτευε δέ γε ὁ ταῖς λοιδορίαις βαλλόμενος, καὶ ἄνθρωπος ἔφασκεν εἶναι, καὶ ὡς ὅρκῳ τινὶ προσληφθεὶς πρὸ ἑσπέρας ἀπαίρειν τῆς πόλεως, κατὰ τοῦτον ἀφίκοιτο τὸν καιρόν. Ο δέ· Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς, ἀλλὰ προσευξάμενος ἄπιθι. Γενοῦ δέ μοι καὶ σύσσιτος, καὶ τῆς τροφῆς μοι κοινώνησον. » Καὶ ἅμα ταῦτα λέγων, ἐπλήρου τὴν δεξιάν, καὶ τοῦ φακοῦ μετεδίδου. Οὕτω τῆς κενῆς δόξης τὸ πάθος μετὰ τῶν ἄλλων τῆς διανοίας ἀπέλασε. Περὶ δέ γε καρτερίας περιττόν· καὶ λέγειν, μαρτυρούσης τῆς ὄψεως. Τρεῖς γὰρ πολλάκις ἡμέ ρα; καὶ τοσαύτας νύκτας χιόνος κατενεχθείσης, οὕτω κατεχώσθη πρηνής κείμενος, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὡς μηδὲ βραχύ τι τῶν περικειμένων αὐτῷ ῥακίων ὁρᾶσθαι. Πολλάκις δὲ καὶ ἅμαις χρώμενοι καὶ μακέλλαις οἱ γειτονεύοντες, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὴν περικειμένην ἀποσύροντας χιόνα, ἀνασπῶς! τι καὶ ἐγείρουσι κείμενον. • Ἐκ τούτων τῶν πόνων τὰ τῆς θείας χάριτος ἑδρέ ψατο δῶρα, ὧν πάντες μεταλαγχάνουσιν οἱ βουλό- μενοι. Τῇ γὰρ ἐκείνου εὐλογία, πολλοὶ μὲν ἐσβέσθη - σάν τε καὶ σβεννύονται πυρετοί· πολλοὶ δὲ ἐπίαλα ἐλώφησάν τε, καὶ παντελῶς· ὑπεχώρησαν· πολλοὶ δὲ φεύγειν ἠναγκάσθησαν δαίμονες· καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς εὐλογούμενον ἀλεξίκακον φάρμαχον γίνεται. Τίς ἀγνοεῖ τοῦ τεθνηκότος παιδίου τὴν δια τῆς τούτου προσευχῆς γενομένην ἀνάστασιν; Ἐν γὰρ τοῖς τῆς πόλεως προαστείοις οἱ τούτου εἰσὶ γεν νήτορες, οι πολλῶν μὲν παιδῶν ἐγένοντο πατέρες, πάντας δὲ ἀώρους τῷ τάφῳ παρέπεμψαν. Ὅτε τείνον τοῦτο τὸ τελευταῖον ἐγεννήθη παιδίον, ἔδραμέν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, μακράς αὐτῷ ζωῆς μεταλαχεῖν ἱκετεύων, καὶ ὑπισχνούμενος τῷ Θεῷ ἀναθήσειν, εἰ ζήσεις. Τέσσαρα τοίνυν ἔτη δια- βιῶσαν, ἐδέξατο τοῦ βίου τὸ τέλος. Απὴν δὲ ὁ πατέρα ἀφικόμενος δὲ ἐξαίφνης, ὁρᾷ τοῦτο λοιπὸν ἐκφερόμεν νον, καὶ ἁρπάσας ἀπὸ τῆς κλίνης « Προσήκει, έφη, πληρῶσαι με τὴν ὑπόσχεσιν, καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ ἀν θρώπῳ καὶ τεθνεὸς ἀποδοῦνα:. » Καὶ ἀπεκόμισεν ὡς προείρηκε, καὶ τέθηκε πρὸ τῶν ἁγίων ἐκείνων πολῶν, λέγων ἐκεῖνα & καὶ τοῖς οἰκείοις εἰρήκει. Ο δὲ θεῖς; ἄνθρωπος προτεθεικὼς τὸ παιδίον, καὶ τὰ γόνατα κλίνας, ἔκειτο πρηνής, τὸν ζωῆς καὶ θανάτου Δεσπό την παρακαλών. Δείλης δὲ ὀψίας ἀφῆκε τὸ παιδίον φωνὴν, καὶ τὸν πατέρα ἐκάλεσεν. Οὕτως αἰσθόμενος ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ὡς τὴν ἱκετείαν ὁ Δεσπό της ἐδέξατο, καὶ τὴν ζωὴν ἐχορήγησεν, ἀνέστη, καὶ προσκυνήσας τὸν ποιοῦντα τὸ θέλημα τῶν φοβουμέν νων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούοντα, συνεπέρανε τὴν ἱκετείαν, καὶ τῷ φύσαντι τὸ παιδίον ἀπέδωκε. Τοῦτο κἀγὼ ἐθεασάμην, καὶ τοῦ πατρός τὸ θαῦμα διηγησαμένου ακήκοα, καὶ πολλοῖς προς ήνεγκα τὸ διήγημα ἀποστολικὸν, εἰδὼς καὶ πολλές ὠφελείας τοῖς ἀκουσομένοις ἐσόμενον πράξεων. Κἀγὼ δὲ πολλάκις τῆς τούτου ἐπικουρίας απήλαυσα· μιᾶς δὲ, ἢ δύο μνησθήσομαι, λίαν ἡγούμενος άρπα μον εἶναι, σιγῇ παραδοῦναι καὶ μὴ διδάξαι τῆς εὐεργεσίας τὰ εἴδη. Μαρκίων ὁ βδελυρός πολλὰς ἀσεβείας ἀκάνθας εἰς τὴν χώραν τῆς Κύρου κατέσπειρε πόλεως. Ταύτας ἀνασπάν προβρίζους πειρώμενος, πάντα κάλων, τ λεγόμενον, εκίνουν, καὶ πάσῃ μηχανή χρώμενης δι ετέλουν. Οἱ δὲ τῆς δι' ἐμοῦ θεραπείας απολαύοντες. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • plena manu impertiit. Sic inanis gloriæ vitium A cum aliis ex animo exterminavit. De tolerantia autem supervacuum est dicere, cum visus ipse tes- tetur. Tres enim sæpe dies totidemque noctes nive delapsa sic obrutus est, pronus jacens, Deumque orans, ut nec minima pars pannorum ejus cerne- retur. Sæpe etiam sarculis ligonibusque impositam nivem amolientes vicini hoc modo jacentein eri- piunt el excitant. • C Ex laboribus istis divinæ gratiæ dona B decerpsit, quibus fruuntur omnes qui volunt. Per ejus enim ・ benedictionem febrium æstus multi exstincti sunt et exstinguuntur, febriles etiam ri- gores multi cessarunt penitusque excesserunt. Multi quoque dæmones. fugere omnino coacti, et aqua dextera ejus benedicta salutare fit medicamentum. Quis nescit mortuum puerulum hujus precibus ad vitam fuisse revocatum? In suburbanis enim civi- tatis degunt istius parentes, qui filios quidem multos procrearant, sed immaturos omnes ad se- pulcrum extulerant. Cum ergo postremus hic natus esset filius, propere bominem Dei adiit pater, lon- gam illi vitam deprecans, promittensque Deo se si viveret dicaturum. Quatuor porro annos cum vixis- set, vita functus est. Alerat pater : qui mox ad- veniens efferri jam illum videt, rapiensque de loculo : e Promissa, inquit, præstare nie oportet, Deique homini vel mortuum offerre. › Detulit ut dicebat, et ad sanctos illos pedes deposuit, eadem dicens quæ suis dixerat. Homo autem divinus, puerum ante se collocans et genua flectens, vitæ mortisque Dominum pronus oravit. Sub vesperam vero vocem puer edidit, patremque appellavit. Ex quo susceptam a Domino vir divinus orationem suam, vitamque concessam intelligens, surrexit, et adorato eo qui facit voluntatem timentium ipsum, et exaudit preces eorum, orandi finem fecit, et patri filium reddidit. Hunc et ego ipse vidi, et patrem cum miraculum narraret audivi, multisque apostolicum, factum commemoravi, utilissimain audientibus narrationem fore non ignorans. Et ipsemet ejus sæpe auxilio adjutus fui. Unum autem et alterum referam, ingrati valde animi esse judi- cans, silentio præterire beneficii genera, nec do- cere. D In Cyrensi regione impietatis spinas exsecrandus Marcio multas disseminarat. Quas cum radicitus evellere conarer, ſunem omnem, quod aiunt, mo- velam, et machinis omnibus adnitebar. At quo- ru'n ego saluti operain navabam, • pro eo ut

ῥωθεν αὐτὸν θεασάμενος, οὐκ ἀπέθετο τὸν φακόν, ἀλλὰ συνήθως παρεπέμπετο τροφήν. Δαίμονος δὲ φαντασίαν ὑπολαβών, λόγοις βάλλων ἀπήλαυνεν ὡς πολέμιον · καὶ δεικνὺς ὡς οὐ δέδιε, μεταξὺ τῷ στό ματι προσέφερε τὸν φακόν. ἱκέτευε δέ γε ὁ ταῖς λοιδορίαις βαλλόμενος, καὶ ἄνθρωπος ἔφασκεν εἶναι, καὶ ὡς ὅρκῳ τινὶ προσληφθεὶς πρὸ ἑσπέρας ἀπαίρειν τῆς πόλεως, κατὰ τοῦτον ἀφίκοιτο τὸν καιρόν. Ο δέ· Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς, ἀλλὰ προσευξάμενος ἄπιθι. Γενοῦ δέ μοι καὶ σύσσιτος, καὶ τῆς τροφῆς μοι κοινώνησον. » Καὶ ἅμα ταῦτα λέγων, ἐπλήρου τὴν δεξιάν, καὶ τοῦ φακοῦ μετεδίδου. Οὕτω τῆς κενῆς δόξης τὸ πάθος μετὰ τῶν ἄλλων τῆς διανοίας ἀπέλασε. Περὶ δέ γε καρτερίας περιττόν· καὶ λέγειν, μαρτυρούσης τῆς ὄψεως. Τρεῖς γὰρ πολλάκις ἡμέ ρα; καὶ τοσαύτας νύκτας χιόνος κατενεχθείσης, οὕτω κατεχώσθη πρηνής κείμενος, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὡς μηδὲ βραχύ τι τῶν περικειμένων αὐτῷ ῥακίων ὁρᾶσθαι. Πολλάκις δὲ καὶ ἅμαις χρώμενοι καὶ μακέλλαις οἱ γειτονεύοντες, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὴν περικειμένην ἀποσύροντας χιόνα, ἀνασπῶς! τι καὶ ἐγείρουσι κείμενον. • Ἐκ τούτων τῶν πόνων τὰ τῆς θείας χάριτος ἑδρέ ψατο δῶρα, ὧν πάντες μεταλαγχάνουσιν οἱ βουλό- μενοι. Τῇ γὰρ ἐκείνου εὐλογία, πολλοὶ μὲν ἐσβέσθη - σάν τε καὶ σβεννύονται πυρετοί· πολλοὶ δὲ ἐπίαλα ἐλώφησάν τε, καὶ παντελῶς· ὑπεχώρησαν· πολλοὶ δὲ φεύγειν ἠναγκάσθησαν δαίμονες· καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς εὐλογούμενον ἀλεξίκακον φάρμαχον γίνεται. Τίς ἀγνοεῖ τοῦ τεθνηκότος παιδίου τὴν δια τῆς τούτου προσευχῆς γενομένην ἀνάστασιν; Ἐν γὰρ τοῖς τῆς πόλεως προαστείοις οἱ τούτου εἰσὶ γεν νήτορες, οι πολλῶν μὲν παιδῶν ἐγένοντο πατέρες, πάντας δὲ ἀώρους τῷ τάφῳ παρέπεμψαν. Ὅτε τείνον τοῦτο τὸ τελευταῖον ἐγεννήθη παιδίον, ἔδραμέν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, μακράς αὐτῷ ζωῆς μεταλαχεῖν ἱκετεύων, καὶ ὑπισχνούμενος τῷ Θεῷ ἀναθήσειν, εἰ ζήσεις. Τέσσαρα τοίνυν ἔτη δια- βιῶσαν, ἐδέξατο τοῦ βίου τὸ τέλος. Απὴν δὲ ὁ πατέρα ἀφικόμενος δὲ ἐξαίφνης, ὁρᾷ τοῦτο λοιπὸν ἐκφερόμεν νον, καὶ ἁρπάσας ἀπὸ τῆς κλίνης « Προσήκει, έφη, πληρῶσαι με τὴν ὑπόσχεσιν, καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ ἀν θρώπῳ καὶ τεθνεὸς ἀποδοῦνα:. » Καὶ ἀπεκόμισεν ὡς προείρηκε, καὶ τέθηκε πρὸ τῶν ἁγίων ἐκείνων πολῶν, λέγων ἐκεῖνα & καὶ τοῖς οἰκείοις εἰρήκει. Ο δὲ θεῖς; ἄνθρωπος προτεθεικὼς τὸ παιδίον, καὶ τὰ γόνατα κλίνας, ἔκειτο πρηνής, τὸν ζωῆς καὶ θανάτου Δεσπό την παρακαλών. Δείλης δὲ ὀψίας ἀφῆκε τὸ παιδίον φωνὴν, καὶ τὸν πατέρα ἐκάλεσεν. Οὕτως αἰσθόμενος ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ὡς τὴν ἱκετείαν ὁ Δεσπό της ἐδέξατο, καὶ τὴν ζωὴν ἐχορήγησεν, ἀνέστη, καὶ προσκυνήσας τὸν ποιοῦντα τὸ θέλημα τῶν φοβουμέν νων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούοντα, συνεπέρανε τὴν ἱκετείαν, καὶ τῷ φύσαντι τὸ παιδίον ἀπέδωκε. Τοῦτο κἀγὼ ἐθεασάμην, καὶ τοῦ πατρός τὸ θαῦμα διηγησαμένου ακήκοα, καὶ πολλοῖς προς ήνεγκα τὸ διήγημα ἀποστολικὸν, εἰδὼς καὶ πολλές ὠφελείας τοῖς ἀκουσομένοις ἐσόμενον πράξεων. Κἀγὼ δὲ πολλάκις τῆς τούτου ἐπικουρίας απήλαυσα· μιᾶς δὲ, ἢ δύο μνησθήσομαι, λίαν ἡγούμενος άρπα μον εἶναι, σιγῇ παραδοῦναι καὶ μὴ διδάξαι τῆς εὐεργεσίας τὰ εἴδη. Μαρκίων ὁ βδελυρός πολλὰς ἀσεβείας ἀκάνθας εἰς τὴν χώραν τῆς Κύρου κατέσπειρε πόλεως. Ταύτας ἀνασπάν προβρίζους πειρώμενος, πάντα κάλων, τ λεγόμενον, εκίνουν, καὶ πάσῃ μηχανή χρώμενης δι ετέλουν. Οἱ δὲ τῆς δι' ἐμοῦ θεραπείας απολαύοντες. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • plena manu impertiit. Sic inanis gloriæ vitium A cum aliis ex animo exterminavit. De tolerantia autem supervacuum est dicere, cum visus ipse tes- tetur. Tres enim sæpe dies totidemque noctes nive delapsa sic obrutus est, pronus jacens, Deumque orans, ut nec minima pars pannorum ejus cerne- retur. Sæpe etiam sarculis ligonibusque impositam nivem amolientes vicini hoc modo jacentein eri- piunt el excitant. • C Ex laboribus istis divinæ gratiæ dona B decerpsit, quibus fruuntur omnes qui volunt. Per ejus enim ・ benedictionem febrium æstus multi exstincti sunt et exstinguuntur, febriles etiam ri- gores multi cessarunt penitusque excesserunt. Multi quoque dæmones. fugere omnino coacti, et aqua dextera ejus benedicta salutare fit medicamentum. Quis nescit mortuum puerulum hujus precibus ad vitam fuisse revocatum? In suburbanis enim civi- tatis degunt istius parentes, qui filios quidem multos procrearant, sed immaturos omnes ad se- pulcrum extulerant. Cum ergo postremus hic natus esset filius, propere bominem Dei adiit pater, lon- gam illi vitam deprecans, promittensque Deo se si viveret dicaturum. Quatuor porro annos cum vixis- set, vita functus est. Alerat pater : qui mox ad- veniens efferri jam illum videt, rapiensque de loculo : e Promissa, inquit, præstare nie oportet, Deique homini vel mortuum offerre. › Detulit ut dicebat, et ad sanctos illos pedes deposuit, eadem dicens quæ suis dixerat. Homo autem divinus, puerum ante se collocans et genua flectens, vitæ mortisque Dominum pronus oravit. Sub vesperam vero vocem puer edidit, patremque appellavit. Ex quo susceptam a Domino vir divinus orationem suam, vitamque concessam intelligens, surrexit, et adorato eo qui facit voluntatem timentium ipsum, et exaudit preces eorum, orandi finem fecit, et patri filium reddidit. Hunc et ego ipse vidi, et patrem cum miraculum narraret audivi, multisque apostolicum, factum commemoravi, utilissimain audientibus narrationem fore non ignorans. Et ipsemet ejus sæpe auxilio adjutus fui. Unum autem et alterum referam, ingrati valde animi esse judi- cans, silentio præterire beneficii genera, nec do- cere. D In Cyrensi regione impietatis spinas exsecrandus Marcio multas disseminarat. Quas cum radicitus evellere conarer, ſunem omnem, quod aiunt, mo- velam, et machinis omnibus adnitebar. At quo- ru'n ego saluti operain navabam, • pro eo ut

ῥωθεν αὐτὸν θεασάμενος, οὐκ ἀπέθετο τὸν φακόν, ἀλλὰ συνήθως παρεπέμπετο τροφήν. Δαίμονος δὲ φαντασίαν ὑπολαβών, λόγοις βάλλων ἀπήλαυνεν ὡς πολέμιον · καὶ δεικνὺς ὡς οὐ δέδιε, μεταξὺ τῷ στό ματι προσέφερε τὸν φακόν. ἱκέτευε δέ γε ὁ ταῖς λοιδορίαις βαλλόμενος, καὶ ἄνθρωπος ἔφασκεν εἶναι, καὶ ὡς ὅρκῳ τινὶ προσληφθεὶς πρὸ ἑσπέρας ἀπαίρειν τῆς πόλεως, κατὰ τοῦτον ἀφίκοιτο τὸν καιρόν. Ο δέ· Θάρσει, ἔφη, καὶ μὴ δείσῃς, ἀλλὰ προσευξάμενος ἄπιθι. Γενοῦ δέ μοι καὶ σύσσιτος, καὶ τῆς τροφῆς μοι κοινώνησον. » Καὶ ἅμα ταῦτα λέγων, ἐπλήρου τὴν δεξιάν, καὶ τοῦ φακοῦ μετεδίδου. Οὕτω τῆς κενῆς δόξης τὸ πάθος μετὰ τῶν ἄλλων τῆς διανοίας ἀπέλασε. Περὶ δέ γε καρτερίας περιττόν· καὶ λέγειν, μαρτυρούσης τῆς ὄψεως. Τρεῖς γὰρ πολλάκις ἡμέ ρα; καὶ τοσαύτας νύκτας χιόνος κατενεχθείσης, οὕτω κατεχώσθη πρηνής κείμενος, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύων, ὡς μηδὲ βραχύ τι τῶν περικειμένων αὐτῷ ῥακίων ὁρᾶσθαι. Πολλάκις δὲ καὶ ἅμαις χρώμενοι καὶ μακέλλαις οἱ γειτονεύοντες, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὴν περικειμένην ἀποσύροντας χιόνα, ἀνασπῶς! τι καὶ ἐγείρουσι κείμενον. • Ἐκ τούτων τῶν πόνων τὰ τῆς θείας χάριτος ἑδρέ ψατο δῶρα, ὧν πάντες μεταλαγχάνουσιν οἱ βουλό- μενοι. Τῇ γὰρ ἐκείνου εὐλογία, πολλοὶ μὲν ἐσβέσθη - σάν τε καὶ σβεννύονται πυρετοί· πολλοὶ δὲ ἐπίαλα ἐλώφησάν τε, καὶ παντελῶς· ὑπεχώρησαν· πολλοὶ δὲ φεύγειν ἠναγκάσθησαν δαίμονες· καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς εὐλογούμενον ἀλεξίκακον φάρμαχον γίνεται. Τίς ἀγνοεῖ τοῦ τεθνηκότος παιδίου τὴν δια τῆς τούτου προσευχῆς γενομένην ἀνάστασιν; Ἐν γὰρ τοῖς τῆς πόλεως προαστείοις οἱ τούτου εἰσὶ γεν νήτορες, οι πολλῶν μὲν παιδῶν ἐγένοντο πατέρες, πάντας δὲ ἀώρους τῷ τάφῳ παρέπεμψαν. Ὅτε τείνον τοῦτο τὸ τελευταῖον ἐγεννήθη παιδίον, ἔδραμέν ὁ πατὴρ πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον, μακράς αὐτῷ ζωῆς μεταλαχεῖν ἱκετεύων, καὶ ὑπισχνούμενος τῷ Θεῷ ἀναθήσειν, εἰ ζήσεις. Τέσσαρα τοίνυν ἔτη δια- βιῶσαν, ἐδέξατο τοῦ βίου τὸ τέλος. Απὴν δὲ ὁ πατέρα ἀφικόμενος δὲ ἐξαίφνης, ὁρᾷ τοῦτο λοιπὸν ἐκφερόμεν νον, καὶ ἁρπάσας ἀπὸ τῆς κλίνης « Προσήκει, έφη, πληρῶσαι με τὴν ὑπόσχεσιν, καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ ἀν θρώπῳ καὶ τεθνεὸς ἀποδοῦνα:. » Καὶ ἀπεκόμισεν ὡς προείρηκε, καὶ τέθηκε πρὸ τῶν ἁγίων ἐκείνων πολῶν, λέγων ἐκεῖνα & καὶ τοῖς οἰκείοις εἰρήκει. Ο δὲ θεῖς; ἄνθρωπος προτεθεικὼς τὸ παιδίον, καὶ τὰ γόνατα κλίνας, ἔκειτο πρηνής, τὸν ζωῆς καὶ θανάτου Δεσπό την παρακαλών. Δείλης δὲ ὀψίας ἀφῆκε τὸ παιδίον φωνὴν, καὶ τὸν πατέρα ἐκάλεσεν. Οὕτως αἰσθόμενος ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ὡς τὴν ἱκετείαν ὁ Δεσπό της ἐδέξατο, καὶ τὴν ζωὴν ἐχορήγησεν, ἀνέστη, καὶ προσκυνήσας τὸν ποιοῦντα τὸ θέλημα τῶν φοβουμέν νων αὐτὸν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούοντα, συνεπέρανε τὴν ἱκετείαν, καὶ τῷ φύσαντι τὸ παιδίον ἀπέδωκε. Τοῦτο κἀγὼ ἐθεασάμην, καὶ τοῦ πατρός τὸ θαῦμα διηγησαμένου ακήκοα, καὶ πολλοῖς προς ήνεγκα τὸ διήγημα ἀποστολικὸν, εἰδὼς καὶ πολλές ὠφελείας τοῖς ἀκουσομένοις ἐσόμενον πράξεων. Κἀγὼ δὲ πολλάκις τῆς τούτου ἐπικουρίας απήλαυσα· μιᾶς δὲ, ἢ δύο μνησθήσομαι, λίαν ἡγούμενος άρπα μον εἶναι, σιγῇ παραδοῦναι καὶ μὴ διδάξαι τῆς εὐεργεσίας τὰ εἴδη. Μαρκίων ὁ βδελυρός πολλὰς ἀσεβείας ἀκάνθας εἰς τὴν χώραν τῆς Κύρου κατέσπειρε πόλεως. Ταύτας ἀνασπάν προβρίζους πειρώμενος, πάντα κάλων, τ λεγόμενον, εκίνουν, καὶ πάσῃ μηχανή χρώμενης δι ετέλουν. Οἱ δὲ τῆς δι' ἐμοῦ θεραπείας απολαύοντες. THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • plena manu impertiit. Sic inanis gloriæ vitium A cum aliis ex animo exterminavit. De tolerantia autem supervacuum est dicere, cum visus ipse tes- tetur. Tres enim sæpe dies totidemque noctes nive delapsa sic obrutus est, pronus jacens, Deumque orans, ut nec minima pars pannorum ejus cerne- retur. Sæpe etiam sarculis ligonibusque impositam nivem amolientes vicini hoc modo jacentein eri- piunt el excitant. • C Ex laboribus istis divinæ gratiæ dona B decerpsit, quibus fruuntur omnes qui volunt. Per ejus enim ・ benedictionem febrium æstus multi exstincti sunt et exstinguuntur, febriles etiam ri- gores multi cessarunt penitusque excesserunt. Multi quoque dæmones. fugere omnino coacti, et aqua dextera ejus benedicta salutare fit medicamentum. Quis nescit mortuum puerulum hujus precibus ad vitam fuisse revocatum? In suburbanis enim civi- tatis degunt istius parentes, qui filios quidem multos procrearant, sed immaturos omnes ad se- pulcrum extulerant. Cum ergo postremus hic natus esset filius, propere bominem Dei adiit pater, lon- gam illi vitam deprecans, promittensque Deo se si viveret dicaturum. Quatuor porro annos cum vixis- set, vita functus est. Alerat pater : qui mox ad- veniens efferri jam illum videt, rapiensque de loculo : e Promissa, inquit, præstare nie oportet, Deique homini vel mortuum offerre. › Detulit ut dicebat, et ad sanctos illos pedes deposuit, eadem dicens quæ suis dixerat. Homo autem divinus, puerum ante se collocans et genua flectens, vitæ mortisque Dominum pronus oravit. Sub vesperam vero vocem puer edidit, patremque appellavit. Ex quo susceptam a Domino vir divinus orationem suam, vitamque concessam intelligens, surrexit, et adorato eo qui facit voluntatem timentium ipsum, et exaudit preces eorum, orandi finem fecit, et patri filium reddidit. Hunc et ego ipse vidi, et patrem cum miraculum narraret audivi, multisque apostolicum, factum commemoravi, utilissimain audientibus narrationem fore non ignorans. Et ipsemet ejus sæpe auxilio adjutus fui. Unum autem et alterum referam, ingrati valde animi esse judi- cans, silentio præterire beneficii genera, nec do- cere. D In Cyrensi regione impietatis spinas exsecrandus Marcio multas disseminarat. Quas cum radicitus evellere conarer, ſunem omnem, quod aiunt, mo- velam, et machinis omnibus adnitebar. At quo- ru'n ego saluti operain navabam, • pro eo ut

Β «ἀντὶ τοῦ ἀγαπάν με, ο προφητικῶς εἰπεῖν, ο έν- διέβαλλόν με, καὶ ἔθεντο κατ' ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγα θῶν, καὶ μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου· καὶ γοητικαίς χρώμενος μαγγανείαις, καὶ δαίμοσι πονη- ροῖς συνεργοίς κεχρημένοι, ἀοράτως πολεμεῖν ἐπει· ρῶντο. Καί ποτε νύκτωρ ἧκέ τις βοῶν ἁλιτήριος δαίμων, καὶ τῇ Σύρα κεχρημένος φωνῇ· « Τί πολεμεῖς, ἐδεῖνα, Μαρκίωνι; τί δήποτε δὲ τὴν πρὸς τοῦτον ἀναδέδεξαι μάχην ; τί σοι λυπηρὸν εἰργάσατο πώποτε; Λύσον τὸν πόλεμον, κατάπαυσον τὴν δυσμένειαν· ἢ τῇ πείρα μαθήσει ὅσον καλὸν ἡσυχία. Εὖ ἴσθι γάρ, ὡς πάλαι ἄν σε κατηκόντισα, εἰ μὴ τὸν τῶν μαρτύ- ρων χορών σὺν Ἰακώβῳ φρουροῦντά σε ἑώρων. » Ηκουσα τούτων ἐγώ, καί τινι τῶν γνωρίμων πλη στον καθεύδοντι • Ακούεις, ἔφην, ὁ δεῖνα, τῶν λε- γομένων ; » Ὁ δέ · « Πάντων, εἶπεν, ἐπήκουσα· καὶ διαναστῆναι βουλόμενος, καὶ διακύψαι, καὶ γνῶναι τίς ὁ φθεγγόμενος, σοῦ χάριν ἡσυχίαν ἦγον, καθεύ δεν σε τοπάσας, ο Αναστάντες τοίνυν, ἄμφω τε διακύπτομεν, καὶ οὐδένα οὔτε κινούμενον, οὔτε φθεγ γόμενον ηκούομεν· τῶν δὲ ῥημάτων ἐκείνων καὶ οἱ ἄλλοι ἡμῶν ἐπήκουσαν σύνοικοι. Συνῆκα τοίνυν, ὡς χορὸν μὲν μαρτύρων ἔλεγε τὸ τοῦ ἐλαίου τῶν μαρτύ ρων ληκύθιον, ὅ παρὰ πολλῶν μαρτύρων συνειλεγμέ νην ἔχον τὴν εὐλογίαν, παρὰ τὴν ἐμὴν ἐξήρτητο κλίνην καὶ τῇ κεφαλῇ δέ μου ὑπέκειτο τοῦ μεγάλου Ἰακώ σου τὸ παλαιὸν περιβόλαιον, παντὸς ἔρκους ἀδαμαν- τίνου ἰσχυρότερόν μοι γεγενημένον. Καὶ ἡνίκα δὲ τῇ μεγίστη τούτων κώμῃ προσβάλλειν ἔμελλον, εἶτα πολλά τινα ἐν μέσῳ γινόμενα τὴν ἔξοδον διεκώλυεν, ἔπεμψα παρὰ τὸν ἐμὸν Ησαΐαν, τῆς θείας συμμαχίας ἀντιβολῶν ἀπολαῦσαι. Ο δὲ · ο Θάῤῥει, ἔλεγε· πάντα γὰρ ἐκεῖνα δίκην ἀραχνῶν διαλέλυται τὰ κωλύματα καὶ τοῦτό με νύκτωρ ἐδίδαξεν ὁ Θεὸς, οὐκ ὄναρ σκιαγραφήσεις, ἀλλ᾽ ὕπαρ ἐπιδείξας. Εώρων γὰρ, ἔλεγε, τῆς ὑμνῳδίας ἀρξάμενος, κατ' ἐκεῖνο τὸ μέρος, ἐν ᾧ τὰ χωρία ἐκεῖνα διάκειται, ὄφιν τινὰ πυροειδή, ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ἐπὶ τὴν ἕω ἑρπύζοντα, καὶ διὰ μέσ σου τοῦ ἀέρος φερόμενον. Τρεῖς δὲ εὐχὰς ἐξανύσας, πάλιν ἐθεασάμην ἐπικαμφθέντα, καὶ τὸ κυκλοτερές ἐπιδείξαντα σχῆμα, καὶ τῇ κεφαλῇ συναφθεῖσαν τὴν κέρκον. Οκτὼ δὲ πάλιν προσευχές συμπεράνας, ἐθεασάμην διχῇ τμηθέντα, καὶ εἰς καπνὸν διαλυ θέντα. » Ταῦτα αὐτὸς μὲν οὕτω προεῖδεν· ἡμεῖς δὲ εθεασάμεθα συνομολογοῦσαν τῇ προῤῥήσει τὴν ἔκδα- σιν. Εωθεν μὲν γὰρ, ὑπὸ τοῦ ἀρχεκάκου όφεως στρατηγούμενοι, οἱ πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος συμ- μορίας, νῦν δὲ τῆς ἀποστολικῆς γενόμενοι φάλαγγος, γυμνὰ ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ὁρμῶντες τὰ ξίφη ἐδε!- κνυον. Περὶ δὲ τρίτην ὥραν τῆς ἡμέρας συσπειρα- θέντες, τῆς οἰκείας ἐφρόντιζον φυλακῆς, καθάπερ ὁ ὄφις τῇ κέρκῳ τὴν κεφαλὴν συνεκάλυπτεν. Ογδόῃ δὲ ὥρᾳ σκεδασθέντες, χώραν ἡμῖν ἔδωκαν τῆς εἰς τὴν κώμην εἰσόδου· καὶ παραυτίκα εὕρομεν ὄφιν ἐξ ὕλης χαλκοῦ πεποιημένον, καὶ ὑπ' ἐκείνων προσ- κυνούμενον. Τὸν γὰρ κατὰ τοῦ Δημιουργοῦ καὶ Πο:η- τοῦ τῶν ὅλων προφανῶς ἀναδεξάμενον πόλεμον, τὸν • RELIGIOSA HISTORIA. trahebant mihi, et posuerunt adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione meas; » magi cisque præstigiis usi, et pessimorum dæmonum auxilium asciscentes, invisibile bellum inferre con- tendebant. Venitque aliquando * de nocte exitialis quidam dæmon clamans, et Syra loquens voce : • Quid heus tu bellum geris cum Marcione? cur tandem cum illo hanc pugnam suscepisti ? quid ille tibi molestiæ creavit, inquam? Bellare desine, ini- micitias depone, aut experientia disces quantum bonum sit quies. Scito enim quod te jam pridem confodissem, nisi martyrum chorum cum Jacobo te custodientes vidissen. » llæc ego audivi, et cui- dam e familiaribus, qui juxta dormiebat : ‹ Au- disue, inquam, quæ dicuntur?, et ille : c Omnia, inquit, audivi, et cum surgere liberet, ut dispie rem et cognoscerem quis loqueretur, tua causa destiti, quod te dormire arbitrabar. › Surgentes igitur ambo, et circumspicientes, nec motum ullius nec vocem audivimus. Verba porro illa nobiscum audierant alii quoque domestici. Intellexi ergo, martyrum chorum ab eo dici lecythum vlei martyrum, qui collectam a multis martyribus be- nedictionem continens ad lectum meum suspensus erat sub capite autem meo magui Jacobi velus fuit pallium, quod mihi validius erat vallo quovis adamantino. Cum autem vicorum istorum maxi- mum aggressurus essem, ac multa deinde incidis- sent quæ exitum prohibebant, misi ad Isaiam memu divinam opem implorans. Tuin ille, e Buno, ait, sis animo. Impedimenta enim illa omnia aranearum instar dissipata sunt, idque me per noctem Deus docuit, non vanum somnium adumbrans, sed ve- ram visionem exhibens. Vidi enim, aiebat, cum hymnodiam inchoasseni, versus partem illam in qua vici positi sunt, serpente.n quemdam ignea specie, qui ab occasu in ortum reptans per medium aera ferebatur. Tertiis vero precibus peractis, vidi rursus inflexum, circulique formam referentem, cauda capiti copulata. Et cum octo rursus preca- tiones absolvissem, duas in partes dissectum vidi, solutumque in fumum. Atque hæc ille quidem ita prævidit : nos vero consentientem prædictioni A diligerent me, Prophetae ut verbis loquar, « de- D exitum vidinius. Mane quippe, auctoremn mali ser- Psai. cvil, 4, 5. C pentem sequentes ducem, qui Marcionis dudum partium erant, nunc phalangis sunt apostolica, nudos nobis ab occasu irruentes gladios ostende- bant. Sub horam vero tertiam diei ' in orbein cal- lecti ad sui custodiam incumbebant, sicut serpens caput contegebat. Octava demum hora dispersi facilem nobis in vicum aditum præbuerunt : statimque aneum serpentem offendimus, qui ab ipsis adorabatur. Bello enim adversus Creatorein Factoremque universorum aperte suscepto, exse- crandum serpentem, tanquain ejus hostem, colere studebant. Quoniam autem divinarum revelatio-

Β «ἀντὶ τοῦ ἀγαπάν με, ο προφητικῶς εἰπεῖν, ο έν- διέβαλλόν με, καὶ ἔθεντο κατ' ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγα θῶν, καὶ μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου· καὶ γοητικαίς χρώμενος μαγγανείαις, καὶ δαίμοσι πονη- ροῖς συνεργοίς κεχρημένοι, ἀοράτως πολεμεῖν ἐπει· ρῶντο. Καί ποτε νύκτωρ ἧκέ τις βοῶν ἁλιτήριος δαίμων, καὶ τῇ Σύρα κεχρημένος φωνῇ· « Τί πολεμεῖς, ἐδεῖνα, Μαρκίωνι; τί δήποτε δὲ τὴν πρὸς τοῦτον ἀναδέδεξαι μάχην ; τί σοι λυπηρὸν εἰργάσατο πώποτε; Λύσον τὸν πόλεμον, κατάπαυσον τὴν δυσμένειαν· ἢ τῇ πείρα μαθήσει ὅσον καλὸν ἡσυχία. Εὖ ἴσθι γάρ, ὡς πάλαι ἄν σε κατηκόντισα, εἰ μὴ τὸν τῶν μαρτύ- ρων χορών σὺν Ἰακώβῳ φρουροῦντά σε ἑώρων. » Ηκουσα τούτων ἐγώ, καί τινι τῶν γνωρίμων πλη στον καθεύδοντι • Ακούεις, ἔφην, ὁ δεῖνα, τῶν λε- γομένων ; » Ὁ δέ · « Πάντων, εἶπεν, ἐπήκουσα· καὶ διαναστῆναι βουλόμενος, καὶ διακύψαι, καὶ γνῶναι τίς ὁ φθεγγόμενος, σοῦ χάριν ἡσυχίαν ἦγον, καθεύ δεν σε τοπάσας, ο Αναστάντες τοίνυν, ἄμφω τε διακύπτομεν, καὶ οὐδένα οὔτε κινούμενον, οὔτε φθεγ γόμενον ηκούομεν· τῶν δὲ ῥημάτων ἐκείνων καὶ οἱ ἄλλοι ἡμῶν ἐπήκουσαν σύνοικοι. Συνῆκα τοίνυν, ὡς χορὸν μὲν μαρτύρων ἔλεγε τὸ τοῦ ἐλαίου τῶν μαρτύ ρων ληκύθιον, ὅ παρὰ πολλῶν μαρτύρων συνειλεγμέ νην ἔχον τὴν εὐλογίαν, παρὰ τὴν ἐμὴν ἐξήρτητο κλίνην καὶ τῇ κεφαλῇ δέ μου ὑπέκειτο τοῦ μεγάλου Ἰακώ σου τὸ παλαιὸν περιβόλαιον, παντὸς ἔρκους ἀδαμαν- τίνου ἰσχυρότερόν μοι γεγενημένον. Καὶ ἡνίκα δὲ τῇ μεγίστη τούτων κώμῃ προσβάλλειν ἔμελλον, εἶτα πολλά τινα ἐν μέσῳ γινόμενα τὴν ἔξοδον διεκώλυεν, ἔπεμψα παρὰ τὸν ἐμὸν Ησαΐαν, τῆς θείας συμμαχίας ἀντιβολῶν ἀπολαῦσαι. Ο δὲ · ο Θάῤῥει, ἔλεγε· πάντα γὰρ ἐκεῖνα δίκην ἀραχνῶν διαλέλυται τὰ κωλύματα καὶ τοῦτό με νύκτωρ ἐδίδαξεν ὁ Θεὸς, οὐκ ὄναρ σκιαγραφήσεις, ἀλλ᾽ ὕπαρ ἐπιδείξας. Εώρων γὰρ, ἔλεγε, τῆς ὑμνῳδίας ἀρξάμενος, κατ' ἐκεῖνο τὸ μέρος, ἐν ᾧ τὰ χωρία ἐκεῖνα διάκειται, ὄφιν τινὰ πυροειδή, ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ἐπὶ τὴν ἕω ἑρπύζοντα, καὶ διὰ μέσ σου τοῦ ἀέρος φερόμενον. Τρεῖς δὲ εὐχὰς ἐξανύσας, πάλιν ἐθεασάμην ἐπικαμφθέντα, καὶ τὸ κυκλοτερές ἐπιδείξαντα σχῆμα, καὶ τῇ κεφαλῇ συναφθεῖσαν τὴν κέρκον. Οκτὼ δὲ πάλιν προσευχές συμπεράνας, ἐθεασάμην διχῇ τμηθέντα, καὶ εἰς καπνὸν διαλυ θέντα. » Ταῦτα αὐτὸς μὲν οὕτω προεῖδεν· ἡμεῖς δὲ εθεασάμεθα συνομολογοῦσαν τῇ προῤῥήσει τὴν ἔκδα- σιν. Εωθεν μὲν γὰρ, ὑπὸ τοῦ ἀρχεκάκου όφεως στρατηγούμενοι, οἱ πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος συμ- μορίας, νῦν δὲ τῆς ἀποστολικῆς γενόμενοι φάλαγγος, γυμνὰ ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ὁρμῶντες τὰ ξίφη ἐδε!- κνυον. Περὶ δὲ τρίτην ὥραν τῆς ἡμέρας συσπειρα- θέντες, τῆς οἰκείας ἐφρόντιζον φυλακῆς, καθάπερ ὁ ὄφις τῇ κέρκῳ τὴν κεφαλὴν συνεκάλυπτεν. Ογδόῃ δὲ ὥρᾳ σκεδασθέντες, χώραν ἡμῖν ἔδωκαν τῆς εἰς τὴν κώμην εἰσόδου· καὶ παραυτίκα εὕρομεν ὄφιν ἐξ ὕλης χαλκοῦ πεποιημένον, καὶ ὑπ' ἐκείνων προσ- κυνούμενον. Τὸν γὰρ κατὰ τοῦ Δημιουργοῦ καὶ Πο:η- τοῦ τῶν ὅλων προφανῶς ἀναδεξάμενον πόλεμον, τὸν • RELIGIOSA HISTORIA. trahebant mihi, et posuerunt adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione meas; » magi cisque præstigiis usi, et pessimorum dæmonum auxilium asciscentes, invisibile bellum inferre con- tendebant. Venitque aliquando * de nocte exitialis quidam dæmon clamans, et Syra loquens voce : • Quid heus tu bellum geris cum Marcione? cur tandem cum illo hanc pugnam suscepisti ? quid ille tibi molestiæ creavit, inquam? Bellare desine, ini- micitias depone, aut experientia disces quantum bonum sit quies. Scito enim quod te jam pridem confodissem, nisi martyrum chorum cum Jacobo te custodientes vidissen. » llæc ego audivi, et cui- dam e familiaribus, qui juxta dormiebat : ‹ Au- disue, inquam, quæ dicuntur?, et ille : c Omnia, inquit, audivi, et cum surgere liberet, ut dispie rem et cognoscerem quis loqueretur, tua causa destiti, quod te dormire arbitrabar. › Surgentes igitur ambo, et circumspicientes, nec motum ullius nec vocem audivimus. Verba porro illa nobiscum audierant alii quoque domestici. Intellexi ergo, martyrum chorum ab eo dici lecythum vlei martyrum, qui collectam a multis martyribus be- nedictionem continens ad lectum meum suspensus erat sub capite autem meo magui Jacobi velus fuit pallium, quod mihi validius erat vallo quovis adamantino. Cum autem vicorum istorum maxi- mum aggressurus essem, ac multa deinde incidis- sent quæ exitum prohibebant, misi ad Isaiam memu divinam opem implorans. Tuin ille, e Buno, ait, sis animo. Impedimenta enim illa omnia aranearum instar dissipata sunt, idque me per noctem Deus docuit, non vanum somnium adumbrans, sed ve- ram visionem exhibens. Vidi enim, aiebat, cum hymnodiam inchoasseni, versus partem illam in qua vici positi sunt, serpente.n quemdam ignea specie, qui ab occasu in ortum reptans per medium aera ferebatur. Tertiis vero precibus peractis, vidi rursus inflexum, circulique formam referentem, cauda capiti copulata. Et cum octo rursus preca- tiones absolvissem, duas in partes dissectum vidi, solutumque in fumum. Atque hæc ille quidem ita prævidit : nos vero consentientem prædictioni A diligerent me, Prophetae ut verbis loquar, « de- D exitum vidinius. Mane quippe, auctoremn mali ser- Psai. cvil, 4, 5. C pentem sequentes ducem, qui Marcionis dudum partium erant, nunc phalangis sunt apostolica, nudos nobis ab occasu irruentes gladios ostende- bant. Sub horam vero tertiam diei ' in orbein cal- lecti ad sui custodiam incumbebant, sicut serpens caput contegebat. Octava demum hora dispersi facilem nobis in vicum aditum præbuerunt : statimque aneum serpentem offendimus, qui ab ipsis adorabatur. Bello enim adversus Creatorein Factoremque universorum aperte suscepto, exse- crandum serpentem, tanquain ejus hostem, colere studebant. Quoniam autem divinarum revelatio-

επάρατον ἔφιν, ὡς ἐκείνου πολέμιον, θεραπεύειν Β ἐσπούδαζον. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν τῶν θείων ἀποκαλύ ψεων εἰσῆλθεν ὁ λόγος διήγησιν, φέρε ἃ παρὰ τῆς ἀψευδοῦς ἐκείνης ακήκοα διηγήσομαι γλώσσης. Διηγήσατο δὲ οὐ φιλοτιμούμενος, πέρξω γὰρ καὶ τοῦ του τοῦ πάθους ἡ θεία ψυχή, αλλά τινος χρείας βια- σαμένης εἰπεῖν & κρύπτειν ἡ βούλετο. Ἱκέτευον αὐτὸν ἀντιβολῆσαι τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, καθαρόν μοι ζιζα- νίων ἀποφῆναι τὸ λήϊον, καὶ τῶν αἱρετικῶν σπερμά των πάμπαν έλευθερῶσαι. Ηνία γάρ με κομιδή ή τοῦ βδελυροῦ Μαρκίωνος ἐπὶ πλεῖστον διακρατήσατε πλάνη. Εφη τοίνυν λιπαρούμενος· « Οὔτ᾽ ἐμοῦ, οὔτε ἄλλου δεῖ σοι πρὸς αὐτὴν πρεσβευτοῦ. Ἔχει; γὰρ Ἰωάννην τὸν πάνυ, τὴν τοῦ Λόγου φωνήν, τοῦ Δεσπότου τον πρόδρομον, ταύτην ὑπὲρ σοῦ τὴν ἱκε- τείαν διὰ παντὸς προσκομίζοντα. • Ἐμοῦ δὲ λέγον- τος, ὡς καὶ ταῖς τούτου πιστεύω προσευχαίς, καὶ ταῖς τῶν ἄλλων ἁγίων ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ἐν έναγχος ἡμῖν τὰ λείψανα ἐκεκόμιστο, εθάρρει, έφη, ὡς Ἰωάννην ἔχεις τὸν Βαπτιστήν. ο 'Αλλ' οὐδὲ οὕτω σιγὴν ἔχειν ἠνειχόμην· πολλῷ δὲ πλέον ἐπ- εκείμην πυνθανόμενος, καὶ μαθεῖν ἐφιέμενος, τί δὴ τούτου μᾶλλον ἐμνήσθη. Ὁ δέ· « Περιπτύξασθαι, Ο ἔφη, ἐβουλόμην αὐτοῦ τὰ ἐπέραστα λείψανα.» Ἐπειδὴ δὲ ἔλεγον· « Οὐκ οἴσω ταῦτα, εἰ μὴ ἐρεῖν ὑπόσχοιτο ἃ θεασάμενος εἴη, ο αὐτὸς μὲν ὑπέσχετοι ἐγὼ δὲ τῇ ὑστεραίᾳ ἐκόμισα τὰ ποθούμενα, καὶ πάντας πόῤῥω κελεύσας γενέσθαι, ἐμοὶ μόνῳ διηγήσατο ταῦτα. Ηνίκα, ἔφη, τους πολιούχους τούτους ἀπὸ τῆς Φοινίκης καὶ τῆς Παλαιστίνης ἀφικομένους, μετά τῆς Δαυιτικῆς ὑπεδέξω χορείας ἔννοιά μοί τις γέν γονεν, εἰ τῷ ὄντι ταῦτα Ἰωάννου τοῦ πάνυ λείψανα καὶ μὴ ἄλλου τοῦ μάρτυρος ὁμωνύμου. Μετά μίαν τοίνυν ἡμέραν, ἐγὼ μὲν ἐπὶ τὴν ὑμνῳδίαν ἀνέστην νύκτωρ· ὁρῶ δέ τινα λευχειμονοῦντα, και, ο Αδελφέ Ἰάκωβε, λέγοντα, εἰπὲ, τί δήποτε ἀφικομένοις ἡμῖν οὐχ ὑπήντησας;» Ἐμοῦ δὲ ἐρομένου, τίνες ποτέ εἶεν, ἀπεκρίνατο λέγων· «Οἱ ἀπὸ Φοινίκης καὶ Παλαιστίνης τῇ προτεραίᾳ ἐληλυθότες· καὶ πάντων ἡμᾶς ὑποδεξαμένων προθύμως, καὶ τοῦ ποιμένος, καὶ τοῦ λαοῦ, καὶ ἀστῶν, καὶ χωρητικών, σὺ μόνος οὐκ ἐκοινώνησας τῆς τιμῆς. » Ηνίττετο δὲ τὴν γενο- μένην ἀμφιβολίαν. Εἰπεῖν τοίνυν ἔφη πρὸς ταῦτα, ὅτι • Καὶ ἀπόντων ὑμῶν τε καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων • προσκυνῶ τῷ Θεῷ. » Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν, αὐτὸς ἐκεῖνος ἐπιφανείς · « "Ορα, έφη, ἀδελφὲ Ἰάκωβε, τὸν ἐκεῖθεν ἑστῶτα, οὗ ἡ μὲν ἐσθῆς χιόνι κατὰ τὴν χροιὰν ἀπείκασται, κλίβανο; δὲ αὐτ τοῦ πυρὸς πρόκειται. » Ἐμοῦ δὲ τὰς ἔψεις ἐκεῖσε μεταθέντος, καὶ τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην ὑποτοπά- σαντος, καὶ γὰρ τὴν στολὴν περιβέβλητο, καὶ τὴν γεῖρα ὡς βαπτίζων προέτεινε ο Αὐτός ἐστιν, έφη, ἂν ὑπέλαβες εἶναι·, καὶ ἄλλοτε δέ· ι 'Ηνίκα, ἔφη, εἰς τὴν πρώτην νύκτωρ ἀπῄεις κώμην, παιδεύτων ὡς στασιαστές, σπουδαιοτέραν τῷ Θεῷ προσενεγκεῖν εὐχὴν παρεγγυήσας, ἄγρυπνος διετέλεσα τὸν Δεσπό τὴν ἀντιβολῶν. Εἶτα φωνῆς ἀκήκοα λεγούσης· • Μηδὲν δείσῃς, Ἰάκωβε· ὁ γὰρ μέγας Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής παννύχιον ἀντιβολεῖ τὸν τῶν ὅλων θεός· THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS num narrationem ingressa est oratio, age narrabo A quæ ab iHa veraci lingua audivi. Narravit autem non cupiditate honoris, ab hoc enim etiam vitio aliena est anima divina, sed occasione quadam id eloqui eoactus quod celatum volebat. Rogabam illum enixe, ut Deum universorum oraret, mihi ut segetení foliis vacuam redderet, liberanique a semi- nibus hæreticorum. Angebat enim me vehementer exsecrandi Marcionis error, qui magnopere inva- luerat. Ille autem obtestanti mihi : • Nec me, in- quit, nec alio.apud Deum tibi opus est interces- sore. Summum habes Joannem, Verbi vocem, Domini præcursorem, qui hoc pro te deprecatur assidue. Et cum dicerem confidere me precibus tum hujus, tum aliorum sanctorum apostolorum et prophetarum, quorum nuper nobis allata fuerant reliquie: • Crede, ait, te Joannem habere Ba- ptistain. › Ego vero ne sic quidem adduci potuit ut silerem, sed tanto magis institi quærens et scire avens, cur hujus potius faceret mentionem. Tum ille : • Vellem, ait, amplecti analiles ejus reli- quias. » Et cum dixissem, . Non aderan eas, nisi pollicitus fueris te dicturum quæ vidisti, polli- citus est ipse, et ego postera die attuli quæ opla- bat, omnibusque procul secedere jussis, mihi uni hæc narravit : Quando, inquit, hos urbis custodes e Phoenicia ct Palestina venientes cum Davidica chorea excepisti, subiit animum cogitatio quædam, num vere summi Joannis essent hæ reliquiæ, non mar- tyris alterius, nominis ejusdem. Post unum ergo diem cum ad hymnos decantandos surrexissem, visus est mihi quidam alba veste indutus sic aff ari me : • Dic, Jacobe frater, cur adventantibus nobis obviam non venisti? Et cum rogarem quinam essent, respondens dixit : • Qui e Phoenicia el Pa- læ ina nuper venimus. Nani cum alacri animo nos omnes exceperint, et pastor, et populus, et urbis incolæ, et rustici, tu solus honoris particeps non fuisti: »Innuebat autem illam meam hæsitationem. Ad hæc igitur dixisse se dixit, ‹ Et vobis, et om- nibus aliis absentibus Deum adoro. › Rursus autem " C die sequenti idem ipse sub eamdem horam appa- D rens : ‹ Jacobe, ait, frater, vide illum, cujus vestis nivis candorem refert, propter clibanum ignis stan- tem. » Et cum oculos eo convertissem, ac Joannem Baptistam esse conjicerem (nam et vestitu erat in- dutus, et manum extendebat ut baptizans), ‹ Is est, inquit, quem conjecisti, quin et alias : c Cumn ad primum vicum noctu ad castigandos seditiosos abires, Deoque intentiores preces offerri mandasses, tolam noctem Dominum orando transegi. › Deinde vocem audivi dicentem : u Ne timeas, Jacobe : nam magnus Joannes Baptista tota nocte orat Deum universorum : et magna prorsus facta cædes essel, nisi ejus interventu repressa fuisset diaboli auda- cia. » Hec ille milii cum narrasset, præcepit ut

επάρατον ἔφιν, ὡς ἐκείνου πολέμιον, θεραπεύειν Β ἐσπούδαζον. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν τῶν θείων ἀποκαλύ ψεων εἰσῆλθεν ὁ λόγος διήγησιν, φέρε ἃ παρὰ τῆς ἀψευδοῦς ἐκείνης ακήκοα διηγήσομαι γλώσσης. Διηγήσατο δὲ οὐ φιλοτιμούμενος, πέρξω γὰρ καὶ τοῦ του τοῦ πάθους ἡ θεία ψυχή, αλλά τινος χρείας βια- σαμένης εἰπεῖν & κρύπτειν ἡ βούλετο. Ἱκέτευον αὐτὸν ἀντιβολῆσαι τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, καθαρόν μοι ζιζα- νίων ἀποφῆναι τὸ λήϊον, καὶ τῶν αἱρετικῶν σπερμά των πάμπαν έλευθερῶσαι. Ηνία γάρ με κομιδή ή τοῦ βδελυροῦ Μαρκίωνος ἐπὶ πλεῖστον διακρατήσατε πλάνη. Εφη τοίνυν λιπαρούμενος· « Οὔτ᾽ ἐμοῦ, οὔτε ἄλλου δεῖ σοι πρὸς αὐτὴν πρεσβευτοῦ. Ἔχει; γὰρ Ἰωάννην τὸν πάνυ, τὴν τοῦ Λόγου φωνήν, τοῦ Δεσπότου τον πρόδρομον, ταύτην ὑπὲρ σοῦ τὴν ἱκε- τείαν διὰ παντὸς προσκομίζοντα. • Ἐμοῦ δὲ λέγον- τος, ὡς καὶ ταῖς τούτου πιστεύω προσευχαίς, καὶ ταῖς τῶν ἄλλων ἁγίων ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ἐν έναγχος ἡμῖν τὰ λείψανα ἐκεκόμιστο, εθάρρει, έφη, ὡς Ἰωάννην ἔχεις τὸν Βαπτιστήν. ο 'Αλλ' οὐδὲ οὕτω σιγὴν ἔχειν ἠνειχόμην· πολλῷ δὲ πλέον ἐπ- εκείμην πυνθανόμενος, καὶ μαθεῖν ἐφιέμενος, τί δὴ τούτου μᾶλλον ἐμνήσθη. Ὁ δέ· « Περιπτύξασθαι, Ο ἔφη, ἐβουλόμην αὐτοῦ τὰ ἐπέραστα λείψανα.» Ἐπειδὴ δὲ ἔλεγον· « Οὐκ οἴσω ταῦτα, εἰ μὴ ἐρεῖν ὑπόσχοιτο ἃ θεασάμενος εἴη, ο αὐτὸς μὲν ὑπέσχετοι ἐγὼ δὲ τῇ ὑστεραίᾳ ἐκόμισα τὰ ποθούμενα, καὶ πάντας πόῤῥω κελεύσας γενέσθαι, ἐμοὶ μόνῳ διηγήσατο ταῦτα. Ηνίκα, ἔφη, τους πολιούχους τούτους ἀπὸ τῆς Φοινίκης καὶ τῆς Παλαιστίνης ἀφικομένους, μετά τῆς Δαυιτικῆς ὑπεδέξω χορείας ἔννοιά μοί τις γέν γονεν, εἰ τῷ ὄντι ταῦτα Ἰωάννου τοῦ πάνυ λείψανα καὶ μὴ ἄλλου τοῦ μάρτυρος ὁμωνύμου. Μετά μίαν τοίνυν ἡμέραν, ἐγὼ μὲν ἐπὶ τὴν ὑμνῳδίαν ἀνέστην νύκτωρ· ὁρῶ δέ τινα λευχειμονοῦντα, και, ο Αδελφέ Ἰάκωβε, λέγοντα, εἰπὲ, τί δήποτε ἀφικομένοις ἡμῖν οὐχ ὑπήντησας;» Ἐμοῦ δὲ ἐρομένου, τίνες ποτέ εἶεν, ἀπεκρίνατο λέγων· «Οἱ ἀπὸ Φοινίκης καὶ Παλαιστίνης τῇ προτεραίᾳ ἐληλυθότες· καὶ πάντων ἡμᾶς ὑποδεξαμένων προθύμως, καὶ τοῦ ποιμένος, καὶ τοῦ λαοῦ, καὶ ἀστῶν, καὶ χωρητικών, σὺ μόνος οὐκ ἐκοινώνησας τῆς τιμῆς. » Ηνίττετο δὲ τὴν γενο- μένην ἀμφιβολίαν. Εἰπεῖν τοίνυν ἔφη πρὸς ταῦτα, ὅτι • Καὶ ἀπόντων ὑμῶν τε καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων • προσκυνῶ τῷ Θεῷ. » Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν, αὐτὸς ἐκεῖνος ἐπιφανείς · « "Ορα, έφη, ἀδελφὲ Ἰάκωβε, τὸν ἐκεῖθεν ἑστῶτα, οὗ ἡ μὲν ἐσθῆς χιόνι κατὰ τὴν χροιὰν ἀπείκασται, κλίβανο; δὲ αὐτ τοῦ πυρὸς πρόκειται. » Ἐμοῦ δὲ τὰς ἔψεις ἐκεῖσε μεταθέντος, καὶ τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην ὑποτοπά- σαντος, καὶ γὰρ τὴν στολὴν περιβέβλητο, καὶ τὴν γεῖρα ὡς βαπτίζων προέτεινε ο Αὐτός ἐστιν, έφη, ἂν ὑπέλαβες εἶναι·, καὶ ἄλλοτε δέ· ι 'Ηνίκα, ἔφη, εἰς τὴν πρώτην νύκτωρ ἀπῄεις κώμην, παιδεύτων ὡς στασιαστές, σπουδαιοτέραν τῷ Θεῷ προσενεγκεῖν εὐχὴν παρεγγυήσας, ἄγρυπνος διετέλεσα τὸν Δεσπό τὴν ἀντιβολῶν. Εἶτα φωνῆς ἀκήκοα λεγούσης· • Μηδὲν δείσῃς, Ἰάκωβε· ὁ γὰρ μέγας Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής παννύχιον ἀντιβολεῖ τὸν τῶν ὅλων θεός· THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS num narrationem ingressa est oratio, age narrabo A quæ ab iHa veraci lingua audivi. Narravit autem non cupiditate honoris, ab hoc enim etiam vitio aliena est anima divina, sed occasione quadam id eloqui eoactus quod celatum volebat. Rogabam illum enixe, ut Deum universorum oraret, mihi ut segetení foliis vacuam redderet, liberanique a semi- nibus hæreticorum. Angebat enim me vehementer exsecrandi Marcionis error, qui magnopere inva- luerat. Ille autem obtestanti mihi : • Nec me, in- quit, nec alio.apud Deum tibi opus est interces- sore. Summum habes Joannem, Verbi vocem, Domini præcursorem, qui hoc pro te deprecatur assidue. Et cum dicerem confidere me precibus tum hujus, tum aliorum sanctorum apostolorum et prophetarum, quorum nuper nobis allata fuerant reliquie: • Crede, ait, te Joannem habere Ba- ptistain. › Ego vero ne sic quidem adduci potuit ut silerem, sed tanto magis institi quærens et scire avens, cur hujus potius faceret mentionem. Tum ille : • Vellem, ait, amplecti analiles ejus reli- quias. » Et cum dixissem, . Non aderan eas, nisi pollicitus fueris te dicturum quæ vidisti, polli- citus est ipse, et ego postera die attuli quæ opla- bat, omnibusque procul secedere jussis, mihi uni hæc narravit : Quando, inquit, hos urbis custodes e Phoenicia ct Palestina venientes cum Davidica chorea excepisti, subiit animum cogitatio quædam, num vere summi Joannis essent hæ reliquiæ, non mar- tyris alterius, nominis ejusdem. Post unum ergo diem cum ad hymnos decantandos surrexissem, visus est mihi quidam alba veste indutus sic aff ari me : • Dic, Jacobe frater, cur adventantibus nobis obviam non venisti? Et cum rogarem quinam essent, respondens dixit : • Qui e Phoenicia el Pa- læ ina nuper venimus. Nani cum alacri animo nos omnes exceperint, et pastor, et populus, et urbis incolæ, et rustici, tu solus honoris particeps non fuisti: »Innuebat autem illam meam hæsitationem. Ad hæc igitur dixisse se dixit, ‹ Et vobis, et om- nibus aliis absentibus Deum adoro. › Rursus autem " C die sequenti idem ipse sub eamdem horam appa- D rens : ‹ Jacobe, ait, frater, vide illum, cujus vestis nivis candorem refert, propter clibanum ignis stan- tem. » Et cum oculos eo convertissem, ac Joannem Baptistam esse conjicerem (nam et vestitu erat in- dutus, et manum extendebat ut baptizans), ‹ Is est, inquit, quem conjecisti, quin et alias : c Cumn ad primum vicum noctu ad castigandos seditiosos abires, Deoque intentiores preces offerri mandasses, tolam noctem Dominum orando transegi. › Deinde vocem audivi dicentem : u Ne timeas, Jacobe : nam magnus Joannes Baptista tota nocte orat Deum universorum : et magna prorsus facta cædes essel, nisi ejus interventu repressa fuisset diaboli auda- cia. » Hec ille milii cum narrasset, præcepit ut

επάρατον ἔφιν, ὡς ἐκείνου πολέμιον, θεραπεύειν Β ἐσπούδαζον. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν τῶν θείων ἀποκαλύ ψεων εἰσῆλθεν ὁ λόγος διήγησιν, φέρε ἃ παρὰ τῆς ἀψευδοῦς ἐκείνης ακήκοα διηγήσομαι γλώσσης. Διηγήσατο δὲ οὐ φιλοτιμούμενος, πέρξω γὰρ καὶ τοῦ του τοῦ πάθους ἡ θεία ψυχή, αλλά τινος χρείας βια- σαμένης εἰπεῖν & κρύπτειν ἡ βούλετο. Ἱκέτευον αὐτὸν ἀντιβολῆσαι τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, καθαρόν μοι ζιζα- νίων ἀποφῆναι τὸ λήϊον, καὶ τῶν αἱρετικῶν σπερμά των πάμπαν έλευθερῶσαι. Ηνία γάρ με κομιδή ή τοῦ βδελυροῦ Μαρκίωνος ἐπὶ πλεῖστον διακρατήσατε πλάνη. Εφη τοίνυν λιπαρούμενος· « Οὔτ᾽ ἐμοῦ, οὔτε ἄλλου δεῖ σοι πρὸς αὐτὴν πρεσβευτοῦ. Ἔχει; γὰρ Ἰωάννην τὸν πάνυ, τὴν τοῦ Λόγου φωνήν, τοῦ Δεσπότου τον πρόδρομον, ταύτην ὑπὲρ σοῦ τὴν ἱκε- τείαν διὰ παντὸς προσκομίζοντα. • Ἐμοῦ δὲ λέγον- τος, ὡς καὶ ταῖς τούτου πιστεύω προσευχαίς, καὶ ταῖς τῶν ἄλλων ἁγίων ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ἐν έναγχος ἡμῖν τὰ λείψανα ἐκεκόμιστο, εθάρρει, έφη, ὡς Ἰωάννην ἔχεις τὸν Βαπτιστήν. ο 'Αλλ' οὐδὲ οὕτω σιγὴν ἔχειν ἠνειχόμην· πολλῷ δὲ πλέον ἐπ- εκείμην πυνθανόμενος, καὶ μαθεῖν ἐφιέμενος, τί δὴ τούτου μᾶλλον ἐμνήσθη. Ὁ δέ· « Περιπτύξασθαι, Ο ἔφη, ἐβουλόμην αὐτοῦ τὰ ἐπέραστα λείψανα.» Ἐπειδὴ δὲ ἔλεγον· « Οὐκ οἴσω ταῦτα, εἰ μὴ ἐρεῖν ὑπόσχοιτο ἃ θεασάμενος εἴη, ο αὐτὸς μὲν ὑπέσχετοι ἐγὼ δὲ τῇ ὑστεραίᾳ ἐκόμισα τὰ ποθούμενα, καὶ πάντας πόῤῥω κελεύσας γενέσθαι, ἐμοὶ μόνῳ διηγήσατο ταῦτα. Ηνίκα, ἔφη, τους πολιούχους τούτους ἀπὸ τῆς Φοινίκης καὶ τῆς Παλαιστίνης ἀφικομένους, μετά τῆς Δαυιτικῆς ὑπεδέξω χορείας ἔννοιά μοί τις γέν γονεν, εἰ τῷ ὄντι ταῦτα Ἰωάννου τοῦ πάνυ λείψανα καὶ μὴ ἄλλου τοῦ μάρτυρος ὁμωνύμου. Μετά μίαν τοίνυν ἡμέραν, ἐγὼ μὲν ἐπὶ τὴν ὑμνῳδίαν ἀνέστην νύκτωρ· ὁρῶ δέ τινα λευχειμονοῦντα, και, ο Αδελφέ Ἰάκωβε, λέγοντα, εἰπὲ, τί δήποτε ἀφικομένοις ἡμῖν οὐχ ὑπήντησας;» Ἐμοῦ δὲ ἐρομένου, τίνες ποτέ εἶεν, ἀπεκρίνατο λέγων· «Οἱ ἀπὸ Φοινίκης καὶ Παλαιστίνης τῇ προτεραίᾳ ἐληλυθότες· καὶ πάντων ἡμᾶς ὑποδεξαμένων προθύμως, καὶ τοῦ ποιμένος, καὶ τοῦ λαοῦ, καὶ ἀστῶν, καὶ χωρητικών, σὺ μόνος οὐκ ἐκοινώνησας τῆς τιμῆς. » Ηνίττετο δὲ τὴν γενο- μένην ἀμφιβολίαν. Εἰπεῖν τοίνυν ἔφη πρὸς ταῦτα, ὅτι • Καὶ ἀπόντων ὑμῶν τε καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων • προσκυνῶ τῷ Θεῷ. » Πάλιν δὲ τῇ ὑστεραίᾳ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν, αὐτὸς ἐκεῖνος ἐπιφανείς · « "Ορα, έφη, ἀδελφὲ Ἰάκωβε, τὸν ἐκεῖθεν ἑστῶτα, οὗ ἡ μὲν ἐσθῆς χιόνι κατὰ τὴν χροιὰν ἀπείκασται, κλίβανο; δὲ αὐτ τοῦ πυρὸς πρόκειται. » Ἐμοῦ δὲ τὰς ἔψεις ἐκεῖσε μεταθέντος, καὶ τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην ὑποτοπά- σαντος, καὶ γὰρ τὴν στολὴν περιβέβλητο, καὶ τὴν γεῖρα ὡς βαπτίζων προέτεινε ο Αὐτός ἐστιν, έφη, ἂν ὑπέλαβες εἶναι·, καὶ ἄλλοτε δέ· ι 'Ηνίκα, ἔφη, εἰς τὴν πρώτην νύκτωρ ἀπῄεις κώμην, παιδεύτων ὡς στασιαστές, σπουδαιοτέραν τῷ Θεῷ προσενεγκεῖν εὐχὴν παρεγγυήσας, ἄγρυπνος διετέλεσα τὸν Δεσπό τὴν ἀντιβολῶν. Εἶτα φωνῆς ἀκήκοα λεγούσης· • Μηδὲν δείσῃς, Ἰάκωβε· ὁ γὰρ μέγας Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής παννύχιον ἀντιβολεῖ τὸν τῶν ὅλων θεός· THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS num narrationem ingressa est oratio, age narrabo A quæ ab iHa veraci lingua audivi. Narravit autem non cupiditate honoris, ab hoc enim etiam vitio aliena est anima divina, sed occasione quadam id eloqui eoactus quod celatum volebat. Rogabam illum enixe, ut Deum universorum oraret, mihi ut segetení foliis vacuam redderet, liberanique a semi- nibus hæreticorum. Angebat enim me vehementer exsecrandi Marcionis error, qui magnopere inva- luerat. Ille autem obtestanti mihi : • Nec me, in- quit, nec alio.apud Deum tibi opus est interces- sore. Summum habes Joannem, Verbi vocem, Domini præcursorem, qui hoc pro te deprecatur assidue. Et cum dicerem confidere me precibus tum hujus, tum aliorum sanctorum apostolorum et prophetarum, quorum nuper nobis allata fuerant reliquie: • Crede, ait, te Joannem habere Ba- ptistain. › Ego vero ne sic quidem adduci potuit ut silerem, sed tanto magis institi quærens et scire avens, cur hujus potius faceret mentionem. Tum ille : • Vellem, ait, amplecti analiles ejus reli- quias. » Et cum dixissem, . Non aderan eas, nisi pollicitus fueris te dicturum quæ vidisti, polli- citus est ipse, et ego postera die attuli quæ opla- bat, omnibusque procul secedere jussis, mihi uni hæc narravit : Quando, inquit, hos urbis custodes e Phoenicia ct Palestina venientes cum Davidica chorea excepisti, subiit animum cogitatio quædam, num vere summi Joannis essent hæ reliquiæ, non mar- tyris alterius, nominis ejusdem. Post unum ergo diem cum ad hymnos decantandos surrexissem, visus est mihi quidam alba veste indutus sic aff ari me : • Dic, Jacobe frater, cur adventantibus nobis obviam non venisti? Et cum rogarem quinam essent, respondens dixit : • Qui e Phoenicia el Pa- læ ina nuper venimus. Nani cum alacri animo nos omnes exceperint, et pastor, et populus, et urbis incolæ, et rustici, tu solus honoris particeps non fuisti: »Innuebat autem illam meam hæsitationem. Ad hæc igitur dixisse se dixit, ‹ Et vobis, et om- nibus aliis absentibus Deum adoro. › Rursus autem " C die sequenti idem ipse sub eamdem horam appa- D rens : ‹ Jacobe, ait, frater, vide illum, cujus vestis nivis candorem refert, propter clibanum ignis stan- tem. » Et cum oculos eo convertissem, ac Joannem Baptistam esse conjicerem (nam et vestitu erat in- dutus, et manum extendebat ut baptizans), ‹ Is est, inquit, quem conjecisti, quin et alias : c Cumn ad primum vicum noctu ad castigandos seditiosos abires, Deoque intentiores preces offerri mandasses, tolam noctem Dominum orando transegi. › Deinde vocem audivi dicentem : u Ne timeas, Jacobe : nam magnus Joannes Baptista tota nocte orat Deum universorum : et magna prorsus facta cædes essel, nisi ejus interventu repressa fuisset diaboli auda- cia. » Hec ille milii cum narrasset, præcepit ut

πολὺς γὰρ ἂν ἐγεγόνει φόνος, εἰ μὴ ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις ἐσβέσθη τοῦ διαβόλου τὸ θράσος. » Ταῦτά μοι διηγησάμενος, παρεγγύησε μόνον εἰδέναι, καὶ μὴ λαβεῖν ἄλλους συνίστορας. Ἐγὼ δὲ ὠφελείας ἕνεκεν, οὐ μόνον πολλοῖς προσήνεγκα τὸ διήγημα, ἀλλὰ καὶ συγγραφή παραδίδωμι. Καὶ Ἰωσὴφ δὲ τὸν πατριάρχην θεάσασθαι ἔφη, καὶ τὴν κεφαλὴν πολιὸν καὶ τὸ γένειον, καὶ ἐν γήρᾳ τῆς ὥρας ἀφιέντα τὴν αἴγλην, καὶ ἐν ἀρετῆς ἀκρότητι ἔσχατον ἑαυτὸν τῶν ἁγίων ὀνομάζοντα. • Ἐμοῦ γάρ, φησί, πρῶτον λένοντος τῶν τῆς θήκης αὐτῷ κοινωνούντων, αὐτὸς ἑαυτὸν ἔσχατον ὠνόμαζε. » «Ει Διηγήσατο δέ μοι καὶ τὰς γεγενημένας αὐτῷ ὑπὸ τῶν πονηρῶν δαιμόνων παντοδαπάς προσβολάς. • Εὐθὺς μὲν γὰρ ἔλεγε, ταύτης μοι τῆς πολιτείας ἀρξαμένῳ γυμνός ἑωρᾶτό τις, Αιθίοπος ἔχων τὸ εἶ δες, πῦρ ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφιείς. Ἐγὼ δὲ ὁρῶν, δέους τε ἐνεπιμλάμην, καὶ εἰς εὐχὴν ἐτρεπόμην, καὶ μεταλαβεῖν οὐκ ήνεχόμην τῆς τροφῆς· κατ' ἐκεῖνον γὰρ ἐπεφαίνετο τὸν καιρόν. ὡς δὲ ἑπτὰ, καὶ ὀκτώ, καὶ δέκα διῆλθον ἡμέραι, καὶ ἄσιτος διετέλουν, τέλος τῆς πονηρᾶς ἐφόδου καταφρονήσας, καθήμενος τῆς τρο φῆς μετελάμβανον. Ο δὲ ταύτην μου την μεγαλο- φροσύνην οὐκ ἐνεγκών, ῥάβδω παίειν ἠπείλει. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἔλεγον· « Εἰ μὲν ἐπιτέτραψαι παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δεσπότου, παῖς, καὶ δέξομαι μεθ᾿ ἡδονῆς τὴν πληγὴν, ὡς ὑπ' ἐκείνου παιόμενος· εἰ δὲ μὴ ἐπ- ετράπης, οὐ παίσεις, καν μυριάκις λυττήσῃς. » Τού- των ἀκούσας ἐδραπέτευσε τότε· ἀλλὰ πάλιν κρύβδην διετέλει λυττῶν. Τὸ γὰρ δίς μοι τῆς ἑβδομάδος κάτω ωθεν κομιζόμενον ὕδωρ, ἀπαντῶν τῷ κομίζοντι, καὶ τὸ ἐμὸν εἶδος μιμούμενος, ἐλάμβανε, καὶ ἀπιέναι κε- λεύων ἐκεῖνον ἐξέχει τὸ νᾶμα. Καὶ τοῦτο οὐ δὶς μό. νον, ἀλλὰ καὶ τρὶς ποιήσας, τὸ τοῦ δίψους μοι ἐπε εστράτευσε πάθος. Σφόδρα δὲ ἀνιαθεὶς, ηρόμην τὸν εἰωθήτα κομίζειν· . Τί δή ποτε πέντε καὶ δέκα διελθουσῶν ἡμερῶν οὐκ ἐκόμισας ὕδωρ; › 'Ο δὲ τρὶς ἔλεγε καὶ τετράκις κεκωμικέναι, και με τοῦτο δε δέχθαι. • Καὶ ποῦ τοῦτο, ἔφην, ἐγὼ παρὰ σοῦ φέ- ροντος ἐδεξάμην; » ὡς δὲ τὸν τόπον ὑπέδειξε· μυριάκις, ἔφην, ἐκεῖ με θεάσῃ παραγινόμενον, μὴ δῶς τὸ ἀγγεῖον, ἕως εἰς τοῦτον ἀφίκῃ τὸν τόπον. » Οὕτω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν ἐπιβουλὴν διαλύσας, αὖθις ἑτέρας ἐπειράθη. Βοῇ γὰρ νύκτωρ χρησάμενος ἔφη, ὅτι « Σὲ τοσαύτης δυσωδίας εμπλήσω, καὶ τοσαΰ- την δύσκλειαν κατασκευάσω, ὡς μηδένα σε μηδαμό θεν θεάσασθα: ἄνθρωπον. » Ἐγὼ δὲ, ἔφη, πρὸς ταῦτα ἀπεκρινάμην, ὅτι ο Σοι χάριν όμολογήσω· ἄκων γὰρ εὐεργετήσεις τὸν δυσμενή, πλέον ἐντρυφῶν τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ παρασκευάζων. Σχολῆς γὰρ πλείονος ἀπολαύων, ἔργον σχήσω διηνεκές τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν. » Ολίγων τοίνυν διελθουσῶν ἡμερῶν, μεσούσης ἡμέρας τὴν εἰωθυῖαν λειτουργίαν ἐπιτελῶν, ὁρῶ, ἔφη, δύο ἐκ τοῦ ὄρους κατιούσας γυναῖκας. Ἐγὼ δὲ τὸ ἄηθες δυσχεράνας, καὶ λίθοις βαλεῖν ἐπι χειρήσας, τῆς τοῦ αλάστορος ἀπειλῆς ἐμνήσθην, καὶ ταύτην ὑπέλαβον εἶναι τὴν δύσκλειαν. Εφθην τοίνυν βοήσας, ὡς εἰ καὶ τοῖς ὤμοις ἐπικαθίσαιεν, οὐ βαλῶ τοῖς λίθοις, οὐ διώξω, μένῃ δὲ χρήσομαι τῇ προσευχή. Ταῦτα ἔφην, αἱ δὲ φρουδοι ἐγένοντο, καὶ τῷ ' RELIGIOSA HISTORIA. At ego utilitatis gratia non solum multis ea narravi sed nunc etiam litteris mando. Sed et Jo- sephum patriarcham aiebat se vidisse, cauo capite atque barba, et in senili ætate formæ splendore radiantem, qui in ipso virtutis fastigio postremum se sanctorum nuncupabat. ‹ Nam cum ego illum, inquit, eorum qui eodem in feretro erant primum dicerem, ipse ultimum se appellabat.", A apud me servarem, nec cum aliis communicarem. Narravit præterea mihi multiplices insultus, quos a pessimis dæmonibus pertulerat. ‹ Cum primum enim, aiebat, hoc vilæ genus aggressus sum, nudus mihi quidam Æthiopis specie apparuit, ignem ex oculis emittens. Cujus aspectu exterritus ad ora- B. tionem me converti, et cibum capere non potui, quia sub id tempus spectandum se dabat. Cum vero septem, octo, ac decem jam clapsi dies essent, et jejunus permanerem, tandem acerba infestaticne contempta cibum sedens sumpsi. Quam ille animii mei constantiam non ferens, * virgæ ictus intenta- bat. » «Ego vero dicebam, ait: Si quidem hoc tibi ab universorum Domino permissum est, percute, et plagas libenter tanquam ab eo inflictas accipiam. Quod si permissum non sit, minime percuties, millies quamvis cum furore insanias. › His auditis, fuga tunc se proripuit : sed clam rursum furere non desiit. Aquam enim, quæ bis ad me per hebdoma- dam ex inferiore loco afferebatur, ei qui afferebat occurrens, vultumque meum ementiens, accipiebat, eoque mox dimisso totam effundebat. Quod iterum ac tertio cum fecisset, valida me siti oppugnavit, gravique affectus molestia, quæsivi ex eo qui de- ferre consueverat : « Quare per quindecim hos dies aquam non attulisti ? , et cum ille se ter quaterque attulisse, meque accepisse, diceret: quo, inquam, loco abs te allatam accepi ? , cum- que locum ostendisset • • Millies licet, dixi, eo ve- nientem videris, vas ne tradito, priusquam ad hunc locum perveneris. » Hac ejus quoque machinatione sic eversa, aliam rursus tentavit. Noctu enim vo- ciferans : . Tanto, inquit, fetore te implebo, tanta- que aspergam infamia, nt oculos ad te nemo usquam hominum adjiciat. › Quibus ita se respon- disse dicebat : «At ego tibi habebo gratiam, quod ini- micum nolens afficies beneficio, hoc nimirum agens ut in Dei recordatione uberius oblectetur. Plus enim otii nacto perpetuum opus erit diving pul- chritudinis contemplatio. › Paucis igitur transactis diebus, cum solitam liturgiam meridie peragerem • Duas, inquit, feminas de monte descendentes vi- deo. > El cum re insolita perturbatus lapidibus im- petere pararem, venere in mentem minæ scelerati, atque hanc esse infamiam illam conjeci. Quare magna voce antevertens dixi,`me illas, licet humeris meis insiderent, nec lapidibus appetiturum, nec insecu- turum, sed solis precibus pugnaturum. Hæc ego : illæ vero evanuerunt, et cum verbis meis finem cepit C «Kay D

πολὺς γὰρ ἂν ἐγεγόνει φόνος, εἰ μὴ ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις ἐσβέσθη τοῦ διαβόλου τὸ θράσος. » Ταῦτά μοι διηγησάμενος, παρεγγύησε μόνον εἰδέναι, καὶ μὴ λαβεῖν ἄλλους συνίστορας. Ἐγὼ δὲ ὠφελείας ἕνεκεν, οὐ μόνον πολλοῖς προσήνεγκα τὸ διήγημα, ἀλλὰ καὶ συγγραφή παραδίδωμι. Καὶ Ἰωσὴφ δὲ τὸν πατριάρχην θεάσασθαι ἔφη, καὶ τὴν κεφαλὴν πολιὸν καὶ τὸ γένειον, καὶ ἐν γήρᾳ τῆς ὥρας ἀφιέντα τὴν αἴγλην, καὶ ἐν ἀρετῆς ἀκρότητι ἔσχατον ἑαυτὸν τῶν ἁγίων ὀνομάζοντα. • Ἐμοῦ γάρ, φησί, πρῶτον λένοντος τῶν τῆς θήκης αὐτῷ κοινωνούντων, αὐτὸς ἑαυτὸν ἔσχατον ὠνόμαζε. » «Ει Διηγήσατο δέ μοι καὶ τὰς γεγενημένας αὐτῷ ὑπὸ τῶν πονηρῶν δαιμόνων παντοδαπάς προσβολάς. • Εὐθὺς μὲν γὰρ ἔλεγε, ταύτης μοι τῆς πολιτείας ἀρξαμένῳ γυμνός ἑωρᾶτό τις, Αιθίοπος ἔχων τὸ εἶ δες, πῦρ ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφιείς. Ἐγὼ δὲ ὁρῶν, δέους τε ἐνεπιμλάμην, καὶ εἰς εὐχὴν ἐτρεπόμην, καὶ μεταλαβεῖν οὐκ ήνεχόμην τῆς τροφῆς· κατ' ἐκεῖνον γὰρ ἐπεφαίνετο τὸν καιρόν. ὡς δὲ ἑπτὰ, καὶ ὀκτώ, καὶ δέκα διῆλθον ἡμέραι, καὶ ἄσιτος διετέλουν, τέλος τῆς πονηρᾶς ἐφόδου καταφρονήσας, καθήμενος τῆς τρο φῆς μετελάμβανον. Ο δὲ ταύτην μου την μεγαλο- φροσύνην οὐκ ἐνεγκών, ῥάβδω παίειν ἠπείλει. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἔλεγον· « Εἰ μὲν ἐπιτέτραψαι παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δεσπότου, παῖς, καὶ δέξομαι μεθ᾿ ἡδονῆς τὴν πληγὴν, ὡς ὑπ' ἐκείνου παιόμενος· εἰ δὲ μὴ ἐπ- ετράπης, οὐ παίσεις, καν μυριάκις λυττήσῃς. » Τού- των ἀκούσας ἐδραπέτευσε τότε· ἀλλὰ πάλιν κρύβδην διετέλει λυττῶν. Τὸ γὰρ δίς μοι τῆς ἑβδομάδος κάτω ωθεν κομιζόμενον ὕδωρ, ἀπαντῶν τῷ κομίζοντι, καὶ τὸ ἐμὸν εἶδος μιμούμενος, ἐλάμβανε, καὶ ἀπιέναι κε- λεύων ἐκεῖνον ἐξέχει τὸ νᾶμα. Καὶ τοῦτο οὐ δὶς μό. νον, ἀλλὰ καὶ τρὶς ποιήσας, τὸ τοῦ δίψους μοι ἐπε εστράτευσε πάθος. Σφόδρα δὲ ἀνιαθεὶς, ηρόμην τὸν εἰωθήτα κομίζειν· . Τί δή ποτε πέντε καὶ δέκα διελθουσῶν ἡμερῶν οὐκ ἐκόμισας ὕδωρ; › 'Ο δὲ τρὶς ἔλεγε καὶ τετράκις κεκωμικέναι, και με τοῦτο δε δέχθαι. • Καὶ ποῦ τοῦτο, ἔφην, ἐγὼ παρὰ σοῦ φέ- ροντος ἐδεξάμην; » ὡς δὲ τὸν τόπον ὑπέδειξε· μυριάκις, ἔφην, ἐκεῖ με θεάσῃ παραγινόμενον, μὴ δῶς τὸ ἀγγεῖον, ἕως εἰς τοῦτον ἀφίκῃ τὸν τόπον. » Οὕτω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν ἐπιβουλὴν διαλύσας, αὖθις ἑτέρας ἐπειράθη. Βοῇ γὰρ νύκτωρ χρησάμενος ἔφη, ὅτι « Σὲ τοσαύτης δυσωδίας εμπλήσω, καὶ τοσαΰ- την δύσκλειαν κατασκευάσω, ὡς μηδένα σε μηδαμό θεν θεάσασθα: ἄνθρωπον. » Ἐγὼ δὲ, ἔφη, πρὸς ταῦτα ἀπεκρινάμην, ὅτι ο Σοι χάριν όμολογήσω· ἄκων γὰρ εὐεργετήσεις τὸν δυσμενή, πλέον ἐντρυφῶν τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ παρασκευάζων. Σχολῆς γὰρ πλείονος ἀπολαύων, ἔργον σχήσω διηνεκές τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν. » Ολίγων τοίνυν διελθουσῶν ἡμερῶν, μεσούσης ἡμέρας τὴν εἰωθυῖαν λειτουργίαν ἐπιτελῶν, ὁρῶ, ἔφη, δύο ἐκ τοῦ ὄρους κατιούσας γυναῖκας. Ἐγὼ δὲ τὸ ἄηθες δυσχεράνας, καὶ λίθοις βαλεῖν ἐπι χειρήσας, τῆς τοῦ αλάστορος ἀπειλῆς ἐμνήσθην, καὶ ταύτην ὑπέλαβον εἶναι τὴν δύσκλειαν. Εφθην τοίνυν βοήσας, ὡς εἰ καὶ τοῖς ὤμοις ἐπικαθίσαιεν, οὐ βαλῶ τοῖς λίθοις, οὐ διώξω, μένῃ δὲ χρήσομαι τῇ προσευχή. Ταῦτα ἔφην, αἱ δὲ φρουδοι ἐγένοντο, καὶ τῷ ' RELIGIOSA HISTORIA. At ego utilitatis gratia non solum multis ea narravi sed nunc etiam litteris mando. Sed et Jo- sephum patriarcham aiebat se vidisse, cauo capite atque barba, et in senili ætate formæ splendore radiantem, qui in ipso virtutis fastigio postremum se sanctorum nuncupabat. ‹ Nam cum ego illum, inquit, eorum qui eodem in feretro erant primum dicerem, ipse ultimum se appellabat.", A apud me servarem, nec cum aliis communicarem. Narravit præterea mihi multiplices insultus, quos a pessimis dæmonibus pertulerat. ‹ Cum primum enim, aiebat, hoc vilæ genus aggressus sum, nudus mihi quidam Æthiopis specie apparuit, ignem ex oculis emittens. Cujus aspectu exterritus ad ora- B. tionem me converti, et cibum capere non potui, quia sub id tempus spectandum se dabat. Cum vero septem, octo, ac decem jam clapsi dies essent, et jejunus permanerem, tandem acerba infestaticne contempta cibum sedens sumpsi. Quam ille animii mei constantiam non ferens, * virgæ ictus intenta- bat. » «Ego vero dicebam, ait: Si quidem hoc tibi ab universorum Domino permissum est, percute, et plagas libenter tanquam ab eo inflictas accipiam. Quod si permissum non sit, minime percuties, millies quamvis cum furore insanias. › His auditis, fuga tunc se proripuit : sed clam rursum furere non desiit. Aquam enim, quæ bis ad me per hebdoma- dam ex inferiore loco afferebatur, ei qui afferebat occurrens, vultumque meum ementiens, accipiebat, eoque mox dimisso totam effundebat. Quod iterum ac tertio cum fecisset, valida me siti oppugnavit, gravique affectus molestia, quæsivi ex eo qui de- ferre consueverat : « Quare per quindecim hos dies aquam non attulisti ? , et cum ille se ter quaterque attulisse, meque accepisse, diceret: quo, inquam, loco abs te allatam accepi ? , cum- que locum ostendisset • • Millies licet, dixi, eo ve- nientem videris, vas ne tradito, priusquam ad hunc locum perveneris. » Hac ejus quoque machinatione sic eversa, aliam rursus tentavit. Noctu enim vo- ciferans : . Tanto, inquit, fetore te implebo, tanta- que aspergam infamia, nt oculos ad te nemo usquam hominum adjiciat. › Quibus ita se respon- disse dicebat : «At ego tibi habebo gratiam, quod ini- micum nolens afficies beneficio, hoc nimirum agens ut in Dei recordatione uberius oblectetur. Plus enim otii nacto perpetuum opus erit diving pul- chritudinis contemplatio. › Paucis igitur transactis diebus, cum solitam liturgiam meridie peragerem • Duas, inquit, feminas de monte descendentes vi- deo. > El cum re insolita perturbatus lapidibus im- petere pararem, venere in mentem minæ scelerati, atque hanc esse infamiam illam conjeci. Quare magna voce antevertens dixi,`me illas, licet humeris meis insiderent, nec lapidibus appetiturum, nec insecu- turum, sed solis precibus pugnaturum. Hæc ego : illæ vero evanuerunt, et cum verbis meis finem cepit C «Kay D

πολὺς γὰρ ἂν ἐγεγόνει φόνος, εἰ μὴ ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις ἐσβέσθη τοῦ διαβόλου τὸ θράσος. » Ταῦτά μοι διηγησάμενος, παρεγγύησε μόνον εἰδέναι, καὶ μὴ λαβεῖν ἄλλους συνίστορας. Ἐγὼ δὲ ὠφελείας ἕνεκεν, οὐ μόνον πολλοῖς προσήνεγκα τὸ διήγημα, ἀλλὰ καὶ συγγραφή παραδίδωμι. Καὶ Ἰωσὴφ δὲ τὸν πατριάρχην θεάσασθαι ἔφη, καὶ τὴν κεφαλὴν πολιὸν καὶ τὸ γένειον, καὶ ἐν γήρᾳ τῆς ὥρας ἀφιέντα τὴν αἴγλην, καὶ ἐν ἀρετῆς ἀκρότητι ἔσχατον ἑαυτὸν τῶν ἁγίων ὀνομάζοντα. • Ἐμοῦ γάρ, φησί, πρῶτον λένοντος τῶν τῆς θήκης αὐτῷ κοινωνούντων, αὐτὸς ἑαυτὸν ἔσχατον ὠνόμαζε. » «Ει Διηγήσατο δέ μοι καὶ τὰς γεγενημένας αὐτῷ ὑπὸ τῶν πονηρῶν δαιμόνων παντοδαπάς προσβολάς. • Εὐθὺς μὲν γὰρ ἔλεγε, ταύτης μοι τῆς πολιτείας ἀρξαμένῳ γυμνός ἑωρᾶτό τις, Αιθίοπος ἔχων τὸ εἶ δες, πῦρ ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφιείς. Ἐγὼ δὲ ὁρῶν, δέους τε ἐνεπιμλάμην, καὶ εἰς εὐχὴν ἐτρεπόμην, καὶ μεταλαβεῖν οὐκ ήνεχόμην τῆς τροφῆς· κατ' ἐκεῖνον γὰρ ἐπεφαίνετο τὸν καιρόν. ὡς δὲ ἑπτὰ, καὶ ὀκτώ, καὶ δέκα διῆλθον ἡμέραι, καὶ ἄσιτος διετέλουν, τέλος τῆς πονηρᾶς ἐφόδου καταφρονήσας, καθήμενος τῆς τρο φῆς μετελάμβανον. Ο δὲ ταύτην μου την μεγαλο- φροσύνην οὐκ ἐνεγκών, ῥάβδω παίειν ἠπείλει. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἔλεγον· « Εἰ μὲν ἐπιτέτραψαι παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δεσπότου, παῖς, καὶ δέξομαι μεθ᾿ ἡδονῆς τὴν πληγὴν, ὡς ὑπ' ἐκείνου παιόμενος· εἰ δὲ μὴ ἐπ- ετράπης, οὐ παίσεις, καν μυριάκις λυττήσῃς. » Τού- των ἀκούσας ἐδραπέτευσε τότε· ἀλλὰ πάλιν κρύβδην διετέλει λυττῶν. Τὸ γὰρ δίς μοι τῆς ἑβδομάδος κάτω ωθεν κομιζόμενον ὕδωρ, ἀπαντῶν τῷ κομίζοντι, καὶ τὸ ἐμὸν εἶδος μιμούμενος, ἐλάμβανε, καὶ ἀπιέναι κε- λεύων ἐκεῖνον ἐξέχει τὸ νᾶμα. Καὶ τοῦτο οὐ δὶς μό. νον, ἀλλὰ καὶ τρὶς ποιήσας, τὸ τοῦ δίψους μοι ἐπε εστράτευσε πάθος. Σφόδρα δὲ ἀνιαθεὶς, ηρόμην τὸν εἰωθήτα κομίζειν· . Τί δή ποτε πέντε καὶ δέκα διελθουσῶν ἡμερῶν οὐκ ἐκόμισας ὕδωρ; › 'Ο δὲ τρὶς ἔλεγε καὶ τετράκις κεκωμικέναι, και με τοῦτο δε δέχθαι. • Καὶ ποῦ τοῦτο, ἔφην, ἐγὼ παρὰ σοῦ φέ- ροντος ἐδεξάμην; » ὡς δὲ τὸν τόπον ὑπέδειξε· μυριάκις, ἔφην, ἐκεῖ με θεάσῃ παραγινόμενον, μὴ δῶς τὸ ἀγγεῖον, ἕως εἰς τοῦτον ἀφίκῃ τὸν τόπον. » Οὕτω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν ἐπιβουλὴν διαλύσας, αὖθις ἑτέρας ἐπειράθη. Βοῇ γὰρ νύκτωρ χρησάμενος ἔφη, ὅτι « Σὲ τοσαύτης δυσωδίας εμπλήσω, καὶ τοσαΰ- την δύσκλειαν κατασκευάσω, ὡς μηδένα σε μηδαμό θεν θεάσασθα: ἄνθρωπον. » Ἐγὼ δὲ, ἔφη, πρὸς ταῦτα ἀπεκρινάμην, ὅτι ο Σοι χάριν όμολογήσω· ἄκων γὰρ εὐεργετήσεις τὸν δυσμενή, πλέον ἐντρυφῶν τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ παρασκευάζων. Σχολῆς γὰρ πλείονος ἀπολαύων, ἔργον σχήσω διηνεκές τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν. » Ολίγων τοίνυν διελθουσῶν ἡμερῶν, μεσούσης ἡμέρας τὴν εἰωθυῖαν λειτουργίαν ἐπιτελῶν, ὁρῶ, ἔφη, δύο ἐκ τοῦ ὄρους κατιούσας γυναῖκας. Ἐγὼ δὲ τὸ ἄηθες δυσχεράνας, καὶ λίθοις βαλεῖν ἐπι χειρήσας, τῆς τοῦ αλάστορος ἀπειλῆς ἐμνήσθην, καὶ ταύτην ὑπέλαβον εἶναι τὴν δύσκλειαν. Εφθην τοίνυν βοήσας, ὡς εἰ καὶ τοῖς ὤμοις ἐπικαθίσαιεν, οὐ βαλῶ τοῖς λίθοις, οὐ διώξω, μένῃ δὲ χρήσομαι τῇ προσευχή. Ταῦτα ἔφην, αἱ δὲ φρουδοι ἐγένοντο, καὶ τῷ ' RELIGIOSA HISTORIA. At ego utilitatis gratia non solum multis ea narravi sed nunc etiam litteris mando. Sed et Jo- sephum patriarcham aiebat se vidisse, cauo capite atque barba, et in senili ætate formæ splendore radiantem, qui in ipso virtutis fastigio postremum se sanctorum nuncupabat. ‹ Nam cum ego illum, inquit, eorum qui eodem in feretro erant primum dicerem, ipse ultimum se appellabat.", A apud me servarem, nec cum aliis communicarem. Narravit præterea mihi multiplices insultus, quos a pessimis dæmonibus pertulerat. ‹ Cum primum enim, aiebat, hoc vilæ genus aggressus sum, nudus mihi quidam Æthiopis specie apparuit, ignem ex oculis emittens. Cujus aspectu exterritus ad ora- B. tionem me converti, et cibum capere non potui, quia sub id tempus spectandum se dabat. Cum vero septem, octo, ac decem jam clapsi dies essent, et jejunus permanerem, tandem acerba infestaticne contempta cibum sedens sumpsi. Quam ille animii mei constantiam non ferens, * virgæ ictus intenta- bat. » «Ego vero dicebam, ait: Si quidem hoc tibi ab universorum Domino permissum est, percute, et plagas libenter tanquam ab eo inflictas accipiam. Quod si permissum non sit, minime percuties, millies quamvis cum furore insanias. › His auditis, fuga tunc se proripuit : sed clam rursum furere non desiit. Aquam enim, quæ bis ad me per hebdoma- dam ex inferiore loco afferebatur, ei qui afferebat occurrens, vultumque meum ementiens, accipiebat, eoque mox dimisso totam effundebat. Quod iterum ac tertio cum fecisset, valida me siti oppugnavit, gravique affectus molestia, quæsivi ex eo qui de- ferre consueverat : « Quare per quindecim hos dies aquam non attulisti ? , et cum ille se ter quaterque attulisse, meque accepisse, diceret: quo, inquam, loco abs te allatam accepi ? , cum- que locum ostendisset • • Millies licet, dixi, eo ve- nientem videris, vas ne tradito, priusquam ad hunc locum perveneris. » Hac ejus quoque machinatione sic eversa, aliam rursus tentavit. Noctu enim vo- ciferans : . Tanto, inquit, fetore te implebo, tanta- que aspergam infamia, nt oculos ad te nemo usquam hominum adjiciat. › Quibus ita se respon- disse dicebat : «At ego tibi habebo gratiam, quod ini- micum nolens afficies beneficio, hoc nimirum agens ut in Dei recordatione uberius oblectetur. Plus enim otii nacto perpetuum opus erit diving pul- chritudinis contemplatio. › Paucis igitur transactis diebus, cum solitam liturgiam meridie peragerem • Duas, inquit, feminas de monte descendentes vi- deo. > El cum re insolita perturbatus lapidibus im- petere pararem, venere in mentem minæ scelerati, atque hanc esse infamiam illam conjeci. Quare magna voce antevertens dixi,`me illas, licet humeris meis insiderent, nec lapidibus appetiturum, nec insecu- turum, sed solis precibus pugnaturum. Hæc ego : illæ vero evanuerunt, et cum verbis meis finem cepit C «Kay D

