ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΕΟΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ Περὶ τῶν ἐν τῇ καταδρομῇ τῶν βαρβάρων ειδωλόθυτα φαγόντων ἡ ἕτερά τινα πλημμελησάντων. ΙΙΙ, ΚΑΝΩΝ Α'. • Οὐ τὰ βρώματα (32) ἡμᾶς βαρεῖ, ἱερώτατε • Πάππα, εἰ ἔφαγον οἱ αἰχμάλωτοι «αῦτα ἅπερ παρ · ετίθεσαν αὐτοῖς οἱ κρατοῦντες αὐτῶν, μάλιστα ἐπειδὴ εἰς λόγος παρὰ πάντων, τοὺς καταδραμόντας « τὰ ἡμέτερα μέρη βαρβάρους ειδώλοις μὴ τεθυκέ- • ναι. Ὁ δὲ Απόστολός φησι· Τὰ βρώματα τῇ κοι • λίᾳ, καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν· ὁ δὲ Θεὸς καὶ • ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ Σω • τὴρ ὁ πάντα καθαρίζων τὰ βρώματα, Οὐ τὸ εἰσε • πορευόμενον, φησὶ, κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ « τὸ ἐκπορευόμενον. Καὶ τὸ τὰς αἰχμαλώτους για • ναῖκας διαφθαρῆναι ἐξυβριζόντων τῶν βαρβάρων • Α • Ρ. λονότι ἡ πορνικὴ ἕξις ὕποπτος καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς • Σημείωσαι την κανονικὴν ἐπιστολὴν ταύτην, διὰ τοὺς μιαροφαγή- σαντας ἐν αἰχμαλωσία, καὶ μὴ φαγόντας εἰδωλόθυτα. Ισως γὰρ εἴπῃς είναι διαφορὰν εἰδωλοθύτων καὶ ἄλλων βρωμάτων ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν βιβρωσκομένων. Ωσαύτως σημείωσαι τὴν ἐπιστολὴν διὰ τὰς ἐκοντι συναπτομένας τοῖς ᾿Αγαρηνοίς. Καθ' ἑκάστην γὰρ γίνεται τοῦτο εἰς τὰς τῶν Τούρκων προνοίας καὶ εἰς · εἰς τὰ σώματα αὐτῶν. Ἀλλ' εἰ μὲν καὶ πρότερον • κατέγνωστό τινος ὁ βίος πορευομένου ὀπίσω ὀφθαλ- • μῶν τῶν ἐκπορνευόντων κατὰ τὸ γεγραμμένον, δη- • αἰχμαλωσίας. Καὶ οὐ προχείρως δεῖ ταῖς τοιαύταις τὴν χώραν Ιβηρίας. 10:9 S. GREGORII THAUMATURGI EPISTOLA CANONICA SANCTI GREGORII ARCHIEPISCOPI NEOCESARIENSIS QUI THAUMATURGUS DICTUS EST De iis qui in barbarorum incursione idolothyta comederant, et alia quædam peccata commiserant. ACCESSERUNT SCHOLIA THEODORI BALSAMONIS ET JOANNIS ZONARÆ. (GALLAND., Op. cit., t. p. 400.) CANON 1. Non cibi nos gravant, sanctissime Papa, si ca- ptivi ea comederint, quæ qui in eos dominium • obtinent, eis apposuerunt; maxime quando una de omnibus fama est, barbaros qui in nostras • regiones incursiones fecerunt, idolis non sacrifi- • casse. Dicit autem Apostolus: Escæ ventri, et • venter escis; Deus autem et hunc et hus destruet *. • Sed Servator quoque omnes cibos mundans: Non • quod intrat, inquit, coinquinat hominem, sed quod • egreditur '. Et hoc quoque, quod captive mulie- ‹ res corruptæ fuerunt, barbaris earum corporibus • insolenter abutentibus. Sed si prius quoque da- ‹ mnata vita fuerat, procul ab oculis abeuntibus . fornicatoribus, ut scriptum est, fornicarius sci- ⚫ licet habitus est etiam tempore captivitatis suspe- • ctus. Et non oportet facile orationibus cum ejus. modi communicare. Sed siquidem aliqua quæ in 11. • I Cor. vi, 13. * Matth. xv, nunc canonem haec observantur: Nola hanc canonicam epistolam propter eos qui in captivitate comederuni polluta, et idololhyta non comederunt. Aliquid enim discrimi- nis forsitan dices esse inter idolothyta et alios cibos ab hæreticis comesos. Itidem nota epistolam, propier eas quæ Agarenis sponte conjunguntur. Hoc e im in Turcarum provinciis et Iberia regione in dies factum est. BEVEREG. (32) Οὐ τὰ βρώματα. In codice Amerbachiano ad