πολὺς γὰρ ἂν ἐγεγόνει φόνος, εἰ μὴ ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις ἐσβέσθη τοῦ διαβόλου τὸ θράσος. » Ταῦτά μοι διηγησάμενος, παρεγγύησε μόνον εἰδέναι, καὶ μὴ λαβεῖν ἄλλους συνίστορας. Ἐγὼ δὲ ὠφελείας ἕνεκεν, οὐ μόνον πολλοῖς προσήνεγκα τὸ διήγημα, ἀλλὰ καὶ συγγραφή παραδίδωμι. Καὶ Ἰωσὴφ δὲ τὸν πατριάρχην θεάσασθαι ἔφη, καὶ τὴν κεφαλὴν πολιὸν καὶ τὸ γένειον, καὶ ἐν γήρᾳ τῆς ὥρας ἀφιέντα τὴν αἴγλην, καὶ ἐν ἀρετῆς ἀκρότητι ἔσχατον ἑαυτὸν τῶν ἁγίων ὀνομάζοντα. • Ἐμοῦ γάρ, φησί, πρῶτον λένοντος τῶν τῆς θήκης αὐτῷ κοινωνούντων, αὐτὸς ἑαυτὸν ἔσχατον ὠνόμαζε. » «Ει Διηγήσατο δέ μοι καὶ τὰς γεγενημένας αὐτῷ ὑπὸ τῶν πονηρῶν δαιμόνων παντοδαπάς προσβολάς. • Εὐθὺς μὲν γὰρ ἔλεγε, ταύτης μοι τῆς πολιτείας ἀρξαμένῳ γυμνός ἑωρᾶτό τις, Αιθίοπος ἔχων τὸ εἶ δες, πῦρ ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφιείς. Ἐγὼ δὲ ὁρῶν, δέους τε ἐνεπιμλάμην, καὶ εἰς εὐχὴν ἐτρεπόμην, καὶ μεταλαβεῖν οὐκ ήνεχόμην τῆς τροφῆς· κατ' ἐκεῖνον γὰρ ἐπεφαίνετο τὸν καιρόν. ὡς δὲ ἑπτὰ, καὶ ὀκτώ, καὶ δέκα διῆλθον ἡμέραι, καὶ ἄσιτος διετέλουν, τέλος τῆς πονηρᾶς ἐφόδου καταφρονήσας, καθήμενος τῆς τρο φῆς μετελάμβανον. Ο δὲ ταύτην μου την μεγαλο- φροσύνην οὐκ ἐνεγκών, ῥάβδω παίειν ἠπείλει. Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἔλεγον· « Εἰ μὲν ἐπιτέτραψαι παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δεσπότου, παῖς, καὶ δέξομαι μεθ᾿ ἡδονῆς τὴν πληγὴν, ὡς ὑπ' ἐκείνου παιόμενος· εἰ δὲ μὴ ἐπ- ετράπης, οὐ παίσεις, καν μυριάκις λυττήσῃς. » Τού- των ἀκούσας ἐδραπέτευσε τότε· ἀλλὰ πάλιν κρύβδην διετέλει λυττῶν. Τὸ γὰρ δίς μοι τῆς ἑβδομάδος κάτω ωθεν κομιζόμενον ὕδωρ, ἀπαντῶν τῷ κομίζοντι, καὶ τὸ ἐμὸν εἶδος μιμούμενος, ἐλάμβανε, καὶ ἀπιέναι κε- λεύων ἐκεῖνον ἐξέχει τὸ νᾶμα. Καὶ τοῦτο οὐ δὶς μό. νον, ἀλλὰ καὶ τρὶς ποιήσας, τὸ τοῦ δίψους μοι ἐπε εστράτευσε πάθος. Σφόδρα δὲ ἀνιαθεὶς, ηρόμην τὸν εἰωθήτα κομίζειν· . Τί δή ποτε πέντε καὶ δέκα διελθουσῶν ἡμερῶν οὐκ ἐκόμισας ὕδωρ; › 'Ο δὲ τρὶς ἔλεγε καὶ τετράκις κεκωμικέναι, και με τοῦτο δε δέχθαι. • Καὶ ποῦ τοῦτο, ἔφην, ἐγὼ παρὰ σοῦ φέ- ροντος ἐδεξάμην; » ὡς δὲ τὸν τόπον ὑπέδειξε· μυριάκις, ἔφην, ἐκεῖ με θεάσῃ παραγινόμενον, μὴ δῶς τὸ ἀγγεῖον, ἕως εἰς τοῦτον ἀφίκῃ τὸν τόπον. » Οὕτω καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν ἐπιβουλὴν διαλύσας, αὖθις ἑτέρας ἐπειράθη. Βοῇ γὰρ νύκτωρ χρησάμενος ἔφη, ὅτι « Σὲ τοσαύτης δυσωδίας εμπλήσω, καὶ τοσαΰ- την δύσκλειαν κατασκευάσω, ὡς μηδένα σε μηδαμό θεν θεάσασθα: ἄνθρωπον. » Ἐγὼ δὲ, ἔφη, πρὸς ταῦτα ἀπεκρινάμην, ὅτι ο Σοι χάριν όμολογήσω· ἄκων γὰρ εὐεργετήσεις τὸν δυσμενή, πλέον ἐντρυφῶν τῇ τοῦ Θεοῦ μνήμῃ παρασκευάζων. Σχολῆς γὰρ πλείονος ἀπολαύων, ἔργον σχήσω διηνεκές τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν. » Ολίγων τοίνυν διελθουσῶν ἡμερῶν, μεσούσης ἡμέρας τὴν εἰωθυῖαν λειτουργίαν ἐπιτελῶν, ὁρῶ, ἔφη, δύο ἐκ τοῦ ὄρους κατιούσας γυναῖκας. Ἐγὼ δὲ τὸ ἄηθες δυσχεράνας, καὶ λίθοις βαλεῖν ἐπι χειρήσας, τῆς τοῦ αλάστορος ἀπειλῆς ἐμνήσθην, καὶ ταύτην ὑπέλαβον εἶναι τὴν δύσκλειαν. Εφθην τοίνυν βοήσας, ὡς εἰ καὶ τοῖς ὤμοις ἐπικαθίσαιεν, οὐ βαλῶ τοῖς λίθοις, οὐ διώξω, μένῃ δὲ χρήσομαι τῇ προσευχή. Ταῦτα ἔφην, αἱ δὲ φρουδοι ἐγένοντο, καὶ τῷ ' RELIGIOSA HISTORIA. At ego utilitatis gratia non solum multis ea narravi sed nunc etiam litteris mando. Sed et Jo- sephum patriarcham aiebat se vidisse, cauo capite atque barba, et in senili ætate formæ splendore radiantem, qui in ipso virtutis fastigio postremum se sanctorum nuncupabat. ‹ Nam cum ego illum, inquit, eorum qui eodem in feretro erant primum dicerem, ipse ultimum se appellabat.", A apud me servarem, nec cum aliis communicarem. Narravit præterea mihi multiplices insultus, quos a pessimis dæmonibus pertulerat. ‹ Cum primum enim, aiebat, hoc vilæ genus aggressus sum, nudus mihi quidam Æthiopis specie apparuit, ignem ex oculis emittens. Cujus aspectu exterritus ad ora- B. tionem me converti, et cibum capere non potui, quia sub id tempus spectandum se dabat. Cum vero septem, octo, ac decem jam clapsi dies essent, et jejunus permanerem, tandem acerba infestaticne contempta cibum sedens sumpsi. Quam ille animii mei constantiam non ferens, * virgæ ictus intenta- bat. » «Ego vero dicebam, ait: Si quidem hoc tibi ab universorum Domino permissum est, percute, et plagas libenter tanquam ab eo inflictas accipiam. Quod si permissum non sit, minime percuties, millies quamvis cum furore insanias. › His auditis, fuga tunc se proripuit : sed clam rursum furere non desiit. Aquam enim, quæ bis ad me per hebdoma- dam ex inferiore loco afferebatur, ei qui afferebat occurrens, vultumque meum ementiens, accipiebat, eoque mox dimisso totam effundebat. Quod iterum ac tertio cum fecisset, valida me siti oppugnavit, gravique affectus molestia, quæsivi ex eo qui de- ferre consueverat : « Quare per quindecim hos dies aquam non attulisti ? , et cum ille se ter quaterque attulisse, meque accepisse, diceret: quo, inquam, loco abs te allatam accepi ? , cum- que locum ostendisset • • Millies licet, dixi, eo ve- nientem videris, vas ne tradito, priusquam ad hunc locum perveneris. » Hac ejus quoque machinatione sic eversa, aliam rursus tentavit. Noctu enim vo- ciferans : . Tanto, inquit, fetore te implebo, tanta- que aspergam infamia, nt oculos ad te nemo usquam hominum adjiciat. › Quibus ita se respon- disse dicebat : «At ego tibi habebo gratiam, quod ini- micum nolens afficies beneficio, hoc nimirum agens ut in Dei recordatione uberius oblectetur. Plus enim otii nacto perpetuum opus erit diving pul- chritudinis contemplatio. › Paucis igitur transactis diebus, cum solitam liturgiam meridie peragerem • Duas, inquit, feminas de monte descendentes vi- deo. > El cum re insolita perturbatus lapidibus im- petere pararem, venere in mentem minæ scelerati, atque hanc esse infamiam illam conjeci. Quare magna voce antevertens dixi,`me illas, licet humeris meis insiderent, nec lapidibus appetiturum, nec insecu- turum, sed solis precibus pugnaturum. Hæc ego : illæ vero evanuerunt, et cum verbis meis finem cepit C «Kay D

τα πάλιν ο Νύκτωρ ἐγὼ μὲν, ἔφη, προσηυχόμην, οχή ματος δὲ κτύπος εφέρετο, καὶ ἡνιόχου βοὴ, καὶ ἵππων χρεμετιζόντων· ἐμὲ δὲ τοῦ πράγματος τὸ καινὸν ἐθο- ρύβησεν. Ἐνενόουν γὰρ ὡς οὔτε ἄρχων ἐπεδήμει τότε τῇ πόλει, οὔτε σχήμασιν ἡ ὁδὸς ἦν, οὔτε ὁ καιρὸς τοῖς ὀχήμασιν ἐπιτήδειος. Ἐμοῦ δὲ ταῦτα λογιζομένου, θέα ρυβός τις πλήθους ηκούετο προσπελάζοντος· καί τινες ἐβόων ἡγούμενοι ῥαβδοφόροι, συρίττοντες, καὶ ἀπελαύ νοντες ἐκ τοῦ μέσου τοὺς πλείους, καὶ εὐτρεπῆ ποιοῦν- τες τῷ ἡγουμένῳ τὴν πάροδον. Ως δὲ σφόδρα μοι πελά- ζειν ἔδοξε, εἶπον, ἔφη· Τίς εἶ ; καὶ πόθεν ἥκεις; καὶ τί νος δεόμενος κατὰ τοῦτον ἐλήλυθας τὸν καιρόν; μέχρι τίνος παίζεις, ὦ ταλαίπωρε, καὶ τῆς θείας μακροθυ μίας καταφρονεῖς; » Τοῦτο ἐγὼ μὲν ἔλεγον πρὸς ἕω τετραμμένος, καὶ τῷ Θεῷ τὴν ἱκετείαν προσφέρων. Ὁ δὲ ὧσε μὲν, καταβαλεῖν δὲ οὐκ ἔσχυσεν· ἡ γὰρ θεία χάρις ἀντέσχεν, καὶ παραυτίκα φροῦδα πάντα ἐγέν νοντο. » Ελεγε δὲ καὶ κατὰ τὸν τῶν ἀλιτηρίων ἐκείνων λῃστῶν καιρὸν, ὅτε ἐξ Ισαυρίας ὁρμώμενοι τῆς ἕω τὰ πλεῖστα ἐμπρήσαντες ἐλπίσαντο, δεδιέναι σφόδρα, οὐ τὴν σφαγήν, οὐ γὰρ οὕτω φιλοσώματος ἦν, ἀλλὰ τὸν ἀνδραποδισμὸν, καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν, καὶ τῆς ἀσεβείας καὶ παρανομίας τὴν θεωρίαν. Τού του τοῦ δέους αἰσθόμενος ὁ διάβολος· ήκουσε γὰρ αὐτοῦ πολλάκις πρὸς τοὺς γνωρίμους ἐκφήναντος μιμεῖται νύκτωρ ὁλολογὴν γυναικῶν. • Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἀκούειν ἐδόκουν ὡς ἥκοιεν οἱ πολέμιοι, καὶ ὡς πῦρ ταῖς κώμαις ἐμβάλλοιεν. Εὐθὺς τοίνυν διχῆ τῆς κεφαλῆς διακρίνας τὰς κώμας, καὶ τὰς μὲν ἐκ δεξιῶν, τὰς δὲ ἐξ εὐωνύμων διὰ τῶν ὤμων ἐπὶ τὸ στῆθος μετενεγκών, εὐτρεπῆ πρὸς τὴν τοῦ ξίφους τομὴν τὸν αὐχένα ἐποίουν, ἵνα σύντομον δεξάμενος τὴν πληγήν, τῆς ἀπεικτῆς ἐκείνης ἀπαλλαγῶ θεωρίας. Οὕτω πᾶσαν ἐκείνην διατελέσας τὴν νύχτα, καὶ δια ηνεχῶς τὴν ἐκείνων ἔφοδον προσδεχόμενος, ἐπειδὴ ἡμέρα ἐγένετο, καὶ ἧκόν τινες, ἐπυθόμην τί περὶ τῶν Ἰσαύρων εἶεν ἀκηκοότες· οἱ δὲ ἔλεγον, μηδὲν ἐν ταύταις εγνωκέναι ταῖς ἡμέραις. Καὶ οὕτω, φησίν, ἐπέγνων διαβολικὴν κακείνην εἶναι τὴν φαντασία». Αλλοτε δὲ, ἔφη, νέῳ σφριγώντι ἀπεικασθεὶς, ὥρᾳ λάμποντι, καὶ κόμῃ ξανθῇ κεκοσμημένῳ, προσήει μειδιῶν ἅμα καὶ παίζων· ἐγὼ δὲ, ἔφη, τῷ θυμῷ καθοπλισθεὶς ἐξήλαυνον λοιδορούμενος. Ὁ δὲ ἐπέμεν • Α λόγῳ συνεπληροῦτο τῆς θέας ἡ φαντασία. » Μετὰ ταῦ νεν ἑταιρικὸν βλέπων, καὶ τῷ τε μειδιάματι, τῷ τί φθέγματι, ἡδονὴν ἀναβλύζων. Τότε τοίνυν πλέον τὸν θυμὸν παραθήξας· « Πῶς ἰσχύεις, ἔλεγον, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περινοστεῖν, καὶ πᾶσι τοιαύτας προσ φέρειν ἐπιβουλάς; Ὁ δὲ ἔλεγε μὴ μόνος εἶναι, ἀλλὰ πλῆθος δαιμόνων κατὰ πᾶσαν ἐσκεδάσθαι τὴν οἰκου μένην, τοιαῦτα παιζόντων ὁμοῦ καὶ σπουδαζόντων. Τῇ γὰρ δοκούσῃ παιδιᾷ σπουδάζουσι πᾶσαν ἀφανίσα: τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν. ο 'Αλλά γε σὺ ἄπιθι, ἔφην, τοῦ Χριστοῦ σοι κελεύοντος, τοῦ λέγεῶνα ὅλην διά τῶν χοίρων τῷ βυθῷ παραπέμψαντος. Ἤκουεν ἅμα καὶ ἔφευγεν, οὔτε τῆς Δεσποτικής προσηγορίας τὴν δύναμιν φέρων, οὔτε τῆς οἰκετικής φιλοσοφίας την αἴγλην βλέπειν δυνάμενος. » Καὶ ἄλλα δὲ πλείονα εἰδὼς τούτων διηγήματα, συγγράφειν, οὐ βούλομαι, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B C inane spectaculum. Post hæc rursus : . Nocte, un- quit, cum orarem, vehiculi strepitus auditus est, et aurigæ clamor, equorumque hinnientium, et me rei novilas conturbavit. Cogitabam enim, nec præsidem in urbe tunc versari, nec viam curruum hanc esse, nec tempus vehiculis opportunum. Haec au- tem reputante me, auditus est tumultus tanquam appropinquantis multitudinis, præibantque lictores - quidam clamântes, sibilantes, et turbam de medio submoventes, viamque principi expeditam parantes. Ubi vero proximi esse mihi visi sunt, tum ego: Quis es ? inquam, et unde venis ? aut qua de causa hoc tempore venisti ? quousque ludis, infelix, divinamque patientiam contemnis ?> Hæc ego dixi ad orientem conversus, Deumque deprecans. Ille vero impulit quidem, sed dejicere non potuit, divina gratia obsistente, statimnque omnia evanuerunt. Dicebat etiam, se exitialium illorum latronum tem- pore, qui ab Isauria profecti, Orientis loea plurima incendentes populati sunt, vehementer timuisse, non cædem (nec enim corpus suum tantopere ama - bal), sed servitutem et captivitatem, ne impietatis illorum iniquitatisque spectator foret. Iloc ejus ti- more cognito diabolum (sæpe enim illum apud amicos profitentem audierat), mulierum ejulatum noctu repraesentasse. • Ego vero, inquit, audire mihi videbar hostes adventare, et ignem vicis sub- jicere. Statim ergo discriminata capitis coma, et capillis dextra lævaque per humeros in pectus de- missis, cervicem ad gladii amputationem con- c parabam, ut brevi ictu accepto ab exsecrando illo spectaculo liber filerem. Hunc in modum nocte transacta, cum illorum irruptionem contineuter exspectarem, postquam dies illuxit, et advenere aliqui, rogabam ecquid de Isauris audiissent. Et cum illi nibil per hos dies se cognosse dicerent, ita diabolicam, inquit, illusionem hanc etiam fuisse animadverti. Alias vero petulanti juveni præstanti forma et flava coma insigni similis, ridens ad me simul ludensque accedebat, et ego ira suc- census abigebam illum, insectans maledictis. Ille autem consistebat, aspectu meretricio, risuque ac sermone spirans voluptatem. Tunc ergo majore ira concitatus. Quomodo, inquam, totum orbem terra- rum circumire poles, et tales omnibus insidias D struere?, Ille vero se haud solum aiebat esse, sed dæmonum multitudinem per orbem sparsanı esse gentium, qui hoc modo ludunt pariter ac serio agunt. Ludo quippe isto, ut videtur, naturam bo- minum universain delere student. At tu, inquam, hinc abi Christo jubente, qui legionem olim per porcos misit in profundum. » Audiit, statimque au- fugit, nec Dominici nominis vim ferre valens, nec famuli ejus philosophiæ lucem intueri. ‹ Plura his alia mihi narranda cum suppetant, scribere non libet, ne infirmioribus non credendi occasionem præbeat multitudo. Nain iis quidem qui divinum hominem contuentur, nihil istiusmodi cum dicitur. Incredibile videtur, virtute quæ cernitur dicta con- •

τα πάλιν ο Νύκτωρ ἐγὼ μὲν, ἔφη, προσηυχόμην, οχή ματος δὲ κτύπος εφέρετο, καὶ ἡνιόχου βοὴ, καὶ ἵππων χρεμετιζόντων· ἐμὲ δὲ τοῦ πράγματος τὸ καινὸν ἐθο- ρύβησεν. Ἐνενόουν γὰρ ὡς οὔτε ἄρχων ἐπεδήμει τότε τῇ πόλει, οὔτε σχήμασιν ἡ ὁδὸς ἦν, οὔτε ὁ καιρὸς τοῖς ὀχήμασιν ἐπιτήδειος. Ἐμοῦ δὲ ταῦτα λογιζομένου, θέα ρυβός τις πλήθους ηκούετο προσπελάζοντος· καί τινες ἐβόων ἡγούμενοι ῥαβδοφόροι, συρίττοντες, καὶ ἀπελαύ νοντες ἐκ τοῦ μέσου τοὺς πλείους, καὶ εὐτρεπῆ ποιοῦν- τες τῷ ἡγουμένῳ τὴν πάροδον. Ως δὲ σφόδρα μοι πελά- ζειν ἔδοξε, εἶπον, ἔφη· Τίς εἶ ; καὶ πόθεν ἥκεις; καὶ τί νος δεόμενος κατὰ τοῦτον ἐλήλυθας τὸν καιρόν; μέχρι τίνος παίζεις, ὦ ταλαίπωρε, καὶ τῆς θείας μακροθυ μίας καταφρονεῖς; » Τοῦτο ἐγὼ μὲν ἔλεγον πρὸς ἕω τετραμμένος, καὶ τῷ Θεῷ τὴν ἱκετείαν προσφέρων. Ὁ δὲ ὧσε μὲν, καταβαλεῖν δὲ οὐκ ἔσχυσεν· ἡ γὰρ θεία χάρις ἀντέσχεν, καὶ παραυτίκα φροῦδα πάντα ἐγέν νοντο. » Ελεγε δὲ καὶ κατὰ τὸν τῶν ἀλιτηρίων ἐκείνων λῃστῶν καιρὸν, ὅτε ἐξ Ισαυρίας ὁρμώμενοι τῆς ἕω τὰ πλεῖστα ἐμπρήσαντες ἐλπίσαντο, δεδιέναι σφόδρα, οὐ τὴν σφαγήν, οὐ γὰρ οὕτω φιλοσώματος ἦν, ἀλλὰ τὸν ἀνδραποδισμὸν, καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν, καὶ τῆς ἀσεβείας καὶ παρανομίας τὴν θεωρίαν. Τού του τοῦ δέους αἰσθόμενος ὁ διάβολος· ήκουσε γὰρ αὐτοῦ πολλάκις πρὸς τοὺς γνωρίμους ἐκφήναντος μιμεῖται νύκτωρ ὁλολογὴν γυναικῶν. • Ἐγὼ δὲ, ἔφη, ἀκούειν ἐδόκουν ὡς ἥκοιεν οἱ πολέμιοι, καὶ ὡς πῦρ ταῖς κώμαις ἐμβάλλοιεν. Εὐθὺς τοίνυν διχῆ τῆς κεφαλῆς διακρίνας τὰς κώμας, καὶ τὰς μὲν ἐκ δεξιῶν, τὰς δὲ ἐξ εὐωνύμων διὰ τῶν ὤμων ἐπὶ τὸ στῆθος μετενεγκών, εὐτρεπῆ πρὸς τὴν τοῦ ξίφους τομὴν τὸν αὐχένα ἐποίουν, ἵνα σύντομον δεξάμενος τὴν πληγήν, τῆς ἀπεικτῆς ἐκείνης ἀπαλλαγῶ θεωρίας. Οὕτω πᾶσαν ἐκείνην διατελέσας τὴν νύχτα, καὶ δια ηνεχῶς τὴν ἐκείνων ἔφοδον προσδεχόμενος, ἐπειδὴ ἡμέρα ἐγένετο, καὶ ἧκόν τινες, ἐπυθόμην τί περὶ τῶν Ἰσαύρων εἶεν ἀκηκοότες· οἱ δὲ ἔλεγον, μηδὲν ἐν ταύταις εγνωκέναι ταῖς ἡμέραις. Καὶ οὕτω, φησίν, ἐπέγνων διαβολικὴν κακείνην εἶναι τὴν φαντασία». Αλλοτε δὲ, ἔφη, νέῳ σφριγώντι ἀπεικασθεὶς, ὥρᾳ λάμποντι, καὶ κόμῃ ξανθῇ κεκοσμημένῳ, προσήει μειδιῶν ἅμα καὶ παίζων· ἐγὼ δὲ, ἔφη, τῷ θυμῷ καθοπλισθεὶς ἐξήλαυνον λοιδορούμενος. Ὁ δὲ ἐπέμεν • Α λόγῳ συνεπληροῦτο τῆς θέας ἡ φαντασία. » Μετὰ ταῦ νεν ἑταιρικὸν βλέπων, καὶ τῷ τε μειδιάματι, τῷ τί φθέγματι, ἡδονὴν ἀναβλύζων. Τότε τοίνυν πλέον τὸν θυμὸν παραθήξας· « Πῶς ἰσχύεις, ἔλεγον, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περινοστεῖν, καὶ πᾶσι τοιαύτας προσ φέρειν ἐπιβουλάς; Ὁ δὲ ἔλεγε μὴ μόνος εἶναι, ἀλλὰ πλῆθος δαιμόνων κατὰ πᾶσαν ἐσκεδάσθαι τὴν οἰκου μένην, τοιαῦτα παιζόντων ὁμοῦ καὶ σπουδαζόντων. Τῇ γὰρ δοκούσῃ παιδιᾷ σπουδάζουσι πᾶσαν ἀφανίσα: τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν. ο 'Αλλά γε σὺ ἄπιθι, ἔφην, τοῦ Χριστοῦ σοι κελεύοντος, τοῦ λέγεῶνα ὅλην διά τῶν χοίρων τῷ βυθῷ παραπέμψαντος. Ἤκουεν ἅμα καὶ ἔφευγεν, οὔτε τῆς Δεσποτικής προσηγορίας τὴν δύναμιν φέρων, οὔτε τῆς οἰκετικής φιλοσοφίας την αἴγλην βλέπειν δυνάμενος. » Καὶ ἄλλα δὲ πλείονα εἰδὼς τούτων διηγήματα, συγγράφειν, οὐ βούλομαι, THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B C inane spectaculum. Post hæc rursus : . Nocte, un- quit, cum orarem, vehiculi strepitus auditus est, et aurigæ clamor, equorumque hinnientium, et me rei novilas conturbavit. Cogitabam enim, nec præsidem in urbe tunc versari, nec viam curruum hanc esse, nec tempus vehiculis opportunum. Haec au- tem reputante me, auditus est tumultus tanquam appropinquantis multitudinis, præibantque lictores - quidam clamântes, sibilantes, et turbam de medio submoventes, viamque principi expeditam parantes. Ubi vero proximi esse mihi visi sunt, tum ego: Quis es ? inquam, et unde venis ? aut qua de causa hoc tempore venisti ? quousque ludis, infelix, divinamque patientiam contemnis ?> Hæc ego dixi ad orientem conversus, Deumque deprecans. Ille vero impulit quidem, sed dejicere non potuit, divina gratia obsistente, statimnque omnia evanuerunt. Dicebat etiam, se exitialium illorum latronum tem- pore, qui ab Isauria profecti, Orientis loea plurima incendentes populati sunt, vehementer timuisse, non cædem (nec enim corpus suum tantopere ama - bal), sed servitutem et captivitatem, ne impietatis illorum iniquitatisque spectator foret. Iloc ejus ti- more cognito diabolum (sæpe enim illum apud amicos profitentem audierat), mulierum ejulatum noctu repraesentasse. • Ego vero, inquit, audire mihi videbar hostes adventare, et ignem vicis sub- jicere. Statim ergo discriminata capitis coma, et capillis dextra lævaque per humeros in pectus de- missis, cervicem ad gladii amputationem con- c parabam, ut brevi ictu accepto ab exsecrando illo spectaculo liber filerem. Hunc in modum nocte transacta, cum illorum irruptionem contineuter exspectarem, postquam dies illuxit, et advenere aliqui, rogabam ecquid de Isauris audiissent. Et cum illi nibil per hos dies se cognosse dicerent, ita diabolicam, inquit, illusionem hanc etiam fuisse animadverti. Alias vero petulanti juveni præstanti forma et flava coma insigni similis, ridens ad me simul ludensque accedebat, et ego ira suc- census abigebam illum, insectans maledictis. Ille autem consistebat, aspectu meretricio, risuque ac sermone spirans voluptatem. Tunc ergo majore ira concitatus. Quomodo, inquam, totum orbem terra- rum circumire poles, et tales omnibus insidias D struere?, Ille vero se haud solum aiebat esse, sed dæmonum multitudinem per orbem sparsanı esse gentium, qui hoc modo ludunt pariter ac serio agunt. Ludo quippe isto, ut videtur, naturam bo- minum universain delere student. At tu, inquam, hinc abi Christo jubente, qui legionem olim per porcos misit in profundum. » Audiit, statimque au- fugit, nec Dominici nominis vim ferre valens, nec famuli ejus philosophiæ lucem intueri. ‹ Plura his alia mihi narranda cum suppetant, scribere non libet, ne infirmioribus non credendi occasionem præbeat multitudo. Nain iis quidem qui divinum hominem contuentur, nihil istiusmodi cum dicitur. Incredibile videtur, virtute quæ cernitur dicta con- •

μη τοῖς ἀσθενεστέροις τὸ πλῆθος ἀπιστίας γένηται πρόφασις. Τοῖς μὲν γὰρ ὁρῶσι τὸν θεῖον ἄνθρωπον οὐδὲν τοιοῦτον λεγόμενον ἀπίθανον καταφαίνεται, τῆς ὁρωμένης ἀρετῆς βεβαιούσης τὰ λεγόμενα. Ἐπειδὴ δὲ καὶ εἰς τοὺς ὕστερον ἐσομένους τὸ τοῦ διηγήματος διαβήσεται σύγγραμμα, ἀπιστότερα δὲ τοῖς πολλοῖς τὰ ὦτα τῶν ὀφθαλμῶν, τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἀκουόντων μετρήσομεν τὴν διήγησιν. Τούτῳ τοίνυν ᾠκοδόμησαν μὲν καὶ ἄλλοι σηκὸν μέγιστον ἐν τῇ πελαζούσῃ κώμῃ, οὐ πολλοῖς ἀφεστῶτα σταδίοις· κατεσκεύασα δὲ κἀγὼ θήκην ἐν τῷ τῶν ἀποστόλων καλλινίκων σηκῷ. ᾿Αλλὰ τοῦτο μαθὼν ὁ θεῖος ἄνε θρωπος, πολλά με πολλάκις ελιπάρησεν, ἐν ἐκείνῳ τῷ ὄρει ταφῇ παραδοῦναι τὸ σῶμα. Ἐγὼ δὲ εἶπον πολλάκις, ὡς οὐ προσήκει τὸν τῆς παρούσης ζωῆς ἀμελήσαντα, ταφῆς ποιήσασθαι πρόνοιαν. ὡς δὲ τοῦτο αὐτῷ καταθύμιον εἶδον, ἐπένευσά τε, καὶ συν- εθέμην, καὶ τὴν λάρνακα τμηθῆναι τε, καὶ κομι- σθῆναι ἄνω πεποίηκα. Ἐπεὶ δὲ τὸν λίθον ὑπὸ τῆς πάχνης φθειρόμενον εἶδον, μικρὸν οἰκίσκον ἐπέτρεψα γενέσθαι τῇ λάρνακι. Ἐπεὶ δὲ ἐκέλευσε, καὶ τὴν οἰκοδομὴν συμπεράναντες, τὸν ὄροφον ἐπεθήκαμεν, • Οὐκ ἀνέξομαι, ἔφη, τοῦτον Ἰακώβου καλεῖσθαι τάφον, ἀλλὰ βούλομαι τῶν καλλινίκων μαρτύρων τοῦτον γενέσθαι σηκόν, ἐμὲ δὲ οἷά τινα μέτοικον εἰς ἑτέραν κεῖσθαι θήκην, παροικεῖν αὐτοῖς ἠξιωμένον, ο Καὶ ταῦτα οὐ μόνον εἶπεν, ἀλλὰ καὶ ἔδρασε. Καὶ πολ- τοὺς μὲν προφήτας, πολλοὺς δὲ ἀποστόλους, πλείστους δὲ ὅτι μάρτυρας, πανταχόθεν συναγαγών, ἐν μιᾷ τέθεικε λάρνακι, τῷ τῶν ἁγίων δήμῳ συνοικεῖν ἐθελήσας, καὶ σὺν αὐτοῖς ἀναστῆναι, καὶ τῆς θεωρίας ἀξιωθῆναι ποθήσας. Ικανὸν δὲ τοῦτο τεκμηριώσα, τὴν τοῦ φρονήματος μετριότητα. Ο γὰρ τοσοῦτον πλοῦτον συνειλοχώς, ὡς ἐσχάτῃ πενία συζῶν, τῇ τῶν εὐπόρων συμμορίᾳ παροικεῖν ἐπεθύμησεν. Ὁποῖοι μὲν οὖν τῆς σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οἱ πόνοι, καὶ οἱ ἀγῶνες ἡλίκοι, καὶ ὅτης θεόθεν ἀπο έλαυσε χάριτος, καὶ ὅσας νίκας νενίκηκε, καὶ οἴυις στεφάνοις κατακεκόσμηται, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδά- ξαι. Ἐπειδὴ δέ τινες δυσκολίαν ἤθους ἐπαιτιῶνται, καὶ δυσχεραίνουσι τὸ φιλέρημον καὶ ἡσύχιον, ὀλίγα περὶ τούτων εἰπὼν, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι Πρόκειται πᾶσιν, ὡς ἔφην, εἰς θεωρίαν, οὔτε θριγκίῳ πεφραγμένος, οὔτε καλύβῃ τινὶ ἢ σκηνῇ καλυπτόμε νος. Εκαστος δὲ τῶν ἀφικνουμένων, ὑπ' οὐδενὸς ερκίου κωλυόμενος, εὐθὺς παραγινόμενος προσδια- λέγεσθαι βούλεται. Τοῖς δὲ ἄλλοις ταυτησὶ τῆς φιλο- σοφίας ἐρασταῖς καὶ θριγκία καὶ θύραι εἰσὶ, καὶ ἡσυχίας ἀπόλαυσις, καὶ ἀνοίγνυσιν ἐθελήσας ὁ καθώ ειργμένος, καὶ ἀναβάλλεται ὅσον βούλεται, καὶ τῆς θείας ἐμφορεῖται θεωρίας ὅσον ἐθέλει. Ἐνταῦθα δὲ τούτων οὐδέν. Διὸ μάλιστα δυσχεραίνει τοὺς παρ' αὐτὸν τῆς προσευχῆς τὸν καιρὸν ἐνοχλοῦντας. Κἂν μὲν κελεύσαντος εὐθὺς ἀπίοιεν, πάλιν ἔχεται τῆς προσευχῆς. Εἰ δὲ ἐπιμένοιεν ὀχλοῦντες, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς παρεγγυήσας μὴ πείσειε, τηνικαῦτα δυσχεράνας ἐπιτιμῶν ἀποπέμπεται. Ἐμοὶ δὲ περὶ τούτου πρὸς αὐτὸν γεγένηνται λόγοι · καί τινας ἔφην ἀσχάλλειν ἐξελαθέντας, καὶ εὐλογίας μὴ μετασχόν τας· καὶ ὅτι πρέπον εἴη, τοὺς τούτου χάριν ἀφικνου - μένους, καὶ πολλῶν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξανύοντας, μὴ RELIGIOSA HISTORIA. A firmante. Quia vero ad posteros quoque transgres- B sura est litteris conscripta narratio, difficiliusque vulgo credunt aures quam oculi, audientium imbe- cillitate metiemur narrationem. Huic igitur et alii ædem maximam ædificarunt vicino in vico haud multis stadiis distantem, et ego quoque arcam illi paravi in templo triumphantium apostolorum. Quod cum rescivisset vir divinus, multis me sæpe obtestatus est, ut illo in monte corpus ipsius con- deretur. Ego vero frequenter suggerebam, non debere illum qui præsentem vitam neglexerit, de sepultura esse sollicitum. Videns tamen hoc illum vehementer expetere, annui et assensus sum. areamque revellendam et sursum transferendam curavi. Et quia lapidem a pruina labefactari anim- adverti, parva ædicula circumdari arcam jussi. At postquam perfecta ipsius jussu fabrica tectum im- posuimus, e Non patiar, inquit, ut Jacobi sepulcrum hoc appelletur, sed triumphantium martyrum tem- plum hoc feri volo, et me velut inquilinum quem- piam illorumn cohabitatione dignatum, alia in arca poni. » Neque hæc dixit modo, sed reipsa præstitit. Collectis enim undique multis prophetis, multisque apostolis, et martyribus quamplurimis, omnes una in arca reposuit, cum sanctorum populo habitare cupiens, et cum els resurgere, divinoque conspectu potiri. Atque hoc certe, quanta fuerit animi mo.. destia, argumentum est idoneum, quod qui tantas opes congesserat, quasi summa inopia laboraret, C in divitum catu habitare concupierit. PATROL GR. LXXXII. D . Cujusmodi ergo venerandi mihi capitis labores exstiterint, et quanta certamina, quantamque a Deo gratiam adeptus sit, quot victorias reportarit, cu- jusmodi coronis fuerit exornatus, abunde possunt hæc docere. Sed quia sunt nonnulli, qui ejus mo- rositatem criminantur, nimiumque solitudinis et quietis studium reprehendunt, de his pauca ubi di- xero, finem imponam narrationi. Omnium oculis ad spectandum expositus est, ut jam dixi, nec ma- ceria circumseptus, nee tugurio aliquo abditus, aut tabernaculo. Et qui adventant omnes nullo sepi- mento probibente, simul ac venerunt alloqui vo- lunt. At cæteris hujus philosophiæ amatoribus et maceriæ sunt et januæ, et quiete frui licet : aperit- que si velit qui reclusus est, et differt quoad libet, expleturque quandiu volt divina contem- platione. Hic vero nihil est bujusmodi. Quare illos qui orationis tempore interpellant fert ægerrime. Quod si jubente ipso mox recesserint, redit iterum ad orationem. At si turbare pergant, et semel ac secundo monitis non persuaserit, tunc graviter fe- rens et increpans eos amandat. Mihi autem hac de re cum illo serino fuit. Dixi enim contristari quos- dam, qui expulsi fuerant, benedictionemque non acceperant, et convenire, ut qui hujus gratia ve- niunt, nullorumque dierum iter conficiunt, tristes

μη τοῖς ἀσθενεστέροις τὸ πλῆθος ἀπιστίας γένηται πρόφασις. Τοῖς μὲν γὰρ ὁρῶσι τὸν θεῖον ἄνθρωπον οὐδὲν τοιοῦτον λεγόμενον ἀπίθανον καταφαίνεται, τῆς ὁρωμένης ἀρετῆς βεβαιούσης τὰ λεγόμενα. Ἐπειδὴ δὲ καὶ εἰς τοὺς ὕστερον ἐσομένους τὸ τοῦ διηγήματος διαβήσεται σύγγραμμα, ἀπιστότερα δὲ τοῖς πολλοῖς τὰ ὦτα τῶν ὀφθαλμῶν, τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἀκουόντων μετρήσομεν τὴν διήγησιν. Τούτῳ τοίνυν ᾠκοδόμησαν μὲν καὶ ἄλλοι σηκὸν μέγιστον ἐν τῇ πελαζούσῃ κώμῃ, οὐ πολλοῖς ἀφεστῶτα σταδίοις· κατεσκεύασα δὲ κἀγὼ θήκην ἐν τῷ τῶν ἀποστόλων καλλινίκων σηκῷ. ᾿Αλλὰ τοῦτο μαθὼν ὁ θεῖος ἄνε θρωπος, πολλά με πολλάκις ελιπάρησεν, ἐν ἐκείνῳ τῷ ὄρει ταφῇ παραδοῦναι τὸ σῶμα. Ἐγὼ δὲ εἶπον πολλάκις, ὡς οὐ προσήκει τὸν τῆς παρούσης ζωῆς ἀμελήσαντα, ταφῆς ποιήσασθαι πρόνοιαν. ὡς δὲ τοῦτο αὐτῷ καταθύμιον εἶδον, ἐπένευσά τε, καὶ συν- εθέμην, καὶ τὴν λάρνακα τμηθῆναι τε, καὶ κομι- σθῆναι ἄνω πεποίηκα. Ἐπεὶ δὲ τὸν λίθον ὑπὸ τῆς πάχνης φθειρόμενον εἶδον, μικρὸν οἰκίσκον ἐπέτρεψα γενέσθαι τῇ λάρνακι. Ἐπεὶ δὲ ἐκέλευσε, καὶ τὴν οἰκοδομὴν συμπεράναντες, τὸν ὄροφον ἐπεθήκαμεν, • Οὐκ ἀνέξομαι, ἔφη, τοῦτον Ἰακώβου καλεῖσθαι τάφον, ἀλλὰ βούλομαι τῶν καλλινίκων μαρτύρων τοῦτον γενέσθαι σηκόν, ἐμὲ δὲ οἷά τινα μέτοικον εἰς ἑτέραν κεῖσθαι θήκην, παροικεῖν αὐτοῖς ἠξιωμένον, ο Καὶ ταῦτα οὐ μόνον εἶπεν, ἀλλὰ καὶ ἔδρασε. Καὶ πολ- τοὺς μὲν προφήτας, πολλοὺς δὲ ἀποστόλους, πλείστους δὲ ὅτι μάρτυρας, πανταχόθεν συναγαγών, ἐν μιᾷ τέθεικε λάρνακι, τῷ τῶν ἁγίων δήμῳ συνοικεῖν ἐθελήσας, καὶ σὺν αὐτοῖς ἀναστῆναι, καὶ τῆς θεωρίας ἀξιωθῆναι ποθήσας. Ικανὸν δὲ τοῦτο τεκμηριώσα, τὴν τοῦ φρονήματος μετριότητα. Ο γὰρ τοσοῦτον πλοῦτον συνειλοχώς, ὡς ἐσχάτῃ πενία συζῶν, τῇ τῶν εὐπόρων συμμορίᾳ παροικεῖν ἐπεθύμησεν. Ὁποῖοι μὲν οὖν τῆς σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οἱ πόνοι, καὶ οἱ ἀγῶνες ἡλίκοι, καὶ ὅτης θεόθεν ἀπο έλαυσε χάριτος, καὶ ὅσας νίκας νενίκηκε, καὶ οἴυις στεφάνοις κατακεκόσμηται, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδά- ξαι. Ἐπειδὴ δέ τινες δυσκολίαν ἤθους ἐπαιτιῶνται, καὶ δυσχεραίνουσι τὸ φιλέρημον καὶ ἡσύχιον, ὀλίγα περὶ τούτων εἰπὼν, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι Πρόκειται πᾶσιν, ὡς ἔφην, εἰς θεωρίαν, οὔτε θριγκίῳ πεφραγμένος, οὔτε καλύβῃ τινὶ ἢ σκηνῇ καλυπτόμε νος. Εκαστος δὲ τῶν ἀφικνουμένων, ὑπ' οὐδενὸς ερκίου κωλυόμενος, εὐθὺς παραγινόμενος προσδια- λέγεσθαι βούλεται. Τοῖς δὲ ἄλλοις ταυτησὶ τῆς φιλο- σοφίας ἐρασταῖς καὶ θριγκία καὶ θύραι εἰσὶ, καὶ ἡσυχίας ἀπόλαυσις, καὶ ἀνοίγνυσιν ἐθελήσας ὁ καθώ ειργμένος, καὶ ἀναβάλλεται ὅσον βούλεται, καὶ τῆς θείας ἐμφορεῖται θεωρίας ὅσον ἐθέλει. Ἐνταῦθα δὲ τούτων οὐδέν. Διὸ μάλιστα δυσχεραίνει τοὺς παρ' αὐτὸν τῆς προσευχῆς τὸν καιρὸν ἐνοχλοῦντας. Κἂν μὲν κελεύσαντος εὐθὺς ἀπίοιεν, πάλιν ἔχεται τῆς προσευχῆς. Εἰ δὲ ἐπιμένοιεν ὀχλοῦντες, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς παρεγγυήσας μὴ πείσειε, τηνικαῦτα δυσχεράνας ἐπιτιμῶν ἀποπέμπεται. Ἐμοὶ δὲ περὶ τούτου πρὸς αὐτὸν γεγένηνται λόγοι · καί τινας ἔφην ἀσχάλλειν ἐξελαθέντας, καὶ εὐλογίας μὴ μετασχόν τας· καὶ ὅτι πρέπον εἴη, τοὺς τούτου χάριν ἀφικνου - μένους, καὶ πολλῶν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξανύοντας, μὴ RELIGIOSA HISTORIA. A firmante. Quia vero ad posteros quoque transgres- B sura est litteris conscripta narratio, difficiliusque vulgo credunt aures quam oculi, audientium imbe- cillitate metiemur narrationem. Huic igitur et alii ædem maximam ædificarunt vicino in vico haud multis stadiis distantem, et ego quoque arcam illi paravi in templo triumphantium apostolorum. Quod cum rescivisset vir divinus, multis me sæpe obtestatus est, ut illo in monte corpus ipsius con- deretur. Ego vero frequenter suggerebam, non debere illum qui præsentem vitam neglexerit, de sepultura esse sollicitum. Videns tamen hoc illum vehementer expetere, annui et assensus sum. areamque revellendam et sursum transferendam curavi. Et quia lapidem a pruina labefactari anim- adverti, parva ædicula circumdari arcam jussi. At postquam perfecta ipsius jussu fabrica tectum im- posuimus, e Non patiar, inquit, ut Jacobi sepulcrum hoc appelletur, sed triumphantium martyrum tem- plum hoc feri volo, et me velut inquilinum quem- piam illorumn cohabitatione dignatum, alia in arca poni. » Neque hæc dixit modo, sed reipsa præstitit. Collectis enim undique multis prophetis, multisque apostolis, et martyribus quamplurimis, omnes una in arca reposuit, cum sanctorum populo habitare cupiens, et cum els resurgere, divinoque conspectu potiri. Atque hoc certe, quanta fuerit animi mo.. destia, argumentum est idoneum, quod qui tantas opes congesserat, quasi summa inopia laboraret, C in divitum catu habitare concupierit. PATROL GR. LXXXII. D . Cujusmodi ergo venerandi mihi capitis labores exstiterint, et quanta certamina, quantamque a Deo gratiam adeptus sit, quot victorias reportarit, cu- jusmodi coronis fuerit exornatus, abunde possunt hæc docere. Sed quia sunt nonnulli, qui ejus mo- rositatem criminantur, nimiumque solitudinis et quietis studium reprehendunt, de his pauca ubi di- xero, finem imponam narrationi. Omnium oculis ad spectandum expositus est, ut jam dixi, nec ma- ceria circumseptus, nee tugurio aliquo abditus, aut tabernaculo. Et qui adventant omnes nullo sepi- mento probibente, simul ac venerunt alloqui vo- lunt. At cæteris hujus philosophiæ amatoribus et maceriæ sunt et januæ, et quiete frui licet : aperit- que si velit qui reclusus est, et differt quoad libet, expleturque quandiu volt divina contem- platione. Hic vero nihil est bujusmodi. Quare illos qui orationis tempore interpellant fert ægerrime. Quod si jubente ipso mox recesserint, redit iterum ad orationem. At si turbare pergant, et semel ac secundo monitis non persuaserit, tunc graviter fe- rens et increpans eos amandat. Mihi autem hac de re cum illo serino fuit. Dixi enim contristari quos- dam, qui expulsi fuerant, benedictionemque non acceperant, et convenire, ut qui hujus gratia ve- niunt, nullorumque dierum iter conficiunt, tristes

μη τοῖς ἀσθενεστέροις τὸ πλῆθος ἀπιστίας γένηται πρόφασις. Τοῖς μὲν γὰρ ὁρῶσι τὸν θεῖον ἄνθρωπον οὐδὲν τοιοῦτον λεγόμενον ἀπίθανον καταφαίνεται, τῆς ὁρωμένης ἀρετῆς βεβαιούσης τὰ λεγόμενα. Ἐπειδὴ δὲ καὶ εἰς τοὺς ὕστερον ἐσομένους τὸ τοῦ διηγήματος διαβήσεται σύγγραμμα, ἀπιστότερα δὲ τοῖς πολλοῖς τὰ ὦτα τῶν ὀφθαλμῶν, τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἀκουόντων μετρήσομεν τὴν διήγησιν. Τούτῳ τοίνυν ᾠκοδόμησαν μὲν καὶ ἄλλοι σηκὸν μέγιστον ἐν τῇ πελαζούσῃ κώμῃ, οὐ πολλοῖς ἀφεστῶτα σταδίοις· κατεσκεύασα δὲ κἀγὼ θήκην ἐν τῷ τῶν ἀποστόλων καλλινίκων σηκῷ. ᾿Αλλὰ τοῦτο μαθὼν ὁ θεῖος ἄνε θρωπος, πολλά με πολλάκις ελιπάρησεν, ἐν ἐκείνῳ τῷ ὄρει ταφῇ παραδοῦναι τὸ σῶμα. Ἐγὼ δὲ εἶπον πολλάκις, ὡς οὐ προσήκει τὸν τῆς παρούσης ζωῆς ἀμελήσαντα, ταφῆς ποιήσασθαι πρόνοιαν. ὡς δὲ τοῦτο αὐτῷ καταθύμιον εἶδον, ἐπένευσά τε, καὶ συν- εθέμην, καὶ τὴν λάρνακα τμηθῆναι τε, καὶ κομι- σθῆναι ἄνω πεποίηκα. Ἐπεὶ δὲ τὸν λίθον ὑπὸ τῆς πάχνης φθειρόμενον εἶδον, μικρὸν οἰκίσκον ἐπέτρεψα γενέσθαι τῇ λάρνακι. Ἐπεὶ δὲ ἐκέλευσε, καὶ τὴν οἰκοδομὴν συμπεράναντες, τὸν ὄροφον ἐπεθήκαμεν, • Οὐκ ἀνέξομαι, ἔφη, τοῦτον Ἰακώβου καλεῖσθαι τάφον, ἀλλὰ βούλομαι τῶν καλλινίκων μαρτύρων τοῦτον γενέσθαι σηκόν, ἐμὲ δὲ οἷά τινα μέτοικον εἰς ἑτέραν κεῖσθαι θήκην, παροικεῖν αὐτοῖς ἠξιωμένον, ο Καὶ ταῦτα οὐ μόνον εἶπεν, ἀλλὰ καὶ ἔδρασε. Καὶ πολ- τοὺς μὲν προφήτας, πολλοὺς δὲ ἀποστόλους, πλείστους δὲ ὅτι μάρτυρας, πανταχόθεν συναγαγών, ἐν μιᾷ τέθεικε λάρνακι, τῷ τῶν ἁγίων δήμῳ συνοικεῖν ἐθελήσας, καὶ σὺν αὐτοῖς ἀναστῆναι, καὶ τῆς θεωρίας ἀξιωθῆναι ποθήσας. Ικανὸν δὲ τοῦτο τεκμηριώσα, τὴν τοῦ φρονήματος μετριότητα. Ο γὰρ τοσοῦτον πλοῦτον συνειλοχώς, ὡς ἐσχάτῃ πενία συζῶν, τῇ τῶν εὐπόρων συμμορίᾳ παροικεῖν ἐπεθύμησεν. Ὁποῖοι μὲν οὖν τῆς σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οἱ πόνοι, καὶ οἱ ἀγῶνες ἡλίκοι, καὶ ὅτης θεόθεν ἀπο έλαυσε χάριτος, καὶ ὅσας νίκας νενίκηκε, καὶ οἴυις στεφάνοις κατακεκόσμηται, ἀπόχρη καὶ ταῦτα διδά- ξαι. Ἐπειδὴ δέ τινες δυσκολίαν ἤθους ἐπαιτιῶνται, καὶ δυσχεραίνουσι τὸ φιλέρημον καὶ ἡσύχιον, ὀλίγα περὶ τούτων εἰπὼν, πέρας ἐπιθήσω τῷ διηγήματι Πρόκειται πᾶσιν, ὡς ἔφην, εἰς θεωρίαν, οὔτε θριγκίῳ πεφραγμένος, οὔτε καλύβῃ τινὶ ἢ σκηνῇ καλυπτόμε νος. Εκαστος δὲ τῶν ἀφικνουμένων, ὑπ' οὐδενὸς ερκίου κωλυόμενος, εὐθὺς παραγινόμενος προσδια- λέγεσθαι βούλεται. Τοῖς δὲ ἄλλοις ταυτησὶ τῆς φιλο- σοφίας ἐρασταῖς καὶ θριγκία καὶ θύραι εἰσὶ, καὶ ἡσυχίας ἀπόλαυσις, καὶ ἀνοίγνυσιν ἐθελήσας ὁ καθώ ειργμένος, καὶ ἀναβάλλεται ὅσον βούλεται, καὶ τῆς θείας ἐμφορεῖται θεωρίας ὅσον ἐθέλει. Ἐνταῦθα δὲ τούτων οὐδέν. Διὸ μάλιστα δυσχεραίνει τοὺς παρ' αὐτὸν τῆς προσευχῆς τὸν καιρὸν ἐνοχλοῦντας. Κἂν μὲν κελεύσαντος εὐθὺς ἀπίοιεν, πάλιν ἔχεται τῆς προσευχῆς. Εἰ δὲ ἐπιμένοιεν ὀχλοῦντες, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς παρεγγυήσας μὴ πείσειε, τηνικαῦτα δυσχεράνας ἐπιτιμῶν ἀποπέμπεται. Ἐμοὶ δὲ περὶ τούτου πρὸς αὐτὸν γεγένηνται λόγοι · καί τινας ἔφην ἀσχάλλειν ἐξελαθέντας, καὶ εὐλογίας μὴ μετασχόν τας· καὶ ὅτι πρέπον εἴη, τοὺς τούτου χάριν ἀφικνου - μένους, καὶ πολλῶν ἡμερῶν ὁδὸν ἐξανύοντας, μὴ RELIGIOSA HISTORIA. A firmante. Quia vero ad posteros quoque transgres- B sura est litteris conscripta narratio, difficiliusque vulgo credunt aures quam oculi, audientium imbe- cillitate metiemur narrationem. Huic igitur et alii ædem maximam ædificarunt vicino in vico haud multis stadiis distantem, et ego quoque arcam illi paravi in templo triumphantium apostolorum. Quod cum rescivisset vir divinus, multis me sæpe obtestatus est, ut illo in monte corpus ipsius con- deretur. Ego vero frequenter suggerebam, non debere illum qui præsentem vitam neglexerit, de sepultura esse sollicitum. Videns tamen hoc illum vehementer expetere, annui et assensus sum. areamque revellendam et sursum transferendam curavi. Et quia lapidem a pruina labefactari anim- adverti, parva ædicula circumdari arcam jussi. At postquam perfecta ipsius jussu fabrica tectum im- posuimus, e Non patiar, inquit, ut Jacobi sepulcrum hoc appelletur, sed triumphantium martyrum tem- plum hoc feri volo, et me velut inquilinum quem- piam illorumn cohabitatione dignatum, alia in arca poni. » Neque hæc dixit modo, sed reipsa præstitit. Collectis enim undique multis prophetis, multisque apostolis, et martyribus quamplurimis, omnes una in arca reposuit, cum sanctorum populo habitare cupiens, et cum els resurgere, divinoque conspectu potiri. Atque hoc certe, quanta fuerit animi mo.. destia, argumentum est idoneum, quod qui tantas opes congesserat, quasi summa inopia laboraret, C in divitum catu habitare concupierit. PATROL GR. LXXXII. D . Cujusmodi ergo venerandi mihi capitis labores exstiterint, et quanta certamina, quantamque a Deo gratiam adeptus sit, quot victorias reportarit, cu- jusmodi coronis fuerit exornatus, abunde possunt hæc docere. Sed quia sunt nonnulli, qui ejus mo- rositatem criminantur, nimiumque solitudinis et quietis studium reprehendunt, de his pauca ubi di- xero, finem imponam narrationi. Omnium oculis ad spectandum expositus est, ut jam dixi, nec ma- ceria circumseptus, nee tugurio aliquo abditus, aut tabernaculo. Et qui adventant omnes nullo sepi- mento probibente, simul ac venerunt alloqui vo- lunt. At cæteris hujus philosophiæ amatoribus et maceriæ sunt et januæ, et quiete frui licet : aperit- que si velit qui reclusus est, et differt quoad libet, expleturque quandiu volt divina contem- platione. Hic vero nihil est bujusmodi. Quare illos qui orationis tempore interpellant fert ægerrime. Quod si jubente ipso mox recesserint, redit iterum ad orationem. At si turbare pergant, et semel ac secundo monitis non persuaserit, tunc graviter fe- rens et increpans eos amandat. Mihi autem hac de re cum illo serino fuit. Dixi enim contristari quos- dam, qui expulsi fuerant, benedictionemque non acceperant, et convenire, ut qui hujus gratia ve- niunt, nullorumque dierum iter conficiunt, tristes

Α ἀχθομένους ἐπανιέναι, ἀλλὰ θυμηδίας έμφορουμέν Β νους, καὶ τοῖς τῆς σῆς φιλοσοφίας διηγήμασιν ἑστιῶν- τας τοὺς ἀγνοοῦντας. Ὁ δὲ, ο Οὐκ ἄλλου χάριν, ἔφη, ἀλλ' ἐμαυτοῦ τὸ ὄρος κατείλητα. Καὶ πολλὰ λίαν ἁμαρτημάτων περικείμενος ἕλκη, πολλῆς δέο- μαι θεραπείας. Καὶ τούτου εἵνεκα τὸν ἡμέτερον ἱκετεύω Δεσπότην, ἐρέξαι μοι τὰ τῆς κακίας ἀλε- ξιφάρμακα. Πῶς τοίνυν οὐκ ἄτοπον, καὶ λίαν ἀνόη τον, διακόψαι μὲν τὸν τῆς ἱκετείας εἱρμὸν, μεταξύ δὲ διάλεξιν πρὸς ἀνθρώπους ποιήσασθαι ; Εἰ γὰρ οἰκέτης ἀνθρώπου ὁμοφυοῦς ἐτύγχανον, ἐν δὲ τῷ τῆς δεσποτικῆς διακονίας καιρῷ, καταλιπὼν τὸ προσενεγ κεῖν εἰς καιρὸν ἢ σιτία ἢ ποτά, πρός τινα τῶν όμη δούλων ἐποιησάμην διάλεξιν, πόσας οὐκ ἂν δικαίως ἐδεξάμην πληγάς ; Εἰ δὲ καὶ ἄρχοντι προσελθών, καὶ ήν ὑπομένω παρά τινος διηγούμενος ἀδικίαν, δι έκοψα μὲν ἐν μέσῳ τὴν διάλεξιν, ἄλλους δὲ λόγους τινὰς πρός τινας τῶν παρόντων ἐποιησάμην, οὗ σου δοκεῖ δυσχερᾶναι τὸν δικαστὴν, καὶ τῆς μὲν ἐπικου· ρίας ἀποστερῆσαι, προσθεῖναι δὲ καὶ μάστιγας, καὶ τῶν κιγκλίδων ἀπελάσαι; Πῶς τοίνυν ὅσιον, δεσπότῃ μὲν τὸν οἰκέτην, καὶ δικαστῇ τὸν ἱκέτην, προσηκόν τως προσφέρεσθαι· ἐμὲ δὲ τῷ Θεῷ, τῷ καὶ αἰωνίῳ Δεσπότῃ, καὶ δικαστῇ δικαιοτάτῳ, καὶ βασιλεῖ τῶν ἁπάντων προσιόντα, μηδὲ τούτοις παραπλησίως ποιεῖσθαι τὴν πρόσοδον, ἀλλὰ μεταξύ προσευχόμενον πρὸς τοὺς ὁμοδούλους τρέπεσθαι, καὶ μακρὰν ποιεῖ- σθαι διάλεξιν ; » Ταῦτα καὶ ἤκουσα, καὶ πρὸς τοὺς δυσχεράναντας διεπόρθμευσα. Καὶ εὖ μοι καὶ καλῶς εἰρηκέναι δοκεῖ. Πρὸς γὰρ αὖ τοῖς εἰρημένοις, καὶ ἴδιον τῶν ἐρώντων, πάντων μὲν τῶν ἄλλων ὑπεροράν, ἐκείνῳ δὲ προστετηκέναι, ἂν φιλοῦσι καὶ στέργουσι καὶ τοῦτον νύκτωρ ὀνειροπολεῖν, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν φαντάζεσθαι. Διὰ τοῦτό μοι δυσχεραίνειν δοκεῖ, ἐν τῇ ποθουμένῃ μὲν θεωρία γενόμενος, ἐμπλησθῆναι δὲ τοῦ ἐπεράστου κωλυόμενος κάλλους. Ταῦτα διηγε ματικῶς συνεγράψαμεν, κομιδῇ τῆς συντομίας φρον τίσαντες, ἵνα μὴ τῷ μήκει τοὺς ἐντυγχάνοντας απο κναίσωμεν. Εἰ δὲ καὶ ἐπιβιῴη τῷδε τῷ διηγήματι χρόνον, καὶ ἄλλα μυρία δήπουθεν κατορθώματα τοῖς προτέροις προσθήσει, καὶ συγγράψουσι κἀκεῖνα ἕτεροι. Ἡμῖν γὰρ τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημίας πόθος που λύς. Ὁ δὲ τῶν τῆς εὐσεβείας ἀθλητῶν ἀγωνοθέτης καὶ τούτῳ δώσει τέλος τῶν ἀγώνων ἐπάξιον, καὶ τοῦ δρόμου τὸ λειπόμενον παράσχοι τῷ προτέρῳ συμ βαῖνον, ἵνα νικηφόρος καταλάβοι τὴν νύσσαν, καὶ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν ταῖς τούτου προσευχαῖς ὑπερείσειεν· ὅπως ἀναῤῥωσθέντες, τὰς πολλὰς ἡμῶν Αναπαλαίσωμεν ἥττας, καὶ μετὰ νίκης τὸν βίον ἐξέλθωμεν. ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ἢ ΛΙΜΝΑΙΟΣ. Τιλλίμα κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν, πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος ἀσεβείας δεξαμένη τὰ σπέρ ματα, νῦν δὲ τῆς εὐαγγελικῆς ἀπολαύουσα γεωρ γίας. Ταύτης προς μεσημβρίαν λόφος τις ἐστὶν, οὔτε λίαν τραχύς, οὔτε μάλα προσάντης. Ἐν αὐτῷ τὸ ἀσκητικὸν ἐδείματο καταγώγιον θαλάσσιος ὁ θαν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 14:2 non recedant, sed latitia cumulati, et qui philoso- a B phiæ tuæ commemoratione nescientes reficiant. Ille vero : « Non aliorum, inquit, sed mei ipsius causa in montem veni. Nam cum multis peccatorum ul- ceribus opertus sim, curatione plurima indigeo : camque ob rem Dominum nostrum oro, ut mihi salutaria vitiorum remedia tribuat. Quo pacto igi- tur absurdum valde ac stultum non sit, orationis filum præcidere, atque homines interim alloqui ? Etenim si ejusdem naturæ hominis famulus essem, ministeriique dominici tempore, cibun aut potum tempestive afferre prætermittens, cum aliquo e conservis fabularer, quibus plagis non merito affi- cerer? Quod si præsidem adiens, deque injuria mihi A quopiam illata expostulans, orationem in medio cursu abrumperem, sermonemque alium ad aliquem exastantibus ordirer, annon ægre laturum ju- dicem putas, ac non solum opem negaturuin, sed verbera quoque additurum, et extra cancellos cje- cturum? Qui ergo fas æquunque sit, famulum qui- dem erga dominum, et supplicemn erga judicem decenter se gerere: me vero ad Deum, qui et sempiternus est Dominus, et judex æquissi- mus, et universorum rex, accedentem, ne ad horum quidem exemplum accedere, sed ad conservos in- ter orandum me convertere, et longam confabula- tionem texere?, Hæc et audivi, et ad eos retuli qui conquerebantur. Ac mihi quidem bene recteque di- xisse videtur. Nam præter hæc quæ dicta sunt, proprium est amantium alios omnes contemnere, in eoque uno hærere quem amant et diligunt, at- que hunc et noctu somniare, et interdiu animo versare. Propterea ægre ferre mihi videtur, cum in optata contemplatione insistens adamata pulchri- tudine expleri prohibetur. Narrando ista conscri- psimus, brevitati inprimis studentes, ne prolixitate Jectoribus tædio essemus. Quod si superstes huic narrationi vixerit, alia videlicet præclara facinora prioribus adjiciet, et hæc alii conscribent. Nos enim hinc emigrandi desiderium maximum tenet. Pietatis autem athletarum agonotheta finem huic certaminibus dignum tribuat, ut quod superest cur- sus priori consentiat, victorque tandem ad metam perveniat, et infirmitatem nostram ejus precibus confirmet, ut corroborati multas clades nostras resarciamus, et ex hac vita victores excedamus. XXII. THALASSIUS aut LIMNÆUS. - ¡ Tillima vieus est apud nos, olîm quidem impie - tatis Marcionis seminibus conspersus, nunc vero evangelica fruens agricultura. Huic ad me- ridiem proximus est collis, neque asper valde, neque admodum acclivis, in quo asceticum habita- culum condidit admirandus Thalassius, vir dotibus C D KB'. - VARIE LECTIONES. * Melimma. Merrel

Α ἀχθομένους ἐπανιέναι, ἀλλὰ θυμηδίας έμφορουμέν Β νους, καὶ τοῖς τῆς σῆς φιλοσοφίας διηγήμασιν ἑστιῶν- τας τοὺς ἀγνοοῦντας. Ὁ δὲ, ο Οὐκ ἄλλου χάριν, ἔφη, ἀλλ' ἐμαυτοῦ τὸ ὄρος κατείλητα. Καὶ πολλὰ λίαν ἁμαρτημάτων περικείμενος ἕλκη, πολλῆς δέο- μαι θεραπείας. Καὶ τούτου εἵνεκα τὸν ἡμέτερον ἱκετεύω Δεσπότην, ἐρέξαι μοι τὰ τῆς κακίας ἀλε- ξιφάρμακα. Πῶς τοίνυν οὐκ ἄτοπον, καὶ λίαν ἀνόη τον, διακόψαι μὲν τὸν τῆς ἱκετείας εἱρμὸν, μεταξύ δὲ διάλεξιν πρὸς ἀνθρώπους ποιήσασθαι ; Εἰ γὰρ οἰκέτης ἀνθρώπου ὁμοφυοῦς ἐτύγχανον, ἐν δὲ τῷ τῆς δεσποτικῆς διακονίας καιρῷ, καταλιπὼν τὸ προσενεγ κεῖν εἰς καιρὸν ἢ σιτία ἢ ποτά, πρός τινα τῶν όμη δούλων ἐποιησάμην διάλεξιν, πόσας οὐκ ἂν δικαίως ἐδεξάμην πληγάς ; Εἰ δὲ καὶ ἄρχοντι προσελθών, καὶ ήν ὑπομένω παρά τινος διηγούμενος ἀδικίαν, δι έκοψα μὲν ἐν μέσῳ τὴν διάλεξιν, ἄλλους δὲ λόγους τινὰς πρός τινας τῶν παρόντων ἐποιησάμην, οὗ σου δοκεῖ δυσχερᾶναι τὸν δικαστὴν, καὶ τῆς μὲν ἐπικου· ρίας ἀποστερῆσαι, προσθεῖναι δὲ καὶ μάστιγας, καὶ τῶν κιγκλίδων ἀπελάσαι; Πῶς τοίνυν ὅσιον, δεσπότῃ μὲν τὸν οἰκέτην, καὶ δικαστῇ τὸν ἱκέτην, προσηκόν τως προσφέρεσθαι· ἐμὲ δὲ τῷ Θεῷ, τῷ καὶ αἰωνίῳ Δεσπότῃ, καὶ δικαστῇ δικαιοτάτῳ, καὶ βασιλεῖ τῶν ἁπάντων προσιόντα, μηδὲ τούτοις παραπλησίως ποιεῖσθαι τὴν πρόσοδον, ἀλλὰ μεταξύ προσευχόμενον πρὸς τοὺς ὁμοδούλους τρέπεσθαι, καὶ μακρὰν ποιεῖ- σθαι διάλεξιν ; » Ταῦτα καὶ ἤκουσα, καὶ πρὸς τοὺς δυσχεράναντας διεπόρθμευσα. Καὶ εὖ μοι καὶ καλῶς εἰρηκέναι δοκεῖ. Πρὸς γὰρ αὖ τοῖς εἰρημένοις, καὶ ἴδιον τῶν ἐρώντων, πάντων μὲν τῶν ἄλλων ὑπεροράν, ἐκείνῳ δὲ προστετηκέναι, ἂν φιλοῦσι καὶ στέργουσι καὶ τοῦτον νύκτωρ ὀνειροπολεῖν, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν φαντάζεσθαι. Διὰ τοῦτό μοι δυσχεραίνειν δοκεῖ, ἐν τῇ ποθουμένῃ μὲν θεωρία γενόμενος, ἐμπλησθῆναι δὲ τοῦ ἐπεράστου κωλυόμενος κάλλους. Ταῦτα διηγε ματικῶς συνεγράψαμεν, κομιδῇ τῆς συντομίας φρον τίσαντες, ἵνα μὴ τῷ μήκει τοὺς ἐντυγχάνοντας απο κναίσωμεν. Εἰ δὲ καὶ ἐπιβιῴη τῷδε τῷ διηγήματι χρόνον, καὶ ἄλλα μυρία δήπουθεν κατορθώματα τοῖς προτέροις προσθήσει, καὶ συγγράψουσι κἀκεῖνα ἕτεροι. Ἡμῖν γὰρ τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημίας πόθος που λύς. Ὁ δὲ τῶν τῆς εὐσεβείας ἀθλητῶν ἀγωνοθέτης καὶ τούτῳ δώσει τέλος τῶν ἀγώνων ἐπάξιον, καὶ τοῦ δρόμου τὸ λειπόμενον παράσχοι τῷ προτέρῳ συμ βαῖνον, ἵνα νικηφόρος καταλάβοι τὴν νύσσαν, καὶ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν ταῖς τούτου προσευχαῖς ὑπερείσειεν· ὅπως ἀναῤῥωσθέντες, τὰς πολλὰς ἡμῶν Αναπαλαίσωμεν ἥττας, καὶ μετὰ νίκης τὸν βίον ἐξέλθωμεν. ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ἢ ΛΙΜΝΑΙΟΣ. Τιλλίμα κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν, πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος ἀσεβείας δεξαμένη τὰ σπέρ ματα, νῦν δὲ τῆς εὐαγγελικῆς ἀπολαύουσα γεωρ γίας. Ταύτης προς μεσημβρίαν λόφος τις ἐστὶν, οὔτε λίαν τραχύς, οὔτε μάλα προσάντης. Ἐν αὐτῷ τὸ ἀσκητικὸν ἐδείματο καταγώγιον θαλάσσιος ὁ θαν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 14:2 non recedant, sed latitia cumulati, et qui philoso- a B phiæ tuæ commemoratione nescientes reficiant. Ille vero : « Non aliorum, inquit, sed mei ipsius causa in montem veni. Nam cum multis peccatorum ul- ceribus opertus sim, curatione plurima indigeo : camque ob rem Dominum nostrum oro, ut mihi salutaria vitiorum remedia tribuat. Quo pacto igi- tur absurdum valde ac stultum non sit, orationis filum præcidere, atque homines interim alloqui ? Etenim si ejusdem naturæ hominis famulus essem, ministeriique dominici tempore, cibun aut potum tempestive afferre prætermittens, cum aliquo e conservis fabularer, quibus plagis non merito affi- cerer? Quod si præsidem adiens, deque injuria mihi A quopiam illata expostulans, orationem in medio cursu abrumperem, sermonemque alium ad aliquem exastantibus ordirer, annon ægre laturum ju- dicem putas, ac non solum opem negaturuin, sed verbera quoque additurum, et extra cancellos cje- cturum? Qui ergo fas æquunque sit, famulum qui- dem erga dominum, et supplicemn erga judicem decenter se gerere: me vero ad Deum, qui et sempiternus est Dominus, et judex æquissi- mus, et universorum rex, accedentem, ne ad horum quidem exemplum accedere, sed ad conservos in- ter orandum me convertere, et longam confabula- tionem texere?, Hæc et audivi, et ad eos retuli qui conquerebantur. Ac mihi quidem bene recteque di- xisse videtur. Nam præter hæc quæ dicta sunt, proprium est amantium alios omnes contemnere, in eoque uno hærere quem amant et diligunt, at- que hunc et noctu somniare, et interdiu animo versare. Propterea ægre ferre mihi videtur, cum in optata contemplatione insistens adamata pulchri- tudine expleri prohibetur. Narrando ista conscri- psimus, brevitati inprimis studentes, ne prolixitate Jectoribus tædio essemus. Quod si superstes huic narrationi vixerit, alia videlicet præclara facinora prioribus adjiciet, et hæc alii conscribent. Nos enim hinc emigrandi desiderium maximum tenet. Pietatis autem athletarum agonotheta finem huic certaminibus dignum tribuat, ut quod superest cur- sus priori consentiat, victorque tandem ad metam perveniat, et infirmitatem nostram ejus precibus confirmet, ut corroborati multas clades nostras resarciamus, et ex hac vita victores excedamus. XXII. THALASSIUS aut LIMNÆUS. - ¡ Tillima vieus est apud nos, olîm quidem impie - tatis Marcionis seminibus conspersus, nunc vero evangelica fruens agricultura. Huic ad me- ridiem proximus est collis, neque asper valde, neque admodum acclivis, in quo asceticum habita- culum condidit admirandus Thalassius, vir dotibus C D KB'. - VARIE LECTIONES. * Melimma. Merrel

Α ἀχθομένους ἐπανιέναι, ἀλλὰ θυμηδίας έμφορουμέν Β νους, καὶ τοῖς τῆς σῆς φιλοσοφίας διηγήμασιν ἑστιῶν- τας τοὺς ἀγνοοῦντας. Ὁ δὲ, ο Οὐκ ἄλλου χάριν, ἔφη, ἀλλ' ἐμαυτοῦ τὸ ὄρος κατείλητα. Καὶ πολλὰ λίαν ἁμαρτημάτων περικείμενος ἕλκη, πολλῆς δέο- μαι θεραπείας. Καὶ τούτου εἵνεκα τὸν ἡμέτερον ἱκετεύω Δεσπότην, ἐρέξαι μοι τὰ τῆς κακίας ἀλε- ξιφάρμακα. Πῶς τοίνυν οὐκ ἄτοπον, καὶ λίαν ἀνόη τον, διακόψαι μὲν τὸν τῆς ἱκετείας εἱρμὸν, μεταξύ δὲ διάλεξιν πρὸς ἀνθρώπους ποιήσασθαι ; Εἰ γὰρ οἰκέτης ἀνθρώπου ὁμοφυοῦς ἐτύγχανον, ἐν δὲ τῷ τῆς δεσποτικῆς διακονίας καιρῷ, καταλιπὼν τὸ προσενεγ κεῖν εἰς καιρὸν ἢ σιτία ἢ ποτά, πρός τινα τῶν όμη δούλων ἐποιησάμην διάλεξιν, πόσας οὐκ ἂν δικαίως ἐδεξάμην πληγάς ; Εἰ δὲ καὶ ἄρχοντι προσελθών, καὶ ήν ὑπομένω παρά τινος διηγούμενος ἀδικίαν, δι έκοψα μὲν ἐν μέσῳ τὴν διάλεξιν, ἄλλους δὲ λόγους τινὰς πρός τινας τῶν παρόντων ἐποιησάμην, οὗ σου δοκεῖ δυσχερᾶναι τὸν δικαστὴν, καὶ τῆς μὲν ἐπικου· ρίας ἀποστερῆσαι, προσθεῖναι δὲ καὶ μάστιγας, καὶ τῶν κιγκλίδων ἀπελάσαι; Πῶς τοίνυν ὅσιον, δεσπότῃ μὲν τὸν οἰκέτην, καὶ δικαστῇ τὸν ἱκέτην, προσηκόν τως προσφέρεσθαι· ἐμὲ δὲ τῷ Θεῷ, τῷ καὶ αἰωνίῳ Δεσπότῃ, καὶ δικαστῇ δικαιοτάτῳ, καὶ βασιλεῖ τῶν ἁπάντων προσιόντα, μηδὲ τούτοις παραπλησίως ποιεῖσθαι τὴν πρόσοδον, ἀλλὰ μεταξύ προσευχόμενον πρὸς τοὺς ὁμοδούλους τρέπεσθαι, καὶ μακρὰν ποιεῖ- σθαι διάλεξιν ; » Ταῦτα καὶ ἤκουσα, καὶ πρὸς τοὺς δυσχεράναντας διεπόρθμευσα. Καὶ εὖ μοι καὶ καλῶς εἰρηκέναι δοκεῖ. Πρὸς γὰρ αὖ τοῖς εἰρημένοις, καὶ ἴδιον τῶν ἐρώντων, πάντων μὲν τῶν ἄλλων ὑπεροράν, ἐκείνῳ δὲ προστετηκέναι, ἂν φιλοῦσι καὶ στέργουσι καὶ τοῦτον νύκτωρ ὀνειροπολεῖν, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν φαντάζεσθαι. Διὰ τοῦτό μοι δυσχεραίνειν δοκεῖ, ἐν τῇ ποθουμένῃ μὲν θεωρία γενόμενος, ἐμπλησθῆναι δὲ τοῦ ἐπεράστου κωλυόμενος κάλλους. Ταῦτα διηγε ματικῶς συνεγράψαμεν, κομιδῇ τῆς συντομίας φρον τίσαντες, ἵνα μὴ τῷ μήκει τοὺς ἐντυγχάνοντας απο κναίσωμεν. Εἰ δὲ καὶ ἐπιβιῴη τῷδε τῷ διηγήματι χρόνον, καὶ ἄλλα μυρία δήπουθεν κατορθώματα τοῖς προτέροις προσθήσει, καὶ συγγράψουσι κἀκεῖνα ἕτεροι. Ἡμῖν γὰρ τῆς ἐντεῦθεν ἐκδημίας πόθος που λύς. Ὁ δὲ τῶν τῆς εὐσεβείας ἀθλητῶν ἀγωνοθέτης καὶ τούτῳ δώσει τέλος τῶν ἀγώνων ἐπάξιον, καὶ τοῦ δρόμου τὸ λειπόμενον παράσχοι τῷ προτέρῳ συμ βαῖνον, ἵνα νικηφόρος καταλάβοι τὴν νύσσαν, καὶ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν ταῖς τούτου προσευχαῖς ὑπερείσειεν· ὅπως ἀναῤῥωσθέντες, τὰς πολλὰς ἡμῶν Αναπαλαίσωμεν ἥττας, καὶ μετὰ νίκης τὸν βίον ἐξέλθωμεν. ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ἢ ΛΙΜΝΑΙΟΣ. Τιλλίμα κώμη τίς ἐστι παρ' ἡμῖν, πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος ἀσεβείας δεξαμένη τὰ σπέρ ματα, νῦν δὲ τῆς εὐαγγελικῆς ἀπολαύουσα γεωρ γίας. Ταύτης προς μεσημβρίαν λόφος τις ἐστὶν, οὔτε λίαν τραχύς, οὔτε μάλα προσάντης. Ἐν αὐτῷ τὸ ἀσκητικὸν ἐδείματο καταγώγιον θαλάσσιος ὁ θαν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS 14:2 non recedant, sed latitia cumulati, et qui philoso- a B phiæ tuæ commemoratione nescientes reficiant. Ille vero : « Non aliorum, inquit, sed mei ipsius causa in montem veni. Nam cum multis peccatorum ul- ceribus opertus sim, curatione plurima indigeo : camque ob rem Dominum nostrum oro, ut mihi salutaria vitiorum remedia tribuat. Quo pacto igi- tur absurdum valde ac stultum non sit, orationis filum præcidere, atque homines interim alloqui ? Etenim si ejusdem naturæ hominis famulus essem, ministeriique dominici tempore, cibun aut potum tempestive afferre prætermittens, cum aliquo e conservis fabularer, quibus plagis non merito affi- cerer? Quod si præsidem adiens, deque injuria mihi A quopiam illata expostulans, orationem in medio cursu abrumperem, sermonemque alium ad aliquem exastantibus ordirer, annon ægre laturum ju- dicem putas, ac non solum opem negaturuin, sed verbera quoque additurum, et extra cancellos cje- cturum? Qui ergo fas æquunque sit, famulum qui- dem erga dominum, et supplicemn erga judicem decenter se gerere: me vero ad Deum, qui et sempiternus est Dominus, et judex æquissi- mus, et universorum rex, accedentem, ne ad horum quidem exemplum accedere, sed ad conservos in- ter orandum me convertere, et longam confabula- tionem texere?, Hæc et audivi, et ad eos retuli qui conquerebantur. Ac mihi quidem bene recteque di- xisse videtur. Nam præter hæc quæ dicta sunt, proprium est amantium alios omnes contemnere, in eoque uno hærere quem amant et diligunt, at- que hunc et noctu somniare, et interdiu animo versare. Propterea ægre ferre mihi videtur, cum in optata contemplatione insistens adamata pulchri- tudine expleri prohibetur. Narrando ista conscri- psimus, brevitati inprimis studentes, ne prolixitate Jectoribus tædio essemus. Quod si superstes huic narrationi vixerit, alia videlicet præclara facinora prioribus adjiciet, et hæc alii conscribent. Nos enim hinc emigrandi desiderium maximum tenet. Pietatis autem athletarum agonotheta finem huic certaminibus dignum tribuat, ut quod superest cur- sus priori consentiat, victorque tandem ad metam perveniat, et infirmitatem nostram ejus precibus confirmet, ut corroborati multas clades nostras resarciamus, et ex hac vita victores excedamus. XXII. THALASSIUS aut LIMNÆUS. - ¡ Tillima vieus est apud nos, olîm quidem impie - tatis Marcionis seminibus conspersus, nunc vero evangelica fruens agricultura. Huic ad me- ridiem proximus est collis, neque asper valde, neque admodum acclivis, in quo asceticum habita- culum condidit admirandus Thalassius, vir dotibus C D KB'. - VARIE LECTIONES. * Melimma. Merrel

μάσιος, ἀνὴρ πολλοῖς κατακοσμηθεὶς ἀγαθοῖς, ἁπλό- τητι δὲ ἤθους, καὶ πραότητι, καὶ φρονήματος μετ τριότητι, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ γε ἀνθρώπους υπερβαλλό μενος. Καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἀκοῇ μόνη πειθόμενος, ἀλλὰ καὶ πείρα χρησάμενος. Κατέλαβον γὰρ τὸν ἄν δρα, καὶ πολλάκις τῆς γλυκείας αὐτοῦ ἀπήλαυσα συνουσίας. Εἰς τὸν τοῦδε χορὸν ἐτέλεσεν ὁ νῦν παρὰ πάντων ἀδόμενος Λιμναῖος, καὶ κομιδῇ νέος ὢν την παλαίστραν ἐκείνην καταλαβών, τὴν ἄκραν ταύτην φιλοσοφίαν καλῶς ἐπαιδεύετο. Καὶ πρῶτον τὸ τῆς γλώττης εἰδὼς εὐόλισθον, μειράκιον ὧν ἔτι, σιγαν ἐνομοθέτησε ταύτην, καὶ πλεῖστον ὅτι μάλιστα δια ετέλεσε χρόνον μηδὲν πρὸς μηδένα φθεγγόμενος. Ἐπειδὴ δὲ ἀποχρώντως τῆς τοῦ θείου πρεσβύτου διδασκαλίας μετέλαχε, καὶ ἐκμαγείον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου ἀπέφηνεν ἀρετῆς, παρὰ τὸν μέγαν ἀφίκετο Μάρωνα, οὗ καὶ πρόσθεν εμνήσθημεν. Αφίκετο δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, καθ᾽ ἂν ὁ θεῖος Ἰάκωβος. Πολλὴν δὲ καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλειαν τρυγήσας, καὶ τὸν ὑπαίθριον βίον ζηλώσας, κορυφὴν ἑτέραν κατέλαβε, κώμης τινός υπερκειμένην, ἣν ὀνομάζουσι Ταργαλᾶν. Εν ταύτῃ μέχρι καὶ τήμερον διετέλεσεν, οὐκ εἰκίσκον ἔχων, οὐ σκηνὴν, οὐ καλύβην, ἀλλὰ γυ- μνῷ θριγκίῳ περιειργόμενος, ἐκ λίθων ᾠκοδομημέ- νων, οὐδὲ πηλῷ συνηρμοσμένων. θύραν δὲ σμικράν τινα ἔχει πηλῷ διηνεκώς κεχρισμένην· ἣν οὔποτε μὲν ἀνοίγνυσι τῶν ἄλλων ἀφικνουμένων, ἐμοὶ δὲ μόνῳ παραγενομένῳ τοῦτο ποιεῖν ἐπιτρέπει. Τούτου χάριν συναγείρονται πάμπολλοι πάντοθεν, τῆς ἐμῆς ἀφίξεως αἰσθόμενοι, κοινωνῆσαί μοι τῆς εἰσόδου που θοῦντες. Τοῖς δὲ ἄλλοτέ ποτε πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι, διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος διαλεγόμενος, μεταδίδωσι τῆς εὐλογίας, πλείστοις διὰ ταύτης τὴν ὑγίειαν δω- ρούμενος. Τῷ γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι κεχρημένος, καὶ νόσους παύει, καὶ δαίμονας ἐξελαύνει, καὶ τὴν ἀποστολικὴν μιμεῖται θαυματουργίαν. Οὐ μόνον δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένοις ἀναβλύζει τὴν ἴασιν, ἀλλὰ καὶ τῷ οἰκείῳ ταύτην πολλάκις προσενήνοχε σώματι. Επανέστη γὰρ αὐτῷ πάλαι ποτὲ τοῦ κώλου τὸ πάθος· τὰς δὲ ἐντεῦθεν γινομένας οδύνας καὶ · ἀλγηδόνας ἴσασι μὲν ἀκριβῶς οἱ τὴν πεῖραν δεξάμε- νοι, ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτου γενόμενοι θεαταί. Καλιν δοῦνται γὰρ τοῖς λυττῶσι παραπλησίως, τῇδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενοι, καὶ ἅμα τοὺς πόδας ἐκτείνοντες καὶ συστέλλοντες. Εστι δὲ ὅτε καὶ κάθηνται, καὶ ἀνίσταν- ται, καὶ βαδίζουσιν, ἀναπαύλης τινός πόρον εὑρεῖν μηχανώμενοι. Διὰ τοῦτο καὶ βαλανείοις προσεδρεύου- σι, καὶ πολλάκις εἰσίασι, ψυχαγωγίας τινὸς ἀπο- λαύοντες. Καὶ τί δεῖ μηκύνειν, τὰ πᾶσι δῆλα καὶ σαφή καταλέγοντας; Τοιούτῳ πάθει προσπαλαίων, καὶ τοσαύταις και τηλικαύταις οδύναις βαλλόμενος, οὐκ ἰατρικῆς ἐπικουρίας απήλαυσεν, οὐ κλίνης εν ἔσχετο, οὐ τὴν ἀπὸ φαρμάκων ἢ σιτίων ψυχαγωγίαν ἐδέξατο. 'Αλλ' ἐπὶ σανίδος χαμαὶ κειμένης καθήμε ναι, προσευχῇ καὶ σφραγίδι τὴν θεραπείαν ἐδέξατο, νο- Εt RELIGIOSA HISTORIA. A multis ornatus, sed morum simplicitate, mansue- D tudine, animique modestia omnibus ætatis suæ hominibus antecellens. Quod quidem non sola all- ditione ductus dico, sed experientia. Hominem enim conveni, et suavi ejus congressu persæpe potitus sum. In ejus chorum receptus est qui nunc ab omnibus decantatur Limnæus, juvenisque ad- modum palæstram illam ingressus, ad summam hanc philosophiam belle institutus est. Ac primum omnium lubricam sciens esse linguam, adhuc ado- lescentulus silentii legem huic imposuit, mansitque longissimo tempore nihil ulli quidquam loquens. Postquam vero divini senis doctrinam abunde per- cepit, virtutisque illius efigiem in seipso expressit, ad magnum Maronem se contulit, cujus supra me- B minimus: convenit autem eodem ipso tempore quo divinus Jacobus. Et multum hinc quoque utilitatis fructum cum cepisset, vitæque subdialis æmu- landæ studio teneretur, cacumen alterum occupa- vit, vico cuidam imminens, quem Targalam cant. Ibi ad hunc usque diem perseveravit, nec domunculam habens, nec tabernaculum, nec tugu- rium, sed nuda maceria circumdatus, structis ex lapidibus ne luto quidem copulatis. Januam autem habet luto semper obductam : quam adventantibus aliis nunquam aperit, mihi uni cum venio aperire per- mittit. Eamque ob rem coeunt undique pluri - mi, cum de adventu meo audiunt, intrare mecum una cupientes. Cum cateris autem, qui alio tempore ad eum veniunt, per exiguam quamdam fenestram lo- quens, benedictionem illis impertit, plurimisque per eam sanitatem largitur. Salvatoris enim utens nomine, morbos comprimit, dæmones expellit, et apostolica imitatur miracula. Non solum autem venientibus ad se curationem tribuit, sed hanc sæpe suo ipsius corpori exhibuit. Invaserat enim illum jam pridem morbus colicus : quam acres sint autem qui hinc oriuntur dolores et cruciatus, op- time sciunt illi quidem qui sunt experti, sciunt vero etiam qui spectatores fuerunt. Volutantur enim furentium more, hanc et illam in partem se con- vertentes, et pedes simul extendunt et contrabunt : interdum sedent, et exsurguut, et ambulant, quie- tem aliquam omnibus modis aucupantes. Idcirco et balneis assident, et intrant subinde, solatium ali- quod capientes. quid multis opus est ea quæ Et omnibus aperta et manifesta sunt percensere! Cum hujusmodi morbo colluctans, et tot tantisque doloribus cruciatus, medicorum ope non est usus, non lecti perfugio, non ullo pharmacorum cibo- rumve levamento : sed super tabula bumi sedens oratione sibi crucisque signo medicinam fecit, et divini nominis cautione dojores consopivit. Alias etiam, dum nocte ambularet, viperam dormientem calcavit, quæ plantam pedis invadens in èa dentes C VARIÆ LECTIONES. . Targallam, fervet.

μάσιος, ἀνὴρ πολλοῖς κατακοσμηθεὶς ἀγαθοῖς, ἁπλό- τητι δὲ ἤθους, καὶ πραότητι, καὶ φρονήματος μετ τριότητι, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ γε ἀνθρώπους υπερβαλλό μενος. Καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἀκοῇ μόνη πειθόμενος, ἀλλὰ καὶ πείρα χρησάμενος. Κατέλαβον γὰρ τὸν ἄν δρα, καὶ πολλάκις τῆς γλυκείας αὐτοῦ ἀπήλαυσα συνουσίας. Εἰς τὸν τοῦδε χορὸν ἐτέλεσεν ὁ νῦν παρὰ πάντων ἀδόμενος Λιμναῖος, καὶ κομιδῇ νέος ὢν την παλαίστραν ἐκείνην καταλαβών, τὴν ἄκραν ταύτην φιλοσοφίαν καλῶς ἐπαιδεύετο. Καὶ πρῶτον τὸ τῆς γλώττης εἰδὼς εὐόλισθον, μειράκιον ὧν ἔτι, σιγαν ἐνομοθέτησε ταύτην, καὶ πλεῖστον ὅτι μάλιστα δια ετέλεσε χρόνον μηδὲν πρὸς μηδένα φθεγγόμενος. Ἐπειδὴ δὲ ἀποχρώντως τῆς τοῦ θείου πρεσβύτου διδασκαλίας μετέλαχε, καὶ ἐκμαγείον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου ἀπέφηνεν ἀρετῆς, παρὰ τὸν μέγαν ἀφίκετο Μάρωνα, οὗ καὶ πρόσθεν εμνήσθημεν. Αφίκετο δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, καθ᾽ ἂν ὁ θεῖος Ἰάκωβος. Πολλὴν δὲ καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλειαν τρυγήσας, καὶ τὸν ὑπαίθριον βίον ζηλώσας, κορυφὴν ἑτέραν κατέλαβε, κώμης τινός υπερκειμένην, ἣν ὀνομάζουσι Ταργαλᾶν. Εν ταύτῃ μέχρι καὶ τήμερον διετέλεσεν, οὐκ εἰκίσκον ἔχων, οὐ σκηνὴν, οὐ καλύβην, ἀλλὰ γυ- μνῷ θριγκίῳ περιειργόμενος, ἐκ λίθων ᾠκοδομημέ- νων, οὐδὲ πηλῷ συνηρμοσμένων. θύραν δὲ σμικράν τινα ἔχει πηλῷ διηνεκώς κεχρισμένην· ἣν οὔποτε μὲν ἀνοίγνυσι τῶν ἄλλων ἀφικνουμένων, ἐμοὶ δὲ μόνῳ παραγενομένῳ τοῦτο ποιεῖν ἐπιτρέπει. Τούτου χάριν συναγείρονται πάμπολλοι πάντοθεν, τῆς ἐμῆς ἀφίξεως αἰσθόμενοι, κοινωνῆσαί μοι τῆς εἰσόδου που θοῦντες. Τοῖς δὲ ἄλλοτέ ποτε πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι, διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος διαλεγόμενος, μεταδίδωσι τῆς εὐλογίας, πλείστοις διὰ ταύτης τὴν ὑγίειαν δω- ρούμενος. Τῷ γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι κεχρημένος, καὶ νόσους παύει, καὶ δαίμονας ἐξελαύνει, καὶ τὴν ἀποστολικὴν μιμεῖται θαυματουργίαν. Οὐ μόνον δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένοις ἀναβλύζει τὴν ἴασιν, ἀλλὰ καὶ τῷ οἰκείῳ ταύτην πολλάκις προσενήνοχε σώματι. Επανέστη γὰρ αὐτῷ πάλαι ποτὲ τοῦ κώλου τὸ πάθος· τὰς δὲ ἐντεῦθεν γινομένας οδύνας καὶ · ἀλγηδόνας ἴσασι μὲν ἀκριβῶς οἱ τὴν πεῖραν δεξάμε- νοι, ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτου γενόμενοι θεαταί. Καλιν δοῦνται γὰρ τοῖς λυττῶσι παραπλησίως, τῇδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενοι, καὶ ἅμα τοὺς πόδας ἐκτείνοντες καὶ συστέλλοντες. Εστι δὲ ὅτε καὶ κάθηνται, καὶ ἀνίσταν- ται, καὶ βαδίζουσιν, ἀναπαύλης τινός πόρον εὑρεῖν μηχανώμενοι. Διὰ τοῦτο καὶ βαλανείοις προσεδρεύου- σι, καὶ πολλάκις εἰσίασι, ψυχαγωγίας τινὸς ἀπο- λαύοντες. Καὶ τί δεῖ μηκύνειν, τὰ πᾶσι δῆλα καὶ σαφή καταλέγοντας; Τοιούτῳ πάθει προσπαλαίων, καὶ τοσαύταις και τηλικαύταις οδύναις βαλλόμενος, οὐκ ἰατρικῆς ἐπικουρίας απήλαυσεν, οὐ κλίνης εν ἔσχετο, οὐ τὴν ἀπὸ φαρμάκων ἢ σιτίων ψυχαγωγίαν ἐδέξατο. 'Αλλ' ἐπὶ σανίδος χαμαὶ κειμένης καθήμε ναι, προσευχῇ καὶ σφραγίδι τὴν θεραπείαν ἐδέξατο, νο- Εt RELIGIOSA HISTORIA. A multis ornatus, sed morum simplicitate, mansue- D tudine, animique modestia omnibus ætatis suæ hominibus antecellens. Quod quidem non sola all- ditione ductus dico, sed experientia. Hominem enim conveni, et suavi ejus congressu persæpe potitus sum. In ejus chorum receptus est qui nunc ab omnibus decantatur Limnæus, juvenisque ad- modum palæstram illam ingressus, ad summam hanc philosophiam belle institutus est. Ac primum omnium lubricam sciens esse linguam, adhuc ado- lescentulus silentii legem huic imposuit, mansitque longissimo tempore nihil ulli quidquam loquens. Postquam vero divini senis doctrinam abunde per- cepit, virtutisque illius efigiem in seipso expressit, ad magnum Maronem se contulit, cujus supra me- B minimus: convenit autem eodem ipso tempore quo divinus Jacobus. Et multum hinc quoque utilitatis fructum cum cepisset, vitæque subdialis æmu- landæ studio teneretur, cacumen alterum occupa- vit, vico cuidam imminens, quem Targalam cant. Ibi ad hunc usque diem perseveravit, nec domunculam habens, nec tabernaculum, nec tugu- rium, sed nuda maceria circumdatus, structis ex lapidibus ne luto quidem copulatis. Januam autem habet luto semper obductam : quam adventantibus aliis nunquam aperit, mihi uni cum venio aperire per- mittit. Eamque ob rem coeunt undique pluri - mi, cum de adventu meo audiunt, intrare mecum una cupientes. Cum cateris autem, qui alio tempore ad eum veniunt, per exiguam quamdam fenestram lo- quens, benedictionem illis impertit, plurimisque per eam sanitatem largitur. Salvatoris enim utens nomine, morbos comprimit, dæmones expellit, et apostolica imitatur miracula. Non solum autem venientibus ad se curationem tribuit, sed hanc sæpe suo ipsius corpori exhibuit. Invaserat enim illum jam pridem morbus colicus : quam acres sint autem qui hinc oriuntur dolores et cruciatus, op- time sciunt illi quidem qui sunt experti, sciunt vero etiam qui spectatores fuerunt. Volutantur enim furentium more, hanc et illam in partem se con- vertentes, et pedes simul extendunt et contrabunt : interdum sedent, et exsurguut, et ambulant, quie- tem aliquam omnibus modis aucupantes. Idcirco et balneis assident, et intrant subinde, solatium ali- quod capientes. quid multis opus est ea quæ Et omnibus aperta et manifesta sunt percensere! Cum hujusmodi morbo colluctans, et tot tantisque doloribus cruciatus, medicorum ope non est usus, non lecti perfugio, non ullo pharmacorum cibo- rumve levamento : sed super tabula bumi sedens oratione sibi crucisque signo medicinam fecit, et divini nominis cautione dojores consopivit. Alias etiam, dum nocte ambularet, viperam dormientem calcavit, quæ plantam pedis invadens in èa dentes C VARIÆ LECTIONES. . Targallam, fervet.

μάσιος, ἀνὴρ πολλοῖς κατακοσμηθεὶς ἀγαθοῖς, ἁπλό- τητι δὲ ἤθους, καὶ πραότητι, καὶ φρονήματος μετ τριότητι, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ γε ἀνθρώπους υπερβαλλό μενος. Καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἀκοῇ μόνη πειθόμενος, ἀλλὰ καὶ πείρα χρησάμενος. Κατέλαβον γὰρ τὸν ἄν δρα, καὶ πολλάκις τῆς γλυκείας αὐτοῦ ἀπήλαυσα συνουσίας. Εἰς τὸν τοῦδε χορὸν ἐτέλεσεν ὁ νῦν παρὰ πάντων ἀδόμενος Λιμναῖος, καὶ κομιδῇ νέος ὢν την παλαίστραν ἐκείνην καταλαβών, τὴν ἄκραν ταύτην φιλοσοφίαν καλῶς ἐπαιδεύετο. Καὶ πρῶτον τὸ τῆς γλώττης εἰδὼς εὐόλισθον, μειράκιον ὧν ἔτι, σιγαν ἐνομοθέτησε ταύτην, καὶ πλεῖστον ὅτι μάλιστα δια ετέλεσε χρόνον μηδὲν πρὸς μηδένα φθεγγόμενος. Ἐπειδὴ δὲ ἀποχρώντως τῆς τοῦ θείου πρεσβύτου διδασκαλίας μετέλαχε, καὶ ἐκμαγείον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου ἀπέφηνεν ἀρετῆς, παρὰ τὸν μέγαν ἀφίκετο Μάρωνα, οὗ καὶ πρόσθεν εμνήσθημεν. Αφίκετο δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, καθ᾽ ἂν ὁ θεῖος Ἰάκωβος. Πολλὴν δὲ καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλειαν τρυγήσας, καὶ τὸν ὑπαίθριον βίον ζηλώσας, κορυφὴν ἑτέραν κατέλαβε, κώμης τινός υπερκειμένην, ἣν ὀνομάζουσι Ταργαλᾶν. Εν ταύτῃ μέχρι καὶ τήμερον διετέλεσεν, οὐκ εἰκίσκον ἔχων, οὐ σκηνὴν, οὐ καλύβην, ἀλλὰ γυ- μνῷ θριγκίῳ περιειργόμενος, ἐκ λίθων ᾠκοδομημέ- νων, οὐδὲ πηλῷ συνηρμοσμένων. θύραν δὲ σμικράν τινα ἔχει πηλῷ διηνεκώς κεχρισμένην· ἣν οὔποτε μὲν ἀνοίγνυσι τῶν ἄλλων ἀφικνουμένων, ἐμοὶ δὲ μόνῳ παραγενομένῳ τοῦτο ποιεῖν ἐπιτρέπει. Τούτου χάριν συναγείρονται πάμπολλοι πάντοθεν, τῆς ἐμῆς ἀφίξεως αἰσθόμενοι, κοινωνῆσαί μοι τῆς εἰσόδου που θοῦντες. Τοῖς δὲ ἄλλοτέ ποτε πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι, διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος διαλεγόμενος, μεταδίδωσι τῆς εὐλογίας, πλείστοις διὰ ταύτης τὴν ὑγίειαν δω- ρούμενος. Τῷ γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι κεχρημένος, καὶ νόσους παύει, καὶ δαίμονας ἐξελαύνει, καὶ τὴν ἀποστολικὴν μιμεῖται θαυματουργίαν. Οὐ μόνον δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένοις ἀναβλύζει τὴν ἴασιν, ἀλλὰ καὶ τῷ οἰκείῳ ταύτην πολλάκις προσενήνοχε σώματι. Επανέστη γὰρ αὐτῷ πάλαι ποτὲ τοῦ κώλου τὸ πάθος· τὰς δὲ ἐντεῦθεν γινομένας οδύνας καὶ · ἀλγηδόνας ἴσασι μὲν ἀκριβῶς οἱ τὴν πεῖραν δεξάμε- νοι, ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτου γενόμενοι θεαταί. Καλιν δοῦνται γὰρ τοῖς λυττῶσι παραπλησίως, τῇδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενοι, καὶ ἅμα τοὺς πόδας ἐκτείνοντες καὶ συστέλλοντες. Εστι δὲ ὅτε καὶ κάθηνται, καὶ ἀνίσταν- ται, καὶ βαδίζουσιν, ἀναπαύλης τινός πόρον εὑρεῖν μηχανώμενοι. Διὰ τοῦτο καὶ βαλανείοις προσεδρεύου- σι, καὶ πολλάκις εἰσίασι, ψυχαγωγίας τινὸς ἀπο- λαύοντες. Καὶ τί δεῖ μηκύνειν, τὰ πᾶσι δῆλα καὶ σαφή καταλέγοντας; Τοιούτῳ πάθει προσπαλαίων, καὶ τοσαύταις και τηλικαύταις οδύναις βαλλόμενος, οὐκ ἰατρικῆς ἐπικουρίας απήλαυσεν, οὐ κλίνης εν ἔσχετο, οὐ τὴν ἀπὸ φαρμάκων ἢ σιτίων ψυχαγωγίαν ἐδέξατο. 'Αλλ' ἐπὶ σανίδος χαμαὶ κειμένης καθήμε ναι, προσευχῇ καὶ σφραγίδι τὴν θεραπείαν ἐδέξατο, νο- Εt RELIGIOSA HISTORIA. A multis ornatus, sed morum simplicitate, mansue- D tudine, animique modestia omnibus ætatis suæ hominibus antecellens. Quod quidem non sola all- ditione ductus dico, sed experientia. Hominem enim conveni, et suavi ejus congressu persæpe potitus sum. In ejus chorum receptus est qui nunc ab omnibus decantatur Limnæus, juvenisque ad- modum palæstram illam ingressus, ad summam hanc philosophiam belle institutus est. Ac primum omnium lubricam sciens esse linguam, adhuc ado- lescentulus silentii legem huic imposuit, mansitque longissimo tempore nihil ulli quidquam loquens. Postquam vero divini senis doctrinam abunde per- cepit, virtutisque illius efigiem in seipso expressit, ad magnum Maronem se contulit, cujus supra me- B minimus: convenit autem eodem ipso tempore quo divinus Jacobus. Et multum hinc quoque utilitatis fructum cum cepisset, vitæque subdialis æmu- landæ studio teneretur, cacumen alterum occupa- vit, vico cuidam imminens, quem Targalam cant. Ibi ad hunc usque diem perseveravit, nec domunculam habens, nec tabernaculum, nec tugu- rium, sed nuda maceria circumdatus, structis ex lapidibus ne luto quidem copulatis. Januam autem habet luto semper obductam : quam adventantibus aliis nunquam aperit, mihi uni cum venio aperire per- mittit. Eamque ob rem coeunt undique pluri - mi, cum de adventu meo audiunt, intrare mecum una cupientes. Cum cateris autem, qui alio tempore ad eum veniunt, per exiguam quamdam fenestram lo- quens, benedictionem illis impertit, plurimisque per eam sanitatem largitur. Salvatoris enim utens nomine, morbos comprimit, dæmones expellit, et apostolica imitatur miracula. Non solum autem venientibus ad se curationem tribuit, sed hanc sæpe suo ipsius corpori exhibuit. Invaserat enim illum jam pridem morbus colicus : quam acres sint autem qui hinc oriuntur dolores et cruciatus, op- time sciunt illi quidem qui sunt experti, sciunt vero etiam qui spectatores fuerunt. Volutantur enim furentium more, hanc et illam in partem se con- vertentes, et pedes simul extendunt et contrabunt : interdum sedent, et exsurguut, et ambulant, quie- tem aliquam omnibus modis aucupantes. Idcirco et balneis assident, et intrant subinde, solatium ali- quod capientes. quid multis opus est ea quæ Et omnibus aperta et manifesta sunt percensere! Cum hujusmodi morbo colluctans, et tot tantisque doloribus cruciatus, medicorum ope non est usus, non lecti perfugio, non ullo pharmacorum cibo- rumve levamento : sed super tabula bumi sedens oratione sibi crucisque signo medicinam fecit, et divini nominis cautione dojores consopivit. Alias etiam, dum nocte ambularet, viperam dormientem calcavit, quæ plantam pedis invadens in èa dentes C VARIÆ LECTIONES. . Targallam, fervet.

μάσιος, ἀνὴρ πολλοῖς κατακοσμηθεὶς ἀγαθοῖς, ἁπλό- τητι δὲ ἤθους, καὶ πραότητι, καὶ φρονήματος μετ τριότητι, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ γε ἀνθρώπους υπερβαλλό μενος. Καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἀκοῇ μόνη πειθόμενος, ἀλλὰ καὶ πείρα χρησάμενος. Κατέλαβον γὰρ τὸν ἄν δρα, καὶ πολλάκις τῆς γλυκείας αὐτοῦ ἀπήλαυσα συνουσίας. Εἰς τὸν τοῦδε χορὸν ἐτέλεσεν ὁ νῦν παρὰ πάντων ἀδόμενος Λιμναῖος, καὶ κομιδῇ νέος ὢν την παλαίστραν ἐκείνην καταλαβών, τὴν ἄκραν ταύτην φιλοσοφίαν καλῶς ἐπαιδεύετο. Καὶ πρῶτον τὸ τῆς γλώττης εἰδὼς εὐόλισθον, μειράκιον ὧν ἔτι, σιγαν ἐνομοθέτησε ταύτην, καὶ πλεῖστον ὅτι μάλιστα δια ετέλεσε χρόνον μηδὲν πρὸς μηδένα φθεγγόμενος. Ἐπειδὴ δὲ ἀποχρώντως τῆς τοῦ θείου πρεσβύτου διδασκαλίας μετέλαχε, καὶ ἐκμαγείον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου ἀπέφηνεν ἀρετῆς, παρὰ τὸν μέγαν ἀφίκετο Μάρωνα, οὗ καὶ πρόσθεν εμνήσθημεν. Αφίκετο δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, καθ᾽ ἂν ὁ θεῖος Ἰάκωβος. Πολλὴν δὲ καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλειαν τρυγήσας, καὶ τὸν ὑπαίθριον βίον ζηλώσας, κορυφὴν ἑτέραν κατέλαβε, κώμης τινός υπερκειμένην, ἣν ὀνομάζουσι Ταργαλᾶν. Εν ταύτῃ μέχρι καὶ τήμερον διετέλεσεν, οὐκ εἰκίσκον ἔχων, οὐ σκηνὴν, οὐ καλύβην, ἀλλὰ γυ- μνῷ θριγκίῳ περιειργόμενος, ἐκ λίθων ᾠκοδομημέ- νων, οὐδὲ πηλῷ συνηρμοσμένων. θύραν δὲ σμικράν τινα ἔχει πηλῷ διηνεκώς κεχρισμένην· ἣν οὔποτε μὲν ἀνοίγνυσι τῶν ἄλλων ἀφικνουμένων, ἐμοὶ δὲ μόνῳ παραγενομένῳ τοῦτο ποιεῖν ἐπιτρέπει. Τούτου χάριν συναγείρονται πάμπολλοι πάντοθεν, τῆς ἐμῆς ἀφίξεως αἰσθόμενοι, κοινωνῆσαί μοι τῆς εἰσόδου που θοῦντες. Τοῖς δὲ ἄλλοτέ ποτε πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι, διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος διαλεγόμενος, μεταδίδωσι τῆς εὐλογίας, πλείστοις διὰ ταύτης τὴν ὑγίειαν δω- ρούμενος. Τῷ γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι κεχρημένος, καὶ νόσους παύει, καὶ δαίμονας ἐξελαύνει, καὶ τὴν ἀποστολικὴν μιμεῖται θαυματουργίαν. Οὐ μόνον δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένοις ἀναβλύζει τὴν ἴασιν, ἀλλὰ καὶ τῷ οἰκείῳ ταύτην πολλάκις προσενήνοχε σώματι. Επανέστη γὰρ αὐτῷ πάλαι ποτὲ τοῦ κώλου τὸ πάθος· τὰς δὲ ἐντεῦθεν γινομένας οδύνας καὶ · ἀλγηδόνας ἴσασι μὲν ἀκριβῶς οἱ τὴν πεῖραν δεξάμε- νοι, ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτου γενόμενοι θεαταί. Καλιν δοῦνται γὰρ τοῖς λυττῶσι παραπλησίως, τῇδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενοι, καὶ ἅμα τοὺς πόδας ἐκτείνοντες καὶ συστέλλοντες. Εστι δὲ ὅτε καὶ κάθηνται, καὶ ἀνίσταν- ται, καὶ βαδίζουσιν, ἀναπαύλης τινός πόρον εὑρεῖν μηχανώμενοι. Διὰ τοῦτο καὶ βαλανείοις προσεδρεύου- σι, καὶ πολλάκις εἰσίασι, ψυχαγωγίας τινὸς ἀπο- λαύοντες. Καὶ τί δεῖ μηκύνειν, τὰ πᾶσι δῆλα καὶ σαφή καταλέγοντας; Τοιούτῳ πάθει προσπαλαίων, καὶ τοσαύταις και τηλικαύταις οδύναις βαλλόμενος, οὐκ ἰατρικῆς ἐπικουρίας απήλαυσεν, οὐ κλίνης εν ἔσχετο, οὐ τὴν ἀπὸ φαρμάκων ἢ σιτίων ψυχαγωγίαν ἐδέξατο. 'Αλλ' ἐπὶ σανίδος χαμαὶ κειμένης καθήμε ναι, προσευχῇ καὶ σφραγίδι τὴν θεραπείαν ἐδέξατο, νο- Εt RELIGIOSA HISTORIA. A multis ornatus, sed morum simplicitate, mansue- D tudine, animique modestia omnibus ætatis suæ hominibus antecellens. Quod quidem non sola all- ditione ductus dico, sed experientia. Hominem enim conveni, et suavi ejus congressu persæpe potitus sum. In ejus chorum receptus est qui nunc ab omnibus decantatur Limnæus, juvenisque ad- modum palæstram illam ingressus, ad summam hanc philosophiam belle institutus est. Ac primum omnium lubricam sciens esse linguam, adhuc ado- lescentulus silentii legem huic imposuit, mansitque longissimo tempore nihil ulli quidquam loquens. Postquam vero divini senis doctrinam abunde per- cepit, virtutisque illius efigiem in seipso expressit, ad magnum Maronem se contulit, cujus supra me- B minimus: convenit autem eodem ipso tempore quo divinus Jacobus. Et multum hinc quoque utilitatis fructum cum cepisset, vitæque subdialis æmu- landæ studio teneretur, cacumen alterum occupa- vit, vico cuidam imminens, quem Targalam cant. Ibi ad hunc usque diem perseveravit, nec domunculam habens, nec tabernaculum, nec tugu- rium, sed nuda maceria circumdatus, structis ex lapidibus ne luto quidem copulatis. Januam autem habet luto semper obductam : quam adventantibus aliis nunquam aperit, mihi uni cum venio aperire per- mittit. Eamque ob rem coeunt undique pluri - mi, cum de adventu meo audiunt, intrare mecum una cupientes. Cum cateris autem, qui alio tempore ad eum veniunt, per exiguam quamdam fenestram lo- quens, benedictionem illis impertit, plurimisque per eam sanitatem largitur. Salvatoris enim utens nomine, morbos comprimit, dæmones expellit, et apostolica imitatur miracula. Non solum autem venientibus ad se curationem tribuit, sed hanc sæpe suo ipsius corpori exhibuit. Invaserat enim illum jam pridem morbus colicus : quam acres sint autem qui hinc oriuntur dolores et cruciatus, op- time sciunt illi quidem qui sunt experti, sciunt vero etiam qui spectatores fuerunt. Volutantur enim furentium more, hanc et illam in partem se con- vertentes, et pedes simul extendunt et contrabunt : interdum sedent, et exsurguut, et ambulant, quie- tem aliquam omnibus modis aucupantes. Idcirco et balneis assident, et intrant subinde, solatium ali- quod capientes. quid multis opus est ea quæ Et omnibus aperta et manifesta sunt percensere! Cum hujusmodi morbo colluctans, et tot tantisque doloribus cruciatus, medicorum ope non est usus, non lecti perfugio, non ullo pharmacorum cibo- rumve levamento : sed super tabula bumi sedens oratione sibi crucisque signo medicinam fecit, et divini nominis cautione dojores consopivit. Alias etiam, dum nocte ambularet, viperam dormientem calcavit, quæ plantam pedis invadens in èa dentes C VARIÆ LECTIONES. . Targallam, fervet.

καὶ τῇ τῆς θείας προσηγορίας ἐπωδῇ τὰς ὀδύνας ἐκοίμισε. Καὶ ἄλλοτε νύκτωρ βαδίζων, ἔχεως ἐπέδη καθεύδοντος· ὁ δὲ τοῦ ταρσοῦ ἐπιλαβόμενος, τους ὀδόντας ἐπήγνυ. Ἐπαμῦναι δὲ τῷ ποδὶ πειραθείς, κατέκυπτε μὲν, καὶ τὴν χεῖρα τούτῳ προσέφερε, μετέφερε δὲ εἰς ταύτην τοῦ θηρίου τὸ στόμα· πάλιν δὲ τῇ εὐωνύμῳ χρησάμενος εἰς βοήθειαν τῆς ἑτέρας, εἷλκε καὶ κατὰ ταύτης τὸν τοῦ θηρίου θυμόν. Ἐπεὶ δὲ κόρον ἔλαβε τῆς μανίας (πλείονα γὰρ αὐτῷ ἢ δέκα προσενήνοχε δήγματα, τὸ μὲν ἀπέστη, καὶ τὸν χη- ραμὸν τὸν οἰκεῖον κατέλαβεν· ὁ δὲ πάντοθεν πικραίς ἐβάλλετο ὀδύναις. Αλλ' οὐδὲ τότε τῆς ἰατρικῆς ἦνα έσχετο τέχνης· ἀλλὰ τοῖς ἕλκεσι προσέφερε μόνα τὰ τῆς πίστεως φάρμακα, σφραγίδα καὶ προσευχὴν, καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐπίκλησιν. Διὰ τοῦτο δὲ, οἶμαι, καὶ ὁ Β τῶν ὅλων Θεός εἴασε κατὰ τοῦ ἱεροῦ σώματος τὸ θη βίον ἐκεῖνο λυττῆσαι, ἵνα γυμνὴν ἅπασι τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐπιδείξηται τὴν καρτερίαν. Ταύτην γὰρ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ γενναίου Ἰὼβ τὴν οἰκονομίας ὁρῶμεν. Πολλαῖς γὰρ αὐτὸν καὶ παντοδαπαῖς εἴασε τρικυμίαις περικλυσθῆναι, δεῖξαι τοῦ Κυβερνήτου τὴν σοφίαν ἅπασιν ἐθελήσας. Πόθεν γὰρ ἄλλοθεν ἔγνωμεν, ἢ τὴν ἐκείνου ἀνδρείαν, ἢ τούτου γε τὴν καρτερίαν, εἰ μὴ χώραν ἔλαβεν ἀφιέναι βέλη παν τοδαπὰ κατ' αὐτῶν ὁ τῆς εὐσεβείας ἀντίπαλος; Τὴν μὲν οὖν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν ἱκανὰ καὶ ταῦτα δι δάξαι· τὴν δὲ φιλανθρωπίαν ἑτέρωθεν ἐπιδείξωμεν. Πολλοὺς γὰρ τὸ βλέπειν ἀφῃρημένους, καὶ προς- αιτεῖν ἠναγκασμένους συναγαγών, καὶ ἑκατέρωθεν πρὸς ἕω καὶ πρὸς ἑσπέραν δειμάμενος καταγώγια, διάγειν ἐν τούτοις καὶ τὸν Θεὸν ὑμνεῖν παρεγγύησε, τὴν ἀναγκαίαν αὐτοῖς τροφὴν παρὰ τῶν εἰς αὐτὴν ἀφικνουμένων χορηγείσθαι κελεύων. Μέσος δὲ αὐτῶν καθειργμένος, καὶ τούτους κἀκείνους εἰς ὑμνῳδίαν διήγειρε, καὶ ἔστιν ἀκοῦσαι αὐτῶν διηνεκῶς τὸν Δε σπότην ὑμνούντων. Τοσαύτῃ περὶ τοὺς ὁμοφυεῖς φιλανθρωπίᾳ κεχρημένος διετέλει. Τῶν δὲ ὑπαιθρίων ἀγώνων αὐτῷ τε καὶ τῷ μεγάλῳ Ἰακώβῳ ὁ αὐτός ἐστι χρόνος. Ογδοον γὰρ καὶ τριακοστόν ἤδη συν επλήρωσαν ἔτος. ΚΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Ταύτην ἐζήλωσε τὴν πολιτείαν καὶ Ἰωάννης, ἀνὴρ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἡμερότητι καὶ πραότητι λάμπων. Ραχίαν δὲ τραχείαν καταλαβὼν, δυσχείμαρον καὶ προσάρκτιον, ἐν ἐκείνῃ τέως πέντε καὶ εἴκοσι διετέ λεσεν ἔτη, τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος δεχόμενος προσ βολάς. Τἄλλα δὲ πάντα, ἵνα μὴ καθ᾽ ἕκαστον διεξέρ χωμαι, τροφή, καὶ ἐσθῆς, καὶ τὰ τοῦ σιδήρου φορ τία, τοῖς προειρημένοις ἐστὶ παραπλήσια. Οὕτω δέ ἐστι τῶν ἀνθρωπίνων ἁπάντων ὑπέρτερος, ώς μηδε μίαν ἐκ τούτων καρποῦσθαι παραψυχήν. Καὶ τούτου τεκμήριον ἐναργὲς αὐτίκα παρέξομαι. Ἐπειδὴ γάρ τις τῶν σπουδαίων ἀμυγδάλην παρ' αὐτὴν ἐφύτευσε τὴν στιβάδα, εἶτα τῷ χρόνῳ δένδρον γινομένη, σκιάν τε αὐτῷ παρείχε, καὶ τὴν ὄψιν εισία, ἀποτμηθῆναι, ἐκέλευσεν, ἵνα μηδὲ μιᾶς ἐκεῖθεν απολαύῃ ψυχ αγωγίας. Τοῦτον ἡσπάσατο τὸν βίον καὶ Μωϋσῆς, ἐν ὑψηλῇ τινι κορυφῇ Ραμᾶς ὑπερκειμένῃ τῆς κώμης, ἀγωνιζόμενος· καὶ ᾿Αντίοχος, ἀνὴρ πρεσβύτης, ἐν ἐρημωτάτῳ τόπῳ τὸ θριγκίον δειμάμενος· καὶ Αν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS infixit. Subvenire pedi dum conatur, inflectens se A manum admovit, et os bestiæ in eam conver- tit : cui rursus læva manu opem ferens, in hanc quoque bestiæ iram traxit. Postquam autem rabiem : explevit (morsus quippe supra decem intulerat), abiit illa, suumque in latibulum se recepit : ipse vero acerbis undique doloribus cruciabatur. Sed ne tunc quidem medicæ artis auxilio uti placuit, sola- que ſidei pharmaca vulneribus suis adhibuit, ora- tionem et signum crucis, et invocationem Dei. Pro- pterea autem, ut arbitror, sævire in sacrum corpus bestiam illam permisit universorum Deus, ut divi- næ illius animæ patientiam omnibus patefaceret. Hanc enim ejus dispensationem in strenuo quoque Jobo usurpatam cernimus, quem maximis et multi- plicibus agitari luctibus passus est, cum guberna- toris sapientiam omnibus vellet ostendere. Unde enim alias vel illius fortitudinem, vel hujus patien- tiam perspectam haberemus, nisi pietatis bostis telorum in eos genera omnia conjiciendi potesla- tem accepisset? Quæ ergo viri patientia fuerit, satis docere ista possunt: nunc ejus humanitatem aliunde ostendamus. Multos enim oculis caplos et mendicare coactos cum in unum congregasset, et utrinque ad ortum et occasum habitacula con- struxisset, in his degere illos et Deum laudare jussil, alimenta eis necessaria ab iis qui ad ipsum venie- bant suppeditari præcipiens. Ipse autem medius inter eos conclusus et hos et illos ad hymnodiam excitat. Itaque illos Deum assidue laudantes audire est. Tanta est perpetua illius erga ejusdem naturæ participes humanitas. Initorum autem sub dio cer- taminum ipsius et magni Jacobi idem est temporis spatium. Octavum enim et tricesimum annum jam expleverunt. C XXIII. - " JOANNES. Hoc etiam vitæ genus æmulatus est Joannes, vir lenitate inter cætera et mansuetudine illustris. Is asperam quamdam crepidinem cum occupasset, frigidam et septentrionibus expositam, in ea vi- ginti et quinque annos hactenus transegit, contra- rias aeris injurias perferens. Reliqua vero, ne singula persequar, victus, vestitus, ferrique onera, supradictis similia sunt omnia. Rebus autem hu- manis omnibus tanto est superior, ut ex his nullam decerpat consolationem. Cujus rei manifestum indicium mox proferam. Nam cum amygdalum probus quidam vir propter ejus lectulum plantasset, et illa temporis successu arbor facta umbram illi præberet, visumque oblectaret, abscindi jussit, ne quid inde caperet solatii. Ilanc quoque vitam Moses amplexus est, qui in edito quodam vertice Ramæ vico imminente decertat, et Antiochus vir granda vus, qui desertissimo in monte maceriam exstruxit, el Antoninus, qui in senili corpore juvenum ss Antonius. Hery. - D VARIA LECTIONES.

καὶ τῇ τῆς θείας προσηγορίας ἐπωδῇ τὰς ὀδύνας ἐκοίμισε. Καὶ ἄλλοτε νύκτωρ βαδίζων, ἔχεως ἐπέδη καθεύδοντος· ὁ δὲ τοῦ ταρσοῦ ἐπιλαβόμενος, τους ὀδόντας ἐπήγνυ. Ἐπαμῦναι δὲ τῷ ποδὶ πειραθείς, κατέκυπτε μὲν, καὶ τὴν χεῖρα τούτῳ προσέφερε, μετέφερε δὲ εἰς ταύτην τοῦ θηρίου τὸ στόμα· πάλιν δὲ τῇ εὐωνύμῳ χρησάμενος εἰς βοήθειαν τῆς ἑτέρας, εἷλκε καὶ κατὰ ταύτης τὸν τοῦ θηρίου θυμόν. Ἐπεὶ δὲ κόρον ἔλαβε τῆς μανίας (πλείονα γὰρ αὐτῷ ἢ δέκα προσενήνοχε δήγματα, τὸ μὲν ἀπέστη, καὶ τὸν χη- ραμὸν τὸν οἰκεῖον κατέλαβεν· ὁ δὲ πάντοθεν πικραίς ἐβάλλετο ὀδύναις. Αλλ' οὐδὲ τότε τῆς ἰατρικῆς ἦνα έσχετο τέχνης· ἀλλὰ τοῖς ἕλκεσι προσέφερε μόνα τὰ τῆς πίστεως φάρμακα, σφραγίδα καὶ προσευχὴν, καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐπίκλησιν. Διὰ τοῦτο δὲ, οἶμαι, καὶ ὁ Β τῶν ὅλων Θεός εἴασε κατὰ τοῦ ἱεροῦ σώματος τὸ θη βίον ἐκεῖνο λυττῆσαι, ἵνα γυμνὴν ἅπασι τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐπιδείξηται τὴν καρτερίαν. Ταύτην γὰρ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ γενναίου Ἰὼβ τὴν οἰκονομίας ὁρῶμεν. Πολλαῖς γὰρ αὐτὸν καὶ παντοδαπαῖς εἴασε τρικυμίαις περικλυσθῆναι, δεῖξαι τοῦ Κυβερνήτου τὴν σοφίαν ἅπασιν ἐθελήσας. Πόθεν γὰρ ἄλλοθεν ἔγνωμεν, ἢ τὴν ἐκείνου ἀνδρείαν, ἢ τούτου γε τὴν καρτερίαν, εἰ μὴ χώραν ἔλαβεν ἀφιέναι βέλη παν τοδαπὰ κατ' αὐτῶν ὁ τῆς εὐσεβείας ἀντίπαλος; Τὴν μὲν οὖν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν ἱκανὰ καὶ ταῦτα δι δάξαι· τὴν δὲ φιλανθρωπίαν ἑτέρωθεν ἐπιδείξωμεν. Πολλοὺς γὰρ τὸ βλέπειν ἀφῃρημένους, καὶ προς- αιτεῖν ἠναγκασμένους συναγαγών, καὶ ἑκατέρωθεν πρὸς ἕω καὶ πρὸς ἑσπέραν δειμάμενος καταγώγια, διάγειν ἐν τούτοις καὶ τὸν Θεὸν ὑμνεῖν παρεγγύησε, τὴν ἀναγκαίαν αὐτοῖς τροφὴν παρὰ τῶν εἰς αὐτὴν ἀφικνουμένων χορηγείσθαι κελεύων. Μέσος δὲ αὐτῶν καθειργμένος, καὶ τούτους κἀκείνους εἰς ὑμνῳδίαν διήγειρε, καὶ ἔστιν ἀκοῦσαι αὐτῶν διηνεκῶς τὸν Δε σπότην ὑμνούντων. Τοσαύτῃ περὶ τοὺς ὁμοφυεῖς φιλανθρωπίᾳ κεχρημένος διετέλει. Τῶν δὲ ὑπαιθρίων ἀγώνων αὐτῷ τε καὶ τῷ μεγάλῳ Ἰακώβῳ ὁ αὐτός ἐστι χρόνος. Ογδοον γὰρ καὶ τριακοστόν ἤδη συν επλήρωσαν ἔτος. ΚΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Ταύτην ἐζήλωσε τὴν πολιτείαν καὶ Ἰωάννης, ἀνὴρ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἡμερότητι καὶ πραότητι λάμπων. Ραχίαν δὲ τραχείαν καταλαβὼν, δυσχείμαρον καὶ προσάρκτιον, ἐν ἐκείνῃ τέως πέντε καὶ εἴκοσι διετέ λεσεν ἔτη, τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος δεχόμενος προσ βολάς. Τἄλλα δὲ πάντα, ἵνα μὴ καθ᾽ ἕκαστον διεξέρ χωμαι, τροφή, καὶ ἐσθῆς, καὶ τὰ τοῦ σιδήρου φορ τία, τοῖς προειρημένοις ἐστὶ παραπλήσια. Οὕτω δέ ἐστι τῶν ἀνθρωπίνων ἁπάντων ὑπέρτερος, ώς μηδε μίαν ἐκ τούτων καρποῦσθαι παραψυχήν. Καὶ τούτου τεκμήριον ἐναργὲς αὐτίκα παρέξομαι. Ἐπειδὴ γάρ τις τῶν σπουδαίων ἀμυγδάλην παρ' αὐτὴν ἐφύτευσε τὴν στιβάδα, εἶτα τῷ χρόνῳ δένδρον γινομένη, σκιάν τε αὐτῷ παρείχε, καὶ τὴν ὄψιν εισία, ἀποτμηθῆναι, ἐκέλευσεν, ἵνα μηδὲ μιᾶς ἐκεῖθεν απολαύῃ ψυχ αγωγίας. Τοῦτον ἡσπάσατο τὸν βίον καὶ Μωϋσῆς, ἐν ὑψηλῇ τινι κορυφῇ Ραμᾶς ὑπερκειμένῃ τῆς κώμης, ἀγωνιζόμενος· καὶ ᾿Αντίοχος, ἀνὴρ πρεσβύτης, ἐν ἐρημωτάτῳ τόπῳ τὸ θριγκίον δειμάμενος· καὶ Αν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS infixit. Subvenire pedi dum conatur, inflectens se A manum admovit, et os bestiæ in eam conver- tit : cui rursus læva manu opem ferens, in hanc quoque bestiæ iram traxit. Postquam autem rabiem : explevit (morsus quippe supra decem intulerat), abiit illa, suumque in latibulum se recepit : ipse vero acerbis undique doloribus cruciabatur. Sed ne tunc quidem medicæ artis auxilio uti placuit, sola- que ſidei pharmaca vulneribus suis adhibuit, ora- tionem et signum crucis, et invocationem Dei. Pro- pterea autem, ut arbitror, sævire in sacrum corpus bestiam illam permisit universorum Deus, ut divi- næ illius animæ patientiam omnibus patefaceret. Hanc enim ejus dispensationem in strenuo quoque Jobo usurpatam cernimus, quem maximis et multi- plicibus agitari luctibus passus est, cum guberna- toris sapientiam omnibus vellet ostendere. Unde enim alias vel illius fortitudinem, vel hujus patien- tiam perspectam haberemus, nisi pietatis bostis telorum in eos genera omnia conjiciendi potesla- tem accepisset? Quæ ergo viri patientia fuerit, satis docere ista possunt: nunc ejus humanitatem aliunde ostendamus. Multos enim oculis caplos et mendicare coactos cum in unum congregasset, et utrinque ad ortum et occasum habitacula con- struxisset, in his degere illos et Deum laudare jussil, alimenta eis necessaria ab iis qui ad ipsum venie- bant suppeditari præcipiens. Ipse autem medius inter eos conclusus et hos et illos ad hymnodiam excitat. Itaque illos Deum assidue laudantes audire est. Tanta est perpetua illius erga ejusdem naturæ participes humanitas. Initorum autem sub dio cer- taminum ipsius et magni Jacobi idem est temporis spatium. Octavum enim et tricesimum annum jam expleverunt. C XXIII. - " JOANNES. Hoc etiam vitæ genus æmulatus est Joannes, vir lenitate inter cætera et mansuetudine illustris. Is asperam quamdam crepidinem cum occupasset, frigidam et septentrionibus expositam, in ea vi- ginti et quinque annos hactenus transegit, contra- rias aeris injurias perferens. Reliqua vero, ne singula persequar, victus, vestitus, ferrique onera, supradictis similia sunt omnia. Rebus autem hu- manis omnibus tanto est superior, ut ex his nullam decerpat consolationem. Cujus rei manifestum indicium mox proferam. Nam cum amygdalum probus quidam vir propter ejus lectulum plantasset, et illa temporis successu arbor facta umbram illi præberet, visumque oblectaret, abscindi jussit, ne quid inde caperet solatii. Ilanc quoque vitam Moses amplexus est, qui in edito quodam vertice Ramæ vico imminente decertat, et Antiochus vir granda vus, qui desertissimo in monte maceriam exstruxit, el Antoninus, qui in senili corpore juvenum ss Antonius. Hery. - D VARIA LECTIONES.

τωνίνος, ἐν γεγηρακότι σώματι τοῖς νέοις παραπλη- Α σίως ἀγωνιζόμενος. Καὶ ἔστιν αὐτοῖς ἐσθῆς ἡ αὐτή, καὶ τροφὴ, καὶ στάσις, καὶ προσευχή, καὶ παννύ- χιοι πόνοι, καὶ πανημέριοι· καὶ οὔτε χρόνου μῆκος, οὐ γῆρας, οὐκ ἀσθένεια φύσεως ἐλέγχει την καρτε ρίαν, ἀλλ' ἀκμάζοντα ἐν ἑαυτοῖς ἔχουσι τὸν ἔρωτα τοῦ πονεῖν. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀγωνιστὰς ἐν τοῖς ἡμετέροις μέρεσιν, ὄρεσί τε καὶ πεδίοις, ὁ τῆς ἀρετῆς ἀγωνοθέτης ἔχει Θεός, οὓς καὶ ἀριθμῆσαι μόνον οὐκ εὐπετες, μήτι γε δὴ ἑκάστου βίον συγγράψαι. Αρκούσαν τοίνυν ἐκ τούτων ὠφέλειαν τοῖς κερδάνειν βουλομένοις προτεθεικότες ἐφ᾽ ἕτερον εἶδος διηγήσεως τρέψομαι, καὶ τῆς τούτων εὐλογίας μεταλαβεῖν ἀξιῶν. ΚΑ. - ΖΕΒΙΝΑΣ ή ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ. Ζεβινᾶν ᾅδουσι μέχρι καὶ τήμερον οἱ τῆς ἐκείνου θέας ἠξιωμένοι. Φασὶ δὲ αὐτὸν εἰς γῆρας ἐλάσαντα βαθύ, καὶ τοῖς αὐτοῖς πόνοις μέχρις αὐτῆς χρησά- μενον τῆς τελευτῆς, μηδὲν τῶν τῆς νεότητος ἀμεί ψαι τῷ βαρυτάτῳ βιαζόμενον γήρᾳ. Ἐπλεονέκτει δὲ, ὡς ἔφασαν, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ πάντας ἀνθρώπους τῇ τῆς προσευχῆς προσεδρίᾳ. Ἐν ταύτῃ γὰρ διημε ρεύων τε καὶ διανυκτερεύων, οὐ μόνον οὐκ ἐλάμβανε κόρον, ἀλλὰ καὶ θερμότερον τὸν πόθον εἰργάζετο. ᾿Αλλὰ καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν δέ γε ἀφικνουμένοις ὀλίγα ἅττα διαλεγόμενος, κατάγειν ἐκ τῶν οὐρανῶν - οὐκ ἠνείχετο τὴν διάνοιαν· ἀλλ᾽ εὐθὺς ἐκείνων ἀπαλλαττόμενος, ὡς μηδὲ πρὸς βραχύ χωρισθεὶς τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ, πάλιν τὴν ἱκετείαν προσέφερεν. Ἐπειδὴ δὲ τὴν διηνεκή στάσιν τὸ γῆρας ἀλύπως φέρειν οὐκ εἴα, ἔρεισμα τούτῳ τὴν βακτηρίαν προσ- " έφερε, καὶ ταύτῃ προσκλινόμενος ὕμνει τὸν Δεσπό την καὶ ηύχετο. Φιλοξενίᾳ δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις κοι σμούμενος ἀγαθοῖς, μένειν τὴν ἑσπέραν πολλούς τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἐκέλευεν. Οἱ δὲ τὴν παννύχιον αὐτοῦ δειμαίνοντες στάσιν, ἀσχολίας τινὰς σκηπτόμενοι, τῶν πόνων σφᾶς αὐτοὺς ὑπεξήγον. Τοῦτον καὶ ὁ μέγας ἐκεῖνος ὑπερηγάσθη Μάρων, καὶ τοῖς φοιτῶσι πρὸς αὐτὸν ἅπασι παρηγγύα τρέ- χειν, καὶ τοῦ πρεσβύτου τὴν εὐλογίαν τρυγάν, πα τέρα καὶ διδάσκαλον ὀνομάζων, καὶ πάσης ἀρχέ τυπον ἀποκαλῶν ἀρετῆς. Τούτῳ κοινωνῆσαι καὶ ταφῆς παρεκάλεσεν· ἀλλ' οὐκ εἴασαν οἱ τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο σῶμα διαρπάσαντες, καὶ εἰς τὸ προειρημένον χωρίον ἀποκομίσαντες. Ὁ δὲ θεσπέσιος Ζεβινάς προτελευτήσας, εἰς τὴν πελάζουσαν αὐτῷ κώμην (Κίττα δὲ αὕτη καλεῖται), τῶν νομιζομένων ἀπήλαυσε, καὶ σηκὸν δὲ τῇ θήκη μέγιστον ᾠκοδόμησαν. Ιασιν γὰρ ἀναβλύζει τοῖς μετὰ πίστεως προσιοῦσι παντο- δαπήν. Ἔχει δὲ νῦν καὶ μάρτυρας ὁμορο φίους, παρὰ Πέρσαις μὲν ἡγωνισμένους, ετησίοις δὲ πανηγύρεσι παρ' ἡμῶν τιμωμένους. Τῆς τούτου διδασκαλίας ὁ μέγας ἀπήλαυσε Πολυ- χρόνιος· καὶ ὁ θειότατος δὲ Ἰάκωβος τοῦτον ἔφη πρῶτον τρίχινον αὐτῷ δεδωκέναι χιτῶνα. Ἐγὼ δὲ ἐκεῖνον μὴ θεασάμενος πώποτε (πρὸ γὰρ τῆς ἐμῆς ἀφίξεως τοῦ βίου προκατειλήφει τὸ τέρμα), ἐν Πολυ- χρονίῳ τούτῳ τῷ πάνυ τὴν τοῦ θείου Ζεβινᾶ φιλοσο- φίαν ὁρῶ. Οὐ γὰρ οὕτως ὁ κηρὸς τοῦ δακτυλίου τὸν RELIGIOSA HISTORIA. instar desudat. Estque his omnibus cadem vestis, et victus, et statio, et oratio, nocturnique ac diurni labores continui et neque temporis diuturnitas, neque senium, neque imbecillitas naturæ constan - tiam frangit, sed vegetum in seipsis laborandi retinent studium. Alios præterea complures in ſi- ¿ nibus nostris, montibusque et campis, athletas habet virtutis agonotheta Deus, quos vei enume- rare difficile sit, nedum singulorum vitam conscribere. Quare cum ex his sufficientem iis qui lucrum captant utilitatem proposuerimus, horum etiam ut benedictione fruamur orantes, ad aliam narrationem convertemur. - B - • D deportarunt. Divino autem Zebinæ ante illum vita XXIV.. ZEBINAS aut POLYCHRONIUS. Zebinam hodieque prædicant qui videre illum meruerunt. Aiunt autem illum, cum ad summam senectutem pervenerit, iisdem laboribus ad ipsam usque mortem usum esse, neque extremo adactum senio fuisse, ut eorum quæ junior solebat quid- quam imınutaret. Superabat autem, ut ferunt, omnes ævi sui mortales assiduitate orationis. In hac enim noctes diesque perseverans, non modo non satiabatur, sed desiderium etiam efficiebat ve- hementius. Quare cum iis qui ad eum veniebant paucis disserens, cogitationem a coelestibus abdu- cere non patiebatur: sed ab illis mox liber, quasi nec tantillum a Deo universorum separatus, ad orationem iterum redibat. Et quoniam ut perpe- tuam stationem sine molestia ferret senectus non C permittebat, huic sustentande baculum adhibuit, quo innixus laudes Domino precesque offerebat. Hospitalitatis inter cætera bona studio præstans, multos ex iis qui ad ipsum veniebant, exspectare vesperam jubebat. Hi vero continuam ejus tota nocte stationem reformidantes, negotiorum pra- textu laboribus se subducebant. Ilunc magnus etiam ille Maro admiratus est vehementer, adventantesque ad se omnes hortabatur, ut ad eum se conferrent, ejusque benedictione fruerentur, patrem illum vo- cans et magistrum, et virtutum omniunt exemplar appellans. Quin et eodem sepulero ut conderetur orabat : sed non permisere qui sacrum illud corpus rapuerunt, et memoratum in locum functo vicinam apud Cittam justa facta sunt: templumque loculo ejus maximum inædificarunt. Curationes enim diversas præstat iis qui cum fide accedunt. Sub eodemque tecto conjunctos etiam nunc habet martyres, qui apud Persas quidem decertarunt, apud nos vero annuis conventibus honorantur. Hujus disciplinæ particeps fuit magnus Polychro- nius sed et divinissimus Jacobus hunc sibi pri- mam cilicinam tunicam dedisse dixit. Ego vero, qui eum nunquam vidi (decesserat enim priusquam venirem), in hoc magno Polychronio Zebinæ philo- sophiam conspicio. Nec enim annuli figuram cer sic exprimit, ut hic illius characteres refert : quod

τωνίνος, ἐν γεγηρακότι σώματι τοῖς νέοις παραπλη- Α σίως ἀγωνιζόμενος. Καὶ ἔστιν αὐτοῖς ἐσθῆς ἡ αὐτή, καὶ τροφὴ, καὶ στάσις, καὶ προσευχή, καὶ παννύ- χιοι πόνοι, καὶ πανημέριοι· καὶ οὔτε χρόνου μῆκος, οὐ γῆρας, οὐκ ἀσθένεια φύσεως ἐλέγχει την καρτε ρίαν, ἀλλ' ἀκμάζοντα ἐν ἑαυτοῖς ἔχουσι τὸν ἔρωτα τοῦ πονεῖν. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀγωνιστὰς ἐν τοῖς ἡμετέροις μέρεσιν, ὄρεσί τε καὶ πεδίοις, ὁ τῆς ἀρετῆς ἀγωνοθέτης ἔχει Θεός, οὓς καὶ ἀριθμῆσαι μόνον οὐκ εὐπετες, μήτι γε δὴ ἑκάστου βίον συγγράψαι. Αρκούσαν τοίνυν ἐκ τούτων ὠφέλειαν τοῖς κερδάνειν βουλομένοις προτεθεικότες ἐφ᾽ ἕτερον εἶδος διηγήσεως τρέψομαι, καὶ τῆς τούτων εὐλογίας μεταλαβεῖν ἀξιῶν. ΚΑ. - ΖΕΒΙΝΑΣ ή ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ. Ζεβινᾶν ᾅδουσι μέχρι καὶ τήμερον οἱ τῆς ἐκείνου θέας ἠξιωμένοι. Φασὶ δὲ αὐτὸν εἰς γῆρας ἐλάσαντα βαθύ, καὶ τοῖς αὐτοῖς πόνοις μέχρις αὐτῆς χρησά- μενον τῆς τελευτῆς, μηδὲν τῶν τῆς νεότητος ἀμεί ψαι τῷ βαρυτάτῳ βιαζόμενον γήρᾳ. Ἐπλεονέκτει δὲ, ὡς ἔφασαν, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ πάντας ἀνθρώπους τῇ τῆς προσευχῆς προσεδρίᾳ. Ἐν ταύτῃ γὰρ διημε ρεύων τε καὶ διανυκτερεύων, οὐ μόνον οὐκ ἐλάμβανε κόρον, ἀλλὰ καὶ θερμότερον τὸν πόθον εἰργάζετο. ᾿Αλλὰ καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν δέ γε ἀφικνουμένοις ὀλίγα ἅττα διαλεγόμενος, κατάγειν ἐκ τῶν οὐρανῶν - οὐκ ἠνείχετο τὴν διάνοιαν· ἀλλ᾽ εὐθὺς ἐκείνων ἀπαλλαττόμενος, ὡς μηδὲ πρὸς βραχύ χωρισθεὶς τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ, πάλιν τὴν ἱκετείαν προσέφερεν. Ἐπειδὴ δὲ τὴν διηνεκή στάσιν τὸ γῆρας ἀλύπως φέρειν οὐκ εἴα, ἔρεισμα τούτῳ τὴν βακτηρίαν προσ- " έφερε, καὶ ταύτῃ προσκλινόμενος ὕμνει τὸν Δεσπό την καὶ ηύχετο. Φιλοξενίᾳ δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις κοι σμούμενος ἀγαθοῖς, μένειν τὴν ἑσπέραν πολλούς τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἐκέλευεν. Οἱ δὲ τὴν παννύχιον αὐτοῦ δειμαίνοντες στάσιν, ἀσχολίας τινὰς σκηπτόμενοι, τῶν πόνων σφᾶς αὐτοὺς ὑπεξήγον. Τοῦτον καὶ ὁ μέγας ἐκεῖνος ὑπερηγάσθη Μάρων, καὶ τοῖς φοιτῶσι πρὸς αὐτὸν ἅπασι παρηγγύα τρέ- χειν, καὶ τοῦ πρεσβύτου τὴν εὐλογίαν τρυγάν, πα τέρα καὶ διδάσκαλον ὀνομάζων, καὶ πάσης ἀρχέ τυπον ἀποκαλῶν ἀρετῆς. Τούτῳ κοινωνῆσαι καὶ ταφῆς παρεκάλεσεν· ἀλλ' οὐκ εἴασαν οἱ τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο σῶμα διαρπάσαντες, καὶ εἰς τὸ προειρημένον χωρίον ἀποκομίσαντες. Ὁ δὲ θεσπέσιος Ζεβινάς προτελευτήσας, εἰς τὴν πελάζουσαν αὐτῷ κώμην (Κίττα δὲ αὕτη καλεῖται), τῶν νομιζομένων ἀπήλαυσε, καὶ σηκὸν δὲ τῇ θήκη μέγιστον ᾠκοδόμησαν. Ιασιν γὰρ ἀναβλύζει τοῖς μετὰ πίστεως προσιοῦσι παντο- δαπήν. Ἔχει δὲ νῦν καὶ μάρτυρας ὁμορο φίους, παρὰ Πέρσαις μὲν ἡγωνισμένους, ετησίοις δὲ πανηγύρεσι παρ' ἡμῶν τιμωμένους. Τῆς τούτου διδασκαλίας ὁ μέγας ἀπήλαυσε Πολυ- χρόνιος· καὶ ὁ θειότατος δὲ Ἰάκωβος τοῦτον ἔφη πρῶτον τρίχινον αὐτῷ δεδωκέναι χιτῶνα. Ἐγὼ δὲ ἐκεῖνον μὴ θεασάμενος πώποτε (πρὸ γὰρ τῆς ἐμῆς ἀφίξεως τοῦ βίου προκατειλήφει τὸ τέρμα), ἐν Πολυ- χρονίῳ τούτῳ τῷ πάνυ τὴν τοῦ θείου Ζεβινᾶ φιλοσο- φίαν ὁρῶ. Οὐ γὰρ οὕτως ὁ κηρὸς τοῦ δακτυλίου τὸν RELIGIOSA HISTORIA. instar desudat. Estque his omnibus cadem vestis, et victus, et statio, et oratio, nocturnique ac diurni labores continui et neque temporis diuturnitas, neque senium, neque imbecillitas naturæ constan - tiam frangit, sed vegetum in seipsis laborandi retinent studium. Alios præterea complures in ſi- ¿ nibus nostris, montibusque et campis, athletas habet virtutis agonotheta Deus, quos vei enume- rare difficile sit, nedum singulorum vitam conscribere. Quare cum ex his sufficientem iis qui lucrum captant utilitatem proposuerimus, horum etiam ut benedictione fruamur orantes, ad aliam narrationem convertemur. - B - • D deportarunt. Divino autem Zebinæ ante illum vita XXIV.. ZEBINAS aut POLYCHRONIUS. Zebinam hodieque prædicant qui videre illum meruerunt. Aiunt autem illum, cum ad summam senectutem pervenerit, iisdem laboribus ad ipsam usque mortem usum esse, neque extremo adactum senio fuisse, ut eorum quæ junior solebat quid- quam imınutaret. Superabat autem, ut ferunt, omnes ævi sui mortales assiduitate orationis. In hac enim noctes diesque perseverans, non modo non satiabatur, sed desiderium etiam efficiebat ve- hementius. Quare cum iis qui ad eum veniebant paucis disserens, cogitationem a coelestibus abdu- cere non patiebatur: sed ab illis mox liber, quasi nec tantillum a Deo universorum separatus, ad orationem iterum redibat. Et quoniam ut perpe- tuam stationem sine molestia ferret senectus non C permittebat, huic sustentande baculum adhibuit, quo innixus laudes Domino precesque offerebat. Hospitalitatis inter cætera bona studio præstans, multos ex iis qui ad ipsum veniebant, exspectare vesperam jubebat. Hi vero continuam ejus tota nocte stationem reformidantes, negotiorum pra- textu laboribus se subducebant. Ilunc magnus etiam ille Maro admiratus est vehementer, adventantesque ad se omnes hortabatur, ut ad eum se conferrent, ejusque benedictione fruerentur, patrem illum vo- cans et magistrum, et virtutum omniunt exemplar appellans. Quin et eodem sepulero ut conderetur orabat : sed non permisere qui sacrum illud corpus rapuerunt, et memoratum in locum functo vicinam apud Cittam justa facta sunt: templumque loculo ejus maximum inædificarunt. Curationes enim diversas præstat iis qui cum fide accedunt. Sub eodemque tecto conjunctos etiam nunc habet martyres, qui apud Persas quidem decertarunt, apud nos vero annuis conventibus honorantur. Hujus disciplinæ particeps fuit magnus Polychro- nius sed et divinissimus Jacobus hunc sibi pri- mam cilicinam tunicam dedisse dixit. Ego vero, qui eum nunquam vidi (decesserat enim priusquam venirem), in hoc magno Polychronio Zebinæ philo- sophiam conspicio. Nec enim annuli figuram cer sic exprimit, ut hic illius characteres refert : quod

τωνίνος, ἐν γεγηρακότι σώματι τοῖς νέοις παραπλη- Α σίως ἀγωνιζόμενος. Καὶ ἔστιν αὐτοῖς ἐσθῆς ἡ αὐτή, καὶ τροφὴ, καὶ στάσις, καὶ προσευχή, καὶ παννύ- χιοι πόνοι, καὶ πανημέριοι· καὶ οὔτε χρόνου μῆκος, οὐ γῆρας, οὐκ ἀσθένεια φύσεως ἐλέγχει την καρτε ρίαν, ἀλλ' ἀκμάζοντα ἐν ἑαυτοῖς ἔχουσι τὸν ἔρωτα τοῦ πονεῖν. Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀγωνιστὰς ἐν τοῖς ἡμετέροις μέρεσιν, ὄρεσί τε καὶ πεδίοις, ὁ τῆς ἀρετῆς ἀγωνοθέτης ἔχει Θεός, οὓς καὶ ἀριθμῆσαι μόνον οὐκ εὐπετες, μήτι γε δὴ ἑκάστου βίον συγγράψαι. Αρκούσαν τοίνυν ἐκ τούτων ὠφέλειαν τοῖς κερδάνειν βουλομένοις προτεθεικότες ἐφ᾽ ἕτερον εἶδος διηγήσεως τρέψομαι, καὶ τῆς τούτων εὐλογίας μεταλαβεῖν ἀξιῶν. ΚΑ. - ΖΕΒΙΝΑΣ ή ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ. Ζεβινᾶν ᾅδουσι μέχρι καὶ τήμερον οἱ τῆς ἐκείνου θέας ἠξιωμένοι. Φασὶ δὲ αὐτὸν εἰς γῆρας ἐλάσαντα βαθύ, καὶ τοῖς αὐτοῖς πόνοις μέχρις αὐτῆς χρησά- μενον τῆς τελευτῆς, μηδὲν τῶν τῆς νεότητος ἀμεί ψαι τῷ βαρυτάτῳ βιαζόμενον γήρᾳ. Ἐπλεονέκτει δὲ, ὡς ἔφασαν, τοὺς ἐπ' αὐτοῦ πάντας ἀνθρώπους τῇ τῆς προσευχῆς προσεδρίᾳ. Ἐν ταύτῃ γὰρ διημε ρεύων τε καὶ διανυκτερεύων, οὐ μόνον οὐκ ἐλάμβανε κόρον, ἀλλὰ καὶ θερμότερον τὸν πόθον εἰργάζετο. ᾿Αλλὰ καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν δέ γε ἀφικνουμένοις ὀλίγα ἅττα διαλεγόμενος, κατάγειν ἐκ τῶν οὐρανῶν - οὐκ ἠνείχετο τὴν διάνοιαν· ἀλλ᾽ εὐθὺς ἐκείνων ἀπαλλαττόμενος, ὡς μηδὲ πρὸς βραχύ χωρισθεὶς τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ, πάλιν τὴν ἱκετείαν προσέφερεν. Ἐπειδὴ δὲ τὴν διηνεκή στάσιν τὸ γῆρας ἀλύπως φέρειν οὐκ εἴα, ἔρεισμα τούτῳ τὴν βακτηρίαν προσ- " έφερε, καὶ ταύτῃ προσκλινόμενος ὕμνει τὸν Δεσπό την καὶ ηύχετο. Φιλοξενίᾳ δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις κοι σμούμενος ἀγαθοῖς, μένειν τὴν ἑσπέραν πολλούς τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἐκέλευεν. Οἱ δὲ τὴν παννύχιον αὐτοῦ δειμαίνοντες στάσιν, ἀσχολίας τινὰς σκηπτόμενοι, τῶν πόνων σφᾶς αὐτοὺς ὑπεξήγον. Τοῦτον καὶ ὁ μέγας ἐκεῖνος ὑπερηγάσθη Μάρων, καὶ τοῖς φοιτῶσι πρὸς αὐτὸν ἅπασι παρηγγύα τρέ- χειν, καὶ τοῦ πρεσβύτου τὴν εὐλογίαν τρυγάν, πα τέρα καὶ διδάσκαλον ὀνομάζων, καὶ πάσης ἀρχέ τυπον ἀποκαλῶν ἀρετῆς. Τούτῳ κοινωνῆσαι καὶ ταφῆς παρεκάλεσεν· ἀλλ' οὐκ εἴασαν οἱ τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο σῶμα διαρπάσαντες, καὶ εἰς τὸ προειρημένον χωρίον ἀποκομίσαντες. Ὁ δὲ θεσπέσιος Ζεβινάς προτελευτήσας, εἰς τὴν πελάζουσαν αὐτῷ κώμην (Κίττα δὲ αὕτη καλεῖται), τῶν νομιζομένων ἀπήλαυσε, καὶ σηκὸν δὲ τῇ θήκη μέγιστον ᾠκοδόμησαν. Ιασιν γὰρ ἀναβλύζει τοῖς μετὰ πίστεως προσιοῦσι παντο- δαπήν. Ἔχει δὲ νῦν καὶ μάρτυρας ὁμορο φίους, παρὰ Πέρσαις μὲν ἡγωνισμένους, ετησίοις δὲ πανηγύρεσι παρ' ἡμῶν τιμωμένους. Τῆς τούτου διδασκαλίας ὁ μέγας ἀπήλαυσε Πολυ- χρόνιος· καὶ ὁ θειότατος δὲ Ἰάκωβος τοῦτον ἔφη πρῶτον τρίχινον αὐτῷ δεδωκέναι χιτῶνα. Ἐγὼ δὲ ἐκεῖνον μὴ θεασάμενος πώποτε (πρὸ γὰρ τῆς ἐμῆς ἀφίξεως τοῦ βίου προκατειλήφει τὸ τέρμα), ἐν Πολυ- χρονίῳ τούτῳ τῷ πάνυ τὴν τοῦ θείου Ζεβινᾶ φιλοσο- φίαν ὁρῶ. Οὐ γὰρ οὕτως ὁ κηρὸς τοῦ δακτυλίου τὸν RELIGIOSA HISTORIA. instar desudat. Estque his omnibus cadem vestis, et victus, et statio, et oratio, nocturnique ac diurni labores continui et neque temporis diuturnitas, neque senium, neque imbecillitas naturæ constan - tiam frangit, sed vegetum in seipsis laborandi retinent studium. Alios præterea complures in ſi- ¿ nibus nostris, montibusque et campis, athletas habet virtutis agonotheta Deus, quos vei enume- rare difficile sit, nedum singulorum vitam conscribere. Quare cum ex his sufficientem iis qui lucrum captant utilitatem proposuerimus, horum etiam ut benedictione fruamur orantes, ad aliam narrationem convertemur. - B - • D deportarunt. Divino autem Zebinæ ante illum vita XXIV.. ZEBINAS aut POLYCHRONIUS. Zebinam hodieque prædicant qui videre illum meruerunt. Aiunt autem illum, cum ad summam senectutem pervenerit, iisdem laboribus ad ipsam usque mortem usum esse, neque extremo adactum senio fuisse, ut eorum quæ junior solebat quid- quam imınutaret. Superabat autem, ut ferunt, omnes ævi sui mortales assiduitate orationis. In hac enim noctes diesque perseverans, non modo non satiabatur, sed desiderium etiam efficiebat ve- hementius. Quare cum iis qui ad eum veniebant paucis disserens, cogitationem a coelestibus abdu- cere non patiebatur: sed ab illis mox liber, quasi nec tantillum a Deo universorum separatus, ad orationem iterum redibat. Et quoniam ut perpe- tuam stationem sine molestia ferret senectus non C permittebat, huic sustentande baculum adhibuit, quo innixus laudes Domino precesque offerebat. Hospitalitatis inter cætera bona studio præstans, multos ex iis qui ad ipsum veniebant, exspectare vesperam jubebat. Hi vero continuam ejus tota nocte stationem reformidantes, negotiorum pra- textu laboribus se subducebant. Ilunc magnus etiam ille Maro admiratus est vehementer, adventantesque ad se omnes hortabatur, ut ad eum se conferrent, ejusque benedictione fruerentur, patrem illum vo- cans et magistrum, et virtutum omniunt exemplar appellans. Quin et eodem sepulero ut conderetur orabat : sed non permisere qui sacrum illud corpus rapuerunt, et memoratum in locum functo vicinam apud Cittam justa facta sunt: templumque loculo ejus maximum inædificarunt. Curationes enim diversas præstat iis qui cum fide accedunt. Sub eodemque tecto conjunctos etiam nunc habet martyres, qui apud Persas quidem decertarunt, apud nos vero annuis conventibus honorantur. Hujus disciplinæ particeps fuit magnus Polychro- nius sed et divinissimus Jacobus hunc sibi pri- mam cilicinam tunicam dedisse dixit. Ego vero, qui eum nunquam vidi (decesserat enim priusquam venirem), in hoc magno Polychronio Zebinæ philo- sophiam conspicio. Nec enim annuli figuram cer sic exprimit, ut hic illius characteres refert : quod

Α τύπον ἐκμάττεται, ὡς οὗτος ἐκείνου περιφέρει τοὺς Β χαρακτῆρας. Καὶ τοῦτο οἶδα σαφῶς, τὰ περὶ ἐκείνον διηγήματα τοῖς ὑπὸ τούτου γιγνομένοις παρατιθείς. Ομοίως γὰρ τῷ θείῳ πυρπολείται πόθῳ, καὶ τῶν γηΐνων ἐστὶν ἁπάντων ὑπέρτερος· καὶ τῷ σώματι προσδεδεμένος, ὑπόπτερον ἔχει ψυχὴν, καὶ διαπερα καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸν αἰθέρα, καὶ τῶν οὐρανῶν ὑψη λότερος γίνεται, καὶ τὴν θείαν διηνεκώς θεωρίαν φαν τάζεται. Καὶ οὗ ποτε καθέλκειν ἐκεῖθεν ἀνέχεται τὴν διάνοιαν· ἀλλὰ καὶ προσδιαλεγόμενος τοῖς ἀφικνουμέν νοις, τὰ ἄνω περιπολεί. Τὴν δὲ παννύχιον αὐτοῦ άγρυπνίαν, καὶ στάσιν, ἐντεῦθεν μεμάθηκα. Ορων γὰρ αὐτὸν, καὶ γήρᾳ κατὰ ταυτὸν καὶ ἀσθενείᾳ τη λαίοντα, καὶ θεραπείας οὐδὲ μιᾶς ἀπολαύοντα, ἔπεισα λιπαρήσας πολλάκις δύο συνοίκους λαβεῖν, καὶ τῆς παρὰ τούτων παραψυχῆς ἀπολαύειν. Ἐπειδὴ δὲ ἄν δρας ἀρετῇ λάμποντας ᾔτησε, καθ᾿ ἑαυτοὺς ἐν ἑτέρῳ Ιδιάζοντας φροντιστηρίῳ, ἔπεισα τους θαυμασίους ἐκείνους, πάντων προελέσθαι θείου ἀνθρώπου την θεραπείαν. Οὗτοι βραχὺν αὐτῷ συγγενόμενοι χρόνοι, φυγεῖν ἐπειράθησαν, τὴν παννύχιον στάσιν οὐκ ἐνεγ κόντες. Ἐπειδὴ δὲ τὸν θεῖον ἄνδρα ἱκέτευον τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ μετρῆσαι τὸν πόνον, ο Οὐ μόνον, Εφη αὐτοῖς, οὐ βιάζομαι διηνεκώς κοινωνεῖν μας τῆς στάσεως, ἀλλὰ κατακλίνεσθαι πολλάκις παρεγγυώ. Οἱ δὲ, « Καὶ πῶς ἂν δυναίμεθα, ἔλεγον, τοῦ ἐν πό νοις γεγηρακότος ἑστῶτος, καὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσθενείας καταφρονοῦντος, κατακλίνεσθαι ἄνδρες καὶ ὑγιαίνοντες καὶ μετοῦντες τῷ χρόνῳ; » Ἀλλὰ τῆς μὲν σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οὕτω τοὺς νυχτερινούς κατέμαθον πόνους. Οἱ δὲ ἄνδρες οὗτοι τοσαύτην τῷ χρόνῳ προσέλαβον ἀρετὴν, ὡς τὴν αὐτὴν τῷ μεγάλο τούτῳ μετιέναι φιλοσοφίαν. Καὶ ὁ μὲν Μωϋσῆς (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα) μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε, πάν σαν ὡς πατρὶ καὶ δεσπότῃ θεραπείαν προσφέρων, καὶ τὴν ἀστράπτουσαν ἐκ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης ψυχής ἀρετὴν ἐκματτόμενος. Ο δὲ Δαμιανός (τοῦτο γὰρ ὄνομα τῷ ἑτέρῳ), πόλιν τινὰ καταλαβὼν, οὐ πάρω διακειμένη» (Νιαρὰ δὲ ὄνομα ταύτη), καὶ παρὰ τὰς ἅλως μικρόν τινα οἰκίσκον εὑρὼν, ἐν ἐκείνῳ διάγει, τὴν αὐτὴν μετιὼν τὴν πολιτείαν, ὡς τοὺς ἀκριβῶς τοῦτον κἀκεῖνον ἐπισταμένους, θεωμένους αὐτὸν, τὴν του μεγάλου Πολυχρονίου ψυχήν ὑπολαμβάνειν ἐν ἑτέρῳ σώματι θεωρεῖν. Η γὰρ αὐτὴ καὶ ἀπλότης, καὶ πραότης, καὶ μετριότης, καὶ τοῦ φθέγματος ἡμε ρότης, καὶ συνουσίας γλυκύτης, έγρήγορσίς τε τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ Θεοῦ κατανόησις, καὶ στάσις, καὶ πόνος, καὶ ἀγρυπνία, καὶ τροφὴ, καὶ ἡ κατὰ τὴν θείαν νομοθεσίαν ἀκτημοσύνη. Πλὴν γὰρ σπυρίδι; μικρᾶς, τὸν βρεκτὸν ἐχούσης φακόν, οὐδὲν ἔχει τὸ Πολυχρονίου συνουσίας ἀπώνατο. Ἐγὼ δὲ τὸν μαθη γὰρ τῆς πηγῆς ὁ κρουνὸς ἔχει τὸ νάμα. καταγώγιον. Τοσαύτην ὠφέλειαν ἐκ τῆς τοῦ μεγάλου τὴν καταλιπών, ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἐπανήξω. Απὸ Οὗτος τοίνυν μετὰ τῶν ἄλλων παθῶν καὶ τὴν φιλο τιμίαν τῆς ψυχῆς ἀπελάτας, καὶ τῆς κενῆς δόξης τὴν τυραννίδα πατήσας, κατακρύπτειν ἀεὶ τοὺς πόνους ἐσπούδασε. Καὶ σίδηρον μὲν οὐκ ἀνέσχετο φορεῖν, δείσας μή τινα βλάβην ἐντεῦθεν ἀρύσηται, τύφου φλεγμονὴν τῆς ψυχῆς δεξαμένης. Δρυὸς δὲ είξαν βαρι τάτην κομίσαι αὐτῷ τινα κελεύσας, ὡς εἰς ἑτέραν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quidem aperte comperi, ea quæ de illo narrantur cum iis quæ ab hoc flunt comparans. Divino enim amore similiter flagrat, et terrenis rebus omnibus superior est, corporeque astrictusalatam habet animam, quæ et aera et æthera permeat, et supra coelos attollitur, divinaque in contemplatione assi due versatur. Nec cogitationem inde unquam avelli patitur : sed tum etiam cum venientes alloquitur, coelestia meditatur. Ejus autem perpetuas noctis vigilias, stationesque hinc deprehendi. Nam cum illum viderem, et senio simul et debilitate oppres- sum, nullo prorsus famulatu sublevari, saepe orando persuasi, ut duos in contubernium, quorum solatio frueretur, admitteret. Et quia viros virtute claros expetiit, qui seorsim in alio degebant mo- nasterio, his quoque admirandis viris persuasi, ut divini hominis obsequium omnibus anteferrent. Hi vero cum brevi tempore cum illo habitassent, con- tinuam noctis stationem non ferentes fugere conati sunt. Et cun virum orarent, ut laborem imbecilli: tale corporis meliretur : « Non solum, ait illis, non cogo ut slationem mecum continuetis, sed jubeo sæpe ut decumbatis, › At illi : « Et qui possumus, dicebant, stante illo qui in laboribus consenuit, corporisque imbecillitatem contemnente, decumbe- re nos, qui et viribus integris, et in media sumus ætate? › Sed venerandi mihi capitis nocturnos la- bores sic didici, Viri autem isti tantain sibi dein- ceps virtutem paravere, ut eamdem cum magno sene philosophiam sectati sint. Et Moses quidem, sic enim appellatur, usque in hodiernum diem permanet, omnem illi tanquam patri ac domino C famulatum exhibens, et radiantem ex sacra illa ani- ma virtutem diligenter exprimens. Damianus vero, quod alteri nomen est, in urbem quamdam haud procul distantem profectus, quam Niaram vocant, parvamque domunculanı ad areas nactus, in ea degit, eodem vivens instituto : adeo ut qui hunc et illum recte norunt, illum intuentes, magni Poly- chronii animam alio in corpore se videre existiment. Eadem enim et simplicitas, et mansuetudo, et mo- Alestia, et sermonis lenitas, et congressus suavitas, et animi vigilantia, et contemplatio Dei, et statio, labor, vigilia, cibus, et ad legem divinam exacla paupertas. Præter exiguam quippe sportu- D lam, quæ lentem habet madefactam, * nihil est in ejus habitaculo. Tantau ille ex magni Polychronii consuetudine utilitatem percepit. Ego vero relicto discipulo gradum referam ad magistrum. Ex fonte siquidem rivi fluenta deducentes aquam accipium. Hic igitur, expulsa ex animo cum cæteris vitiis cupiditate honoris, inanisque gloriæ calcata tyran- pide, labores suos semper occultare studebat. Ac ferrum quidem gestare abnuit, veritus ne quod Inde damnum acciperet, si animus superbia in- flaretur: sed gravissimam quercus radicem afferri ad se jubens, quasi aliam in rem ea indigeret,

Α τύπον ἐκμάττεται, ὡς οὗτος ἐκείνου περιφέρει τοὺς Β χαρακτῆρας. Καὶ τοῦτο οἶδα σαφῶς, τὰ περὶ ἐκείνον διηγήματα τοῖς ὑπὸ τούτου γιγνομένοις παρατιθείς. Ομοίως γὰρ τῷ θείῳ πυρπολείται πόθῳ, καὶ τῶν γηΐνων ἐστὶν ἁπάντων ὑπέρτερος· καὶ τῷ σώματι προσδεδεμένος, ὑπόπτερον ἔχει ψυχὴν, καὶ διαπερα καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸν αἰθέρα, καὶ τῶν οὐρανῶν ὑψη λότερος γίνεται, καὶ τὴν θείαν διηνεκώς θεωρίαν φαν τάζεται. Καὶ οὗ ποτε καθέλκειν ἐκεῖθεν ἀνέχεται τὴν διάνοιαν· ἀλλὰ καὶ προσδιαλεγόμενος τοῖς ἀφικνουμέν νοις, τὰ ἄνω περιπολεί. Τὴν δὲ παννύχιον αὐτοῦ άγρυπνίαν, καὶ στάσιν, ἐντεῦθεν μεμάθηκα. Ορων γὰρ αὐτὸν, καὶ γήρᾳ κατὰ ταυτὸν καὶ ἀσθενείᾳ τη λαίοντα, καὶ θεραπείας οὐδὲ μιᾶς ἀπολαύοντα, ἔπεισα λιπαρήσας πολλάκις δύο συνοίκους λαβεῖν, καὶ τῆς παρὰ τούτων παραψυχῆς ἀπολαύειν. Ἐπειδὴ δὲ ἄν δρας ἀρετῇ λάμποντας ᾔτησε, καθ᾿ ἑαυτοὺς ἐν ἑτέρῳ Ιδιάζοντας φροντιστηρίῳ, ἔπεισα τους θαυμασίους ἐκείνους, πάντων προελέσθαι θείου ἀνθρώπου την θεραπείαν. Οὗτοι βραχὺν αὐτῷ συγγενόμενοι χρόνοι, φυγεῖν ἐπειράθησαν, τὴν παννύχιον στάσιν οὐκ ἐνεγ κόντες. Ἐπειδὴ δὲ τὸν θεῖον ἄνδρα ἱκέτευον τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ μετρῆσαι τὸν πόνον, ο Οὐ μόνον, Εφη αὐτοῖς, οὐ βιάζομαι διηνεκώς κοινωνεῖν μας τῆς στάσεως, ἀλλὰ κατακλίνεσθαι πολλάκις παρεγγυώ. Οἱ δὲ, « Καὶ πῶς ἂν δυναίμεθα, ἔλεγον, τοῦ ἐν πό νοις γεγηρακότος ἑστῶτος, καὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσθενείας καταφρονοῦντος, κατακλίνεσθαι ἄνδρες καὶ ὑγιαίνοντες καὶ μετοῦντες τῷ χρόνῳ; » Ἀλλὰ τῆς μὲν σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οὕτω τοὺς νυχτερινούς κατέμαθον πόνους. Οἱ δὲ ἄνδρες οὗτοι τοσαύτην τῷ χρόνῳ προσέλαβον ἀρετὴν, ὡς τὴν αὐτὴν τῷ μεγάλο τούτῳ μετιέναι φιλοσοφίαν. Καὶ ὁ μὲν Μωϋσῆς (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα) μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε, πάν σαν ὡς πατρὶ καὶ δεσπότῃ θεραπείαν προσφέρων, καὶ τὴν ἀστράπτουσαν ἐκ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης ψυχής ἀρετὴν ἐκματτόμενος. Ο δὲ Δαμιανός (τοῦτο γὰρ ὄνομα τῷ ἑτέρῳ), πόλιν τινὰ καταλαβὼν, οὐ πάρω διακειμένη» (Νιαρὰ δὲ ὄνομα ταύτη), καὶ παρὰ τὰς ἅλως μικρόν τινα οἰκίσκον εὑρὼν, ἐν ἐκείνῳ διάγει, τὴν αὐτὴν μετιὼν τὴν πολιτείαν, ὡς τοὺς ἀκριβῶς τοῦτον κἀκεῖνον ἐπισταμένους, θεωμένους αὐτὸν, τὴν του μεγάλου Πολυχρονίου ψυχήν ὑπολαμβάνειν ἐν ἑτέρῳ σώματι θεωρεῖν. Η γὰρ αὐτὴ καὶ ἀπλότης, καὶ πραότης, καὶ μετριότης, καὶ τοῦ φθέγματος ἡμε ρότης, καὶ συνουσίας γλυκύτης, έγρήγορσίς τε τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ Θεοῦ κατανόησις, καὶ στάσις, καὶ πόνος, καὶ ἀγρυπνία, καὶ τροφὴ, καὶ ἡ κατὰ τὴν θείαν νομοθεσίαν ἀκτημοσύνη. Πλὴν γὰρ σπυρίδι; μικρᾶς, τὸν βρεκτὸν ἐχούσης φακόν, οὐδὲν ἔχει τὸ Πολυχρονίου συνουσίας ἀπώνατο. Ἐγὼ δὲ τὸν μαθη γὰρ τῆς πηγῆς ὁ κρουνὸς ἔχει τὸ νάμα. καταγώγιον. Τοσαύτην ὠφέλειαν ἐκ τῆς τοῦ μεγάλου τὴν καταλιπών, ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἐπανήξω. Απὸ Οὗτος τοίνυν μετὰ τῶν ἄλλων παθῶν καὶ τὴν φιλο τιμίαν τῆς ψυχῆς ἀπελάτας, καὶ τῆς κενῆς δόξης τὴν τυραννίδα πατήσας, κατακρύπτειν ἀεὶ τοὺς πόνους ἐσπούδασε. Καὶ σίδηρον μὲν οὐκ ἀνέσχετο φορεῖν, δείσας μή τινα βλάβην ἐντεῦθεν ἀρύσηται, τύφου φλεγμονὴν τῆς ψυχῆς δεξαμένης. Δρυὸς δὲ είξαν βαρι τάτην κομίσαι αὐτῷ τινα κελεύσας, ὡς εἰς ἑτέραν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quidem aperte comperi, ea quæ de illo narrantur cum iis quæ ab hoc flunt comparans. Divino enim amore similiter flagrat, et terrenis rebus omnibus superior est, corporeque astrictusalatam habet animam, quæ et aera et æthera permeat, et supra coelos attollitur, divinaque in contemplatione assi due versatur. Nec cogitationem inde unquam avelli patitur : sed tum etiam cum venientes alloquitur, coelestia meditatur. Ejus autem perpetuas noctis vigilias, stationesque hinc deprehendi. Nam cum illum viderem, et senio simul et debilitate oppres- sum, nullo prorsus famulatu sublevari, saepe orando persuasi, ut duos in contubernium, quorum solatio frueretur, admitteret. Et quia viros virtute claros expetiit, qui seorsim in alio degebant mo- nasterio, his quoque admirandis viris persuasi, ut divini hominis obsequium omnibus anteferrent. Hi vero cum brevi tempore cum illo habitassent, con- tinuam noctis stationem non ferentes fugere conati sunt. Et cun virum orarent, ut laborem imbecilli: tale corporis meliretur : « Non solum, ait illis, non cogo ut slationem mecum continuetis, sed jubeo sæpe ut decumbatis, › At illi : « Et qui possumus, dicebant, stante illo qui in laboribus consenuit, corporisque imbecillitatem contemnente, decumbe- re nos, qui et viribus integris, et in media sumus ætate? › Sed venerandi mihi capitis nocturnos la- bores sic didici, Viri autem isti tantain sibi dein- ceps virtutem paravere, ut eamdem cum magno sene philosophiam sectati sint. Et Moses quidem, sic enim appellatur, usque in hodiernum diem permanet, omnem illi tanquam patri ac domino C famulatum exhibens, et radiantem ex sacra illa ani- ma virtutem diligenter exprimens. Damianus vero, quod alteri nomen est, in urbem quamdam haud procul distantem profectus, quam Niaram vocant, parvamque domunculanı ad areas nactus, in ea degit, eodem vivens instituto : adeo ut qui hunc et illum recte norunt, illum intuentes, magni Poly- chronii animam alio in corpore se videre existiment. Eadem enim et simplicitas, et mansuetudo, et mo- Alestia, et sermonis lenitas, et congressus suavitas, et animi vigilantia, et contemplatio Dei, et statio, labor, vigilia, cibus, et ad legem divinam exacla paupertas. Præter exiguam quippe sportu- D lam, quæ lentem habet madefactam, * nihil est in ejus habitaculo. Tantau ille ex magni Polychronii consuetudine utilitatem percepit. Ego vero relicto discipulo gradum referam ad magistrum. Ex fonte siquidem rivi fluenta deducentes aquam accipium. Hic igitur, expulsa ex animo cum cæteris vitiis cupiditate honoris, inanisque gloriæ calcata tyran- pide, labores suos semper occultare studebat. Ac ferrum quidem gestare abnuit, veritus ne quod Inde damnum acciperet, si animus superbia in- flaretur: sed gravissimam quercus radicem afferri ad se jubens, quasi aliam in rem ea indigeret,

Α τύπον ἐκμάττεται, ὡς οὗτος ἐκείνου περιφέρει τοὺς Β χαρακτῆρας. Καὶ τοῦτο οἶδα σαφῶς, τὰ περὶ ἐκείνον διηγήματα τοῖς ὑπὸ τούτου γιγνομένοις παρατιθείς. Ομοίως γὰρ τῷ θείῳ πυρπολείται πόθῳ, καὶ τῶν γηΐνων ἐστὶν ἁπάντων ὑπέρτερος· καὶ τῷ σώματι προσδεδεμένος, ὑπόπτερον ἔχει ψυχὴν, καὶ διαπερα καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸν αἰθέρα, καὶ τῶν οὐρανῶν ὑψη λότερος γίνεται, καὶ τὴν θείαν διηνεκώς θεωρίαν φαν τάζεται. Καὶ οὗ ποτε καθέλκειν ἐκεῖθεν ἀνέχεται τὴν διάνοιαν· ἀλλὰ καὶ προσδιαλεγόμενος τοῖς ἀφικνουμέν νοις, τὰ ἄνω περιπολεί. Τὴν δὲ παννύχιον αὐτοῦ άγρυπνίαν, καὶ στάσιν, ἐντεῦθεν μεμάθηκα. Ορων γὰρ αὐτὸν, καὶ γήρᾳ κατὰ ταυτὸν καὶ ἀσθενείᾳ τη λαίοντα, καὶ θεραπείας οὐδὲ μιᾶς ἀπολαύοντα, ἔπεισα λιπαρήσας πολλάκις δύο συνοίκους λαβεῖν, καὶ τῆς παρὰ τούτων παραψυχῆς ἀπολαύειν. Ἐπειδὴ δὲ ἄν δρας ἀρετῇ λάμποντας ᾔτησε, καθ᾿ ἑαυτοὺς ἐν ἑτέρῳ Ιδιάζοντας φροντιστηρίῳ, ἔπεισα τους θαυμασίους ἐκείνους, πάντων προελέσθαι θείου ἀνθρώπου την θεραπείαν. Οὗτοι βραχὺν αὐτῷ συγγενόμενοι χρόνοι, φυγεῖν ἐπειράθησαν, τὴν παννύχιον στάσιν οὐκ ἐνεγ κόντες. Ἐπειδὴ δὲ τὸν θεῖον ἄνδρα ἱκέτευον τῇ τοῦ σώματος ἀσθενείᾳ μετρῆσαι τὸν πόνον, ο Οὐ μόνον, Εφη αὐτοῖς, οὐ βιάζομαι διηνεκώς κοινωνεῖν μας τῆς στάσεως, ἀλλὰ κατακλίνεσθαι πολλάκις παρεγγυώ. Οἱ δὲ, « Καὶ πῶς ἂν δυναίμεθα, ἔλεγον, τοῦ ἐν πό νοις γεγηρακότος ἑστῶτος, καὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσθενείας καταφρονοῦντος, κατακλίνεσθαι ἄνδρες καὶ ὑγιαίνοντες καὶ μετοῦντες τῷ χρόνῳ; » Ἀλλὰ τῆς μὲν σεβασμίας ἐμοὶ κεφαλῆς οὕτω τοὺς νυχτερινούς κατέμαθον πόνους. Οἱ δὲ ἄνδρες οὗτοι τοσαύτην τῷ χρόνῳ προσέλαβον ἀρετὴν, ὡς τὴν αὐτὴν τῷ μεγάλο τούτῳ μετιέναι φιλοσοφίαν. Καὶ ὁ μὲν Μωϋσῆς (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα) μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε, πάν σαν ὡς πατρὶ καὶ δεσπότῃ θεραπείαν προσφέρων, καὶ τὴν ἀστράπτουσαν ἐκ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης ψυχής ἀρετὴν ἐκματτόμενος. Ο δὲ Δαμιανός (τοῦτο γὰρ ὄνομα τῷ ἑτέρῳ), πόλιν τινὰ καταλαβὼν, οὐ πάρω διακειμένη» (Νιαρὰ δὲ ὄνομα ταύτη), καὶ παρὰ τὰς ἅλως μικρόν τινα οἰκίσκον εὑρὼν, ἐν ἐκείνῳ διάγει, τὴν αὐτὴν μετιὼν τὴν πολιτείαν, ὡς τοὺς ἀκριβῶς τοῦτον κἀκεῖνον ἐπισταμένους, θεωμένους αὐτὸν, τὴν του μεγάλου Πολυχρονίου ψυχήν ὑπολαμβάνειν ἐν ἑτέρῳ σώματι θεωρεῖν. Η γὰρ αὐτὴ καὶ ἀπλότης, καὶ πραότης, καὶ μετριότης, καὶ τοῦ φθέγματος ἡμε ρότης, καὶ συνουσίας γλυκύτης, έγρήγορσίς τε τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ Θεοῦ κατανόησις, καὶ στάσις, καὶ πόνος, καὶ ἀγρυπνία, καὶ τροφὴ, καὶ ἡ κατὰ τὴν θείαν νομοθεσίαν ἀκτημοσύνη. Πλὴν γὰρ σπυρίδι; μικρᾶς, τὸν βρεκτὸν ἐχούσης φακόν, οὐδὲν ἔχει τὸ Πολυχρονίου συνουσίας ἀπώνατο. Ἐγὼ δὲ τὸν μαθη γὰρ τῆς πηγῆς ὁ κρουνὸς ἔχει τὸ νάμα. καταγώγιον. Τοσαύτην ὠφέλειαν ἐκ τῆς τοῦ μεγάλου τὴν καταλιπών, ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἐπανήξω. Απὸ Οὗτος τοίνυν μετὰ τῶν ἄλλων παθῶν καὶ τὴν φιλο τιμίαν τῆς ψυχῆς ἀπελάτας, καὶ τῆς κενῆς δόξης τὴν τυραννίδα πατήσας, κατακρύπτειν ἀεὶ τοὺς πόνους ἐσπούδασε. Καὶ σίδηρον μὲν οὐκ ἀνέσχετο φορεῖν, δείσας μή τινα βλάβην ἐντεῦθεν ἀρύσηται, τύφου φλεγμονὴν τῆς ψυχῆς δεξαμένης. Δρυὸς δὲ είξαν βαρι τάτην κομίσαι αὐτῷ τινα κελεύσας, ὡς εἰς ἑτέραν THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quidem aperte comperi, ea quæ de illo narrantur cum iis quæ ab hoc flunt comparans. Divino enim amore similiter flagrat, et terrenis rebus omnibus superior est, corporeque astrictusalatam habet animam, quæ et aera et æthera permeat, et supra coelos attollitur, divinaque in contemplatione assi due versatur. Nec cogitationem inde unquam avelli patitur : sed tum etiam cum venientes alloquitur, coelestia meditatur. Ejus autem perpetuas noctis vigilias, stationesque hinc deprehendi. Nam cum illum viderem, et senio simul et debilitate oppres- sum, nullo prorsus famulatu sublevari, saepe orando persuasi, ut duos in contubernium, quorum solatio frueretur, admitteret. Et quia viros virtute claros expetiit, qui seorsim in alio degebant mo- nasterio, his quoque admirandis viris persuasi, ut divini hominis obsequium omnibus anteferrent. Hi vero cum brevi tempore cum illo habitassent, con- tinuam noctis stationem non ferentes fugere conati sunt. Et cun virum orarent, ut laborem imbecilli: tale corporis meliretur : « Non solum, ait illis, non cogo ut slationem mecum continuetis, sed jubeo sæpe ut decumbatis, › At illi : « Et qui possumus, dicebant, stante illo qui in laboribus consenuit, corporisque imbecillitatem contemnente, decumbe- re nos, qui et viribus integris, et in media sumus ætate? › Sed venerandi mihi capitis nocturnos la- bores sic didici, Viri autem isti tantain sibi dein- ceps virtutem paravere, ut eamdem cum magno sene philosophiam sectati sint. Et Moses quidem, sic enim appellatur, usque in hodiernum diem permanet, omnem illi tanquam patri ac domino C famulatum exhibens, et radiantem ex sacra illa ani- ma virtutem diligenter exprimens. Damianus vero, quod alteri nomen est, in urbem quamdam haud procul distantem profectus, quam Niaram vocant, parvamque domunculanı ad areas nactus, in ea degit, eodem vivens instituto : adeo ut qui hunc et illum recte norunt, illum intuentes, magni Poly- chronii animam alio in corpore se videre existiment. Eadem enim et simplicitas, et mansuetudo, et mo- Alestia, et sermonis lenitas, et congressus suavitas, et animi vigilantia, et contemplatio Dei, et statio, labor, vigilia, cibus, et ad legem divinam exacla paupertas. Præter exiguam quippe sportu- D lam, quæ lentem habet madefactam, * nihil est in ejus habitaculo. Tantau ille ex magni Polychronii consuetudine utilitatem percepit. Ego vero relicto discipulo gradum referam ad magistrum. Ex fonte siquidem rivi fluenta deducentes aquam accipium. Hic igitur, expulsa ex animo cum cæteris vitiis cupiditate honoris, inanisque gloriæ calcata tyran- pide, labores suos semper occultare studebat. Ac ferrum quidem gestare abnuit, veritus ne quod Inde damnum acciperet, si animus superbia in- flaretur: sed gravissimam quercus radicem afferri ad se jubens, quasi aliam in rem ea indigeret,