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΕΟΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ Περὶ τῶν ἐν τῇ καταδρομῇ τῶν βαρβάρων ειδωλόθυτα φαγόντων ἡ ἕτερά τινα πλημμελησάντων. ΙΙΙ, ΚΑΝΩΝ Α'. • Οὐ τὰ βρώματα (32) ἡμᾶς βαρεῖ, ἱερώτατε • Πάππα, εἰ ἔφαγον οἱ αἰχμάλωτοι «αῦτα ἅπερ παρ · ετίθεσαν αὐτοῖς οἱ κρατοῦντες αὐτῶν, μάλιστα ἐπειδὴ εἰς λόγος παρὰ πάντων, τοὺς καταδραμόντας « τὰ ἡμέτερα μέρη βαρβάρους ειδώλοις μὴ τεθυκέ- • ναι. Ὁ δὲ Απόστολός φησι· Τὰ βρώματα τῇ κοι • λίᾳ, καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν· ὁ δὲ Θεὸς καὶ • ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ Σω • τὴρ ὁ πάντα καθαρίζων τὰ βρώματα, Οὐ τὸ εἰσε • πορευόμενον, φησὶ, κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ « τὸ ἐκπορευόμενον. Καὶ τὸ τὰς αἰχμαλώτους για • ναῖκας διαφθαρῆναι ἐξυβριζόντων τῶν βαρβάρων • Α • Ρ. λονότι ἡ πορνικὴ ἕξις ὕποπτος καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς • Σημείωσαι την κανονικὴν ἐπιστολὴν ταύτην, διὰ τοὺς μιαροφαγή- σαντας ἐν αἰχμαλωσία, καὶ μὴ φαγόντας εἰδωλόθυτα. Ισως γὰρ εἴπῃς είναι διαφορὰν εἰδωλοθύτων καὶ ἄλλων βρωμάτων ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν βιβρωσκομένων. Ωσαύτως σημείωσαι τὴν ἐπιστολὴν διὰ τὰς ἐκοντι συναπτομένας τοῖς ᾿Αγαρηνοίς. Καθ' ἑκάστην γὰρ γίνεται τοῦτο εἰς τὰς τῶν Τούρκων προνοίας καὶ εἰς · εἰς τὰ σώματα αὐτῶν. Ἀλλ' εἰ μὲν καὶ πρότερον • κατέγνωστό τινος ὁ βίος πορευομένου ὀπίσω ὀφθαλ- • μῶν τῶν ἐκπορνευόντων κατὰ τὸ γεγραμμένον, δη- • αἰχμαλωσίας. Καὶ οὐ προχείρως δεῖ ταῖς τοιαύταις τὴν χώραν Ιβηρίας. 10:9 S. GREGORII THAUMATURGI EPISTOLA CANONICA SANCTI GREGORII ARCHIEPISCOPI NEOCESARIENSIS QUI THAUMATURGUS DICTUS EST De iis qui in barbarorum incursione idolothyta comederant, et alia quædam peccata commiserant. ACCESSERUNT SCHOLIA THEODORI BALSAMONIS ET JOANNIS ZONARÆ. (GALLAND., Op. cit., t. p. 400.) CANON 1. Non cibi nos gravant, sanctissime Papa, si ca- ptivi ea comederint, quæ qui in eos dominium • obtinent, eis apposuerunt; maxime quando una de omnibus fama est, barbaros qui in nostras • regiones incursiones fecerunt, idolis non sacrifi- • casse. Dicit autem Apostolus: Escæ ventri, et • venter escis; Deus autem et hunc et hus destruet *. • Sed Servator quoque omnes cibos mundans: Non • quod intrat, inquit, coinquinat hominem, sed quod • egreditur '. Et hoc quoque, quod captive mulie- ‹ res corruptæ fuerunt, barbaris earum corporibus • insolenter abutentibus. Sed si prius quoque da- ‹ mnata vita fuerat, procul ab oculis abeuntibus . fornicatoribus, ut scriptum est, fornicarius sci- ⚫ licet habitus est etiam tempore captivitatis suspe- • ctus. Et non oportet facile orationibus cum ejus. modi communicare. Sed siquidem aliqua quæ in 11. • I Cor. vi, 13. * Matth. xv, nunc canonem haec observantur: Nola hanc canonicam epistolam propter eos qui in captivitate comederuni polluta, et idololhyta non comederunt. Aliquid enim discrimi- nis forsitan dices esse inter idolothyta et alios cibos ab hæreticis comesos. Itidem nota epistolam, propier eas quæ Agarenis sponte conjunguntur. Hoc e im in Turcarum provinciis et Iberia regione in dies factum est. BEVEREG. (32) Οὐ τὰ βρώματα. In codice Amerbachiano ad