χρείαν δῆθεν δεόμενος, ταύτην καὶ νύκτωρ επετίθη τοῖς ὤμοις, καὶ ἐπικειμένης προσηύχετο, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἀπολαύων σχολῆς. Ἀφικνουμένου δέ τινος, καὶ τὴν θύραν πατάσσοντος, ἔν τινι χωρίῳ ταύτην κατέκρυπτε. Ταύτην μοί τις ἀπέδειξε θεασάμενος· καὶ γνῶναι βουληθεὶς τὸ φορτίον ὁπόσον, μόλις ἀμφο- τέραις χώρησα ταῖς χερσίν. Ο δέ με θεασάμενος ἀφεῖναι ἐκέλευεν. Ἐγὼ δὲ ἀντελιπάρουν λαβεῖν, ἵνα κλέψω του πόνου την πρόφασιν. Ὡς δὲ ἀνιώμενον εἶδον, παρεχώρησα τῷ πόθῳ τῆς νίκης. Ἐκ τούτων αὐτῷ τῶν πόνων ἐπανθεῖ καὶ θεόσδοτος χάρις, καὶ πολλὰ θαύματα ταῖς ἐκείνου προσευχαῖς ἐνεργεῖται. Καὶ γὰρ ἡνίκα ὁ χαλεπὸς ἐκεῖνος αὐχμὸς τρύχων τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἱκεσίαν διήγειρεν, ἀφίκετο πρὸς αὐτὸν ἱερέων πλῆθος· συνῆν δὲ τούτοις καὶ τῆς ᾿Αν τιοχέων τις χώρας, κώμας πολλὰς ποιμαίνειν τετα- Β γμένος. Οὗτος τῶν παρόντων τους γεραιτέρους ἱκέ τους, πεἶσαι τὸν ἄνδρα, ληκυθίῳ τινὶ ἐπιθεῖναι τὴν δεξιάν. Τῶν δὲ εἰρηκότων ὡς οὐκ ἀνέξεται, εὐχῆς μετὰ ταῦτα γινομένης, καὶ τῆς θεσπεσίας μοι κεφα λῆς προσευχομένης, ὄπισθεν ἐκεῖνος ἑστὼς προὔτεινε ταῖς δύο χερσὶ τὸ ληκύθιον. Τὸ δὲ ἀνέβλυσεν, ὡς δύο καὶ τρεῖς τῶν παρόντων ἐκτεῖναι τὰς χεῖρας, καὶ πεπληρωμένας ταύτας τοῦ ἐλαίου λαβεῖν. Αλλ' ὅμως καὶ τῆς θείας χάριτος ἀφεὶς τὰς ἀκτῖνας, καὶ παντο- δαποῖς κατορθώμασι βρίθων, καὶ ὁσημέραι συλλέγων τῆς φιλοσοφίας τὸν πλοῦτον, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέτριος, ὡς ἑκάστου τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἄμφω τώ πόδε περιπτύσσεσθαι, καὶ τὸ μέτωπον ἐπι- τιθέναι τῇ γῇ, εἴτε στρατιώτης, είτε χειροτέχνης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Διηγήσομαι δέ τι, καὶ τὴν ἁπλό- τητα καὶ τὴν μετριότητα αὐτοῦ διδάξαι δυνάμενον. Ανήρ τις σπουδαῖος, τοῦδε τοῦ ἔθνους τὴν ἡγεμονίαν λαχών, καὶ τὴν Κῦρον καταλαβών, σὺν ἐμοὶ τῆς τῶν μεγάλων τούτων ἀθλητῶν ἀπολαῦσαι θεωρίας ἠθέλη- σε. Τοὺς ἄλλους τοίνυν περινοστήσαντες, ἀφικόμεθα καὶ παρὰ τοῦτον, οὗ νῦν τὴν ἀρετὴν ἀφηγούμεθα. Ἐμοῦ τοίνυν εἰρηκότος, ὡς ἡγεμὼν ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ παραγενόμενος, καὶ τοῦ δικαίου φροντιστὴς, καὶ τῶν εὐσεβῶν ἐραστής, εὐθὺς ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος ἄμφω τὸ χεῖρε προτείνας, καὶ ἀμφοῖν τοῖν ποδοῖν λαβόμε νος, ο Αἴτησίν τινα, ἔφη, ἐπαγγείλασθαί σοι θέλω. Τοῦ δὲ λίαν δυσχεράναντος, καὶ ἀνίστασθαι ἱκετεύον τοῦ, καὶ ποιήσειν ὅ τι ἂν κελεύσειεν ὑπισχνουμένου (ἐτόπαζε γὰρ αὐτὸν περί τινος τῶν ὑπηκόων παρακα- λεῖν), ἔφη ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος· · Οὐκοῦν ἐπειδή - περ ὑπέσχου, καὶ ὅρκῳ τὴν ὑπόσχεσιν ἐβεβαίωσας, σπουδαίως τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ τῷ Θεῷ προσένεγκε προσ- ευχάς. » Ὁ δὲ τὰ μέτωπα τύπτων ἱκέτευε λῦσαι τὸν ὅρκον, ὡς οὐκ ἀξιόχρεως ὢν οὐδὲ τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ ἱκετείας τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν. Τὸν ἐν τοσούτῳ τοίνυν φιλοσοφίας ὕψει τοσαύτην ἔχοντα τοῦ φρονή ματος μετριότητα, ποῖος ἂν λόγος εὐφημήσαι πρό; ἀξίαν ἀρκέσειε ; Τούτου τὴν φιλοπονίαν οὐδὲ παντο δαπὰ προσπεσόντα διήλεγξε πάθη, ἀλλ' ὑπὸ νόσου ποικίλης πολιορκούμενος, τῶν αὐτῶν πόνων ἀνέχεται. Πολλοῖς δὲ πολλάκις χρησάμενοι λόγοις, μόγις τουτονί τὴν οἰκίσκον ᾠκοδομησάμεθα, θάλπος ὀλίγον τῷ σώ ματι πάμπαν κατεψυγμένῳ μηχανησάμενοι. Τούτῳ η . RELIGIOSA HISTORIA. bat : interdiu vero eliam, cum vacabat. Cum vero accedebat aliquis, et ostium pulsabat, eam in ali- quo loco abscondebat. Hanc conspicatus quidam, mihi quoque indicavit ; et cum explorare vellem quanti esset ponderis, ambabus eam manibus ægre sustuli. Quod ille animadvertens, dimittere jussit. Ego contra orabam ut auferre sineret, ut laboris occasionem eriperem. Sed cum illum mo- Jeste id ferre viderem, cessi victoriæ desiderio. Ex his illi laboribus eoruit divinitus concessa gratia, mullaque ejus precibus funt miracula. Etenim cum gravis illa siccitas, quæ homines ar figebat, ad preces incitaret, venit ad eum nisgna turba sacerdotum : cum quibus et quidam erat dum A hanc humeris noctu imponebat, et hac onustus ora- Antiochenæ regionis, qui multos vicos paster re- C G gebat. Hic aslantium seniores rogabat, viro per- suaderent, ut cuidam lecytho dextram imponeret. Quod illum minime facturum cum dixissent, preces posthæc fierent, et venerandum mihi capus oraret, ipso retro stans lecythum utraque manu porrexit : qui ita scalere coepit, ut duo tresve ex iis qui aderant manus extenderent, et oleo plenas referrent. Attamen licet gratiæ fundat radios, et eximiis omnium generum actionibus polleat, et quotidie opus augeat philosophiæ, tanta est animi modestia, ut singulorum qui ad eum veniunt pedes amplectatur, et terræ frontem imponat, seu miles, seu opifex is fuerit, seu rus. ticus. Rem commemorabo, quæ et simplicitatem ejus et modestiam possit ostendere. Vir quidau probus, gentis hujus praefecturam sortitus, Cy- rum cum venisset, magnorum istorum athleta- rum conspectu frui mecum voluit. Aliis vero per- lustralis, ad hunc etiam pervenimus, cujus nume de virtute sermo nobis est. Cui cum ducem esse dixissem qui mecum venerat, æqui studiosum, et amantem piorum, statim homo divinus ambas ma- nus tendens, et pedem utrumque prehendens, ‹ Volo, inquit, a te quidpiam postulare. » Illo autem ægre admodum ferente, et ut surgeret orante, facturumque se quod juberet promittente (putabat enim illum pro aliquo ex subditis inter- cedere ), « Quoniam ergo, ait vir divinus, pro- misisti, et promissionen jurejurando confirma- sti, acri studio pro me Deo preces offer. » Tum ile frontem feriens obsecrabat ut juramento se absolveret, ut qui nec pro seipso dignas Domino preces offerre possit. Eum igitur qui in tam su- blimi philosophia tantam animi moderationem re- tineat, quænam pro dignitate laudare possit oratio? Laborandi studium in eo tantum est, ut nullis agritudinibus infringatur : sed diversis oh- sessus morbis eosdem labores sustinet. Multis autem illum sape verbis orantes, agre obtinui- mus ut banc illi domunculam exstrueremus, cor- pori plane rigenti calorem exiguum procurantes. Huic aurum sæpe multi vel superstites obtulerunt, vel morientes reliquerunt. Ipse vero nihil a quo-

χρείαν δῆθεν δεόμενος, ταύτην καὶ νύκτωρ επετίθη τοῖς ὤμοις, καὶ ἐπικειμένης προσηύχετο, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἀπολαύων σχολῆς. Ἀφικνουμένου δέ τινος, καὶ τὴν θύραν πατάσσοντος, ἔν τινι χωρίῳ ταύτην κατέκρυπτε. Ταύτην μοί τις ἀπέδειξε θεασάμενος· καὶ γνῶναι βουληθεὶς τὸ φορτίον ὁπόσον, μόλις ἀμφο- τέραις χώρησα ταῖς χερσίν. Ο δέ με θεασάμενος ἀφεῖναι ἐκέλευεν. Ἐγὼ δὲ ἀντελιπάρουν λαβεῖν, ἵνα κλέψω του πόνου την πρόφασιν. Ὡς δὲ ἀνιώμενον εἶδον, παρεχώρησα τῷ πόθῳ τῆς νίκης. Ἐκ τούτων αὐτῷ τῶν πόνων ἐπανθεῖ καὶ θεόσδοτος χάρις, καὶ πολλὰ θαύματα ταῖς ἐκείνου προσευχαῖς ἐνεργεῖται. Καὶ γὰρ ἡνίκα ὁ χαλεπὸς ἐκεῖνος αὐχμὸς τρύχων τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἱκεσίαν διήγειρεν, ἀφίκετο πρὸς αὐτὸν ἱερέων πλῆθος· συνῆν δὲ τούτοις καὶ τῆς ᾿Αν τιοχέων τις χώρας, κώμας πολλὰς ποιμαίνειν τετα- Β γμένος. Οὗτος τῶν παρόντων τους γεραιτέρους ἱκέ τους, πεἶσαι τὸν ἄνδρα, ληκυθίῳ τινὶ ἐπιθεῖναι τὴν δεξιάν. Τῶν δὲ εἰρηκότων ὡς οὐκ ἀνέξεται, εὐχῆς μετὰ ταῦτα γινομένης, καὶ τῆς θεσπεσίας μοι κεφα λῆς προσευχομένης, ὄπισθεν ἐκεῖνος ἑστὼς προὔτεινε ταῖς δύο χερσὶ τὸ ληκύθιον. Τὸ δὲ ἀνέβλυσεν, ὡς δύο καὶ τρεῖς τῶν παρόντων ἐκτεῖναι τὰς χεῖρας, καὶ πεπληρωμένας ταύτας τοῦ ἐλαίου λαβεῖν. Αλλ' ὅμως καὶ τῆς θείας χάριτος ἀφεὶς τὰς ἀκτῖνας, καὶ παντο- δαποῖς κατορθώμασι βρίθων, καὶ ὁσημέραι συλλέγων τῆς φιλοσοφίας τὸν πλοῦτον, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέτριος, ὡς ἑκάστου τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἄμφω τώ πόδε περιπτύσσεσθαι, καὶ τὸ μέτωπον ἐπι- τιθέναι τῇ γῇ, εἴτε στρατιώτης, είτε χειροτέχνης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Διηγήσομαι δέ τι, καὶ τὴν ἁπλό- τητα καὶ τὴν μετριότητα αὐτοῦ διδάξαι δυνάμενον. Ανήρ τις σπουδαῖος, τοῦδε τοῦ ἔθνους τὴν ἡγεμονίαν λαχών, καὶ τὴν Κῦρον καταλαβών, σὺν ἐμοὶ τῆς τῶν μεγάλων τούτων ἀθλητῶν ἀπολαῦσαι θεωρίας ἠθέλη- σε. Τοὺς ἄλλους τοίνυν περινοστήσαντες, ἀφικόμεθα καὶ παρὰ τοῦτον, οὗ νῦν τὴν ἀρετὴν ἀφηγούμεθα. Ἐμοῦ τοίνυν εἰρηκότος, ὡς ἡγεμὼν ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ παραγενόμενος, καὶ τοῦ δικαίου φροντιστὴς, καὶ τῶν εὐσεβῶν ἐραστής, εὐθὺς ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος ἄμφω τὸ χεῖρε προτείνας, καὶ ἀμφοῖν τοῖν ποδοῖν λαβόμε νος, ο Αἴτησίν τινα, ἔφη, ἐπαγγείλασθαί σοι θέλω. Τοῦ δὲ λίαν δυσχεράναντος, καὶ ἀνίστασθαι ἱκετεύον τοῦ, καὶ ποιήσειν ὅ τι ἂν κελεύσειεν ὑπισχνουμένου (ἐτόπαζε γὰρ αὐτὸν περί τινος τῶν ὑπηκόων παρακα- λεῖν), ἔφη ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος· · Οὐκοῦν ἐπειδή - περ ὑπέσχου, καὶ ὅρκῳ τὴν ὑπόσχεσιν ἐβεβαίωσας, σπουδαίως τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ τῷ Θεῷ προσένεγκε προσ- ευχάς. » Ὁ δὲ τὰ μέτωπα τύπτων ἱκέτευε λῦσαι τὸν ὅρκον, ὡς οὐκ ἀξιόχρεως ὢν οὐδὲ τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ ἱκετείας τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν. Τὸν ἐν τοσούτῳ τοίνυν φιλοσοφίας ὕψει τοσαύτην ἔχοντα τοῦ φρονή ματος μετριότητα, ποῖος ἂν λόγος εὐφημήσαι πρό; ἀξίαν ἀρκέσειε ; Τούτου τὴν φιλοπονίαν οὐδὲ παντο δαπὰ προσπεσόντα διήλεγξε πάθη, ἀλλ' ὑπὸ νόσου ποικίλης πολιορκούμενος, τῶν αὐτῶν πόνων ἀνέχεται. Πολλοῖς δὲ πολλάκις χρησάμενοι λόγοις, μόγις τουτονί τὴν οἰκίσκον ᾠκοδομησάμεθα, θάλπος ὀλίγον τῷ σώ ματι πάμπαν κατεψυγμένῳ μηχανησάμενοι. Τούτῳ η . RELIGIOSA HISTORIA. bat : interdiu vero eliam, cum vacabat. Cum vero accedebat aliquis, et ostium pulsabat, eam in ali- quo loco abscondebat. Hanc conspicatus quidam, mihi quoque indicavit ; et cum explorare vellem quanti esset ponderis, ambabus eam manibus ægre sustuli. Quod ille animadvertens, dimittere jussit. Ego contra orabam ut auferre sineret, ut laboris occasionem eriperem. Sed cum illum mo- Jeste id ferre viderem, cessi victoriæ desiderio. Ex his illi laboribus eoruit divinitus concessa gratia, mullaque ejus precibus funt miracula. Etenim cum gravis illa siccitas, quæ homines ar figebat, ad preces incitaret, venit ad eum nisgna turba sacerdotum : cum quibus et quidam erat dum A hanc humeris noctu imponebat, et hac onustus ora- Antiochenæ regionis, qui multos vicos paster re- C G gebat. Hic aslantium seniores rogabat, viro per- suaderent, ut cuidam lecytho dextram imponeret. Quod illum minime facturum cum dixissent, preces posthæc fierent, et venerandum mihi capus oraret, ipso retro stans lecythum utraque manu porrexit : qui ita scalere coepit, ut duo tresve ex iis qui aderant manus extenderent, et oleo plenas referrent. Attamen licet gratiæ fundat radios, et eximiis omnium generum actionibus polleat, et quotidie opus augeat philosophiæ, tanta est animi modestia, ut singulorum qui ad eum veniunt pedes amplectatur, et terræ frontem imponat, seu miles, seu opifex is fuerit, seu rus. ticus. Rem commemorabo, quæ et simplicitatem ejus et modestiam possit ostendere. Vir quidau probus, gentis hujus praefecturam sortitus, Cy- rum cum venisset, magnorum istorum athleta- rum conspectu frui mecum voluit. Aliis vero per- lustralis, ad hunc etiam pervenimus, cujus nume de virtute sermo nobis est. Cui cum ducem esse dixissem qui mecum venerat, æqui studiosum, et amantem piorum, statim homo divinus ambas ma- nus tendens, et pedem utrumque prehendens, ‹ Volo, inquit, a te quidpiam postulare. » Illo autem ægre admodum ferente, et ut surgeret orante, facturumque se quod juberet promittente (putabat enim illum pro aliquo ex subditis inter- cedere ), « Quoniam ergo, ait vir divinus, pro- misisti, et promissionen jurejurando confirma- sti, acri studio pro me Deo preces offer. » Tum ile frontem feriens obsecrabat ut juramento se absolveret, ut qui nec pro seipso dignas Domino preces offerre possit. Eum igitur qui in tam su- blimi philosophia tantam animi moderationem re- tineat, quænam pro dignitate laudare possit oratio? Laborandi studium in eo tantum est, ut nullis agritudinibus infringatur : sed diversis oh- sessus morbis eosdem labores sustinet. Multis autem illum sape verbis orantes, agre obtinui- mus ut banc illi domunculam exstrueremus, cor- pori plane rigenti calorem exiguum procurantes. Huic aurum sæpe multi vel superstites obtulerunt, vel morientes reliquerunt. Ipse vero nihil a quo-

χρείαν δῆθεν δεόμενος, ταύτην καὶ νύκτωρ επετίθη τοῖς ὤμοις, καὶ ἐπικειμένης προσηύχετο, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἀπολαύων σχολῆς. Ἀφικνουμένου δέ τινος, καὶ τὴν θύραν πατάσσοντος, ἔν τινι χωρίῳ ταύτην κατέκρυπτε. Ταύτην μοί τις ἀπέδειξε θεασάμενος· καὶ γνῶναι βουληθεὶς τὸ φορτίον ὁπόσον, μόλις ἀμφο- τέραις χώρησα ταῖς χερσίν. Ο δέ με θεασάμενος ἀφεῖναι ἐκέλευεν. Ἐγὼ δὲ ἀντελιπάρουν λαβεῖν, ἵνα κλέψω του πόνου την πρόφασιν. Ὡς δὲ ἀνιώμενον εἶδον, παρεχώρησα τῷ πόθῳ τῆς νίκης. Ἐκ τούτων αὐτῷ τῶν πόνων ἐπανθεῖ καὶ θεόσδοτος χάρις, καὶ πολλὰ θαύματα ταῖς ἐκείνου προσευχαῖς ἐνεργεῖται. Καὶ γὰρ ἡνίκα ὁ χαλεπὸς ἐκεῖνος αὐχμὸς τρύχων τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἱκεσίαν διήγειρεν, ἀφίκετο πρὸς αὐτὸν ἱερέων πλῆθος· συνῆν δὲ τούτοις καὶ τῆς ᾿Αν τιοχέων τις χώρας, κώμας πολλὰς ποιμαίνειν τετα- Β γμένος. Οὗτος τῶν παρόντων τους γεραιτέρους ἱκέ τους, πεἶσαι τὸν ἄνδρα, ληκυθίῳ τινὶ ἐπιθεῖναι τὴν δεξιάν. Τῶν δὲ εἰρηκότων ὡς οὐκ ἀνέξεται, εὐχῆς μετὰ ταῦτα γινομένης, καὶ τῆς θεσπεσίας μοι κεφα λῆς προσευχομένης, ὄπισθεν ἐκεῖνος ἑστὼς προὔτεινε ταῖς δύο χερσὶ τὸ ληκύθιον. Τὸ δὲ ἀνέβλυσεν, ὡς δύο καὶ τρεῖς τῶν παρόντων ἐκτεῖναι τὰς χεῖρας, καὶ πεπληρωμένας ταύτας τοῦ ἐλαίου λαβεῖν. Αλλ' ὅμως καὶ τῆς θείας χάριτος ἀφεὶς τὰς ἀκτῖνας, καὶ παντο- δαποῖς κατορθώμασι βρίθων, καὶ ὁσημέραι συλλέγων τῆς φιλοσοφίας τὸν πλοῦτον, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέτριος, ὡς ἑκάστου τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἄμφω τώ πόδε περιπτύσσεσθαι, καὶ τὸ μέτωπον ἐπι- τιθέναι τῇ γῇ, εἴτε στρατιώτης, είτε χειροτέχνης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Διηγήσομαι δέ τι, καὶ τὴν ἁπλό- τητα καὶ τὴν μετριότητα αὐτοῦ διδάξαι δυνάμενον. Ανήρ τις σπουδαῖος, τοῦδε τοῦ ἔθνους τὴν ἡγεμονίαν λαχών, καὶ τὴν Κῦρον καταλαβών, σὺν ἐμοὶ τῆς τῶν μεγάλων τούτων ἀθλητῶν ἀπολαῦσαι θεωρίας ἠθέλη- σε. Τοὺς ἄλλους τοίνυν περινοστήσαντες, ἀφικόμεθα καὶ παρὰ τοῦτον, οὗ νῦν τὴν ἀρετὴν ἀφηγούμεθα. Ἐμοῦ τοίνυν εἰρηκότος, ὡς ἡγεμὼν ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ παραγενόμενος, καὶ τοῦ δικαίου φροντιστὴς, καὶ τῶν εὐσεβῶν ἐραστής, εὐθὺς ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος ἄμφω τὸ χεῖρε προτείνας, καὶ ἀμφοῖν τοῖν ποδοῖν λαβόμε νος, ο Αἴτησίν τινα, ἔφη, ἐπαγγείλασθαί σοι θέλω. Τοῦ δὲ λίαν δυσχεράναντος, καὶ ἀνίστασθαι ἱκετεύον τοῦ, καὶ ποιήσειν ὅ τι ἂν κελεύσειεν ὑπισχνουμένου (ἐτόπαζε γὰρ αὐτὸν περί τινος τῶν ὑπηκόων παρακα- λεῖν), ἔφη ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος· · Οὐκοῦν ἐπειδή - περ ὑπέσχου, καὶ ὅρκῳ τὴν ὑπόσχεσιν ἐβεβαίωσας, σπουδαίως τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ τῷ Θεῷ προσένεγκε προσ- ευχάς. » Ὁ δὲ τὰ μέτωπα τύπτων ἱκέτευε λῦσαι τὸν ὅρκον, ὡς οὐκ ἀξιόχρεως ὢν οὐδὲ τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ ἱκετείας τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν. Τὸν ἐν τοσούτῳ τοίνυν φιλοσοφίας ὕψει τοσαύτην ἔχοντα τοῦ φρονή ματος μετριότητα, ποῖος ἂν λόγος εὐφημήσαι πρό; ἀξίαν ἀρκέσειε ; Τούτου τὴν φιλοπονίαν οὐδὲ παντο δαπὰ προσπεσόντα διήλεγξε πάθη, ἀλλ' ὑπὸ νόσου ποικίλης πολιορκούμενος, τῶν αὐτῶν πόνων ἀνέχεται. Πολλοῖς δὲ πολλάκις χρησάμενοι λόγοις, μόγις τουτονί τὴν οἰκίσκον ᾠκοδομησάμεθα, θάλπος ὀλίγον τῷ σώ ματι πάμπαν κατεψυγμένῳ μηχανησάμενοι. Τούτῳ η . RELIGIOSA HISTORIA. bat : interdiu vero eliam, cum vacabat. Cum vero accedebat aliquis, et ostium pulsabat, eam in ali- quo loco abscondebat. Hanc conspicatus quidam, mihi quoque indicavit ; et cum explorare vellem quanti esset ponderis, ambabus eam manibus ægre sustuli. Quod ille animadvertens, dimittere jussit. Ego contra orabam ut auferre sineret, ut laboris occasionem eriperem. Sed cum illum mo- Jeste id ferre viderem, cessi victoriæ desiderio. Ex his illi laboribus eoruit divinitus concessa gratia, mullaque ejus precibus funt miracula. Etenim cum gravis illa siccitas, quæ homines ar figebat, ad preces incitaret, venit ad eum nisgna turba sacerdotum : cum quibus et quidam erat dum A hanc humeris noctu imponebat, et hac onustus ora- Antiochenæ regionis, qui multos vicos paster re- C G gebat. Hic aslantium seniores rogabat, viro per- suaderent, ut cuidam lecytho dextram imponeret. Quod illum minime facturum cum dixissent, preces posthæc fierent, et venerandum mihi capus oraret, ipso retro stans lecythum utraque manu porrexit : qui ita scalere coepit, ut duo tresve ex iis qui aderant manus extenderent, et oleo plenas referrent. Attamen licet gratiæ fundat radios, et eximiis omnium generum actionibus polleat, et quotidie opus augeat philosophiæ, tanta est animi modestia, ut singulorum qui ad eum veniunt pedes amplectatur, et terræ frontem imponat, seu miles, seu opifex is fuerit, seu rus. ticus. Rem commemorabo, quæ et simplicitatem ejus et modestiam possit ostendere. Vir quidau probus, gentis hujus praefecturam sortitus, Cy- rum cum venisset, magnorum istorum athleta- rum conspectu frui mecum voluit. Aliis vero per- lustralis, ad hunc etiam pervenimus, cujus nume de virtute sermo nobis est. Cui cum ducem esse dixissem qui mecum venerat, æqui studiosum, et amantem piorum, statim homo divinus ambas ma- nus tendens, et pedem utrumque prehendens, ‹ Volo, inquit, a te quidpiam postulare. » Illo autem ægre admodum ferente, et ut surgeret orante, facturumque se quod juberet promittente (putabat enim illum pro aliquo ex subditis inter- cedere ), « Quoniam ergo, ait vir divinus, pro- misisti, et promissionen jurejurando confirma- sti, acri studio pro me Deo preces offer. » Tum ile frontem feriens obsecrabat ut juramento se absolveret, ut qui nec pro seipso dignas Domino preces offerre possit. Eum igitur qui in tam su- blimi philosophia tantam animi moderationem re- tineat, quænam pro dignitate laudare possit oratio? Laborandi studium in eo tantum est, ut nullis agritudinibus infringatur : sed diversis oh- sessus morbis eosdem labores sustinet. Multis autem illum sape verbis orantes, agre obtinui- mus ut banc illi domunculam exstrueremus, cor- pori plane rigenti calorem exiguum procurantes. Huic aurum sæpe multi vel superstites obtulerunt, vel morientes reliquerunt. Ipse vero nihil a quo-

χρείαν δῆθεν δεόμενος, ταύτην καὶ νύκτωρ επετίθη τοῖς ὤμοις, καὶ ἐπικειμένης προσηύχετο, καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἀπολαύων σχολῆς. Ἀφικνουμένου δέ τινος, καὶ τὴν θύραν πατάσσοντος, ἔν τινι χωρίῳ ταύτην κατέκρυπτε. Ταύτην μοί τις ἀπέδειξε θεασάμενος· καὶ γνῶναι βουληθεὶς τὸ φορτίον ὁπόσον, μόλις ἀμφο- τέραις χώρησα ταῖς χερσίν. Ο δέ με θεασάμενος ἀφεῖναι ἐκέλευεν. Ἐγὼ δὲ ἀντελιπάρουν λαβεῖν, ἵνα κλέψω του πόνου την πρόφασιν. Ὡς δὲ ἀνιώμενον εἶδον, παρεχώρησα τῷ πόθῳ τῆς νίκης. Ἐκ τούτων αὐτῷ τῶν πόνων ἐπανθεῖ καὶ θεόσδοτος χάρις, καὶ πολλὰ θαύματα ταῖς ἐκείνου προσευχαῖς ἐνεργεῖται. Καὶ γὰρ ἡνίκα ὁ χαλεπὸς ἐκεῖνος αὐχμὸς τρύχων τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἱκεσίαν διήγειρεν, ἀφίκετο πρὸς αὐτὸν ἱερέων πλῆθος· συνῆν δὲ τούτοις καὶ τῆς ᾿Αν τιοχέων τις χώρας, κώμας πολλὰς ποιμαίνειν τετα- Β γμένος. Οὗτος τῶν παρόντων τους γεραιτέρους ἱκέ τους, πεἶσαι τὸν ἄνδρα, ληκυθίῳ τινὶ ἐπιθεῖναι τὴν δεξιάν. Τῶν δὲ εἰρηκότων ὡς οὐκ ἀνέξεται, εὐχῆς μετὰ ταῦτα γινομένης, καὶ τῆς θεσπεσίας μοι κεφα λῆς προσευχομένης, ὄπισθεν ἐκεῖνος ἑστὼς προὔτεινε ταῖς δύο χερσὶ τὸ ληκύθιον. Τὸ δὲ ἀνέβλυσεν, ὡς δύο καὶ τρεῖς τῶν παρόντων ἐκτεῖναι τὰς χεῖρας, καὶ πεπληρωμένας ταύτας τοῦ ἐλαίου λαβεῖν. Αλλ' ὅμως καὶ τῆς θείας χάριτος ἀφεὶς τὰς ἀκτῖνας, καὶ παντο- δαποῖς κατορθώμασι βρίθων, καὶ ὁσημέραι συλλέγων τῆς φιλοσοφίας τὸν πλοῦτον, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέτριος, ὡς ἑκάστου τῶν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένων ἄμφω τώ πόδε περιπτύσσεσθαι, καὶ τὸ μέτωπον ἐπι- τιθέναι τῇ γῇ, εἴτε στρατιώτης, είτε χειροτέχνης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Διηγήσομαι δέ τι, καὶ τὴν ἁπλό- τητα καὶ τὴν μετριότητα αὐτοῦ διδάξαι δυνάμενον. Ανήρ τις σπουδαῖος, τοῦδε τοῦ ἔθνους τὴν ἡγεμονίαν λαχών, καὶ τὴν Κῦρον καταλαβών, σὺν ἐμοὶ τῆς τῶν μεγάλων τούτων ἀθλητῶν ἀπολαῦσαι θεωρίας ἠθέλη- σε. Τοὺς ἄλλους τοίνυν περινοστήσαντες, ἀφικόμεθα καὶ παρὰ τοῦτον, οὗ νῦν τὴν ἀρετὴν ἀφηγούμεθα. Ἐμοῦ τοίνυν εἰρηκότος, ὡς ἡγεμὼν ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ παραγενόμενος, καὶ τοῦ δικαίου φροντιστὴς, καὶ τῶν εὐσεβῶν ἐραστής, εὐθὺς ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος ἄμφω τὸ χεῖρε προτείνας, καὶ ἀμφοῖν τοῖν ποδοῖν λαβόμε νος, ο Αἴτησίν τινα, ἔφη, ἐπαγγείλασθαί σοι θέλω. Τοῦ δὲ λίαν δυσχεράναντος, καὶ ἀνίστασθαι ἱκετεύον τοῦ, καὶ ποιήσειν ὅ τι ἂν κελεύσειεν ὑπισχνουμένου (ἐτόπαζε γὰρ αὐτὸν περί τινος τῶν ὑπηκόων παρακα- λεῖν), ἔφη ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος· · Οὐκοῦν ἐπειδή - περ ὑπέσχου, καὶ ὅρκῳ τὴν ὑπόσχεσιν ἐβεβαίωσας, σπουδαίως τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ τῷ Θεῷ προσένεγκε προσ- ευχάς. » Ὁ δὲ τὰ μέτωπα τύπτων ἱκέτευε λῦσαι τὸν ὅρκον, ὡς οὐκ ἀξιόχρεως ὢν οὐδὲ τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ ἱκετείας τῷ Δεσπότῃ προσφέρειν. Τὸν ἐν τοσούτῳ τοίνυν φιλοσοφίας ὕψει τοσαύτην ἔχοντα τοῦ φρονή ματος μετριότητα, ποῖος ἂν λόγος εὐφημήσαι πρό; ἀξίαν ἀρκέσειε ; Τούτου τὴν φιλοπονίαν οὐδὲ παντο δαπὰ προσπεσόντα διήλεγξε πάθη, ἀλλ' ὑπὸ νόσου ποικίλης πολιορκούμενος, τῶν αὐτῶν πόνων ἀνέχεται. Πολλοῖς δὲ πολλάκις χρησάμενοι λόγοις, μόγις τουτονί τὴν οἰκίσκον ᾠκοδομησάμεθα, θάλπος ὀλίγον τῷ σώ ματι πάμπαν κατεψυγμένῳ μηχανησάμενοι. Τούτῳ η . RELIGIOSA HISTORIA. bat : interdiu vero eliam, cum vacabat. Cum vero accedebat aliquis, et ostium pulsabat, eam in ali- quo loco abscondebat. Hanc conspicatus quidam, mihi quoque indicavit ; et cum explorare vellem quanti esset ponderis, ambabus eam manibus ægre sustuli. Quod ille animadvertens, dimittere jussit. Ego contra orabam ut auferre sineret, ut laboris occasionem eriperem. Sed cum illum mo- Jeste id ferre viderem, cessi victoriæ desiderio. Ex his illi laboribus eoruit divinitus concessa gratia, mullaque ejus precibus funt miracula. Etenim cum gravis illa siccitas, quæ homines ar figebat, ad preces incitaret, venit ad eum nisgna turba sacerdotum : cum quibus et quidam erat dum A hanc humeris noctu imponebat, et hac onustus ora- Antiochenæ regionis, qui multos vicos paster re- C G gebat. Hic aslantium seniores rogabat, viro per- suaderent, ut cuidam lecytho dextram imponeret. Quod illum minime facturum cum dixissent, preces posthæc fierent, et venerandum mihi capus oraret, ipso retro stans lecythum utraque manu porrexit : qui ita scalere coepit, ut duo tresve ex iis qui aderant manus extenderent, et oleo plenas referrent. Attamen licet gratiæ fundat radios, et eximiis omnium generum actionibus polleat, et quotidie opus augeat philosophiæ, tanta est animi modestia, ut singulorum qui ad eum veniunt pedes amplectatur, et terræ frontem imponat, seu miles, seu opifex is fuerit, seu rus. ticus. Rem commemorabo, quæ et simplicitatem ejus et modestiam possit ostendere. Vir quidau probus, gentis hujus praefecturam sortitus, Cy- rum cum venisset, magnorum istorum athleta- rum conspectu frui mecum voluit. Aliis vero per- lustralis, ad hunc etiam pervenimus, cujus nume de virtute sermo nobis est. Cui cum ducem esse dixissem qui mecum venerat, æqui studiosum, et amantem piorum, statim homo divinus ambas ma- nus tendens, et pedem utrumque prehendens, ‹ Volo, inquit, a te quidpiam postulare. » Illo autem ægre admodum ferente, et ut surgeret orante, facturumque se quod juberet promittente (putabat enim illum pro aliquo ex subditis inter- cedere ), « Quoniam ergo, ait vir divinus, pro- misisti, et promissionen jurejurando confirma- sti, acri studio pro me Deo preces offer. » Tum ile frontem feriens obsecrabat ut juramento se absolveret, ut qui nec pro seipso dignas Domino preces offerre possit. Eum igitur qui in tam su- blimi philosophia tantam animi moderationem re- tineat, quænam pro dignitate laudare possit oratio? Laborandi studium in eo tantum est, ut nullis agritudinibus infringatur : sed diversis oh- sessus morbis eosdem labores sustinet. Multis autem illum sape verbis orantes, agre obtinui- mus ut banc illi domunculam exstrueremus, cor- pori plane rigenti calorem exiguum procurantes. Huic aurum sæpe multi vel superstites obtulerunt, vel morientes reliquerunt. Ipse vero nihil a quo-

Α πολλοὶ μὲν πολλάκις χρυσίον περιόντες προσήνεγκαν, κατέλιπον δὲ καὶ τελευτήσαντες· ἐδέξατο δὲ οὐδὲν παρ' οὐδενὸς οὐδὲ πώποτε· ἀλλ᾽ αὐτοὺς οἰκονόμους γενέσθαι τῶν προσφερομένων ἐκέλευσε. Καὶ σισύ- ραν δὲ αὐτῷ ὁ μέγας Ιάκωβος ὑπό τινος αὐτῷ κομι- σθεῖσαν ἀπέστειλεν· ἀλλὰ καὶ ταύτην ἀντέπεμψε, στεγανωτέραν αὐτὴν καὶ εὐεργεστέραν ἰδών. Εύτε λέσι γὰρ λίαν καὶ εὐώνοις ἱματίοις κεχρημένος διετέ λει. Οὕτω δὲ τὴν πενίαν πάσης ἐρασμιωτέραν βασι λείας ἡγεῖτο, ὡς μηδὲ τὴν ἀναγκαίαν ἔχειν ἀεὶ τρο φήν. Οίδα γὰρ πολλάκις ἀφικόμενος, καὶ εὐλογίαν αἰτήσας, καὶ μηδὲν ἕτερον εὑρὼν ἢ δύο μόνας ἰσχά- δας. Τούτου τὸ μέλι, καὶ τοῖς ὁρῶσι τριπόθητον, καὶ τοῖς ἀκούουσι λίαν ἐπέραστον. Οὐδένα γὰρ οἶδα ἀν- θρώπων, οὐδὲ τῶν κομιδῇ φιλοσκωμμόνων τούτῳ μῶμον ἐπιτεθεικότα πώποτε. ᾿Αλλὰ πάντες ᾄδουσι καὶ εὐφημοῦσι, καὶ παρ' αὐτὸν φοιτῶντες οὐ θέλουσιν ἀπαλλάττεσθαι. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ. Ταύτης ἐστὶ τῆς συμμορίας καὶ Ἀσκληπιὸς ὁ θαυ μάσιος, δέκα μὲν σταδίους ἀφεστηκώς, τὴν αὐτὴν δὲ πολιτείαν ἐζηλωκώς. Καὶ τροφὴ γὰρ αὐτῷ ἡ αὐτή, καὶ ἐσθὴς, καὶ ἤθους μετριότης, καὶ φιλοξενία, καὶ φιλαδελφία, ἡμερότης τε καὶ πραότης, καὶ ἡ πρὸς τὸν Θεὸν ὁμιλία, καὶ ἡ ἀκροτάτη πενία · πρὸς τούτοις καὶ ἡ τῆς ἀρετῆς περιουσία, καὶ τῆς φιλοσοφίας δ πλοῦτος, καὶ τἄλλα πάντα, ὅσα περὶ τῆς ἱερᾶς ἐκεί νης διεξήλθομεν κεφαλῆς. Φασὶ δὲ αὐτὸν, καὶ ἡνίκα τοῖς τὴν κώμην οἰκοῦσιν ἀδελφοῖς συγκατελεκτο, τὸν ἀσκητικὸν καὶ κόσμιον ἀσπάσασθαι βίον, καὶ μηδεμίαν ἐκ τῆς τῶν πολλῶν ἐπιμιξίας λώβην ελκυ σαι. Εν ἑκατέρω τοίνυν διαπρέψας βίῳ, τῷ τε πολι τικῷ, καὶ ἐρημικῷ, διπλῶν εἰκότως καὶ τῶν στεφά- νων ἀξιωθήσεται. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι τὴν τούτου ἐξήλωσαν ἀρετήν, καὶ πλήρης οὐχ ἡ ἡμετέρα μόνη, ἀλλὰ καὶ αἱ γειτονεύουσαι πόλεις καὶ χῶμαι, τῆς τοιᾶσες φιλοσοφίας. Εἰς δὲ τούτων ἐστὶ καὶ ὁ θειό- τατος Ιάκωβος, ἐν οἰκίσκῳ τινὶ καθειργμένος παρά κώμῃ Νιμουζᾶν καλουμένῃ· ὃς καὶ παρ' αὐτὸ ὢν τοῦ βίου τὸ τέρμα (ἐτῶν γάρ ἐστι πλειόνων ἢ ἐννε- νήκοντα), μόνος καθείρεται, διά τινος βραχέος όρύ γματος ελικοειδῶς ὀρωρυγμένου τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, οὐχ ὁρώμενος δὲ, καὶ ούτε πυρὶ χρώμε νος, οὔτε λυχνιαίου φωτὸς ἀπολαύων. Ἐμὲ δὲ δὶς τὴν θύραν ἀνοίξας ἔσω γενέσθαι προσέταξε, ταύτῃ με τιμήσας, καὶ ἦν ἔχει περὶ ἐμὲ στοργήν ἐπιδείξας. Οἱ μὲν οὖν ἔτι περιόντες τῶν παρ' ἐμοῦ λόγων οὐ δέονται. Δύνανται γὰρ, εἰ ἐθελήσωσιν, αὐτόπται τῆς τούτων γενέσθαι φιλοσοφίας. Τοῖς δ' ἐσομένοις, καὶ τῆς τούτων οὐ μεταλαγχάνουσι θέας, ἀρκεῖ καὶ ταῦτα εἰς ὠφέλειαν, τῆς τούτων φιλοσοφίας τον χαρακτήρα δεικνύντα. Ενταῦθα τοίνυν καὶ τὸν περὶ τούτων συμ- περάνας λόγον, καὶ τῆς εὐλογίας τὴν ἀντίδοσιν ἐπαγ γείλας, ἐφ' ἕτερον διήγημα μεταβήσομαι. Κα.— ΣΥΜΕΩΝΗΣ. -- Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκου μένης, ἴσασι μὲν ἅπαντες οἱ τῆς 'Ρωμαίων ἡγεμο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quam accepit unquam, sed eorum quæ affereban- tur dispensatores ipsos esse jussit. Pelliceam quo- que vestem ab aliquo sibi allatam magnus Jacobus ad eum misit : sed hanc densiorem et elegantiorem esse videns mox remisit. Vilibus enim minimique pretii indumentis semper usus est. Paupertatem autem magnis opibus sic amabiliorem ducit, ut nec alimentum necessarium semper habeat. Scio enim, cum sæpe ad illum postulandæ benedictionis gratia venirem, aliud nihil præter caricas duas in- venisse. Hujus mel et spectantibus optabile est, et audientibus perjucundum. Neque hominem quamvis dicacissimum, quemquam novi, qui huic labem unquam imposuerit: sed eum laudant et præ- dicant omnes, et qui ad eum veniunt nolunt recedere. XXV. — ' ASCLEPIUS. - R Hujusce ordinis est admirandus quoque Ascle- pius, stadiis decem distans, sed eodem vivens in- stituto. Nam et cibus idem illi, et vestitus, et morum modestia, et hospitum cura, et amor fra- trum, lenitasque et mansuetudo, et conversatio cum Deo, et summa paupertas : virtutis præter hæc affluentia, et opes philosophiæ, alia- que omnia quæ de sacro illo capite recensuimus. Ferunt autem illum tum etiam, cum dé numero esset qui in vico habitant, asceticam et modera- tam vitam egisse, nullamque ex aliorum consor- tio maculam contraxisse. Unde qui utraque vita tum civili tumi solitaria excelluit, duplices merito coronas recipiet. Multi porro et alii ejus virtutem mulati sunt, nec nostra solum plena est, sed vi- c cinæ et jam urbes et vici hujusmodi philosophia, Horum unus est divinissimus Jacobus, domuncula quadam reclusus prope vicum, quem Nimuzamı” vocant. Qui cum foi vitæ sit proximus, annorum- que amplius nonaginta, solus inclusus est, per angustum foramen oblique inflexum responsa red- dens, sed ita ut non videatur, nec igne utens, nec lumine fruens lucernæ. Me vero bis patefacta ja- nua ingredi jussit, hune mihi honorem tribuens, et suum erga me amorem demonstrans. Qui ergo superstites sunt oratione mea non egent. Possunt enim, si velint, istorum philosophiæ spectatores tieri. Posteris autem, et honorum aspectu non fruentibus, ad utilitatem ista sufficient quæ illorum philosophiæ formam ostendunt. Quare de D his loquendi finem hic faciens, et benedictionis remunerationem exposcens, ¡ad aliaın narrationem me conferam. XXVI. - SYMEONES. Symeonem eximium, magnum orbis terrarum miraculum, norunt omnes qui Romano parent im- KE'. - VARIE LECTIONES. » Duzan habet Hervetns..

Α πολλοὶ μὲν πολλάκις χρυσίον περιόντες προσήνεγκαν, κατέλιπον δὲ καὶ τελευτήσαντες· ἐδέξατο δὲ οὐδὲν παρ' οὐδενὸς οὐδὲ πώποτε· ἀλλ᾽ αὐτοὺς οἰκονόμους γενέσθαι τῶν προσφερομένων ἐκέλευσε. Καὶ σισύ- ραν δὲ αὐτῷ ὁ μέγας Ιάκωβος ὑπό τινος αὐτῷ κομι- σθεῖσαν ἀπέστειλεν· ἀλλὰ καὶ ταύτην ἀντέπεμψε, στεγανωτέραν αὐτὴν καὶ εὐεργεστέραν ἰδών. Εύτε λέσι γὰρ λίαν καὶ εὐώνοις ἱματίοις κεχρημένος διετέ λει. Οὕτω δὲ τὴν πενίαν πάσης ἐρασμιωτέραν βασι λείας ἡγεῖτο, ὡς μηδὲ τὴν ἀναγκαίαν ἔχειν ἀεὶ τρο φήν. Οίδα γὰρ πολλάκις ἀφικόμενος, καὶ εὐλογίαν αἰτήσας, καὶ μηδὲν ἕτερον εὑρὼν ἢ δύο μόνας ἰσχά- δας. Τούτου τὸ μέλι, καὶ τοῖς ὁρῶσι τριπόθητον, καὶ τοῖς ἀκούουσι λίαν ἐπέραστον. Οὐδένα γὰρ οἶδα ἀν- θρώπων, οὐδὲ τῶν κομιδῇ φιλοσκωμμόνων τούτῳ μῶμον ἐπιτεθεικότα πώποτε. ᾿Αλλὰ πάντες ᾄδουσι καὶ εὐφημοῦσι, καὶ παρ' αὐτὸν φοιτῶντες οὐ θέλουσιν ἀπαλλάττεσθαι. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ. Ταύτης ἐστὶ τῆς συμμορίας καὶ Ἀσκληπιὸς ὁ θαυ μάσιος, δέκα μὲν σταδίους ἀφεστηκώς, τὴν αὐτὴν δὲ πολιτείαν ἐζηλωκώς. Καὶ τροφὴ γὰρ αὐτῷ ἡ αὐτή, καὶ ἐσθὴς, καὶ ἤθους μετριότης, καὶ φιλοξενία, καὶ φιλαδελφία, ἡμερότης τε καὶ πραότης, καὶ ἡ πρὸς τὸν Θεὸν ὁμιλία, καὶ ἡ ἀκροτάτη πενία · πρὸς τούτοις καὶ ἡ τῆς ἀρετῆς περιουσία, καὶ τῆς φιλοσοφίας δ πλοῦτος, καὶ τἄλλα πάντα, ὅσα περὶ τῆς ἱερᾶς ἐκεί νης διεξήλθομεν κεφαλῆς. Φασὶ δὲ αὐτὸν, καὶ ἡνίκα τοῖς τὴν κώμην οἰκοῦσιν ἀδελφοῖς συγκατελεκτο, τὸν ἀσκητικὸν καὶ κόσμιον ἀσπάσασθαι βίον, καὶ μηδεμίαν ἐκ τῆς τῶν πολλῶν ἐπιμιξίας λώβην ελκυ σαι. Εν ἑκατέρω τοίνυν διαπρέψας βίῳ, τῷ τε πολι τικῷ, καὶ ἐρημικῷ, διπλῶν εἰκότως καὶ τῶν στεφά- νων ἀξιωθήσεται. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι τὴν τούτου ἐξήλωσαν ἀρετήν, καὶ πλήρης οὐχ ἡ ἡμετέρα μόνη, ἀλλὰ καὶ αἱ γειτονεύουσαι πόλεις καὶ χῶμαι, τῆς τοιᾶσες φιλοσοφίας. Εἰς δὲ τούτων ἐστὶ καὶ ὁ θειό- τατος Ιάκωβος, ἐν οἰκίσκῳ τινὶ καθειργμένος παρά κώμῃ Νιμουζᾶν καλουμένῃ· ὃς καὶ παρ' αὐτὸ ὢν τοῦ βίου τὸ τέρμα (ἐτῶν γάρ ἐστι πλειόνων ἢ ἐννε- νήκοντα), μόνος καθείρεται, διά τινος βραχέος όρύ γματος ελικοειδῶς ὀρωρυγμένου τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, οὐχ ὁρώμενος δὲ, καὶ ούτε πυρὶ χρώμε νος, οὔτε λυχνιαίου φωτὸς ἀπολαύων. Ἐμὲ δὲ δὶς τὴν θύραν ἀνοίξας ἔσω γενέσθαι προσέταξε, ταύτῃ με τιμήσας, καὶ ἦν ἔχει περὶ ἐμὲ στοργήν ἐπιδείξας. Οἱ μὲν οὖν ἔτι περιόντες τῶν παρ' ἐμοῦ λόγων οὐ δέονται. Δύνανται γὰρ, εἰ ἐθελήσωσιν, αὐτόπται τῆς τούτων γενέσθαι φιλοσοφίας. Τοῖς δ' ἐσομένοις, καὶ τῆς τούτων οὐ μεταλαγχάνουσι θέας, ἀρκεῖ καὶ ταῦτα εἰς ὠφέλειαν, τῆς τούτων φιλοσοφίας τον χαρακτήρα δεικνύντα. Ενταῦθα τοίνυν καὶ τὸν περὶ τούτων συμ- περάνας λόγον, καὶ τῆς εὐλογίας τὴν ἀντίδοσιν ἐπαγ γείλας, ἐφ' ἕτερον διήγημα μεταβήσομαι. Κα.— ΣΥΜΕΩΝΗΣ. -- Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκου μένης, ἴσασι μὲν ἅπαντες οἱ τῆς 'Ρωμαίων ἡγεμο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quam accepit unquam, sed eorum quæ affereban- tur dispensatores ipsos esse jussit. Pelliceam quo- que vestem ab aliquo sibi allatam magnus Jacobus ad eum misit : sed hanc densiorem et elegantiorem esse videns mox remisit. Vilibus enim minimique pretii indumentis semper usus est. Paupertatem autem magnis opibus sic amabiliorem ducit, ut nec alimentum necessarium semper habeat. Scio enim, cum sæpe ad illum postulandæ benedictionis gratia venirem, aliud nihil præter caricas duas in- venisse. Hujus mel et spectantibus optabile est, et audientibus perjucundum. Neque hominem quamvis dicacissimum, quemquam novi, qui huic labem unquam imposuerit: sed eum laudant et præ- dicant omnes, et qui ad eum veniunt nolunt recedere. XXV. — ' ASCLEPIUS. - R Hujusce ordinis est admirandus quoque Ascle- pius, stadiis decem distans, sed eodem vivens in- stituto. Nam et cibus idem illi, et vestitus, et morum modestia, et hospitum cura, et amor fra- trum, lenitasque et mansuetudo, et conversatio cum Deo, et summa paupertas : virtutis præter hæc affluentia, et opes philosophiæ, alia- que omnia quæ de sacro illo capite recensuimus. Ferunt autem illum tum etiam, cum dé numero esset qui in vico habitant, asceticam et modera- tam vitam egisse, nullamque ex aliorum consor- tio maculam contraxisse. Unde qui utraque vita tum civili tumi solitaria excelluit, duplices merito coronas recipiet. Multi porro et alii ejus virtutem mulati sunt, nec nostra solum plena est, sed vi- c cinæ et jam urbes et vici hujusmodi philosophia, Horum unus est divinissimus Jacobus, domuncula quadam reclusus prope vicum, quem Nimuzamı” vocant. Qui cum foi vitæ sit proximus, annorum- que amplius nonaginta, solus inclusus est, per angustum foramen oblique inflexum responsa red- dens, sed ita ut non videatur, nec igne utens, nec lumine fruens lucernæ. Me vero bis patefacta ja- nua ingredi jussit, hune mihi honorem tribuens, et suum erga me amorem demonstrans. Qui ergo superstites sunt oratione mea non egent. Possunt enim, si velint, istorum philosophiæ spectatores tieri. Posteris autem, et honorum aspectu non fruentibus, ad utilitatem ista sufficient quæ illorum philosophiæ formam ostendunt. Quare de D his loquendi finem hic faciens, et benedictionis remunerationem exposcens, ¡ad aliaın narrationem me conferam. XXVI. - SYMEONES. Symeonem eximium, magnum orbis terrarum miraculum, norunt omnes qui Romano parent im- KE'. - VARIE LECTIONES. » Duzan habet Hervetns..

Α πολλοὶ μὲν πολλάκις χρυσίον περιόντες προσήνεγκαν, κατέλιπον δὲ καὶ τελευτήσαντες· ἐδέξατο δὲ οὐδὲν παρ' οὐδενὸς οὐδὲ πώποτε· ἀλλ᾽ αὐτοὺς οἰκονόμους γενέσθαι τῶν προσφερομένων ἐκέλευσε. Καὶ σισύ- ραν δὲ αὐτῷ ὁ μέγας Ιάκωβος ὑπό τινος αὐτῷ κομι- σθεῖσαν ἀπέστειλεν· ἀλλὰ καὶ ταύτην ἀντέπεμψε, στεγανωτέραν αὐτὴν καὶ εὐεργεστέραν ἰδών. Εύτε λέσι γὰρ λίαν καὶ εὐώνοις ἱματίοις κεχρημένος διετέ λει. Οὕτω δὲ τὴν πενίαν πάσης ἐρασμιωτέραν βασι λείας ἡγεῖτο, ὡς μηδὲ τὴν ἀναγκαίαν ἔχειν ἀεὶ τρο φήν. Οίδα γὰρ πολλάκις ἀφικόμενος, καὶ εὐλογίαν αἰτήσας, καὶ μηδὲν ἕτερον εὑρὼν ἢ δύο μόνας ἰσχά- δας. Τούτου τὸ μέλι, καὶ τοῖς ὁρῶσι τριπόθητον, καὶ τοῖς ἀκούουσι λίαν ἐπέραστον. Οὐδένα γὰρ οἶδα ἀν- θρώπων, οὐδὲ τῶν κομιδῇ φιλοσκωμμόνων τούτῳ μῶμον ἐπιτεθεικότα πώποτε. ᾿Αλλὰ πάντες ᾄδουσι καὶ εὐφημοῦσι, καὶ παρ' αὐτὸν φοιτῶντες οὐ θέλουσιν ἀπαλλάττεσθαι. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ. Ταύτης ἐστὶ τῆς συμμορίας καὶ Ἀσκληπιὸς ὁ θαυ μάσιος, δέκα μὲν σταδίους ἀφεστηκώς, τὴν αὐτὴν δὲ πολιτείαν ἐζηλωκώς. Καὶ τροφὴ γὰρ αὐτῷ ἡ αὐτή, καὶ ἐσθὴς, καὶ ἤθους μετριότης, καὶ φιλοξενία, καὶ φιλαδελφία, ἡμερότης τε καὶ πραότης, καὶ ἡ πρὸς τὸν Θεὸν ὁμιλία, καὶ ἡ ἀκροτάτη πενία · πρὸς τούτοις καὶ ἡ τῆς ἀρετῆς περιουσία, καὶ τῆς φιλοσοφίας δ πλοῦτος, καὶ τἄλλα πάντα, ὅσα περὶ τῆς ἱερᾶς ἐκεί νης διεξήλθομεν κεφαλῆς. Φασὶ δὲ αὐτὸν, καὶ ἡνίκα τοῖς τὴν κώμην οἰκοῦσιν ἀδελφοῖς συγκατελεκτο, τὸν ἀσκητικὸν καὶ κόσμιον ἀσπάσασθαι βίον, καὶ μηδεμίαν ἐκ τῆς τῶν πολλῶν ἐπιμιξίας λώβην ελκυ σαι. Εν ἑκατέρω τοίνυν διαπρέψας βίῳ, τῷ τε πολι τικῷ, καὶ ἐρημικῷ, διπλῶν εἰκότως καὶ τῶν στεφά- νων ἀξιωθήσεται. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι τὴν τούτου ἐξήλωσαν ἀρετήν, καὶ πλήρης οὐχ ἡ ἡμετέρα μόνη, ἀλλὰ καὶ αἱ γειτονεύουσαι πόλεις καὶ χῶμαι, τῆς τοιᾶσες φιλοσοφίας. Εἰς δὲ τούτων ἐστὶ καὶ ὁ θειό- τατος Ιάκωβος, ἐν οἰκίσκῳ τινὶ καθειργμένος παρά κώμῃ Νιμουζᾶν καλουμένῃ· ὃς καὶ παρ' αὐτὸ ὢν τοῦ βίου τὸ τέρμα (ἐτῶν γάρ ἐστι πλειόνων ἢ ἐννε- νήκοντα), μόνος καθείρεται, διά τινος βραχέος όρύ γματος ελικοειδῶς ὀρωρυγμένου τὰς ἀποκρίσεις ποιούμενος, οὐχ ὁρώμενος δὲ, καὶ ούτε πυρὶ χρώμε νος, οὔτε λυχνιαίου φωτὸς ἀπολαύων. Ἐμὲ δὲ δὶς τὴν θύραν ἀνοίξας ἔσω γενέσθαι προσέταξε, ταύτῃ με τιμήσας, καὶ ἦν ἔχει περὶ ἐμὲ στοργήν ἐπιδείξας. Οἱ μὲν οὖν ἔτι περιόντες τῶν παρ' ἐμοῦ λόγων οὐ δέονται. Δύνανται γὰρ, εἰ ἐθελήσωσιν, αὐτόπται τῆς τούτων γενέσθαι φιλοσοφίας. Τοῖς δ' ἐσομένοις, καὶ τῆς τούτων οὐ μεταλαγχάνουσι θέας, ἀρκεῖ καὶ ταῦτα εἰς ὠφέλειαν, τῆς τούτων φιλοσοφίας τον χαρακτήρα δεικνύντα. Ενταῦθα τοίνυν καὶ τὸν περὶ τούτων συμ- περάνας λόγον, καὶ τῆς εὐλογίας τὴν ἀντίδοσιν ἐπαγ γείλας, ἐφ' ἕτερον διήγημα μεταβήσομαι. Κα.— ΣΥΜΕΩΝΗΣ. -- Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκου μένης, ἴσασι μὲν ἅπαντες οἱ τῆς 'Ρωμαίων ἡγεμο THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS quam accepit unquam, sed eorum quæ affereban- tur dispensatores ipsos esse jussit. Pelliceam quo- que vestem ab aliquo sibi allatam magnus Jacobus ad eum misit : sed hanc densiorem et elegantiorem esse videns mox remisit. Vilibus enim minimique pretii indumentis semper usus est. Paupertatem autem magnis opibus sic amabiliorem ducit, ut nec alimentum necessarium semper habeat. Scio enim, cum sæpe ad illum postulandæ benedictionis gratia venirem, aliud nihil præter caricas duas in- venisse. Hujus mel et spectantibus optabile est, et audientibus perjucundum. Neque hominem quamvis dicacissimum, quemquam novi, qui huic labem unquam imposuerit: sed eum laudant et præ- dicant omnes, et qui ad eum veniunt nolunt recedere. XXV. — ' ASCLEPIUS. - R Hujusce ordinis est admirandus quoque Ascle- pius, stadiis decem distans, sed eodem vivens in- stituto. Nam et cibus idem illi, et vestitus, et morum modestia, et hospitum cura, et amor fra- trum, lenitasque et mansuetudo, et conversatio cum Deo, et summa paupertas : virtutis præter hæc affluentia, et opes philosophiæ, alia- que omnia quæ de sacro illo capite recensuimus. Ferunt autem illum tum etiam, cum dé numero esset qui in vico habitant, asceticam et modera- tam vitam egisse, nullamque ex aliorum consor- tio maculam contraxisse. Unde qui utraque vita tum civili tumi solitaria excelluit, duplices merito coronas recipiet. Multi porro et alii ejus virtutem mulati sunt, nec nostra solum plena est, sed vi- c cinæ et jam urbes et vici hujusmodi philosophia, Horum unus est divinissimus Jacobus, domuncula quadam reclusus prope vicum, quem Nimuzamı” vocant. Qui cum foi vitæ sit proximus, annorum- que amplius nonaginta, solus inclusus est, per angustum foramen oblique inflexum responsa red- dens, sed ita ut non videatur, nec igne utens, nec lumine fruens lucernæ. Me vero bis patefacta ja- nua ingredi jussit, hune mihi honorem tribuens, et suum erga me amorem demonstrans. Qui ergo superstites sunt oratione mea non egent. Possunt enim, si velint, istorum philosophiæ spectatores tieri. Posteris autem, et honorum aspectu non fruentibus, ad utilitatem ista sufficient quæ illorum philosophiæ formam ostendunt. Quare de D his loquendi finem hic faciens, et benedictionis remunerationem exposcens, ¡ad aliaın narrationem me conferam. XXVI. - SYMEONES. Symeonem eximium, magnum orbis terrarum miraculum, norunt omnes qui Romano parent im- KE'. - VARIE LECTIONES. » Duzan habet Hervetns..

νίας ὑπήκοοι· ἔγνωσαν δὲ καὶ Πέρσαι, καὶ Μῆδοι, καὶ Αἰθίοπας, καὶ πρὸς Σκύθας δὲ τοὺς Νομάδας ή φήμη διαδραμοῦσα, τὴν τοῦδε φιλοπονίαν καὶ φιλο σοφίαν ἐδίδαξεν. Ἐγὼ δὲ καὶ πάντας, ὡς ἕπος εἰπεῖν, ἀνθρώπους μάρτυρας ἔχων τῶν ὑπὲρ λόγον ἀγώνων, δέδοικα τὸ διήγημα, μὴ τοῖς ἑπομένοις μῦθος εἶναι δόξῃ, πάμπαν τῆς ἀληθείας γεγυμνω μένος. Υψηλότερα γὰρ τῆς ἀνθρωπείας φύσεως τὰ γινόμενα. Φιλοῦσι δὲ οἱ ἄνθρωποι τῇ φύσει μετρείν τὰ λεγόμενα· εἰ δέ τι τῶν ταύτης ὅρων ἐπέκεινα λέγοιτο, ψευδής τοῖς τῶν θείων ἀμυήτοις ὁ λόγος νομίζεται. Ἐπειδὴ δὲ τῶν εὐσεβούντων γῆ καὶ θά λασσα πλήρης, τά τε θεῖα πεπαιδευμένων, καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τὴν χάριν δεδιδαγμένων, τοῖς λεχθησομένοις οὐκ ἀπιστήσουσιν, ἀλλὰ καὶ μάλα πιστεύσουσι· προθύμως καὶ θαῤῥαλέως ποιήσομαι Β τὴν διήγησιν. Αρξομαι δ' ἐκεῖθεν, ὅθεν καὶ τῆς ἄνω κλήσεως ἠξιώθη, Κώμη τίς ἐστιν ἐν μεθορίῳ τῆς ἡμετέρας καὶ τῆς Κιλίκων χώρας διακειμένη Σισὰν δὲ αὐτὴν ὀνομά- ζουσιν. Ἐκ ταύτης ὁρμώμενος, ποιμαίνειν τὸ πρῶτ τον ὑπὸ τῶν γεγεννηκότων ἐδιδάσκετο θρέμματα, ἵνα κατὰ τοῦτο τοῖς μεγάλοις ἀνδράσι συμφέρηται, Ἰακὼβ τῷ πατριάρχῃ, καὶ Ἰωσὴφ τῷ σώφρονι, καὶ Μωϋσῇ τῷ νομοθέτῃ, καὶ Δαυίδ τῷ βασιλεῖ καὶ προφήτῃ, καὶ Μιχαίᾳ τῷ προφήτῃ, καὶ τοῖς κατ' ἐκείνους θεσπεσίοις ἀνδράσι. Νιφετοῦ δέ ποτε πολλοῦ γενομένου, καὶ τῶν προβάτων ἔνδον μένειν Αναγκασμένων, ἀνακωχῆς ἀπολαύσας, εἰς τὸν θεῖον νεῶν μετὰ τῶν φυσάντων αφίκετο. Ταῦτα δὲ τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ διηγουμένης ἀκήκοα γλώττης. Εφη τοί νυν τῆς εὐαγγελικῆς ἀκηκοέναι φωνῆς, μακαριζού- σης μὲν τοὺς κλαίοντας καὶ πενθοῦντας, ἀθλίους δὲ τοὺς γελῶντας ἀποκαλούσης, καὶ ζηλωτούς όνομα- ζούσης τοὺς τὴν ψυχὴν καθαράν κεκτημένους, καὶ τἆλλα ὅσα τούτοις συνέζευκται. Εἶτα ἐρέσθαι τινὰ τῶν παρόντων, τί ἄν τις ποιήσας τούτων ἕκαστον κτήσαιτο· τὸν δὲ τὸν μοναδικὸν αὐτῷ βίον ὑπαγορεῦ- σαι, καὶ τὴν ἄκραν ἐκείνην ὑποδεῖξαι φιλοσοφίαν. Δεξάμενος τοίνυν τοῦ θείου λόγου τὰ σπέρματα, καὶ ταῖς βαθείαις τῆς ψυχῆς αὐλαξι ταῦτα καλῶς κατακρύψας, εἰς τὸν πελάζοντα τῶν ἁγίων μαρτύρων Εφη δεδραμηκέναι σηκόν. Έν τούτῳ δὲ τῇ γῇ τα γίνατα καὶ τὸ μέτωπον προσερεῖσαί τε, καὶ ἱκε τεῦσαι τὸν πάντας ἀνθρώπους σώζειν ἐθέλοντα, ποδ- ηγῆσαι αὐτὸν πρὸς τὴν τελείαν τῆς εὐσεβείας ὀδόν. Ἐπὶ πολὺ δὲ τοῦτον διατρίψαντι τὸν τρόπον, ὕπνον μὲν αὐτῷ προσγενέσθαι τινὰ γλυκύν, ὄναρ δὲ τοιόνδε θεάσασθαι· . Ορύττειν, φησίν, ἐδόκουν θεμέλια, εἶτά τινος ἑστῶτος ἀκούειν, ὡς ἔτι με βαθύνειν τὸ ὄρυγμα δεῖ· προστεθεικώς τοίνυν ὡς ἐκέλευσε βάθος, πάλιν ἐπειρώμην διαναπαύεσθαι· ἀλλὰ καὶ αὐθές μοι όρύττειν προσέταττε, καὶ μὴ λέγειν τοῦ πόνου. Τρὶς δέ μοι τοῦτο καὶ τετράκις παρεγγυήσας, τέλος ἀποχρώντως ἔχειν ἔφη τὸ βάθος, καὶ οἰκοδομεῖν ἀπόνως ἐκέλευσε τὸ λοιπὸν, ὡς τοῦ ο RELIGIOSA HISTORIA. A perio, norunt et Persæ, et Medi s' et thiopes, Indi habe: Hervetus. "Sesam Herv. C quin et ad Scythas quoque nomadas * pervadens fama bujus immensos labores et philosophiam edocuit. Ego vero, licet orationem superantium ejus certaminum testes habeam homines prope di- cam universos, narrationem aggredi pertinesco, ne veritatis prorsus expers fabula posteris videa- tur. Supra humanam enim naturam sunt quæ funt. Solent autem homines natura metiri ea quæ dicuntur. Si quid vero dicatur quod ejus excedat limites, falsa videtur oratio iis qui divinis myste- riis initiati non sunt. Quoniam autem terra et mare plena sunt piis, qui, cum divinis instituti sint, et sanctissimi Spiritus gratiam perspectam habeant, fidem iis quæ dicenda sunt non nega- bunt, sed maximam habituri sunt, alacri fidenti que animo narrationem instituam. Inde autem exor- diar, unde ille divinæ vocationis sumpsit initium. Vicus est in confinio regionis nostræ et Cilicum situs, quem Sisan nominant. Ex hoc ortus, oves primum à parentibus pascere didicit, ut hinc etiam cum magnis viris conferatur, Jacobo patri- archa, et Josepho continente, et Mose legislatore, el Davide rege ac propheta, et Michæa propbeta, et horum similibus viris divinis. Cum autem ali- quando nix multa decidisset, et oves intus mauere cogerentur, otium nactus ad divinum tem- plum venit cum parentibus. Hæc vero sacram ejus linguam narrantem audivi. Aiebat ergo evangeli- cam se vocem audivisse, quæ beatos pronuntiat eos qui flent et lugent, et miseros vocat eos qui rident, et felices eos nominat qui mundo sunt corde, et alia quæ his connexa sunt. Deinde in- terrogasse quemdam ex præsentibus, qua ratione hæc consequi aliquis possit, et illum monasticam ipsi vitam suggessisse, summamque illam osten- disse philosophiam. Susceptis igitur divini verbi seminibus, et in profundis animæ sulcis rite re- conditis, in vicinam sanctorum martyrum ædem profectum se dicebat, in eoque genibus et fronte solo affixis, eum qui omnes homines vult salvos ſeri orasse, ut ipsum ad perfectam pietatis viam deduceret. Diutius autem in hunc modum perseve- ranti sibi dulcem quemdam somnum obrepsisse, visumque oblatum istiusmodi : Fundamenta, in- quit, mihi fodere videbar, et astantemn * quemdam audire, qui diceret profundiorem adhuc fossam me facere oportere; et cum ad profunditatem ad- jecissem ut jubebat, atque iterum quiescere cona rer, ille rursum fodere, nec a labore cessare impe- rabat. Quod ter quaterque cum præcepisset, tan- dem sufficientem esse altitudinem dixit, et sine labore deinceps ædificare jussit, quasi cessasset labor, et citra laborem futura esset adificatio. » Huic prædictioni fidem res astruunt. Humanam quippe naturam excedunt que geruntur. Illinc VARIE LECTIONES.

νίας ὑπήκοοι· ἔγνωσαν δὲ καὶ Πέρσαι, καὶ Μῆδοι, καὶ Αἰθίοπας, καὶ πρὸς Σκύθας δὲ τοὺς Νομάδας ή φήμη διαδραμοῦσα, τὴν τοῦδε φιλοπονίαν καὶ φιλο σοφίαν ἐδίδαξεν. Ἐγὼ δὲ καὶ πάντας, ὡς ἕπος εἰπεῖν, ἀνθρώπους μάρτυρας ἔχων τῶν ὑπὲρ λόγον ἀγώνων, δέδοικα τὸ διήγημα, μὴ τοῖς ἑπομένοις μῦθος εἶναι δόξῃ, πάμπαν τῆς ἀληθείας γεγυμνω μένος. Υψηλότερα γὰρ τῆς ἀνθρωπείας φύσεως τὰ γινόμενα. Φιλοῦσι δὲ οἱ ἄνθρωποι τῇ φύσει μετρείν τὰ λεγόμενα· εἰ δέ τι τῶν ταύτης ὅρων ἐπέκεινα λέγοιτο, ψευδής τοῖς τῶν θείων ἀμυήτοις ὁ λόγος νομίζεται. Ἐπειδὴ δὲ τῶν εὐσεβούντων γῆ καὶ θά λασσα πλήρης, τά τε θεῖα πεπαιδευμένων, καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τὴν χάριν δεδιδαγμένων, τοῖς λεχθησομένοις οὐκ ἀπιστήσουσιν, ἀλλὰ καὶ μάλα πιστεύσουσι· προθύμως καὶ θαῤῥαλέως ποιήσομαι Β τὴν διήγησιν. Αρξομαι δ' ἐκεῖθεν, ὅθεν καὶ τῆς ἄνω κλήσεως ἠξιώθη, Κώμη τίς ἐστιν ἐν μεθορίῳ τῆς ἡμετέρας καὶ τῆς Κιλίκων χώρας διακειμένη Σισὰν δὲ αὐτὴν ὀνομά- ζουσιν. Ἐκ ταύτης ὁρμώμενος, ποιμαίνειν τὸ πρῶτ τον ὑπὸ τῶν γεγεννηκότων ἐδιδάσκετο θρέμματα, ἵνα κατὰ τοῦτο τοῖς μεγάλοις ἀνδράσι συμφέρηται, Ἰακὼβ τῷ πατριάρχῃ, καὶ Ἰωσὴφ τῷ σώφρονι, καὶ Μωϋσῇ τῷ νομοθέτῃ, καὶ Δαυίδ τῷ βασιλεῖ καὶ προφήτῃ, καὶ Μιχαίᾳ τῷ προφήτῃ, καὶ τοῖς κατ' ἐκείνους θεσπεσίοις ἀνδράσι. Νιφετοῦ δέ ποτε πολλοῦ γενομένου, καὶ τῶν προβάτων ἔνδον μένειν Αναγκασμένων, ἀνακωχῆς ἀπολαύσας, εἰς τὸν θεῖον νεῶν μετὰ τῶν φυσάντων αφίκετο. Ταῦτα δὲ τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ διηγουμένης ἀκήκοα γλώττης. Εφη τοί νυν τῆς εὐαγγελικῆς ἀκηκοέναι φωνῆς, μακαριζού- σης μὲν τοὺς κλαίοντας καὶ πενθοῦντας, ἀθλίους δὲ τοὺς γελῶντας ἀποκαλούσης, καὶ ζηλωτούς όνομα- ζούσης τοὺς τὴν ψυχὴν καθαράν κεκτημένους, καὶ τἆλλα ὅσα τούτοις συνέζευκται. Εἶτα ἐρέσθαι τινὰ τῶν παρόντων, τί ἄν τις ποιήσας τούτων ἕκαστον κτήσαιτο· τὸν δὲ τὸν μοναδικὸν αὐτῷ βίον ὑπαγορεῦ- σαι, καὶ τὴν ἄκραν ἐκείνην ὑποδεῖξαι φιλοσοφίαν. Δεξάμενος τοίνυν τοῦ θείου λόγου τὰ σπέρματα, καὶ ταῖς βαθείαις τῆς ψυχῆς αὐλαξι ταῦτα καλῶς κατακρύψας, εἰς τὸν πελάζοντα τῶν ἁγίων μαρτύρων Εφη δεδραμηκέναι σηκόν. Έν τούτῳ δὲ τῇ γῇ τα γίνατα καὶ τὸ μέτωπον προσερεῖσαί τε, καὶ ἱκε τεῦσαι τὸν πάντας ἀνθρώπους σώζειν ἐθέλοντα, ποδ- ηγῆσαι αὐτὸν πρὸς τὴν τελείαν τῆς εὐσεβείας ὀδόν. Ἐπὶ πολὺ δὲ τοῦτον διατρίψαντι τὸν τρόπον, ὕπνον μὲν αὐτῷ προσγενέσθαι τινὰ γλυκύν, ὄναρ δὲ τοιόνδε θεάσασθαι· . Ορύττειν, φησίν, ἐδόκουν θεμέλια, εἶτά τινος ἑστῶτος ἀκούειν, ὡς ἔτι με βαθύνειν τὸ ὄρυγμα δεῖ· προστεθεικώς τοίνυν ὡς ἐκέλευσε βάθος, πάλιν ἐπειρώμην διαναπαύεσθαι· ἀλλὰ καὶ αὐθές μοι όρύττειν προσέταττε, καὶ μὴ λέγειν τοῦ πόνου. Τρὶς δέ μοι τοῦτο καὶ τετράκις παρεγγυήσας, τέλος ἀποχρώντως ἔχειν ἔφη τὸ βάθος, καὶ οἰκοδομεῖν ἀπόνως ἐκέλευσε τὸ λοιπὸν, ὡς τοῦ ο RELIGIOSA HISTORIA. A perio, norunt et Persæ, et Medi s' et thiopes, Indi habe: Hervetus. "Sesam Herv. C quin et ad Scythas quoque nomadas * pervadens fama bujus immensos labores et philosophiam edocuit. Ego vero, licet orationem superantium ejus certaminum testes habeam homines prope di- cam universos, narrationem aggredi pertinesco, ne veritatis prorsus expers fabula posteris videa- tur. Supra humanam enim naturam sunt quæ funt. Solent autem homines natura metiri ea quæ dicuntur. Si quid vero dicatur quod ejus excedat limites, falsa videtur oratio iis qui divinis myste- riis initiati non sunt. Quoniam autem terra et mare plena sunt piis, qui, cum divinis instituti sint, et sanctissimi Spiritus gratiam perspectam habeant, fidem iis quæ dicenda sunt non nega- bunt, sed maximam habituri sunt, alacri fidenti que animo narrationem instituam. Inde autem exor- diar, unde ille divinæ vocationis sumpsit initium. Vicus est in confinio regionis nostræ et Cilicum situs, quem Sisan nominant. Ex hoc ortus, oves primum à parentibus pascere didicit, ut hinc etiam cum magnis viris conferatur, Jacobo patri- archa, et Josepho continente, et Mose legislatore, el Davide rege ac propheta, et Michæa propbeta, et horum similibus viris divinis. Cum autem ali- quando nix multa decidisset, et oves intus mauere cogerentur, otium nactus ad divinum tem- plum venit cum parentibus. Hæc vero sacram ejus linguam narrantem audivi. Aiebat ergo evangeli- cam se vocem audivisse, quæ beatos pronuntiat eos qui flent et lugent, et miseros vocat eos qui rident, et felices eos nominat qui mundo sunt corde, et alia quæ his connexa sunt. Deinde in- terrogasse quemdam ex præsentibus, qua ratione hæc consequi aliquis possit, et illum monasticam ipsi vitam suggessisse, summamque illam osten- disse philosophiam. Susceptis igitur divini verbi seminibus, et in profundis animæ sulcis rite re- conditis, in vicinam sanctorum martyrum ædem profectum se dicebat, in eoque genibus et fronte solo affixis, eum qui omnes homines vult salvos ſeri orasse, ut ipsum ad perfectam pietatis viam deduceret. Diutius autem in hunc modum perseve- ranti sibi dulcem quemdam somnum obrepsisse, visumque oblatum istiusmodi : Fundamenta, in- quit, mihi fodere videbar, et astantemn * quemdam audire, qui diceret profundiorem adhuc fossam me facere oportere; et cum ad profunditatem ad- jecissem ut jubebat, atque iterum quiescere cona rer, ille rursum fodere, nec a labore cessare impe- rabat. Quod ter quaterque cum præcepisset, tan- dem sufficientem esse altitudinem dixit, et sine labore deinceps ædificare jussit, quasi cessasset labor, et citra laborem futura esset adificatio. » Huic prædictioni fidem res astruunt. Humanam quippe naturam excedunt que geruntur. Illinc VARIE LECTIONES.

εὐκόλως. » Ταύτῃ τῇ προῤῥήσει τὰ πράγματα μαρ τυρεῖ· πέρα γὰρ τῆς φύσεως τὰ γινόμενα. Ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀσκητῶν τινων γειτονευόντων κατέλαβε καταγώγιον. Δύο δὲ αὐτοῖς συνδιαγαγὼν ἔτη, καὶ τῆς τελειοτέρας ἀρετῆς ἐρασθεὶς, Τελεδὰν ἐκείνην τὴν κώμην κατέλαβεν, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, παρ' ἣν οἱ μεγάλοι καὶ θεῖοι ἄνδρες, Αμμιανός καὶ Εὐσέβιος, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξαντο. Ἀλλ' οὐκ εἰς ταύτην ὁ θεσπέσιος Συμεώνης ἀφίκετο, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἑτέραν τὴν ἐκ ταύτης βλαστήσασαν. Εὐσε βώνας γὰρ καὶ ᾿Αβιδίων, τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας ἱκανῶς ἀπολαύσαντες, τόδε τὸ τῆς φιλο σοφίας ᾠκοδομήσαντο φροντιστήριον. Ομογνώμο νες δὲ διὰ βίου καὶ ὁμότροποι γεγονότες, οἱονεὶ μίαν ψυχὴν ἐν δύο σώμασιν ἐπιδείξαντες, πολλούς ἔσχον τοῦ βίου συνεραστάς. Τούτων δὲ μετ᾿ εὐκλείας ὑπεξελθόντων τὸν βίον, Ηλιόδωρος ὁ θαυμάσιος τὴν τῶν συνοίκων ἡγεμονίαν ἐδέξατο· ὅς πέντε καὶ ἑξή κοντα έτη διαβιώσας, δύο καὶ ἑξήκοντα ἔνδον καθειργ μένος διετέλεσεν ἔτη· τρία γὰρ ἔτη παρὰ τοῖς γεγέννη- κόσι τραφεῖς, εἰς τὴν ἀγέλην εἰσελήλυθε ταύτην, οὐδὲν τῶν ἐν τῷ βίῳ γιγνομένων θεασάμενος πώποτε. Εφα- σκε δέ, μηδ' αὐτὸ εἰδέναι τῶν χοίρων, ἢ τῶν ἀλεκτρυφ νων, ἤ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων τὸ εἶδος. Τούτου κἀγὼ πολλάκις τῆς θέας ἀπήλαυσα, καὶ τῶν τρόπων ἐθαύ ματα τὴν ἁπλότητα, καὶ ὑπερηγάσθην μάλα τὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος ὁ πέντα Όλος οὗτος τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστής, δέκα μὲν διετέ λεσεν ἀγωνιζόμενος ἔτη ὀγδοήκοντα δὲ συναγωνιστές ἔχων, ὑπερηκόντισεν ἅπαντας· καὶ τῶν ἄλλων διὰ δύο ἡμερῶν ἀπολαυόντων τροφῆς, πᾶσαν ἄσιτος ού τος τὴν ἑβδομάδα διέμεινε. Δυσχεραινόντων μὲν τῶν προστατευόντων, καὶ ζυγομαχούντων ἀεὶ, καὶ ἀταξίαν τὸ πρᾶγμα καλούντων, οὐ πειθόντων δὲ τοῖς λεγομένοις, οὐδὲ χαλινοῦν δυναμένων τὴν προθυμίαν. Ἤκουσα δὲ αὐτοῦ ἐκείνου διηγουμένου καὶ τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς ἀγέλης ἡγεμονεύοντος, ὡς σχοινίον ποτὲ ἀπὸ φοινίκων κατεσκευασμένον λαβὼν (τραχυτάτη δὲ αὕτη λίαν καὶ χερσὶ προσψαυούσαις), διέζωσε την ὀσφύν, οὔτ᾽ ἔξωθεν περιθεὶς, ἀλλ' αὐτῷ προσφύτας τῷ δέρματι· καὶ οὕτω λίαν συνέσφιγξεν, ὡς ἅπαν ἐκεῖνο ἐν κύκλῳ τὸ μέρος ἑλκῶσαι, ᾧ περιέκειτο. Ως δὲ πλείους ἢ δέκα ἡμέρας τοῦτον διετέλεσε τὸν Α πόνου λωφήσαντος, καὶ τῆς οἰκοδομίας ἐσομένης τρόπον, καὶ τὸ ἕλκος χαλεπώτερον γιγνόμενον, απ- . ματος ἡφίει σταγόνας, ήρετό τις αὐτὸν θεασάμενος, τίς ἡ αἰτία τοῦ αἵματος· τοῦ δὲ μηδὲν ἔχειν ἀνια- ρὸν λέγοντος, βιασάμενος ὁ συναγωνιστὴς καὶ τὴν χεῖρα ἐνέβαλε, καὶ τὴν αἰτίαν κατέμαθε, καὶ ταύ την τῷ προστατεύοντι κατεμήνυσεν. Αὐτίκα τοίνυν καὶ ἐπιτιμῶν, καὶ παρακαλῶν, καὶ τοῦ πράγματος τὴν ὠμότητα διαβάλλων, μόλις ἐκεῖνον διέλυσε τὸν δεσμόν. Αλλ' οὐδ᾽ οὕτως ἔπεισε θεραπείαν τινὰ ἐκείνῳ τῷ ἔλκει προσενεγκεῖν. Αλλα δὲ τοιαῦτα δρῶντα ὁρῶντες, ἀναχωρεῖν τῆς παλαίστρας ἐκείν νης ἐκέλευον, ὡς ἂν μὴ τοῖς ἀσθενέστερον τὸ σῶμα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B enim exsurgens, ad vicinorum quorundam mona- chorum habitaculum venit, duobusque annis cuin illis versatus, et perfectioris virtutis amore captus, Teledam vicum illum petiit, cujus antea meminimus, apud quem magni et divini viri Am - mianus et Eusebius monasticam palæstram erexe- runt : sed non in hanc divinus Symeones se con- tulit, sed in alteram, quæ ab ea prodierat. Euse- bonas enim et Abibio ", cum magni Eusebii di- sciplina satis fuissent instructi, hoc philosophiæ gymnasium condiderant. Qui cum animi concor- dia moribusque tota vita consenserint, velut ani- mam unam duobus in corporibus gerentes, multos ejusdem vitæ cupidos habuerant. His autem cum gloria vita functis, sodalium præfecturam susce- pit admirandus Heliodorus, qui sexaginta quinque aamos cum vixerit, duos ibi et sexaginta inclusus transegit. Tribus enim apud parentes educatus annis, ad gregem hunc allectus est, cum eorum quæ in sæculo sunt nihil vidisset unquam. Dice- bat quippe, sibi nec porcorum, nec gallorum, nec aliorum hujusmodi notam formam esse. Hunc et ego vidi persæpe, morumque simplicitatem admi- ratus sum, et animi puritatem magnopere suspexi. Apud hunc igitur clarissimus hic athleta pietatis decem annorum spatio decertavit, et cum certa- minun socios haberet octoginta, longe omnes su- peravit adeo ut cum cæteri alternis diebus cibum sumerent, totam ipse hebdomadamn jejunus exple- rel, ægre ferentibus prepositis, et cum eo rixan- tibus assidue, et immoderationem id appellanti- bus, nec persuadere verbis, alacritatemque refre- mare valentibus, Illum ego ipsum qui gregi nunc præest audivi, cum narraret fune il- lum ex palmis contexto, quod genus asperrimum est etiam manibus cum tangitur, lunibos cinxisse, non extrinsecus circumdato, sed ad cutem oppo- sito, et tam arcte compresso, ut tota illa pars in orbem exulceraretur. Et cum dies amplius decem hoc modo perdurasset, sanguinisque guttis ex- asperatum ulcus stillaret, rogatus a quodam qui viderat quæ causa esset sanguinis, cum is mole- sti sibi nihil esse respondisset, vim faciens com- milito manum immisit, et causam deprehendit, præpositoque indicavit. Qui mox illum increpans, D et obsecrans, reique atrocitatem damnans, vincu- lum illud vix exemit: sed ne sic quidem adduxit, ut ulceri medicinam aliquam adhiberet. Alia porro hujusmodi cernentes, excedere illum e palastra jusserunt, ne corpore imbecillioribus, et supra vires suas æmulari conantibus damno esset. Egressus ergo, et desertiora montis loca petens, cisternam aquis vacuam, nec valde profundam nactus, in eam se ipsum demisit, ibique Deo laudes obtulit. Post dies quinque, penitentia ducti præ- positi duos misere cum mandatis ut illum quære- C VARLE LECTIONES. * Abiton. Hervet.

εὐκόλως. » Ταύτῃ τῇ προῤῥήσει τὰ πράγματα μαρ τυρεῖ· πέρα γὰρ τῆς φύσεως τὰ γινόμενα. Ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀσκητῶν τινων γειτονευόντων κατέλαβε καταγώγιον. Δύο δὲ αὐτοῖς συνδιαγαγὼν ἔτη, καὶ τῆς τελειοτέρας ἀρετῆς ἐρασθεὶς, Τελεδὰν ἐκείνην τὴν κώμην κατέλαβεν, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, παρ' ἣν οἱ μεγάλοι καὶ θεῖοι ἄνδρες, Αμμιανός καὶ Εὐσέβιος, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξαντο. Ἀλλ' οὐκ εἰς ταύτην ὁ θεσπέσιος Συμεώνης ἀφίκετο, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἑτέραν τὴν ἐκ ταύτης βλαστήσασαν. Εὐσε βώνας γὰρ καὶ ᾿Αβιδίων, τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας ἱκανῶς ἀπολαύσαντες, τόδε τὸ τῆς φιλο σοφίας ᾠκοδομήσαντο φροντιστήριον. Ομογνώμο νες δὲ διὰ βίου καὶ ὁμότροποι γεγονότες, οἱονεὶ μίαν ψυχὴν ἐν δύο σώμασιν ἐπιδείξαντες, πολλούς ἔσχον τοῦ βίου συνεραστάς. Τούτων δὲ μετ᾿ εὐκλείας ὑπεξελθόντων τὸν βίον, Ηλιόδωρος ὁ θαυμάσιος τὴν τῶν συνοίκων ἡγεμονίαν ἐδέξατο· ὅς πέντε καὶ ἑξή κοντα έτη διαβιώσας, δύο καὶ ἑξήκοντα ἔνδον καθειργ μένος διετέλεσεν ἔτη· τρία γὰρ ἔτη παρὰ τοῖς γεγέννη- κόσι τραφεῖς, εἰς τὴν ἀγέλην εἰσελήλυθε ταύτην, οὐδὲν τῶν ἐν τῷ βίῳ γιγνομένων θεασάμενος πώποτε. Εφα- σκε δέ, μηδ' αὐτὸ εἰδέναι τῶν χοίρων, ἢ τῶν ἀλεκτρυφ νων, ἤ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων τὸ εἶδος. Τούτου κἀγὼ πολλάκις τῆς θέας ἀπήλαυσα, καὶ τῶν τρόπων ἐθαύ ματα τὴν ἁπλότητα, καὶ ὑπερηγάσθην μάλα τὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος ὁ πέντα Όλος οὗτος τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστής, δέκα μὲν διετέ λεσεν ἀγωνιζόμενος ἔτη ὀγδοήκοντα δὲ συναγωνιστές ἔχων, ὑπερηκόντισεν ἅπαντας· καὶ τῶν ἄλλων διὰ δύο ἡμερῶν ἀπολαυόντων τροφῆς, πᾶσαν ἄσιτος ού τος τὴν ἑβδομάδα διέμεινε. Δυσχεραινόντων μὲν τῶν προστατευόντων, καὶ ζυγομαχούντων ἀεὶ, καὶ ἀταξίαν τὸ πρᾶγμα καλούντων, οὐ πειθόντων δὲ τοῖς λεγομένοις, οὐδὲ χαλινοῦν δυναμένων τὴν προθυμίαν. Ἤκουσα δὲ αὐτοῦ ἐκείνου διηγουμένου καὶ τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς ἀγέλης ἡγεμονεύοντος, ὡς σχοινίον ποτὲ ἀπὸ φοινίκων κατεσκευασμένον λαβὼν (τραχυτάτη δὲ αὕτη λίαν καὶ χερσὶ προσψαυούσαις), διέζωσε την ὀσφύν, οὔτ᾽ ἔξωθεν περιθεὶς, ἀλλ' αὐτῷ προσφύτας τῷ δέρματι· καὶ οὕτω λίαν συνέσφιγξεν, ὡς ἅπαν ἐκεῖνο ἐν κύκλῳ τὸ μέρος ἑλκῶσαι, ᾧ περιέκειτο. Ως δὲ πλείους ἢ δέκα ἡμέρας τοῦτον διετέλεσε τὸν Α πόνου λωφήσαντος, καὶ τῆς οἰκοδομίας ἐσομένης τρόπον, καὶ τὸ ἕλκος χαλεπώτερον γιγνόμενον, απ- . ματος ἡφίει σταγόνας, ήρετό τις αὐτὸν θεασάμενος, τίς ἡ αἰτία τοῦ αἵματος· τοῦ δὲ μηδὲν ἔχειν ἀνια- ρὸν λέγοντος, βιασάμενος ὁ συναγωνιστὴς καὶ τὴν χεῖρα ἐνέβαλε, καὶ τὴν αἰτίαν κατέμαθε, καὶ ταύ την τῷ προστατεύοντι κατεμήνυσεν. Αὐτίκα τοίνυν καὶ ἐπιτιμῶν, καὶ παρακαλῶν, καὶ τοῦ πράγματος τὴν ὠμότητα διαβάλλων, μόλις ἐκεῖνον διέλυσε τὸν δεσμόν. Αλλ' οὐδ᾽ οὕτως ἔπεισε θεραπείαν τινὰ ἐκείνῳ τῷ ἔλκει προσενεγκεῖν. Αλλα δὲ τοιαῦτα δρῶντα ὁρῶντες, ἀναχωρεῖν τῆς παλαίστρας ἐκείν νης ἐκέλευον, ὡς ἂν μὴ τοῖς ἀσθενέστερον τὸ σῶμα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B enim exsurgens, ad vicinorum quorundam mona- chorum habitaculum venit, duobusque annis cuin illis versatus, et perfectioris virtutis amore captus, Teledam vicum illum petiit, cujus antea meminimus, apud quem magni et divini viri Am - mianus et Eusebius monasticam palæstram erexe- runt : sed non in hanc divinus Symeones se con- tulit, sed in alteram, quæ ab ea prodierat. Euse- bonas enim et Abibio ", cum magni Eusebii di- sciplina satis fuissent instructi, hoc philosophiæ gymnasium condiderant. Qui cum animi concor- dia moribusque tota vita consenserint, velut ani- mam unam duobus in corporibus gerentes, multos ejusdem vitæ cupidos habuerant. His autem cum gloria vita functis, sodalium præfecturam susce- pit admirandus Heliodorus, qui sexaginta quinque aamos cum vixerit, duos ibi et sexaginta inclusus transegit. Tribus enim apud parentes educatus annis, ad gregem hunc allectus est, cum eorum quæ in sæculo sunt nihil vidisset unquam. Dice- bat quippe, sibi nec porcorum, nec gallorum, nec aliorum hujusmodi notam formam esse. Hunc et ego vidi persæpe, morumque simplicitatem admi- ratus sum, et animi puritatem magnopere suspexi. Apud hunc igitur clarissimus hic athleta pietatis decem annorum spatio decertavit, et cum certa- minun socios haberet octoginta, longe omnes su- peravit adeo ut cum cæteri alternis diebus cibum sumerent, totam ipse hebdomadamn jejunus exple- rel, ægre ferentibus prepositis, et cum eo rixan- tibus assidue, et immoderationem id appellanti- bus, nec persuadere verbis, alacritatemque refre- mare valentibus, Illum ego ipsum qui gregi nunc præest audivi, cum narraret fune il- lum ex palmis contexto, quod genus asperrimum est etiam manibus cum tangitur, lunibos cinxisse, non extrinsecus circumdato, sed ad cutem oppo- sito, et tam arcte compresso, ut tota illa pars in orbem exulceraretur. Et cum dies amplius decem hoc modo perdurasset, sanguinisque guttis ex- asperatum ulcus stillaret, rogatus a quodam qui viderat quæ causa esset sanguinis, cum is mole- sti sibi nihil esse respondisset, vim faciens com- milito manum immisit, et causam deprehendit, præpositoque indicavit. Qui mox illum increpans, D et obsecrans, reique atrocitatem damnans, vincu- lum illud vix exemit: sed ne sic quidem adduxit, ut ulceri medicinam aliquam adhiberet. Alia porro hujusmodi cernentes, excedere illum e palastra jusserunt, ne corpore imbecillioribus, et supra vires suas æmulari conantibus damno esset. Egressus ergo, et desertiora montis loca petens, cisternam aquis vacuam, nec valde profundam nactus, in eam se ipsum demisit, ibique Deo laudes obtulit. Post dies quinque, penitentia ducti præ- positi duos misere cum mandatis ut illum quære- C VARLE LECTIONES. * Abiton. Hervet.

εὐκόλως. » Ταύτῃ τῇ προῤῥήσει τὰ πράγματα μαρ τυρεῖ· πέρα γὰρ τῆς φύσεως τὰ γινόμενα. Ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀσκητῶν τινων γειτονευόντων κατέλαβε καταγώγιον. Δύο δὲ αὐτοῖς συνδιαγαγὼν ἔτη, καὶ τῆς τελειοτέρας ἀρετῆς ἐρασθεὶς, Τελεδὰν ἐκείνην τὴν κώμην κατέλαβεν, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, παρ' ἣν οἱ μεγάλοι καὶ θεῖοι ἄνδρες, Αμμιανός καὶ Εὐσέβιος, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξαντο. Ἀλλ' οὐκ εἰς ταύτην ὁ θεσπέσιος Συμεώνης ἀφίκετο, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἑτέραν τὴν ἐκ ταύτης βλαστήσασαν. Εὐσε βώνας γὰρ καὶ ᾿Αβιδίων, τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας ἱκανῶς ἀπολαύσαντες, τόδε τὸ τῆς φιλο σοφίας ᾠκοδομήσαντο φροντιστήριον. Ομογνώμο νες δὲ διὰ βίου καὶ ὁμότροποι γεγονότες, οἱονεὶ μίαν ψυχὴν ἐν δύο σώμασιν ἐπιδείξαντες, πολλούς ἔσχον τοῦ βίου συνεραστάς. Τούτων δὲ μετ᾿ εὐκλείας ὑπεξελθόντων τὸν βίον, Ηλιόδωρος ὁ θαυμάσιος τὴν τῶν συνοίκων ἡγεμονίαν ἐδέξατο· ὅς πέντε καὶ ἑξή κοντα έτη διαβιώσας, δύο καὶ ἑξήκοντα ἔνδον καθειργ μένος διετέλεσεν ἔτη· τρία γὰρ ἔτη παρὰ τοῖς γεγέννη- κόσι τραφεῖς, εἰς τὴν ἀγέλην εἰσελήλυθε ταύτην, οὐδὲν τῶν ἐν τῷ βίῳ γιγνομένων θεασάμενος πώποτε. Εφα- σκε δέ, μηδ' αὐτὸ εἰδέναι τῶν χοίρων, ἢ τῶν ἀλεκτρυφ νων, ἤ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων τὸ εἶδος. Τούτου κἀγὼ πολλάκις τῆς θέας ἀπήλαυσα, καὶ τῶν τρόπων ἐθαύ ματα τὴν ἁπλότητα, καὶ ὑπερηγάσθην μάλα τὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος ὁ πέντα Όλος οὗτος τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστής, δέκα μὲν διετέ λεσεν ἀγωνιζόμενος ἔτη ὀγδοήκοντα δὲ συναγωνιστές ἔχων, ὑπερηκόντισεν ἅπαντας· καὶ τῶν ἄλλων διὰ δύο ἡμερῶν ἀπολαυόντων τροφῆς, πᾶσαν ἄσιτος ού τος τὴν ἑβδομάδα διέμεινε. Δυσχεραινόντων μὲν τῶν προστατευόντων, καὶ ζυγομαχούντων ἀεὶ, καὶ ἀταξίαν τὸ πρᾶγμα καλούντων, οὐ πειθόντων δὲ τοῖς λεγομένοις, οὐδὲ χαλινοῦν δυναμένων τὴν προθυμίαν. Ἤκουσα δὲ αὐτοῦ ἐκείνου διηγουμένου καὶ τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς ἀγέλης ἡγεμονεύοντος, ὡς σχοινίον ποτὲ ἀπὸ φοινίκων κατεσκευασμένον λαβὼν (τραχυτάτη δὲ αὕτη λίαν καὶ χερσὶ προσψαυούσαις), διέζωσε την ὀσφύν, οὔτ᾽ ἔξωθεν περιθεὶς, ἀλλ' αὐτῷ προσφύτας τῷ δέρματι· καὶ οὕτω λίαν συνέσφιγξεν, ὡς ἅπαν ἐκεῖνο ἐν κύκλῳ τὸ μέρος ἑλκῶσαι, ᾧ περιέκειτο. Ως δὲ πλείους ἢ δέκα ἡμέρας τοῦτον διετέλεσε τὸν Α πόνου λωφήσαντος, καὶ τῆς οἰκοδομίας ἐσομένης τρόπον, καὶ τὸ ἕλκος χαλεπώτερον γιγνόμενον, απ- . ματος ἡφίει σταγόνας, ήρετό τις αὐτὸν θεασάμενος, τίς ἡ αἰτία τοῦ αἵματος· τοῦ δὲ μηδὲν ἔχειν ἀνια- ρὸν λέγοντος, βιασάμενος ὁ συναγωνιστὴς καὶ τὴν χεῖρα ἐνέβαλε, καὶ τὴν αἰτίαν κατέμαθε, καὶ ταύ την τῷ προστατεύοντι κατεμήνυσεν. Αὐτίκα τοίνυν καὶ ἐπιτιμῶν, καὶ παρακαλῶν, καὶ τοῦ πράγματος τὴν ὠμότητα διαβάλλων, μόλις ἐκεῖνον διέλυσε τὸν δεσμόν. Αλλ' οὐδ᾽ οὕτως ἔπεισε θεραπείαν τινὰ ἐκείνῳ τῷ ἔλκει προσενεγκεῖν. Αλλα δὲ τοιαῦτα δρῶντα ὁρῶντες, ἀναχωρεῖν τῆς παλαίστρας ἐκείν νης ἐκέλευον, ὡς ἂν μὴ τοῖς ἀσθενέστερον τὸ σῶμα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B enim exsurgens, ad vicinorum quorundam mona- chorum habitaculum venit, duobusque annis cuin illis versatus, et perfectioris virtutis amore captus, Teledam vicum illum petiit, cujus antea meminimus, apud quem magni et divini viri Am - mianus et Eusebius monasticam palæstram erexe- runt : sed non in hanc divinus Symeones se con- tulit, sed in alteram, quæ ab ea prodierat. Euse- bonas enim et Abibio ", cum magni Eusebii di- sciplina satis fuissent instructi, hoc philosophiæ gymnasium condiderant. Qui cum animi concor- dia moribusque tota vita consenserint, velut ani- mam unam duobus in corporibus gerentes, multos ejusdem vitæ cupidos habuerant. His autem cum gloria vita functis, sodalium præfecturam susce- pit admirandus Heliodorus, qui sexaginta quinque aamos cum vixerit, duos ibi et sexaginta inclusus transegit. Tribus enim apud parentes educatus annis, ad gregem hunc allectus est, cum eorum quæ in sæculo sunt nihil vidisset unquam. Dice- bat quippe, sibi nec porcorum, nec gallorum, nec aliorum hujusmodi notam formam esse. Hunc et ego vidi persæpe, morumque simplicitatem admi- ratus sum, et animi puritatem magnopere suspexi. Apud hunc igitur clarissimus hic athleta pietatis decem annorum spatio decertavit, et cum certa- minun socios haberet octoginta, longe omnes su- peravit adeo ut cum cæteri alternis diebus cibum sumerent, totam ipse hebdomadamn jejunus exple- rel, ægre ferentibus prepositis, et cum eo rixan- tibus assidue, et immoderationem id appellanti- bus, nec persuadere verbis, alacritatemque refre- mare valentibus, Illum ego ipsum qui gregi nunc præest audivi, cum narraret fune il- lum ex palmis contexto, quod genus asperrimum est etiam manibus cum tangitur, lunibos cinxisse, non extrinsecus circumdato, sed ad cutem oppo- sito, et tam arcte compresso, ut tota illa pars in orbem exulceraretur. Et cum dies amplius decem hoc modo perdurasset, sanguinisque guttis ex- asperatum ulcus stillaret, rogatus a quodam qui viderat quæ causa esset sanguinis, cum is mole- sti sibi nihil esse respondisset, vim faciens com- milito manum immisit, et causam deprehendit, præpositoque indicavit. Qui mox illum increpans, D et obsecrans, reique atrocitatem damnans, vincu- lum illud vix exemit: sed ne sic quidem adduxit, ut ulceri medicinam aliquam adhiberet. Alia porro hujusmodi cernentes, excedere illum e palastra jusserunt, ne corpore imbecillioribus, et supra vires suas æmulari conantibus damno esset. Egressus ergo, et desertiora montis loca petens, cisternam aquis vacuam, nec valde profundam nactus, in eam se ipsum demisit, ibique Deo laudes obtulit. Post dies quinque, penitentia ducti præ- positi duos misere cum mandatis ut illum quære- C VARLE LECTIONES. * Abiton. Hervet.

εὐκόλως. » Ταύτῃ τῇ προῤῥήσει τὰ πράγματα μαρ τυρεῖ· πέρα γὰρ τῆς φύσεως τὰ γινόμενα. Ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀσκητῶν τινων γειτονευόντων κατέλαβε καταγώγιον. Δύο δὲ αὐτοῖς συνδιαγαγὼν ἔτη, καὶ τῆς τελειοτέρας ἀρετῆς ἐρασθεὶς, Τελεδὰν ἐκείνην τὴν κώμην κατέλαβεν, ἧς καὶ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, παρ' ἣν οἱ μεγάλοι καὶ θεῖοι ἄνδρες, Αμμιανός καὶ Εὐσέβιος, τὴν ἀσκητικὴν παλαίστραν ἐπήξαντο. Ἀλλ' οὐκ εἰς ταύτην ὁ θεσπέσιος Συμεώνης ἀφίκετο, ἀλλ᾽ εἰς τὴν ἑτέραν τὴν ἐκ ταύτης βλαστήσασαν. Εὐσε βώνας γὰρ καὶ ᾿Αβιδίων, τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας ἱκανῶς ἀπολαύσαντες, τόδε τὸ τῆς φιλο σοφίας ᾠκοδομήσαντο φροντιστήριον. Ομογνώμο νες δὲ διὰ βίου καὶ ὁμότροποι γεγονότες, οἱονεὶ μίαν ψυχὴν ἐν δύο σώμασιν ἐπιδείξαντες, πολλούς ἔσχον τοῦ βίου συνεραστάς. Τούτων δὲ μετ᾿ εὐκλείας ὑπεξελθόντων τὸν βίον, Ηλιόδωρος ὁ θαυμάσιος τὴν τῶν συνοίκων ἡγεμονίαν ἐδέξατο· ὅς πέντε καὶ ἑξή κοντα έτη διαβιώσας, δύο καὶ ἑξήκοντα ἔνδον καθειργ μένος διετέλεσεν ἔτη· τρία γὰρ ἔτη παρὰ τοῖς γεγέννη- κόσι τραφεῖς, εἰς τὴν ἀγέλην εἰσελήλυθε ταύτην, οὐδὲν τῶν ἐν τῷ βίῳ γιγνομένων θεασάμενος πώποτε. Εφα- σκε δέ, μηδ' αὐτὸ εἰδέναι τῶν χοίρων, ἢ τῶν ἀλεκτρυφ νων, ἤ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων τὸ εἶδος. Τούτου κἀγὼ πολλάκις τῆς θέας ἀπήλαυσα, καὶ τῶν τρόπων ἐθαύ ματα τὴν ἁπλότητα, καὶ ὑπερηγάσθην μάλα τὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος ὁ πέντα Όλος οὗτος τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστής, δέκα μὲν διετέ λεσεν ἀγωνιζόμενος ἔτη ὀγδοήκοντα δὲ συναγωνιστές ἔχων, ὑπερηκόντισεν ἅπαντας· καὶ τῶν ἄλλων διὰ δύο ἡμερῶν ἀπολαυόντων τροφῆς, πᾶσαν ἄσιτος ού τος τὴν ἑβδομάδα διέμεινε. Δυσχεραινόντων μὲν τῶν προστατευόντων, καὶ ζυγομαχούντων ἀεὶ, καὶ ἀταξίαν τὸ πρᾶγμα καλούντων, οὐ πειθόντων δὲ τοῖς λεγομένοις, οὐδὲ χαλινοῦν δυναμένων τὴν προθυμίαν. Ἤκουσα δὲ αὐτοῦ ἐκείνου διηγουμένου καὶ τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς ἀγέλης ἡγεμονεύοντος, ὡς σχοινίον ποτὲ ἀπὸ φοινίκων κατεσκευασμένον λαβὼν (τραχυτάτη δὲ αὕτη λίαν καὶ χερσὶ προσψαυούσαις), διέζωσε την ὀσφύν, οὔτ᾽ ἔξωθεν περιθεὶς, ἀλλ' αὐτῷ προσφύτας τῷ δέρματι· καὶ οὕτω λίαν συνέσφιγξεν, ὡς ἅπαν ἐκεῖνο ἐν κύκλῳ τὸ μέρος ἑλκῶσαι, ᾧ περιέκειτο. Ως δὲ πλείους ἢ δέκα ἡμέρας τοῦτον διετέλεσε τὸν Α πόνου λωφήσαντος, καὶ τῆς οἰκοδομίας ἐσομένης τρόπον, καὶ τὸ ἕλκος χαλεπώτερον γιγνόμενον, απ- . ματος ἡφίει σταγόνας, ήρετό τις αὐτὸν θεασάμενος, τίς ἡ αἰτία τοῦ αἵματος· τοῦ δὲ μηδὲν ἔχειν ἀνια- ρὸν λέγοντος, βιασάμενος ὁ συναγωνιστὴς καὶ τὴν χεῖρα ἐνέβαλε, καὶ τὴν αἰτίαν κατέμαθε, καὶ ταύ την τῷ προστατεύοντι κατεμήνυσεν. Αὐτίκα τοίνυν καὶ ἐπιτιμῶν, καὶ παρακαλῶν, καὶ τοῦ πράγματος τὴν ὠμότητα διαβάλλων, μόλις ἐκεῖνον διέλυσε τὸν δεσμόν. Αλλ' οὐδ᾽ οὕτως ἔπεισε θεραπείαν τινὰ ἐκείνῳ τῷ ἔλκει προσενεγκεῖν. Αλλα δὲ τοιαῦτα δρῶντα ὁρῶντες, ἀναχωρεῖν τῆς παλαίστρας ἐκείν νης ἐκέλευον, ὡς ἂν μὴ τοῖς ἀσθενέστερον τὸ σῶμα THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B enim exsurgens, ad vicinorum quorundam mona- chorum habitaculum venit, duobusque annis cuin illis versatus, et perfectioris virtutis amore captus, Teledam vicum illum petiit, cujus antea meminimus, apud quem magni et divini viri Am - mianus et Eusebius monasticam palæstram erexe- runt : sed non in hanc divinus Symeones se con- tulit, sed in alteram, quæ ab ea prodierat. Euse- bonas enim et Abibio ", cum magni Eusebii di- sciplina satis fuissent instructi, hoc philosophiæ gymnasium condiderant. Qui cum animi concor- dia moribusque tota vita consenserint, velut ani- mam unam duobus in corporibus gerentes, multos ejusdem vitæ cupidos habuerant. His autem cum gloria vita functis, sodalium præfecturam susce- pit admirandus Heliodorus, qui sexaginta quinque aamos cum vixerit, duos ibi et sexaginta inclusus transegit. Tribus enim apud parentes educatus annis, ad gregem hunc allectus est, cum eorum quæ in sæculo sunt nihil vidisset unquam. Dice- bat quippe, sibi nec porcorum, nec gallorum, nec aliorum hujusmodi notam formam esse. Hunc et ego vidi persæpe, morumque simplicitatem admi- ratus sum, et animi puritatem magnopere suspexi. Apud hunc igitur clarissimus hic athleta pietatis decem annorum spatio decertavit, et cum certa- minun socios haberet octoginta, longe omnes su- peravit adeo ut cum cæteri alternis diebus cibum sumerent, totam ipse hebdomadamn jejunus exple- rel, ægre ferentibus prepositis, et cum eo rixan- tibus assidue, et immoderationem id appellanti- bus, nec persuadere verbis, alacritatemque refre- mare valentibus, Illum ego ipsum qui gregi nunc præest audivi, cum narraret fune il- lum ex palmis contexto, quod genus asperrimum est etiam manibus cum tangitur, lunibos cinxisse, non extrinsecus circumdato, sed ad cutem oppo- sito, et tam arcte compresso, ut tota illa pars in orbem exulceraretur. Et cum dies amplius decem hoc modo perdurasset, sanguinisque guttis ex- asperatum ulcus stillaret, rogatus a quodam qui viderat quæ causa esset sanguinis, cum is mole- sti sibi nihil esse respondisset, vim faciens com- milito manum immisit, et causam deprehendit, præpositoque indicavit. Qui mox illum increpans, D et obsecrans, reique atrocitatem damnans, vincu- lum illud vix exemit: sed ne sic quidem adduxit, ut ulceri medicinam aliquam adhiberet. Alia porro hujusmodi cernentes, excedere illum e palastra jusserunt, ne corpore imbecillioribus, et supra vires suas æmulari conantibus damno esset. Egressus ergo, et desertiora montis loca petens, cisternam aquis vacuam, nec valde profundam nactus, in eam se ipsum demisit, ibique Deo laudes obtulit. Post dies quinque, penitentia ducti præ- positi duos misere cum mandatis ut illum quære- C VARLE LECTIONES. * Abiton. Hervet.

διακειμένοις, καὶ ζηλοῦν τὰ ὑπὲρ δύναμιν πειρωμέ- υπο Β νοις, βλάβης αἴτιος γένοιτο. Εξελθὼν τοίνυν, καὶ τὰ ἐρημότερα τοῦ ὄρους καταλαβών, καὶ λάκκον τινὰ εὑρὼν ἄνυδρον, καὶ οὐ λίαν βαθύν, καθῆκεν εἰς τοῦτον ἑαυτὸν, καὶ τῷ Θεῷ. τὴν ὑμνῳδίαν προσο έφερε. Πέντε δὲ διαγενομένων ἡμερῶν, μεταμελη- θέντες οἱ τῆς παλαίστρας ἐκείνης ἡγεμόνες, δύο τινὰς ἐξέπεμψαν, ἐπιζητῆσαί τε αὐτὸν καὶ ἀγαγεῖν ἐπιτρέψαντες. Τοιγάρτοι τὸ ὄρος οὗτοι περινοστή- σαντες, ἤροντό τινας ἐκεῖ θρέμματα νέμοντας, εἴ τινα ἐθεάσαντο τοιόνδε χρώμα ἔχοντα, καὶ σχήμα περικείμενον. ὡς δὲ τὸν λάκκον οἱ ποιμένες ὑπὸ έδειξαν, πολλὰ μὲν εὐθὺς κατεβόησαν σχοινίον δὲ εὐθὺ κομίσαντες, σὺν πολλῷ αὐτὸν ἀνιμήσαντο πό- νῳ. Οὐ γὰρ τῇ καθόδῳ παραπλησίως ἡ ἀνοδός ἐστιν εὐπετής. Ολίγον τοίνυν παρ' ἐκείνοις διατρίψας χρόνον, εἰς Τελάνισσον ἀφίκετο κώμην, τῇ κορυφῇ ἐφ' ᾗ νῦν ἔστηκεν ὑποκειμένην. Εν ταύτῃ μικρόν οἰκίσκον εὑρών, τρία καθειργμένος διετέλεσεν ἔτη. Αὔξειν δὲ ἀεὶ τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον φιλονεικῶν, ἐπεθύμησε Μωϋσῇ καὶ Ἡλίᾳ τοῖς θείοις ἀνθρώποις παραπλησίως τεσσαράκοντα ημέρας άσιτος διαμεῖναι. Καὶ πείθει τὸν θαυμάσιον Βάσσον, ὃς τηνικαῦτα πολλὰς περιώδευσε κώμας τοῖς κατὰ κώμην ἱερεῦσιν ἐπιστατῶν, μηδὲν ἔνδον μὲν καταλιπεῖν, πηλῷ δὲ καταχρῆσαι τὴν θύραν. Τοῦ δὲ καὶ τὴν δυσκολίαν τοῦ πράγματος ὑπαγορεύοντος, καὶ παραινοῦντος μὴ νομίζειν ἀρετὴν εἶναι τὸν βίαιον θάνατον· κατα ηγορία γὰρ αὕτη, καὶ μεγίστη, καὶ πρώτη· «'Αλλά σύ γε, ἔφη, ὦ Πάτερ, δέκα μοι ἄρτους καὶ στάμνον ὕδατος ἀπόθου, κἂν ἴδω τὸ σῶμα τροφής δεόμενον, μεταλήψομαι τούτων. › Εγένετο ὡς ἐκέλευσε· καὶ τὰ μὲν ἀπετίθετο, ἡ θύρα δὲ τὸν πηλὸν ὑπεδέχετο. Μετὰ δὲ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν, ἧκε μὲν ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος καὶ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος Βάσσος, τὸν δὲ πηλὴν ἀφελών, καὶ τῆς θύρας εἴσω γενόμενος, εξ με μὲν τῶν ἄρτων τὸν ἀριθμὸν, εὗρε δὲ πλήρη καὶ τὸν στάμνον τοῦ ὕδατος, αὐτὸν δὲ ἄπνουν ἐῤῥιμμέ γον, καὶ οὔτε φθέγγεσθαι, οὔτε κινεῖσθαι δυνάμενον. Σπογγιάν τοίνυν αἰτήσας καὶ ταύτῃ τὸ στόμα δια βρέξας καὶ ἀποκλύσας, προσήνεγκεν αὐτῷ τῶν θείων μυστηρίων τὰ σύμβολα. Καὶ οὕτως διὰ τούτων αναρρωσθεὶς ἀνέστησέ τε ἑαυτὸν, καὶ τροφῆς με τρίας μετέλαβε, θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ τὰ τού τοις παραπλήσια, κατά βραχύ διαμασώμενος, καὶ τῇ γαστρὶ παραπέμπων. Υπεραγασθεὶς τοίνυν ὁ μέγας ἐκεῖνος Βάσσος, τὴν οἰκείαν ἀγέλην κατέλαβε, τὸ μέγα τοῦτο διηγούμενος θαῦμα. Πλείοσι γὰρ ή διακοσίοις θιασώταις ἐχρῆτο, μήτε κτῆνας ἔχειν, μήτε μύλην ἐπιτρέψας, μήτε χρυσίον προσφερόμενον ὑποδέχεσθαι, μήτε τινὰ ἔξω τῆς θύρας ἰέναι, κ τι τῶν ἀναγκαίων ὠνησόμενον, ή τινα τῶν γνωρίμων εψόμενον· ἀλλ᾽ ἔνδον διάγειν, καὶ τὴν ἀπὸ τῆς θείας χάριτος πεμπομένην τροφὴν ὑποδέχεσθαι. Τοῦτον μέχρι καὶ τήμερον τὸν νόμον οἱ θιασῶται φυλάτε τουσι, καὶ πλείους γενόμενοι τὰς δοθείσας οὐ παρέβησαν ἐντολάς. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τὸν μέγαν διαβήσομαι Συμεώνην. Ἐξ ἐκείνου τοίνυν μέχρι καὶ τήμερον (ὀκτὼ δὲ καὶ εἴκοσι διελήλυθεν ἔτη), τὰς τεσσαράκοντα ἄσιτος διαμένει ἡμέρας· ὁ δὲ χρόνος καὶ ἡ μελέτη τοῦ πόνου τὸ πλέον ἐσύλησεν. Εἰώθει μὲν γὰρ τὰς πρώτας RELIGIOSA HISTORIA. A rent et reducerent. Itaque montem obeuntes quos- B dam qui oves ibi pascebant percontati sunt, an quemquam hoc oris colore, et sic indutum vidis- sent; cumque illi cisternam commonstrassent, magnos statim clamores ediderunt, et allato fune multo1269 illum cum labore eduxerunt. Neque enim æque facilis est ascensus ac descensus. Brevi ergo tempore apud illos commoratus, in Telanissum vicum profectus est, montis vertici in quo nunc degit subditum. In hoc parvam offen- dens domunculam, tres annos inclusus mansit: virtutisque opes augere in dies contendens, quadra- ginta dies, sicut divini viri Moses et Elias, jejunus transigere concupivit. Suadet itaque admirando Basso, qui tunc temporis multos vicos circumibat vicanis præsidens sacerdotibus, ut intus nihil re- linquat, et luto januam obstruat. illo aulem rei difficultatem suggerente, et monente ne virtutem esse putaret mortem violentam (crimen enim hauc esse primum et maximum), ‹ At * tu, o pater, inquit, decem hic mibi panes appone, et urnam aquæ, et ego, si videro corpus cibo indigere, hinc sumam. Factum est ut imperabat, et reposita sunt ista, et obstructa luto janua. Finitis autem diebus, venit admirandus ille Bassus, vir Dei, et luto amoto januam ingressus, panum quidem nu- merum invenit, et urnam aquæ plenam : at ipsum exanimnen prostratum, nec loqui, nec mo vere se valentem. Quare accepta spongia, cum os ejus lumectasset et eliisset, divinorum illi myste- riorum symbola imposuit: quibus corroboratus erexit se, et cibi aliquantulum sumpsit, lactucas et intyba, et his similia paulatim mandens, et in stomachum demittens. Obstupefactus magnus Bassus ad gregem suum rediit, magiuu hoc narrans miraculum. Sodales enim habebat supra ducentos, quibus nec jumentum, nec mu- lam habere permittebat, nec oblatum aurum ac- cipere: nec foras exire quemquam, vel ad emenda necessaria, vel amicorum visendorum gratia, sed intus manere, missumque a divina gratia victum suscipere. Hanc legem in hodier- num usque diem observant sodales : et quamvis numero excreverint, data præcepta trangressi non D sunt. Sed ad magnum Symeonem redeo. C Ille igitur ex illo tempore ad hunc usque diem per annos viginti octo quadragenos dies sine cilo transigit. Tempus autem et exercitatio ma- gnam laboris partem detraxit. Solebat enim pri- VARIE LECTIONES. Telanessun Herv.

διακειμένοις, καὶ ζηλοῦν τὰ ὑπὲρ δύναμιν πειρωμέ- υπο Β νοις, βλάβης αἴτιος γένοιτο. Εξελθὼν τοίνυν, καὶ τὰ ἐρημότερα τοῦ ὄρους καταλαβών, καὶ λάκκον τινὰ εὑρὼν ἄνυδρον, καὶ οὐ λίαν βαθύν, καθῆκεν εἰς τοῦτον ἑαυτὸν, καὶ τῷ Θεῷ. τὴν ὑμνῳδίαν προσο έφερε. Πέντε δὲ διαγενομένων ἡμερῶν, μεταμελη- θέντες οἱ τῆς παλαίστρας ἐκείνης ἡγεμόνες, δύο τινὰς ἐξέπεμψαν, ἐπιζητῆσαί τε αὐτὸν καὶ ἀγαγεῖν ἐπιτρέψαντες. Τοιγάρτοι τὸ ὄρος οὗτοι περινοστή- σαντες, ἤροντό τινας ἐκεῖ θρέμματα νέμοντας, εἴ τινα ἐθεάσαντο τοιόνδε χρώμα ἔχοντα, καὶ σχήμα περικείμενον. ὡς δὲ τὸν λάκκον οἱ ποιμένες ὑπὸ έδειξαν, πολλὰ μὲν εὐθὺς κατεβόησαν σχοινίον δὲ εὐθὺ κομίσαντες, σὺν πολλῷ αὐτὸν ἀνιμήσαντο πό- νῳ. Οὐ γὰρ τῇ καθόδῳ παραπλησίως ἡ ἀνοδός ἐστιν εὐπετής. Ολίγον τοίνυν παρ' ἐκείνοις διατρίψας χρόνον, εἰς Τελάνισσον ἀφίκετο κώμην, τῇ κορυφῇ ἐφ' ᾗ νῦν ἔστηκεν ὑποκειμένην. Εν ταύτῃ μικρόν οἰκίσκον εὑρών, τρία καθειργμένος διετέλεσεν ἔτη. Αὔξειν δὲ ἀεὶ τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον φιλονεικῶν, ἐπεθύμησε Μωϋσῇ καὶ Ἡλίᾳ τοῖς θείοις ἀνθρώποις παραπλησίως τεσσαράκοντα ημέρας άσιτος διαμεῖναι. Καὶ πείθει τὸν θαυμάσιον Βάσσον, ὃς τηνικαῦτα πολλὰς περιώδευσε κώμας τοῖς κατὰ κώμην ἱερεῦσιν ἐπιστατῶν, μηδὲν ἔνδον μὲν καταλιπεῖν, πηλῷ δὲ καταχρῆσαι τὴν θύραν. Τοῦ δὲ καὶ τὴν δυσκολίαν τοῦ πράγματος ὑπαγορεύοντος, καὶ παραινοῦντος μὴ νομίζειν ἀρετὴν εἶναι τὸν βίαιον θάνατον· κατα ηγορία γὰρ αὕτη, καὶ μεγίστη, καὶ πρώτη· «'Αλλά σύ γε, ἔφη, ὦ Πάτερ, δέκα μοι ἄρτους καὶ στάμνον ὕδατος ἀπόθου, κἂν ἴδω τὸ σῶμα τροφής δεόμενον, μεταλήψομαι τούτων. › Εγένετο ὡς ἐκέλευσε· καὶ τὰ μὲν ἀπετίθετο, ἡ θύρα δὲ τὸν πηλὸν ὑπεδέχετο. Μετὰ δὲ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν, ἧκε μὲν ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος καὶ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος Βάσσος, τὸν δὲ πηλὴν ἀφελών, καὶ τῆς θύρας εἴσω γενόμενος, εξ με μὲν τῶν ἄρτων τὸν ἀριθμὸν, εὗρε δὲ πλήρη καὶ τὸν στάμνον τοῦ ὕδατος, αὐτὸν δὲ ἄπνουν ἐῤῥιμμέ γον, καὶ οὔτε φθέγγεσθαι, οὔτε κινεῖσθαι δυνάμενον. Σπογγιάν τοίνυν αἰτήσας καὶ ταύτῃ τὸ στόμα δια βρέξας καὶ ἀποκλύσας, προσήνεγκεν αὐτῷ τῶν θείων μυστηρίων τὰ σύμβολα. Καὶ οὕτως διὰ τούτων αναρρωσθεὶς ἀνέστησέ τε ἑαυτὸν, καὶ τροφῆς με τρίας μετέλαβε, θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ τὰ τού τοις παραπλήσια, κατά βραχύ διαμασώμενος, καὶ τῇ γαστρὶ παραπέμπων. Υπεραγασθεὶς τοίνυν ὁ μέγας ἐκεῖνος Βάσσος, τὴν οἰκείαν ἀγέλην κατέλαβε, τὸ μέγα τοῦτο διηγούμενος θαῦμα. Πλείοσι γὰρ ή διακοσίοις θιασώταις ἐχρῆτο, μήτε κτῆνας ἔχειν, μήτε μύλην ἐπιτρέψας, μήτε χρυσίον προσφερόμενον ὑποδέχεσθαι, μήτε τινὰ ἔξω τῆς θύρας ἰέναι, κ τι τῶν ἀναγκαίων ὠνησόμενον, ή τινα τῶν γνωρίμων εψόμενον· ἀλλ᾽ ἔνδον διάγειν, καὶ τὴν ἀπὸ τῆς θείας χάριτος πεμπομένην τροφὴν ὑποδέχεσθαι. Τοῦτον μέχρι καὶ τήμερον τὸν νόμον οἱ θιασῶται φυλάτε τουσι, καὶ πλείους γενόμενοι τὰς δοθείσας οὐ παρέβησαν ἐντολάς. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τὸν μέγαν διαβήσομαι Συμεώνην. Ἐξ ἐκείνου τοίνυν μέχρι καὶ τήμερον (ὀκτὼ δὲ καὶ εἴκοσι διελήλυθεν ἔτη), τὰς τεσσαράκοντα ἄσιτος διαμένει ἡμέρας· ὁ δὲ χρόνος καὶ ἡ μελέτη τοῦ πόνου τὸ πλέον ἐσύλησεν. Εἰώθει μὲν γὰρ τὰς πρώτας RELIGIOSA HISTORIA. A rent et reducerent. Itaque montem obeuntes quos- B dam qui oves ibi pascebant percontati sunt, an quemquam hoc oris colore, et sic indutum vidis- sent; cumque illi cisternam commonstrassent, magnos statim clamores ediderunt, et allato fune multo1269 illum cum labore eduxerunt. Neque enim æque facilis est ascensus ac descensus. Brevi ergo tempore apud illos commoratus, in Telanissum vicum profectus est, montis vertici in quo nunc degit subditum. In hoc parvam offen- dens domunculam, tres annos inclusus mansit: virtutisque opes augere in dies contendens, quadra- ginta dies, sicut divini viri Moses et Elias, jejunus transigere concupivit. Suadet itaque admirando Basso, qui tunc temporis multos vicos circumibat vicanis præsidens sacerdotibus, ut intus nihil re- linquat, et luto januam obstruat. illo aulem rei difficultatem suggerente, et monente ne virtutem esse putaret mortem violentam (crimen enim hauc esse primum et maximum), ‹ At * tu, o pater, inquit, decem hic mibi panes appone, et urnam aquæ, et ego, si videro corpus cibo indigere, hinc sumam. Factum est ut imperabat, et reposita sunt ista, et obstructa luto janua. Finitis autem diebus, venit admirandus ille Bassus, vir Dei, et luto amoto januam ingressus, panum quidem nu- merum invenit, et urnam aquæ plenam : at ipsum exanimnen prostratum, nec loqui, nec mo vere se valentem. Quare accepta spongia, cum os ejus lumectasset et eliisset, divinorum illi myste- riorum symbola imposuit: quibus corroboratus erexit se, et cibi aliquantulum sumpsit, lactucas et intyba, et his similia paulatim mandens, et in stomachum demittens. Obstupefactus magnus Bassus ad gregem suum rediit, magiuu hoc narrans miraculum. Sodales enim habebat supra ducentos, quibus nec jumentum, nec mu- lam habere permittebat, nec oblatum aurum ac- cipere: nec foras exire quemquam, vel ad emenda necessaria, vel amicorum visendorum gratia, sed intus manere, missumque a divina gratia victum suscipere. Hanc legem in hodier- num usque diem observant sodales : et quamvis numero excreverint, data præcepta trangressi non D sunt. Sed ad magnum Symeonem redeo. C Ille igitur ex illo tempore ad hunc usque diem per annos viginti octo quadragenos dies sine cilo transigit. Tempus autem et exercitatio ma- gnam laboris partem detraxit. Solebat enim pri- VARIE LECTIONES. Telanessun Herv.

διακειμένοις, καὶ ζηλοῦν τὰ ὑπὲρ δύναμιν πειρωμέ- υπο Β νοις, βλάβης αἴτιος γένοιτο. Εξελθὼν τοίνυν, καὶ τὰ ἐρημότερα τοῦ ὄρους καταλαβών, καὶ λάκκον τινὰ εὑρὼν ἄνυδρον, καὶ οὐ λίαν βαθύν, καθῆκεν εἰς τοῦτον ἑαυτὸν, καὶ τῷ Θεῷ. τὴν ὑμνῳδίαν προσο έφερε. Πέντε δὲ διαγενομένων ἡμερῶν, μεταμελη- θέντες οἱ τῆς παλαίστρας ἐκείνης ἡγεμόνες, δύο τινὰς ἐξέπεμψαν, ἐπιζητῆσαί τε αὐτὸν καὶ ἀγαγεῖν ἐπιτρέψαντες. Τοιγάρτοι τὸ ὄρος οὗτοι περινοστή- σαντες, ἤροντό τινας ἐκεῖ θρέμματα νέμοντας, εἴ τινα ἐθεάσαντο τοιόνδε χρώμα ἔχοντα, καὶ σχήμα περικείμενον. ὡς δὲ τὸν λάκκον οἱ ποιμένες ὑπὸ έδειξαν, πολλὰ μὲν εὐθὺς κατεβόησαν σχοινίον δὲ εὐθὺ κομίσαντες, σὺν πολλῷ αὐτὸν ἀνιμήσαντο πό- νῳ. Οὐ γὰρ τῇ καθόδῳ παραπλησίως ἡ ἀνοδός ἐστιν εὐπετής. Ολίγον τοίνυν παρ' ἐκείνοις διατρίψας χρόνον, εἰς Τελάνισσον ἀφίκετο κώμην, τῇ κορυφῇ ἐφ' ᾗ νῦν ἔστηκεν ὑποκειμένην. Εν ταύτῃ μικρόν οἰκίσκον εὑρών, τρία καθειργμένος διετέλεσεν ἔτη. Αὔξειν δὲ ἀεὶ τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον φιλονεικῶν, ἐπεθύμησε Μωϋσῇ καὶ Ἡλίᾳ τοῖς θείοις ἀνθρώποις παραπλησίως τεσσαράκοντα ημέρας άσιτος διαμεῖναι. Καὶ πείθει τὸν θαυμάσιον Βάσσον, ὃς τηνικαῦτα πολλὰς περιώδευσε κώμας τοῖς κατὰ κώμην ἱερεῦσιν ἐπιστατῶν, μηδὲν ἔνδον μὲν καταλιπεῖν, πηλῷ δὲ καταχρῆσαι τὴν θύραν. Τοῦ δὲ καὶ τὴν δυσκολίαν τοῦ πράγματος ὑπαγορεύοντος, καὶ παραινοῦντος μὴ νομίζειν ἀρετὴν εἶναι τὸν βίαιον θάνατον· κατα ηγορία γὰρ αὕτη, καὶ μεγίστη, καὶ πρώτη· «'Αλλά σύ γε, ἔφη, ὦ Πάτερ, δέκα μοι ἄρτους καὶ στάμνον ὕδατος ἀπόθου, κἂν ἴδω τὸ σῶμα τροφής δεόμενον, μεταλήψομαι τούτων. › Εγένετο ὡς ἐκέλευσε· καὶ τὰ μὲν ἀπετίθετο, ἡ θύρα δὲ τὸν πηλὸν ὑπεδέχετο. Μετὰ δὲ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν, ἧκε μὲν ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος καὶ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος Βάσσος, τὸν δὲ πηλὴν ἀφελών, καὶ τῆς θύρας εἴσω γενόμενος, εξ με μὲν τῶν ἄρτων τὸν ἀριθμὸν, εὗρε δὲ πλήρη καὶ τὸν στάμνον τοῦ ὕδατος, αὐτὸν δὲ ἄπνουν ἐῤῥιμμέ γον, καὶ οὔτε φθέγγεσθαι, οὔτε κινεῖσθαι δυνάμενον. Σπογγιάν τοίνυν αἰτήσας καὶ ταύτῃ τὸ στόμα δια βρέξας καὶ ἀποκλύσας, προσήνεγκεν αὐτῷ τῶν θείων μυστηρίων τὰ σύμβολα. Καὶ οὕτως διὰ τούτων αναρρωσθεὶς ἀνέστησέ τε ἑαυτὸν, καὶ τροφῆς με τρίας μετέλαβε, θριδακίνας, καὶ σέρεις, καὶ τὰ τού τοις παραπλήσια, κατά βραχύ διαμασώμενος, καὶ τῇ γαστρὶ παραπέμπων. Υπεραγασθεὶς τοίνυν ὁ μέγας ἐκεῖνος Βάσσος, τὴν οἰκείαν ἀγέλην κατέλαβε, τὸ μέγα τοῦτο διηγούμενος θαῦμα. Πλείοσι γὰρ ή διακοσίοις θιασώταις ἐχρῆτο, μήτε κτῆνας ἔχειν, μήτε μύλην ἐπιτρέψας, μήτε χρυσίον προσφερόμενον ὑποδέχεσθαι, μήτε τινὰ ἔξω τῆς θύρας ἰέναι, κ τι τῶν ἀναγκαίων ὠνησόμενον, ή τινα τῶν γνωρίμων εψόμενον· ἀλλ᾽ ἔνδον διάγειν, καὶ τὴν ἀπὸ τῆς θείας χάριτος πεμπομένην τροφὴν ὑποδέχεσθαι. Τοῦτον μέχρι καὶ τήμερον τὸν νόμον οἱ θιασῶται φυλάτε τουσι, καὶ πλείους γενόμενοι τὰς δοθείσας οὐ παρέβησαν ἐντολάς. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τὸν μέγαν διαβήσομαι Συμεώνην. Ἐξ ἐκείνου τοίνυν μέχρι καὶ τήμερον (ὀκτὼ δὲ καὶ εἴκοσι διελήλυθεν ἔτη), τὰς τεσσαράκοντα ἄσιτος διαμένει ἡμέρας· ὁ δὲ χρόνος καὶ ἡ μελέτη τοῦ πόνου τὸ πλέον ἐσύλησεν. Εἰώθει μὲν γὰρ τὰς πρώτας RELIGIOSA HISTORIA. A rent et reducerent. Itaque montem obeuntes quos- B dam qui oves ibi pascebant percontati sunt, an quemquam hoc oris colore, et sic indutum vidis- sent; cumque illi cisternam commonstrassent, magnos statim clamores ediderunt, et allato fune multo1269 illum cum labore eduxerunt. Neque enim æque facilis est ascensus ac descensus. Brevi ergo tempore apud illos commoratus, in Telanissum vicum profectus est, montis vertici in quo nunc degit subditum. In hoc parvam offen- dens domunculam, tres annos inclusus mansit: virtutisque opes augere in dies contendens, quadra- ginta dies, sicut divini viri Moses et Elias, jejunus transigere concupivit. Suadet itaque admirando Basso, qui tunc temporis multos vicos circumibat vicanis præsidens sacerdotibus, ut intus nihil re- linquat, et luto januam obstruat. illo aulem rei difficultatem suggerente, et monente ne virtutem esse putaret mortem violentam (crimen enim hauc esse primum et maximum), ‹ At * tu, o pater, inquit, decem hic mibi panes appone, et urnam aquæ, et ego, si videro corpus cibo indigere, hinc sumam. Factum est ut imperabat, et reposita sunt ista, et obstructa luto janua. Finitis autem diebus, venit admirandus ille Bassus, vir Dei, et luto amoto januam ingressus, panum quidem nu- merum invenit, et urnam aquæ plenam : at ipsum exanimnen prostratum, nec loqui, nec mo vere se valentem. Quare accepta spongia, cum os ejus lumectasset et eliisset, divinorum illi myste- riorum symbola imposuit: quibus corroboratus erexit se, et cibi aliquantulum sumpsit, lactucas et intyba, et his similia paulatim mandens, et in stomachum demittens. Obstupefactus magnus Bassus ad gregem suum rediit, magiuu hoc narrans miraculum. Sodales enim habebat supra ducentos, quibus nec jumentum, nec mu- lam habere permittebat, nec oblatum aurum ac- cipere: nec foras exire quemquam, vel ad emenda necessaria, vel amicorum visendorum gratia, sed intus manere, missumque a divina gratia victum suscipere. Hanc legem in hodier- num usque diem observant sodales : et quamvis numero excreverint, data præcepta trangressi non D sunt. Sed ad magnum Symeonem redeo. C Ille igitur ex illo tempore ad hunc usque diem per annos viginti octo quadragenos dies sine cilo transigit. Tempus autem et exercitatio ma- gnam laboris partem detraxit. Solebat enim pri- VARIE LECTIONES. Telanessun Herv.

Δ ἡμέρας ἑστάναι, καὶ τὸν Θεὸν ἀνυμνεῖν. Εἶτα τοῦ σώματος διὰ τὴν ἀπαστίαν φέρειν οὐκ ἔτι τὴν στά σιν ἰσχύοντος, καθῆσθαι λοιπὸν, καὶ τὴν θείαν λει- τουργίαν ἐπιτελεῖν· τὰς δὲ τελευταίας ἡμέρας καὶ προσκλίνεσθαι. Δαπανωμένης γὰρ κατὰ βραχὺ τῆς ἰσχύος, καὶ ἀποσβεννυμένης, κείσθαι ἡμιθανής ἠναγ- κάζετο. Ἐπεὶ δὲ ἐπὶ τοῦ κίονος ἔστη, κατιέναι μὲν οὐκ ἠνείχετο, ἐμηχανήσατο δὲ τὴν στάσιν ἑτέρως. Δοκὸν γάρ τινα προσδήσας τῷ κίονι, καὶ σχοινίοις πάλιν ἑαυτὸν τῇ δοκῷ προσαρμόσας, τὰς τεσσαρά κοντα οὕτω διετέλεσεν ἡμέρας. Μετὰ δὲ ταῦτα πλείο- νος λοιπὸν τῆς ἄνωθεν χάριτος ἀπολαύσας, οὐδὲ ταύτης ἐδεήθη τῆς βοηθείας, ἀλλ' ἔστηκε τὰς τεσ σαράκοντα ἡμέρας, σιτίων μὲν οὐκ ἀπολαύων, προ- θυμίᾳ δὲ καὶ θείᾳ ρωννύμενος χάριτι. Τρία τοίνυν, ὡς ἔφην, ἐν ἐκείνῳ τῷ οἰκίσκῳ διατελέσας ἔτη, τὴν πολυθρύλλητον ταύτην κατέλαβε κορυφήν, θριγκίον ἐν κύκλῳ γενέσθαι παρεγγυήσας, ἄλυσίν τε ἐκ σιδήρου πήχεων εἴκοσι κατασκευάσας, καὶ ταύτης θατέραν μὲν ἀρχὴν πέτρα μεγίστη προσηλώσας, θατέραν δὲ τῷ δεξιῷ ποδὶ προσαρμότας, ὡς ἂν μηδὲ βουλό μενο; ἔξω τῶν ὅρων ἐκείνων ἀπίοι, διῆγεν ἔνδον, διηνεκῶς τὸν οὐρανὸν φανταζόμενος, καὶ τὰ ἄνω τῶν οὐρανῶν θεωρεῖν βιαζόμενος. Οὐ γὰρ ἐκώλυε τῆς διανοίας τὴν πτῆσιν ὁ τοῦ σιδήρου δεσμός. Ἐπειδὴ δὲ Μελέτιος ὁ θαυμάσιος, ἐπισκοπεῖν τηνι καῦτα τῆς ᾿Αντιόχου πόλεως τεταγμένος τὴν χώραν, ἀνὴρ φρονήσει καὶ συνέσει λάμπων, καὶ ἀγχινοία κεκοσμημένος, περιττὸν ἔφη τὸν σίδηρον, αρκούσης τῆς γνώμης λογικὰ τῷ σώματι περιθεῖναι δεσμά τ εἶξε μὲν, καὶ τὴν παραίνεσιν εὐπειθῶς εἰσεδέξατο χαλκέα δὲ κληθήναι κελεύσας, λύσαι προσέταξε τὸν δεσμόν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δέρμα τῷ σκέλει προσή μοστο, ὡς ἂν μὴ λωβηθείη ὑπὸ τοῦ σιδήρου τὸ σῶμα, καὶ ἔδει καὶ τοῦτο (συνεῤῥαμμένον γὰρ ἦν), διαῤῥαγῆναι, πλείους ἢ εἴκοσι μεγίστους ἔφασαν χόρεις ἐν ἐκείνῳ κατιδεῖν ἐμφωλεύοντας· καὶ τοῦτο ἔφη ὁ θαυμάσιος τεθεᾶσθαι Μελέτιος. Ἐγὼ δὲ ἀπο εμνημόνευσα, τὴν πολλὴν τοῦ ἀνδρὸς κἀντεῦθεν καρ τερίαν ἐπιδεικνύς. Πιλῆσαι γὰρ τῇ χειρὶ τὸ δέρμα, καὶ διαφθεῖραι πάντας δυνάμενος ῥᾳδίως, τῶν ἀνια- ρῶν δηγμάτων ήνείχετο καρτερῶν, ἐν τοῖς μικροῖς τὴν τῶν μειζόνων ἀγώνων ἀσπαζόμενος γυμνασίαν. Τῆς τοίνυν φήμης πάντοσε διαθεούσης, συνέθεον ἅπαντες, οὐχ οι γειτονεύοντες μόνον, ἀλλὰ καὶ οἱ πολλῶν ἡμερῶν ἀφεστηκότες ὁδόν· οἱ μὲν παρει- μένους τὸ σῶμα προσφέροντες, οἱ δὲ ἀρρώστοις ὑγείαν αιτοῦντες, οἱ δὲ πατέρας γενέσθαι παρακα λοῦντες, καὶ δ παρὰ τῆς φύσεως οὐκ ἔλαβον, ἱκέτευον δι' ἐκείνου λαβεῖν. Λαμβάνοντες δὲ, καὶ τῶν αἰτήσεων ἀπολαύοντες, μετ' εὐφροσύνης μὲν ἐπανῄεσαν· κη- ρύττοντες δὲ τὰς εὐεργεσίας ὧν ἔτυχον, πολλαπλα σίους τῶν αὐτῶν δεησομένους ἐξέπεμπον. Οὕτω δὲ πάντων πανταχόθεν ἀφικνουμένων, καὶ πάσης ὁδοῦ ποταμὸν μιμουμένης, πέλαγος ἀνθρώπων ἔστιν ἰδεῖν ἐν ἐκείνῳ συνιστάμενον τῷ χωρίῳ τοὺς πανταχόθεν δεχόμενον ποταμούς. Οὐ γὰρ μόνον οἱ τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκοῦντες συῤῥέουσιν, ἀλλὰ καὶ Ισμαηλῖται, καὶ Πέρσαι, καὶ ᾿Αρμένιοι οἱ τούτων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mis dicbus stare, Deumque laudare : deinde ubi corpus stationem propter inediam ferre amplius non poterat, sedere deinceps, et ita divinam litur- giam exsolvere: postremis vero diebus etiam decumbere. Consumptis enim paulatim exstin- clisque viribus jacere semimortuus cogebatur. Postquam autem in columna stetit, adduci non potuit ut descenderet, aliamque rationem iniit qua staret. Trabem enim alligans columnæ, et seipsum trabi astringens, quadraginta dies sic explevit. Posthæc vero majore cœlitus accepta gratia, ne hoc quidem opus habuit auxilio : sed cibis omnibus abs- tinens quadraginta dies stetit, alacritate animi di- vinaque gratia confirmatus. Tribus ergo, ut dictum est, in illa domuncula transactis * annis, ad cele- C berrimum hunc montis verticem venit, maceriam B circumduci præcipiens, calenaque ferrea viginti cubitorum fabricata, ejusque capite uno ad saxum ingens affixo, altero ad dextrum pedem il- ligato, ut extra limites illos nec si vellet egredi posset, intus mansit, cœlum assidue animo agi- tans, et quæ supra cœlos sunt contemplari vi co- nans. Mentis enim volatum ferri vinculum illud non impediebat. Cum vero admirandus Meletius, qui Antiochenæ regionis tunc episcopatum rege- bat, vir prudentia et intelligentia clarus, ingeniique solertia ornatus, supervacaneum diceret ferrum esse, cum ad rationis vincula corpori injicienda voluntas sufficeret, cessit, et admonitioni ejus paruit, accitoque fabro vinculum solvi jussit. Sed quia cruri applicata pellis fuerat, ne corpus a ferro læderetur, et hanc quoque quia consuta erat diffringi oportebat, cimires maximos supra viginti in ea latitantes visos dixerunt, et hoc se conspe- xisse affirmavit admirandus Meletius. Ego vero ilcirco commeinoravi, ut magnam viri patientiam hinc etiam ostenderem. Nam cum pellem manu comprimere, et omnes enecare facile posset, mo- lestos morsus toleranter passus est, in parvis se libenter ad majora certamina exercens. Fama ergo per omnes oras volitante, concurrebant omnes, mon vicini modo, sed ii etiam qui multorum die- rum itinere distabant; alii paralyticos offerentes, alii sanitatem ægris postulantes, alii patres fieri rogantes, et quod a natura non acceperant, per D ilium obtinere deprecantes. Qui accipiebant autem, et petitis poliebantur, cum gaudio redibant, prædicantesque beneficia quæ acceperant, multo plures ad eadem petenda concitabant. Sic autein undique venientibus omnibus, et tota via fluvium imitante, hominum pelagus illo in loco videre est, fuvios undiquaque influentes excipiens. Neque enim hujus tantum nostræ regionis incolæ con- Auunt, sed et Ismaelitæ, et Persæ, et Armenii his subditi, et Iberes, et Homerita, et qui illis inte- riores sunt. Venere etiam multi ultimas Occidentis oras incolentes, et Hispani, et Britanni, et Galli, qui horum media' obtinent. De Italia namque supervacuum est dicere. Ferunt enim maxima in

Δ ἡμέρας ἑστάναι, καὶ τὸν Θεὸν ἀνυμνεῖν. Εἶτα τοῦ σώματος διὰ τὴν ἀπαστίαν φέρειν οὐκ ἔτι τὴν στά σιν ἰσχύοντος, καθῆσθαι λοιπὸν, καὶ τὴν θείαν λει- τουργίαν ἐπιτελεῖν· τὰς δὲ τελευταίας ἡμέρας καὶ προσκλίνεσθαι. Δαπανωμένης γὰρ κατὰ βραχὺ τῆς ἰσχύος, καὶ ἀποσβεννυμένης, κείσθαι ἡμιθανής ἠναγ- κάζετο. Ἐπεὶ δὲ ἐπὶ τοῦ κίονος ἔστη, κατιέναι μὲν οὐκ ἠνείχετο, ἐμηχανήσατο δὲ τὴν στάσιν ἑτέρως. Δοκὸν γάρ τινα προσδήσας τῷ κίονι, καὶ σχοινίοις πάλιν ἑαυτὸν τῇ δοκῷ προσαρμόσας, τὰς τεσσαρά κοντα οὕτω διετέλεσεν ἡμέρας. Μετὰ δὲ ταῦτα πλείο- νος λοιπὸν τῆς ἄνωθεν χάριτος ἀπολαύσας, οὐδὲ ταύτης ἐδεήθη τῆς βοηθείας, ἀλλ' ἔστηκε τὰς τεσ σαράκοντα ἡμέρας, σιτίων μὲν οὐκ ἀπολαύων, προ- θυμίᾳ δὲ καὶ θείᾳ ρωννύμενος χάριτι. Τρία τοίνυν, ὡς ἔφην, ἐν ἐκείνῳ τῷ οἰκίσκῳ διατελέσας ἔτη, τὴν πολυθρύλλητον ταύτην κατέλαβε κορυφήν, θριγκίον ἐν κύκλῳ γενέσθαι παρεγγυήσας, ἄλυσίν τε ἐκ σιδήρου πήχεων εἴκοσι κατασκευάσας, καὶ ταύτης θατέραν μὲν ἀρχὴν πέτρα μεγίστη προσηλώσας, θατέραν δὲ τῷ δεξιῷ ποδὶ προσαρμότας, ὡς ἂν μηδὲ βουλό μενο; ἔξω τῶν ὅρων ἐκείνων ἀπίοι, διῆγεν ἔνδον, διηνεκῶς τὸν οὐρανὸν φανταζόμενος, καὶ τὰ ἄνω τῶν οὐρανῶν θεωρεῖν βιαζόμενος. Οὐ γὰρ ἐκώλυε τῆς διανοίας τὴν πτῆσιν ὁ τοῦ σιδήρου δεσμός. Ἐπειδὴ δὲ Μελέτιος ὁ θαυμάσιος, ἐπισκοπεῖν τηνι καῦτα τῆς ᾿Αντιόχου πόλεως τεταγμένος τὴν χώραν, ἀνὴρ φρονήσει καὶ συνέσει λάμπων, καὶ ἀγχινοία κεκοσμημένος, περιττὸν ἔφη τὸν σίδηρον, αρκούσης τῆς γνώμης λογικὰ τῷ σώματι περιθεῖναι δεσμά τ εἶξε μὲν, καὶ τὴν παραίνεσιν εὐπειθῶς εἰσεδέξατο χαλκέα δὲ κληθήναι κελεύσας, λύσαι προσέταξε τὸν δεσμόν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δέρμα τῷ σκέλει προσή μοστο, ὡς ἂν μὴ λωβηθείη ὑπὸ τοῦ σιδήρου τὸ σῶμα, καὶ ἔδει καὶ τοῦτο (συνεῤῥαμμένον γὰρ ἦν), διαῤῥαγῆναι, πλείους ἢ εἴκοσι μεγίστους ἔφασαν χόρεις ἐν ἐκείνῳ κατιδεῖν ἐμφωλεύοντας· καὶ τοῦτο ἔφη ὁ θαυμάσιος τεθεᾶσθαι Μελέτιος. Ἐγὼ δὲ ἀπο εμνημόνευσα, τὴν πολλὴν τοῦ ἀνδρὸς κἀντεῦθεν καρ τερίαν ἐπιδεικνύς. Πιλῆσαι γὰρ τῇ χειρὶ τὸ δέρμα, καὶ διαφθεῖραι πάντας δυνάμενος ῥᾳδίως, τῶν ἀνια- ρῶν δηγμάτων ήνείχετο καρτερῶν, ἐν τοῖς μικροῖς τὴν τῶν μειζόνων ἀγώνων ἀσπαζόμενος γυμνασίαν. Τῆς τοίνυν φήμης πάντοσε διαθεούσης, συνέθεον ἅπαντες, οὐχ οι γειτονεύοντες μόνον, ἀλλὰ καὶ οἱ πολλῶν ἡμερῶν ἀφεστηκότες ὁδόν· οἱ μὲν παρει- μένους τὸ σῶμα προσφέροντες, οἱ δὲ ἀρρώστοις ὑγείαν αιτοῦντες, οἱ δὲ πατέρας γενέσθαι παρακα λοῦντες, καὶ δ παρὰ τῆς φύσεως οὐκ ἔλαβον, ἱκέτευον δι' ἐκείνου λαβεῖν. Λαμβάνοντες δὲ, καὶ τῶν αἰτήσεων ἀπολαύοντες, μετ' εὐφροσύνης μὲν ἐπανῄεσαν· κη- ρύττοντες δὲ τὰς εὐεργεσίας ὧν ἔτυχον, πολλαπλα σίους τῶν αὐτῶν δεησομένους ἐξέπεμπον. Οὕτω δὲ πάντων πανταχόθεν ἀφικνουμένων, καὶ πάσης ὁδοῦ ποταμὸν μιμουμένης, πέλαγος ἀνθρώπων ἔστιν ἰδεῖν ἐν ἐκείνῳ συνιστάμενον τῷ χωρίῳ τοὺς πανταχόθεν δεχόμενον ποταμούς. Οὐ γὰρ μόνον οἱ τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκοῦντες συῤῥέουσιν, ἀλλὰ καὶ Ισμαηλῖται, καὶ Πέρσαι, καὶ ᾿Αρμένιοι οἱ τούτων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mis dicbus stare, Deumque laudare : deinde ubi corpus stationem propter inediam ferre amplius non poterat, sedere deinceps, et ita divinam litur- giam exsolvere: postremis vero diebus etiam decumbere. Consumptis enim paulatim exstin- clisque viribus jacere semimortuus cogebatur. Postquam autem in columna stetit, adduci non potuit ut descenderet, aliamque rationem iniit qua staret. Trabem enim alligans columnæ, et seipsum trabi astringens, quadraginta dies sic explevit. Posthæc vero majore cœlitus accepta gratia, ne hoc quidem opus habuit auxilio : sed cibis omnibus abs- tinens quadraginta dies stetit, alacritate animi di- vinaque gratia confirmatus. Tribus ergo, ut dictum est, in illa domuncula transactis * annis, ad cele- C berrimum hunc montis verticem venit, maceriam B circumduci præcipiens, calenaque ferrea viginti cubitorum fabricata, ejusque capite uno ad saxum ingens affixo, altero ad dextrum pedem il- ligato, ut extra limites illos nec si vellet egredi posset, intus mansit, cœlum assidue animo agi- tans, et quæ supra cœlos sunt contemplari vi co- nans. Mentis enim volatum ferri vinculum illud non impediebat. Cum vero admirandus Meletius, qui Antiochenæ regionis tunc episcopatum rege- bat, vir prudentia et intelligentia clarus, ingeniique solertia ornatus, supervacaneum diceret ferrum esse, cum ad rationis vincula corpori injicienda voluntas sufficeret, cessit, et admonitioni ejus paruit, accitoque fabro vinculum solvi jussit. Sed quia cruri applicata pellis fuerat, ne corpus a ferro læderetur, et hanc quoque quia consuta erat diffringi oportebat, cimires maximos supra viginti in ea latitantes visos dixerunt, et hoc se conspe- xisse affirmavit admirandus Meletius. Ego vero ilcirco commeinoravi, ut magnam viri patientiam hinc etiam ostenderem. Nam cum pellem manu comprimere, et omnes enecare facile posset, mo- lestos morsus toleranter passus est, in parvis se libenter ad majora certamina exercens. Fama ergo per omnes oras volitante, concurrebant omnes, mon vicini modo, sed ii etiam qui multorum die- rum itinere distabant; alii paralyticos offerentes, alii sanitatem ægris postulantes, alii patres fieri rogantes, et quod a natura non acceperant, per D ilium obtinere deprecantes. Qui accipiebant autem, et petitis poliebantur, cum gaudio redibant, prædicantesque beneficia quæ acceperant, multo plures ad eadem petenda concitabant. Sic autein undique venientibus omnibus, et tota via fluvium imitante, hominum pelagus illo in loco videre est, fuvios undiquaque influentes excipiens. Neque enim hujus tantum nostræ regionis incolæ con- Auunt, sed et Ismaelitæ, et Persæ, et Armenii his subditi, et Iberes, et Homerita, et qui illis inte- riores sunt. Venere etiam multi ultimas Occidentis oras incolentes, et Hispani, et Britanni, et Galli, qui horum media' obtinent. De Italia namque supervacuum est dicere. Ferunt enim maxima in

Δ ἡμέρας ἑστάναι, καὶ τὸν Θεὸν ἀνυμνεῖν. Εἶτα τοῦ σώματος διὰ τὴν ἀπαστίαν φέρειν οὐκ ἔτι τὴν στά σιν ἰσχύοντος, καθῆσθαι λοιπὸν, καὶ τὴν θείαν λει- τουργίαν ἐπιτελεῖν· τὰς δὲ τελευταίας ἡμέρας καὶ προσκλίνεσθαι. Δαπανωμένης γὰρ κατὰ βραχὺ τῆς ἰσχύος, καὶ ἀποσβεννυμένης, κείσθαι ἡμιθανής ἠναγ- κάζετο. Ἐπεὶ δὲ ἐπὶ τοῦ κίονος ἔστη, κατιέναι μὲν οὐκ ἠνείχετο, ἐμηχανήσατο δὲ τὴν στάσιν ἑτέρως. Δοκὸν γάρ τινα προσδήσας τῷ κίονι, καὶ σχοινίοις πάλιν ἑαυτὸν τῇ δοκῷ προσαρμόσας, τὰς τεσσαρά κοντα οὕτω διετέλεσεν ἡμέρας. Μετὰ δὲ ταῦτα πλείο- νος λοιπὸν τῆς ἄνωθεν χάριτος ἀπολαύσας, οὐδὲ ταύτης ἐδεήθη τῆς βοηθείας, ἀλλ' ἔστηκε τὰς τεσ σαράκοντα ἡμέρας, σιτίων μὲν οὐκ ἀπολαύων, προ- θυμίᾳ δὲ καὶ θείᾳ ρωννύμενος χάριτι. Τρία τοίνυν, ὡς ἔφην, ἐν ἐκείνῳ τῷ οἰκίσκῳ διατελέσας ἔτη, τὴν πολυθρύλλητον ταύτην κατέλαβε κορυφήν, θριγκίον ἐν κύκλῳ γενέσθαι παρεγγυήσας, ἄλυσίν τε ἐκ σιδήρου πήχεων εἴκοσι κατασκευάσας, καὶ ταύτης θατέραν μὲν ἀρχὴν πέτρα μεγίστη προσηλώσας, θατέραν δὲ τῷ δεξιῷ ποδὶ προσαρμότας, ὡς ἂν μηδὲ βουλό μενο; ἔξω τῶν ὅρων ἐκείνων ἀπίοι, διῆγεν ἔνδον, διηνεκῶς τὸν οὐρανὸν φανταζόμενος, καὶ τὰ ἄνω τῶν οὐρανῶν θεωρεῖν βιαζόμενος. Οὐ γὰρ ἐκώλυε τῆς διανοίας τὴν πτῆσιν ὁ τοῦ σιδήρου δεσμός. Ἐπειδὴ δὲ Μελέτιος ὁ θαυμάσιος, ἐπισκοπεῖν τηνι καῦτα τῆς ᾿Αντιόχου πόλεως τεταγμένος τὴν χώραν, ἀνὴρ φρονήσει καὶ συνέσει λάμπων, καὶ ἀγχινοία κεκοσμημένος, περιττὸν ἔφη τὸν σίδηρον, αρκούσης τῆς γνώμης λογικὰ τῷ σώματι περιθεῖναι δεσμά τ εἶξε μὲν, καὶ τὴν παραίνεσιν εὐπειθῶς εἰσεδέξατο χαλκέα δὲ κληθήναι κελεύσας, λύσαι προσέταξε τὸν δεσμόν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δέρμα τῷ σκέλει προσή μοστο, ὡς ἂν μὴ λωβηθείη ὑπὸ τοῦ σιδήρου τὸ σῶμα, καὶ ἔδει καὶ τοῦτο (συνεῤῥαμμένον γὰρ ἦν), διαῤῥαγῆναι, πλείους ἢ εἴκοσι μεγίστους ἔφασαν χόρεις ἐν ἐκείνῳ κατιδεῖν ἐμφωλεύοντας· καὶ τοῦτο ἔφη ὁ θαυμάσιος τεθεᾶσθαι Μελέτιος. Ἐγὼ δὲ ἀπο εμνημόνευσα, τὴν πολλὴν τοῦ ἀνδρὸς κἀντεῦθεν καρ τερίαν ἐπιδεικνύς. Πιλῆσαι γὰρ τῇ χειρὶ τὸ δέρμα, καὶ διαφθεῖραι πάντας δυνάμενος ῥᾳδίως, τῶν ἀνια- ρῶν δηγμάτων ήνείχετο καρτερῶν, ἐν τοῖς μικροῖς τὴν τῶν μειζόνων ἀγώνων ἀσπαζόμενος γυμνασίαν. Τῆς τοίνυν φήμης πάντοσε διαθεούσης, συνέθεον ἅπαντες, οὐχ οι γειτονεύοντες μόνον, ἀλλὰ καὶ οἱ πολλῶν ἡμερῶν ἀφεστηκότες ὁδόν· οἱ μὲν παρει- μένους τὸ σῶμα προσφέροντες, οἱ δὲ ἀρρώστοις ὑγείαν αιτοῦντες, οἱ δὲ πατέρας γενέσθαι παρακα λοῦντες, καὶ δ παρὰ τῆς φύσεως οὐκ ἔλαβον, ἱκέτευον δι' ἐκείνου λαβεῖν. Λαμβάνοντες δὲ, καὶ τῶν αἰτήσεων ἀπολαύοντες, μετ' εὐφροσύνης μὲν ἐπανῄεσαν· κη- ρύττοντες δὲ τὰς εὐεργεσίας ὧν ἔτυχον, πολλαπλα σίους τῶν αὐτῶν δεησομένους ἐξέπεμπον. Οὕτω δὲ πάντων πανταχόθεν ἀφικνουμένων, καὶ πάσης ὁδοῦ ποταμὸν μιμουμένης, πέλαγος ἀνθρώπων ἔστιν ἰδεῖν ἐν ἐκείνῳ συνιστάμενον τῷ χωρίῳ τοὺς πανταχόθεν δεχόμενον ποταμούς. Οὐ γὰρ μόνον οἱ τὴν καθ' ἡμᾶς οἰκουμένην οἰκοῦντες συῤῥέουσιν, ἀλλὰ καὶ Ισμαηλῖται, καὶ Πέρσαι, καὶ ᾿Αρμένιοι οἱ τούτων THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS mis dicbus stare, Deumque laudare : deinde ubi corpus stationem propter inediam ferre amplius non poterat, sedere deinceps, et ita divinam litur- giam exsolvere: postremis vero diebus etiam decumbere. Consumptis enim paulatim exstin- clisque viribus jacere semimortuus cogebatur. Postquam autem in columna stetit, adduci non potuit ut descenderet, aliamque rationem iniit qua staret. Trabem enim alligans columnæ, et seipsum trabi astringens, quadraginta dies sic explevit. Posthæc vero majore cœlitus accepta gratia, ne hoc quidem opus habuit auxilio : sed cibis omnibus abs- tinens quadraginta dies stetit, alacritate animi di- vinaque gratia confirmatus. Tribus ergo, ut dictum est, in illa domuncula transactis * annis, ad cele- C berrimum hunc montis verticem venit, maceriam B circumduci præcipiens, calenaque ferrea viginti cubitorum fabricata, ejusque capite uno ad saxum ingens affixo, altero ad dextrum pedem il- ligato, ut extra limites illos nec si vellet egredi posset, intus mansit, cœlum assidue animo agi- tans, et quæ supra cœlos sunt contemplari vi co- nans. Mentis enim volatum ferri vinculum illud non impediebat. Cum vero admirandus Meletius, qui Antiochenæ regionis tunc episcopatum rege- bat, vir prudentia et intelligentia clarus, ingeniique solertia ornatus, supervacaneum diceret ferrum esse, cum ad rationis vincula corpori injicienda voluntas sufficeret, cessit, et admonitioni ejus paruit, accitoque fabro vinculum solvi jussit. Sed quia cruri applicata pellis fuerat, ne corpus a ferro læderetur, et hanc quoque quia consuta erat diffringi oportebat, cimires maximos supra viginti in ea latitantes visos dixerunt, et hoc se conspe- xisse affirmavit admirandus Meletius. Ego vero ilcirco commeinoravi, ut magnam viri patientiam hinc etiam ostenderem. Nam cum pellem manu comprimere, et omnes enecare facile posset, mo- lestos morsus toleranter passus est, in parvis se libenter ad majora certamina exercens. Fama ergo per omnes oras volitante, concurrebant omnes, mon vicini modo, sed ii etiam qui multorum die- rum itinere distabant; alii paralyticos offerentes, alii sanitatem ægris postulantes, alii patres fieri rogantes, et quod a natura non acceperant, per D ilium obtinere deprecantes. Qui accipiebant autem, et petitis poliebantur, cum gaudio redibant, prædicantesque beneficia quæ acceperant, multo plures ad eadem petenda concitabant. Sic autein undique venientibus omnibus, et tota via fluvium imitante, hominum pelagus illo in loco videre est, fuvios undiquaque influentes excipiens. Neque enim hujus tantum nostræ regionis incolæ con- Auunt, sed et Ismaelitæ, et Persæ, et Armenii his subditi, et Iberes, et Homerita, et qui illis inte- riores sunt. Venere etiam multi ultimas Occidentis oras incolentes, et Hispani, et Britanni, et Galli, qui horum media' obtinent. De Italia namque supervacuum est dicere. Ferunt enim maxima in

ὑποχείριοι, καὶ Ιβηρες, καὶ Ομηρῖται, καὶ οἱ ἐκεί- των ἐνδότεροι. Αφίκοντο δὲ πολλοὶ τὰς τῆς Ἑσπέρας οἰκοῦντες ἐσχατιάς, Σπάνοι τε καὶ Βρεττανοί, καὶ Γαλάται, οἱ τὸ μέσον τούτων κατέχοντες. Περὶ γὰρ ει Ιταλίας περιττὸν καὶ λέγειν. Φασὶ γὰρ οὕτως ἐν - Ρώμῃ τῇ μεγίστη πολυθρύλλητον γενέσθαι τὸν ἄνδρα, ὡς ἐν ἅπασι τοῖς τῶν ἐργαστηρίων προπυλαίοις εἰκόνας αὐτῷ βραχείας ἀναστῆσαι, φυλακήν τινα σφίσιν αὐτοῖς καὶ ἀσφάλειαν ἐντεῦθεν πορίζοντας. Ἐπειδὴ τοίνυν ἀριθμοῦ κρείττους οἱ ἀφικνούμενοι, προσψαύειν δὲ ἅπαντες ἐπεχείρουν, και τινα εύλο γίαν ἀπὸ τῶν δερματίνων εκείνων ἱματίων τρυγᾷν πρῶτον μὲν τῆς τιμῆς τὸ ὑπερβάλλον ἄτοπον εἶναι νομίζων, ἔπειτα καὶ τοῦ πράγματος τὸ ἐπίπονον δυσχεραίνων, τὴν ἐπὶ τοῦ κίονος ἐμηχανήσατο στάσιν. Πρῶτον μὲν ἐξ πήχεων τμηθῆναι κελεύσας, εἶτα δύο καὶ δέκα, μετὰ δὲ ταῦτα δύο καὶ εἴκοσι, νῦν δὲ ἕξ καὶ τριάκοντα· ἀναπτῆναι γὰρ εἰς οὐρανὸν ἐφίεται, καὶ τῆς ἐπιγείου ταύτης ἀπαλλαγῆναι διατριβῆς. Ἐγὼ δὲ οὐδὲ τῆς θείας ἄνευ οἰκονομίας ταύτην πιστεύω γενέσθαι τὴν στάσιν. Ούπερ εἵνεκα τοὺς μεμψιμο! ρους παρακαλώ χαλινώσαι τὴν γλῶτταν, καὶ μὴ ἐπιτρέπειν ὡς ἔτυχε φέρεσθαι· σκοπεῖν δὲ, ὡς πολ- λάκις τοιαῦτα ὁ Δεσπότης τῶν ῥαθυμοτέρων ἕνεκεν ὠφελείας ἐμηχανήσατο. Καὶ γὰρ τὸν Ἡσαΐαν γυμνόν καὶ ἀνυπόδητον βαδίσαι προσέταξε· καὶ τὸν Ἱερε- μίαν περίζωσμα τῇ ὀσφύζ περιθεῖναι, καὶ οὕτω τοῖς ἀπειθέσι προσφέρειν τὴν προφητείαν· καὶ ἄλλοτε δὲ κλοιούς ξυλίνους καὶ σιδηροῦς μετὰ ταῦτα τῷ τρα χήλῳ περιβαλεῖν· καὶ τῷ Ωσηέ γυναῖκα πόρνην λαβεῖν, καὶ αὖθις ἀγαπῆσαι γυναίκα πονηρὰν καὶ μοιχαλίδα· καὶ τῷ Ἰεζεκιήλ, ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ πλευ ροῦ πεσσαράκοντα κατακλιθῆναι ἡμέρας, καὶ ἐπὶ τοῦ εὐωνύμου πεντήκοντα καὶ ἑκατόν· καὶ πάλιν, διορύξαι τοῖχον, καὶ φεύγοντα ἐξελθεῖν, καὶ αἰχμ- αλωσίαν ἐν ἑαυτῷ διαγράψαι· καὶ ἄλλοτε δὲ ξίφος εἰς ἀκμὴν παραθῆξαι, καὶ ξύρασθαι τούτῳ τὴν κεφαλὴν, καὶ τετραχῆ τὰς τρίχας διελεῖν, καὶ ἀπονείμαι τὰς μὲν εἰς τόδε, τὰς δὲ εἰς τόδε, ἵνα μὴ ἅπαντα κατα- λέγω. Γίνεσθαι δὲ τούτων ἕκαστον προσέταττε τῶν ὅλων ὁ πρύτανις, τοὺς λόγῳ μὴ πειθομένους, μηδὲ τῆς προφητείας ἐπαίειν ἀνεχομένους, τῷ τῆς θεω- ρίας παραδόξῳ συλλέγων, καὶ τῶν θεσπισμάτων ἀκούειν παρασκευάζων. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐξεπλάγη θεῖον ἄνθρωπον γυμνὸν βαδίζοντα θεωρῶν; Τίς οὐκ ἂν τὴν αἰτίαν τοῦ γιγνομένου μαθεῖν ἐπόθησε; Τίς δὲ οὐκ ἂν ἤρετο· Τί δήποτε πόρνῃ συνοικεῖν ὁ προ φήτης ἀνέχεται ; Καθάπερ τοίνυν ἐκείνων ἕκαστον ὁ τῶν ὅλων Θεὸς γενέσθαι προσέταξε, τῆς τῶν ραστώνη συζώντων προμηθούμενος ωφελείας· οὕτω καὶ τὸ καινὴν τοῦτο καὶ παράδοξον ἐπρυτάνευσε θέαμα, τῷ ξένῳ πάντας έλκων εἰς θεωρίαν, καὶ πιθανὴν τοῖς ἀφικνουμένοις παρασκευάζων τὴν προσφερομένην παραίνεσιν. Τὸ γὰρ καινὸν τοῦ θεάματος ενέχυρον ἀξιόχρεων γίνεται τοῦ διδάγματος· καὶ ὁ εἰς θεωρίαν ἀφικνούμενος τὰ θεῖα παιδευθεὶς ἐπανέρχεται. Καὶ ς Εt τιι, 5. RELIGIOSA HISTORIA. • B " officinarum vestibulis parvas ejus imagines sta- tuant, tutelam ex his quamdam sibi et præsidium comparantes. Quoniam autem innumerabiles erant qui adven- tabant, et tangere omnes conabantur, atque ex pelliceis illis vestibus benedictionem aliquam han- rire primum nimiam honoris magnitudinem ab- surdam existimans, deinde rem ut laboriosam ægre ferens, stationem in columna excogitavit. Ac prin- cipio quidem sex cubitorum cædi jussit, postea duodecim, tum deinde duorum et viginti, nunc vero sex et triginta. Evolare namque in cœlum cupit, et ab hac terrena conversatione recedere. Ego vero stationem hanc non absque divino con- silio factam credo. Quamobrem eos oro quos re- prehendere delectat, ut linguæ frenum injiciant, neque illain temere ferri sinant : sed con- siderent Dominum talia persæpe ad segniorum uti- litatem instituisse. Nam et Isaiam • nudum discal- ceatumque incedere jussit : et Jeremiam accin- gere lumbos suos, atque ita prophetiam incredulis eſſerre: et aliquando catenas ligneas et postea ferreas collo imponere: et Oseam uxorem sumere fornicariam, et rursus diligere uxorem pravam et adulteram. Et Ezechielem ▼ super latus dextrum dormire dies quadraginta, et super sinistrum cen- tum et quinquaginta : et rursum, perfodere sili parietem, et per eun elugere, captivitatemque in seipso designare : alias etiam = gladii aciem ex- acuere, et caput radere, pilosque quadrifariam di- videre, atque hoc illa parte, et hac illud facere, ne omnia percenseam. Horum unumquodque fieri jussit universorum moderator, eos qui sermoni non parebant, et prophetiæ aures praebere abnuebant, spectaculi admirabilitate colligens, et ad audiendas vaticinationes inducens. Quis enim non obstupuit, cum divinum hominem nudum ambulantem vide- ret ? quis ejus rei causam cognoscere non deside- ravit? Quis porro sciscitatus non est, cur tandem cun fornicaria habitare propheta non gravetur ? Ut igitur horum unumquodque universorum Deus* A Roma celebrem adeo virum esse, ut in omnibus D feri jussit, ut ignavorum ac desidum utilitali con- suleret: sic et novum istud admirandumque spe- ctaculum instituit, ut omnes rel novitate ad spe- ctandum pertraheret, probabilemque adventantibus traditam sibi admonitionem efficeret. No- vitas enim spectaculi idoneum pignus est doctrinæ, et qui ad spectandum venit divinis imbutus rece- dit. quemadmodum qui apud homines imperium obtinent, per temporum intervalla nummorum • Ezech. 1, ; × Ezech. v, • Isa. xx, VARIÆ LECTIONES. 1. fic locus de cultu Simeonis in Italia reperitur etiam in Joannis Damasc. or. Ill, De imagg. t. I, p. 306, Le Quienii et in Actis synodi Nicaense 11, act. 4. 2. 、 Jerem. 1, 17; xxviii, 12. × Osee. 1,2; 111, 1.

ὑποχείριοι, καὶ Ιβηρες, καὶ Ομηρῖται, καὶ οἱ ἐκεί- των ἐνδότεροι. Αφίκοντο δὲ πολλοὶ τὰς τῆς Ἑσπέρας οἰκοῦντες ἐσχατιάς, Σπάνοι τε καὶ Βρεττανοί, καὶ Γαλάται, οἱ τὸ μέσον τούτων κατέχοντες. Περὶ γὰρ ει Ιταλίας περιττὸν καὶ λέγειν. Φασὶ γὰρ οὕτως ἐν - Ρώμῃ τῇ μεγίστη πολυθρύλλητον γενέσθαι τὸν ἄνδρα, ὡς ἐν ἅπασι τοῖς τῶν ἐργαστηρίων προπυλαίοις εἰκόνας αὐτῷ βραχείας ἀναστῆσαι, φυλακήν τινα σφίσιν αὐτοῖς καὶ ἀσφάλειαν ἐντεῦθεν πορίζοντας. Ἐπειδὴ τοίνυν ἀριθμοῦ κρείττους οἱ ἀφικνούμενοι, προσψαύειν δὲ ἅπαντες ἐπεχείρουν, και τινα εύλο γίαν ἀπὸ τῶν δερματίνων εκείνων ἱματίων τρυγᾷν πρῶτον μὲν τῆς τιμῆς τὸ ὑπερβάλλον ἄτοπον εἶναι νομίζων, ἔπειτα καὶ τοῦ πράγματος τὸ ἐπίπονον δυσχεραίνων, τὴν ἐπὶ τοῦ κίονος ἐμηχανήσατο στάσιν. Πρῶτον μὲν ἐξ πήχεων τμηθῆναι κελεύσας, εἶτα δύο καὶ δέκα, μετὰ δὲ ταῦτα δύο καὶ εἴκοσι, νῦν δὲ ἕξ καὶ τριάκοντα· ἀναπτῆναι γὰρ εἰς οὐρανὸν ἐφίεται, καὶ τῆς ἐπιγείου ταύτης ἀπαλλαγῆναι διατριβῆς. Ἐγὼ δὲ οὐδὲ τῆς θείας ἄνευ οἰκονομίας ταύτην πιστεύω γενέσθαι τὴν στάσιν. Ούπερ εἵνεκα τοὺς μεμψιμο! ρους παρακαλώ χαλινώσαι τὴν γλῶτταν, καὶ μὴ ἐπιτρέπειν ὡς ἔτυχε φέρεσθαι· σκοπεῖν δὲ, ὡς πολ- λάκις τοιαῦτα ὁ Δεσπότης τῶν ῥαθυμοτέρων ἕνεκεν ὠφελείας ἐμηχανήσατο. Καὶ γὰρ τὸν Ἡσαΐαν γυμνόν καὶ ἀνυπόδητον βαδίσαι προσέταξε· καὶ τὸν Ἱερε- μίαν περίζωσμα τῇ ὀσφύζ περιθεῖναι, καὶ οὕτω τοῖς ἀπειθέσι προσφέρειν τὴν προφητείαν· καὶ ἄλλοτε δὲ κλοιούς ξυλίνους καὶ σιδηροῦς μετὰ ταῦτα τῷ τρα χήλῳ περιβαλεῖν· καὶ τῷ Ωσηέ γυναῖκα πόρνην λαβεῖν, καὶ αὖθις ἀγαπῆσαι γυναίκα πονηρὰν καὶ μοιχαλίδα· καὶ τῷ Ἰεζεκιήλ, ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ πλευ ροῦ πεσσαράκοντα κατακλιθῆναι ἡμέρας, καὶ ἐπὶ τοῦ εὐωνύμου πεντήκοντα καὶ ἑκατόν· καὶ πάλιν, διορύξαι τοῖχον, καὶ φεύγοντα ἐξελθεῖν, καὶ αἰχμ- αλωσίαν ἐν ἑαυτῷ διαγράψαι· καὶ ἄλλοτε δὲ ξίφος εἰς ἀκμὴν παραθῆξαι, καὶ ξύρασθαι τούτῳ τὴν κεφαλὴν, καὶ τετραχῆ τὰς τρίχας διελεῖν, καὶ ἀπονείμαι τὰς μὲν εἰς τόδε, τὰς δὲ εἰς τόδε, ἵνα μὴ ἅπαντα κατα- λέγω. Γίνεσθαι δὲ τούτων ἕκαστον προσέταττε τῶν ὅλων ὁ πρύτανις, τοὺς λόγῳ μὴ πειθομένους, μηδὲ τῆς προφητείας ἐπαίειν ἀνεχομένους, τῷ τῆς θεω- ρίας παραδόξῳ συλλέγων, καὶ τῶν θεσπισμάτων ἀκούειν παρασκευάζων. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐξεπλάγη θεῖον ἄνθρωπον γυμνὸν βαδίζοντα θεωρῶν; Τίς οὐκ ἂν τὴν αἰτίαν τοῦ γιγνομένου μαθεῖν ἐπόθησε; Τίς δὲ οὐκ ἂν ἤρετο· Τί δήποτε πόρνῃ συνοικεῖν ὁ προ φήτης ἀνέχεται ; Καθάπερ τοίνυν ἐκείνων ἕκαστον ὁ τῶν ὅλων Θεὸς γενέσθαι προσέταξε, τῆς τῶν ραστώνη συζώντων προμηθούμενος ωφελείας· οὕτω καὶ τὸ καινὴν τοῦτο καὶ παράδοξον ἐπρυτάνευσε θέαμα, τῷ ξένῳ πάντας έλκων εἰς θεωρίαν, καὶ πιθανὴν τοῖς ἀφικνουμένοις παρασκευάζων τὴν προσφερομένην παραίνεσιν. Τὸ γὰρ καινὸν τοῦ θεάματος ενέχυρον ἀξιόχρεων γίνεται τοῦ διδάγματος· καὶ ὁ εἰς θεωρίαν ἀφικνούμενος τὰ θεῖα παιδευθεὶς ἐπανέρχεται. Καὶ ς Εt τιι, 5. RELIGIOSA HISTORIA. • B " officinarum vestibulis parvas ejus imagines sta- tuant, tutelam ex his quamdam sibi et præsidium comparantes. Quoniam autem innumerabiles erant qui adven- tabant, et tangere omnes conabantur, atque ex pelliceis illis vestibus benedictionem aliquam han- rire primum nimiam honoris magnitudinem ab- surdam existimans, deinde rem ut laboriosam ægre ferens, stationem in columna excogitavit. Ac prin- cipio quidem sex cubitorum cædi jussit, postea duodecim, tum deinde duorum et viginti, nunc vero sex et triginta. Evolare namque in cœlum cupit, et ab hac terrena conversatione recedere. Ego vero stationem hanc non absque divino con- silio factam credo. Quamobrem eos oro quos re- prehendere delectat, ut linguæ frenum injiciant, neque illain temere ferri sinant : sed con- siderent Dominum talia persæpe ad segniorum uti- litatem instituisse. Nam et Isaiam • nudum discal- ceatumque incedere jussit : et Jeremiam accin- gere lumbos suos, atque ita prophetiam incredulis eſſerre: et aliquando catenas ligneas et postea ferreas collo imponere: et Oseam uxorem sumere fornicariam, et rursus diligere uxorem pravam et adulteram. Et Ezechielem ▼ super latus dextrum dormire dies quadraginta, et super sinistrum cen- tum et quinquaginta : et rursum, perfodere sili parietem, et per eun elugere, captivitatemque in seipso designare : alias etiam = gladii aciem ex- acuere, et caput radere, pilosque quadrifariam di- videre, atque hoc illa parte, et hac illud facere, ne omnia percenseam. Horum unumquodque fieri jussit universorum moderator, eos qui sermoni non parebant, et prophetiæ aures praebere abnuebant, spectaculi admirabilitate colligens, et ad audiendas vaticinationes inducens. Quis enim non obstupuit, cum divinum hominem nudum ambulantem vide- ret ? quis ejus rei causam cognoscere non deside- ravit? Quis porro sciscitatus non est, cur tandem cun fornicaria habitare propheta non gravetur ? Ut igitur horum unumquodque universorum Deus* A Roma celebrem adeo virum esse, ut in omnibus D feri jussit, ut ignavorum ac desidum utilitali con- suleret: sic et novum istud admirandumque spe- ctaculum instituit, ut omnes rel novitate ad spe- ctandum pertraheret, probabilemque adventantibus traditam sibi admonitionem efficeret. No- vitas enim spectaculi idoneum pignus est doctrinæ, et qui ad spectandum venit divinis imbutus rece- dit. quemadmodum qui apud homines imperium obtinent, per temporum intervalla nummorum • Ezech. 1, ; × Ezech. v, • Isa. xx, VARIÆ LECTIONES. 1. fic locus de cultu Simeonis in Italia reperitur etiam in Joannis Damasc. or. Ill, De imagg. t. I, p. 306, Le Quienii et in Actis synodi Nicaense 11, act. 4. 2. 、 Jerem. 1, 17; xxviii, 12. × Osee. 1,2; 111, 1.

ὑποχείριοι, καὶ Ιβηρες, καὶ Ομηρῖται, καὶ οἱ ἐκεί- των ἐνδότεροι. Αφίκοντο δὲ πολλοὶ τὰς τῆς Ἑσπέρας οἰκοῦντες ἐσχατιάς, Σπάνοι τε καὶ Βρεττανοί, καὶ Γαλάται, οἱ τὸ μέσον τούτων κατέχοντες. Περὶ γὰρ ει Ιταλίας περιττὸν καὶ λέγειν. Φασὶ γὰρ οὕτως ἐν - Ρώμῃ τῇ μεγίστη πολυθρύλλητον γενέσθαι τὸν ἄνδρα, ὡς ἐν ἅπασι τοῖς τῶν ἐργαστηρίων προπυλαίοις εἰκόνας αὐτῷ βραχείας ἀναστῆσαι, φυλακήν τινα σφίσιν αὐτοῖς καὶ ἀσφάλειαν ἐντεῦθεν πορίζοντας. Ἐπειδὴ τοίνυν ἀριθμοῦ κρείττους οἱ ἀφικνούμενοι, προσψαύειν δὲ ἅπαντες ἐπεχείρουν, και τινα εύλο γίαν ἀπὸ τῶν δερματίνων εκείνων ἱματίων τρυγᾷν πρῶτον μὲν τῆς τιμῆς τὸ ὑπερβάλλον ἄτοπον εἶναι νομίζων, ἔπειτα καὶ τοῦ πράγματος τὸ ἐπίπονον δυσχεραίνων, τὴν ἐπὶ τοῦ κίονος ἐμηχανήσατο στάσιν. Πρῶτον μὲν ἐξ πήχεων τμηθῆναι κελεύσας, εἶτα δύο καὶ δέκα, μετὰ δὲ ταῦτα δύο καὶ εἴκοσι, νῦν δὲ ἕξ καὶ τριάκοντα· ἀναπτῆναι γὰρ εἰς οὐρανὸν ἐφίεται, καὶ τῆς ἐπιγείου ταύτης ἀπαλλαγῆναι διατριβῆς. Ἐγὼ δὲ οὐδὲ τῆς θείας ἄνευ οἰκονομίας ταύτην πιστεύω γενέσθαι τὴν στάσιν. Ούπερ εἵνεκα τοὺς μεμψιμο! ρους παρακαλώ χαλινώσαι τὴν γλῶτταν, καὶ μὴ ἐπιτρέπειν ὡς ἔτυχε φέρεσθαι· σκοπεῖν δὲ, ὡς πολ- λάκις τοιαῦτα ὁ Δεσπότης τῶν ῥαθυμοτέρων ἕνεκεν ὠφελείας ἐμηχανήσατο. Καὶ γὰρ τὸν Ἡσαΐαν γυμνόν καὶ ἀνυπόδητον βαδίσαι προσέταξε· καὶ τὸν Ἱερε- μίαν περίζωσμα τῇ ὀσφύζ περιθεῖναι, καὶ οὕτω τοῖς ἀπειθέσι προσφέρειν τὴν προφητείαν· καὶ ἄλλοτε δὲ κλοιούς ξυλίνους καὶ σιδηροῦς μετὰ ταῦτα τῷ τρα χήλῳ περιβαλεῖν· καὶ τῷ Ωσηέ γυναῖκα πόρνην λαβεῖν, καὶ αὖθις ἀγαπῆσαι γυναίκα πονηρὰν καὶ μοιχαλίδα· καὶ τῷ Ἰεζεκιήλ, ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ πλευ ροῦ πεσσαράκοντα κατακλιθῆναι ἡμέρας, καὶ ἐπὶ τοῦ εὐωνύμου πεντήκοντα καὶ ἑκατόν· καὶ πάλιν, διορύξαι τοῖχον, καὶ φεύγοντα ἐξελθεῖν, καὶ αἰχμ- αλωσίαν ἐν ἑαυτῷ διαγράψαι· καὶ ἄλλοτε δὲ ξίφος εἰς ἀκμὴν παραθῆξαι, καὶ ξύρασθαι τούτῳ τὴν κεφαλὴν, καὶ τετραχῆ τὰς τρίχας διελεῖν, καὶ ἀπονείμαι τὰς μὲν εἰς τόδε, τὰς δὲ εἰς τόδε, ἵνα μὴ ἅπαντα κατα- λέγω. Γίνεσθαι δὲ τούτων ἕκαστον προσέταττε τῶν ὅλων ὁ πρύτανις, τοὺς λόγῳ μὴ πειθομένους, μηδὲ τῆς προφητείας ἐπαίειν ἀνεχομένους, τῷ τῆς θεω- ρίας παραδόξῳ συλλέγων, καὶ τῶν θεσπισμάτων ἀκούειν παρασκευάζων. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐξεπλάγη θεῖον ἄνθρωπον γυμνὸν βαδίζοντα θεωρῶν; Τίς οὐκ ἂν τὴν αἰτίαν τοῦ γιγνομένου μαθεῖν ἐπόθησε; Τίς δὲ οὐκ ἂν ἤρετο· Τί δήποτε πόρνῃ συνοικεῖν ὁ προ φήτης ἀνέχεται ; Καθάπερ τοίνυν ἐκείνων ἕκαστον ὁ τῶν ὅλων Θεὸς γενέσθαι προσέταξε, τῆς τῶν ραστώνη συζώντων προμηθούμενος ωφελείας· οὕτω καὶ τὸ καινὴν τοῦτο καὶ παράδοξον ἐπρυτάνευσε θέαμα, τῷ ξένῳ πάντας έλκων εἰς θεωρίαν, καὶ πιθανὴν τοῖς ἀφικνουμένοις παρασκευάζων τὴν προσφερομένην παραίνεσιν. Τὸ γὰρ καινὸν τοῦ θεάματος ενέχυρον ἀξιόχρεων γίνεται τοῦ διδάγματος· καὶ ὁ εἰς θεωρίαν ἀφικνούμενος τὰ θεῖα παιδευθεὶς ἐπανέρχεται. Καὶ ς Εt τιι, 5. RELIGIOSA HISTORIA. • B " officinarum vestibulis parvas ejus imagines sta- tuant, tutelam ex his quamdam sibi et præsidium comparantes. Quoniam autem innumerabiles erant qui adven- tabant, et tangere omnes conabantur, atque ex pelliceis illis vestibus benedictionem aliquam han- rire primum nimiam honoris magnitudinem ab- surdam existimans, deinde rem ut laboriosam ægre ferens, stationem in columna excogitavit. Ac prin- cipio quidem sex cubitorum cædi jussit, postea duodecim, tum deinde duorum et viginti, nunc vero sex et triginta. Evolare namque in cœlum cupit, et ab hac terrena conversatione recedere. Ego vero stationem hanc non absque divino con- silio factam credo. Quamobrem eos oro quos re- prehendere delectat, ut linguæ frenum injiciant, neque illain temere ferri sinant : sed con- siderent Dominum talia persæpe ad segniorum uti- litatem instituisse. Nam et Isaiam • nudum discal- ceatumque incedere jussit : et Jeremiam accin- gere lumbos suos, atque ita prophetiam incredulis eſſerre: et aliquando catenas ligneas et postea ferreas collo imponere: et Oseam uxorem sumere fornicariam, et rursus diligere uxorem pravam et adulteram. Et Ezechielem ▼ super latus dextrum dormire dies quadraginta, et super sinistrum cen- tum et quinquaginta : et rursum, perfodere sili parietem, et per eun elugere, captivitatemque in seipso designare : alias etiam = gladii aciem ex- acuere, et caput radere, pilosque quadrifariam di- videre, atque hoc illa parte, et hac illud facere, ne omnia percenseam. Horum unumquodque fieri jussit universorum moderator, eos qui sermoni non parebant, et prophetiæ aures praebere abnuebant, spectaculi admirabilitate colligens, et ad audiendas vaticinationes inducens. Quis enim non obstupuit, cum divinum hominem nudum ambulantem vide- ret ? quis ejus rei causam cognoscere non deside- ravit? Quis porro sciscitatus non est, cur tandem cun fornicaria habitare propheta non gravetur ? Ut igitur horum unumquodque universorum Deus* A Roma celebrem adeo virum esse, ut in omnibus D feri jussit, ut ignavorum ac desidum utilitali con- suleret: sic et novum istud admirandumque spe- ctaculum instituit, ut omnes rel novitate ad spe- ctandum pertraheret, probabilemque adventantibus traditam sibi admonitionem efficeret. No- vitas enim spectaculi idoneum pignus est doctrinæ, et qui ad spectandum venit divinis imbutus rece- dit. quemadmodum qui apud homines imperium obtinent, per temporum intervalla nummorum • Ezech. 1, ; × Ezech. v, • Isa. xx, VARIÆ LECTIONES. 1. fic locus de cultu Simeonis in Italia reperitur etiam in Joannis Damasc. or. Ill, De imagg. t. I, p. 306, Le Quienii et in Actis synodi Nicaense 11, act. 4. 2. 、 Jerem. 1, 17; xxviii, 12. × Osee. 1,2; 111, 1.

ὥσπερ οἱ βασιλεύειν τῶν ἀνθρώπων λαχόντες, ἀμεί σουσι κατά τινα χρόνου περίοδον τὰς τῶν νομισμά των εἰκόνας, ποτὲ μὲν λεόντων ἐκτυποῦντες ἐνδάλο ματα, ποτὲ δὲ ἀστέρων καὶ ἀγγέλων· ἄλλοτε τῷ ξένω χαρακτῆρι τιμιώτερον ἀποφαίνειν πειρώμενοι τὸν χρυσόν· οὕτως ὁ τῶν ὅλων Παμβασιλεύς, οἷόν τινας χαρακτῆρας, τὰς κοινὰς ταύτας καὶ παντοδαπάς πολιτείας τῇ εὐσεβεία περιτιθεὶς, οὐ μόνον τῶν τρ φίμων τῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τῶν τὴν ἀπιστίαν νοσούντων, εἰς εὐφημίαν τὰς γλώττας κινεῖ. Καὶ ὅτι ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, οὐ λόγοι μάρτυρες, ἀλλ' ἡ τῶν πραγμάτων βοή. Τοὺς γὰρ Ισμαηλίτας, πολλὰς μυριάδας τῷ ζόφῳ τῆς ἀσεβείας δουλευούσας, ἡ ἐπὶ τοῦ κίονος ἐφώτισε στάσις. Ωσπερ γὰρ ἐπί τινος λυχνίας τεθεὶς ὁ φανώτατος οὗτος λύχνος, ηλίου Β δίκην πάντοσε τὰς ἀκτῖνας ἐξέπεμψε· καὶ ἔστιν οἱ δὲ ἀφεστῶτες, τῶν ἄλλων ἐπιβαίνοντες, καὶ τὰς τῶν ἱματίων ἐπελαμβάνοντο. Κἂν ἀπεπνίγην ὑπὸ μενος ἀπεσκέδασεν ἅπαντας. ἰδεῖν καὶ Ιβηρας, ὡς ἔφην, καὶ ᾿Αρμενίους, καὶ Πέρσας ἀφικνουμένους, καὶ τοῦ θείου βαπτίσματος ἀπολαύοντας. Ἰσραηλῖται δὲ κατὰ συμμορίας ἀφο ικνούμενοι, διακόσιοι κατὰ ταυτὸν, καὶ τριακόσιοι, ἔστι δ' ὅτε καὶ χίλιοι, ἀρνοῦνται μὲν τὴν πατρώαν ἐξαπάτην μετὰ βοῆς, τὰ δὲ ὑπ᾽ ἐκείνων σεβασθέντα εἴδωλα πρὸ τοῦ μεγάλου ἐκείνου φωστῆρος συντρί βοντες, καὶ τοῖς τῆς ᾿Αφροδίτης ὀργίοις ἀποταττό μενοι (ταύτης γὰρ ἀνέκαθεν τῆς δαίμονος κατ εδέξαντο τὴν λατρεία»), τῶν θείων ἀπολαύουσι μυστη ρίων· νόμους παρὰ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης δεχόμενα γλώσσης, καὶ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρῴοις χαίρειν φρά- ζοντες, τῶν τε ὄνων τῶν ἀγρίων, τῶν τε καμήλων τὴν ἐδωδὴν ἀπαρνούμενοι. Καὶ τούτων αὐτόπτης εγενόμην εγώ, καὶ ἀκήκοα, καὶ τὴν πατρώαν ἀσέ- βειαν ἀρνουμένων, καὶ τῇ εὐαγγελική διδασκαλία συντιθεμένων. Καὶ κίνδυνον δὲ ἅπαξ ὑπέμεινα μέσ γιστον. Αὐτὸς μὲν γὰρ αὐτοῖς προσελθεῖν ἐκέλευσε, καὶ παρ' ἐμοῦ τὴν ἱερατικὴν εὐλογίαν λαβεῖν, μέγι στον φήσας αὐτοὺς ἐντεῦθεν καρπώσασθαι κέρδος" βαρβαρικώτερον δὲ συνδραμόντες ἐκεῖνοι, οἱ μὲν ἔμπροσθεν εἷλκον, οἱ δὲ ὄπισθεν, ἄλλοι ἐκ πλαγίων· χεῖρας προτείνοντες, οἱ μὲν τὸ γένειον εἷλκον, οἱ δὲ τῆς ἐκείνων θερμοτέρας προσόδου, εἰ μὴ βοῇ χρησά- Τοιαύτην ὁ ὑπὸ τῶν φιλοσκωμμόνων σκωπτόμεν νος κίων ὠφέλειαν ἀνέβλυσε, καὶ τοσαύτην ἀκτῖνα θεογνωσίας ταῖς τῶν βαρβάρων διανοίαις κατέπεμ- ψεν. Οἶδα δὲ καὶ ἄλλο ὑπὸ τούτων τοιόνδε γεγενημέν νον· ἱκέτευε μία φυλὴ τὸν θεῖον ἄνθρωπον, εὐχήν τινα καὶ εὐλογίαν ἐκπέμψαι τῷ σφετέρῳ φυλάρχῳ· ἄλλη δὲ φυλὴ παροῦσα ἀντέλεγε, μὴ δεῖν ἐκείνῳ τὴν εὐλογίαν ἐκπεμφθῆναι λέγουσα, ἀλλὰ τῷ ἑαυτῆ; ἡγεμόνι· τὸν μὲν γὰρ ἀδικώτατον εἶναι, τὸν δὲ ἀδι- κίας ἀλλότριον. Μακρᾶς δὲ φιλονεικίας γενομένης, καὶ διαμάχης βαρβαρικής, το τελευταῖον κατ᾿ ἀλλή λων ἐχώρησαν. Ἐγὼ δὲ πολλοῖς χρησάμενος λόγους, ἡσυχίαν ἔχειν παρήνουν, ὡς ἂν ἀποχρῶντος τοῦ θείο ἀνδρὸς καὶ τούτῳ κακείνῳ μεταδοῦναι τῆς εὐλογίας. ᾿Αλλὰ καὶ οὗτοι ἔλεγον, μὴ δεῖν ἐκεῖνον ταύτης τύ χεῖν, κἀκεῖνοι ταύτης ἀποστερεῖν ἐπειρῶντο τον ἕτερον. Απειλήσας δὲ αὐτοῖς ἄνωθεν, καὶ κύνας και λέσας, μόγις τὴν φιλονεικίαν κατέσβεσε. Ταῦτα δὲ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS imagines nutant, leonum interdum eligiem im- A primentes, interdum stellarum et angelorum, in- terdum novo charactere pretiosius aurum reddere conantes : sic universorum Rex, tanquam chara- cteres quosdam, novas istas diversasque vitæ ra- tiones pietati adjiciens, non fidei alumnorum tan- tummodo, sed incredulitate quoque laborantium linguas ad laudandum excitat. Quodque hæc ita se habeant, non verba testantur, sed res ipsæ cla- mant. Ismaelitarum enim millia quamplurima, quæ impietatis caligini servierant, statio illa in co- luna illuminavit. Nam veluti super candelabrum aliquod posita lucidissima hæc lucerna, radios solis instar omnes in partes emisit: Iberasque, ut dixi, et Armenios, et Persas accedentes, et divi- num baptismum accipientes videre est. Ismaelitz autem turmatim venientes, ducenti simul, et tre- centi, ac interdum mille, patrium errorem magna voce abnegant, simulacra quæ coluerant coram magno illo lumine conterentes, Venerisque orgia ejurantes (hujus quippe dæmonis cultum amplexi jam olim fuerant), divinis mysteriis initiantur, leges ab illa sacra lingua accipientes, et paternis moribus valedicentes, asinorumque agrestium et camelorum esum respuentes. Atque los ipse vidi et audivi, cum et paternam impietatem abdicarent, et evangelicæ doctrinæ assensum præ- berent. Jam et periculum semel adii maximum. Nam cum jussisset ille, ut ad me accederent, et sacerdotalem benedictionem acciperent, maximum illos dicens ex ea fructum percepturos, bi barba- C rico impetu irruentes, alii a fronte, alii a tergo, alii a lateribus trahebant, et qui remotiores erant, super alios conscendentes, manusque protenden- les, aut • barbam vellebant, aut vestes discerpe- bant. Ac me profecto isti vehementiore incursu enecassent, nisi sublato clamore omnes dissi- passet. Talem a dicacibus irrisa columna fructum ede- bat, tantuni divinæ cognitionis radium barbarorum mentibus infundebat. Nam et aliud ab his factum est hujusmodi : Rogabat tribus una divinum homi- D nem, ut phylarcho suo deprecationem aliquam et benedictionem transmitteret : alia vero quæ aderat tribus refragabatur, non debere dicens ad illum mitti benedictionem, sed ad ducem suum : illum enim injustissimum esse, suum vero alienum ab injustitia. Post longam autem contentionem alter- cationemque barbaricam, tandem in sese invicem irruerunt. Ego vero multis illos verbis hortatus sum ut desisterent : posse namque virum divinum et huic et illi benedictionem iinpartiri. Verum et hi negabant bac illum potiri oportere, et illi alterum bac fraudare nitebantur. Minas autem ille desuper intentans, canesque appellans, contentio- nem ægre sedarit. Hæc autem eo commemoravi,

ὥσπερ οἱ βασιλεύειν τῶν ἀνθρώπων λαχόντες, ἀμεί σουσι κατά τινα χρόνου περίοδον τὰς τῶν νομισμά των εἰκόνας, ποτὲ μὲν λεόντων ἐκτυποῦντες ἐνδάλο ματα, ποτὲ δὲ ἀστέρων καὶ ἀγγέλων· ἄλλοτε τῷ ξένω χαρακτῆρι τιμιώτερον ἀποφαίνειν πειρώμενοι τὸν χρυσόν· οὕτως ὁ τῶν ὅλων Παμβασιλεύς, οἷόν τινας χαρακτῆρας, τὰς κοινὰς ταύτας καὶ παντοδαπάς πολιτείας τῇ εὐσεβεία περιτιθεὶς, οὐ μόνον τῶν τρ φίμων τῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τῶν τὴν ἀπιστίαν νοσούντων, εἰς εὐφημίαν τὰς γλώττας κινεῖ. Καὶ ὅτι ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, οὐ λόγοι μάρτυρες, ἀλλ' ἡ τῶν πραγμάτων βοή. Τοὺς γὰρ Ισμαηλίτας, πολλὰς μυριάδας τῷ ζόφῳ τῆς ἀσεβείας δουλευούσας, ἡ ἐπὶ τοῦ κίονος ἐφώτισε στάσις. Ωσπερ γὰρ ἐπί τινος λυχνίας τεθεὶς ὁ φανώτατος οὗτος λύχνος, ηλίου Β δίκην πάντοσε τὰς ἀκτῖνας ἐξέπεμψε· καὶ ἔστιν οἱ δὲ ἀφεστῶτες, τῶν ἄλλων ἐπιβαίνοντες, καὶ τὰς τῶν ἱματίων ἐπελαμβάνοντο. Κἂν ἀπεπνίγην ὑπὸ μενος ἀπεσκέδασεν ἅπαντας. ἰδεῖν καὶ Ιβηρας, ὡς ἔφην, καὶ ᾿Αρμενίους, καὶ Πέρσας ἀφικνουμένους, καὶ τοῦ θείου βαπτίσματος ἀπολαύοντας. Ἰσραηλῖται δὲ κατὰ συμμορίας ἀφο ικνούμενοι, διακόσιοι κατὰ ταυτὸν, καὶ τριακόσιοι, ἔστι δ' ὅτε καὶ χίλιοι, ἀρνοῦνται μὲν τὴν πατρώαν ἐξαπάτην μετὰ βοῆς, τὰ δὲ ὑπ᾽ ἐκείνων σεβασθέντα εἴδωλα πρὸ τοῦ μεγάλου ἐκείνου φωστῆρος συντρί βοντες, καὶ τοῖς τῆς ᾿Αφροδίτης ὀργίοις ἀποταττό μενοι (ταύτης γὰρ ἀνέκαθεν τῆς δαίμονος κατ εδέξαντο τὴν λατρεία»), τῶν θείων ἀπολαύουσι μυστη ρίων· νόμους παρὰ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης δεχόμενα γλώσσης, καὶ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρῴοις χαίρειν φρά- ζοντες, τῶν τε ὄνων τῶν ἀγρίων, τῶν τε καμήλων τὴν ἐδωδὴν ἀπαρνούμενοι. Καὶ τούτων αὐτόπτης εγενόμην εγώ, καὶ ἀκήκοα, καὶ τὴν πατρώαν ἀσέ- βειαν ἀρνουμένων, καὶ τῇ εὐαγγελική διδασκαλία συντιθεμένων. Καὶ κίνδυνον δὲ ἅπαξ ὑπέμεινα μέσ γιστον. Αὐτὸς μὲν γὰρ αὐτοῖς προσελθεῖν ἐκέλευσε, καὶ παρ' ἐμοῦ τὴν ἱερατικὴν εὐλογίαν λαβεῖν, μέγι στον φήσας αὐτοὺς ἐντεῦθεν καρπώσασθαι κέρδος" βαρβαρικώτερον δὲ συνδραμόντες ἐκεῖνοι, οἱ μὲν ἔμπροσθεν εἷλκον, οἱ δὲ ὄπισθεν, ἄλλοι ἐκ πλαγίων· χεῖρας προτείνοντες, οἱ μὲν τὸ γένειον εἷλκον, οἱ δὲ τῆς ἐκείνων θερμοτέρας προσόδου, εἰ μὴ βοῇ χρησά- Τοιαύτην ὁ ὑπὸ τῶν φιλοσκωμμόνων σκωπτόμεν νος κίων ὠφέλειαν ἀνέβλυσε, καὶ τοσαύτην ἀκτῖνα θεογνωσίας ταῖς τῶν βαρβάρων διανοίαις κατέπεμ- ψεν. Οἶδα δὲ καὶ ἄλλο ὑπὸ τούτων τοιόνδε γεγενημέν νον· ἱκέτευε μία φυλὴ τὸν θεῖον ἄνθρωπον, εὐχήν τινα καὶ εὐλογίαν ἐκπέμψαι τῷ σφετέρῳ φυλάρχῳ· ἄλλη δὲ φυλὴ παροῦσα ἀντέλεγε, μὴ δεῖν ἐκείνῳ τὴν εὐλογίαν ἐκπεμφθῆναι λέγουσα, ἀλλὰ τῷ ἑαυτῆ; ἡγεμόνι· τὸν μὲν γὰρ ἀδικώτατον εἶναι, τὸν δὲ ἀδι- κίας ἀλλότριον. Μακρᾶς δὲ φιλονεικίας γενομένης, καὶ διαμάχης βαρβαρικής, το τελευταῖον κατ᾿ ἀλλή λων ἐχώρησαν. Ἐγὼ δὲ πολλοῖς χρησάμενος λόγους, ἡσυχίαν ἔχειν παρήνουν, ὡς ἂν ἀποχρῶντος τοῦ θείο ἀνδρὸς καὶ τούτῳ κακείνῳ μεταδοῦναι τῆς εὐλογίας. ᾿Αλλὰ καὶ οὗτοι ἔλεγον, μὴ δεῖν ἐκεῖνον ταύτης τύ χεῖν, κἀκεῖνοι ταύτης ἀποστερεῖν ἐπειρῶντο τον ἕτερον. Απειλήσας δὲ αὐτοῖς ἄνωθεν, καὶ κύνας και λέσας, μόγις τὴν φιλονεικίαν κατέσβεσε. Ταῦτα δὲ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS imagines nutant, leonum interdum eligiem im- A primentes, interdum stellarum et angelorum, in- terdum novo charactere pretiosius aurum reddere conantes : sic universorum Rex, tanquam chara- cteres quosdam, novas istas diversasque vitæ ra- tiones pietati adjiciens, non fidei alumnorum tan- tummodo, sed incredulitate quoque laborantium linguas ad laudandum excitat. Quodque hæc ita se habeant, non verba testantur, sed res ipsæ cla- mant. Ismaelitarum enim millia quamplurima, quæ impietatis caligini servierant, statio illa in co- luna illuminavit. Nam veluti super candelabrum aliquod posita lucidissima hæc lucerna, radios solis instar omnes in partes emisit: Iberasque, ut dixi, et Armenios, et Persas accedentes, et divi- num baptismum accipientes videre est. Ismaelitz autem turmatim venientes, ducenti simul, et tre- centi, ac interdum mille, patrium errorem magna voce abnegant, simulacra quæ coluerant coram magno illo lumine conterentes, Venerisque orgia ejurantes (hujus quippe dæmonis cultum amplexi jam olim fuerant), divinis mysteriis initiantur, leges ab illa sacra lingua accipientes, et paternis moribus valedicentes, asinorumque agrestium et camelorum esum respuentes. Atque los ipse vidi et audivi, cum et paternam impietatem abdicarent, et evangelicæ doctrinæ assensum præ- berent. Jam et periculum semel adii maximum. Nam cum jussisset ille, ut ad me accederent, et sacerdotalem benedictionem acciperent, maximum illos dicens ex ea fructum percepturos, bi barba- C rico impetu irruentes, alii a fronte, alii a tergo, alii a lateribus trahebant, et qui remotiores erant, super alios conscendentes, manusque protenden- les, aut • barbam vellebant, aut vestes discerpe- bant. Ac me profecto isti vehementiore incursu enecassent, nisi sublato clamore omnes dissi- passet. Talem a dicacibus irrisa columna fructum ede- bat, tantuni divinæ cognitionis radium barbarorum mentibus infundebat. Nam et aliud ab his factum est hujusmodi : Rogabat tribus una divinum homi- D nem, ut phylarcho suo deprecationem aliquam et benedictionem transmitteret : alia vero quæ aderat tribus refragabatur, non debere dicens ad illum mitti benedictionem, sed ad ducem suum : illum enim injustissimum esse, suum vero alienum ab injustitia. Post longam autem contentionem alter- cationemque barbaricam, tandem in sese invicem irruerunt. Ego vero multis illos verbis hortatus sum ut desisterent : posse namque virum divinum et huic et illi benedictionem iinpartiri. Verum et hi negabant bac illum potiri oportere, et illi alterum bac fraudare nitebantur. Minas autem ille desuper intentans, canesque appellans, contentio- nem ægre sedarit. Hæc autem eo commemoravi,

ὥσπερ οἱ βασιλεύειν τῶν ἀνθρώπων λαχόντες, ἀμεί σουσι κατά τινα χρόνου περίοδον τὰς τῶν νομισμά των εἰκόνας, ποτὲ μὲν λεόντων ἐκτυποῦντες ἐνδάλο ματα, ποτὲ δὲ ἀστέρων καὶ ἀγγέλων· ἄλλοτε τῷ ξένω χαρακτῆρι τιμιώτερον ἀποφαίνειν πειρώμενοι τὸν χρυσόν· οὕτως ὁ τῶν ὅλων Παμβασιλεύς, οἷόν τινας χαρακτῆρας, τὰς κοινὰς ταύτας καὶ παντοδαπάς πολιτείας τῇ εὐσεβεία περιτιθεὶς, οὐ μόνον τῶν τρ φίμων τῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τῶν τὴν ἀπιστίαν νοσούντων, εἰς εὐφημίαν τὰς γλώττας κινεῖ. Καὶ ὅτι ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, οὐ λόγοι μάρτυρες, ἀλλ' ἡ τῶν πραγμάτων βοή. Τοὺς γὰρ Ισμαηλίτας, πολλὰς μυριάδας τῷ ζόφῳ τῆς ἀσεβείας δουλευούσας, ἡ ἐπὶ τοῦ κίονος ἐφώτισε στάσις. Ωσπερ γὰρ ἐπί τινος λυχνίας τεθεὶς ὁ φανώτατος οὗτος λύχνος, ηλίου Β δίκην πάντοσε τὰς ἀκτῖνας ἐξέπεμψε· καὶ ἔστιν οἱ δὲ ἀφεστῶτες, τῶν ἄλλων ἐπιβαίνοντες, καὶ τὰς τῶν ἱματίων ἐπελαμβάνοντο. Κἂν ἀπεπνίγην ὑπὸ μενος ἀπεσκέδασεν ἅπαντας. ἰδεῖν καὶ Ιβηρας, ὡς ἔφην, καὶ ᾿Αρμενίους, καὶ Πέρσας ἀφικνουμένους, καὶ τοῦ θείου βαπτίσματος ἀπολαύοντας. Ἰσραηλῖται δὲ κατὰ συμμορίας ἀφο ικνούμενοι, διακόσιοι κατὰ ταυτὸν, καὶ τριακόσιοι, ἔστι δ' ὅτε καὶ χίλιοι, ἀρνοῦνται μὲν τὴν πατρώαν ἐξαπάτην μετὰ βοῆς, τὰ δὲ ὑπ᾽ ἐκείνων σεβασθέντα εἴδωλα πρὸ τοῦ μεγάλου ἐκείνου φωστῆρος συντρί βοντες, καὶ τοῖς τῆς ᾿Αφροδίτης ὀργίοις ἀποταττό μενοι (ταύτης γὰρ ἀνέκαθεν τῆς δαίμονος κατ εδέξαντο τὴν λατρεία»), τῶν θείων ἀπολαύουσι μυστη ρίων· νόμους παρὰ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης δεχόμενα γλώσσης, καὶ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρῴοις χαίρειν φρά- ζοντες, τῶν τε ὄνων τῶν ἀγρίων, τῶν τε καμήλων τὴν ἐδωδὴν ἀπαρνούμενοι. Καὶ τούτων αὐτόπτης εγενόμην εγώ, καὶ ἀκήκοα, καὶ τὴν πατρώαν ἀσέ- βειαν ἀρνουμένων, καὶ τῇ εὐαγγελική διδασκαλία συντιθεμένων. Καὶ κίνδυνον δὲ ἅπαξ ὑπέμεινα μέσ γιστον. Αὐτὸς μὲν γὰρ αὐτοῖς προσελθεῖν ἐκέλευσε, καὶ παρ' ἐμοῦ τὴν ἱερατικὴν εὐλογίαν λαβεῖν, μέγι στον φήσας αὐτοὺς ἐντεῦθεν καρπώσασθαι κέρδος" βαρβαρικώτερον δὲ συνδραμόντες ἐκεῖνοι, οἱ μὲν ἔμπροσθεν εἷλκον, οἱ δὲ ὄπισθεν, ἄλλοι ἐκ πλαγίων· χεῖρας προτείνοντες, οἱ μὲν τὸ γένειον εἷλκον, οἱ δὲ τῆς ἐκείνων θερμοτέρας προσόδου, εἰ μὴ βοῇ χρησά- Τοιαύτην ὁ ὑπὸ τῶν φιλοσκωμμόνων σκωπτόμεν νος κίων ὠφέλειαν ἀνέβλυσε, καὶ τοσαύτην ἀκτῖνα θεογνωσίας ταῖς τῶν βαρβάρων διανοίαις κατέπεμ- ψεν. Οἶδα δὲ καὶ ἄλλο ὑπὸ τούτων τοιόνδε γεγενημέν νον· ἱκέτευε μία φυλὴ τὸν θεῖον ἄνθρωπον, εὐχήν τινα καὶ εὐλογίαν ἐκπέμψαι τῷ σφετέρῳ φυλάρχῳ· ἄλλη δὲ φυλὴ παροῦσα ἀντέλεγε, μὴ δεῖν ἐκείνῳ τὴν εὐλογίαν ἐκπεμφθῆναι λέγουσα, ἀλλὰ τῷ ἑαυτῆ; ἡγεμόνι· τὸν μὲν γὰρ ἀδικώτατον εἶναι, τὸν δὲ ἀδι- κίας ἀλλότριον. Μακρᾶς δὲ φιλονεικίας γενομένης, καὶ διαμάχης βαρβαρικής, το τελευταῖον κατ᾿ ἀλλή λων ἐχώρησαν. Ἐγὼ δὲ πολλοῖς χρησάμενος λόγους, ἡσυχίαν ἔχειν παρήνουν, ὡς ἂν ἀποχρῶντος τοῦ θείο ἀνδρὸς καὶ τούτῳ κακείνῳ μεταδοῦναι τῆς εὐλογίας. ᾿Αλλὰ καὶ οὗτοι ἔλεγον, μὴ δεῖν ἐκεῖνον ταύτης τύ χεῖν, κἀκεῖνοι ταύτης ἀποστερεῖν ἐπειρῶντο τον ἕτερον. Απειλήσας δὲ αὐτοῖς ἄνωθεν, καὶ κύνας και λέσας, μόγις τὴν φιλονεικίαν κατέσβεσε. Ταῦτα δὲ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS imagines nutant, leonum interdum eligiem im- A primentes, interdum stellarum et angelorum, in- terdum novo charactere pretiosius aurum reddere conantes : sic universorum Rex, tanquam chara- cteres quosdam, novas istas diversasque vitæ ra- tiones pietati adjiciens, non fidei alumnorum tan- tummodo, sed incredulitate quoque laborantium linguas ad laudandum excitat. Quodque hæc ita se habeant, non verba testantur, sed res ipsæ cla- mant. Ismaelitarum enim millia quamplurima, quæ impietatis caligini servierant, statio illa in co- luna illuminavit. Nam veluti super candelabrum aliquod posita lucidissima hæc lucerna, radios solis instar omnes in partes emisit: Iberasque, ut dixi, et Armenios, et Persas accedentes, et divi- num baptismum accipientes videre est. Ismaelitz autem turmatim venientes, ducenti simul, et tre- centi, ac interdum mille, patrium errorem magna voce abnegant, simulacra quæ coluerant coram magno illo lumine conterentes, Venerisque orgia ejurantes (hujus quippe dæmonis cultum amplexi jam olim fuerant), divinis mysteriis initiantur, leges ab illa sacra lingua accipientes, et paternis moribus valedicentes, asinorumque agrestium et camelorum esum respuentes. Atque los ipse vidi et audivi, cum et paternam impietatem abdicarent, et evangelicæ doctrinæ assensum præ- berent. Jam et periculum semel adii maximum. Nam cum jussisset ille, ut ad me accederent, et sacerdotalem benedictionem acciperent, maximum illos dicens ex ea fructum percepturos, bi barba- C rico impetu irruentes, alii a fronte, alii a tergo, alii a lateribus trahebant, et qui remotiores erant, super alios conscendentes, manusque protenden- les, aut • barbam vellebant, aut vestes discerpe- bant. Ac me profecto isti vehementiore incursu enecassent, nisi sublato clamore omnes dissi- passet. Talem a dicacibus irrisa columna fructum ede- bat, tantuni divinæ cognitionis radium barbarorum mentibus infundebat. Nam et aliud ab his factum est hujusmodi : Rogabat tribus una divinum homi- D nem, ut phylarcho suo deprecationem aliquam et benedictionem transmitteret : alia vero quæ aderat tribus refragabatur, non debere dicens ad illum mitti benedictionem, sed ad ducem suum : illum enim injustissimum esse, suum vero alienum ab injustitia. Post longam autem contentionem alter- cationemque barbaricam, tandem in sese invicem irruerunt. Ego vero multis illos verbis hortatus sum ut desisterent : posse namque virum divinum et huic et illi benedictionem iinpartiri. Verum et hi negabant bac illum potiri oportere, et illi alterum bac fraudare nitebantur. Minas autem ille desuper intentans, canesque appellans, contentio- nem ægre sedarit. Hæc autem eo commemoravi,

ἔφην, ἐπιδεῖξαι αὐτῶν τῆς διανοίας θελήσας την π- στιν. Οὐ γὰρ ἂν οὕτω κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν, εἰ μή μεγίστην ἔχειν δύναμιν τοῦ θεσπεσίου ἀνθρώπου τὴν εὐλογίαν ἐπίστευον. Εἶδον δὲ καὶ ἄλλοτε θαῦμα γε γενημένον ἀοίδιμον. Εἰσελθὼν γάρ τις (Σαρακηνών δὲ καὶ οὗτος φύλαρχος ἦν), την θείαν ἱκέτευσε κεφα- λὴν, ἐπαμῦναι ἀνδρὶ κατὰ τὴν ὁδὸν παρεθέντι τὰ μέλη του σώματος. Ἔλεγε δὲ τοῦτο κατὰ τὴν Καλ- λίνικον (φρούριον δὲ αὕτη μέγιστον) υπομεμενηκές και τὸ πάθος. Κομισθέντα τοίνυν εἰς μέσον ἀρνηθής ναι ἐκέλευσε τὴν τῶν προγόνων ἀσέβειαν. Επειδή δὲ ἄσμενος κατεδέξατο, καὶ ὑπήκουσε, καὶ τὸ κε λευσθὲν ἐξεπλήρωσεν, ἤρετο εἰ πιστεύει τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ μονογενεῖ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Τοῦ δὲ πιστεύειν ὁμολογήσαντος, « Ταύταις, ἔφη, ταῖς προσηγορίαις πιστεύων, ἀνάστηθι. » ὡς δὲ ἀνέστη, προσέταξεν ἐπ' ὤμων φέρειν τὸν φύλαρχον μέχρις αὐτῆς τῆς κλίνης. Μέγιστον δὲ εἶχε σῶμα. Καὶ ἡ μὲν λαβὼν παραυτίκα ᾤχετο· Οἱ δὲ παρόντες εἰς ὑμνῳδίαν τοῦ Θεοῦ τὰς γλώσσας ἐκίνησαν. Τοῦτο δὲ προσέταξε τὸν Δεσπότην μιμούμενος· ὃς τῷ παρα- λύτῳ φέρειν τὴν κλίνην ἐκέλευσεν. Αλλά μηδεὶς τυραν νίδα καλείτω τὴν μίμησιν. Αὐτοῦ γάρ ἐστι φωνή· • Ο πιστεύων εἰς ἐμὲ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ, κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει. » Καὶ ταύτης δὲ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος εθεασάμεθα. Τῆς γὰρ τοῦ Κυρίου σκιᾶς οὐδαμοῦ θαῦμα ἐργασαμένης, ἡ τοῦ μεγάλου Πέτρου σκιὰ, καὶ θάνατον ἔλυσε, καὶ νό- σους ἐξήλασε, καὶ δαίμονας ἐφυγάδευσεν. Αλλ' ὁ Δεσπότης καὶ ταῦτα διὰ τῶν δούλων ενήργει τὰ @ θαύματα· καὶ νῦν δὲ ὡσαύτως, τῇ τούτου κεχρημέ νος προσηγορίᾳ τὰ μυρία ὁ θεῖος Συμεώνης εργά- ζεται θαύματα. Συνέβη γὰρ καὶ ἕτερον θαῦμα γε νέσθαι ὑπὸ τούτου τοῦ προτέρου μηδαμῶς ἐλαττού μενον. Τῶν γὰρ εἰς τὸ σωτήριον ὄνομα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ πεπιστευκότων τις, Ισμαηλίτης οὐκ ἄση- μος, εὐχὴν ἐποιήσατο πρὸς τὸν Θεὸν ὑπ' αὐτῷ μάρτυρι, καὶ ὑπόσχεσιν. Ἡ δὲ ὑπόσχεσις ἦν, πάσης ἀφέξεσθαι τοῦ λοιποῦ μέχρι τέλους ἐμψύχου τροφής. Ταύτην οὐκ οἶδ' ὅπως χρόνῳ τινὶ τὴν ἐπαγγελίαν παραδραμων, όρνιν καταθύσας ἐσθίειν ἐτόλμησε. Τοῦ δὲ Θεοῦ αὐτὸν δι᾽ ἐλέγχου πρὸς ἐπιστροφὴν ἐν- εγκεῖν ἐθελήσαντος, καὶ τὸν ἑαυτοῦ τιμῆσαι θεράποντα μάρτυρα τῆς παραβαθείσης γενόμενον ὑποσχέσεως, εἰς λίθου φύσιν ἡ σὰρξ τῆς ὄρνιθος μετεβάλλετο, ὥστε μηδὲ βουλόμενον δύνασθαι λοιπὸν ἐσθίειν αὐ τόν. Πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν, ἀπὸ πετρωθέντος οὗπερ εἰς βρῶσιν ἐπείληπτο σώματος ἐσθίειν δύνασθαι; Ταύτῃ καταπλαγεὶς ὁ βάρβαρος τῇ παραδόξῳ θέα, σὺν πολλῷ τάχει τὸν ὅσιον κατελάμβανε, τὸ κεκρυμ- μένον εἰς φῶς προσφέρων ἁμάρτημα, καὶ τὴν παρά- βασιν ἀνακηρύττων πᾶσι, καὶ τοῦ πταίσματος ἐκ Θεοῦ συγγνώμην αιτούμενος· καὶ τὸν ἅγιον εἰς ἐπισ κουρίαν καλῶν, ὡς ἂν ταῖς παντοδυνάμοις αὐτοῦ εὐ- χαῖς τῶν δεσμῶν αὐτὸν τῆς ἁμαρτίας ἑλκύσειε. Πολ- λοὶ δὲ τοῦ θαύματος αυτόπται γεγόνασι, τὸ πρὸς τῷ στήθει μέρος ἐξ ὀστέου καὶ λίθου συγκείμενον ψηλα RELIGIOSA HISTORIA. B A ut quanta illorum animi fides esset ostenderem. Neque enim in seipsos sie insaniissent, nisi divini hominis benedictionem vim maximam habere credi- dissent. Vidi porro et aliud celebre factum mira- culum. Ingressus quidam (erat autem hic quoque phylarchus Saracenorum), divinum caput orabat, ut opem ferret homini, cui paralysi soluta in via fuerant membra corporis. Aichat autem ad Callini- cum, quod castellum est maximum, in hunc mor- bun incidisse. Cum is ergo allatus esset in medium, jussit ut majorum impietatem abnegaret. Quod ille cum libenter admisisset, obtemperansque jussa implesset, rogavit an crederet Patri, et unigenito Filio, et Spiritui sancto. Et cum credere se pro- fessus esset, e His, inquit, nominibus credens, surge. Ubi autem surrexit, jussit ut phylarchum humeris suis ad ipsum usque lectum ferret. Erat autem is corpore prægrandi. Quo ille sublato con- festim abiit qui vero præsentes aderant, in Dei laudem linguas excitarunt. Hoc porro ille Domi- num imitans præcepit, qui paralytico jussit ut lectulum suum ferret. Cæterum imitationem hanc nemo tyrannidem vocet. Ejus enim vox est : « Qui credit in me, opera quæ ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet r. » Cujus sane promissi eventum vidimus. Nam cum umbra Domini mira- culum nunquam fecerit, magni Petri unibra et mortem delevit, et morbos exegit, et dæmones fugavit. Verum Dominus et ista per servos suos miracula patrabat, et nunc similiter ejus nom men usurpans divinus Symeones innumera peragit miracula. Accidit namque ut aliud quoque ab en fieret miraculum nihilo inferius priore. Ismaelita enim quidam ex iis qui in salutare Christi Domini nomen crediderant, minime obscurus, votum ipso teste Deo fecerat, et promissionem. Promiserat autem futurum, ut deinceps perpetuo abstineret ab esu cujusvis animati. Hanc ille promissionem nescio quo pacto transgressus aliquando mactatam gallinam ausus est comedere. Quem Deus ad con- versionem certo indicio ducere cum vellet, ſamu- lumque suum honorare qui testis fuerat promis- sionis, in lapidis naturam gallinæ caro conversa est adeo ut nec si vellet edere amplius illam D posset. Qui enim id edi posset, quod cibi causa y Joan. xiv, 12. sumptum in lapidem transierat? Obstupefactus inusitato spectaculo barbarus ad sanctum celer- rime profectus est, occultum peccatum in lucem proferens, et transgressionem suam omnibus enun- tians, delictique veniam a Deo petens, et sancti auxilium invocans, ut precibus suis omnipotentibus peccati vinculis ipsum exsolveret. Miraculum hoe multi conspexere, qui gallinæ partem pectori að- hærentem ex osse et lapide conflatam attrectarunt. Ego verd non solum miraculi spectator, sed reruin eliam futurarum prædictionis auditor fui. Nam et siccitatem illam quæ exstitit, magnamque

ἔφην, ἐπιδεῖξαι αὐτῶν τῆς διανοίας θελήσας την π- στιν. Οὐ γὰρ ἂν οὕτω κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν, εἰ μή μεγίστην ἔχειν δύναμιν τοῦ θεσπεσίου ἀνθρώπου τὴν εὐλογίαν ἐπίστευον. Εἶδον δὲ καὶ ἄλλοτε θαῦμα γε γενημένον ἀοίδιμον. Εἰσελθὼν γάρ τις (Σαρακηνών δὲ καὶ οὗτος φύλαρχος ἦν), την θείαν ἱκέτευσε κεφα- λὴν, ἐπαμῦναι ἀνδρὶ κατὰ τὴν ὁδὸν παρεθέντι τὰ μέλη του σώματος. Ἔλεγε δὲ τοῦτο κατὰ τὴν Καλ- λίνικον (φρούριον δὲ αὕτη μέγιστον) υπομεμενηκές και τὸ πάθος. Κομισθέντα τοίνυν εἰς μέσον ἀρνηθής ναι ἐκέλευσε τὴν τῶν προγόνων ἀσέβειαν. Επειδή δὲ ἄσμενος κατεδέξατο, καὶ ὑπήκουσε, καὶ τὸ κε λευσθὲν ἐξεπλήρωσεν, ἤρετο εἰ πιστεύει τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ μονογενεῖ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Τοῦ δὲ πιστεύειν ὁμολογήσαντος, « Ταύταις, ἔφη, ταῖς προσηγορίαις πιστεύων, ἀνάστηθι. » ὡς δὲ ἀνέστη, προσέταξεν ἐπ' ὤμων φέρειν τὸν φύλαρχον μέχρις αὐτῆς τῆς κλίνης. Μέγιστον δὲ εἶχε σῶμα. Καὶ ἡ μὲν λαβὼν παραυτίκα ᾤχετο· Οἱ δὲ παρόντες εἰς ὑμνῳδίαν τοῦ Θεοῦ τὰς γλώσσας ἐκίνησαν. Τοῦτο δὲ προσέταξε τὸν Δεσπότην μιμούμενος· ὃς τῷ παρα- λύτῳ φέρειν τὴν κλίνην ἐκέλευσεν. Αλλά μηδεὶς τυραν νίδα καλείτω τὴν μίμησιν. Αὐτοῦ γάρ ἐστι φωνή· • Ο πιστεύων εἰς ἐμὲ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ, κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει. » Καὶ ταύτης δὲ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος εθεασάμεθα. Τῆς γὰρ τοῦ Κυρίου σκιᾶς οὐδαμοῦ θαῦμα ἐργασαμένης, ἡ τοῦ μεγάλου Πέτρου σκιὰ, καὶ θάνατον ἔλυσε, καὶ νό- σους ἐξήλασε, καὶ δαίμονας ἐφυγάδευσεν. Αλλ' ὁ Δεσπότης καὶ ταῦτα διὰ τῶν δούλων ενήργει τὰ @ θαύματα· καὶ νῦν δὲ ὡσαύτως, τῇ τούτου κεχρημέ νος προσηγορίᾳ τὰ μυρία ὁ θεῖος Συμεώνης εργά- ζεται θαύματα. Συνέβη γὰρ καὶ ἕτερον θαῦμα γε νέσθαι ὑπὸ τούτου τοῦ προτέρου μηδαμῶς ἐλαττού μενον. Τῶν γὰρ εἰς τὸ σωτήριον ὄνομα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ πεπιστευκότων τις, Ισμαηλίτης οὐκ ἄση- μος, εὐχὴν ἐποιήσατο πρὸς τὸν Θεὸν ὑπ' αὐτῷ μάρτυρι, καὶ ὑπόσχεσιν. Ἡ δὲ ὑπόσχεσις ἦν, πάσης ἀφέξεσθαι τοῦ λοιποῦ μέχρι τέλους ἐμψύχου τροφής. Ταύτην οὐκ οἶδ' ὅπως χρόνῳ τινὶ τὴν ἐπαγγελίαν παραδραμων, όρνιν καταθύσας ἐσθίειν ἐτόλμησε. Τοῦ δὲ Θεοῦ αὐτὸν δι᾽ ἐλέγχου πρὸς ἐπιστροφὴν ἐν- εγκεῖν ἐθελήσαντος, καὶ τὸν ἑαυτοῦ τιμῆσαι θεράποντα μάρτυρα τῆς παραβαθείσης γενόμενον ὑποσχέσεως, εἰς λίθου φύσιν ἡ σὰρξ τῆς ὄρνιθος μετεβάλλετο, ὥστε μηδὲ βουλόμενον δύνασθαι λοιπὸν ἐσθίειν αὐ τόν. Πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν, ἀπὸ πετρωθέντος οὗπερ εἰς βρῶσιν ἐπείληπτο σώματος ἐσθίειν δύνασθαι; Ταύτῃ καταπλαγεὶς ὁ βάρβαρος τῇ παραδόξῳ θέα, σὺν πολλῷ τάχει τὸν ὅσιον κατελάμβανε, τὸ κεκρυμ- μένον εἰς φῶς προσφέρων ἁμάρτημα, καὶ τὴν παρά- βασιν ἀνακηρύττων πᾶσι, καὶ τοῦ πταίσματος ἐκ Θεοῦ συγγνώμην αιτούμενος· καὶ τὸν ἅγιον εἰς ἐπισ κουρίαν καλῶν, ὡς ἂν ταῖς παντοδυνάμοις αὐτοῦ εὐ- χαῖς τῶν δεσμῶν αὐτὸν τῆς ἁμαρτίας ἑλκύσειε. Πολ- λοὶ δὲ τοῦ θαύματος αυτόπται γεγόνασι, τὸ πρὸς τῷ στήθει μέρος ἐξ ὀστέου καὶ λίθου συγκείμενον ψηλα RELIGIOSA HISTORIA. B A ut quanta illorum animi fides esset ostenderem. Neque enim in seipsos sie insaniissent, nisi divini hominis benedictionem vim maximam habere credi- dissent. Vidi porro et aliud celebre factum mira- culum. Ingressus quidam (erat autem hic quoque phylarchus Saracenorum), divinum caput orabat, ut opem ferret homini, cui paralysi soluta in via fuerant membra corporis. Aichat autem ad Callini- cum, quod castellum est maximum, in hunc mor- bun incidisse. Cum is ergo allatus esset in medium, jussit ut majorum impietatem abnegaret. Quod ille cum libenter admisisset, obtemperansque jussa implesset, rogavit an crederet Patri, et unigenito Filio, et Spiritui sancto. Et cum credere se pro- fessus esset, e His, inquit, nominibus credens, surge. Ubi autem surrexit, jussit ut phylarchum humeris suis ad ipsum usque lectum ferret. Erat autem is corpore prægrandi. Quo ille sublato con- festim abiit qui vero præsentes aderant, in Dei laudem linguas excitarunt. Hoc porro ille Domi- num imitans præcepit, qui paralytico jussit ut lectulum suum ferret. Cæterum imitationem hanc nemo tyrannidem vocet. Ejus enim vox est : « Qui credit in me, opera quæ ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet r. » Cujus sane promissi eventum vidimus. Nam cum umbra Domini mira- culum nunquam fecerit, magni Petri unibra et mortem delevit, et morbos exegit, et dæmones fugavit. Verum Dominus et ista per servos suos miracula patrabat, et nunc similiter ejus nom men usurpans divinus Symeones innumera peragit miracula. Accidit namque ut aliud quoque ab en fieret miraculum nihilo inferius priore. Ismaelita enim quidam ex iis qui in salutare Christi Domini nomen crediderant, minime obscurus, votum ipso teste Deo fecerat, et promissionem. Promiserat autem futurum, ut deinceps perpetuo abstineret ab esu cujusvis animati. Hanc ille promissionem nescio quo pacto transgressus aliquando mactatam gallinam ausus est comedere. Quem Deus ad con- versionem certo indicio ducere cum vellet, ſamu- lumque suum honorare qui testis fuerat promis- sionis, in lapidis naturam gallinæ caro conversa est adeo ut nec si vellet edere amplius illam D posset. Qui enim id edi posset, quod cibi causa y Joan. xiv, 12. sumptum in lapidem transierat? Obstupefactus inusitato spectaculo barbarus ad sanctum celer- rime profectus est, occultum peccatum in lucem proferens, et transgressionem suam omnibus enun- tians, delictique veniam a Deo petens, et sancti auxilium invocans, ut precibus suis omnipotentibus peccati vinculis ipsum exsolveret. Miraculum hoe multi conspexere, qui gallinæ partem pectori að- hærentem ex osse et lapide conflatam attrectarunt. Ego verd non solum miraculi spectator, sed reruin eliam futurarum prædictionis auditor fui. Nam et siccitatem illam quæ exstitit, magnamque

ἔφην, ἐπιδεῖξαι αὐτῶν τῆς διανοίας θελήσας την π- στιν. Οὐ γὰρ ἂν οὕτω κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν, εἰ μή μεγίστην ἔχειν δύναμιν τοῦ θεσπεσίου ἀνθρώπου τὴν εὐλογίαν ἐπίστευον. Εἶδον δὲ καὶ ἄλλοτε θαῦμα γε γενημένον ἀοίδιμον. Εἰσελθὼν γάρ τις (Σαρακηνών δὲ καὶ οὗτος φύλαρχος ἦν), την θείαν ἱκέτευσε κεφα- λὴν, ἐπαμῦναι ἀνδρὶ κατὰ τὴν ὁδὸν παρεθέντι τὰ μέλη του σώματος. Ἔλεγε δὲ τοῦτο κατὰ τὴν Καλ- λίνικον (φρούριον δὲ αὕτη μέγιστον) υπομεμενηκές και τὸ πάθος. Κομισθέντα τοίνυν εἰς μέσον ἀρνηθής ναι ἐκέλευσε τὴν τῶν προγόνων ἀσέβειαν. Επειδή δὲ ἄσμενος κατεδέξατο, καὶ ὑπήκουσε, καὶ τὸ κε λευσθὲν ἐξεπλήρωσεν, ἤρετο εἰ πιστεύει τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ μονογενεῖ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Τοῦ δὲ πιστεύειν ὁμολογήσαντος, « Ταύταις, ἔφη, ταῖς προσηγορίαις πιστεύων, ἀνάστηθι. » ὡς δὲ ἀνέστη, προσέταξεν ἐπ' ὤμων φέρειν τὸν φύλαρχον μέχρις αὐτῆς τῆς κλίνης. Μέγιστον δὲ εἶχε σῶμα. Καὶ ἡ μὲν λαβὼν παραυτίκα ᾤχετο· Οἱ δὲ παρόντες εἰς ὑμνῳδίαν τοῦ Θεοῦ τὰς γλώσσας ἐκίνησαν. Τοῦτο δὲ προσέταξε τὸν Δεσπότην μιμούμενος· ὃς τῷ παρα- λύτῳ φέρειν τὴν κλίνην ἐκέλευσεν. Αλλά μηδεὶς τυραν νίδα καλείτω τὴν μίμησιν. Αὐτοῦ γάρ ἐστι φωνή· • Ο πιστεύων εἰς ἐμὲ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ, κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει. » Καὶ ταύτης δὲ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος εθεασάμεθα. Τῆς γὰρ τοῦ Κυρίου σκιᾶς οὐδαμοῦ θαῦμα ἐργασαμένης, ἡ τοῦ μεγάλου Πέτρου σκιὰ, καὶ θάνατον ἔλυσε, καὶ νό- σους ἐξήλασε, καὶ δαίμονας ἐφυγάδευσεν. Αλλ' ὁ Δεσπότης καὶ ταῦτα διὰ τῶν δούλων ενήργει τὰ @ θαύματα· καὶ νῦν δὲ ὡσαύτως, τῇ τούτου κεχρημέ νος προσηγορίᾳ τὰ μυρία ὁ θεῖος Συμεώνης εργά- ζεται θαύματα. Συνέβη γὰρ καὶ ἕτερον θαῦμα γε νέσθαι ὑπὸ τούτου τοῦ προτέρου μηδαμῶς ἐλαττού μενον. Τῶν γὰρ εἰς τὸ σωτήριον ὄνομα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ πεπιστευκότων τις, Ισμαηλίτης οὐκ ἄση- μος, εὐχὴν ἐποιήσατο πρὸς τὸν Θεὸν ὑπ' αὐτῷ μάρτυρι, καὶ ὑπόσχεσιν. Ἡ δὲ ὑπόσχεσις ἦν, πάσης ἀφέξεσθαι τοῦ λοιποῦ μέχρι τέλους ἐμψύχου τροφής. Ταύτην οὐκ οἶδ' ὅπως χρόνῳ τινὶ τὴν ἐπαγγελίαν παραδραμων, όρνιν καταθύσας ἐσθίειν ἐτόλμησε. Τοῦ δὲ Θεοῦ αὐτὸν δι᾽ ἐλέγχου πρὸς ἐπιστροφὴν ἐν- εγκεῖν ἐθελήσαντος, καὶ τὸν ἑαυτοῦ τιμῆσαι θεράποντα μάρτυρα τῆς παραβαθείσης γενόμενον ὑποσχέσεως, εἰς λίθου φύσιν ἡ σὰρξ τῆς ὄρνιθος μετεβάλλετο, ὥστε μηδὲ βουλόμενον δύνασθαι λοιπὸν ἐσθίειν αὐ τόν. Πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν, ἀπὸ πετρωθέντος οὗπερ εἰς βρῶσιν ἐπείληπτο σώματος ἐσθίειν δύνασθαι; Ταύτῃ καταπλαγεὶς ὁ βάρβαρος τῇ παραδόξῳ θέα, σὺν πολλῷ τάχει τὸν ὅσιον κατελάμβανε, τὸ κεκρυμ- μένον εἰς φῶς προσφέρων ἁμάρτημα, καὶ τὴν παρά- βασιν ἀνακηρύττων πᾶσι, καὶ τοῦ πταίσματος ἐκ Θεοῦ συγγνώμην αιτούμενος· καὶ τὸν ἅγιον εἰς ἐπισ κουρίαν καλῶν, ὡς ἂν ταῖς παντοδυνάμοις αὐτοῦ εὐ- χαῖς τῶν δεσμῶν αὐτὸν τῆς ἁμαρτίας ἑλκύσειε. Πολ- λοὶ δὲ τοῦ θαύματος αυτόπται γεγόνασι, τὸ πρὸς τῷ στήθει μέρος ἐξ ὀστέου καὶ λίθου συγκείμενον ψηλα RELIGIOSA HISTORIA. B A ut quanta illorum animi fides esset ostenderem. Neque enim in seipsos sie insaniissent, nisi divini hominis benedictionem vim maximam habere credi- dissent. Vidi porro et aliud celebre factum mira- culum. Ingressus quidam (erat autem hic quoque phylarchus Saracenorum), divinum caput orabat, ut opem ferret homini, cui paralysi soluta in via fuerant membra corporis. Aichat autem ad Callini- cum, quod castellum est maximum, in hunc mor- bun incidisse. Cum is ergo allatus esset in medium, jussit ut majorum impietatem abnegaret. Quod ille cum libenter admisisset, obtemperansque jussa implesset, rogavit an crederet Patri, et unigenito Filio, et Spiritui sancto. Et cum credere se pro- fessus esset, e His, inquit, nominibus credens, surge. Ubi autem surrexit, jussit ut phylarchum humeris suis ad ipsum usque lectum ferret. Erat autem is corpore prægrandi. Quo ille sublato con- festim abiit qui vero præsentes aderant, in Dei laudem linguas excitarunt. Hoc porro ille Domi- num imitans præcepit, qui paralytico jussit ut lectulum suum ferret. Cæterum imitationem hanc nemo tyrannidem vocet. Ejus enim vox est : « Qui credit in me, opera quæ ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet r. » Cujus sane promissi eventum vidimus. Nam cum umbra Domini mira- culum nunquam fecerit, magni Petri unibra et mortem delevit, et morbos exegit, et dæmones fugavit. Verum Dominus et ista per servos suos miracula patrabat, et nunc similiter ejus nom men usurpans divinus Symeones innumera peragit miracula. Accidit namque ut aliud quoque ab en fieret miraculum nihilo inferius priore. Ismaelita enim quidam ex iis qui in salutare Christi Domini nomen crediderant, minime obscurus, votum ipso teste Deo fecerat, et promissionem. Promiserat autem futurum, ut deinceps perpetuo abstineret ab esu cujusvis animati. Hanc ille promissionem nescio quo pacto transgressus aliquando mactatam gallinam ausus est comedere. Quem Deus ad con- versionem certo indicio ducere cum vellet, ſamu- lumque suum honorare qui testis fuerat promis- sionis, in lapidis naturam gallinæ caro conversa est adeo ut nec si vellet edere amplius illam D posset. Qui enim id edi posset, quod cibi causa y Joan. xiv, 12. sumptum in lapidem transierat? Obstupefactus inusitato spectaculo barbarus ad sanctum celer- rime profectus est, occultum peccatum in lucem proferens, et transgressionem suam omnibus enun- tians, delictique veniam a Deo petens, et sancti auxilium invocans, ut precibus suis omnipotentibus peccati vinculis ipsum exsolveret. Miraculum hoe multi conspexere, qui gallinæ partem pectori að- hærentem ex osse et lapide conflatam attrectarunt. Ego verd non solum miraculi spectator, sed reruin eliam futurarum prædictionis auditor fui. Nam et siccitatem illam quæ exstitit, magnamque

ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν γενησομένων προῤῥήσεως ἐγεν μὴν ἀκροατής. Καὶ γὰρ τὸν γενόμενον αὐχμόν, καὶ τὴν πολλὴν ἐκείνην τοῦ ἔτους ἀκαρπίαν, καὶ τὸν ἀκολουθήσαντα λιμόν, ὁμοῦ τε καὶ λοιμόν, πρὸ δύο εἶπεν ἐνιαυτῶν, ῥάβδον εἰρηκὼς τεθεῖσθαι τοῖς ἀν θρώποις ἐπιφερομένην, καὶ τὰς δι' αὐτῆς προμη νύουσαν μάστιγας. Καὶ ἄλλοτε δὲ τῆς καλουμένης κάμπης τὴν προσβολήν προεδήλωσε, καὶ ὡς οὐδὲν μέγα λυμανεῖται, τῆς θείας φιλανθρωπίας ἀκολου θούσης τῇ τιμωρίᾳ. Τριάκοντα δὲ διελθουσῶν ἡμε ρῶν, ἐπέστη μὲν πλῆθος ἄπειρον, ὡς καὶ διατεμεῖν τὴν ἀκτῖνα, καὶ σχεδιάσαι σκιάν· καὶ τοῦτο ἀκριβῶς εθεασάμεθα πάντες. Μόνον δὲ τὸν τῶν ἀλόγων χιλὸν ἐλυμήνατο, οὐδὲ μίαν λώβην τῇ τῶν ἀνθρώπων προσενεγκοῦσα τροφῇ. Καὶ ἐμοὶ δὲ ὑπό τινος πολεο μουμένῳ, πρὸ πεντεκαίδεκα ἐμήνυσεν ἡμερῶν τὴν τοῦ πολεμίου κατάλυσιν, καὶ τῇ πείρᾳ τῆς προβλ πάμπολλα ἐπιστάμενος παρήσω, φεύγων τοῦ λόγου αὐτοῦ τὴν πνευματικήν θεωρίαν. Β Α φήσαντες. Ἐγὼ δὲ οὐ μόνον τῶν θαυμάτων αὐτόπτης, σεως τὴν ἀλήθειαν ἔμαθον. Καὶ ἄλλα δὲ τοιαῦτα τὸ μῆκος. ᾿Απόχρη δὲ καὶ ταῦτα δεῖξαι τῆς διανοίας Τούτῳ πολὺ τὸ κλέος καὶ παρὰ τῷ Περσῶν βα- σιλεῖ. ὡς γὰρ οἱ πρὸς ἐκεῖνον ἀφικόμενοι διηγή- σαντο πρέσβεις, ἐπιμελῶς ἐπυνθάνετο, τίς τε εἴη τοῦ ἀνδρὸς ὁ βίος, καὶ ποῖα τὰ θαύματα. Τὴν δὲ ὁμόζυγα τούτου φασὶ καὶ ἔλαιον αἰτῆσαι τῆς τούτου εὐλογίας ἠξιωμένον, καὶ ὡς μέγιστον δῶρον κομίσασθαι. Καὶ οἱ περὶ βασιλέα δὲ πάντες ὑπὸ τῆς φήμης βαλλόμε νοι, καὶ πολλὰς παρὰ τῶν μάγων κατ᾿ αὐτοῦ συχο- φαντίας δεχόμενοι, καὶ ἀκριβῶς ἐπυνθάνοντο, καὶ διδασκόμενοι θεῖον ἄνδρα ὠνόμαζον. Ὁ δὲ λοιπές ὅμιλος τοῖς ὁρεωκόμοις προσιόντες, καὶ καθικέταις, καὶ στρατιώταις, καὶ χρήματα προσέφερον, καὶ τῆς τοῦ ἐλαίου εὐλογίας μετασχεῖν ἱκέτευον. Ἡ δὲ τῶν Ισμαηλιτῶν βασίλισσα, στερίφη οὖσα καὶ παίδων εφιεμένη, πρῶτον μέν τινας τῶν ἀξιωτάτων ἀπο στείλασα, γενέσθαι μήτηρ ἱκέτευσεν. Ἐπειδὴ δὲ ἔτυχε τῆς αἰτήσεως, καὶ ἔσχεν ὡς ἐπόθησε, τὸν γεν νηθέντα λαβοῦσα βασιλέα, πρὸς τὸν θεῖον πρεσβύτην ἔδραμε · καὶ ἐπειδὴ γυναιξὶν οὐκ εἰσιτὸν ἦν, πρὸς αὐτὸν πέμψασα τὸ βρέφος, τῆς παρ' αὐτοῦ τυχεῖν εὐλογίας ἱκέτευε · « Σὸν γὰρ, ἔφη, τόδε τὸ δράγμα. Ἐγὼ μὲν γὰρ μετὰ δακρύων τὸ τῆς εὐχῆς προσ- ενήνοχα σπέρμα· σὺ δὲ τὸ σπέρμα πεποίηκας δράσ γμα, τῆς θείας χάριτος διὰ προσευχῆς ἑλκύσας τὸν ὑετόν. » ᾿Αλλὰ μέχρι πότε φιλονεικώ μετρήσαι τοῦ ᾿Ατλαν τικοῦ πελάγους τὸ βάθος; Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνα τοῖς ἀνθρώποις ἀμέτρητα, οὕτως ὑπερβαίνει διήγησιν τὰ καθ' ἡμέραν ὑπ' ἐκείνου γινόμενα. Ἐγὼ δὲ αὐτοῦ πρὸ τούτων ἁπάντων τὴν καρτερίαν θαυμάζω. Νύο κτωρ γὰρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἕστηκεν ὑπὸ πάντων ὁρώ μενος. Τὰς θύρας γὰρ ἀφελών, καὶ τοῦ περιβόλου THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • anni sterilitatem, ac secutam ex ea famem simul atque pestem biennio ante prædixit, virgam homi- nibus incussam a se visam dicens, et flagella quæ inferret significantem. Alias etiam bruchi quem vocant irruptionem prænuntiavit, eamque non magnum detrimentum allaturam, supplicium mox subsequente divina clementia. Triginta autem diebus elapsis, innumerabilis quidem exorta est multitudo, ita ut solis radios dissecaret, umbram- que efficeret : idque nos omnes liquido perspexi- mus. Caeterum soli brulorum animantium pabulo nocuit, hominum vero alimenta nulla ex parte læsit. Mihi etiam, cum a quodam oppugnarer, ini- mici exitium quindecim ante diebus prædixit, præ- dictionisque veritatem experientia comperi ". Alia hujusmodi sciens prudens omittam, orationis vitans prolixitatem, præsertim cum ad demonstrandam spiritalem ejus perspicientiam ista sufficiant. Ilujus apud regem quoque Persarum ingens glo- ria fuit. Ut narrarunt enim qui ad eum legati pro- fecti sunt, diligenter sciscitabatur, quænam viri vita esset, et cujusmodi miracula. Sed et conjugem ejus aiunt et oleum ab eo benedictum petiisse, et tanquam donum maximum accepisse. Quin et regis domestici omnes, fama perinoli, quamvis a magis multas contra illum calumnias audirent, et accurate percontabantur, et re per- specta divinum virum appellabant. Cætera autem turba ad muliones accedens, et ad ministros ac milites, et pecunias oferebant, et ut olei benedi- C ctionis participes fierent obsecrabant. Ismaelita- rum autem regina, sterilis cum esset, liberosque optaret, primo quidem missis quibusdam ex pri- moribus, ut mater fieret obsecravit : postquam vero compos voti facta est, peperitque ut optarat, na- tum regem accipiens ad divinum senem contendit : et quia mulieribus aditus non patebat, misso ad illum infante, rogavit ut benedictionem impetraret. • Tuus enim est, inquit, hic manipulus. Ego cuma lacrymis precum semen contuli: tu ex semine ma- nipulum eduxisti, divinæ gratiæ pluviam oratione tua eliciens. > Sed quousque tandem Atlantici maris altitudi- nem metiri conor? Nam sicut hanc dimetiri homi- nes nequeunt, sic orationem exsuperant quæ ab illo Giunt quotidie. Ego autem ejus ante hæc omnia ad- miror constantiam ; noctes enim diesque ab omnibus erat visus. Foribus enim ablatis, murique disjecta parte non minima, novum omnibus et stupendum D VARIE LECTIONES. » Hic adduntur in Herveti versione hæc: Quin etiam ei aliquando visæ sunt duæ virgæ, quæ fere- bantur quidem de cœlis, in terram autem orientalem cadebant et occidentalem. Hanc autem Persica el Scythica gentis in imperium Romanorum insurrectionem significavit vir divinus, et iis qui aderant afla- tus est visionem, multisque lacrymis et precibus assiduis repressit plagas quarum intentabantur mine in orbem terræ. Gens quidem certe Persarum jam armata et parata ad Romanos invadendos, eis divina adversante voluntate a coepto est retardata, et intrinsecus in malis propriis occupata. ›

ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν γενησομένων προῤῥήσεως ἐγεν μὴν ἀκροατής. Καὶ γὰρ τὸν γενόμενον αὐχμόν, καὶ τὴν πολλὴν ἐκείνην τοῦ ἔτους ἀκαρπίαν, καὶ τὸν ἀκολουθήσαντα λιμόν, ὁμοῦ τε καὶ λοιμόν, πρὸ δύο εἶπεν ἐνιαυτῶν, ῥάβδον εἰρηκὼς τεθεῖσθαι τοῖς ἀν θρώποις ἐπιφερομένην, καὶ τὰς δι' αὐτῆς προμη νύουσαν μάστιγας. Καὶ ἄλλοτε δὲ τῆς καλουμένης κάμπης τὴν προσβολήν προεδήλωσε, καὶ ὡς οὐδὲν μέγα λυμανεῖται, τῆς θείας φιλανθρωπίας ἀκολου θούσης τῇ τιμωρίᾳ. Τριάκοντα δὲ διελθουσῶν ἡμε ρῶν, ἐπέστη μὲν πλῆθος ἄπειρον, ὡς καὶ διατεμεῖν τὴν ἀκτῖνα, καὶ σχεδιάσαι σκιάν· καὶ τοῦτο ἀκριβῶς εθεασάμεθα πάντες. Μόνον δὲ τὸν τῶν ἀλόγων χιλὸν ἐλυμήνατο, οὐδὲ μίαν λώβην τῇ τῶν ἀνθρώπων προσενεγκοῦσα τροφῇ. Καὶ ἐμοὶ δὲ ὑπό τινος πολεο μουμένῳ, πρὸ πεντεκαίδεκα ἐμήνυσεν ἡμερῶν τὴν τοῦ πολεμίου κατάλυσιν, καὶ τῇ πείρᾳ τῆς προβλ πάμπολλα ἐπιστάμενος παρήσω, φεύγων τοῦ λόγου αὐτοῦ τὴν πνευματικήν θεωρίαν. Β Α φήσαντες. Ἐγὼ δὲ οὐ μόνον τῶν θαυμάτων αὐτόπτης, σεως τὴν ἀλήθειαν ἔμαθον. Καὶ ἄλλα δὲ τοιαῦτα τὸ μῆκος. ᾿Απόχρη δὲ καὶ ταῦτα δεῖξαι τῆς διανοίας Τούτῳ πολὺ τὸ κλέος καὶ παρὰ τῷ Περσῶν βα- σιλεῖ. ὡς γὰρ οἱ πρὸς ἐκεῖνον ἀφικόμενοι διηγή- σαντο πρέσβεις, ἐπιμελῶς ἐπυνθάνετο, τίς τε εἴη τοῦ ἀνδρὸς ὁ βίος, καὶ ποῖα τὰ θαύματα. Τὴν δὲ ὁμόζυγα τούτου φασὶ καὶ ἔλαιον αἰτῆσαι τῆς τούτου εὐλογίας ἠξιωμένον, καὶ ὡς μέγιστον δῶρον κομίσασθαι. Καὶ οἱ περὶ βασιλέα δὲ πάντες ὑπὸ τῆς φήμης βαλλόμε νοι, καὶ πολλὰς παρὰ τῶν μάγων κατ᾿ αὐτοῦ συχο- φαντίας δεχόμενοι, καὶ ἀκριβῶς ἐπυνθάνοντο, καὶ διδασκόμενοι θεῖον ἄνδρα ὠνόμαζον. Ὁ δὲ λοιπές ὅμιλος τοῖς ὁρεωκόμοις προσιόντες, καὶ καθικέταις, καὶ στρατιώταις, καὶ χρήματα προσέφερον, καὶ τῆς τοῦ ἐλαίου εὐλογίας μετασχεῖν ἱκέτευον. Ἡ δὲ τῶν Ισμαηλιτῶν βασίλισσα, στερίφη οὖσα καὶ παίδων εφιεμένη, πρῶτον μέν τινας τῶν ἀξιωτάτων ἀπο στείλασα, γενέσθαι μήτηρ ἱκέτευσεν. Ἐπειδὴ δὲ ἔτυχε τῆς αἰτήσεως, καὶ ἔσχεν ὡς ἐπόθησε, τὸν γεν νηθέντα λαβοῦσα βασιλέα, πρὸς τὸν θεῖον πρεσβύτην ἔδραμε · καὶ ἐπειδὴ γυναιξὶν οὐκ εἰσιτὸν ἦν, πρὸς αὐτὸν πέμψασα τὸ βρέφος, τῆς παρ' αὐτοῦ τυχεῖν εὐλογίας ἱκέτευε · « Σὸν γὰρ, ἔφη, τόδε τὸ δράγμα. Ἐγὼ μὲν γὰρ μετὰ δακρύων τὸ τῆς εὐχῆς προσ- ενήνοχα σπέρμα· σὺ δὲ τὸ σπέρμα πεποίηκας δράσ γμα, τῆς θείας χάριτος διὰ προσευχῆς ἑλκύσας τὸν ὑετόν. » ᾿Αλλὰ μέχρι πότε φιλονεικώ μετρήσαι τοῦ ᾿Ατλαν τικοῦ πελάγους τὸ βάθος; Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνα τοῖς ἀνθρώποις ἀμέτρητα, οὕτως ὑπερβαίνει διήγησιν τὰ καθ' ἡμέραν ὑπ' ἐκείνου γινόμενα. Ἐγὼ δὲ αὐτοῦ πρὸ τούτων ἁπάντων τὴν καρτερίαν θαυμάζω. Νύο κτωρ γὰρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἕστηκεν ὑπὸ πάντων ὁρώ μενος. Τὰς θύρας γὰρ ἀφελών, καὶ τοῦ περιβόλου THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • anni sterilitatem, ac secutam ex ea famem simul atque pestem biennio ante prædixit, virgam homi- nibus incussam a se visam dicens, et flagella quæ inferret significantem. Alias etiam bruchi quem vocant irruptionem prænuntiavit, eamque non magnum detrimentum allaturam, supplicium mox subsequente divina clementia. Triginta autem diebus elapsis, innumerabilis quidem exorta est multitudo, ita ut solis radios dissecaret, umbram- que efficeret : idque nos omnes liquido perspexi- mus. Caeterum soli brulorum animantium pabulo nocuit, hominum vero alimenta nulla ex parte læsit. Mihi etiam, cum a quodam oppugnarer, ini- mici exitium quindecim ante diebus prædixit, præ- dictionisque veritatem experientia comperi ". Alia hujusmodi sciens prudens omittam, orationis vitans prolixitatem, præsertim cum ad demonstrandam spiritalem ejus perspicientiam ista sufficiant. Ilujus apud regem quoque Persarum ingens glo- ria fuit. Ut narrarunt enim qui ad eum legati pro- fecti sunt, diligenter sciscitabatur, quænam viri vita esset, et cujusmodi miracula. Sed et conjugem ejus aiunt et oleum ab eo benedictum petiisse, et tanquam donum maximum accepisse. Quin et regis domestici omnes, fama perinoli, quamvis a magis multas contra illum calumnias audirent, et accurate percontabantur, et re per- specta divinum virum appellabant. Cætera autem turba ad muliones accedens, et ad ministros ac milites, et pecunias oferebant, et ut olei benedi- C ctionis participes fierent obsecrabant. Ismaelita- rum autem regina, sterilis cum esset, liberosque optaret, primo quidem missis quibusdam ex pri- moribus, ut mater fieret obsecravit : postquam vero compos voti facta est, peperitque ut optarat, na- tum regem accipiens ad divinum senem contendit : et quia mulieribus aditus non patebat, misso ad illum infante, rogavit ut benedictionem impetraret. • Tuus enim est, inquit, hic manipulus. Ego cuma lacrymis precum semen contuli: tu ex semine ma- nipulum eduxisti, divinæ gratiæ pluviam oratione tua eliciens. > Sed quousque tandem Atlantici maris altitudi- nem metiri conor? Nam sicut hanc dimetiri homi- nes nequeunt, sic orationem exsuperant quæ ab illo Giunt quotidie. Ego autem ejus ante hæc omnia ad- miror constantiam ; noctes enim diesque ab omnibus erat visus. Foribus enim ablatis, murique disjecta parte non minima, novum omnibus et stupendum D VARIE LECTIONES. » Hic adduntur in Herveti versione hæc: Quin etiam ei aliquando visæ sunt duæ virgæ, quæ fere- bantur quidem de cœlis, in terram autem orientalem cadebant et occidentalem. Hanc autem Persica el Scythica gentis in imperium Romanorum insurrectionem significavit vir divinus, et iis qui aderant afla- tus est visionem, multisque lacrymis et precibus assiduis repressit plagas quarum intentabantur mine in orbem terræ. Gens quidem certe Persarum jam armata et parata ad Romanos invadendos, eis divina adversante voluntate a coepto est retardata, et intrinsecus in malis propriis occupata. ›

μέρος οὐκ ἐλάχιστον καταλύσας, πρόκειται πᾶσι θέαμα καινὸν καὶ παράδοξον· νῦν μὲν ἑστὼς μέχρι πολλοῦ, νῦν δὲ θαμὰ κατακαμπτόμενος, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων προσκύνησιν. Πολλοὶ δὲ καὶ ἀριθμοῦσι τῶν ἑστώτων ταυτασὶ τὰς προσκυνήσεις. "Απαξ δέ τις τῶν σὺν ἐμοὶ χιλίας καὶ διακοσίας προς τέτταρσι καὶ τεσσαράκοντα ἀριθμήσας, εἶτα ἐκλάσας, ἀφῆκε τὴν ψῆφον. Κατακύπτων δὲ ἀεὶ τοῖς τῶν ποδῶν δακτύλοις προσπελάζει τὸ μέτωπον. Απαξ δὲ τῆς ἑβδομάδος τροφὴν ἡ γαστὴρ ὑποδεχομένη, καὶ ταύτην βραχεῖαν, εὐπετῶς ἐπικάμπτεσθαι τῷ νώτῳ παρα- χωρεῖ. Φασὶ δὲ ἀπὸ τῆς στάσεως καὶ χρόνων ἔλκος ἐν θατέρῳ γενέσθαι ποδί, καὶ διηνεκῶς πλεῖστον ἰχῶρα ἐκεῖθεν ἐκκρίνεσθαι. Ἀλλ' ὅμως οὐδὲν τουτωνὶ τῶν παρ θῶν τὴν φιλοσοφίαν ἐξήλεγξεν· ἀλλὰ φέρει γενναίως, καὶ τὰ ἐκούσια, καὶ τὰ ἀκούσια καὶ τούτων κακείνων τῇ προθυμία περιγενόμενος. Τοῦτο δὲ τὸ ἔλκος ὑπου δεῖξαί τινι ἠναγκάσθη ποτέ· διηγήσομαι δὲ καὶ τὴν αἰτίαν. Αφίκετό τις ἀπὸ Ραβαίνης, ἀνὴρ σπουδαίος, καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ διακονία τετιμημένος. Οὗτος την κορυφὴν ἐκείνην καταλαβών· « Είπέ μοι, ἔφη, πρὸς τῆς ἀληθείας αὐτῆς, τῆς τῶν ἀνθρώπων γένος ἐπι· στρεψάσης, ἄνθρωπος εἶ, ἢ ἀσώματος φύσις ; » Δυστ χερανάντων δὲ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τῶν παρόντων, σιγὴν μὲν ἄγειν ἐκέλευσε πάντας· πρὸς ἐκεῖνον δὲ ἔφη· Τί δή ποτε ταύτην τὴν πεῦσιν προσήνεγκας; Τοῦ δὲ εἰρηκότος· . Ως πάντων ἀκούω θρυλλούντων, ὡς οὔτε ἐσθίεις, οὔτε καθεύδεις· ἀνθρώπων δὲ ἑκάσ τερον ἴδιον· οὐ γὰρ ἄν τις ταύτην ἔχων τὴν φύσιν, τροφῆς δίχα καὶ ὕπνου διαβιώσειεν·, ἐπιτεθεῖναι μὲν τῷ κίονι κλίμακα προσέταξεν, ἀναδηναί τε ἐκεῖ νον ἐκέλευσε, καὶ πρῶτον μὲν τὰς χεῖρας καταμαθεῖν, εἶτα ἔσω τοῦ δερματίνου περιβολαίου τὴν χεῖρα βα λεῖν, καὶ ἰδεῖν μὴ τοὺς πόδας μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴ χα λεπώτατον ἕλκος. Ἰδὼν δὲ καὶ θαυμάσας ὁ ἄνθρωπος τὴν τοῦ ἔλκους ὑπερβολὴν, καὶ παρ' αὐτοῦ μαθὼν ὡς ἀπολαύει τροφῆς, κατελήλυθεν ἐκεῖθεν, πρὸς ἐμὲ δὲ ἀφικόμενος διηγήσατο πάντα. Ἐν δὲ ταῖς δημοτελέσι πανηγύρεσι καὶ ἄλλην ἐπιδείκνυται καρτερίαν. Μετὰ γὰρ ἡλίου δυσμὸς ἕως ἂν οὗτος πάλιν εἰς τὸν ἑῷον ορίζοντα γένηται, τὰς χεῖρας ἀνατείνων εἰς οὐρα νὴν παννύχιον ἔστηκεν, οὔτε ὕπνῳ θελγόμενος, οὔτε ὑπὸ πόνου νικώμενος. Εν τοσούτοις δὲ πόνοις, καὶ κατορθωμάτων όγκω, καὶ πλήθει θαυμάτων, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέ- τριος, ὡς πάντων ἀνθρώπων κατὰ τὴν ἀξίαν ὕστα- τος. Πρὸς δὲ τῷ μετρίῳ φρονήματι, καὶ εὐπρόσο οδος λίαν ἐστὶ, καὶ γλυκὺς, καὶ ἐπίχαρις, καὶ πρὸς ἕκαστον τῶν διαλεγομένων ἀποκρινόμενος, εἴτε χειροτέχνης, εἴτε προταίτης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Ελα- 6: δὲ καὶ τῆς διδασκαλίας παρὰ τοῦ μεγαλοδώρου Δεσπότου τὸ δῶρον· καὶ δὶς ἑκάστης ἡμέρας τὰς παραινέσεις ποιούμενος, ἐπικλύζει τῶν ἀκουόντων τὰς ἀκοὰς, ἐπὶ χάριτος μάλα διαλεγόμενος, καὶ τὰ τοῦ θείου Πνεύματος προσφέρων παιδεύματα, καὶ ἀνανεύειν εἰς οὐρανὸν, καὶ πέτασθαι παρεγγυῶν, RELIGIOSA HISTORIA. B tempore, nunc subinde se inflectens, Deoque ad. . A spectaculum proponitur. Nunc quidem longo stans orationem offerens. Ac multi sane astan- tium adorationes islas enumerant. Semel autem quidam ex iis qui mecum erant, cum mille ducen- tas quadraginta quatuor enumerasset, fessus postea numerare destitit. Semper autem, cum se inclina- bat, ad digitos usque pedum frontem adinovebat. Nam cum semel in hebdomada cibum venter capiat, eumque exiguum, dorso concedit ut facile infecta- tur. Ajunt autem illi ex statione inveteratum ufcus fuisse, mullamque ex eo saniem continenter deflu- sisse. At tamen nihil istorum ejus philosophiam labefecit sed omnia fortiter tolerat, tum quæ sponte subit, tum quæ nulenti accidant, ut utra- que animi alacritate pervincit. Hoc porro ulcus euidam aliquando, qua de causa, dicam, ostendere coactus est. Venerat a Rabæna ” quidam vir bo- nus, Christique famulatu honoratus. Is ad cacumen illud cum ascendisset, Dic mihi, inquit, per ipsam veritatem, quæ humanum genus ad se convertit, homone es, an incorporea natura? › Ægre autem interrogationem ferentibus cunctis qui aderant, silere omnes jussit, et illum alloquens : « Cur hoc, ait, sciscitatus es? » Et cum ille respondisset : • Quia jactari ab omnibus video, te nec comedere. nec dormire: hominum autem proprium est utriini- que, neque enim quisquam est hac praeditus natu- ra, qui aisque cibo et somno vitam ducat: ad- moveri sealam jussit, illumque ascendere præcepit, C ac primo quidem manus explorare, deinde sub pelliceam vestem manum immittere, et intueri non pedes tantum, sed ulcus etiam teterrimum. Conspicatus autem vir ille, admiratusque ulceris magnitudinem, certiorque ab eo factus ipsum cibo vesci, descendit illinc, et ad me veniens onui: narravit. In publicis autem solemnitatibus aliud etiam constantiæ specimen præbet. Post solis enim occasum, quoad idem rursus ad horizontein veniat orientalen, manibus in coelum extensis slat urla nocte, nec somno capi se sinens, nec labore viuci. In tantis autem laboribus, egregiorumque faci- D norum amplitudine, et miraculorum frequentia, Ab Arabens. Herv. PATROL. GR. LXXXII, tanta est ejus animi moderatio, ac si omnium ho- minum infimus esset. Præter modestiam vero, et aditu facilis * est, et affabilis ac suavis, unicuique eorum respondens qui alloquuntur, sive opifex is sit, sive mendicus, sive rusticanus. Doctrinæ quo- que donum a liberali Domino accepit : et bis quotidie exhortationes habens, audientium aures irrigat, scite admodum disserens, et divini Spiri- tus documenta exhibens, jubensque in cœlum re- spicere, et evolare, atque a terra discedere, et regnum quod exspectatur cogitatione versare, et VARLE LECTIONES.

μέρος οὐκ ἐλάχιστον καταλύσας, πρόκειται πᾶσι θέαμα καινὸν καὶ παράδοξον· νῦν μὲν ἑστὼς μέχρι πολλοῦ, νῦν δὲ θαμὰ κατακαμπτόμενος, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων προσκύνησιν. Πολλοὶ δὲ καὶ ἀριθμοῦσι τῶν ἑστώτων ταυτασὶ τὰς προσκυνήσεις. "Απαξ δέ τις τῶν σὺν ἐμοὶ χιλίας καὶ διακοσίας προς τέτταρσι καὶ τεσσαράκοντα ἀριθμήσας, εἶτα ἐκλάσας, ἀφῆκε τὴν ψῆφον. Κατακύπτων δὲ ἀεὶ τοῖς τῶν ποδῶν δακτύλοις προσπελάζει τὸ μέτωπον. Απαξ δὲ τῆς ἑβδομάδος τροφὴν ἡ γαστὴρ ὑποδεχομένη, καὶ ταύτην βραχεῖαν, εὐπετῶς ἐπικάμπτεσθαι τῷ νώτῳ παρα- χωρεῖ. Φασὶ δὲ ἀπὸ τῆς στάσεως καὶ χρόνων ἔλκος ἐν θατέρῳ γενέσθαι ποδί, καὶ διηνεκῶς πλεῖστον ἰχῶρα ἐκεῖθεν ἐκκρίνεσθαι. Ἀλλ' ὅμως οὐδὲν τουτωνὶ τῶν παρ θῶν τὴν φιλοσοφίαν ἐξήλεγξεν· ἀλλὰ φέρει γενναίως, καὶ τὰ ἐκούσια, καὶ τὰ ἀκούσια καὶ τούτων κακείνων τῇ προθυμία περιγενόμενος. Τοῦτο δὲ τὸ ἔλκος ὑπου δεῖξαί τινι ἠναγκάσθη ποτέ· διηγήσομαι δὲ καὶ τὴν αἰτίαν. Αφίκετό τις ἀπὸ Ραβαίνης, ἀνὴρ σπουδαίος, καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ διακονία τετιμημένος. Οὗτος την κορυφὴν ἐκείνην καταλαβών· « Είπέ μοι, ἔφη, πρὸς τῆς ἀληθείας αὐτῆς, τῆς τῶν ἀνθρώπων γένος ἐπι· στρεψάσης, ἄνθρωπος εἶ, ἢ ἀσώματος φύσις ; » Δυστ χερανάντων δὲ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τῶν παρόντων, σιγὴν μὲν ἄγειν ἐκέλευσε πάντας· πρὸς ἐκεῖνον δὲ ἔφη· Τί δή ποτε ταύτην τὴν πεῦσιν προσήνεγκας; Τοῦ δὲ εἰρηκότος· . Ως πάντων ἀκούω θρυλλούντων, ὡς οὔτε ἐσθίεις, οὔτε καθεύδεις· ἀνθρώπων δὲ ἑκάσ τερον ἴδιον· οὐ γὰρ ἄν τις ταύτην ἔχων τὴν φύσιν, τροφῆς δίχα καὶ ὕπνου διαβιώσειεν·, ἐπιτεθεῖναι μὲν τῷ κίονι κλίμακα προσέταξεν, ἀναδηναί τε ἐκεῖ νον ἐκέλευσε, καὶ πρῶτον μὲν τὰς χεῖρας καταμαθεῖν, εἶτα ἔσω τοῦ δερματίνου περιβολαίου τὴν χεῖρα βα λεῖν, καὶ ἰδεῖν μὴ τοὺς πόδας μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴ χα λεπώτατον ἕλκος. Ἰδὼν δὲ καὶ θαυμάσας ὁ ἄνθρωπος τὴν τοῦ ἔλκους ὑπερβολὴν, καὶ παρ' αὐτοῦ μαθὼν ὡς ἀπολαύει τροφῆς, κατελήλυθεν ἐκεῖθεν, πρὸς ἐμὲ δὲ ἀφικόμενος διηγήσατο πάντα. Ἐν δὲ ταῖς δημοτελέσι πανηγύρεσι καὶ ἄλλην ἐπιδείκνυται καρτερίαν. Μετὰ γὰρ ἡλίου δυσμὸς ἕως ἂν οὗτος πάλιν εἰς τὸν ἑῷον ορίζοντα γένηται, τὰς χεῖρας ἀνατείνων εἰς οὐρα νὴν παννύχιον ἔστηκεν, οὔτε ὕπνῳ θελγόμενος, οὔτε ὑπὸ πόνου νικώμενος. Εν τοσούτοις δὲ πόνοις, καὶ κατορθωμάτων όγκω, καὶ πλήθει θαυμάτων, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέ- τριος, ὡς πάντων ἀνθρώπων κατὰ τὴν ἀξίαν ὕστα- τος. Πρὸς δὲ τῷ μετρίῳ φρονήματι, καὶ εὐπρόσο οδος λίαν ἐστὶ, καὶ γλυκὺς, καὶ ἐπίχαρις, καὶ πρὸς ἕκαστον τῶν διαλεγομένων ἀποκρινόμενος, εἴτε χειροτέχνης, εἴτε προταίτης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Ελα- 6: δὲ καὶ τῆς διδασκαλίας παρὰ τοῦ μεγαλοδώρου Δεσπότου τὸ δῶρον· καὶ δὶς ἑκάστης ἡμέρας τὰς παραινέσεις ποιούμενος, ἐπικλύζει τῶν ἀκουόντων τὰς ἀκοὰς, ἐπὶ χάριτος μάλα διαλεγόμενος, καὶ τὰ τοῦ θείου Πνεύματος προσφέρων παιδεύματα, καὶ ἀνανεύειν εἰς οὐρανὸν, καὶ πέτασθαι παρεγγυῶν, RELIGIOSA HISTORIA. B tempore, nunc subinde se inflectens, Deoque ad. . A spectaculum proponitur. Nunc quidem longo stans orationem offerens. Ac multi sane astan- tium adorationes islas enumerant. Semel autem quidam ex iis qui mecum erant, cum mille ducen- tas quadraginta quatuor enumerasset, fessus postea numerare destitit. Semper autem, cum se inclina- bat, ad digitos usque pedum frontem adinovebat. Nam cum semel in hebdomada cibum venter capiat, eumque exiguum, dorso concedit ut facile infecta- tur. Ajunt autem illi ex statione inveteratum ufcus fuisse, mullamque ex eo saniem continenter deflu- sisse. At tamen nihil istorum ejus philosophiam labefecit sed omnia fortiter tolerat, tum quæ sponte subit, tum quæ nulenti accidant, ut utra- que animi alacritate pervincit. Hoc porro ulcus euidam aliquando, qua de causa, dicam, ostendere coactus est. Venerat a Rabæna ” quidam vir bo- nus, Christique famulatu honoratus. Is ad cacumen illud cum ascendisset, Dic mihi, inquit, per ipsam veritatem, quæ humanum genus ad se convertit, homone es, an incorporea natura? › Ægre autem interrogationem ferentibus cunctis qui aderant, silere omnes jussit, et illum alloquens : « Cur hoc, ait, sciscitatus es? » Et cum ille respondisset : • Quia jactari ab omnibus video, te nec comedere. nec dormire: hominum autem proprium est utriini- que, neque enim quisquam est hac praeditus natu- ra, qui aisque cibo et somno vitam ducat: ad- moveri sealam jussit, illumque ascendere præcepit, C ac primo quidem manus explorare, deinde sub pelliceam vestem manum immittere, et intueri non pedes tantum, sed ulcus etiam teterrimum. Conspicatus autem vir ille, admiratusque ulceris magnitudinem, certiorque ab eo factus ipsum cibo vesci, descendit illinc, et ad me veniens onui: narravit. In publicis autem solemnitatibus aliud etiam constantiæ specimen præbet. Post solis enim occasum, quoad idem rursus ad horizontein veniat orientalen, manibus in coelum extensis slat urla nocte, nec somno capi se sinens, nec labore viuci. In tantis autem laboribus, egregiorumque faci- D norum amplitudine, et miraculorum frequentia, Ab Arabens. Herv. PATROL. GR. LXXXII, tanta est ejus animi moderatio, ac si omnium ho- minum infimus esset. Præter modestiam vero, et aditu facilis * est, et affabilis ac suavis, unicuique eorum respondens qui alloquuntur, sive opifex is sit, sive mendicus, sive rusticanus. Doctrinæ quo- que donum a liberali Domino accepit : et bis quotidie exhortationes habens, audientium aures irrigat, scite admodum disserens, et divini Spiri- tus documenta exhibens, jubensque in cœlum re- spicere, et evolare, atque a terra discedere, et regnum quod exspectatur cogitatione versare, et VARLE LECTIONES.

μέρος οὐκ ἐλάχιστον καταλύσας, πρόκειται πᾶσι θέαμα καινὸν καὶ παράδοξον· νῦν μὲν ἑστὼς μέχρι πολλοῦ, νῦν δὲ θαμὰ κατακαμπτόμενος, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων προσκύνησιν. Πολλοὶ δὲ καὶ ἀριθμοῦσι τῶν ἑστώτων ταυτασὶ τὰς προσκυνήσεις. "Απαξ δέ τις τῶν σὺν ἐμοὶ χιλίας καὶ διακοσίας προς τέτταρσι καὶ τεσσαράκοντα ἀριθμήσας, εἶτα ἐκλάσας, ἀφῆκε τὴν ψῆφον. Κατακύπτων δὲ ἀεὶ τοῖς τῶν ποδῶν δακτύλοις προσπελάζει τὸ μέτωπον. Απαξ δὲ τῆς ἑβδομάδος τροφὴν ἡ γαστὴρ ὑποδεχομένη, καὶ ταύτην βραχεῖαν, εὐπετῶς ἐπικάμπτεσθαι τῷ νώτῳ παρα- χωρεῖ. Φασὶ δὲ ἀπὸ τῆς στάσεως καὶ χρόνων ἔλκος ἐν θατέρῳ γενέσθαι ποδί, καὶ διηνεκῶς πλεῖστον ἰχῶρα ἐκεῖθεν ἐκκρίνεσθαι. Ἀλλ' ὅμως οὐδὲν τουτωνὶ τῶν παρ θῶν τὴν φιλοσοφίαν ἐξήλεγξεν· ἀλλὰ φέρει γενναίως, καὶ τὰ ἐκούσια, καὶ τὰ ἀκούσια καὶ τούτων κακείνων τῇ προθυμία περιγενόμενος. Τοῦτο δὲ τὸ ἔλκος ὑπου δεῖξαί τινι ἠναγκάσθη ποτέ· διηγήσομαι δὲ καὶ τὴν αἰτίαν. Αφίκετό τις ἀπὸ Ραβαίνης, ἀνὴρ σπουδαίος, καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ διακονία τετιμημένος. Οὗτος την κορυφὴν ἐκείνην καταλαβών· « Είπέ μοι, ἔφη, πρὸς τῆς ἀληθείας αὐτῆς, τῆς τῶν ἀνθρώπων γένος ἐπι· στρεψάσης, ἄνθρωπος εἶ, ἢ ἀσώματος φύσις ; » Δυστ χερανάντων δὲ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τῶν παρόντων, σιγὴν μὲν ἄγειν ἐκέλευσε πάντας· πρὸς ἐκεῖνον δὲ ἔφη· Τί δή ποτε ταύτην τὴν πεῦσιν προσήνεγκας; Τοῦ δὲ εἰρηκότος· . Ως πάντων ἀκούω θρυλλούντων, ὡς οὔτε ἐσθίεις, οὔτε καθεύδεις· ἀνθρώπων δὲ ἑκάσ τερον ἴδιον· οὐ γὰρ ἄν τις ταύτην ἔχων τὴν φύσιν, τροφῆς δίχα καὶ ὕπνου διαβιώσειεν·, ἐπιτεθεῖναι μὲν τῷ κίονι κλίμακα προσέταξεν, ἀναδηναί τε ἐκεῖ νον ἐκέλευσε, καὶ πρῶτον μὲν τὰς χεῖρας καταμαθεῖν, εἶτα ἔσω τοῦ δερματίνου περιβολαίου τὴν χεῖρα βα λεῖν, καὶ ἰδεῖν μὴ τοὺς πόδας μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴ χα λεπώτατον ἕλκος. Ἰδὼν δὲ καὶ θαυμάσας ὁ ἄνθρωπος τὴν τοῦ ἔλκους ὑπερβολὴν, καὶ παρ' αὐτοῦ μαθὼν ὡς ἀπολαύει τροφῆς, κατελήλυθεν ἐκεῖθεν, πρὸς ἐμὲ δὲ ἀφικόμενος διηγήσατο πάντα. Ἐν δὲ ταῖς δημοτελέσι πανηγύρεσι καὶ ἄλλην ἐπιδείκνυται καρτερίαν. Μετὰ γὰρ ἡλίου δυσμὸς ἕως ἂν οὗτος πάλιν εἰς τὸν ἑῷον ορίζοντα γένηται, τὰς χεῖρας ἀνατείνων εἰς οὐρα νὴν παννύχιον ἔστηκεν, οὔτε ὕπνῳ θελγόμενος, οὔτε ὑπὸ πόνου νικώμενος. Εν τοσούτοις δὲ πόνοις, καὶ κατορθωμάτων όγκω, καὶ πλήθει θαυμάτων, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέ- τριος, ὡς πάντων ἀνθρώπων κατὰ τὴν ἀξίαν ὕστα- τος. Πρὸς δὲ τῷ μετρίῳ φρονήματι, καὶ εὐπρόσο οδος λίαν ἐστὶ, καὶ γλυκὺς, καὶ ἐπίχαρις, καὶ πρὸς ἕκαστον τῶν διαλεγομένων ἀποκρινόμενος, εἴτε χειροτέχνης, εἴτε προταίτης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Ελα- 6: δὲ καὶ τῆς διδασκαλίας παρὰ τοῦ μεγαλοδώρου Δεσπότου τὸ δῶρον· καὶ δὶς ἑκάστης ἡμέρας τὰς παραινέσεις ποιούμενος, ἐπικλύζει τῶν ἀκουόντων τὰς ἀκοὰς, ἐπὶ χάριτος μάλα διαλεγόμενος, καὶ τὰ τοῦ θείου Πνεύματος προσφέρων παιδεύματα, καὶ ἀνανεύειν εἰς οὐρανὸν, καὶ πέτασθαι παρεγγυῶν, RELIGIOSA HISTORIA. B tempore, nunc subinde se inflectens, Deoque ad. . A spectaculum proponitur. Nunc quidem longo stans orationem offerens. Ac multi sane astan- tium adorationes islas enumerant. Semel autem quidam ex iis qui mecum erant, cum mille ducen- tas quadraginta quatuor enumerasset, fessus postea numerare destitit. Semper autem, cum se inclina- bat, ad digitos usque pedum frontem adinovebat. Nam cum semel in hebdomada cibum venter capiat, eumque exiguum, dorso concedit ut facile infecta- tur. Ajunt autem illi ex statione inveteratum ufcus fuisse, mullamque ex eo saniem continenter deflu- sisse. At tamen nihil istorum ejus philosophiam labefecit sed omnia fortiter tolerat, tum quæ sponte subit, tum quæ nulenti accidant, ut utra- que animi alacritate pervincit. Hoc porro ulcus euidam aliquando, qua de causa, dicam, ostendere coactus est. Venerat a Rabæna ” quidam vir bo- nus, Christique famulatu honoratus. Is ad cacumen illud cum ascendisset, Dic mihi, inquit, per ipsam veritatem, quæ humanum genus ad se convertit, homone es, an incorporea natura? › Ægre autem interrogationem ferentibus cunctis qui aderant, silere omnes jussit, et illum alloquens : « Cur hoc, ait, sciscitatus es? » Et cum ille respondisset : • Quia jactari ab omnibus video, te nec comedere. nec dormire: hominum autem proprium est utriini- que, neque enim quisquam est hac praeditus natu- ra, qui aisque cibo et somno vitam ducat: ad- moveri sealam jussit, illumque ascendere præcepit, C ac primo quidem manus explorare, deinde sub pelliceam vestem manum immittere, et intueri non pedes tantum, sed ulcus etiam teterrimum. Conspicatus autem vir ille, admiratusque ulceris magnitudinem, certiorque ab eo factus ipsum cibo vesci, descendit illinc, et ad me veniens onui: narravit. In publicis autem solemnitatibus aliud etiam constantiæ specimen præbet. Post solis enim occasum, quoad idem rursus ad horizontein veniat orientalen, manibus in coelum extensis slat urla nocte, nec somno capi se sinens, nec labore viuci. In tantis autem laboribus, egregiorumque faci- D norum amplitudine, et miraculorum frequentia, Ab Arabens. Herv. PATROL. GR. LXXXII, tanta est ejus animi moderatio, ac si omnium ho- minum infimus esset. Præter modestiam vero, et aditu facilis * est, et affabilis ac suavis, unicuique eorum respondens qui alloquuntur, sive opifex is sit, sive mendicus, sive rusticanus. Doctrinæ quo- que donum a liberali Domino accepit : et bis quotidie exhortationes habens, audientium aures irrigat, scite admodum disserens, et divini Spiri- tus documenta exhibens, jubensque in cœlum re- spicere, et evolare, atque a terra discedere, et regnum quod exspectatur cogitatione versare, et VARLE LECTIONES.

μέρος οὐκ ἐλάχιστον καταλύσας, πρόκειται πᾶσι θέαμα καινὸν καὶ παράδοξον· νῦν μὲν ἑστὼς μέχρι πολλοῦ, νῦν δὲ θαμὰ κατακαμπτόμενος, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων προσκύνησιν. Πολλοὶ δὲ καὶ ἀριθμοῦσι τῶν ἑστώτων ταυτασὶ τὰς προσκυνήσεις. "Απαξ δέ τις τῶν σὺν ἐμοὶ χιλίας καὶ διακοσίας προς τέτταρσι καὶ τεσσαράκοντα ἀριθμήσας, εἶτα ἐκλάσας, ἀφῆκε τὴν ψῆφον. Κατακύπτων δὲ ἀεὶ τοῖς τῶν ποδῶν δακτύλοις προσπελάζει τὸ μέτωπον. Απαξ δὲ τῆς ἑβδομάδος τροφὴν ἡ γαστὴρ ὑποδεχομένη, καὶ ταύτην βραχεῖαν, εὐπετῶς ἐπικάμπτεσθαι τῷ νώτῳ παρα- χωρεῖ. Φασὶ δὲ ἀπὸ τῆς στάσεως καὶ χρόνων ἔλκος ἐν θατέρῳ γενέσθαι ποδί, καὶ διηνεκῶς πλεῖστον ἰχῶρα ἐκεῖθεν ἐκκρίνεσθαι. Ἀλλ' ὅμως οὐδὲν τουτωνὶ τῶν παρ θῶν τὴν φιλοσοφίαν ἐξήλεγξεν· ἀλλὰ φέρει γενναίως, καὶ τὰ ἐκούσια, καὶ τὰ ἀκούσια καὶ τούτων κακείνων τῇ προθυμία περιγενόμενος. Τοῦτο δὲ τὸ ἔλκος ὑπου δεῖξαί τινι ἠναγκάσθη ποτέ· διηγήσομαι δὲ καὶ τὴν αἰτίαν. Αφίκετό τις ἀπὸ Ραβαίνης, ἀνὴρ σπουδαίος, καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ διακονία τετιμημένος. Οὗτος την κορυφὴν ἐκείνην καταλαβών· « Είπέ μοι, ἔφη, πρὸς τῆς ἀληθείας αὐτῆς, τῆς τῶν ἀνθρώπων γένος ἐπι· στρεψάσης, ἄνθρωπος εἶ, ἢ ἀσώματος φύσις ; » Δυστ χερανάντων δὲ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τῶν παρόντων, σιγὴν μὲν ἄγειν ἐκέλευσε πάντας· πρὸς ἐκεῖνον δὲ ἔφη· Τί δή ποτε ταύτην τὴν πεῦσιν προσήνεγκας; Τοῦ δὲ εἰρηκότος· . Ως πάντων ἀκούω θρυλλούντων, ὡς οὔτε ἐσθίεις, οὔτε καθεύδεις· ἀνθρώπων δὲ ἑκάσ τερον ἴδιον· οὐ γὰρ ἄν τις ταύτην ἔχων τὴν φύσιν, τροφῆς δίχα καὶ ὕπνου διαβιώσειεν·, ἐπιτεθεῖναι μὲν τῷ κίονι κλίμακα προσέταξεν, ἀναδηναί τε ἐκεῖ νον ἐκέλευσε, καὶ πρῶτον μὲν τὰς χεῖρας καταμαθεῖν, εἶτα ἔσω τοῦ δερματίνου περιβολαίου τὴν χεῖρα βα λεῖν, καὶ ἰδεῖν μὴ τοὺς πόδας μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴ χα λεπώτατον ἕλκος. Ἰδὼν δὲ καὶ θαυμάσας ὁ ἄνθρωπος τὴν τοῦ ἔλκους ὑπερβολὴν, καὶ παρ' αὐτοῦ μαθὼν ὡς ἀπολαύει τροφῆς, κατελήλυθεν ἐκεῖθεν, πρὸς ἐμὲ δὲ ἀφικόμενος διηγήσατο πάντα. Ἐν δὲ ταῖς δημοτελέσι πανηγύρεσι καὶ ἄλλην ἐπιδείκνυται καρτερίαν. Μετὰ γὰρ ἡλίου δυσμὸς ἕως ἂν οὗτος πάλιν εἰς τὸν ἑῷον ορίζοντα γένηται, τὰς χεῖρας ἀνατείνων εἰς οὐρα νὴν παννύχιον ἔστηκεν, οὔτε ὕπνῳ θελγόμενος, οὔτε ὑπὸ πόνου νικώμενος. Εν τοσούτοις δὲ πόνοις, καὶ κατορθωμάτων όγκω, καὶ πλήθει θαυμάτων, οὕτως ἐστὶ τὸ φρόνημα μέ- τριος, ὡς πάντων ἀνθρώπων κατὰ τὴν ἀξίαν ὕστα- τος. Πρὸς δὲ τῷ μετρίῳ φρονήματι, καὶ εὐπρόσο οδος λίαν ἐστὶ, καὶ γλυκὺς, καὶ ἐπίχαρις, καὶ πρὸς ἕκαστον τῶν διαλεγομένων ἀποκρινόμενος, εἴτε χειροτέχνης, εἴτε προταίτης, εἴτε ἄγροικος εἴη. Ελα- 6: δὲ καὶ τῆς διδασκαλίας παρὰ τοῦ μεγαλοδώρου Δεσπότου τὸ δῶρον· καὶ δὶς ἑκάστης ἡμέρας τὰς παραινέσεις ποιούμενος, ἐπικλύζει τῶν ἀκουόντων τὰς ἀκοὰς, ἐπὶ χάριτος μάλα διαλεγόμενος, καὶ τὰ τοῦ θείου Πνεύματος προσφέρων παιδεύματα, καὶ ἀνανεύειν εἰς οὐρανὸν, καὶ πέτασθαι παρεγγυῶν, RELIGIOSA HISTORIA. B tempore, nunc subinde se inflectens, Deoque ad. . A spectaculum proponitur. Nunc quidem longo stans orationem offerens. Ac multi sane astan- tium adorationes islas enumerant. Semel autem quidam ex iis qui mecum erant, cum mille ducen- tas quadraginta quatuor enumerasset, fessus postea numerare destitit. Semper autem, cum se inclina- bat, ad digitos usque pedum frontem adinovebat. Nam cum semel in hebdomada cibum venter capiat, eumque exiguum, dorso concedit ut facile infecta- tur. Ajunt autem illi ex statione inveteratum ufcus fuisse, mullamque ex eo saniem continenter deflu- sisse. At tamen nihil istorum ejus philosophiam labefecit sed omnia fortiter tolerat, tum quæ sponte subit, tum quæ nulenti accidant, ut utra- que animi alacritate pervincit. Hoc porro ulcus euidam aliquando, qua de causa, dicam, ostendere coactus est. Venerat a Rabæna ” quidam vir bo- nus, Christique famulatu honoratus. Is ad cacumen illud cum ascendisset, Dic mihi, inquit, per ipsam veritatem, quæ humanum genus ad se convertit, homone es, an incorporea natura? › Ægre autem interrogationem ferentibus cunctis qui aderant, silere omnes jussit, et illum alloquens : « Cur hoc, ait, sciscitatus es? » Et cum ille respondisset : • Quia jactari ab omnibus video, te nec comedere. nec dormire: hominum autem proprium est utriini- que, neque enim quisquam est hac praeditus natu- ra, qui aisque cibo et somno vitam ducat: ad- moveri sealam jussit, illumque ascendere præcepit, C ac primo quidem manus explorare, deinde sub pelliceam vestem manum immittere, et intueri non pedes tantum, sed ulcus etiam teterrimum. Conspicatus autem vir ille, admiratusque ulceris magnitudinem, certiorque ab eo factus ipsum cibo vesci, descendit illinc, et ad me veniens onui: narravit. In publicis autem solemnitatibus aliud etiam constantiæ specimen præbet. Post solis enim occasum, quoad idem rursus ad horizontein veniat orientalen, manibus in coelum extensis slat urla nocte, nec somno capi se sinens, nec labore viuci. In tantis autem laboribus, egregiorumque faci- D norum amplitudine, et miraculorum frequentia, Ab Arabens. Herv. PATROL. GR. LXXXII, tanta est ejus animi moderatio, ac si omnium ho- minum infimus esset. Præter modestiam vero, et aditu facilis * est, et affabilis ac suavis, unicuique eorum respondens qui alloquuntur, sive opifex is sit, sive mendicus, sive rusticanus. Doctrinæ quo- que donum a liberali Domino accepit : et bis quotidie exhortationes habens, audientium aures irrigat, scite admodum disserens, et divini Spiri- tus documenta exhibens, jubensque in cœlum re- spicere, et evolare, atque a terra discedere, et regnum quod exspectatur cogitatione versare, et VARLE LECTIONES.