έκοντί, εἰς τοὺς κατὰ βίαν τῶν βαρβάρων φαγόντας ταῦτα, εἰς τοὺς δι' ἀνάγκην τῆς φύσεως βρώμα ποιη- σαμένους αὐτὰ, καὶ εἰς τοὺς βιασθέντας πρὸς τοῦτο παρὰ βαρβάρων, μὴ τεθυκότων τοῖς εἰδώλοις. "Οθεν καὶ, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, οὐδὲ εἷς ἐκ τούτων ἀνεπιτίμητος ἔσται. Οἱ γὰρ διὰ τρυφήν φαγόντες ταῦτα μείζοσιν ἐπιτιμίοις ὑποβληθήσονται· οἱ δι' ἀνάγκην καὶ ἀπο τροφὴν τοῦ σώματος, ὡς μὴ ἔχοντες ἄλλως πῶς ἀπο- τραφῆναι, ἡττόνως κολασθήσονται. Καὶ οἱ λοιποὶ διὰ τὴν μιαροφαγίαν μετριώτερον ἐπιτιμηθήσονται, ὅτι καὶ ὁ ἅγιος οὐ βαρύ φησιν εἶναι τὸ φαγεῖν εἰδωλόθυ τα παρὰ τῶν μὴ θυσάντων τοῖς εἰδώλοις παρατιθέμε να, οὐ μὴν καὶ πάντη ἀκατέγκλητον. Ερωτήσει δέ τις ὡς, τοῦ ιδ' κανόνος τοῦ μακαρίου Πέτρου ἀρχιεπισκό- που ᾿Αλεξανδρείας καὶ μάρτυρος διαλαμβάνοντος τοὺς κατὰ βίαν τυραννικήν φαγόντας εἰδωλόθυτα, καὶ τοιουτοτρόπως θύσαντας, μὴ ἐπιτιμᾶσθαι, ἀλλὰ μᾶλ λον καὶ ἐν τῷ κλήρῳ εἶναι, κληρικούς ὄντας, πῶς ἡ παροῦσα ἐπιστολὴ διορίζεται τοὺς φαγόντας είδωλό θυτα μὴ βαρέως βλάπτεσθαι, ὡς ἐκ τούτου ἐκφαίνε σθαι βλάπτεσθαι αὐτοὺς μετρίως; Λύσις. Ὁ ἱερομάρ τις Πέτρος ἐν τῷ ιδ' κανόνι αὐτοῦ καὶ περὶ αὐτὸ τὸ φαγεῖν τὰ εἰδωλόθυτα μαρτυρῆσαι τοὺς ἀθλητάς δια- λαμβάνει. Φησὶ γὰρ, ὅτι καὶ χάνος ἐνεβλήθη τῷ στο ματι αὐτῶν καὶ αἱ χεῖρες τούτων κατεκάησαν, καὶ ἁπλῶς οὐδ᾽ ὅλως συνέθεντο εἰς τὸ εἰδωλόθυτα φαγεῖν ἢ εἰς τὸ θῦσαι τοῖς εἰδώλοις. Ἡ δὲ παρούσα κανονικὴ ἐπιστολὴ διαλαμβάνει κατὰ τὰς ἀρχὰς, κατὰ βίαν μὲν φαγεῖν τοὺς αἰχμαλώτους τὰ παρατιθέμενα αὐτοῖς εἰ δωλόθυτα, οὐ μὴν καὶ κατ' αὐτὸ τὸ φαγεῖν τυραννη θῆναι, καὶ διὰ τοῦτο θέλει ὡς ὅλως ὑποκύψαντας τῷ θελήματι τοῦ τυράννου, μετρίως τιμωρηθῆναι. Νο μίζω δὲ ἐγώ, ὅτι, ὥσπερ οὐκ ἔστι πάντη ἀνεπιτίμη τον τὸ φαγεῖν εἰδωλόθυτα κατὰ βίαν βαρβάρων μὴ ἐπιθυσάντων, οὕτως οὐδὲ τὸ ὑποστῆναι φθορὰν βαρ βαρικὴν κατὰ βίαν· καὶ τοῦτο γὰρ μετρίως ἐπιτιμη θήσεται. Καν γὰρ καὶ ὁ πολιτικός νόμος φησὶν ἐν βιβλίῳ ξ' τίτλου λη' κεφαλ. ιβ' θέματι ἔκτῳ· Καὶ ἡ παρὰ τοῖς πολεμίοις μοιχευθεῖσα καὶ ὑποστρέψασα κατηγορεῖται παρὰ τοῦ ἀνδρὸς, οὐ δικαίῳ ἀνδρὸς, εἰ μὴ βίᾳ τοῦτο πέπονθε, καὶ τοιουτοτρόπως συγγινώ σκει τὴν βιασθεῖσαν, καὶ τὸν γάμον οὐ διασπῇ· ἀλλ' ὁ ἐκκλησιαστικός νόμος τὴν ὅλως ὑπὸ βαρβάρου μου λυνθεῖσαν μὴ καθαριεῦσαι δι' ἐπιτιμίου οὐκ ἀνέξεται. 'Ανάγνωθι καὶ τὴν ργ' νεαρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ Σοφού, λέγουσαν περὶ τὸ τέλος ταῦτα· Οὐδαμῶς οὖν θεσπίζομεν ἔτι πρὸς συνάφειαν ἑτέρου, τὸν ἀπείρατον μεμενηκότα τῆς αἰχμαλωσίας έρχε σθαι, καὶ τὰ ἑξῆς. Αναιρεῖ δὲ ἡ τοιαύτη νεαρὰ τὴν Ἰουστινιάνειον ριζ' νεαρὰν τὴν κειμένην ἐν βίβλῳ κη' τίτλου ζ' καὶ λέγουσαν, Εστιν ὅτε λύεσθαι τὸν τοιού τον γάμον· πλὴν ἡ τοιαύτη νεαρὰ χώραν ἔχει, ὅταν ἡ αἰχμαλωτισθεῖσα οὐκ ἐμιάνθη παρὰ τῶν βαρβάρων. Τοιούτου δέ τινος γεγονότος, χώραν ἔχουσι τὰ ἐν τῷ ῥηθέντι κεφαλαίῳ τοῦ ξ' βιβλίου. ΖΩΝΑΡ. Βαρβάρων ἐπελθόντων χώραις Ρωμαί καῖς, καὶ ληϊσαμένων αὐτὰς, οἱ παρ' αὐτῶν αἰχμαλω τισθέντες ἐγεύσαντο εἰδωλοθύτων, ἢ καὶ ἄλλων ἀπτ γορευμένων βρωμάτων. Ἡρωτήθη οὖν περὶ τούτων S. GREGORII THAUMATURGI B necessitatem eas escas fecerunt, et in eos qui ad A hæc vi compulsi sunt a barbaris, qui idolis non sa- criticarunt. Unde, ut nihi videtur, nullus corum ab omni culpa immunis erit. Qui ea enim propter luxum et delicias comederunt, majoribus penis subjicientur ; qui propter necessitatem, et corporis nutrimentum, et ut qui non possint aliter nutriri, minas punientur. Reliqui quoque propter esuni ex- secrabilem mitius punientur, eo quod sanctus quo- que dicit non grave esse idolothyta comedere, quæ ab iis apponuntur qui idolis non sacrificarunt : non est tamen ab omni penitus reprehensione alie- num. Interrogaverit autem quispiam : Cum si ca- non beati Petri archiepiscopi Alexandrini et marty- ris contineat, eos qui vi tyrannica compulsi idolo- thyta comederunt et itidem sacrificarunt, non pu- niri, sed potius esse etiam in clero, si sint clerici ; quomodo decernit praesens hæc epistola, eos qui idolothyta comederunt, non graviter lædi : ut ex eo appareat, ipsos mediocriter lædi? Solutio. Sanctus martyr Petrus, in xiv suo canone, etiam in ipso immolatorum esu athletas martyres fuisse et testi- monium præbuisse perhibet. Dicit enim quod etiam ferramentum in os ipsorum injectum est, et manus eorum ustæ sunt, et, ut semel dicam, ad immolatis vescendum nullo modo consenserunt, nec etiam ad idolis sacrificandum. Præsens autem canonica epi- stola tractat in principio, captivos quidem apposita sibi idolotliyta vi comedisse, sed non etiam eo ipso tempore quo comedebant, tyrannica violentia com- pulsos fuisse; et ideo vult eos, ut qui omnino ty- rannorum voluntati cesserint, moderate puniri. Existimo autem ego, quod quemadmodum idolo- thyta comedere, a barbaris qui non sacrificarunt, compulsum, non est ab omni reprehensione libe- rum ; ita nec barbaricum stuprum vi perpessum es- se : nam hoc quoque modice punietur. Etsi enim lex civilis dicit in lib. Lx, tit. 38, c. 12, themate : Etiam ea quæ ab hostibus est adulterata, ac rever- sa, a viro (non rite viro) accusatur, nisi lioc vi passa est, et hoc modo ei cui vis allata est, ignoscitur, nec id et matrimonium dirimit : sed lex ecclesiasti- ca, eam quæ omnino a barbaro polluta est, nisi per pœnam pura sit, non sinet. Lege et c novellam imperatoris domini Leonis Sapientis, quæ hæc in D fine prosequitur : Nullo ergo modo decernimus, eum qui captivitatem non expertus mansit, ad alte- rius conjunctionem venire, et cætera. Hæc autem novella tollit Justiniani cxvi novellam, quæ sita est in libro xxvm, tit. 7, et dicit, nonnunquam solvi matrimonium: verum hæc novella locum habet, quando captiva a barbaris non est polluta. Si quid autem ejusmodi factum sit, locum habent, quæ sunt in dicto capite lx libri. ZONAR. Cum in Romanas regiones barbari irruis- sent, easque fuissent depopulati, qui ab ipsis ca- ptivi sunt facti, ido!otbyta, vel alios quoque cibos vetitos degustarunt. De iis itaque rogatus fuit vir C