Α καὶ τῆς γῆς ἀπαλλάττεσθαι, καὶ τὴν προσδοκωμένη Β φαντάζεσθαι βασιλείαν, καὶ τῆς γεέννης δεδιένα: τὴν ἀπειλήν, καταφρονείν τε τῶν γηίνων, καὶ προσμέ νειν τὰ μέλλοντα. Ἔστι δὲ αὐτὸν ἰδεῖν καὶ δικά ζοντα, καὶ ὀρθὰς καὶ δικαίας τὰς ψήφους ἐκφέροντα, Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτά μετὰ τὴν ἐννάτην δια- πράττεται ὥραν. Τὴν γὰρ νύκτα ἅπασαν, καὶ τὴν ἡμέραν μέχρις εννάτης διατελεί προσευχόμενος, Μετὰ δὲ τὴν ἐννάτην, πρῶτον μὲν τὴν θείαν διδα σκαλίαν τοῖς παροῦσι προσφέρει, εἶτα τὴν ἐκά- στου δεξάμενος αίτησιν, και τινας βάσεις έργασά μενος, τῶν ἀμφισβητούντων διαλύει τὰς ἔριδας. Περὶ δὲ ἡλίου δυσμάς, τῆς πρὸς τὸν Θεὸν λοιπὸν διαλέξεως ἄρχεται. Ἀλλ᾽ ἐν τούτοις ὤν, καὶ ταῦτα ἅπαντα ὁρῶν, οὐδὲ τῆς τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἀμετ λεῖ προμηθείας· νῦν μὲν Ἑλληνικῇ δυσσεβείς μαχό μενος, νῦν δὲ τὴν Ἰουδαίων καταλύων θρασύτητα, ἄλλοτε δὲ τὰς τῶν αἱρετικῶν συμμορίας σκεδαννύς· καί ποτε μὲν βασιλεῖ περὶ τούτων ἐπιστέλλων, ποτέ δὲ τοὺς ἄρχοντας εἰς τὸν Θεοῦ ζῆλον ἐγείρων, ἄλλοτε δὲ καὶ αὐτοῖς τῶν Ἐκκλησιῶν ποιμέσι πλείονα ποι εἶσθαι τῶν ποιμνίων παρεγγυῶν τὴν ἐπιμέλειαν. Ταῦτα δὲ διεξελθών, ἀπὸ ψεκάδος δεῖξαι τὸν ὑετὸν πειραθείς, καὶ τῷ λιχανῷ δακτύλῳ τοὺς ἐντυγχά νοντας τῷ συγγράμματι τῆς γλυκύτητος ἀπογεύων τοῦ μέλιτος. Τὰ δὲ παρὰ πάντων αδόμενα τούτων ἐστὶ πολλαπλάσια. Αλλ' οὐ πάντα ἔγωγε συγγράφειν ἐπήγγελμαι, ἀλλὰ δι᾿ ὀλίγων τῆς ἑκάστου πολιτεία; ἐπιδεῖξαι τὸν χαρακτήρα. Συγγράψουσι δὲ, ὡς εἰκός, καὶ ἄλλοι τουτωνὶ πολλῷ πλείονα· εἰ δὲ καὶ ἐπιδιών, καὶ μείζονα τυχόν προσθήσουσι θαύματα. Ἐγὼ δὲ καὶ αὐτὸν ταῖς οἰκείαις προσευχαῖς βοηθούμενον, τοῖς ἀγαθοῖς τούτοις πόνοις ἐπιμεῖναι καὶ ποθῶ, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύω, κόσμον ὄντα κοινὸν, καὶ τῆς εὐτε δείας ἀγλάϊσμα, καὶ τὸν ἐμαυτοῦ ῥυθμηθῆναι βίον, καὶ πρὸς τὴν εὐαγγελικὴν πολιτείαν κατευθυνθή ναι. ΒΑΡΑΔΑΤΟΣ. Καὶ ὁ κοινὸς τῶν ἀνθρώπων ἀλάστωρ πολλὲς τῆς κακίας ἐξεῦρεν ὁδοὺς, πανωλεθρίᾳ φιλονεικών παρα- δοῦναι πᾶσαν τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν· καὶ τῆς εὐω σεβείας οι τρόφιμοι τῆς εἰς οὐρανὸν ἀνόδου πολλές καὶ διαφόρους ἐμηχανήσαντο κλίμακας. Οἱ μὲν γὰρ κατὰ συμμορίαν ἀγωνιζόμενοι, μυρία δὲ τοιαῦτα συστήματα, καὶ ἀριθμὸν νικῶντα, τῶν ἀκηράτων στεφάνων ἀπολαύουσι, καὶ τῆς ποθουμένης ἀνάδου τυγχάνουσιν. Οἱ δὲ τὸν μοναδικὸν ἀσπαζόμενοι βίον, καὶ μόνῳ τῷ θεῷ, προσλαλεῖν μελετῶντες, καὶ παρα η THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Rehenne minas formidare, terrenaque despicere, et futura exspectare. Sed et judicantem quoque illum videre est, rectasque et justas sententias proferentem. Hæc autem alia que id genus post horam nonam exsequitur. Totam enim noctem et diem ad nonam usque orando consumit. Post nonam vero, primum quilem divinam doetri - nain præsentibus tradit, deinde admissa unius- cujusque petitione, et curationibus aliquot peractis, litigantium controversias dirimit. Sub solis autem occasum cum Deo deinceps colloqui incipit. Cæte- rum in his dum versatur, atque hæc omnia præstal, sanctarum simul Ecclesiarum providentiam non negligit : nunc pugnans contra gentiliumn impieta- tem, nunc Judæorum frangens contumaciam, nunc hvreticorum turmas proligans : atque interdum ad imperatorem de bis litteras mittens, interdum præsides ad divinum zelum excitans, ipsos etiam interdum Ecclesiarum pastores admonens ut gre- gum suorum majorem curam gerant. Hæc porro no scripsi, ut ex guſta pluviam ostenderem, et iis qui hæc scripta lecturi sunt digito indice degu- tandam præberem mellis dulcedinem. Quæ vero in ore sunt omnium, his longe plura sunt. Sed omnia ego conscribenda non suscepi, sed ex paucis ejus in omnibus instituti formam demonstrare. Scribent autem, ut verisimile est, et alii multo plura quod si vitam produxerit, majora eliam fortasse addent miracula. Ego vero et ipsum pro- priis orationibus adjutum, in bonis istis laboribus perseverare cupio, et Deum oro, cum sit commune decus et ornamentum religionis, et meam ipsius vitam corrigi, atque ad evangelicam normam di- rigi. : C XXVII. • BARADATUS. - KZ'. - Et communis hominum hostis multas nequitiæ · vias invenit, humanam omnem naturam funditus perdere studens: et pietatis alumni multas ac di- versas scalas excogitarunt, quibus ascenderetur in column. Alii quidem turmatim decertantes (sunt autem hujusmodi cœtus innumerabiles), incorru- plas referunt coronas, optatumque ascensum con- sequuntur. Alii vero solitariam vitam amplexi, et cum solo Deo colloqui cupientes, humanamnque con- solationem nullam captantes, victoriæ laudem sie D VARIÆ LECTIONES. Apud Hervetum hæc subjiciuntur: Cum post hæc autem diu vixisset et multis miraculis et la- boribus, ardoreque solis et hiberna glacie, et vehementibus ventorum insultibus, et humanæ naturæ imbecillitate, solus ex omnibus qui unquam fuerunt mansisset inexpugnabilis. postquam eum deinceps oportuit esse cum Christo, et immensorum certaminum coronas accipere, quod homo quidem esset morte confirmavit iis qui non credebant: mansit autem etiam post mortem immobilis, et in cœlum quidem anima pervenerat: corpus autem ne sic quidem cadere sustinuit, sed rectum stetit in loco ċertaminum, tanquam invictus athleta nulla parte membrorum volens terram tangere. Sic Christi athle tis manet etiam post mortem.cum eis simul versans victoria. Variorum certe morborum curationes, et miracula, et divinarum virtus operationum, sicut quando erat superstes, ita nunc quoque fiunt, non solum apud loculos sanctarum reliquiarum, sed etiam apud summae ejus virtutis et diuturnæ deceita tionis monumentum, magnam, inquam, illam et celebratam columnam hujus justi et laudibus celebrandi Sirmouis. Cujus sanctis inter essionibus cupio ut ego adjutus in bis sanctis perseveren laboribus ; De- unique precor, etc.

Α καὶ τῆς γῆς ἀπαλλάττεσθαι, καὶ τὴν προσδοκωμένη Β φαντάζεσθαι βασιλείαν, καὶ τῆς γεέννης δεδιένα: τὴν ἀπειλήν, καταφρονείν τε τῶν γηίνων, καὶ προσμέ νειν τὰ μέλλοντα. Ἔστι δὲ αὐτὸν ἰδεῖν καὶ δικά ζοντα, καὶ ὀρθὰς καὶ δικαίας τὰς ψήφους ἐκφέροντα, Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτά μετὰ τὴν ἐννάτην δια- πράττεται ὥραν. Τὴν γὰρ νύκτα ἅπασαν, καὶ τὴν ἡμέραν μέχρις εννάτης διατελεί προσευχόμενος, Μετὰ δὲ τὴν ἐννάτην, πρῶτον μὲν τὴν θείαν διδα σκαλίαν τοῖς παροῦσι προσφέρει, εἶτα τὴν ἐκά- στου δεξάμενος αίτησιν, και τινας βάσεις έργασά μενος, τῶν ἀμφισβητούντων διαλύει τὰς ἔριδας. Περὶ δὲ ἡλίου δυσμάς, τῆς πρὸς τὸν Θεὸν λοιπὸν διαλέξεως ἄρχεται. Ἀλλ᾽ ἐν τούτοις ὤν, καὶ ταῦτα ἅπαντα ὁρῶν, οὐδὲ τῆς τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἀμετ λεῖ προμηθείας· νῦν μὲν Ἑλληνικῇ δυσσεβείς μαχό μενος, νῦν δὲ τὴν Ἰουδαίων καταλύων θρασύτητα, ἄλλοτε δὲ τὰς τῶν αἱρετικῶν συμμορίας σκεδαννύς· καί ποτε μὲν βασιλεῖ περὶ τούτων ἐπιστέλλων, ποτέ δὲ τοὺς ἄρχοντας εἰς τὸν Θεοῦ ζῆλον ἐγείρων, ἄλλοτε δὲ καὶ αὐτοῖς τῶν Ἐκκλησιῶν ποιμέσι πλείονα ποι εἶσθαι τῶν ποιμνίων παρεγγυῶν τὴν ἐπιμέλειαν. Ταῦτα δὲ διεξελθών, ἀπὸ ψεκάδος δεῖξαι τὸν ὑετὸν πειραθείς, καὶ τῷ λιχανῷ δακτύλῳ τοὺς ἐντυγχά νοντας τῷ συγγράμματι τῆς γλυκύτητος ἀπογεύων τοῦ μέλιτος. Τὰ δὲ παρὰ πάντων αδόμενα τούτων ἐστὶ πολλαπλάσια. Αλλ' οὐ πάντα ἔγωγε συγγράφειν ἐπήγγελμαι, ἀλλὰ δι᾿ ὀλίγων τῆς ἑκάστου πολιτεία; ἐπιδεῖξαι τὸν χαρακτήρα. Συγγράψουσι δὲ, ὡς εἰκός, καὶ ἄλλοι τουτωνὶ πολλῷ πλείονα· εἰ δὲ καὶ ἐπιδιών, καὶ μείζονα τυχόν προσθήσουσι θαύματα. Ἐγὼ δὲ καὶ αὐτὸν ταῖς οἰκείαις προσευχαῖς βοηθούμενον, τοῖς ἀγαθοῖς τούτοις πόνοις ἐπιμεῖναι καὶ ποθῶ, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύω, κόσμον ὄντα κοινὸν, καὶ τῆς εὐτε δείας ἀγλάϊσμα, καὶ τὸν ἐμαυτοῦ ῥυθμηθῆναι βίον, καὶ πρὸς τὴν εὐαγγελικὴν πολιτείαν κατευθυνθή ναι. ΒΑΡΑΔΑΤΟΣ. Καὶ ὁ κοινὸς τῶν ἀνθρώπων ἀλάστωρ πολλὲς τῆς κακίας ἐξεῦρεν ὁδοὺς, πανωλεθρίᾳ φιλονεικών παρα- δοῦναι πᾶσαν τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν· καὶ τῆς εὐω σεβείας οι τρόφιμοι τῆς εἰς οὐρανὸν ἀνόδου πολλές καὶ διαφόρους ἐμηχανήσαντο κλίμακας. Οἱ μὲν γὰρ κατὰ συμμορίαν ἀγωνιζόμενοι, μυρία δὲ τοιαῦτα συστήματα, καὶ ἀριθμὸν νικῶντα, τῶν ἀκηράτων στεφάνων ἀπολαύουσι, καὶ τῆς ποθουμένης ἀνάδου τυγχάνουσιν. Οἱ δὲ τὸν μοναδικὸν ἀσπαζόμενοι βίον, καὶ μόνῳ τῷ θεῷ, προσλαλεῖν μελετῶντες, καὶ παρα η THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Rehenne minas formidare, terrenaque despicere, et futura exspectare. Sed et judicantem quoque illum videre est, rectasque et justas sententias proferentem. Hæc autem alia que id genus post horam nonam exsequitur. Totam enim noctem et diem ad nonam usque orando consumit. Post nonam vero, primum quilem divinam doetri - nain præsentibus tradit, deinde admissa unius- cujusque petitione, et curationibus aliquot peractis, litigantium controversias dirimit. Sub solis autem occasum cum Deo deinceps colloqui incipit. Cæte- rum in his dum versatur, atque hæc omnia præstal, sanctarum simul Ecclesiarum providentiam non negligit : nunc pugnans contra gentiliumn impieta- tem, nunc Judæorum frangens contumaciam, nunc hvreticorum turmas proligans : atque interdum ad imperatorem de bis litteras mittens, interdum præsides ad divinum zelum excitans, ipsos etiam interdum Ecclesiarum pastores admonens ut gre- gum suorum majorem curam gerant. Hæc porro no scripsi, ut ex guſta pluviam ostenderem, et iis qui hæc scripta lecturi sunt digito indice degu- tandam præberem mellis dulcedinem. Quæ vero in ore sunt omnium, his longe plura sunt. Sed omnia ego conscribenda non suscepi, sed ex paucis ejus in omnibus instituti formam demonstrare. Scribent autem, ut verisimile est, et alii multo plura quod si vitam produxerit, majora eliam fortasse addent miracula. Ego vero et ipsum pro- priis orationibus adjutum, in bonis istis laboribus perseverare cupio, et Deum oro, cum sit commune decus et ornamentum religionis, et meam ipsius vitam corrigi, atque ad evangelicam normam di- rigi. : C XXVII. • BARADATUS. - KZ'. - Et communis hominum hostis multas nequitiæ · vias invenit, humanam omnem naturam funditus perdere studens: et pietatis alumni multas ac di- versas scalas excogitarunt, quibus ascenderetur in column. Alii quidem turmatim decertantes (sunt autem hujusmodi cœtus innumerabiles), incorru- plas referunt coronas, optatumque ascensum con- sequuntur. Alii vero solitariam vitam amplexi, et cum solo Deo colloqui cupientes, humanamnque con- solationem nullam captantes, victoriæ laudem sie D VARIÆ LECTIONES. Apud Hervetum hæc subjiciuntur: Cum post hæc autem diu vixisset et multis miraculis et la- boribus, ardoreque solis et hiberna glacie, et vehementibus ventorum insultibus, et humanæ naturæ imbecillitate, solus ex omnibus qui unquam fuerunt mansisset inexpugnabilis. postquam eum deinceps oportuit esse cum Christo, et immensorum certaminum coronas accipere, quod homo quidem esset morte confirmavit iis qui non credebant: mansit autem etiam post mortem immobilis, et in cœlum quidem anima pervenerat: corpus autem ne sic quidem cadere sustinuit, sed rectum stetit in loco ċertaminum, tanquam invictus athleta nulla parte membrorum volens terram tangere. Sic Christi athle tis manet etiam post mortem.cum eis simul versans victoria. Variorum certe morborum curationes, et miracula, et divinarum virtus operationum, sicut quando erat superstes, ita nunc quoque fiunt, non solum apud loculos sanctarum reliquiarum, sed etiam apud summae ejus virtutis et diuturnæ deceita tionis monumentum, magnam, inquam, illam et celebratam columnam hujus justi et laudibus celebrandi Sirmouis. Cujus sanctis inter essionibus cupio ut ego adjutus in bis sanctis perseveren laboribus ; De- unique precor, etc.

Α καὶ τῆς γῆς ἀπαλλάττεσθαι, καὶ τὴν προσδοκωμένη Β φαντάζεσθαι βασιλείαν, καὶ τῆς γεέννης δεδιένα: τὴν ἀπειλήν, καταφρονείν τε τῶν γηίνων, καὶ προσμέ νειν τὰ μέλλοντα. Ἔστι δὲ αὐτὸν ἰδεῖν καὶ δικά ζοντα, καὶ ὀρθὰς καὶ δικαίας τὰς ψήφους ἐκφέροντα, Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτά μετὰ τὴν ἐννάτην δια- πράττεται ὥραν. Τὴν γὰρ νύκτα ἅπασαν, καὶ τὴν ἡμέραν μέχρις εννάτης διατελεί προσευχόμενος, Μετὰ δὲ τὴν ἐννάτην, πρῶτον μὲν τὴν θείαν διδα σκαλίαν τοῖς παροῦσι προσφέρει, εἶτα τὴν ἐκά- στου δεξάμενος αίτησιν, και τινας βάσεις έργασά μενος, τῶν ἀμφισβητούντων διαλύει τὰς ἔριδας. Περὶ δὲ ἡλίου δυσμάς, τῆς πρὸς τὸν Θεὸν λοιπὸν διαλέξεως ἄρχεται. Ἀλλ᾽ ἐν τούτοις ὤν, καὶ ταῦτα ἅπαντα ὁρῶν, οὐδὲ τῆς τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἀμετ λεῖ προμηθείας· νῦν μὲν Ἑλληνικῇ δυσσεβείς μαχό μενος, νῦν δὲ τὴν Ἰουδαίων καταλύων θρασύτητα, ἄλλοτε δὲ τὰς τῶν αἱρετικῶν συμμορίας σκεδαννύς· καί ποτε μὲν βασιλεῖ περὶ τούτων ἐπιστέλλων, ποτέ δὲ τοὺς ἄρχοντας εἰς τὸν Θεοῦ ζῆλον ἐγείρων, ἄλλοτε δὲ καὶ αὐτοῖς τῶν Ἐκκλησιῶν ποιμέσι πλείονα ποι εἶσθαι τῶν ποιμνίων παρεγγυῶν τὴν ἐπιμέλειαν. Ταῦτα δὲ διεξελθών, ἀπὸ ψεκάδος δεῖξαι τὸν ὑετὸν πειραθείς, καὶ τῷ λιχανῷ δακτύλῳ τοὺς ἐντυγχά νοντας τῷ συγγράμματι τῆς γλυκύτητος ἀπογεύων τοῦ μέλιτος. Τὰ δὲ παρὰ πάντων αδόμενα τούτων ἐστὶ πολλαπλάσια. Αλλ' οὐ πάντα ἔγωγε συγγράφειν ἐπήγγελμαι, ἀλλὰ δι᾿ ὀλίγων τῆς ἑκάστου πολιτεία; ἐπιδεῖξαι τὸν χαρακτήρα. Συγγράψουσι δὲ, ὡς εἰκός, καὶ ἄλλοι τουτωνὶ πολλῷ πλείονα· εἰ δὲ καὶ ἐπιδιών, καὶ μείζονα τυχόν προσθήσουσι θαύματα. Ἐγὼ δὲ καὶ αὐτὸν ταῖς οἰκείαις προσευχαῖς βοηθούμενον, τοῖς ἀγαθοῖς τούτοις πόνοις ἐπιμεῖναι καὶ ποθῶ, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύω, κόσμον ὄντα κοινὸν, καὶ τῆς εὐτε δείας ἀγλάϊσμα, καὶ τὸν ἐμαυτοῦ ῥυθμηθῆναι βίον, καὶ πρὸς τὴν εὐαγγελικὴν πολιτείαν κατευθυνθή ναι. ΒΑΡΑΔΑΤΟΣ. Καὶ ὁ κοινὸς τῶν ἀνθρώπων ἀλάστωρ πολλὲς τῆς κακίας ἐξεῦρεν ὁδοὺς, πανωλεθρίᾳ φιλονεικών παρα- δοῦναι πᾶσαν τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν· καὶ τῆς εὐω σεβείας οι τρόφιμοι τῆς εἰς οὐρανὸν ἀνόδου πολλές καὶ διαφόρους ἐμηχανήσαντο κλίμακας. Οἱ μὲν γὰρ κατὰ συμμορίαν ἀγωνιζόμενοι, μυρία δὲ τοιαῦτα συστήματα, καὶ ἀριθμὸν νικῶντα, τῶν ἀκηράτων στεφάνων ἀπολαύουσι, καὶ τῆς ποθουμένης ἀνάδου τυγχάνουσιν. Οἱ δὲ τὸν μοναδικὸν ἀσπαζόμενοι βίον, καὶ μόνῳ τῷ θεῷ, προσλαλεῖν μελετῶντες, καὶ παρα η THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS Rehenne minas formidare, terrenaque despicere, et futura exspectare. Sed et judicantem quoque illum videre est, rectasque et justas sententias proferentem. Hæc autem alia que id genus post horam nonam exsequitur. Totam enim noctem et diem ad nonam usque orando consumit. Post nonam vero, primum quilem divinam doetri - nain præsentibus tradit, deinde admissa unius- cujusque petitione, et curationibus aliquot peractis, litigantium controversias dirimit. Sub solis autem occasum cum Deo deinceps colloqui incipit. Cæte- rum in his dum versatur, atque hæc omnia præstal, sanctarum simul Ecclesiarum providentiam non negligit : nunc pugnans contra gentiliumn impieta- tem, nunc Judæorum frangens contumaciam, nunc hvreticorum turmas proligans : atque interdum ad imperatorem de bis litteras mittens, interdum præsides ad divinum zelum excitans, ipsos etiam interdum Ecclesiarum pastores admonens ut gre- gum suorum majorem curam gerant. Hæc porro no scripsi, ut ex guſta pluviam ostenderem, et iis qui hæc scripta lecturi sunt digito indice degu- tandam præberem mellis dulcedinem. Quæ vero in ore sunt omnium, his longe plura sunt. Sed omnia ego conscribenda non suscepi, sed ex paucis ejus in omnibus instituti formam demonstrare. Scribent autem, ut verisimile est, et alii multo plura quod si vitam produxerit, majora eliam fortasse addent miracula. Ego vero et ipsum pro- priis orationibus adjutum, in bonis istis laboribus perseverare cupio, et Deum oro, cum sit commune decus et ornamentum religionis, et meam ipsius vitam corrigi, atque ad evangelicam normam di- rigi. : C XXVII. • BARADATUS. - KZ'. - Et communis hominum hostis multas nequitiæ · vias invenit, humanam omnem naturam funditus perdere studens: et pietatis alumni multas ac di- versas scalas excogitarunt, quibus ascenderetur in column. Alii quidem turmatim decertantes (sunt autem hujusmodi cœtus innumerabiles), incorru- plas referunt coronas, optatumque ascensum con- sequuntur. Alii vero solitariam vitam amplexi, et cum solo Deo colloqui cupientes, humanamnque con- solationem nullam captantes, victoriæ laudem sie D VARIÆ LECTIONES. Apud Hervetum hæc subjiciuntur: Cum post hæc autem diu vixisset et multis miraculis et la- boribus, ardoreque solis et hiberna glacie, et vehementibus ventorum insultibus, et humanæ naturæ imbecillitate, solus ex omnibus qui unquam fuerunt mansisset inexpugnabilis. postquam eum deinceps oportuit esse cum Christo, et immensorum certaminum coronas accipere, quod homo quidem esset morte confirmavit iis qui non credebant: mansit autem etiam post mortem immobilis, et in cœlum quidem anima pervenerat: corpus autem ne sic quidem cadere sustinuit, sed rectum stetit in loco ċertaminum, tanquam invictus athleta nulla parte membrorum volens terram tangere. Sic Christi athle tis manet etiam post mortem.cum eis simul versans victoria. Variorum certe morborum curationes, et miracula, et divinarum virtus operationum, sicut quando erat superstes, ita nunc quoque fiunt, non solum apud loculos sanctarum reliquiarum, sed etiam apud summae ejus virtutis et diuturnæ deceita tionis monumentum, magnam, inquam, illam et celebratam columnam hujus justi et laudibus celebrandi Sirmouis. Cujus sanctis inter essionibus cupio ut ego adjutus in bis sanctis perseveren laboribus ; De- unique precor, etc.

ψυχῆς ἀνθρωπίνης οὐδὲ μιας μεταλαγχάνοντες, οὕτω τῆς ἀναρρήσεως ἀπολαύουσιν. Αλλοι δὲ ἐν σκηναίς, καὶ ἕτεροι ἐν καλύβαις διάγοντες, τὸν Θεὸν ἀνυμνοῦ- σιν. Οἱ δὲ τὸν ἐν ἄντροις καὶ σπηλαίοις ἀσπάζονται βίον. Πολλοὶ δὲ, ὧν ἐνίων εμνήσθημεν, οὐκ ἄντρον ἔχειν, οὐ σπήλαιον, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην ἐπείσθη- σαν· ἀλλὰ γυμνῷ τῷ ἀέρι τὰ σφέτερα σώματα δεδω κότες, τῶν ἐναντίων ποιοτήτων ἀνέχονται· ποτὲ μὲν τῷ κρυμῷ τῷ ἀκράτῳ πηγνύμενοι· ποτὲ δὲ τῷ πυρὶ τῆς ἀκτῖνος φλεγόμενοι. Καὶ τούτων δὲ αὖ πάλιν ὁ βίος διάφορος. Οι μὲν γὰρ ἐστῶσι διηνεκώς, οἱ δὲ εἰς καθέδραν καὶ στάσιν τὴν ἡμέραν μερίζουσι καὶ οἱ μὲν ἐν θριγκίοις τισὶ καθειργμένοι, τῶν πολλῶν τὰς συνουσίας ἐκκλίνουσιν, οἱ δὲ οὐδενὶ τοιούτῳ καλύμ ματι χρώμενοι, πρόκεινται πᾶσι τοῖς βουλομένοις εἰς θεωρίαν. Τούτων δὲ ἕκαστον ἐπὶ τοῦ παρόντος δι- Β εξελθεῖν αναγκάσθην, τοῦ θαυμασίου Βαραδάτου τὸν βίον ἐθελήσας συγγράψαι. Καινὰ γὰρ καὶ οὗτος ἐπ- ενόησε καρτερίας επιτηδεύματα. Πρῶτον μὲν γὰρ ἐν οἰκίσκαν χρόνον πολύν ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς θείας μόνης ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. Ἐκεῖθεν τὴν ὑπερκει μένην καταλαβὼν ραχίαν, καὶ κιβωτόν τινα βραχεῖαν οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον ἐκ ξύλων κατασκευάσας, ἐν αὐτῇ διήγε, κατακύπτειν διηνεκώς ἠναγκασμένος, Οὐ γὰρ εἶχεν ὕψος ἰσόμετρον τῷ μήκει τοῦ σώματος. Οὐ σανίσι δέ γε αὕτη συνήρμοστο, ἀλλὰ ταῖς κιγκλίσι παραπλησίως διήνοικτο, καὶ ταῖς φωταγωγοῖς ἐῴκει ταῖς εὐρυτέρας ἐχούσαις τοῦ φωτὸς τὰς εἰσόδους. Οὗ χάριν, οὔτε ταῖς τῶν ὑετῶν ἀπηλλάττετο προσβο λαῖς, οὔτε τῆς ἡλιακῆς ἠλευθεροῦτο φλογός, ἀλλ' ἀμφότερα τοῖς ἄλλοις υπαιθρίοις παραπλησίως ἐδέ. χετο· ἐπλεονέκτει δὲ μόνῳ τῷ τῆς καθείρξεως πόνῳ. Πολὺν δὲ χρόνον τοῦτον διατελέσα; τὸν τρόπον, ὕστε ρον ἐξελήλυθε, ταῖς τοῦ θεσπεσίου Θεοδότου, ὃς τήν ἀρχιερατικὴν τῆς ᾿Αντιοχέων ἔλαβε προεδρίαν, παρά αινέσεσιν εἴξας. Έστηκε μέντοι διηνεκώς εἰς οὐρανὸν τὰς χεῖρας ἐκτείνων, καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἀν- υμνών, ἅπαν τὸ σῶμα τῷ δερματίνῳ συγκαλύπτων χιτώνι· περὶ τὴν ῥῖνα δὲ μόνην, καὶ τὸ στόμα, βρα χεῖαν τῷ πνεύματι παρείσδυσιν καταλέλοιπεν, ἵνα ἀναπνέῃ τὸν κοινὸν ἀέρα δεχόμενος, ἐπειδήπερ ἄλλως την οὐχ οἷα τε τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, οὐκ εύρωστον σῶμα λαχών, ἀλλὰ καὶ λίαν πολλοῖς βαλλόμενος πάθεσι · ζέουσα δὲ ἡ προθυμία, καὶ τῷ θείῳ ἔρωτι πυρπο λουμένη, βιάζεται πονεῖν τὸ πονεῖν οὐ δυνάμενον. Καὶ τὰς φρένας δὲ συνέσει κεκοσμημένος, ἄριστα καὶ τὰς πεύσεις καὶ τὰς ἀποκρίσεις ποιεῖται· καὶ συλλογίζεται ἔστιν ὅτε τῶν τοὺς ᾿Αριστοτελικούς λαβυρίνθους ἀνεγνωκότων ἄμεινόν τε καὶ δυνατώ τερον. Ἐν αὐτῷ δὲ ὧν τῷ ὕψει τῆς ἀρετῆς, οὐκ ἐᾷ συναναβῆναι τὸ φρόνημα, ἀλλὰ κάτω ἔρπειν κελεύει, περὶ αὐτὰ τοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα. Οἶδε γὰρ ὅσην ἕλκει βλάβην φλεγμαίνουσα τῷ τύπῳ διάνοια. Το αὕτη ἐν κεφαλαίῳ καὶ ἡ τοῦδε φιλοσοφία· ην αύξη μένην γένοιτο τὴν νύσσαν του δρόμου καταλαβεῖν. Κοινὴ γὰρ εὐφροσύνη τῶν εὐσεβῶν, τῶν νικηφόρων τούτων ἡ εὐκλεια. Ἐμὲ δὲ εἴη ταῖς τούτου ὑπερει είμενον προσευχαῖς, μὴ πόρξω τοῦδε γενέσθαι τοῦ ὄρους· ἀλλὰ καταμικρὸν ἀναθῆναι, καὶ ταῖς τούτων ἐντρυφήν θεωρίας. ( RELIGIOSA HISTORIA. Liguriis degentes, Deum celebrant : alii in antris et speluncis vivere maluerunt. Multis, quorum ali- quos memoravimus, nec antrum, nec speluncam habere placuit, nec labernaculum, nec tugurium : sed nudo aeri corpora sua committentes, contrarias perferunt qualitates, nunc frigore immo- dico coñereti, nunc solis ardoribus perusti. Atque horum rursus vita diversa est. Quidam enim stant perpetuo alii statione ac sessione diem dividunt : et alii quidem maceriis quibusdam circumsepti, multorum vitant congressum: alii nullo ejusmodi tegumento utentes, omnibus qui contemplari cos volunt palam sunt expositi. Quæ singula persequi necesse habui, cum admirandi Baradati vitam seri- bere instituissem. Novas enim hic etiam patiendi artes exquisivit. Ac primo quidem domuncula se ipsum longo tempore includens sola lei consola- tione fruebatur. Inde superpositam rupem petens, parva quadam arca corporis mensuram non æquante ex lignis fabricata, in ea degebat, deorsumque per- petuo incurvari cogebatur, cum altitudinem cor- poris proceritati parem non haberet. Neque vero compactis asseribus illa constabat, sed aperta erat cancellorum in morem, similisque fenestris quæ lu- minis introitus latiores habent. Quo fiebat, neque ab impetu pluviæ immunis esset, nec a solis ardore libera: sed utrumque nihilo secius quam quæ sub dio sunt exciperet; " hoc uno superior, quod inclusionis labor accedebat. Cum autem dive A adipiscuntur. Alii porro in tabernaculis, et alii in turno tempore hunc in modum perstitisset, post egressus est, divini Theodoti, cui pontificalis An- tiochensium sedes obtigerat, monitis ub- temperans. Stat autem assidue manus extendens in cœlum, et universorum Deum laudans, totumque corpus pellicea obtegens tunica : circa nasum vero ct os solum, modicum spiritui meatum reliqui', per quem respiret, communemque acrem ducat, siue quo vivere humana natura non posset. Totum porro hunc laborem sustinet, cum corpus naclus sit minime robustum, ac multis morbis obnoxium, sed fervens animi alacritas, divinoque amore in- censa, laborare illud compellit, quod laborare non potest. Jam vero mentis intelligentia præstans, op- time interrogat et respondet, rectiusque interdum ac potentius argumentatur, quam qui in Aristote- licis labyrinthis versati sunt. Cumque ad ipsum virtutis fastigium pervenerit, non permittit ut animi fastus simul ascendat, sed infra illum ad ipsas montis radices repere jubet. Novit enim quantum damni fastu inflata mens aderat. Ile igitur in summa hujus est philosophia: quæ nti- ham sic crescat, ut ad cursus metam pertingat. Communis enim piorum est laetitia, victorum hujus- modi gloria. Mihi vero utinam horum precibus subnixo contingat ab hoc monte non procul absi- ste:e, sed paulatim ascendere, et istorum conten- platione recreari,

ψυχῆς ἀνθρωπίνης οὐδὲ μιας μεταλαγχάνοντες, οὕτω τῆς ἀναρρήσεως ἀπολαύουσιν. Αλλοι δὲ ἐν σκηναίς, καὶ ἕτεροι ἐν καλύβαις διάγοντες, τὸν Θεὸν ἀνυμνοῦ- σιν. Οἱ δὲ τὸν ἐν ἄντροις καὶ σπηλαίοις ἀσπάζονται βίον. Πολλοὶ δὲ, ὧν ἐνίων εμνήσθημεν, οὐκ ἄντρον ἔχειν, οὐ σπήλαιον, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην ἐπείσθη- σαν· ἀλλὰ γυμνῷ τῷ ἀέρι τὰ σφέτερα σώματα δεδω κότες, τῶν ἐναντίων ποιοτήτων ἀνέχονται· ποτὲ μὲν τῷ κρυμῷ τῷ ἀκράτῳ πηγνύμενοι· ποτὲ δὲ τῷ πυρὶ τῆς ἀκτῖνος φλεγόμενοι. Καὶ τούτων δὲ αὖ πάλιν ὁ βίος διάφορος. Οι μὲν γὰρ ἐστῶσι διηνεκώς, οἱ δὲ εἰς καθέδραν καὶ στάσιν τὴν ἡμέραν μερίζουσι καὶ οἱ μὲν ἐν θριγκίοις τισὶ καθειργμένοι, τῶν πολλῶν τὰς συνουσίας ἐκκλίνουσιν, οἱ δὲ οὐδενὶ τοιούτῳ καλύμ ματι χρώμενοι, πρόκεινται πᾶσι τοῖς βουλομένοις εἰς θεωρίαν. Τούτων δὲ ἕκαστον ἐπὶ τοῦ παρόντος δι- Β εξελθεῖν αναγκάσθην, τοῦ θαυμασίου Βαραδάτου τὸν βίον ἐθελήσας συγγράψαι. Καινὰ γὰρ καὶ οὗτος ἐπ- ενόησε καρτερίας επιτηδεύματα. Πρῶτον μὲν γὰρ ἐν οἰκίσκαν χρόνον πολύν ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς θείας μόνης ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. Ἐκεῖθεν τὴν ὑπερκει μένην καταλαβὼν ραχίαν, καὶ κιβωτόν τινα βραχεῖαν οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον ἐκ ξύλων κατασκευάσας, ἐν αὐτῇ διήγε, κατακύπτειν διηνεκώς ἠναγκασμένος, Οὐ γὰρ εἶχεν ὕψος ἰσόμετρον τῷ μήκει τοῦ σώματος. Οὐ σανίσι δέ γε αὕτη συνήρμοστο, ἀλλὰ ταῖς κιγκλίσι παραπλησίως διήνοικτο, καὶ ταῖς φωταγωγοῖς ἐῴκει ταῖς εὐρυτέρας ἐχούσαις τοῦ φωτὸς τὰς εἰσόδους. Οὗ χάριν, οὔτε ταῖς τῶν ὑετῶν ἀπηλλάττετο προσβο λαῖς, οὔτε τῆς ἡλιακῆς ἠλευθεροῦτο φλογός, ἀλλ' ἀμφότερα τοῖς ἄλλοις υπαιθρίοις παραπλησίως ἐδέ. χετο· ἐπλεονέκτει δὲ μόνῳ τῷ τῆς καθείρξεως πόνῳ. Πολὺν δὲ χρόνον τοῦτον διατελέσα; τὸν τρόπον, ὕστε ρον ἐξελήλυθε, ταῖς τοῦ θεσπεσίου Θεοδότου, ὃς τήν ἀρχιερατικὴν τῆς ᾿Αντιοχέων ἔλαβε προεδρίαν, παρά αινέσεσιν εἴξας. Έστηκε μέντοι διηνεκώς εἰς οὐρανὸν τὰς χεῖρας ἐκτείνων, καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἀν- υμνών, ἅπαν τὸ σῶμα τῷ δερματίνῳ συγκαλύπτων χιτώνι· περὶ τὴν ῥῖνα δὲ μόνην, καὶ τὸ στόμα, βρα χεῖαν τῷ πνεύματι παρείσδυσιν καταλέλοιπεν, ἵνα ἀναπνέῃ τὸν κοινὸν ἀέρα δεχόμενος, ἐπειδήπερ ἄλλως την οὐχ οἷα τε τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, οὐκ εύρωστον σῶμα λαχών, ἀλλὰ καὶ λίαν πολλοῖς βαλλόμενος πάθεσι · ζέουσα δὲ ἡ προθυμία, καὶ τῷ θείῳ ἔρωτι πυρπο λουμένη, βιάζεται πονεῖν τὸ πονεῖν οὐ δυνάμενον. Καὶ τὰς φρένας δὲ συνέσει κεκοσμημένος, ἄριστα καὶ τὰς πεύσεις καὶ τὰς ἀποκρίσεις ποιεῖται· καὶ συλλογίζεται ἔστιν ὅτε τῶν τοὺς ᾿Αριστοτελικούς λαβυρίνθους ἀνεγνωκότων ἄμεινόν τε καὶ δυνατώ τερον. Ἐν αὐτῷ δὲ ὧν τῷ ὕψει τῆς ἀρετῆς, οὐκ ἐᾷ συναναβῆναι τὸ φρόνημα, ἀλλὰ κάτω ἔρπειν κελεύει, περὶ αὐτὰ τοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα. Οἶδε γὰρ ὅσην ἕλκει βλάβην φλεγμαίνουσα τῷ τύπῳ διάνοια. Το αὕτη ἐν κεφαλαίῳ καὶ ἡ τοῦδε φιλοσοφία· ην αύξη μένην γένοιτο τὴν νύσσαν του δρόμου καταλαβεῖν. Κοινὴ γὰρ εὐφροσύνη τῶν εὐσεβῶν, τῶν νικηφόρων τούτων ἡ εὐκλεια. Ἐμὲ δὲ εἴη ταῖς τούτου ὑπερει είμενον προσευχαῖς, μὴ πόρξω τοῦδε γενέσθαι τοῦ ὄρους· ἀλλὰ καταμικρὸν ἀναθῆναι, καὶ ταῖς τούτων ἐντρυφήν θεωρίας. ( RELIGIOSA HISTORIA. Liguriis degentes, Deum celebrant : alii in antris et speluncis vivere maluerunt. Multis, quorum ali- quos memoravimus, nec antrum, nec speluncam habere placuit, nec labernaculum, nec tugurium : sed nudo aeri corpora sua committentes, contrarias perferunt qualitates, nunc frigore immo- dico coñereti, nunc solis ardoribus perusti. Atque horum rursus vita diversa est. Quidam enim stant perpetuo alii statione ac sessione diem dividunt : et alii quidem maceriis quibusdam circumsepti, multorum vitant congressum: alii nullo ejusmodi tegumento utentes, omnibus qui contemplari cos volunt palam sunt expositi. Quæ singula persequi necesse habui, cum admirandi Baradati vitam seri- bere instituissem. Novas enim hic etiam patiendi artes exquisivit. Ac primo quidem domuncula se ipsum longo tempore includens sola lei consola- tione fruebatur. Inde superpositam rupem petens, parva quadam arca corporis mensuram non æquante ex lignis fabricata, in ea degebat, deorsumque per- petuo incurvari cogebatur, cum altitudinem cor- poris proceritati parem non haberet. Neque vero compactis asseribus illa constabat, sed aperta erat cancellorum in morem, similisque fenestris quæ lu- minis introitus latiores habent. Quo fiebat, neque ab impetu pluviæ immunis esset, nec a solis ardore libera: sed utrumque nihilo secius quam quæ sub dio sunt exciperet; " hoc uno superior, quod inclusionis labor accedebat. Cum autem dive A adipiscuntur. Alii porro in tabernaculis, et alii in turno tempore hunc in modum perstitisset, post egressus est, divini Theodoti, cui pontificalis An- tiochensium sedes obtigerat, monitis ub- temperans. Stat autem assidue manus extendens in cœlum, et universorum Deum laudans, totumque corpus pellicea obtegens tunica : circa nasum vero ct os solum, modicum spiritui meatum reliqui', per quem respiret, communemque acrem ducat, siue quo vivere humana natura non posset. Totum porro hunc laborem sustinet, cum corpus naclus sit minime robustum, ac multis morbis obnoxium, sed fervens animi alacritas, divinoque amore in- censa, laborare illud compellit, quod laborare non potest. Jam vero mentis intelligentia præstans, op- time interrogat et respondet, rectiusque interdum ac potentius argumentatur, quam qui in Aristote- licis labyrinthis versati sunt. Cumque ad ipsum virtutis fastigium pervenerit, non permittit ut animi fastus simul ascendat, sed infra illum ad ipsas montis radices repere jubet. Novit enim quantum damni fastu inflata mens aderat. Ile igitur in summa hujus est philosophia: quæ nti- ham sic crescat, ut ad cursus metam pertingat. Communis enim piorum est laetitia, victorum hujus- modi gloria. Mihi vero utinam horum precibus subnixo contingat ab hoc monte non procul absi- ste:e, sed paulatim ascendere, et istorum conten- platione recreari,

ψυχῆς ἀνθρωπίνης οὐδὲ μιας μεταλαγχάνοντες, οὕτω τῆς ἀναρρήσεως ἀπολαύουσιν. Αλλοι δὲ ἐν σκηναίς, καὶ ἕτεροι ἐν καλύβαις διάγοντες, τὸν Θεὸν ἀνυμνοῦ- σιν. Οἱ δὲ τὸν ἐν ἄντροις καὶ σπηλαίοις ἀσπάζονται βίον. Πολλοὶ δὲ, ὧν ἐνίων εμνήσθημεν, οὐκ ἄντρον ἔχειν, οὐ σπήλαιον, οὐ σκηνήν, οὐ καλύβην ἐπείσθη- σαν· ἀλλὰ γυμνῷ τῷ ἀέρι τὰ σφέτερα σώματα δεδω κότες, τῶν ἐναντίων ποιοτήτων ἀνέχονται· ποτὲ μὲν τῷ κρυμῷ τῷ ἀκράτῳ πηγνύμενοι· ποτὲ δὲ τῷ πυρὶ τῆς ἀκτῖνος φλεγόμενοι. Καὶ τούτων δὲ αὖ πάλιν ὁ βίος διάφορος. Οι μὲν γὰρ ἐστῶσι διηνεκώς, οἱ δὲ εἰς καθέδραν καὶ στάσιν τὴν ἡμέραν μερίζουσι καὶ οἱ μὲν ἐν θριγκίοις τισὶ καθειργμένοι, τῶν πολλῶν τὰς συνουσίας ἐκκλίνουσιν, οἱ δὲ οὐδενὶ τοιούτῳ καλύμ ματι χρώμενοι, πρόκεινται πᾶσι τοῖς βουλομένοις εἰς θεωρίαν. Τούτων δὲ ἕκαστον ἐπὶ τοῦ παρόντος δι- Β εξελθεῖν αναγκάσθην, τοῦ θαυμασίου Βαραδάτου τὸν βίον ἐθελήσας συγγράψαι. Καινὰ γὰρ καὶ οὗτος ἐπ- ενόησε καρτερίας επιτηδεύματα. Πρῶτον μὲν γὰρ ἐν οἰκίσκαν χρόνον πολύν ἑαυτὸν καθείρξας, τῆς θείας μόνης ψυχαγωγίας ἀπήλαυεν. Ἐκεῖθεν τὴν ὑπερκει μένην καταλαβὼν ραχίαν, καὶ κιβωτόν τινα βραχεῖαν οὐδὲ τῷ σώματι σύμμετρον ἐκ ξύλων κατασκευάσας, ἐν αὐτῇ διήγε, κατακύπτειν διηνεκώς ἠναγκασμένος, Οὐ γὰρ εἶχεν ὕψος ἰσόμετρον τῷ μήκει τοῦ σώματος. Οὐ σανίσι δέ γε αὕτη συνήρμοστο, ἀλλὰ ταῖς κιγκλίσι παραπλησίως διήνοικτο, καὶ ταῖς φωταγωγοῖς ἐῴκει ταῖς εὐρυτέρας ἐχούσαις τοῦ φωτὸς τὰς εἰσόδους. Οὗ χάριν, οὔτε ταῖς τῶν ὑετῶν ἀπηλλάττετο προσβο λαῖς, οὔτε τῆς ἡλιακῆς ἠλευθεροῦτο φλογός, ἀλλ' ἀμφότερα τοῖς ἄλλοις υπαιθρίοις παραπλησίως ἐδέ. χετο· ἐπλεονέκτει δὲ μόνῳ τῷ τῆς καθείρξεως πόνῳ. Πολὺν δὲ χρόνον τοῦτον διατελέσα; τὸν τρόπον, ὕστε ρον ἐξελήλυθε, ταῖς τοῦ θεσπεσίου Θεοδότου, ὃς τήν ἀρχιερατικὴν τῆς ᾿Αντιοχέων ἔλαβε προεδρίαν, παρά αινέσεσιν εἴξας. Έστηκε μέντοι διηνεκώς εἰς οὐρανὸν τὰς χεῖρας ἐκτείνων, καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἀν- υμνών, ἅπαν τὸ σῶμα τῷ δερματίνῳ συγκαλύπτων χιτώνι· περὶ τὴν ῥῖνα δὲ μόνην, καὶ τὸ στόμα, βρα χεῖαν τῷ πνεύματι παρείσδυσιν καταλέλοιπεν, ἵνα ἀναπνέῃ τὸν κοινὸν ἀέρα δεχόμενος, ἐπειδήπερ ἄλλως την οὐχ οἷα τε τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, οὐκ εύρωστον σῶμα λαχών, ἀλλὰ καὶ λίαν πολλοῖς βαλλόμενος πάθεσι · ζέουσα δὲ ἡ προθυμία, καὶ τῷ θείῳ ἔρωτι πυρπο λουμένη, βιάζεται πονεῖν τὸ πονεῖν οὐ δυνάμενον. Καὶ τὰς φρένας δὲ συνέσει κεκοσμημένος, ἄριστα καὶ τὰς πεύσεις καὶ τὰς ἀποκρίσεις ποιεῖται· καὶ συλλογίζεται ἔστιν ὅτε τῶν τοὺς ᾿Αριστοτελικούς λαβυρίνθους ἀνεγνωκότων ἄμεινόν τε καὶ δυνατώ τερον. Ἐν αὐτῷ δὲ ὧν τῷ ὕψει τῆς ἀρετῆς, οὐκ ἐᾷ συναναβῆναι τὸ φρόνημα, ἀλλὰ κάτω ἔρπειν κελεύει, περὶ αὐτὰ τοῦ ὄρους τὰ κράσπεδα. Οἶδε γὰρ ὅσην ἕλκει βλάβην φλεγμαίνουσα τῷ τύπῳ διάνοια. Το αὕτη ἐν κεφαλαίῳ καὶ ἡ τοῦδε φιλοσοφία· ην αύξη μένην γένοιτο τὴν νύσσαν του δρόμου καταλαβεῖν. Κοινὴ γὰρ εὐφροσύνη τῶν εὐσεβῶν, τῶν νικηφόρων τούτων ἡ εὐκλεια. Ἐμὲ δὲ εἴη ταῖς τούτου ὑπερει είμενον προσευχαῖς, μὴ πόρξω τοῦδε γενέσθαι τοῦ ὄρους· ἀλλὰ καταμικρὸν ἀναθῆναι, καὶ ταῖς τούτων ἐντρυφήν θεωρίας. ( RELIGIOSA HISTORIA. Liguriis degentes, Deum celebrant : alii in antris et speluncis vivere maluerunt. Multis, quorum ali- quos memoravimus, nec antrum, nec speluncam habere placuit, nec labernaculum, nec tugurium : sed nudo aeri corpora sua committentes, contrarias perferunt qualitates, nunc frigore immo- dico coñereti, nunc solis ardoribus perusti. Atque horum rursus vita diversa est. Quidam enim stant perpetuo alii statione ac sessione diem dividunt : et alii quidem maceriis quibusdam circumsepti, multorum vitant congressum: alii nullo ejusmodi tegumento utentes, omnibus qui contemplari cos volunt palam sunt expositi. Quæ singula persequi necesse habui, cum admirandi Baradati vitam seri- bere instituissem. Novas enim hic etiam patiendi artes exquisivit. Ac primo quidem domuncula se ipsum longo tempore includens sola lei consola- tione fruebatur. Inde superpositam rupem petens, parva quadam arca corporis mensuram non æquante ex lignis fabricata, in ea degebat, deorsumque per- petuo incurvari cogebatur, cum altitudinem cor- poris proceritati parem non haberet. Neque vero compactis asseribus illa constabat, sed aperta erat cancellorum in morem, similisque fenestris quæ lu- minis introitus latiores habent. Quo fiebat, neque ab impetu pluviæ immunis esset, nec a solis ardore libera: sed utrumque nihilo secius quam quæ sub dio sunt exciperet; " hoc uno superior, quod inclusionis labor accedebat. Cum autem dive A adipiscuntur. Alii porro in tabernaculis, et alii in turno tempore hunc in modum perstitisset, post egressus est, divini Theodoti, cui pontificalis An- tiochensium sedes obtigerat, monitis ub- temperans. Stat autem assidue manus extendens in cœlum, et universorum Deum laudans, totumque corpus pellicea obtegens tunica : circa nasum vero ct os solum, modicum spiritui meatum reliqui', per quem respiret, communemque acrem ducat, siue quo vivere humana natura non posset. Totum porro hunc laborem sustinet, cum corpus naclus sit minime robustum, ac multis morbis obnoxium, sed fervens animi alacritas, divinoque amore in- censa, laborare illud compellit, quod laborare non potest. Jam vero mentis intelligentia præstans, op- time interrogat et respondet, rectiusque interdum ac potentius argumentatur, quam qui in Aristote- licis labyrinthis versati sunt. Cumque ad ipsum virtutis fastigium pervenerit, non permittit ut animi fastus simul ascendat, sed infra illum ad ipsas montis radices repere jubet. Novit enim quantum damni fastu inflata mens aderat. Ile igitur in summa hujus est philosophia: quæ nti- ham sic crescat, ut ad cursus metam pertingat. Communis enim piorum est laetitia, victorum hujus- modi gloria. Mihi vero utinam horum precibus subnixo contingat ab hoc monte non procul absi- ste:e, sed paulatim ascendere, et istorum conten- platione recreari,

ΘΑΛΕΛΑΙΟΣ. - Οὐδὲ θαλελαίου σιγήσομαι τὸ διήγημα, μεστόν γὰρ τὸ θέαμα θαύματος. Οὐκ ἄλλων δὲ μόνον δεν ηγησαμένων ἀκήκοα, ἀλλὰ καὶ αὐτόπτης ἐγενόμην τοῦ παραδόξου θαύματος. Από σταδίων γὰρ εἴκοσι Γαβάλων (πόλις δὲ αὕτη σμικρὰ καὶ χαριεστάτη), λόφον τινὰ καταλαβὼν, ἐν ᾧ τέμενος ἦν δαίμοσιν ἀνακείμενον, καὶ ὑπὸ τῶν πάλαι δυσσεβῶν πολλαῖς θυσίαις τιμώμενον, σμικράν τινα καλύδην ἐπήξατο. Ἐθεράπευον δὲ τοὺς ἀλιτηρίους, ὡς ἔφασαν, τὴν πολλὴν αὐτῶν ὠμότητα θυσίαις πραΰνειν πειρώμε. νοι. Πολλοῖς γὰρ ἐλυμαίνοντο, καὶ παριοῦσι, καὶ γειτονεύουσιν, οὐκ ἀνθρώποις μόνοις, ἀλλὰ καὶ ὄνοις, καὶ ἡμιόνοις, καὶ βουσί, καὶ προβάτοις· οὐ τοῖς ἀλή γοις πολεμοῦντες, ἀλλὰ διὰ τούτων τοῖς ἀνθρώποις Β ἐπιβουλεύοντες. Τότε τοίνυν ἀφικόμενον τοῦτον ιδόν καθήμενος, μᾶλλον δὲ κρεμάμενος, δέκα τέως δι- τες, καταπλήττειν ἐπειρῶντο μέν, οὐκ ήδύναντο δὲ, καὶ τῆς πίστεως περιφραττούσης, καὶ ὑπερμαχούσης τῆς χάριτος. Τοιγάρτοι λύσσης καὶ μανίας ἀναπλη σθέντες, κατὰ τῶν ἐκεῖ πεφυτευμένων εχώρησαν δένδρων. Πολλαὶ δὲ περὶ τὸν λόφον ἐκεῖνον συχαῖ τε καὶ ἐλαῖαι τεθηλυῖαι ἐτύγχανον οὖσαι. Εκ τούτων πλείους ἢ πεντακοσίας ἐξαπιναίως ἀνασπασθῆναι φασι. Καὶ τοῦτο τῶν γειτονευόντων ἀγροίκων διηγου μένων ἀκήκοα· οἱ πάλαι τῷ τῆς ἀσεβείας κατεχό μενοι ζόφῳ, διὰ τῆς τούτου διδασκαλίας τε καὶ θαν ματουργίας, τὸ τῆς θεογνωσίας ὑπεδέξαντο φως. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῦτο δράσαντες οἱ ἁλιτήριοι δαίμονες οὐκ ἐδεδίξαντο τῆς φιλοσοφίας τὸν ἀθλητὴν, καὶ ἔτε· ρα αὖθις προσέφερον μηχανήματα. Νύκτωρ γὰρ διο λυγῇ χρώμενοι, καὶ λαμπάδας ἐπιδεικνύντες, ἐκδει- ματοῦν ἐπειρῶντο, καὶ θόρυβον ἐμβαλεῖν τῷ λογισμῷ. Ὡς δὲ πάσας αὐτῶν τὰς ἐφόδους ἐγέλασεν, ὕστερον αὐτὸν καταλιπόντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ δύο τροχούς κατασκευάσας δύο πήχεων διάμετρον έχοντας, σαν!- σιν οὐ συνηρμοσμέναις ἀλλήλαις, ἀλλὰ διχὰ διεστης κυίαις ἄμφω συνέζευξε τώ τροχώ. Εἶτα ἔνδον καθε ίσας, καὶ γόμφοις καὶ ἤλοις τὰς διεστηκυίας ἐκεῖνας καταπήξας σανίδας, ύπαιθρον ἐξήρτησε τὸν τροχόν· τρία έτερα ξύλα ὑψηλὰ εἰς τὴν γῆν καταπήξας, καὶ τὰς ἄνω τούτων ἀρχὰς ξύλοις ἑτέροις συνάψας, καὶ τούτων ἐν μέσῳ προσδήσας τὸν διπλοῦν ἐκεῖνον τρο χὸν, καὶ αἰωρήσας. Τούτου δὲ τὸ ἐντὸς δύο μὲν πή χεων ἔχει τὸ ὕψος, πήχεος δὲ τὸ εὖρος. Ἐν τούτῳ ετέλεσε» ἔτη. Σώμα δὲ μέγιστον ἔχων, οὐδὲ καθ ἡμενος ἀνορθοῦν δύναται τὸν αὐχένα· ἀλλὰ συγκε κυρώ; ἀεὶ κάθηται, τοῖς γόνασι προσηλωμένον τὸ πρόσωπον ἔχων. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος, εὗρον αὐτὸν τῶν θείων Εὐαγγελίων τὴν ὠφέλειαν συλλέ γοντα. Ηρόμην δὲ, μαθεῖν τῆς καινῆς ἐκείνης που λιτείας τὴν αἰτίαν ποθῶν· ὁ δὲ τῇ Ἑλλάδι χρησάμενος φωνῇ · Κίλιξ γὰρ τὸ γένος ἐτύγχανεν ὧν « Εγώ, ἔφη, πολλοῖς ὑποκείμενος ἁμαρτήμασι, καὶ ταῖς ἠπειλημέναις τιμωρίαις πιστεύων, τήδε τοῦ βίου τὸ εἶδος ἐπινενόηκα, κολάσεις μετρίας τῷ σώματι μη- χανώμενος, ἵν᾿ ἐκείνων τῶν προσδοκωμένων ὑπο συλήσω τὸν ὄγκον. Χαλεπώτεραι γὰρ ἐκεῖναι, οὐ τῇ ποσότητι μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ ποιότητι· ἀκού • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A KII'.. - XXVIII. THALELAUS. Neque Thalelæi silebo narrationem plenum enim est miraculo spectaculum. Nec vero aliis tan- lum narrantibus audivi, sed oculis ipse vidi admirandum spectaculum. Vicesimo enim stadio a Gabalis (urbs ea est parva et elegans), collem quemdam cum insedisset, in quo delubrum erat dæmonibus dedicatum, et ab impiis olim cre- bris sacrificiis honoratum, exiguum ibi tugurium defixit. Nefarios autem illos ideo colere se dice- bant, ut magnam illorum crudelitatem hostiis pla- cere niterentur. Multis enim exitio erant, et præ- tereuntibus, et propinquantibus, non hominibus modo, sed et asinis, et mulis, et bobus, et ovibus : non bellantes cum brutis, sed hominibus per illa insidias tendentes. Tunc ergo adventantem illum cernentes, perterrere quidem conati sunt, sed mi- nime potuerunt, cum eum fides protegeret, et pro eo gratia pugnaret. Unde rabie ac furore perciti, adversus consitas ibi arbores irruerunt. Erant au- ten in colle ille et ficus et oleæ virentes plurine : ex quibus subito evulsæ fuerunt plusquam quin- gentæ. Quod quidem narrantibus vicinis rusticis 'cognovi, qui cum impietatis olim caligine teneren - tur, per hujus doctrinam ac miracula divinæ co- gnitionis lumen perceperunt. Et quoniam philoso- phiæ athletam infesti dæmones his rebus non expulerat, alias rursus machinas admoverunt. Noctu enim úlulantes, et lampadas ostentantes, terrorem injicere conabantur, et mentem pertur- bare. Ut vero insultus illorum omnes derisit, illo tandem relicto, diffugerunt. Ipse autem rotis duabus fabricatis, quarum diameter duum erat cubitorum, rotas ambas tabulis, non inter se con- mexis, sed distantibus copulavit. Deinde intus sedens, cuneisque et clavis distantes illas tabulas defigens, sub dio rotam evexit: tria alia procera ligna in terram défigens, et superiora illorum ca- pita lignis aliis committens, horumque in medio duplicem illam rolam illigans et suspendens. Hujus autem spatium interius duorum cubitorum altitudinem habet, cubiti vero unius latitudinem. In hoc ille residens, vel potius suspensus, annis jam decem perpetuis egit : et cum vasto sit cor- pore, nec sedens cervicem erigere potest, sed D incurvus semper manet fronte genibus affixa. Ad hunc ego cum venissem, divinis Evangeliis inten- tum, maguoque studio fructum ex his captantem inveni. Interrogavi autem novæ istius conversa- tionis causam discere cupiens. At ille, Græca lingua respondens, nam gente Cilix erat : < Ego, inquit, multis onustus peccatis, et intentatis suppliciis fidem habens, hoc vitæ genus excogitavi, ut me- diocres cruciatus corpori indigens, impendentium illorum gravitatem effugiam. Graviores enim illi sunt, non quantitate solum, sed ipsa etiam quali- tate ; sunt enim involuntarii. Quod vero praeter voluntatem fit, valde acerbum est: quod autem est voluntarium, quamvis laboriosum sit, minus est C

ΘΑΛΕΛΑΙΟΣ. - Οὐδὲ θαλελαίου σιγήσομαι τὸ διήγημα, μεστόν γὰρ τὸ θέαμα θαύματος. Οὐκ ἄλλων δὲ μόνον δεν ηγησαμένων ἀκήκοα, ἀλλὰ καὶ αὐτόπτης ἐγενόμην τοῦ παραδόξου θαύματος. Από σταδίων γὰρ εἴκοσι Γαβάλων (πόλις δὲ αὕτη σμικρὰ καὶ χαριεστάτη), λόφον τινὰ καταλαβὼν, ἐν ᾧ τέμενος ἦν δαίμοσιν ἀνακείμενον, καὶ ὑπὸ τῶν πάλαι δυσσεβῶν πολλαῖς θυσίαις τιμώμενον, σμικράν τινα καλύδην ἐπήξατο. Ἐθεράπευον δὲ τοὺς ἀλιτηρίους, ὡς ἔφασαν, τὴν πολλὴν αὐτῶν ὠμότητα θυσίαις πραΰνειν πειρώμε. νοι. Πολλοῖς γὰρ ἐλυμαίνοντο, καὶ παριοῦσι, καὶ γειτονεύουσιν, οὐκ ἀνθρώποις μόνοις, ἀλλὰ καὶ ὄνοις, καὶ ἡμιόνοις, καὶ βουσί, καὶ προβάτοις· οὐ τοῖς ἀλή γοις πολεμοῦντες, ἀλλὰ διὰ τούτων τοῖς ἀνθρώποις Β ἐπιβουλεύοντες. Τότε τοίνυν ἀφικόμενον τοῦτον ιδόν καθήμενος, μᾶλλον δὲ κρεμάμενος, δέκα τέως δι- τες, καταπλήττειν ἐπειρῶντο μέν, οὐκ ήδύναντο δὲ, καὶ τῆς πίστεως περιφραττούσης, καὶ ὑπερμαχούσης τῆς χάριτος. Τοιγάρτοι λύσσης καὶ μανίας ἀναπλη σθέντες, κατὰ τῶν ἐκεῖ πεφυτευμένων εχώρησαν δένδρων. Πολλαὶ δὲ περὶ τὸν λόφον ἐκεῖνον συχαῖ τε καὶ ἐλαῖαι τεθηλυῖαι ἐτύγχανον οὖσαι. Εκ τούτων πλείους ἢ πεντακοσίας ἐξαπιναίως ἀνασπασθῆναι φασι. Καὶ τοῦτο τῶν γειτονευόντων ἀγροίκων διηγου μένων ἀκήκοα· οἱ πάλαι τῷ τῆς ἀσεβείας κατεχό μενοι ζόφῳ, διὰ τῆς τούτου διδασκαλίας τε καὶ θαν ματουργίας, τὸ τῆς θεογνωσίας ὑπεδέξαντο φως. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῦτο δράσαντες οἱ ἁλιτήριοι δαίμονες οὐκ ἐδεδίξαντο τῆς φιλοσοφίας τὸν ἀθλητὴν, καὶ ἔτε· ρα αὖθις προσέφερον μηχανήματα. Νύκτωρ γὰρ διο λυγῇ χρώμενοι, καὶ λαμπάδας ἐπιδεικνύντες, ἐκδει- ματοῦν ἐπειρῶντο, καὶ θόρυβον ἐμβαλεῖν τῷ λογισμῷ. Ὡς δὲ πάσας αὐτῶν τὰς ἐφόδους ἐγέλασεν, ὕστερον αὐτὸν καταλιπόντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ δύο τροχούς κατασκευάσας δύο πήχεων διάμετρον έχοντας, σαν!- σιν οὐ συνηρμοσμέναις ἀλλήλαις, ἀλλὰ διχὰ διεστης κυίαις ἄμφω συνέζευξε τώ τροχώ. Εἶτα ἔνδον καθε ίσας, καὶ γόμφοις καὶ ἤλοις τὰς διεστηκυίας ἐκεῖνας καταπήξας σανίδας, ύπαιθρον ἐξήρτησε τὸν τροχόν· τρία έτερα ξύλα ὑψηλὰ εἰς τὴν γῆν καταπήξας, καὶ τὰς ἄνω τούτων ἀρχὰς ξύλοις ἑτέροις συνάψας, καὶ τούτων ἐν μέσῳ προσδήσας τὸν διπλοῦν ἐκεῖνον τρο χὸν, καὶ αἰωρήσας. Τούτου δὲ τὸ ἐντὸς δύο μὲν πή χεων ἔχει τὸ ὕψος, πήχεος δὲ τὸ εὖρος. Ἐν τούτῳ ετέλεσε» ἔτη. Σώμα δὲ μέγιστον ἔχων, οὐδὲ καθ ἡμενος ἀνορθοῦν δύναται τὸν αὐχένα· ἀλλὰ συγκε κυρώ; ἀεὶ κάθηται, τοῖς γόνασι προσηλωμένον τὸ πρόσωπον ἔχων. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος, εὗρον αὐτὸν τῶν θείων Εὐαγγελίων τὴν ὠφέλειαν συλλέ γοντα. Ηρόμην δὲ, μαθεῖν τῆς καινῆς ἐκείνης που λιτείας τὴν αἰτίαν ποθῶν· ὁ δὲ τῇ Ἑλλάδι χρησάμενος φωνῇ · Κίλιξ γὰρ τὸ γένος ἐτύγχανεν ὧν « Εγώ, ἔφη, πολλοῖς ὑποκείμενος ἁμαρτήμασι, καὶ ταῖς ἠπειλημέναις τιμωρίαις πιστεύων, τήδε τοῦ βίου τὸ εἶδος ἐπινενόηκα, κολάσεις μετρίας τῷ σώματι μη- χανώμενος, ἵν᾿ ἐκείνων τῶν προσδοκωμένων ὑπο συλήσω τὸν ὄγκον. Χαλεπώτεραι γὰρ ἐκεῖναι, οὐ τῇ ποσότητι μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ ποιότητι· ἀκού • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A KII'.. - XXVIII. THALELAUS. Neque Thalelæi silebo narrationem plenum enim est miraculo spectaculum. Nec vero aliis tan- lum narrantibus audivi, sed oculis ipse vidi admirandum spectaculum. Vicesimo enim stadio a Gabalis (urbs ea est parva et elegans), collem quemdam cum insedisset, in quo delubrum erat dæmonibus dedicatum, et ab impiis olim cre- bris sacrificiis honoratum, exiguum ibi tugurium defixit. Nefarios autem illos ideo colere se dice- bant, ut magnam illorum crudelitatem hostiis pla- cere niterentur. Multis enim exitio erant, et præ- tereuntibus, et propinquantibus, non hominibus modo, sed et asinis, et mulis, et bobus, et ovibus : non bellantes cum brutis, sed hominibus per illa insidias tendentes. Tunc ergo adventantem illum cernentes, perterrere quidem conati sunt, sed mi- nime potuerunt, cum eum fides protegeret, et pro eo gratia pugnaret. Unde rabie ac furore perciti, adversus consitas ibi arbores irruerunt. Erant au- ten in colle ille et ficus et oleæ virentes plurine : ex quibus subito evulsæ fuerunt plusquam quin- gentæ. Quod quidem narrantibus vicinis rusticis 'cognovi, qui cum impietatis olim caligine teneren - tur, per hujus doctrinam ac miracula divinæ co- gnitionis lumen perceperunt. Et quoniam philoso- phiæ athletam infesti dæmones his rebus non expulerat, alias rursus machinas admoverunt. Noctu enim úlulantes, et lampadas ostentantes, terrorem injicere conabantur, et mentem pertur- bare. Ut vero insultus illorum omnes derisit, illo tandem relicto, diffugerunt. Ipse autem rotis duabus fabricatis, quarum diameter duum erat cubitorum, rotas ambas tabulis, non inter se con- mexis, sed distantibus copulavit. Deinde intus sedens, cuneisque et clavis distantes illas tabulas defigens, sub dio rotam evexit: tria alia procera ligna in terram défigens, et superiora illorum ca- pita lignis aliis committens, horumque in medio duplicem illam rolam illigans et suspendens. Hujus autem spatium interius duorum cubitorum altitudinem habet, cubiti vero unius latitudinem. In hoc ille residens, vel potius suspensus, annis jam decem perpetuis egit : et cum vasto sit cor- pore, nec sedens cervicem erigere potest, sed D incurvus semper manet fronte genibus affixa. Ad hunc ego cum venissem, divinis Evangeliis inten- tum, maguoque studio fructum ex his captantem inveni. Interrogavi autem novæ istius conversa- tionis causam discere cupiens. At ille, Græca lingua respondens, nam gente Cilix erat : < Ego, inquit, multis onustus peccatis, et intentatis suppliciis fidem habens, hoc vitæ genus excogitavi, ut me- diocres cruciatus corpori indigens, impendentium illorum gravitatem effugiam. Graviores enim illi sunt, non quantitate solum, sed ipsa etiam quali- tate ; sunt enim involuntarii. Quod vero praeter voluntatem fit, valde acerbum est: quod autem est voluntarium, quamvis laboriosum sit, minus est C

ΘΑΛΕΛΑΙΟΣ. - Οὐδὲ θαλελαίου σιγήσομαι τὸ διήγημα, μεστόν γὰρ τὸ θέαμα θαύματος. Οὐκ ἄλλων δὲ μόνον δεν ηγησαμένων ἀκήκοα, ἀλλὰ καὶ αὐτόπτης ἐγενόμην τοῦ παραδόξου θαύματος. Από σταδίων γὰρ εἴκοσι Γαβάλων (πόλις δὲ αὕτη σμικρὰ καὶ χαριεστάτη), λόφον τινὰ καταλαβὼν, ἐν ᾧ τέμενος ἦν δαίμοσιν ἀνακείμενον, καὶ ὑπὸ τῶν πάλαι δυσσεβῶν πολλαῖς θυσίαις τιμώμενον, σμικράν τινα καλύδην ἐπήξατο. Ἐθεράπευον δὲ τοὺς ἀλιτηρίους, ὡς ἔφασαν, τὴν πολλὴν αὐτῶν ὠμότητα θυσίαις πραΰνειν πειρώμε. νοι. Πολλοῖς γὰρ ἐλυμαίνοντο, καὶ παριοῦσι, καὶ γειτονεύουσιν, οὐκ ἀνθρώποις μόνοις, ἀλλὰ καὶ ὄνοις, καὶ ἡμιόνοις, καὶ βουσί, καὶ προβάτοις· οὐ τοῖς ἀλή γοις πολεμοῦντες, ἀλλὰ διὰ τούτων τοῖς ἀνθρώποις Β ἐπιβουλεύοντες. Τότε τοίνυν ἀφικόμενον τοῦτον ιδόν καθήμενος, μᾶλλον δὲ κρεμάμενος, δέκα τέως δι- τες, καταπλήττειν ἐπειρῶντο μέν, οὐκ ήδύναντο δὲ, καὶ τῆς πίστεως περιφραττούσης, καὶ ὑπερμαχούσης τῆς χάριτος. Τοιγάρτοι λύσσης καὶ μανίας ἀναπλη σθέντες, κατὰ τῶν ἐκεῖ πεφυτευμένων εχώρησαν δένδρων. Πολλαὶ δὲ περὶ τὸν λόφον ἐκεῖνον συχαῖ τε καὶ ἐλαῖαι τεθηλυῖαι ἐτύγχανον οὖσαι. Εκ τούτων πλείους ἢ πεντακοσίας ἐξαπιναίως ἀνασπασθῆναι φασι. Καὶ τοῦτο τῶν γειτονευόντων ἀγροίκων διηγου μένων ἀκήκοα· οἱ πάλαι τῷ τῆς ἀσεβείας κατεχό μενοι ζόφῳ, διὰ τῆς τούτου διδασκαλίας τε καὶ θαν ματουργίας, τὸ τῆς θεογνωσίας ὑπεδέξαντο φως. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῦτο δράσαντες οἱ ἁλιτήριοι δαίμονες οὐκ ἐδεδίξαντο τῆς φιλοσοφίας τὸν ἀθλητὴν, καὶ ἔτε· ρα αὖθις προσέφερον μηχανήματα. Νύκτωρ γὰρ διο λυγῇ χρώμενοι, καὶ λαμπάδας ἐπιδεικνύντες, ἐκδει- ματοῦν ἐπειρῶντο, καὶ θόρυβον ἐμβαλεῖν τῷ λογισμῷ. Ὡς δὲ πάσας αὐτῶν τὰς ἐφόδους ἐγέλασεν, ὕστερον αὐτὸν καταλιπόντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ δύο τροχούς κατασκευάσας δύο πήχεων διάμετρον έχοντας, σαν!- σιν οὐ συνηρμοσμέναις ἀλλήλαις, ἀλλὰ διχὰ διεστης κυίαις ἄμφω συνέζευξε τώ τροχώ. Εἶτα ἔνδον καθε ίσας, καὶ γόμφοις καὶ ἤλοις τὰς διεστηκυίας ἐκεῖνας καταπήξας σανίδας, ύπαιθρον ἐξήρτησε τὸν τροχόν· τρία έτερα ξύλα ὑψηλὰ εἰς τὴν γῆν καταπήξας, καὶ τὰς ἄνω τούτων ἀρχὰς ξύλοις ἑτέροις συνάψας, καὶ τούτων ἐν μέσῳ προσδήσας τὸν διπλοῦν ἐκεῖνον τρο χὸν, καὶ αἰωρήσας. Τούτου δὲ τὸ ἐντὸς δύο μὲν πή χεων ἔχει τὸ ὕψος, πήχεος δὲ τὸ εὖρος. Ἐν τούτῳ ετέλεσε» ἔτη. Σώμα δὲ μέγιστον ἔχων, οὐδὲ καθ ἡμενος ἀνορθοῦν δύναται τὸν αὐχένα· ἀλλὰ συγκε κυρώ; ἀεὶ κάθηται, τοῖς γόνασι προσηλωμένον τὸ πρόσωπον ἔχων. Πρὸς τοῦτον ἀφικόμενος, εὗρον αὐτὸν τῶν θείων Εὐαγγελίων τὴν ὠφέλειαν συλλέ γοντα. Ηρόμην δὲ, μαθεῖν τῆς καινῆς ἐκείνης που λιτείας τὴν αἰτίαν ποθῶν· ὁ δὲ τῇ Ἑλλάδι χρησάμενος φωνῇ · Κίλιξ γὰρ τὸ γένος ἐτύγχανεν ὧν « Εγώ, ἔφη, πολλοῖς ὑποκείμενος ἁμαρτήμασι, καὶ ταῖς ἠπειλημέναις τιμωρίαις πιστεύων, τήδε τοῦ βίου τὸ εἶδος ἐπινενόηκα, κολάσεις μετρίας τῷ σώματι μη- χανώμενος, ἵν᾿ ἐκείνων τῶν προσδοκωμένων ὑπο συλήσω τὸν ὄγκον. Χαλεπώτεραι γὰρ ἐκεῖναι, οὐ τῇ ποσότητι μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ ποιότητι· ἀκού • THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS A KII'.. - XXVIII. THALELAUS. Neque Thalelæi silebo narrationem plenum enim est miraculo spectaculum. Nec vero aliis tan- lum narrantibus audivi, sed oculis ipse vidi admirandum spectaculum. Vicesimo enim stadio a Gabalis (urbs ea est parva et elegans), collem quemdam cum insedisset, in quo delubrum erat dæmonibus dedicatum, et ab impiis olim cre- bris sacrificiis honoratum, exiguum ibi tugurium defixit. Nefarios autem illos ideo colere se dice- bant, ut magnam illorum crudelitatem hostiis pla- cere niterentur. Multis enim exitio erant, et præ- tereuntibus, et propinquantibus, non hominibus modo, sed et asinis, et mulis, et bobus, et ovibus : non bellantes cum brutis, sed hominibus per illa insidias tendentes. Tunc ergo adventantem illum cernentes, perterrere quidem conati sunt, sed mi- nime potuerunt, cum eum fides protegeret, et pro eo gratia pugnaret. Unde rabie ac furore perciti, adversus consitas ibi arbores irruerunt. Erant au- ten in colle ille et ficus et oleæ virentes plurine : ex quibus subito evulsæ fuerunt plusquam quin- gentæ. Quod quidem narrantibus vicinis rusticis 'cognovi, qui cum impietatis olim caligine teneren - tur, per hujus doctrinam ac miracula divinæ co- gnitionis lumen perceperunt. Et quoniam philoso- phiæ athletam infesti dæmones his rebus non expulerat, alias rursus machinas admoverunt. Noctu enim úlulantes, et lampadas ostentantes, terrorem injicere conabantur, et mentem pertur- bare. Ut vero insultus illorum omnes derisit, illo tandem relicto, diffugerunt. Ipse autem rotis duabus fabricatis, quarum diameter duum erat cubitorum, rotas ambas tabulis, non inter se con- mexis, sed distantibus copulavit. Deinde intus sedens, cuneisque et clavis distantes illas tabulas defigens, sub dio rotam evexit: tria alia procera ligna in terram défigens, et superiora illorum ca- pita lignis aliis committens, horumque in medio duplicem illam rolam illigans et suspendens. Hujus autem spatium interius duorum cubitorum altitudinem habet, cubiti vero unius latitudinem. In hoc ille residens, vel potius suspensus, annis jam decem perpetuis egit : et cum vasto sit cor- pore, nec sedens cervicem erigere potest, sed D incurvus semper manet fronte genibus affixa. Ad hunc ego cum venissem, divinis Evangeliis inten- tum, maguoque studio fructum ex his captantem inveni. Interrogavi autem novæ istius conversa- tionis causam discere cupiens. At ille, Græca lingua respondens, nam gente Cilix erat : < Ego, inquit, multis onustus peccatis, et intentatis suppliciis fidem habens, hoc vitæ genus excogitavi, ut me- diocres cruciatus corpori indigens, impendentium illorum gravitatem effugiam. Graviores enim illi sunt, non quantitate solum, sed ipsa etiam quali- tate ; sunt enim involuntarii. Quod vero praeter voluntatem fit, valde acerbum est: quod autem est voluntarium, quamvis laboriosum sit, minus est C

σιοι γάρ. Τὸ δὲ παρὰ γνώμην γιγνόμενον, λίαν άνια- ρόν· τὸ δὲ ἐθελούσιον, κἂν ἐπίπονον ἧττόν ἐστιν ἀλγεινόν. Αυθαίρετος γὰρ, ἀλλ' οὐ βίαιος ὁ πόνος. Ινα τοίνυν, ἔφη, ταῖς μικραῖς ταύταις ἀνίαις ἐλατο τώσω τὰ προσδοκώμενα, μέγα ἐντεῦθεν ἀποίσω τὸ κέρδος. » Τούτων ἀκούσας λίαν αὐτὸν τῆς ἀγχινοίας ὑπερηγάσθην· ὅτι οὐ μόνον ὑπὲρ τὰ κείμενα ἡγω- νίζετο σκάμματα, καὶ ἄλλα οίκοθεν ὑπενόει ἀγωνί σματα· ἀλλ' ὅτι καὶ τούτων τὰς αἰτίας ἐπεγίνωσκέ τε, καὶ ἄλλους ἐδίδασκε. Καὶ θαύματα δὲ διὰ τῆς τούτου προσευχῆς πολλὰ γίνεσθαι ἔφασαν οἱ περί- οικοι, οὐκ ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ καμήλων, καὶ ὄνων, καὶ ἡμιόνων θεραπείας ἀπολαυόντων. Εντεῦ θεν ἀσεβείᾳ πάλαι κατεχόμενον ἐκεῖνο ἅπαν τὸ ἔθνος, τὴν μὲν πατρώαν ἐξαπάτην ηρνήθη, τοῦ θείου δὲ φωτὸς τὴν αἴγλην ἐδέξατο. Τούτοις χρώμενος υπουρ- γοῖς, καὶ τὸ τῶν δαιμόνων κατέλυσε τέμενος, καὶ σηκόν μέγιστον τοῖς καλλινίκοις ἀνήγειρε μάρτυσι, τοῖς ψευδωνύμοις θεοῖς τοὺς θείους ἀντιτάξας νε κρούς. Ταῖς δὲ τούτων εἴη πρεσβείαις, καὶ τοῦτον μετὰ τῆς αὐτῆς νίκης τῶν ἀγώνων τὸ τέρμα κατα- λαβεῖν, καὶ ἡμᾶς ὑπὸ τούτων κἀκείνου βοηθουμένους, ἐραστὰς γενέσθαι θερμοὺς τῶν τῆς φιλοσοφίας αγω νισμάτων. Αμήν. β ΚΘ'. - ΜΑΡΑΝΑ καὶ ΚΥΡΑ. Τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγγράψας, προῦργον νομίζω καὶ γυναικῶν οὐδὲν ἧττον εἰ μὴ καὶ μᾶλλον ἡγωνισμένων ἐπιμνησθῆναι. Αὗται γὰρ εὐφη μίας μείζονος εἰσιν ἀξιώτεραι, φύσιν μὲν ἀσθενεστέ ραν λαχοῦται, τὴν αὐτὴν δὲ τοῖς ἀνδράσι προθυμίαν ἐπιδεικνύμεναι, καὶ τῆς προγονικῆς αἰσχύνης τὸ γέ- νος ἐλευθεροῦσαι. Μαράνας δὲ καὶ Κύρας ἐπὶ τοῦ παρόντος μνησθήσομαι, αἱ τὰς ἄλλας ἀπάσας τοῖς τῆς καρτερίας νενικήκασιν ἄθλοις. Ταύταις πατρὶς μὲν ἡ Βέῤῥοια, γένος δὲ τὸ τῆς πατρίδος ἐπίσημον, τροφὴ δὲ τῷ γένει συμβαίνουσα· ἀλλὰ τούτων ἀπάν των ὑπεριδοῦσαι, καὶ βραχύ τι πρὸ τοῦ ἄστεως χω- ρίον περιβαλοῦσαι, καὶ εἴσω τούτου γενόμεναι, πηλῷ καὶ λίθοις τὴν θύραν ἀνῳκοδόμησαν. Κοινωνῆσαι δὲ αὐταῖς τοῦδε τοῦ βίου τὰς θεραπαίνας προθυμηθεί σας, ἔξω τοῦδε τοῦ περιβόλου σμικρὸν δειμάμεναι καταγώγιον, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσαν. Ἐφορῶσι δὲ αὗται διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος τὰ ὑπ᾽ ἐκείνων γινόμενα· καὶ εἰς τε προσευχὴν θαμὰ διανιστᾶσι, καὶ εἰς τὸν θεῖον ἔρωτα πυρπολούσιν. Αὗται δὲ οὔτε οἶ κον, οὔτε καλύβην ἔχουσαι, τὸν ὕπαιθρον ἀσπάζονται βίον. ᾿Αντὶ δὲ θύρας, βραχεῖά τις αὐταῖς θυρίς κατ εσκεύασται, δι' ἧς τήν τε ἀναγκαίαν τροφὴν εἰσδέ χονται, καὶ ταῖς πρὸς αὐτὰς ἀφικνουμέναις προσδια- λέγονται γυναιξίν. Εἰς δὲ ταύτην ὥρισται τὴν συνου σίαν τῆς Πεντηκοστῆς ὁ καιρός· κατὰ γὰρ τὸν ἄλλον χρόνον τὸν ἡσύχιον ἀσπάζονται βίον. Ἡ Μαράνα δὲ μόνη ταῖς ἀφικνουμέναις διαλέγεται· τῆς γὰρ ἑτέρας. οὐδεὶς ἀκήκοε τώποτε φθεγξαμένης· σιδηροφοροῦσι δὲ, καὶ τοσοῦτον φέρουσι φορτίον, ὡς τὴν Κύραν, ἀσθενέστερον σῶμα λαχοῦσαν, μέχρι τῆς γῆς κατα- κάμπτεσθαι, καὶ ἀνορθοῦν τὸ σῶμα ἥκιστα δύνασθαι. Τὰ δὲ περιβόλαια μέγιστα ἔχουσιν, ὡς ὄπισθεν μὲν ἀποσύρεσθαι, καὶ ἀκριβῶς συγκαλύπτειν τώ πόδε· ἔμπροσθεν δὲ μέχρις αὐτῆς τῆς ζώνης καθίεσθαι, τὸ RELIGIOSA HISTORIA. A molestum. Spontaneus enim labor est, non violen- tus. Quod si parvis, inquit, his molestiis ea nuinuam quæ exspectantur, magnum hine referam lucrun. His auditis, solertiam ejus vebementer adıniratus sum, quod non solum ultra constituta scaminata decertaret, aliaque de suo certamina excogitaret : sed quod horum causas et ipse nosset, et alios doceret. Miracula porro hujus precibus multa feri testes sunt vicini, non hominibus modo, verum etiam camelis, et asinis, et mulis curatio- num remedia percipientibus. Hinc tota gens illa, cum impietate olim laboraret, paternam deceptio- nem abdicavit, divinique luminis splendore illu- strata est. Horum fretus auxilio, dæmonum quoque delubrum evertit, et templum maximum trium- plantibus martyribus erexit, diis falsis divinos mortuos opponens. Quorum utinam intercessioni- bus contingat, et hunc ad certaminum metam cadem cum victoria pervenire, et nos ab his et ab illo adjutos, diving philosophiæ certaminum ar- dentes effici amatores. C XXIX. — MARANA et CYRA. - Præstantium virorum conversatione descripta, operæ pretium existimo feminas etiam commemo- rare, quarum nihilo minora, sed majora potius certamina fuerunt. Hæ namque majori laude dignio- res sunt, quæ infirmiorem naturam eum sortitæ sint, eamdem cum viris animi alacritatem ostende- • runi, genusque suum ab avito dedecore vindies- runt. Maranæ autem et Gyræ in præsens mentionem faciam, quæ tolerantiæ certaminibus dias omnes vicere.. His patria quidem est Berrhea : genus autem in patria illustre, et educatio generi conveniens. Sed his omnibus contemptis, cum exiguum quemdam locum ante urbem circumsp- xissent, in eumque intrassent, luto. ac lapidibus januam obstruxere. Famulas. autem, quæ ejusdem vitæ participes fieri volebant, extra hoc septun parvo structo habitaculo, in eo degere jusserunt. Contuentur autem ipsæ per ſenestellam quæ ab eis- geruntur, easque ad orationem frequenter excitant, et ad divinum amorem incendunt. Ipsæ vero nec p donum, uec tugurium habentes, sub dio vitamn ducunt. Et januæ loco parva quædam fenestra facta est, per quam.et. victum necessarium acci- piunt, et cum fenuinis quæ ad eas veniunt collu- quuntur. Ad congressus autem hujusmodi designa - tum est tempus Pentecostes : aliis enim temporibus silentium observant. Marana porro cum adventanti- bus sola loquitur: alteram vero loquentem nemo - quam audivit. Ferrum gestant, tantumque onus ferunt, ut Cyra, quæ imbecilliore est corpore, usque ad terram incurvetur, et corpus erigere nullatenus possit. Amictus habent perlongos, ita ut a tergo. trabantur, et pedes prorsus tegant, anterius vero usque ad zonam ipsam descendunt, faciem et collum,, et pectora, et manus penitus occultantes. Il:s D

σιοι γάρ. Τὸ δὲ παρὰ γνώμην γιγνόμενον, λίαν άνια- ρόν· τὸ δὲ ἐθελούσιον, κἂν ἐπίπονον ἧττόν ἐστιν ἀλγεινόν. Αυθαίρετος γὰρ, ἀλλ' οὐ βίαιος ὁ πόνος. Ινα τοίνυν, ἔφη, ταῖς μικραῖς ταύταις ἀνίαις ἐλατο τώσω τὰ προσδοκώμενα, μέγα ἐντεῦθεν ἀποίσω τὸ κέρδος. » Τούτων ἀκούσας λίαν αὐτὸν τῆς ἀγχινοίας ὑπερηγάσθην· ὅτι οὐ μόνον ὑπὲρ τὰ κείμενα ἡγω- νίζετο σκάμματα, καὶ ἄλλα οίκοθεν ὑπενόει ἀγωνί σματα· ἀλλ' ὅτι καὶ τούτων τὰς αἰτίας ἐπεγίνωσκέ τε, καὶ ἄλλους ἐδίδασκε. Καὶ θαύματα δὲ διὰ τῆς τούτου προσευχῆς πολλὰ γίνεσθαι ἔφασαν οἱ περί- οικοι, οὐκ ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ καμήλων, καὶ ὄνων, καὶ ἡμιόνων θεραπείας ἀπολαυόντων. Εντεῦ θεν ἀσεβείᾳ πάλαι κατεχόμενον ἐκεῖνο ἅπαν τὸ ἔθνος, τὴν μὲν πατρώαν ἐξαπάτην ηρνήθη, τοῦ θείου δὲ φωτὸς τὴν αἴγλην ἐδέξατο. Τούτοις χρώμενος υπουρ- γοῖς, καὶ τὸ τῶν δαιμόνων κατέλυσε τέμενος, καὶ σηκόν μέγιστον τοῖς καλλινίκοις ἀνήγειρε μάρτυσι, τοῖς ψευδωνύμοις θεοῖς τοὺς θείους ἀντιτάξας νε κρούς. Ταῖς δὲ τούτων εἴη πρεσβείαις, καὶ τοῦτον μετὰ τῆς αὐτῆς νίκης τῶν ἀγώνων τὸ τέρμα κατα- λαβεῖν, καὶ ἡμᾶς ὑπὸ τούτων κἀκείνου βοηθουμένους, ἐραστὰς γενέσθαι θερμοὺς τῶν τῆς φιλοσοφίας αγω νισμάτων. Αμήν. β ΚΘ'. - ΜΑΡΑΝΑ καὶ ΚΥΡΑ. Τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγγράψας, προῦργον νομίζω καὶ γυναικῶν οὐδὲν ἧττον εἰ μὴ καὶ μᾶλλον ἡγωνισμένων ἐπιμνησθῆναι. Αὗται γὰρ εὐφη μίας μείζονος εἰσιν ἀξιώτεραι, φύσιν μὲν ἀσθενεστέ ραν λαχοῦται, τὴν αὐτὴν δὲ τοῖς ἀνδράσι προθυμίαν ἐπιδεικνύμεναι, καὶ τῆς προγονικῆς αἰσχύνης τὸ γέ- νος ἐλευθεροῦσαι. Μαράνας δὲ καὶ Κύρας ἐπὶ τοῦ παρόντος μνησθήσομαι, αἱ τὰς ἄλλας ἀπάσας τοῖς τῆς καρτερίας νενικήκασιν ἄθλοις. Ταύταις πατρὶς μὲν ἡ Βέῤῥοια, γένος δὲ τὸ τῆς πατρίδος ἐπίσημον, τροφὴ δὲ τῷ γένει συμβαίνουσα· ἀλλὰ τούτων ἀπάν των ὑπεριδοῦσαι, καὶ βραχύ τι πρὸ τοῦ ἄστεως χω- ρίον περιβαλοῦσαι, καὶ εἴσω τούτου γενόμεναι, πηλῷ καὶ λίθοις τὴν θύραν ἀνῳκοδόμησαν. Κοινωνῆσαι δὲ αὐταῖς τοῦδε τοῦ βίου τὰς θεραπαίνας προθυμηθεί σας, ἔξω τοῦδε τοῦ περιβόλου σμικρὸν δειμάμεναι καταγώγιον, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσαν. Ἐφορῶσι δὲ αὗται διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος τὰ ὑπ᾽ ἐκείνων γινόμενα· καὶ εἰς τε προσευχὴν θαμὰ διανιστᾶσι, καὶ εἰς τὸν θεῖον ἔρωτα πυρπολούσιν. Αὗται δὲ οὔτε οἶ κον, οὔτε καλύβην ἔχουσαι, τὸν ὕπαιθρον ἀσπάζονται βίον. ᾿Αντὶ δὲ θύρας, βραχεῖά τις αὐταῖς θυρίς κατ εσκεύασται, δι' ἧς τήν τε ἀναγκαίαν τροφὴν εἰσδέ χονται, καὶ ταῖς πρὸς αὐτὰς ἀφικνουμέναις προσδια- λέγονται γυναιξίν. Εἰς δὲ ταύτην ὥρισται τὴν συνου σίαν τῆς Πεντηκοστῆς ὁ καιρός· κατὰ γὰρ τὸν ἄλλον χρόνον τὸν ἡσύχιον ἀσπάζονται βίον. Ἡ Μαράνα δὲ μόνη ταῖς ἀφικνουμέναις διαλέγεται· τῆς γὰρ ἑτέρας. οὐδεὶς ἀκήκοε τώποτε φθεγξαμένης· σιδηροφοροῦσι δὲ, καὶ τοσοῦτον φέρουσι φορτίον, ὡς τὴν Κύραν, ἀσθενέστερον σῶμα λαχοῦσαν, μέχρι τῆς γῆς κατα- κάμπτεσθαι, καὶ ἀνορθοῦν τὸ σῶμα ἥκιστα δύνασθαι. Τὰ δὲ περιβόλαια μέγιστα ἔχουσιν, ὡς ὄπισθεν μὲν ἀποσύρεσθαι, καὶ ἀκριβῶς συγκαλύπτειν τώ πόδε· ἔμπροσθεν δὲ μέχρις αὐτῆς τῆς ζώνης καθίεσθαι, τὸ RELIGIOSA HISTORIA. A molestum. Spontaneus enim labor est, non violen- tus. Quod si parvis, inquit, his molestiis ea nuinuam quæ exspectantur, magnum hine referam lucrun. His auditis, solertiam ejus vebementer adıniratus sum, quod non solum ultra constituta scaminata decertaret, aliaque de suo certamina excogitaret : sed quod horum causas et ipse nosset, et alios doceret. Miracula porro hujus precibus multa feri testes sunt vicini, non hominibus modo, verum etiam camelis, et asinis, et mulis curatio- num remedia percipientibus. Hinc tota gens illa, cum impietate olim laboraret, paternam deceptio- nem abdicavit, divinique luminis splendore illu- strata est. Horum fretus auxilio, dæmonum quoque delubrum evertit, et templum maximum trium- plantibus martyribus erexit, diis falsis divinos mortuos opponens. Quorum utinam intercessioni- bus contingat, et hunc ad certaminum metam cadem cum victoria pervenire, et nos ab his et ab illo adjutos, diving philosophiæ certaminum ar- dentes effici amatores. C XXIX. — MARANA et CYRA. - Præstantium virorum conversatione descripta, operæ pretium existimo feminas etiam commemo- rare, quarum nihilo minora, sed majora potius certamina fuerunt. Hæ namque majori laude dignio- res sunt, quæ infirmiorem naturam eum sortitæ sint, eamdem cum viris animi alacritatem ostende- • runi, genusque suum ab avito dedecore vindies- runt. Maranæ autem et Gyræ in præsens mentionem faciam, quæ tolerantiæ certaminibus dias omnes vicere.. His patria quidem est Berrhea : genus autem in patria illustre, et educatio generi conveniens. Sed his omnibus contemptis, cum exiguum quemdam locum ante urbem circumsp- xissent, in eumque intrassent, luto. ac lapidibus januam obstruxere. Famulas. autem, quæ ejusdem vitæ participes fieri volebant, extra hoc septun parvo structo habitaculo, in eo degere jusserunt. Contuentur autem ipsæ per ſenestellam quæ ab eis- geruntur, easque ad orationem frequenter excitant, et ad divinum amorem incendunt. Ipsæ vero nec p donum, uec tugurium habentes, sub dio vitamn ducunt. Et januæ loco parva quædam fenestra facta est, per quam.et. victum necessarium acci- piunt, et cum fenuinis quæ ad eas veniunt collu- quuntur. Ad congressus autem hujusmodi designa - tum est tempus Pentecostes : aliis enim temporibus silentium observant. Marana porro cum adventanti- bus sola loquitur: alteram vero loquentem nemo - quam audivit. Ferrum gestant, tantumque onus ferunt, ut Cyra, quæ imbecilliore est corpore, usque ad terram incurvetur, et corpus erigere nullatenus possit. Amictus habent perlongos, ita ut a tergo. trabantur, et pedes prorsus tegant, anterius vero usque ad zonam ipsam descendunt, faciem et collum,, et pectora, et manus penitus occultantes. Il:s D