έκοντί, εἰς τοὺς κατὰ βίαν τῶν βαρβάρων φαγόντας ταῦτα, εἰς τοὺς δι' ἀνάγκην τῆς φύσεως βρώμα ποιη- σαμένους αὐτὰ, καὶ εἰς τοὺς βιασθέντας πρὸς τοῦτο παρὰ βαρβάρων, μὴ τεθυκότων τοῖς εἰδώλοις. "Οθεν καὶ, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, οὐδὲ εἷς ἐκ τούτων ἀνεπιτίμητος ἔσται. Οἱ γὰρ διὰ τρυφήν φαγόντες ταῦτα μείζοσιν ἐπιτιμίοις ὑποβληθήσονται· οἱ δι' ἀνάγκην καὶ ἀπο τροφὴν τοῦ σώματος, ὡς μὴ ἔχοντες ἄλλως πῶς ἀπο- τραφῆναι, ἡττόνως κολασθήσονται. Καὶ οἱ λοιποὶ διὰ τὴν μιαροφαγίαν μετριώτερον ἐπιτιμηθήσονται, ὅτι καὶ ὁ ἅγιος οὐ βαρύ φησιν εἶναι τὸ φαγεῖν εἰδωλόθυ τα παρὰ τῶν μὴ θυσάντων τοῖς εἰδώλοις παρατιθέμε να, οὐ μὴν καὶ πάντη ἀκατέγκλητον. Ερωτήσει δέ τις ὡς, τοῦ ιδ' κανόνος τοῦ μακαρίου Πέτρου ἀρχιεπισκό- που ᾿Αλεξανδρείας καὶ μάρτυρος διαλαμβάνοντος τοὺς κατὰ βίαν τυραννικήν φαγόντας εἰδωλόθυτα, καὶ τοιουτοτρόπως θύσαντας, μὴ ἐπιτιμᾶσθαι, ἀλλὰ μᾶλ λον καὶ ἐν τῷ κλήρῳ εἶναι, κληρικούς ὄντας, πῶς ἡ παροῦσα ἐπιστολὴ διορίζεται τοὺς φαγόντας είδωλό θυτα μὴ βαρέως βλάπτεσθαι, ὡς ἐκ τούτου ἐκφαίνε σθαι βλάπτεσθαι αὐτοὺς μετρίως; Λύσις. Ὁ ἱερομάρ τις Πέτρος ἐν τῷ ιδ' κανόνι αὐτοῦ καὶ περὶ αὐτὸ τὸ φαγεῖν τὰ εἰδωλόθυτα μαρτυρῆσαι τοὺς ἀθλητάς δια- λαμβάνει. Φησὶ γὰρ, ὅτι καὶ χάνος ἐνεβλήθη τῷ στο ματι αὐτῶν καὶ αἱ χεῖρες τούτων κατεκάησαν, καὶ ἁπλῶς οὐδ᾽ ὅλως συνέθεντο εἰς τὸ εἰδωλόθυτα φαγεῖν ἢ εἰς τὸ θῦσαι τοῖς εἰδώλοις. Ἡ δὲ παρούσα κανονικὴ ἐπιστολὴ διαλαμβάνει κατὰ τὰς ἀρχὰς, κατὰ βίαν μὲν φαγεῖν τοὺς αἰχμαλώτους τὰ παρατιθέμενα αὐτοῖς εἰ δωλόθυτα, οὐ μὴν καὶ κατ' αὐτὸ τὸ φαγεῖν τυραννη θῆναι, καὶ διὰ τοῦτο θέλει ὡς ὅλως ὑποκύψαντας τῷ θελήματι τοῦ τυράννου, μετρίως τιμωρηθῆναι. Νο μίζω δὲ ἐγώ, ὅτι, ὥσπερ οὐκ ἔστι πάντη ἀνεπιτίμη τον τὸ φαγεῖν εἰδωλόθυτα κατὰ βίαν βαρβάρων μὴ ἐπιθυσάντων, οὕτως οὐδὲ τὸ ὑποστῆναι φθορὰν βαρ βαρικὴν κατὰ βίαν· καὶ τοῦτο γὰρ μετρίως ἐπιτιμη θήσεται. Καν γὰρ καὶ ὁ πολιτικός νόμος φησὶν ἐν βιβλίῳ ξ' τίτλου λη' κεφαλ. ιβ' θέματι ἔκτῳ· Καὶ ἡ παρὰ τοῖς πολεμίοις μοιχευθεῖσα καὶ ὑποστρέψασα κατηγορεῖται παρὰ τοῦ ἀνδρὸς, οὐ δικαίῳ ἀνδρὸς, εἰ μὴ βίᾳ τοῦτο πέπονθε, καὶ τοιουτοτρόπως συγγινώ σκει τὴν βιασθεῖσαν, καὶ τὸν γάμον οὐ διασπῇ· ἀλλ' ὁ ἐκκλησιαστικός νόμος τὴν ὅλως ὑπὸ βαρβάρου μου λυνθεῖσαν μὴ καθαριεῦσαι δι' ἐπιτιμίου οὐκ ἀνέξεται. 'Ανάγνωθι καὶ τὴν ργ' νεαρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ Σοφού, λέγουσαν περὶ τὸ τέλος ταῦτα· Οὐδαμῶς οὖν θεσπίζομεν ἔτι πρὸς συνάφειαν ἑτέρου, τὸν ἀπείρατον μεμενηκότα τῆς αἰχμαλωσίας έρχε σθαι, καὶ τὰ ἑξῆς. Αναιρεῖ δὲ ἡ τοιαύτη νεαρὰ τὴν Ἰουστινιάνειον ριζ' νεαρὰν τὴν κειμένην ἐν βίβλῳ κη' τίτλου ζ' καὶ λέγουσαν, Εστιν ὅτε λύεσθαι τὸν τοιού τον γάμον· πλὴν ἡ τοιαύτη νεαρὰ χώραν ἔχει, ὅταν ἡ αἰχμαλωτισθεῖσα οὐκ ἐμιάνθη παρὰ τῶν βαρβάρων. Τοιούτου δέ τινος γεγονότος, χώραν ἔχουσι τὰ ἐν τῷ ῥηθέντι κεφαλαίῳ τοῦ ξ' βιβλίου. ΖΩΝΑΡ. Βαρβάρων ἐπελθόντων χώραις Ρωμαί καῖς, καὶ ληϊσαμένων αὐτὰς, οἱ παρ' αὐτῶν αἰχμαλω τισθέντες ἐγεύσαντο εἰδωλοθύτων, ἢ καὶ ἄλλων ἀπτ γορευμένων βρωμάτων. Ἡρωτήθη οὖν περὶ τούτων S. GREGORII THAUMATURGI B necessitatem eas escas fecerunt, et in eos qui ad A hæc vi compulsi sunt a barbaris, qui idolis non sa- criticarunt. Unde, ut nihi videtur, nullus corum ab omni culpa immunis erit. Qui ea enim propter luxum et delicias comederunt, majoribus penis subjicientur ; qui propter necessitatem, et corporis