σιοι γάρ. Τὸ δὲ παρὰ γνώμην γιγνόμενον, λίαν άνια- ρόν· τὸ δὲ ἐθελούσιον, κἂν ἐπίπονον ἧττόν ἐστιν ἀλγεινόν. Αυθαίρετος γὰρ, ἀλλ' οὐ βίαιος ὁ πόνος. Ινα τοίνυν, ἔφη, ταῖς μικραῖς ταύταις ἀνίαις ἐλατο τώσω τὰ προσδοκώμενα, μέγα ἐντεῦθεν ἀποίσω τὸ κέρδος. » Τούτων ἀκούσας λίαν αὐτὸν τῆς ἀγχινοίας ὑπερηγάσθην· ὅτι οὐ μόνον ὑπὲρ τὰ κείμενα ἡγω- νίζετο σκάμματα, καὶ ἄλλα οίκοθεν ὑπενόει ἀγωνί σματα· ἀλλ' ὅτι καὶ τούτων τὰς αἰτίας ἐπεγίνωσκέ τε, καὶ ἄλλους ἐδίδασκε. Καὶ θαύματα δὲ διὰ τῆς τούτου προσευχῆς πολλὰ γίνεσθαι ἔφασαν οἱ περί- οικοι, οὐκ ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ καὶ καμήλων, καὶ ὄνων, καὶ ἡμιόνων θεραπείας ἀπολαυόντων. Εντεῦ θεν ἀσεβείᾳ πάλαι κατεχόμενον ἐκεῖνο ἅπαν τὸ ἔθνος, τὴν μὲν πατρώαν ἐξαπάτην ηρνήθη, τοῦ θείου δὲ φωτὸς τὴν αἴγλην ἐδέξατο. Τούτοις χρώμενος υπουρ- γοῖς, καὶ τὸ τῶν δαιμόνων κατέλυσε τέμενος, καὶ σηκόν μέγιστον τοῖς καλλινίκοις ἀνήγειρε μάρτυσι, τοῖς ψευδωνύμοις θεοῖς τοὺς θείους ἀντιτάξας νε κρούς. Ταῖς δὲ τούτων εἴη πρεσβείαις, καὶ τοῦτον μετὰ τῆς αὐτῆς νίκης τῶν ἀγώνων τὸ τέρμα κατα- λαβεῖν, καὶ ἡμᾶς ὑπὸ τούτων κἀκείνου βοηθουμένους, ἐραστὰς γενέσθαι θερμοὺς τῶν τῆς φιλοσοφίας αγω νισμάτων. Αμήν. β ΚΘ'. - ΜΑΡΑΝΑ καὶ ΚΥΡΑ. Τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν τὴν πολιτείαν συγγράψας, προῦργον νομίζω καὶ γυναικῶν οὐδὲν ἧττον εἰ μὴ καὶ μᾶλλον ἡγωνισμένων ἐπιμνησθῆναι. Αὗται γὰρ εὐφη μίας μείζονος εἰσιν ἀξιώτεραι, φύσιν μὲν ἀσθενεστέ ραν λαχοῦται, τὴν αὐτὴν δὲ τοῖς ἀνδράσι προθυμίαν ἐπιδεικνύμεναι, καὶ τῆς προγονικῆς αἰσχύνης τὸ γέ- νος ἐλευθεροῦσαι. Μαράνας δὲ καὶ Κύρας ἐπὶ τοῦ παρόντος μνησθήσομαι, αἱ τὰς ἄλλας ἀπάσας τοῖς τῆς καρτερίας νενικήκασιν ἄθλοις. Ταύταις πατρὶς μὲν ἡ Βέῤῥοια, γένος δὲ τὸ τῆς πατρίδος ἐπίσημον, τροφὴ δὲ τῷ γένει συμβαίνουσα· ἀλλὰ τούτων ἀπάν των ὑπεριδοῦσαι, καὶ βραχύ τι πρὸ τοῦ ἄστεως χω- ρίον περιβαλοῦσαι, καὶ εἴσω τούτου γενόμεναι, πηλῷ καὶ λίθοις τὴν θύραν ἀνῳκοδόμησαν. Κοινωνῆσαι δὲ αὐταῖς τοῦδε τοῦ βίου τὰς θεραπαίνας προθυμηθεί σας, ἔξω τοῦδε τοῦ περιβόλου σμικρὸν δειμάμεναι καταγώγιον, ἐν ἐκείνῳ διάγειν ἐκέλευσαν. Ἐφορῶσι δὲ αὗται διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος τὰ ὑπ᾽ ἐκείνων γινόμενα· καὶ εἰς τε προσευχὴν θαμὰ διανιστᾶσι, καὶ εἰς τὸν θεῖον ἔρωτα πυρπολούσιν. Αὗται δὲ οὔτε οἶ κον, οὔτε καλύβην ἔχουσαι, τὸν ὕπαιθρον ἀσπάζονται βίον. ᾿Αντὶ δὲ θύρας, βραχεῖά τις αὐταῖς θυρίς κατ εσκεύασται, δι' ἧς τήν τε ἀναγκαίαν τροφὴν εἰσδέ χονται, καὶ ταῖς πρὸς αὐτὰς ἀφικνουμέναις προσδια- λέγονται γυναιξίν. Εἰς δὲ ταύτην ὥρισται τὴν συνου σίαν τῆς Πεντηκοστῆς ὁ καιρός· κατὰ γὰρ τὸν ἄλλον χρόνον τὸν ἡσύχιον ἀσπάζονται βίον. Ἡ Μαράνα δὲ μόνη ταῖς ἀφικνουμέναις διαλέγεται· τῆς γὰρ ἑτέρας. οὐδεὶς ἀκήκοε τώποτε φθεγξαμένης· σιδηροφοροῦσι δὲ, καὶ τοσοῦτον φέρουσι φορτίον, ὡς τὴν Κύραν, ἀσθενέστερον σῶμα λαχοῦσαν, μέχρι τῆς γῆς κατα- κάμπτεσθαι, καὶ ἀνορθοῦν τὸ σῶμα ἥκιστα δύνασθαι. Τὰ δὲ περιβόλαια μέγιστα ἔχουσιν, ὡς ὄπισθεν μὲν ἀποσύρεσθαι, καὶ ἀκριβῶς συγκαλύπτειν τώ πόδε· ἔμπροσθεν δὲ μέχρις αὐτῆς τῆς ζώνης καθίεσθαι, τὸ RELIGIOSA HISTORIA. A molestum. Spontaneus enim labor est, non violen- tus. Quod si parvis, inquit, his molestiis ea nuinuam quæ exspectantur, magnum hine referam lucrun. His auditis, solertiam ejus vebementer adıniratus sum, quod non solum ultra constituta scaminata decertaret, aliaque de suo certamina excogitaret : sed quod horum causas et ipse nosset, et alios doceret. Miracula porro hujus precibus multa feri testes sunt vicini, non hominibus modo, verum etiam camelis, et asinis, et mulis curatio- num remedia percipientibus. Hinc tota gens illa, cum impietate olim laboraret, paternam deceptio- nem abdicavit, divinique luminis splendore illu- strata est. Horum fretus auxilio, dæmonum quoque delubrum evertit, et templum maximum trium- plantibus martyribus erexit, diis falsis divinos mortuos opponens. Quorum utinam intercessioni- bus contingat, et hunc ad certaminum metam cadem cum victoria pervenire, et nos ab his et ab illo adjutos, diving philosophiæ certaminum ar- dentes effici amatores. C XXIX. — MARANA et CYRA. - Præstantium virorum conversatione descripta, operæ pretium existimo feminas etiam commemo- rare, quarum nihilo minora, sed majora potius certamina fuerunt. Hæ namque majori laude dignio- res sunt, quæ infirmiorem naturam eum sortitæ sint, eamdem cum viris animi alacritatem ostende- • runi, genusque suum ab avito dedecore vindies- runt. Maranæ autem et Gyræ in præsens mentionem faciam, quæ tolerantiæ certaminibus dias omnes vicere.. His patria quidem est Berrhea : genus autem in patria illustre, et educatio generi conveniens. Sed his omnibus contemptis, cum exiguum quemdam locum ante urbem circumsp- xissent, in eumque intrassent, luto. ac lapidibus januam obstruxere. Famulas. autem, quæ ejusdem vitæ participes fieri volebant, extra hoc septun parvo structo habitaculo, in eo degere jusserunt. Contuentur autem ipsæ per ſenestellam quæ ab eis- geruntur, easque ad orationem frequenter excitant, et ad divinum amorem incendunt. Ipsæ vero nec p donum, uec tugurium habentes, sub dio vitamn ducunt. Et januæ loco parva quædam fenestra facta est, per quam.et. victum necessarium acci- piunt, et cum fenuinis quæ ad eas veniunt collu- quuntur. Ad congressus autem hujusmodi designa - tum est tempus Pentecostes : aliis enim temporibus silentium observant. Marana porro cum adventanti- bus sola loquitur: alteram vero loquentem nemo - quam audivit. Ferrum gestant, tantumque onus ferunt, ut Cyra, quæ imbecilliore est corpore, usque ad terram incurvetur, et corpus erigere nullatenus possit. Amictus habent perlongos, ita ut a tergo. trabantur, et pedes prorsus tegant, anterius vero usque ad zonam ipsam descendunt, faciem et collum,, et pectora, et manus penitus occultantes. Il:s D

Α πρόσωπον ἐμοῦ καὶ τὸν αὐχένα, καὶ τὰ στήθη, καὶ τὰς χεῖρας ἀκριβῶς κατακρύπτοντα. Ταύτας δὲ πολ λάκις εθεασάμην εἴσω τῆς θύρας εκείνης γενόμενος. Διορύξαι γάρ μοι παρεκελεύσαντο, τῆς ἱερωσύνης τὴν προεδρίαν τιμῶσαι. Εἶδον τοίνυν οὐδὲ ἀνδρὶ γεν- ναίῳ φορητὸν τὸν ἐκείνου τοῦ σιδήρου σταθμὸν, καὶ πολλὰ λιπαρήσας, παραυτίκα μὲν ἀφελεῖν ἡδυνήθην μετὰ δὲ τὴν ἡμετέραν ἀναχώρησιν, πάλιν αὐτὸν τοῖς οἰκείοις περιέθεσαν μέλεσιν· αὐχένι μὲν τὸν περιαυ χένιον, Ιξύτ δὲ τὴν ζώνην, χερσὶ δὲ καὶ ποσὶ τὰ τού τοῖς ἀπονενεμημένα. Καὶ τοῦτον βιοτεύουσι τὸν τρό πον, οὐ πέντε, ἢ δέκα, ἢ πεντεκαίδεκα μόνα εξανύ σασαι ἔτη, ἀλλὰ δύο καὶ τεσσαράκοντα. Καὶ τοσοῦτον ἀγωνισάμεναι χρόνον, ὡς ἄρτι τῶν ἀγώνων ἁψάμεναι τῶν ἱδρώτων ἐρῶσι. Τὸ γὰρ τοῦ νυμφίου φανταζόμε και κάλλος, εὐπετῶς μάλα καὶ ῥᾳδίως φέρουσι τοῦ δρόμου τὸν πόνον, καὶ καταλαβεῖν ἐπείγονται τῶν ἀγώνων τὸ τέλος, ἐν ἐκείνῳ τὸν ἐρώμενον ἑστῶτα βλέπουσαι, καὶ τῆς νίκης ὑποδεικνύντα τὸν στέφανον. Τούτου είνεκα, καὶ ὑετοῦ, καὶ νιφετοῦ, καὶ ἡλίου δε χόμεναι προσβολήν, οὐκ ἀνιῶνται, οὐδὲ ἀλγύνονται, ἀλλ' ἐκ τῶν δοκούντων ἀνιαρῶν θυμηδίαν καρποῦν- ται. Καὶ τοῦ μὲν θεσπεσίου Μωϋσέως τὴν νηστείαν ζηλώσασαι, τρὶς ἄσιτοι τοσοῦτον διετέλεσαν χρόνον. Διὰ τεσσαράκοντα γὰρ ἡμερῶν τροφῆς βραχείας μετα ἔλαβον. Τρὶς δὲ καὶ τοῦ θείου Δανιὴλ τὴν ἁπαστίαν εζήλωσαν, τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν ἐξανύουσαι, καὶ τότε τροφήν χορηγούσαι τῷ σώματι. Ποθήσασαι δέ ποτε τῶν σωτηρίων τοῦ Χριστοῦ παθημάτων τους ἱερούς θεάσασθαι τόπους, έδραμον εἰς τὴν Αἰλίαν, οὐδεμιᾶς κατὰ τὴν ὁδὸν ἐδωδῆς ἀπολαύσασαι, ἀλλ᾽ εἰς ἐκείνην ἀφικόμεναι τὴν πόλιν, καὶ τὴν προσκύ νησιν ἐκπληρώσασαι, τροφῆς μετέλαβον, καὶ πάλιν ἐπανῆλθον ἄσιτοι τὴν πορείαν ἀνύσασαι· σταθμοί δέ εἰσιν οὐκ ἐλάττους τῶν εἴκοσι. Καὶ τῆς καλλινίκου δὲ Θέκλης ἐπιθυμήσασαι θεάσασθαι τὸν ἐν Ἰσαυρία σηκόν, ἵνα τῆς περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπης πανταχόθεν ἐξάψωσι τὸν πυρπόν, ὡς ἀπῆλθον οὕτως ἐπανῆλθον ἄσιτοι. Τοσοῦτον αὐτὰς τὸ θεῖον ἐξεβάκχευσε φίλο τρον· οὕτως αὐτὰς ὁ θεῖος ἔρως περὶ τὸν νυμφίον ἐξέμηνεν. Αὗται μὲν τοιαύτῃ πολιτείᾳ τὸ θῆλυ κατα- κοσμήσασαι γένος, ὡς ἀρχέτυπα καὶ ταῖς ἄλλαις γε- νόμεναι, τοῖς ἐπινικίοις στεφάνοις ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ταινιωθήσονται. Ἐγὼ δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν προθεὶς, καὶ τὴν εὐλογίαν δρεψάμενος, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι διήγημα. Α'. ΔΟΜΝΙΝΑ. - Τοῦ θεσπεσίου Μάρωνος, οὗ καὶ πρώην ἐμνήσθη μεν, ή θαυμασία Δομνίνα τὸν βίον ζηλώσασα, ἐν τῷ κήπῳ τῆς μητρώας οἰκίας σμικράν τινα καλύβην ἐπήξατο. Ποιεῖ δὲ αὐτῇ καλύβην τῶν μελίνων ἡ κα- λάμη. Ἐν ἐκείνῃ διημερεύουσα, δάκρυσι διηνεκέτιν οὐ μόνας καταβρέχει τὰς παρειάς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐκ τριχῶν περιβόλαια· τοιοῖσδε γὰρ ἐσθήμασι συγκαλύ πτει τὸ σῶμα. Περὶ δὲ ἀλεκτρυόνων ᾠδάς, εἰς τὸν θεῖον ναὸν οὐ πόῤῥω ὄντα ἰοῦσα, μετὰ τῶν ἄλλων καὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων προσφέρει τὴν ὑμνῳδίαν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀρχομένης μόνον ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ τελευτώσης ποιεῖ, παντός ἑτέρου χωρίου τὸν ἀφιερωμένον τῷ Θεῷ χῶρον σεβα σμιώτερον εἶναι, καὶ ὑπολαμβάνουσα, καὶ τοὺς ἄλ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B autem saepe conspexi, per januam intronuissus : reserari enim mihi jesserunt sacerdotii di- guitatem honorantes. Vidi ergo nec strenuo viro perferendum illius ferri pondus. Et post multas preces tunc quidem auferre potui: sed post disces- sum nostrum idem iterum membris suis imposue- Junt, cervici collare, lumbis cingulum, manibus et pedibus quæ his erant destinata. Atque hunc in modum vitam ducunt, non quinque aut decem, vel quindecim annorum spatio, sed duorum et quadra- piuta. Et cum tam longo tempore decertarint, perinde ac si nunc primum certamen inireut, ita sudores expetunt. Sponsi enim pulchritudinem cogitantes, facile ac lubenter cursus laborem per- ferunt, et ad certaminum metam pervenire student, stantem in ea coronamque victoriæ ostendentem cernentes quem diligunt. Hac de causa et pluviæ, et nivis, et solis vim sustinentes non tristantur, nec discruciantur, sed ex iis quæ molesta videntur lætitiam capiunt. Ac divini quidem Mosis jejunium emulantes, ter tantumdem temporis inpaste transegerunt. Quadraginta enim post dies exiguo ribo refectæ sunt. Ter etiam divini Danielis inediam :emulata sunt, tres dierum hebdomadas peragen- tes, auque escam tunc corpori exhibentes. Cum autem cepisset illas aliquando desiderium saluta- rium Christi cruciatuum sacra loca contuendi, ¿Eliam profectæ sunt, nullum toto itinere cibum gustaples : sed ad urbem illam cum pervenissent, adoratione completa, cibum sumpsere, iterque rur- c sus in reditu jejuna confecerunt. Mansio- nes autem intercedunt non pauciores quam viginti. Et cum victricis Thecla templum, quod in Isauria est, visere libuisset, ut charitatis in Deum flammas undique accenderent, jejunæ similiter ierunt, redic- runtque. Usque adeo divinum illas philtrum extra se rapiebat : sic illas divinus erga sponsuin amor dementabat. Ilæ igitur tali vitæ forma muliebre ge- nus ornantes, velut exemplaria ceteris factae, vi- ctricibus coronis a Domino coronabuntur. Ego vero et utilitate que hinc oritur proposita, et benedi- ctione dolibata, ad alteram pergam narrationem. XXX.---DOMΝΙΝΑ. Divini Maronis, cujus artea meminimus, vitam æmulata est admiranda Domnina, quæ in maternæ domus horto parvum tugurium defixit. Tugurium autem hoc illi præstant culmi panicorum. In eo dies totos continuis lacrymis ducens, non solas rigant genas, sed amictus quoque cilicinos. Talibus enim indumentis corpus tegit. Sub gallorum autem can- tum að divinum templum, quod non procul abest, se conferens, cum allis, tum feminis, tum viris, Domino universorum Inudes offert. Nec incipiente tantum die, verum etiain desinente hoc facit, locum Deo consecratum quovis alio loco venerabiliorem esse, et censens ipsa, et alios docens. Quo nomine magnam illius curam gessit, matri et fra-

Α πρόσωπον ἐμοῦ καὶ τὸν αὐχένα, καὶ τὰ στήθη, καὶ τὰς χεῖρας ἀκριβῶς κατακρύπτοντα. Ταύτας δὲ πολ λάκις εθεασάμην εἴσω τῆς θύρας εκείνης γενόμενος. Διορύξαι γάρ μοι παρεκελεύσαντο, τῆς ἱερωσύνης τὴν προεδρίαν τιμῶσαι. Εἶδον τοίνυν οὐδὲ ἀνδρὶ γεν- ναίῳ φορητὸν τὸν ἐκείνου τοῦ σιδήρου σταθμὸν, καὶ πολλὰ λιπαρήσας, παραυτίκα μὲν ἀφελεῖν ἡδυνήθην μετὰ δὲ τὴν ἡμετέραν ἀναχώρησιν, πάλιν αὐτὸν τοῖς οἰκείοις περιέθεσαν μέλεσιν· αὐχένι μὲν τὸν περιαυ χένιον, Ιξύτ δὲ τὴν ζώνην, χερσὶ δὲ καὶ ποσὶ τὰ τού τοῖς ἀπονενεμημένα. Καὶ τοῦτον βιοτεύουσι τὸν τρό πον, οὐ πέντε, ἢ δέκα, ἢ πεντεκαίδεκα μόνα εξανύ σασαι ἔτη, ἀλλὰ δύο καὶ τεσσαράκοντα. Καὶ τοσοῦτον ἀγωνισάμεναι χρόνον, ὡς ἄρτι τῶν ἀγώνων ἁψάμεναι τῶν ἱδρώτων ἐρῶσι. Τὸ γὰρ τοῦ νυμφίου φανταζόμε και κάλλος, εὐπετῶς μάλα καὶ ῥᾳδίως φέρουσι τοῦ δρόμου τὸν πόνον, καὶ καταλαβεῖν ἐπείγονται τῶν ἀγώνων τὸ τέλος, ἐν ἐκείνῳ τὸν ἐρώμενον ἑστῶτα βλέπουσαι, καὶ τῆς νίκης ὑποδεικνύντα τὸν στέφανον. Τούτου είνεκα, καὶ ὑετοῦ, καὶ νιφετοῦ, καὶ ἡλίου δε χόμεναι προσβολήν, οὐκ ἀνιῶνται, οὐδὲ ἀλγύνονται, ἀλλ' ἐκ τῶν δοκούντων ἀνιαρῶν θυμηδίαν καρποῦν- ται. Καὶ τοῦ μὲν θεσπεσίου Μωϋσέως τὴν νηστείαν ζηλώσασαι, τρὶς ἄσιτοι τοσοῦτον διετέλεσαν χρόνον. Διὰ τεσσαράκοντα γὰρ ἡμερῶν τροφῆς βραχείας μετα ἔλαβον. Τρὶς δὲ καὶ τοῦ θείου Δανιὴλ τὴν ἁπαστίαν εζήλωσαν, τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν ἐξανύουσαι, καὶ τότε τροφήν χορηγούσαι τῷ σώματι. Ποθήσασαι δέ ποτε τῶν σωτηρίων τοῦ Χριστοῦ παθημάτων τους ἱερούς θεάσασθαι τόπους, έδραμον εἰς τὴν Αἰλίαν, οὐδεμιᾶς κατὰ τὴν ὁδὸν ἐδωδῆς ἀπολαύσασαι, ἀλλ᾽ εἰς ἐκείνην ἀφικόμεναι τὴν πόλιν, καὶ τὴν προσκύ νησιν ἐκπληρώσασαι, τροφῆς μετέλαβον, καὶ πάλιν ἐπανῆλθον ἄσιτοι τὴν πορείαν ἀνύσασαι· σταθμοί δέ εἰσιν οὐκ ἐλάττους τῶν εἴκοσι. Καὶ τῆς καλλινίκου δὲ Θέκλης ἐπιθυμήσασαι θεάσασθαι τὸν ἐν Ἰσαυρία σηκόν, ἵνα τῆς περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπης πανταχόθεν ἐξάψωσι τὸν πυρπόν, ὡς ἀπῆλθον οὕτως ἐπανῆλθον ἄσιτοι. Τοσοῦτον αὐτὰς τὸ θεῖον ἐξεβάκχευσε φίλο τρον· οὕτως αὐτὰς ὁ θεῖος ἔρως περὶ τὸν νυμφίον ἐξέμηνεν. Αὗται μὲν τοιαύτῃ πολιτείᾳ τὸ θῆλυ κατα- κοσμήσασαι γένος, ὡς ἀρχέτυπα καὶ ταῖς ἄλλαις γε- νόμεναι, τοῖς ἐπινικίοις στεφάνοις ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ταινιωθήσονται. Ἐγὼ δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν προθεὶς, καὶ τὴν εὐλογίαν δρεψάμενος, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι διήγημα. Α'. ΔΟΜΝΙΝΑ. - Τοῦ θεσπεσίου Μάρωνος, οὗ καὶ πρώην ἐμνήσθη μεν, ή θαυμασία Δομνίνα τὸν βίον ζηλώσασα, ἐν τῷ κήπῳ τῆς μητρώας οἰκίας σμικράν τινα καλύβην ἐπήξατο. Ποιεῖ δὲ αὐτῇ καλύβην τῶν μελίνων ἡ κα- λάμη. Ἐν ἐκείνῃ διημερεύουσα, δάκρυσι διηνεκέτιν οὐ μόνας καταβρέχει τὰς παρειάς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐκ τριχῶν περιβόλαια· τοιοῖσδε γὰρ ἐσθήμασι συγκαλύ πτει τὸ σῶμα. Περὶ δὲ ἀλεκτρυόνων ᾠδάς, εἰς τὸν θεῖον ναὸν οὐ πόῤῥω ὄντα ἰοῦσα, μετὰ τῶν ἄλλων καὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων προσφέρει τὴν ὑμνῳδίαν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀρχομένης μόνον ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ τελευτώσης ποιεῖ, παντός ἑτέρου χωρίου τὸν ἀφιερωμένον τῷ Θεῷ χῶρον σεβα σμιώτερον εἶναι, καὶ ὑπολαμβάνουσα, καὶ τοὺς ἄλ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B autem saepe conspexi, per januam intronuissus : reserari enim mihi jesserunt sacerdotii di- guitatem honorantes. Vidi ergo nec strenuo viro perferendum illius ferri pondus. Et post multas preces tunc quidem auferre potui: sed post disces- sum nostrum idem iterum membris suis imposue- Junt, cervici collare, lumbis cingulum, manibus et pedibus quæ his erant destinata. Atque hunc in modum vitam ducunt, non quinque aut decem, vel quindecim annorum spatio, sed duorum et quadra- piuta. Et cum tam longo tempore decertarint, perinde ac si nunc primum certamen inireut, ita sudores expetunt. Sponsi enim pulchritudinem cogitantes, facile ac lubenter cursus laborem per- ferunt, et ad certaminum metam pervenire student, stantem in ea coronamque victoriæ ostendentem cernentes quem diligunt. Hac de causa et pluviæ, et nivis, et solis vim sustinentes non tristantur, nec discruciantur, sed ex iis quæ molesta videntur lætitiam capiunt. Ac divini quidem Mosis jejunium emulantes, ter tantumdem temporis inpaste transegerunt. Quadraginta enim post dies exiguo ribo refectæ sunt. Ter etiam divini Danielis inediam :emulata sunt, tres dierum hebdomadas peragen- tes, auque escam tunc corpori exhibentes. Cum autem cepisset illas aliquando desiderium saluta- rium Christi cruciatuum sacra loca contuendi, ¿Eliam profectæ sunt, nullum toto itinere cibum gustaples : sed ad urbem illam cum pervenissent, adoratione completa, cibum sumpsere, iterque rur- c sus in reditu jejuna confecerunt. Mansio- nes autem intercedunt non pauciores quam viginti. Et cum victricis Thecla templum, quod in Isauria est, visere libuisset, ut charitatis in Deum flammas undique accenderent, jejunæ similiter ierunt, redic- runtque. Usque adeo divinum illas philtrum extra se rapiebat : sic illas divinus erga sponsuin amor dementabat. Ilæ igitur tali vitæ forma muliebre ge- nus ornantes, velut exemplaria ceteris factae, vi- ctricibus coronis a Domino coronabuntur. Ego vero et utilitate que hinc oritur proposita, et benedi- ctione dolibata, ad alteram pergam narrationem. XXX.---DOMΝΙΝΑ. Divini Maronis, cujus artea meminimus, vitam æmulata est admiranda Domnina, quæ in maternæ domus horto parvum tugurium defixit. Tugurium autem hoc illi præstant culmi panicorum. In eo dies totos continuis lacrymis ducens, non solas rigant genas, sed amictus quoque cilicinos. Talibus enim indumentis corpus tegit. Sub gallorum autem can- tum að divinum templum, quod non procul abest, se conferens, cum allis, tum feminis, tum viris, Domino universorum Inudes offert. Nec incipiente tantum die, verum etiain desinente hoc facit, locum Deo consecratum quovis alio loco venerabiliorem esse, et censens ipsa, et alios docens. Quo nomine magnam illius curam gessit, matri et fra-

Α πρόσωπον ἐμοῦ καὶ τὸν αὐχένα, καὶ τὰ στήθη, καὶ τὰς χεῖρας ἀκριβῶς κατακρύπτοντα. Ταύτας δὲ πολ λάκις εθεασάμην εἴσω τῆς θύρας εκείνης γενόμενος. Διορύξαι γάρ μοι παρεκελεύσαντο, τῆς ἱερωσύνης τὴν προεδρίαν τιμῶσαι. Εἶδον τοίνυν οὐδὲ ἀνδρὶ γεν- ναίῳ φορητὸν τὸν ἐκείνου τοῦ σιδήρου σταθμὸν, καὶ πολλὰ λιπαρήσας, παραυτίκα μὲν ἀφελεῖν ἡδυνήθην μετὰ δὲ τὴν ἡμετέραν ἀναχώρησιν, πάλιν αὐτὸν τοῖς οἰκείοις περιέθεσαν μέλεσιν· αὐχένι μὲν τὸν περιαυ χένιον, Ιξύτ δὲ τὴν ζώνην, χερσὶ δὲ καὶ ποσὶ τὰ τού τοῖς ἀπονενεμημένα. Καὶ τοῦτον βιοτεύουσι τὸν τρό πον, οὐ πέντε, ἢ δέκα, ἢ πεντεκαίδεκα μόνα εξανύ σασαι ἔτη, ἀλλὰ δύο καὶ τεσσαράκοντα. Καὶ τοσοῦτον ἀγωνισάμεναι χρόνον, ὡς ἄρτι τῶν ἀγώνων ἁψάμεναι τῶν ἱδρώτων ἐρῶσι. Τὸ γὰρ τοῦ νυμφίου φανταζόμε και κάλλος, εὐπετῶς μάλα καὶ ῥᾳδίως φέρουσι τοῦ δρόμου τὸν πόνον, καὶ καταλαβεῖν ἐπείγονται τῶν ἀγώνων τὸ τέλος, ἐν ἐκείνῳ τὸν ἐρώμενον ἑστῶτα βλέπουσαι, καὶ τῆς νίκης ὑποδεικνύντα τὸν στέφανον. Τούτου είνεκα, καὶ ὑετοῦ, καὶ νιφετοῦ, καὶ ἡλίου δε χόμεναι προσβολήν, οὐκ ἀνιῶνται, οὐδὲ ἀλγύνονται, ἀλλ' ἐκ τῶν δοκούντων ἀνιαρῶν θυμηδίαν καρποῦν- ται. Καὶ τοῦ μὲν θεσπεσίου Μωϋσέως τὴν νηστείαν ζηλώσασαι, τρὶς ἄσιτοι τοσοῦτον διετέλεσαν χρόνον. Διὰ τεσσαράκοντα γὰρ ἡμερῶν τροφῆς βραχείας μετα ἔλαβον. Τρὶς δὲ καὶ τοῦ θείου Δανιὴλ τὴν ἁπαστίαν εζήλωσαν, τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν ἐξανύουσαι, καὶ τότε τροφήν χορηγούσαι τῷ σώματι. Ποθήσασαι δέ ποτε τῶν σωτηρίων τοῦ Χριστοῦ παθημάτων τους ἱερούς θεάσασθαι τόπους, έδραμον εἰς τὴν Αἰλίαν, οὐδεμιᾶς κατὰ τὴν ὁδὸν ἐδωδῆς ἀπολαύσασαι, ἀλλ᾽ εἰς ἐκείνην ἀφικόμεναι τὴν πόλιν, καὶ τὴν προσκύ νησιν ἐκπληρώσασαι, τροφῆς μετέλαβον, καὶ πάλιν ἐπανῆλθον ἄσιτοι τὴν πορείαν ἀνύσασαι· σταθμοί δέ εἰσιν οὐκ ἐλάττους τῶν εἴκοσι. Καὶ τῆς καλλινίκου δὲ Θέκλης ἐπιθυμήσασαι θεάσασθαι τὸν ἐν Ἰσαυρία σηκόν, ἵνα τῆς περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπης πανταχόθεν ἐξάψωσι τὸν πυρπόν, ὡς ἀπῆλθον οὕτως ἐπανῆλθον ἄσιτοι. Τοσοῦτον αὐτὰς τὸ θεῖον ἐξεβάκχευσε φίλο τρον· οὕτως αὐτὰς ὁ θεῖος ἔρως περὶ τὸν νυμφίον ἐξέμηνεν. Αὗται μὲν τοιαύτῃ πολιτείᾳ τὸ θῆλυ κατα- κοσμήσασαι γένος, ὡς ἀρχέτυπα καὶ ταῖς ἄλλαις γε- νόμεναι, τοῖς ἐπινικίοις στεφάνοις ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ταινιωθήσονται. Ἐγὼ δὲ καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν προθεὶς, καὶ τὴν εὐλογίαν δρεψάμενος, ἐφ' ἕτερον βαδιοῦμαι διήγημα. Α'. ΔΟΜΝΙΝΑ. - Τοῦ θεσπεσίου Μάρωνος, οὗ καὶ πρώην ἐμνήσθη μεν, ή θαυμασία Δομνίνα τὸν βίον ζηλώσασα, ἐν τῷ κήπῳ τῆς μητρώας οἰκίας σμικράν τινα καλύβην ἐπήξατο. Ποιεῖ δὲ αὐτῇ καλύβην τῶν μελίνων ἡ κα- λάμη. Ἐν ἐκείνῃ διημερεύουσα, δάκρυσι διηνεκέτιν οὐ μόνας καταβρέχει τὰς παρειάς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐκ τριχῶν περιβόλαια· τοιοῖσδε γὰρ ἐσθήμασι συγκαλύ πτει τὸ σῶμα. Περὶ δὲ ἀλεκτρυόνων ᾠδάς, εἰς τὸν θεῖον ναὸν οὐ πόῤῥω ὄντα ἰοῦσα, μετὰ τῶν ἄλλων καὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων προσφέρει τὴν ὑμνῳδίαν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἀρχομένης μόνον ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ τελευτώσης ποιεῖ, παντός ἑτέρου χωρίου τὸν ἀφιερωμένον τῷ Θεῷ χῶρον σεβα σμιώτερον εἶναι, καὶ ὑπολαμβάνουσα, καὶ τοὺς ἄλ THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS • B autem saepe conspexi, per januam intronuissus : reserari enim mihi jesserunt sacerdotii di- guitatem honorantes. Vidi ergo nec strenuo viro perferendum illius ferri pondus. Et post multas preces tunc quidem auferre potui: sed post disces- sum nostrum idem iterum membris suis imposue- Junt, cervici collare, lumbis cingulum, manibus et pedibus quæ his erant destinata. Atque hunc in modum vitam ducunt, non quinque aut decem, vel quindecim annorum spatio, sed duorum et quadra- piuta. Et cum tam longo tempore decertarint, perinde ac si nunc primum certamen inireut, ita sudores expetunt. Sponsi enim pulchritudinem cogitantes, facile ac lubenter cursus laborem per- ferunt, et ad certaminum metam pervenire student, stantem in ea coronamque victoriæ ostendentem cernentes quem diligunt. Hac de causa et pluviæ, et nivis, et solis vim sustinentes non tristantur, nec discruciantur, sed ex iis quæ molesta videntur lætitiam capiunt. Ac divini quidem Mosis jejunium emulantes, ter tantumdem temporis inpaste transegerunt. Quadraginta enim post dies exiguo ribo refectæ sunt. Ter etiam divini Danielis inediam :emulata sunt, tres dierum hebdomadas peragen- tes, auque escam tunc corpori exhibentes. Cum autem cepisset illas aliquando desiderium saluta- rium Christi cruciatuum sacra loca contuendi, ¿Eliam profectæ sunt, nullum toto itinere cibum gustaples : sed ad urbem illam cum pervenissent, adoratione completa, cibum sumpsere, iterque rur- c sus in reditu jejuna confecerunt. Mansio- nes autem intercedunt non pauciores quam viginti. Et cum victricis Thecla templum, quod in Isauria est, visere libuisset, ut charitatis in Deum flammas undique accenderent, jejunæ similiter ierunt, redic- runtque. Usque adeo divinum illas philtrum extra se rapiebat : sic illas divinus erga sponsuin amor dementabat. Ilæ igitur tali vitæ forma muliebre ge- nus ornantes, velut exemplaria ceteris factae, vi- ctricibus coronis a Domino coronabuntur. Ego vero et utilitate que hinc oritur proposita, et benedi- ctione dolibata, ad alteram pergam narrationem. XXX.---DOMΝΙΝΑ. Divini Maronis, cujus artea meminimus, vitam æmulata est admiranda Domnina, quæ in maternæ domus horto parvum tugurium defixit. Tugurium autem hoc illi præstant culmi panicorum. In eo dies totos continuis lacrymis ducens, non solas rigant genas, sed amictus quoque cilicinos. Talibus enim indumentis corpus tegit. Sub gallorum autem can- tum að divinum templum, quod non procul abest, se conferens, cum allis, tum feminis, tum viris, Domino universorum Inudes offert. Nec incipiente tantum die, verum etiain desinente hoc facit, locum Deo consecratum quovis alio loco venerabiliorem esse, et censens ipsa, et alios docens. Quo nomine magnam illius curam gessit, matri et fra-

Β λους ἐκδιδάσκουσα. Τούτου είνεκα καὶ πολλῆς αὐτὸν ἐπιμελείας ἠξίωσε, την μητέρα πείσασα, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς, εἰς τοῦτον δαπανῆται τὰ ὄντα. Τροφήν δ' ἔχει τὸν φακὸν ἀποβρεχόμενον ὕδατι. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, σώματι κατεσκηλιτευ μένῳ καὶ ἡμιθνε? χρωμένη. Λεπτότατον γὰρ τὸ δέρ- μα, καὶ ὑμενοειδές, λεπτοῖς τοῖς ὀστέοις περίκειται, καὶ πιμελῆς καὶ σαρκῶν ὑπὸ τῶν πόνων δαπανηθέν- των. Πρόκειται δὲ πᾶσι τοῖς ὁρᾶν αὐτὴν βουλομένοις, καὶ ἀνδράσι, καὶ γυναιξὶν, οὔτε ὁρῶσα πρόσωπον, οὔτε ἑτέρῳ προτιθεῖσα πρόσωπον· ἀλλ' ἀκριβῶς μὲν τῷ περιβολαίῳ καλυπτομένη, μέχρι τε τῶν γονάτων κατακαμπτομένη. Λεπτὰ δὲ λίαν καὶ ἄσημα φθεγγο- μένη, μετά δακρύων δὲ ἀεὶ τὰ λεγόμενα προφέρουν σα. Πολλάκις γάρ μου λαβοῦσα τὴν δεξιάν, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιθεῖσα, οὕτω διάβροχον γενομένην ἀφῆ- κεν, ὡς αὐτὴν ἀποστάξαι τὴν χεῖρα τὸ δάκρυον. Τὴν οὖν ἐν τοσούτῳ πλούτῳ φιλοσοφίας τοῖς ἐν ἐσχάτῃ ζῶσι πενία παραπλησίως δακρύουσαν, καὶ ὀλοφυρο- μένην, καὶ στένουσαν, ποῖος ἂν ἀξίως ἐπαινέσεις λό- γος; Ο γὰρ θερμὸς περὶ τὸν Θεὸν ἔρως ἐκεῖνο τίκτει τὸ δάκρυον, εἰς τὴν θείαν θεωρίαν πυρσεύων τὸν νοῦν, καὶ ταῖς ἀκτῖσι νύττων, καὶ εἰς τὴν ἐντεῦθεν κατεπείγων μετάβασιν. Καὶ ἐν τούτοις δὲ διημερεύ ουσά τε καὶ διανυκτερεύουσα, οὐδὲ τῶν ἄλλων τῆς ἀρετῆς εἰδῶν ἀμελεῖ· ἀλλὰ θεραπεύει μὲν εἰς δύνα- . μιν τοὺς ἀρίστους ἀγωνιστάς, ὧν ἐμνήσθημεν, καὶ οὓς παρελίπομεν. Θεραπεύει δὲ καὶ τοὺς πρὸς αὐτὴν ἀφικνουμένους, κατάγεσθαι μὲν παρὰ τῷ τῆς κώμης ποιμένι κελεύουσα, αὐτὴ δὲ τὰς χρείας ἁπάσας ἐκε πέμπουσα. Πρόκειται γὰρ αὐτῇ τὰ τῆς μητρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν εἰς δαπάτην, τὴν δι' αὐτῆς εὐλογίαν καρπούμενα. Κάμοῦ δὲ εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος ἀφικνου μένου, τὸ νότιον δὲ τῆς ἡμετέρας χώρας ἐστὶ, καὶ ἄρ- τους, καὶ ὁπώρας, καὶ τὸν διάβροχον πέμπει φακόν. ᾿Αλλὰ μέχρι πότε μηκύνων ταύτης τὴν ἀρετὴν ἅπα σαν διηγείσθαι φιλονεικώ, δέον καὶ τῶν ἄλλων εἰς μέσον προτιθέναι τὸν βίον, αἳ καὶ ταύτην, κακείνας ὧν πρόσθεν ἐμνήσθην, ἐμιμήσαντο; Πολλαὶ γὰρ καὶ ἄλλαι, αἱ μὲν τὸν μοναδικὸν ἡσπάσαντο βίον, αἱ δὲ τὴν μετὰ πλειόνων ἠγάπησαν πολιτείαν, ὡς καὶ πεν- τήκοντα καὶ διακοσίας, καὶ πλείους, καὶ ἐλάττους κατὰ ταυτὸν βιοτεύειν, μιᾶς ἀνεχομένας τροφῆς, ἐπὶ ψιάθων μόνον καθεύδειν αἱρουμένας, καὶ τὰς μὲν χεῖρας ἀπονεμούσας ἐρίῳ, ὕμνοις δὲ τὴν γλῶτταν ἀφιερούσας. Μυρία δὲ τοιαῦτα καὶ ἀριθμὸν νικώντα φιλοσοφίας ἐστὶ φροντιστήρια, οὐκ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ πᾶσαν τὴν 'Εω. Πλήρης δὲ τούτων καὶ Πα- λαιστίνη, καὶ Αἰγυπτος, καὶ ᾿Ασία, καὶ Πόντος, καὶ Εὐρώπη πᾶσα. Ἐξ οὗ γὰρ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὴν Παρθενίαν ἐτίμησεν ὑπὸ παρθένου τεχθεὶς, τοὺς τῆς παρθενίας λειμώνας ἡ φύσις ἐβλάστησε, καὶ τὰ εὐώδη ταῦτα καὶ ἀμάραντα άνθη προσφέρει τῷ ποιητῇ, οὐκ εἰς ἄ μεν καὶ θῆλυ τὴν ἀρετὴν διακρίνουσα, οὐδὲ εἰς δύο διαφορὰς τὴν φιλοσοφίαν μερίζουσα· σωμάτων γάρ, ἀλλ' οὐ ψυχῶν τὸ διάφορον, « Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θήλυ, μία δὲ καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιῇι κεχο- RELIGIOSA HISTORIA. B penderent. Cibus porro illi est lens aqua madefaeta. Laboremque hunc totum sustinet, cum corpore sit exhausto, ac semimortuo. Tennissima enim cutis, et membranæ similis, tenuia" ossa circumtegit, adipe carneque per labores consumptis. Omnium autem oculis exposita est qui conspicere illam volunt, tum viris, tum feminis, nec faciem ullius aspiciens ipsa, nec faciem ulli spectandam præbens : sed amictu penitus contecta, et ad genera usque incurvata. Exili autem admodum voce nec salis expressa loquens, cum lacrymis semper loquitur. Sape enim dexteram meam prehendens, et oculis suis admovens, sic madefactam dimisit, ut lacry- mas manus ipsa stillaret. Eam igitur, quæ tantis abundans opibus philosophia, perinde ut qui iur summa egestate vivunt, lacrymatur, et luget, ac ingemiscit, quænam pro merito laudare possit oratio ? Ardens enim in Deum amor bas parit la- crymas, mentem ad divinam accendens contempla- tionem, stimulisque pungens, et urgens ut ex hac vita excedat. Neque vero, dum in his dies noctes - que se exercet, alia virtutum genera negligit : sed curam pro viribus gerit præstantissimorum athle- tarum, quorum mentionem fecimus, et quos præ- termisimus. Curam eorum quoque gerit, qui ad illos veniunt, apud vici pastorem diversari eos jubens, et omnia illis necessaria submittens. Præsto enim illi sunt ad sumptus facicndos matris fratrumque facultates, quæ per eam benedictionem ac- cipiunt. Quin et mihi etiam, cum ad eam partem venio, quæ regioni nostra ad austrum sita est, et panes, et fructus, et lentem madefactam mittit. Sed quousque tandem orationem producens oinnem ejus virtutem exponere contendo, cum aliarum quoque vitam in medium proferre conveniat, quæ et hanc ex illas quarum prius meminimus, imitatæ sunt ? Multæ siquidem aliæ, partim solitariam vitam; sunt amplexæ, partim versari cum pluribus malue- runt, ita ut ducentæ et quinquaginta, aut eo plures paucioresve una degant, uno cibo vescentes, super storeis solis dormire solitæ, et manus qui- dem lanificio addicentes, linguam vero hymnis. consecrantes. A tribus persuadens, ut facultates suas in illud iun- C Exstant autein infinita numerumque excedentia istiusmodi philosophiæ gymnasia, non in regione nostra tantum, sed per totum etiam Orientem. Plena istis et Palaestina, ct Ægyptus, et " Asia, et Pon- tus, et Europa universa. Ex quo enim Christus Dominus de Virgine nascens virginitatem honoravit, virginitatis prata natura produxit, et odoriferos istos nec unquam marcescentes flores profert Creatori, haudquaquam in masculum et feminam virtutem distinguens, neque in duas differentias partiens philosophiam. Corporun enin, non aui- marum est differentia. In Christo enim Jesu, sicut divinus ait Apostolus, non est masculus,-

Β λους ἐκδιδάσκουσα. Τούτου είνεκα καὶ πολλῆς αὐτὸν ἐπιμελείας ἠξίωσε, την μητέρα πείσασα, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς, εἰς τοῦτον δαπανῆται τὰ ὄντα. Τροφήν δ' ἔχει τὸν φακὸν ἀποβρεχόμενον ὕδατι. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, σώματι κατεσκηλιτευ μένῳ καὶ ἡμιθνε? χρωμένη. Λεπτότατον γὰρ τὸ δέρ- μα, καὶ ὑμενοειδές, λεπτοῖς τοῖς ὀστέοις περίκειται, καὶ πιμελῆς καὶ σαρκῶν ὑπὸ τῶν πόνων δαπανηθέν- των. Πρόκειται δὲ πᾶσι τοῖς ὁρᾶν αὐτὴν βουλομένοις, καὶ ἀνδράσι, καὶ γυναιξὶν, οὔτε ὁρῶσα πρόσωπον, οὔτε ἑτέρῳ προτιθεῖσα πρόσωπον· ἀλλ' ἀκριβῶς μὲν τῷ περιβολαίῳ καλυπτομένη, μέχρι τε τῶν γονάτων κατακαμπτομένη. Λεπτὰ δὲ λίαν καὶ ἄσημα φθεγγο- μένη, μετά δακρύων δὲ ἀεὶ τὰ λεγόμενα προφέρουν σα. Πολλάκις γάρ μου λαβοῦσα τὴν δεξιάν, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιθεῖσα, οὕτω διάβροχον γενομένην ἀφῆ- κεν, ὡς αὐτὴν ἀποστάξαι τὴν χεῖρα τὸ δάκρυον. Τὴν οὖν ἐν τοσούτῳ πλούτῳ φιλοσοφίας τοῖς ἐν ἐσχάτῃ ζῶσι πενία παραπλησίως δακρύουσαν, καὶ ὀλοφυρο- μένην, καὶ στένουσαν, ποῖος ἂν ἀξίως ἐπαινέσεις λό- γος; Ο γὰρ θερμὸς περὶ τὸν Θεὸν ἔρως ἐκεῖνο τίκτει τὸ δάκρυον, εἰς τὴν θείαν θεωρίαν πυρσεύων τὸν νοῦν, καὶ ταῖς ἀκτῖσι νύττων, καὶ εἰς τὴν ἐντεῦθεν κατεπείγων μετάβασιν. Καὶ ἐν τούτοις δὲ διημερεύ ουσά τε καὶ διανυκτερεύουσα, οὐδὲ τῶν ἄλλων τῆς ἀρετῆς εἰδῶν ἀμελεῖ· ἀλλὰ θεραπεύει μὲν εἰς δύνα- . μιν τοὺς ἀρίστους ἀγωνιστάς, ὧν ἐμνήσθημεν, καὶ οὓς παρελίπομεν. Θεραπεύει δὲ καὶ τοὺς πρὸς αὐτὴν ἀφικνουμένους, κατάγεσθαι μὲν παρὰ τῷ τῆς κώμης ποιμένι κελεύουσα, αὐτὴ δὲ τὰς χρείας ἁπάσας ἐκε πέμπουσα. Πρόκειται γὰρ αὐτῇ τὰ τῆς μητρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν εἰς δαπάτην, τὴν δι' αὐτῆς εὐλογίαν καρπούμενα. Κάμοῦ δὲ εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος ἀφικνου μένου, τὸ νότιον δὲ τῆς ἡμετέρας χώρας ἐστὶ, καὶ ἄρ- τους, καὶ ὁπώρας, καὶ τὸν διάβροχον πέμπει φακόν. ᾿Αλλὰ μέχρι πότε μηκύνων ταύτης τὴν ἀρετὴν ἅπα σαν διηγείσθαι φιλονεικώ, δέον καὶ τῶν ἄλλων εἰς μέσον προτιθέναι τὸν βίον, αἳ καὶ ταύτην, κακείνας ὧν πρόσθεν ἐμνήσθην, ἐμιμήσαντο; Πολλαὶ γὰρ καὶ ἄλλαι, αἱ μὲν τὸν μοναδικὸν ἡσπάσαντο βίον, αἱ δὲ τὴν μετὰ πλειόνων ἠγάπησαν πολιτείαν, ὡς καὶ πεν- τήκοντα καὶ διακοσίας, καὶ πλείους, καὶ ἐλάττους κατὰ ταυτὸν βιοτεύειν, μιᾶς ἀνεχομένας τροφῆς, ἐπὶ ψιάθων μόνον καθεύδειν αἱρουμένας, καὶ τὰς μὲν χεῖρας ἀπονεμούσας ἐρίῳ, ὕμνοις δὲ τὴν γλῶτταν ἀφιερούσας. Μυρία δὲ τοιαῦτα καὶ ἀριθμὸν νικώντα φιλοσοφίας ἐστὶ φροντιστήρια, οὐκ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ πᾶσαν τὴν 'Εω. Πλήρης δὲ τούτων καὶ Πα- λαιστίνη, καὶ Αἰγυπτος, καὶ ᾿Ασία, καὶ Πόντος, καὶ Εὐρώπη πᾶσα. Ἐξ οὗ γὰρ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὴν Παρθενίαν ἐτίμησεν ὑπὸ παρθένου τεχθεὶς, τοὺς τῆς παρθενίας λειμώνας ἡ φύσις ἐβλάστησε, καὶ τὰ εὐώδη ταῦτα καὶ ἀμάραντα άνθη προσφέρει τῷ ποιητῇ, οὐκ εἰς ἄ μεν καὶ θῆλυ τὴν ἀρετὴν διακρίνουσα, οὐδὲ εἰς δύο διαφορὰς τὴν φιλοσοφίαν μερίζουσα· σωμάτων γάρ, ἀλλ' οὐ ψυχῶν τὸ διάφορον, « Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θήλυ, μία δὲ καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιῇι κεχο- RELIGIOSA HISTORIA. B penderent. Cibus porro illi est lens aqua madefaeta. Laboremque hunc totum sustinet, cum corpore sit exhausto, ac semimortuo. Tennissima enim cutis, et membranæ similis, tenuia" ossa circumtegit, adipe carneque per labores consumptis. Omnium autem oculis exposita est qui conspicere illam volunt, tum viris, tum feminis, nec faciem ullius aspiciens ipsa, nec faciem ulli spectandam præbens : sed amictu penitus contecta, et ad genera usque incurvata. Exili autem admodum voce nec salis expressa loquens, cum lacrymis semper loquitur. Sape enim dexteram meam prehendens, et oculis suis admovens, sic madefactam dimisit, ut lacry- mas manus ipsa stillaret. Eam igitur, quæ tantis abundans opibus philosophia, perinde ut qui iur summa egestate vivunt, lacrymatur, et luget, ac ingemiscit, quænam pro merito laudare possit oratio ? Ardens enim in Deum amor bas parit la- crymas, mentem ad divinam accendens contempla- tionem, stimulisque pungens, et urgens ut ex hac vita excedat. Neque vero, dum in his dies noctes - que se exercet, alia virtutum genera negligit : sed curam pro viribus gerit præstantissimorum athle- tarum, quorum mentionem fecimus, et quos præ- termisimus. Curam eorum quoque gerit, qui ad illos veniunt, apud vici pastorem diversari eos jubens, et omnia illis necessaria submittens. Præsto enim illi sunt ad sumptus facicndos matris fratrumque facultates, quæ per eam benedictionem ac- cipiunt. Quin et mihi etiam, cum ad eam partem venio, quæ regioni nostra ad austrum sita est, et panes, et fructus, et lentem madefactam mittit. Sed quousque tandem orationem producens oinnem ejus virtutem exponere contendo, cum aliarum quoque vitam in medium proferre conveniat, quæ et hanc ex illas quarum prius meminimus, imitatæ sunt ? Multæ siquidem aliæ, partim solitariam vitam; sunt amplexæ, partim versari cum pluribus malue- runt, ita ut ducentæ et quinquaginta, aut eo plures paucioresve una degant, uno cibo vescentes, super storeis solis dormire solitæ, et manus qui- dem lanificio addicentes, linguam vero hymnis. consecrantes. A tribus persuadens, ut facultates suas in illud iun- C Exstant autein infinita numerumque excedentia istiusmodi philosophiæ gymnasia, non in regione nostra tantum, sed per totum etiam Orientem. Plena istis et Palaestina, ct Ægyptus, et " Asia, et Pon- tus, et Europa universa. Ex quo enim Christus Dominus de Virgine nascens virginitatem honoravit, virginitatis prata natura produxit, et odoriferos istos nec unquam marcescentes flores profert Creatori, haudquaquam in masculum et feminam virtutem distinguens, neque in duas differentias partiens philosophiam. Corporun enin, non aui- marum est differentia. In Christo enim Jesu, sicut divinus ait Apostolus, non est masculus,-

Β λους ἐκδιδάσκουσα. Τούτου είνεκα καὶ πολλῆς αὐτὸν ἐπιμελείας ἠξίωσε, την μητέρα πείσασα, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς, εἰς τοῦτον δαπανῆται τὰ ὄντα. Τροφήν δ' ἔχει τὸν φακὸν ἀποβρεχόμενον ὕδατι. Καὶ τοῦτον ἅπαντα ὑπομένει τὸν πόνον, σώματι κατεσκηλιτευ μένῳ καὶ ἡμιθνε? χρωμένη. Λεπτότατον γὰρ τὸ δέρ- μα, καὶ ὑμενοειδές, λεπτοῖς τοῖς ὀστέοις περίκειται, καὶ πιμελῆς καὶ σαρκῶν ὑπὸ τῶν πόνων δαπανηθέν- των. Πρόκειται δὲ πᾶσι τοῖς ὁρᾶν αὐτὴν βουλομένοις, καὶ ἀνδράσι, καὶ γυναιξὶν, οὔτε ὁρῶσα πρόσωπον, οὔτε ἑτέρῳ προτιθεῖσα πρόσωπον· ἀλλ' ἀκριβῶς μὲν τῷ περιβολαίῳ καλυπτομένη, μέχρι τε τῶν γονάτων κατακαμπτομένη. Λεπτὰ δὲ λίαν καὶ ἄσημα φθεγγο- μένη, μετά δακρύων δὲ ἀεὶ τὰ λεγόμενα προφέρουν σα. Πολλάκις γάρ μου λαβοῦσα τὴν δεξιάν, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιθεῖσα, οὕτω διάβροχον γενομένην ἀφῆ- κεν, ὡς αὐτὴν ἀποστάξαι τὴν χεῖρα τὸ δάκρυον. Τὴν οὖν ἐν τοσούτῳ πλούτῳ φιλοσοφίας τοῖς ἐν ἐσχάτῃ ζῶσι πενία παραπλησίως δακρύουσαν, καὶ ὀλοφυρο- μένην, καὶ στένουσαν, ποῖος ἂν ἀξίως ἐπαινέσεις λό- γος; Ο γὰρ θερμὸς περὶ τὸν Θεὸν ἔρως ἐκεῖνο τίκτει τὸ δάκρυον, εἰς τὴν θείαν θεωρίαν πυρσεύων τὸν νοῦν, καὶ ταῖς ἀκτῖσι νύττων, καὶ εἰς τὴν ἐντεῦθεν κατεπείγων μετάβασιν. Καὶ ἐν τούτοις δὲ διημερεύ ουσά τε καὶ διανυκτερεύουσα, οὐδὲ τῶν ἄλλων τῆς ἀρετῆς εἰδῶν ἀμελεῖ· ἀλλὰ θεραπεύει μὲν εἰς δύνα- . μιν τοὺς ἀρίστους ἀγωνιστάς, ὧν ἐμνήσθημεν, καὶ οὓς παρελίπομεν. Θεραπεύει δὲ καὶ τοὺς πρὸς αὐτὴν ἀφικνουμένους, κατάγεσθαι μὲν παρὰ τῷ τῆς κώμης ποιμένι κελεύουσα, αὐτὴ δὲ τὰς χρείας ἁπάσας ἐκε πέμπουσα. Πρόκειται γὰρ αὐτῇ τὰ τῆς μητρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν εἰς δαπάτην, τὴν δι' αὐτῆς εὐλογίαν καρπούμενα. Κάμοῦ δὲ εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος ἀφικνου μένου, τὸ νότιον δὲ τῆς ἡμετέρας χώρας ἐστὶ, καὶ ἄρ- τους, καὶ ὁπώρας, καὶ τὸν διάβροχον πέμπει φακόν. ᾿Αλλὰ μέχρι πότε μηκύνων ταύτης τὴν ἀρετὴν ἅπα σαν διηγείσθαι φιλονεικώ, δέον καὶ τῶν ἄλλων εἰς μέσον προτιθέναι τὸν βίον, αἳ καὶ ταύτην, κακείνας ὧν πρόσθεν ἐμνήσθην, ἐμιμήσαντο; Πολλαὶ γὰρ καὶ ἄλλαι, αἱ μὲν τὸν μοναδικὸν ἡσπάσαντο βίον, αἱ δὲ τὴν μετὰ πλειόνων ἠγάπησαν πολιτείαν, ὡς καὶ πεν- τήκοντα καὶ διακοσίας, καὶ πλείους, καὶ ἐλάττους κατὰ ταυτὸν βιοτεύειν, μιᾶς ἀνεχομένας τροφῆς, ἐπὶ ψιάθων μόνον καθεύδειν αἱρουμένας, καὶ τὰς μὲν χεῖρας ἀπονεμούσας ἐρίῳ, ὕμνοις δὲ τὴν γλῶτταν ἀφιερούσας. Μυρία δὲ τοιαῦτα καὶ ἀριθμὸν νικώντα φιλοσοφίας ἐστὶ φροντιστήρια, οὐκ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ πᾶσαν τὴν 'Εω. Πλήρης δὲ τούτων καὶ Πα- λαιστίνη, καὶ Αἰγυπτος, καὶ ᾿Ασία, καὶ Πόντος, καὶ Εὐρώπη πᾶσα. Ἐξ οὗ γὰρ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὴν Παρθενίαν ἐτίμησεν ὑπὸ παρθένου τεχθεὶς, τοὺς τῆς παρθενίας λειμώνας ἡ φύσις ἐβλάστησε, καὶ τὰ εὐώδη ταῦτα καὶ ἀμάραντα άνθη προσφέρει τῷ ποιητῇ, οὐκ εἰς ἄ μεν καὶ θῆλυ τὴν ἀρετὴν διακρίνουσα, οὐδὲ εἰς δύο διαφορὰς τὴν φιλοσοφίαν μερίζουσα· σωμάτων γάρ, ἀλλ' οὐ ψυχῶν τὸ διάφορον, « Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θήλυ, μία δὲ καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιῇι κεχο- RELIGIOSA HISTORIA. B penderent. Cibus porro illi est lens aqua madefaeta. Laboremque hunc totum sustinet, cum corpore sit exhausto, ac semimortuo. Tennissima enim cutis, et membranæ similis, tenuia" ossa circumtegit, adipe carneque per labores consumptis. Omnium autem oculis exposita est qui conspicere illam volunt, tum viris, tum feminis, nec faciem ullius aspiciens ipsa, nec faciem ulli spectandam præbens : sed amictu penitus contecta, et ad genera usque incurvata. Exili autem admodum voce nec salis expressa loquens, cum lacrymis semper loquitur. Sape enim dexteram meam prehendens, et oculis suis admovens, sic madefactam dimisit, ut lacry- mas manus ipsa stillaret. Eam igitur, quæ tantis abundans opibus philosophia, perinde ut qui iur summa egestate vivunt, lacrymatur, et luget, ac ingemiscit, quænam pro merito laudare possit oratio ? Ardens enim in Deum amor bas parit la- crymas, mentem ad divinam accendens contempla- tionem, stimulisque pungens, et urgens ut ex hac vita excedat. Neque vero, dum in his dies noctes - que se exercet, alia virtutum genera negligit : sed curam pro viribus gerit præstantissimorum athle- tarum, quorum mentionem fecimus, et quos præ- termisimus. Curam eorum quoque gerit, qui ad illos veniunt, apud vici pastorem diversari eos jubens, et omnia illis necessaria submittens. Præsto enim illi sunt ad sumptus facicndos matris fratrumque facultates, quæ per eam benedictionem ac- cipiunt. Quin et mihi etiam, cum ad eam partem venio, quæ regioni nostra ad austrum sita est, et panes, et fructus, et lentem madefactam mittit. Sed quousque tandem orationem producens oinnem ejus virtutem exponere contendo, cum aliarum quoque vitam in medium proferre conveniat, quæ et hanc ex illas quarum prius meminimus, imitatæ sunt ? Multæ siquidem aliæ, partim solitariam vitam; sunt amplexæ, partim versari cum pluribus malue- runt, ita ut ducentæ et quinquaginta, aut eo plures paucioresve una degant, uno cibo vescentes, super storeis solis dormire solitæ, et manus qui- dem lanificio addicentes, linguam vero hymnis. consecrantes. A tribus persuadens, ut facultates suas in illud iun- C Exstant autein infinita numerumque excedentia istiusmodi philosophiæ gymnasia, non in regione nostra tantum, sed per totum etiam Orientem. Plena istis et Palaestina, ct Ægyptus, et " Asia, et Pon- tus, et Europa universa. Ex quo enim Christus Dominus de Virgine nascens virginitatem honoravit, virginitatis prata natura produxit, et odoriferos istos nec unquam marcescentes flores profert Creatori, haudquaquam in masculum et feminam virtutem distinguens, neque in duas differentias partiens philosophiam. Corporun enin, non aui- marum est differentia. In Christo enim Jesu, sicut divinus ait Apostolus, non est masculus,-

Α ρήγηται πίστις. « Εις γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἐν βάπτισμα· εἷς Θεὸς καὶ Πατήρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάν των, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν· καὶ ἑν: ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δω ρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. › Μίαν δὲ καὶ βασιλείαν οὐρανῶν ἀγωνοθέτης τοῖς νικηφόροις προτέθηκεν, ἆθλον τοῦτο κοινὸν τοῖς ἀγῶσιν ὁρίσας. Πολλαὶ τοίνυν, ὡς ἔφην, καὶ ἀνδρῶν εἰσι καὶ γυναικῶν εὐσεβείας παλαίστραι, οὐ παρ' ἡμῖν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν Συρίᾳ πάσῃ, καὶ ἐν Παλαιστίνῃ, καὶ ἐν Κιλικίᾳ, καὶ ἐν τῇ μέσῃ τῶν που ταμῶν· ἐν Αἰγύπτῳ δέ φασι καὶ ἀνὰ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν ἔχειν ἔνια φροντιστήρια εργαζομένων, καὶ μεταξὺ τὸν Δεσπότην ἀνυμνούντων· καὶ οὐ μόνον τὴν ἀναγκαίαν ἐκ τῶν ἔργων ποριζομένων τροφὴν, ἀλλὰ καὶ ξένοις ἀφικνουμένοις καὶ πενομένοις ἐπικουρούν των. ᾿Αλλὰ πάντα διηγεῖσθαι, οὐκ ἐμοὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσι συγγραφεῦσιν ἀδύνατον. Εἰ δὲ καὶ δυνατὸν ἦν, παρέλκον εἶναι νομίζω, καὶ φιλοτιμίαν οὐδὲν ἔχουσαν κέρδος. Τοῖς γὰρ ὄνησίν τινα δρέπεσθαι βου- λομένοις ἀπόχρη καὶ τὰ εἰρημένα παρασχεῖν τὸ που θούμενον. Τούτου γὰρ ἕνεκα, καὶ διαφόρων έμνημα νεύσαμεν βίων, καὶ γυναικῶν διηγήματα τοῖς τῶν ἀνδρῶν προστεθείκαμεν, ἵν' ἔχωσι καὶ πρεσβύται, καὶ νέοι, καὶ γυναῖκες, φιλοσοφίας ἀρχέτυπα· καὶ τὸν καταθύμιον ἕκαστος ἐκματτόμενος βίον, ἔχῃ κανόνα τινὰ καὶ γνώμονα τοῦ οἰκείου, τὸν ἐν τῷ διηγήματι κείμενον. Καὶ καθάπερ οἱ ζωγράφοι εἰς τὸ ἀρχέτυπον ἀφορῶντες, καὶ ὀφθαλμοὺς ἀπομιμοῦνται, καὶ εἶνα, καὶ στόμα, καὶ παρειάς, καὶ ὦτα, καὶ μέτωπα, και αὐτὰς τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ γενείου τὰς τρίχας πρὸς τούτοις δὲ καὶ καθέδραν, καὶ στάσιν, καὶ αὐτὰ μέντοι τῶν ὀφθαλμῶν τὰ ἤθη, εἴτε χαροπά, είτε βλοσυρά εἴη· οὕτω προσήκει καὶ τῶν ἐντυγχανόντων ἕκαστον τῇδε τῇ συγγραφῇ, βίον τινὰ μιμεῖσθαι προαιρούμε νον, πρὸς ἐκεῖνον ὂν προαιρεῖται τὸν οἰκεῖον ρυθμί ζειν. Καὶ ὥσπερ οἱ τέκτονες τῇ σπαρτῇ τὰς σανίδα; ἀπευθύνοντες, μέχρι τοσούτου τὸ περιττὸν ἀφαιροῦ σιν, ἕως ἂν τὸν κανόνα παραθέντες, ἴσην γενομένην τὴν σανίδα θεάσωνται· οὕτω δὲ τὸν ζηλοῦν τινα βίν βουλόμενον, ἑαυτῷ τοῦτον ἀντὶ κανόνος παρατιθέναι, καὶ τῆς τε κακίας ἀποκόπτειν τὸ περιττὸν, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀναπληροῦν ἅττα ἐλλείποντα. Τούτου γάρ εἵνεκα καὶ τὸν τῆς συγγραφῆς ἀνεδεξάμεθα πίνεν, ὠφελείας ἀφορμὴν προτιθέντες τοῖς βουλομένοις· ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομένους, τοῖς ἑτέρων πόνοις ἀπό- νως ἐντρυφῶντας, προσευχῇ τοὺς πόνους ἀμείψασθαι. Ικετεύω δὲ καὶ τούτους, ὧν τὸν βίον συνεγραψάμην, μὴ περιιδεῖν με πόρίω τῆς πνευματικῆς αὐτῶν χου ρείας διάγοντα, ἀλλ᾽ ἀνελκῦσαι κάτω κείμενον, καὶ πρὸς τὸ ὕψος τῆς ἀρετῆς ἀναγαγεῖν, καὶ τῷ ἰδίῳ χορῷ συνάψαι· ὡς ἂν μὴ μόνον εὐφημοίην τὸν ἀλλό τριον πλοῦτον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς σχοίην τινὰς ἀφορμές εὐφημίας, ἔργῳ, καὶ λόγῳ, καὶ διανοίᾳ δοξάζων τὸν Σωτῆρα τῶν ὅλων Χριστὸν, τὸν Θεὸν ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα, σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B neque lumina z. » Una autem et viris et mulieribus donata est fides. Unus enim Dominus, una fides, unum baptisma. Unus Deus et Pater omnium, qui est super omnes, et per omnia, et in omni- bus. Unicuique autein nostrum data est gratia se- cundum mensuram donationis Christi". › Unum etiam regnum cœlorum victoribus proposuit ago- notheta, commune hoc præmium certaminibus constituens. Multæ igitur, ut dixi, et virorum et feminarum palæstræ sunt pietatis, non apud nos tantummodo, verum etiam in Syria universa, et in Palaestina, et in Cilicia, et in Mesopotamnia. In Ægypto vero ferunt quædam esse monasteria, quæ virorum habeant ad quinque millia, opus facien- tium, Deumque interea laudantium, qui opificio suo non solum victum parant necessarium, sed peregrinis etiam egentibusque subveniunt. Verum omnia enarrare, non mihi tantun, sed et omnibus historicis impossibile fuerit. Quod si possibile foret, supervacaneum tamen futurum putarem, ostenta- Lionemque omni fructu cariteram. lis enim qui utilitatem aliquam capere cupiunt, sufficiunt quæ dicta sunt, ut voli compotes fiant. Idcirco enim di- versas vitas exposuimus, et feminarum narrationes ad eas quæ virorum erant adjecimus, ut habeant el senes, et juvenes, et feminæ, exemplaria philoso- phie, gratamque sibi quisque vitam exprimens vitae suae regulamac normam habeat eam quæ in narratione continetur. Et quemadmodum pictores in archetypum intuentes, et oculos initantur, et na- sum, et os, et genas, et aures, et vultus, et ipsos ca- pitis barbeque pilos, ac præterea sessionem ac sta- tionem, et gestus ipsos oculorum vel hilares, vel terri- biles : sic eorum qui scriptionem hanc legunt unumquemque oportet, ubi vitam aliquam imitandam sibi proposuerit, ad illam quam delegit suam ipsius conformare. Et quemadmodum fabri qui adamussim tabulas dirigunt, eo usque superflua detrahunt, quoad appositæ regulæ consentire tabulam videant: sic illum oportet, qui vitam aliquan imitari velit, eam sibi regulæ loco applicare, ac vitii quod re- dundat amputare, et virtutis quæ desunt apponere. Hac enim de causa scriptionis laborem suscepimus, utilitatis occasionem iis qui volent proponentes. Oro autem lectores, qui aliorum laboribus sine labore fruuntur, ut laboribus preces rependant. Simul et illos precor, quorum vitam conscripsi, me me procul a spiritali eorum chorea positum despiciant, sed infra jacentem trahant, et ad culmen virtutis perducant, choroque suo adjun- gant, ut non alienas solumn opes laudem, sed ipse etiam laudis materiam aliquam consequar, opere, verbis, et mente glorificans universorum Serva- torem Christum, Deum nostrum, cum quo Patri gloria et semper, et in secula saeculorum. Amen. c D Galat. 111, 28. а Ephes. iv; 5, 6.

Α ρήγηται πίστις. « Εις γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἐν βάπτισμα· εἷς Θεὸς καὶ Πατήρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάν των, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν· καὶ ἑν: ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δω ρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. › Μίαν δὲ καὶ βασιλείαν οὐρανῶν ἀγωνοθέτης τοῖς νικηφόροις προτέθηκεν, ἆθλον τοῦτο κοινὸν τοῖς ἀγῶσιν ὁρίσας. Πολλαὶ τοίνυν, ὡς ἔφην, καὶ ἀνδρῶν εἰσι καὶ γυναικῶν εὐσεβείας παλαίστραι, οὐ παρ' ἡμῖν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν Συρίᾳ πάσῃ, καὶ ἐν Παλαιστίνῃ, καὶ ἐν Κιλικίᾳ, καὶ ἐν τῇ μέσῃ τῶν που ταμῶν· ἐν Αἰγύπτῳ δέ φασι καὶ ἀνὰ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν ἔχειν ἔνια φροντιστήρια εργαζομένων, καὶ μεταξὺ τὸν Δεσπότην ἀνυμνούντων· καὶ οὐ μόνον τὴν ἀναγκαίαν ἐκ τῶν ἔργων ποριζομένων τροφὴν, ἀλλὰ καὶ ξένοις ἀφικνουμένοις καὶ πενομένοις ἐπικουρούν των. ᾿Αλλὰ πάντα διηγεῖσθαι, οὐκ ἐμοὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσι συγγραφεῦσιν ἀδύνατον. Εἰ δὲ καὶ δυνατὸν ἦν, παρέλκον εἶναι νομίζω, καὶ φιλοτιμίαν οὐδὲν ἔχουσαν κέρδος. Τοῖς γὰρ ὄνησίν τινα δρέπεσθαι βου- λομένοις ἀπόχρη καὶ τὰ εἰρημένα παρασχεῖν τὸ που θούμενον. Τούτου γὰρ ἕνεκα, καὶ διαφόρων έμνημα νεύσαμεν βίων, καὶ γυναικῶν διηγήματα τοῖς τῶν ἀνδρῶν προστεθείκαμεν, ἵν' ἔχωσι καὶ πρεσβύται, καὶ νέοι, καὶ γυναῖκες, φιλοσοφίας ἀρχέτυπα· καὶ τὸν καταθύμιον ἕκαστος ἐκματτόμενος βίον, ἔχῃ κανόνα τινὰ καὶ γνώμονα τοῦ οἰκείου, τὸν ἐν τῷ διηγήματι κείμενον. Καὶ καθάπερ οἱ ζωγράφοι εἰς τὸ ἀρχέτυπον ἀφορῶντες, καὶ ὀφθαλμοὺς ἀπομιμοῦνται, καὶ εἶνα, καὶ στόμα, καὶ παρειάς, καὶ ὦτα, καὶ μέτωπα, και αὐτὰς τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ γενείου τὰς τρίχας πρὸς τούτοις δὲ καὶ καθέδραν, καὶ στάσιν, καὶ αὐτὰ μέντοι τῶν ὀφθαλμῶν τὰ ἤθη, εἴτε χαροπά, είτε βλοσυρά εἴη· οὕτω προσήκει καὶ τῶν ἐντυγχανόντων ἕκαστον τῇδε τῇ συγγραφῇ, βίον τινὰ μιμεῖσθαι προαιρούμε νον, πρὸς ἐκεῖνον ὂν προαιρεῖται τὸν οἰκεῖον ρυθμί ζειν. Καὶ ὥσπερ οἱ τέκτονες τῇ σπαρτῇ τὰς σανίδα; ἀπευθύνοντες, μέχρι τοσούτου τὸ περιττὸν ἀφαιροῦ σιν, ἕως ἂν τὸν κανόνα παραθέντες, ἴσην γενομένην τὴν σανίδα θεάσωνται· οὕτω δὲ τὸν ζηλοῦν τινα βίν βουλόμενον, ἑαυτῷ τοῦτον ἀντὶ κανόνος παρατιθέναι, καὶ τῆς τε κακίας ἀποκόπτειν τὸ περιττὸν, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀναπληροῦν ἅττα ἐλλείποντα. Τούτου γάρ εἵνεκα καὶ τὸν τῆς συγγραφῆς ἀνεδεξάμεθα πίνεν, ὠφελείας ἀφορμὴν προτιθέντες τοῖς βουλομένοις· ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομένους, τοῖς ἑτέρων πόνοις ἀπό- νως ἐντρυφῶντας, προσευχῇ τοὺς πόνους ἀμείψασθαι. Ικετεύω δὲ καὶ τούτους, ὧν τὸν βίον συνεγραψάμην, μὴ περιιδεῖν με πόρίω τῆς πνευματικῆς αὐτῶν χου ρείας διάγοντα, ἀλλ᾽ ἀνελκῦσαι κάτω κείμενον, καὶ πρὸς τὸ ὕψος τῆς ἀρετῆς ἀναγαγεῖν, καὶ τῷ ἰδίῳ χορῷ συνάψαι· ὡς ἂν μὴ μόνον εὐφημοίην τὸν ἀλλό τριον πλοῦτον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς σχοίην τινὰς ἀφορμές εὐφημίας, ἔργῳ, καὶ λόγῳ, καὶ διανοίᾳ δοξάζων τὸν Σωτῆρα τῶν ὅλων Χριστὸν, τὸν Θεὸν ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα, σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B neque lumina z. » Una autem et viris et mulieribus donata est fides. Unus enim Dominus, una fides, unum baptisma. Unus Deus et Pater omnium, qui est super omnes, et per omnia, et in omni- bus. Unicuique autein nostrum data est gratia se- cundum mensuram donationis Christi". › Unum etiam regnum cœlorum victoribus proposuit ago- notheta, commune hoc præmium certaminibus constituens. Multæ igitur, ut dixi, et virorum et feminarum palæstræ sunt pietatis, non apud nos tantummodo, verum etiam in Syria universa, et in Palaestina, et in Cilicia, et in Mesopotamnia. In Ægypto vero ferunt quædam esse monasteria, quæ virorum habeant ad quinque millia, opus facien- tium, Deumque interea laudantium, qui opificio suo non solum victum parant necessarium, sed peregrinis etiam egentibusque subveniunt. Verum omnia enarrare, non mihi tantun, sed et omnibus historicis impossibile fuerit. Quod si possibile foret, supervacaneum tamen futurum putarem, ostenta- Lionemque omni fructu cariteram. lis enim qui utilitatem aliquam capere cupiunt, sufficiunt quæ dicta sunt, ut voli compotes fiant. Idcirco enim di- versas vitas exposuimus, et feminarum narrationes ad eas quæ virorum erant adjecimus, ut habeant el senes, et juvenes, et feminæ, exemplaria philoso- phie, gratamque sibi quisque vitam exprimens vitae suae regulamac normam habeat eam quæ in narratione continetur. Et quemadmodum pictores in archetypum intuentes, et oculos initantur, et na- sum, et os, et genas, et aures, et vultus, et ipsos ca- pitis barbeque pilos, ac præterea sessionem ac sta- tionem, et gestus ipsos oculorum vel hilares, vel terri- biles : sic eorum qui scriptionem hanc legunt unumquemque oportet, ubi vitam aliquam imitandam sibi proposuerit, ad illam quam delegit suam ipsius conformare. Et quemadmodum fabri qui adamussim tabulas dirigunt, eo usque superflua detrahunt, quoad appositæ regulæ consentire tabulam videant: sic illum oportet, qui vitam aliquan imitari velit, eam sibi regulæ loco applicare, ac vitii quod re- dundat amputare, et virtutis quæ desunt apponere. Hac enim de causa scriptionis laborem suscepimus, utilitatis occasionem iis qui volent proponentes. Oro autem lectores, qui aliorum laboribus sine labore fruuntur, ut laboribus preces rependant. Simul et illos precor, quorum vitam conscripsi, me me procul a spiritali eorum chorea positum despiciant, sed infra jacentem trahant, et ad culmen virtutis perducant, choroque suo adjun- gant, ut non alienas solumn opes laudem, sed ipse etiam laudis materiam aliquam consequar, opere, verbis, et mente glorificans universorum Serva- torem Christum, Deum nostrum, cum quo Patri gloria et semper, et in secula saeculorum. Amen. c D Galat. 111, 28. а Ephes. iv; 5, 6.

Α ρήγηται πίστις. « Εις γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἐν βάπτισμα· εἷς Θεὸς καὶ Πατήρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάν των, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν· καὶ ἑν: ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δω ρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. › Μίαν δὲ καὶ βασιλείαν οὐρανῶν ἀγωνοθέτης τοῖς νικηφόροις προτέθηκεν, ἆθλον τοῦτο κοινὸν τοῖς ἀγῶσιν ὁρίσας. Πολλαὶ τοίνυν, ὡς ἔφην, καὶ ἀνδρῶν εἰσι καὶ γυναικῶν εὐσεβείας παλαίστραι, οὐ παρ' ἡμῖν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν Συρίᾳ πάσῃ, καὶ ἐν Παλαιστίνῃ, καὶ ἐν Κιλικίᾳ, καὶ ἐν τῇ μέσῃ τῶν που ταμῶν· ἐν Αἰγύπτῳ δέ φασι καὶ ἀνὰ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν ἔχειν ἔνια φροντιστήρια εργαζομένων, καὶ μεταξὺ τὸν Δεσπότην ἀνυμνούντων· καὶ οὐ μόνον τὴν ἀναγκαίαν ἐκ τῶν ἔργων ποριζομένων τροφὴν, ἀλλὰ καὶ ξένοις ἀφικνουμένοις καὶ πενομένοις ἐπικουρούν των. ᾿Αλλὰ πάντα διηγεῖσθαι, οὐκ ἐμοὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσι συγγραφεῦσιν ἀδύνατον. Εἰ δὲ καὶ δυνατὸν ἦν, παρέλκον εἶναι νομίζω, καὶ φιλοτιμίαν οὐδὲν ἔχουσαν κέρδος. Τοῖς γὰρ ὄνησίν τινα δρέπεσθαι βου- λομένοις ἀπόχρη καὶ τὰ εἰρημένα παρασχεῖν τὸ που θούμενον. Τούτου γὰρ ἕνεκα, καὶ διαφόρων έμνημα νεύσαμεν βίων, καὶ γυναικῶν διηγήματα τοῖς τῶν ἀνδρῶν προστεθείκαμεν, ἵν' ἔχωσι καὶ πρεσβύται, καὶ νέοι, καὶ γυναῖκες, φιλοσοφίας ἀρχέτυπα· καὶ τὸν καταθύμιον ἕκαστος ἐκματτόμενος βίον, ἔχῃ κανόνα τινὰ καὶ γνώμονα τοῦ οἰκείου, τὸν ἐν τῷ διηγήματι κείμενον. Καὶ καθάπερ οἱ ζωγράφοι εἰς τὸ ἀρχέτυπον ἀφορῶντες, καὶ ὀφθαλμοὺς ἀπομιμοῦνται, καὶ εἶνα, καὶ στόμα, καὶ παρειάς, καὶ ὦτα, καὶ μέτωπα, και αὐτὰς τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ γενείου τὰς τρίχας πρὸς τούτοις δὲ καὶ καθέδραν, καὶ στάσιν, καὶ αὐτὰ μέντοι τῶν ὀφθαλμῶν τὰ ἤθη, εἴτε χαροπά, είτε βλοσυρά εἴη· οὕτω προσήκει καὶ τῶν ἐντυγχανόντων ἕκαστον τῇδε τῇ συγγραφῇ, βίον τινὰ μιμεῖσθαι προαιρούμε νον, πρὸς ἐκεῖνον ὂν προαιρεῖται τὸν οἰκεῖον ρυθμί ζειν. Καὶ ὥσπερ οἱ τέκτονες τῇ σπαρτῇ τὰς σανίδα; ἀπευθύνοντες, μέχρι τοσούτου τὸ περιττὸν ἀφαιροῦ σιν, ἕως ἂν τὸν κανόνα παραθέντες, ἴσην γενομένην τὴν σανίδα θεάσωνται· οὕτω δὲ τὸν ζηλοῦν τινα βίν βουλόμενον, ἑαυτῷ τοῦτον ἀντὶ κανόνος παρατιθέναι, καὶ τῆς τε κακίας ἀποκόπτειν τὸ περιττὸν, καὶ τῆς ἀρετῆς ἀναπληροῦν ἅττα ἐλλείποντα. Τούτου γάρ εἵνεκα καὶ τὸν τῆς συγγραφῆς ἀνεδεξάμεθα πίνεν, ὠφελείας ἀφορμὴν προτιθέντες τοῖς βουλομένοις· ἀξιῶ δὲ τοὺς ἐντευξομένους, τοῖς ἑτέρων πόνοις ἀπό- νως ἐντρυφῶντας, προσευχῇ τοὺς πόνους ἀμείψασθαι. Ικετεύω δὲ καὶ τούτους, ὧν τὸν βίον συνεγραψάμην, μὴ περιιδεῖν με πόρίω τῆς πνευματικῆς αὐτῶν χου ρείας διάγοντα, ἀλλ᾽ ἀνελκῦσαι κάτω κείμενον, καὶ πρὸς τὸ ὕψος τῆς ἀρετῆς ἀναγαγεῖν, καὶ τῷ ἰδίῳ χορῷ συνάψαι· ὡς ἂν μὴ μόνον εὐφημοίην τὸν ἀλλό τριον πλοῦτον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς σχοίην τινὰς ἀφορμές εὐφημίας, ἔργῳ, καὶ λόγῳ, καὶ διανοίᾳ δοξάζων τὸν Σωτῆρα τῶν ὅλων Χριστὸν, τὸν Θεὸν ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα, σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. * THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS B neque lumina z. » Una autem et viris et mulieribus donata est fides. Unus enim Dominus, una fides, unum baptisma. Unus Deus et Pater omnium, qui est super omnes, et per omnia, et in omni- bus. Unicuique autein nostrum data est gratia se- cundum mensuram donationis Christi". › Unum etiam regnum cœlorum victoribus proposuit ago- notheta, commune hoc præmium certaminibus constituens. Multæ igitur, ut dixi, et virorum et feminarum palæstræ sunt pietatis, non apud nos tantummodo, verum etiam in Syria universa, et in Palaestina, et in Cilicia, et in Mesopotamnia. In Ægypto vero ferunt quædam esse monasteria, quæ virorum habeant ad quinque millia, opus facien- tium, Deumque interea laudantium, qui opificio suo non solum victum parant necessarium, sed peregrinis etiam egentibusque subveniunt. Verum omnia enarrare, non mihi tantun, sed et omnibus historicis impossibile fuerit. Quod si possibile foret, supervacaneum tamen futurum putarem, ostenta- Lionemque omni fructu cariteram. lis enim qui utilitatem aliquam capere cupiunt, sufficiunt quæ dicta sunt, ut voli compotes fiant. Idcirco enim di- versas vitas exposuimus, et feminarum narrationes ad eas quæ virorum erant adjecimus, ut habeant el senes, et juvenes, et feminæ, exemplaria philoso- phie, gratamque sibi quisque vitam exprimens vitae suae regulamac normam habeat eam quæ in narratione continetur. Et quemadmodum pictores in archetypum intuentes, et oculos initantur, et na- sum, et os, et genas, et aures, et vultus, et ipsos ca- pitis barbeque pilos, ac præterea sessionem ac sta- tionem, et gestus ipsos oculorum vel hilares, vel terri- biles : sic eorum qui scriptionem hanc legunt unumquemque oportet, ubi vitam aliquam imitandam sibi proposuerit, ad illam quam delegit suam ipsius conformare. Et quemadmodum fabri qui adamussim tabulas dirigunt, eo usque superflua detrahunt, quoad appositæ regulæ consentire tabulam videant: sic illum oportet, qui vitam aliquan imitari velit, eam sibi regulæ loco applicare, ac vitii quod re- dundat amputare, et virtutis quæ desunt apponere. Hac enim de causa scriptionis laborem suscepimus, utilitatis occasionem iis qui volent proponentes. Oro autem lectores, qui aliorum laboribus sine labore fruuntur, ut laboribus preces rependant. Simul et illos precor, quorum vitam conscripsi, me me procul a spiritali eorum chorea positum despiciant, sed infra jacentem trahant, et ad culmen virtutis perducant, choroque suo adjun- gant, ut non alienas solumn opes laudem, sed ipse etiam laudis materiam aliquam consequar, opere, verbis, et mente glorificans universorum Serva- torem Christum, Deum nostrum, cum quo Patri gloria et semper, et in secula saeculorum. Amen. c D Galat. 111, 28. а Ephes. iv; 5, 6.

ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΡΟΥ ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣ ΑΓΑΠΗΣ. Α Ἡλίκοι μὲν οἱ τῆς ἀρετῆς ἀθληταί, καὶ ὅσοις καὶ ἡ οἴοις στεφάνοις λαμπρύνονται, σαφῶς διδάσκει τὰ περὶ αὐτῶν συγγραφέντα ἡμῖν διηγήματα. Εἰ γὰρ καὶ μὴ πάντας αὐτῶν περιέχει τοὺς ἄθλους, ἀλλ᾽ ἀπόχρη καὶ τὰ ὀλίγα παντὸς τοῦ βίου δεῖξαι τὸν χαρακτήρα. Καὶ γὰρ τὸν χρυσὸν οὐχ ἅπαντα τὸν προσφερόμενον δαπανώσα ή λίθος, ἀλλ᾽ ὀλίγῳ τινὶ προστριβομένη δόκιμον ἢ ἀδόκιμον δείκνυσι· καὶ τὸν τοξότην δὲ ὡσαύτως ἐξ ὀλίγων ἀφιεμένων βελῶν καταμάθο. ἄν τις ἀκριβῶς, εἴτε ἄριστα τοξεύοι κατά σκοποῦ βάλλων, εἴτε ἔξω φέροιτο, τὴν τέχνην οὐκ ἠσκημένος. Οὕτω καὶ τοὺς ἄλλους τεχνίτας, ἵνα μὴ καθ᾽ ἕκαστον λέγω, δυνατόν διαγνώναι, καὶ δρο- μέας, καὶ τραγωδίας ὑποκριτὰς, καὶ κυβερνήτας, καὶ ναυπηγούς, καὶ ἱατρούς, καὶ γηπόνους, καὶ τοὺς ἄλλους ἀπαξαπλῶς, ὅσοι τινὰ μεταχειρίζουσι τέχνην· Β ἱκανὴ γὰρ ὀλίγη πεῖρα καὶ τῶν ἐπιστημόνων ἐπι- δεῖξαι τὴν τέχνην, καὶ τῶν ὀνόματι μόνῳ χρωμένων ἐλέγξει τὴν ἀμαθίαν. Απόχρη τοίνυν, ὡς ἔφην, καὶ τὰ ὀλίγα συγγραφέντα τῶν ἑκάστῳ κατωρθωμένων, πᾶσαν διδάξαι τὴν τοῦ βίου προαίρεσιν. Προσήκει δὲ ἡμᾶς ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐρευνῆσαι, καὶ ζητῆσαι, καὶ καταμαθεῖν ἀκριβῶς, πόθεν ορμώμενοι τήνδε τὴν πολιτείαν ήσπάσαντο, καὶ ποίοις χρώμενοι λογι σμοῖς, αὐτὴν κατέλαβον τῆς φιλοσοφίας την κορυ φήν· ὅτι γὰρ οὐ τῇ ῥώμῃ θαῤῥοῦντες τοῦ σώματος, τῶν ὑπὲρ τὴν φύσιν τὴν ἀνθρωπείαν ἠράσθησαν, καὶ τοὺς ταύτῃ κειμένους ὑπερέβησαν νόμους, καὶ τὰ παγέντα τοῖς τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταῖς ὑπερ- επήδησαν σκάμματα, σαφὴς ἡ πεῖρα διδάσκαλος. Ού- δεὶς γὰρ τῶν τῆς φιλοσοφίας ταύτης ἀμοίρων, την τούτων καρτερίαν ἐπεδείξατο πώποτε. Εἰ γὰρ καὶ νίζονται ποιμένες, ἀλλ᾽ οὐκ ἀεί· καὶ ἄντροις γὰρ χρῶνται, καὶ εἰς τὰς οἰκίας ἐπανιᾶσι, καὶ ὑποδή ματι δὲ τοὺς πόδας καλύπτουσι, καὶ ἐσθήμασι θερα μοτέροις τὰ ἄλλα μέρη του σώματος περιβάλλουσι καὶ δις, καὶ τρὶς τῆς ἡμέρας, τάχα δὲ καὶ τετράκις, τροφῆς ἀπολαύουσι. Καὶ κρεωφαγία δὲ καὶ οίνοπο σία πάσης ἐσχάρας ἄμεινον διαθερμαίνει τὰ σώ ματα' ὅταν γὰρ ἡ τοιαύτη τροφὴ τὴν ἀλλοίωσιν ORATIO DE DIVINA CHARITATE. BEATI THEODORETI EPISCOPI CYRENSIS ORATIO DE DE DIVINA ET SANCTA CHARITATE. B Quanti sint virtutis athletæ, et quam multis qualibusque coronis fulgeant, perspicue de illis a nobis conscriptæ narrationes docent : quæ tametsi non cuncta illorum contineant certamina, sufficiunt sane vel pauca ad totius vitæ rationem formamque demonstrandam. Etenim non omne aurum allatum consumit lapis Lydius, sed parvam quamdam partem dum atterit, probumne sit an adulterinum demonstrat. Itemque sagittarium quispiam ex paucis telis emissis accurate nosse potuerit, seu bene emittat sagittas in scopum dirigens, seu a scopo aberret in arte non exerci- latus. Eumdem etiam in modum cæteri artifices, ne de singulis dicere sit opus, explorare facile est et pugiles, et cursores, et tragœdiæ acto- res, et gubernatores, et navium fabricatores, et medicos, et agricolas, et alios, ut semel «licm, quicunque artem aliquan tractant : sufficit enim exiguum quoddam specimen ad peritorum artem comprobandam, et eorum, qui solum nomen sili viudicant, ignorantiam coarguendam. Suffecerint igitur, ut dixi, vel paucula illa conscripta de iis, quæ præclara ab unoquoque facta ac gesta sunt, ad universam vitæ rationem edocendam. Convenit autem nos in præsenti perscrutari, et investigare, ac perdiscere sedulo, undenam impulsi, ejusce- modi vitæ rationem amplexi sint, et cujusmodi usi rationibus ad divinæ hujus philosophiæ fasti- gium pertigerint. Nam quod non corporis robore freti, quæ humanam naturain excedunt adamarint, C terminosque ei constitutes transgressi sint, ac sepla pietatis athletis defixa transilierint, mani- feste docet experientia. Nemo siquidem hujus philosophiæ expers, illorum tolerantiam unquam ostendit. Etenim si nive quandoque consperguntur pastores, sed non semper : quoniam et antris utuntur, et donos repetunt, et calceis pedes le- gunt, et calidioribus vestimentis alias corporis partes amiciunt, et bis terve in die, ac forsan et quater, cibum sumunt. Sed et carnis csus, vini-