nutrimentum, et ut qui non possint aliter nutriri, minas punientur. Reliqui quoque propter esuni ex- secrabilem mitius punientur, eo quod sanctus quo- que dicit non grave esse idolothyta comedere, quæ ab iis apponuntur qui idolis non sacrificarunt : non est tamen ab omni penitus reprehensione alie- num. Interrogaverit autem quispiam : Cum si ca- non beati Petri archiepiscopi Alexandrini et marty- ris contineat, eos qui vi tyrannica compulsi idolo- thyta comederunt et itidem sacrificarunt, non pu- niri, sed potius esse etiam in clero, si sint clerici ; quomodo decernit praesens hæc epistola, eos qui idolothyta comederunt, non graviter lædi : ut ex eo appareat, ipsos mediocriter lædi? Solutio. Sanctus martyr Petrus, in xiv suo canone, etiam in ipso immolatorum esu athletas martyres fuisse et testi- monium præbuisse perhibet. Dicit enim quod etiam ferramentum in os ipsorum injectum est, et manus eorum ustæ sunt, et, ut semel dicam, ad immolatis vescendum nullo modo consenserunt, nec etiam ad idolis sacrificandum. Præsens autem canonica epi- stola tractat in principio, captivos quidem apposita sibi idolotliyta vi comedisse, sed non etiam eo ipso tempore quo comedebant, tyrannica violentia com- pulsos fuisse; et ideo vult eos, ut qui omnino ty- rannorum voluntati cesserint, moderate puniri. Existimo autem ego, quod quemadmodum idolo- thyta comedere, a barbaris qui non sacrificarunt, compulsum, non est ab omni reprehensione libe- rum ; ita nec barbaricum stuprum vi perpessum es- se : nam hoc quoque modice punietur. Etsi enim lex civilis dicit in lib. Lx, tit. 38, c. 12, themate : Etiam ea quæ ab hostibus est adulterata, ac rever- sa, a viro (non rite viro) accusatur, nisi lioc vi passa est, et hoc modo ei cui vis allata est, ignoscitur, nec id et matrimonium dirimit : sed lex ecclesiasti- ca, eam quæ omnino a barbaro polluta est, nisi per pœnam pura sit, non sinet. Lege et c novellam imperatoris domini Leonis Sapientis, quæ hæc in D fine prosequitur : Nullo ergo modo decernimus, eum qui captivitatem non expertus mansit, ad alte- rius conjunctionem venire, et cætera. Hæc autem novella tollit Justiniani cxvi novellam, quæ sita est in libro xxvm, tit. 7, et dicit, nonnunquam solvi matrimonium: verum hæc novella locum habet, quando captiva a barbaris non est polluta. Si quid autem ejusmodi factum sit, locum habent, quæ sunt in dicto capite lx libri. ZONAR. Cum in Romanas regiones barbari irruis- sent, easque fuissent depopulati, qui ab ipsis ca- ptivi sunt facti, ido!otbyta, vel alios quoque cibos vetitos degustarunt. De iis itaque rogatus fuit vir C

έκκηρύξαι, μήποτε ἐφ' ὅλον ἔλθῃ τὸν λαὸν ἡ ὀργὴ ‹ καὶ ἐπ' αὐτοὺς πρῶτον τοὺς προεστῶτας, τοὺς μὴ • ἐπιζητοῦντας. Φοβοῦμαι γὰρ, ὡς ἡ Γραφὴ λέγει, ‹ μὴ συναπολέσῃ ἀσεβὴς τὸν δίκαιον. Πορνεία γὰρ, • φησί, καὶ πλεονεξία, δι' ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ • Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. Μὴ οὖν γίν • νεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν. Ἦτε γάρ ποτε σκότος, • νῦν δὲ φῶς ἐν Κυρίῳ. Ὡς τέκνα φωτός περιπα • ι τεῖτε ( ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ φωτὸς ἐν πάσῃ ἀγαθο- • σύνῃ καὶ ἀληθείᾳ), δοκιμάζοντες τί εὐάρεστον ⚫ τῷ Κυρίῳ, καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις • τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ • ἐλέγχετε τὰ γὰρ κρυφῇ γινόμενα ὑπ' αὐτῶν • αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν. Τὰ δὲ πάντα ἐλεγχό • μενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦται. Τοιαῦτα μὲν ὁ • Απόστολος. Ἐὰν δὲ, διὰ τὴν προτέραν πλεονεξίαν ● τὴν ἐν τῇ εἰρήνῃ γενομένην δίκην τιννύντες, ἐν αὐτῷ ‹ τῷ καιρῷ τῆς ὀργῆς πάλιν πρὸς τὴν πλεονεξίαν • ἐκτραπῶσί τινες, κερδαίνοντες ἐξ αἵματος καὶ ὀλέ- • θρου ἀνθρώπων ἀναστάτων γενομένων ἡ αἰχμαλώ ‹ των, πεφονευμένων, τί ἕτερον προσδοκᾶν χρὴ ἢ ὡς ‹ ἐπαγωνιζομένους τῇ πλεονεξίᾳ, ἐπισωρεῦσαι ὀργὴν ι καὶ ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ λαῷ; ν ΒΑΛΣ. Ἐν τῷ καιρῷ τῆς τῶν βαρβάρων ἐπιδρομῆς, ήρπασάν τινες τῶν ὀρθοδόξων τὰ τὴν λεηλασίαν δια- φυγόντα τῶν αἰχμαλωτισθέντων πράγματα. Περι τούτων οὖν ἐρωτηθεὶς ὁ ἅγιος, φησὶν, ὅτι πᾶς πλεο νέκτης ἐκκήρυκτος τῆς Ἐκκλησίας ἐστὶν, ἀντὶ τοῦ, ἀπόβλητος καὶ ἀλλότριος. Ἀποκηρύσσεσθαι γὰρ λέ- οἱ υἱοὶ ὅταν διά τινα αἰτιάματα ἐκ τῆς γονικῆς γονται κληρονομίας ἀλλοτριῶνται. Τὸ δὲ ἐν καιρῷ συμφορᾶς τοιαύτης τολμῆσαί τινα τοιοῦτόν τι κακὸν, καὶ λογί σασθαι κέρδους ἀφορμὴν τὴν τῶν ἀδελφῶν συμφοράν, ἔργον ἐστὶν ἀνθρώπων ἀσεβῶν καὶ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ μετ σουμένων, καὶ πάσης ἀτοπίας ἐπέκεινα. Ὅθεν ἔδοξε τοὺς τοιούτους ἐκκηρύξαι ἀντὶ τοῦ, φανερῶς ἐκδιώξαι τῆς Ἐκκλησίας, καὶ χωρίσαι τοῦ πληρώματος τῶν πιστῶν· ἵνα μὴ δι' αὐτοὺς ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἔλθῃ ἐπὶ πάντας, καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἐπὶ τοὺς προεστῶτας, μὴ ἐπιζητοῦντας καὶ ἐξετάζοντας τοὺς τοιούτους. Εἶτα ἐπάγει καὶ Γραφικές μαρτυρίας, καὶ περὶ τὸ τέλος ἐπιφέρει· Εἰ δέ τινες διὰ πλεονεξίαν γενομένην παρ' αὐτῶν κατὰ τὸν τῆς εἰρήνης καιρὸν κολασθέντες, πά λιν καὶ εἰς τὴν τῶν βαρβάρων ἔφοδον τὰ αὐτὰ ἡμαρ τον, οἱ τοιοῦτοι, φησίν, οὐ μόνον καθ' ἑαυτῶν τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ ἐφέλκουσιν, ἀλλὰ καὶ κατὰ παντὸς τοῦ λαοῦ. Τούτων οὕτως ἐχόντων σημείωσαι, ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς παρούσης επιστολῆς ἐφεῖται τοῖς ἐπι- σκόποις τὰς τῶν πλεονεκτῶν δυναστείας αναστέλλειν διὰ ἐπιτιμίων· καὶ τοὺς μὲν ἁρπάζοντας τὰ ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας περιλειφθέντα πράγματα τῶν ὀρθοδόξων διὰ μεγάλων ἐκκλησιαστικῶν σωφρονίζειν κολάσεων· τοὺς δὲ μὴ τοιούτους άρπαγας μετριωτέρως ἐπιτιμῶν· ὥστε ἀπὸ τοιούτων περὶ τοιούτων ὑποθέσεων καὶ λαϊκοὺς ἐνδυνάμως ἵνα δικάσωσιν οἱ ἐπίσκοποι. Πῶς γὰρ ἐπιτιμήσουσι τούτους τῆς ἀληθείας μὴ ἀναπο νείσης πρότερον ; Τὸ δὲ διὰ πλεονεξίαν ἀποκηρύσσε S. GREGORII THAUMATURGI • modi abdicare visum est, ne forte in totum popu- A c lum ira veniat, et in eos primum qui præsunt, et · non inquirunt. Vereor enim, ut ait Scriptura, ne · impius justum una secum perdat. Fornicatio • enim, inquit, et avaritia, per qua venit ira Dei • in filios inobedientiæ : ne sitis ergo eorum parti- • cipes. Fuistis enim aliquando tenebræ nunc autem • luæ in Domino. Ut filii lucis ambulate (fructus · enim lucis est in omni bonitate,et justitia, et veri- tate), probantes quod sit Deo acceptum: et ne • communicate infrugiferis operibus tenebrarum, sed · potius etiam redarguite. Quæ enim ab ipsis fiunt • clanculum, turpe est vel dicere. Omnia aulem u · luce convicia manifestantur 1. Hæc quidem Apo- stolus. Si autem qui propter priorem plura ha- · bendi cupiditatem, quæ in pace fuit, pœnam • dant, in ipso iræ tempore rursus ad avaritiam « convertuntur, lucrifacientes ex sanguine et per- nicie eversorum hominum, captivorum, interfe- • ctorum ; quid aliud exspectandum est, quam ut • avaritia decertantes iram sibi et universo populo « accumulent? › • B C BALS. In tempore incursionis, quidam ex ortho- dosis corripuerunt res quæ captivorum deprædatio- nem effugerunt. De his ergo interrogatus sanctus dicit, quod quisquis est avarus, est ab Ecclesia ab- dicatus, id est, ejectus et alienus. Dicuntur enim abdicati filii quando propter aliqua crimina ab hæ- reditate paterna alienantur. In tempore autem talis calamitatis audere aliquem facinus ejusmodi, et existimare aliorum calamitatem esse sui lucri oc- casionem, est impiorum hominum et Deo invisorum et qui omnem improbitatem superant. Unde visum est eos abdicare, pro eo quod est, aperte Ecclesia expeliere, et a fidelium multitudine separare: ne propter ipsos Dei ira in omnes veniat, et ante alios in eos qui præsunt, qui ejusmodi homines non in- quirunt et examinant. Deinde subjungit etiam testi- monia Scripturæ, et circa fiuem infert: Si qui au- sem propter suam avaritiam, quæ fuit tempore pacis, puniti, in barbarorum iterum incursione eadem peccaverint, ii, inquit, non solum Dei iram in se attrahunt, sed etiam adversus omnem popu- lum. Hæc cum ita se habeant, nota ex hac praesenti D epistola, quod episcopis permittitur avarorum plu - raque habendi cupidorum potentiam pœnis impo- sitis coercere: et eos quidem, qui, quæ ex capti- vitate relicta sunt fidelibus, rapiunt, magnis eccle- siasticis animadversionibus castigare; qui non sunt autem ejusmodi rapaces, inediocriter punire. Quamobrem ex his de hujusmodi causis laicos quoque episcopi rite judicent. Quomodo enim eos punient, si non prius veritas apparuerit? Propter avaritiam autem a fidelium communione aliquem ab- dicari, magnum est, et væ avaris! Lex vero civilis, cum qui rapit ex incendio vel ex ruina ædium, Ephes. v, 5-13. Gen. xviii, 23, 25.

λησεν ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος, καὶ ἐπὶ πᾶσαν συν- ‹ αγωγὴν Ἰσραὴλ ἐγενήθη ἡ ὀργή; Καὶ εἷς μό • νος οὗτος ήμαρτε, μὴ μόνος ἀπέθανεν ἐν τῇ ἁμαρ ι τίᾳ αὐτοῦ. Ἡμῖν δὲ πᾶν τὸ μὴ ἡμέτερον, ἀλλα • ἀλλότριον, τῷ καιρῷ τούτῳ κέρδος, ἀνάθεμα νενο • μίσθαι προσήκει. Κἀκεῖνος μὲν γὰρ ὁ ᾿Αχαρ ἐκ • τῆς προνομῆς ἔλαβε· καὶ αὐτοὶ νῦν ἐκ προνομῆς· • κἀκεῖνος μὲν τὰ τῶν πολεμίων, οἱ δὲ νῦν τὰ τῶν • ἀδελφῶν, κερδαίνοντες ὀλέθριον κέρδος. » ΒΑΛΣ. Εἰπὼν ὁ ἅγιος ἀποκηρύττεσθαι ἐκ τῶν πιστῶν τοὺς ἁρπάσαντας τὰ τοῖς αἰχμαλωτισθεῖσι διαφέροντα, καὶ ἀπὸ τῆς βαρβαρικῆς λεηλασίας πε ριλειφθέντα, καὶ ὅτι διὰ τοὺς οὕτω πολλάκις πταί- σαντας καὶ μὴ διορθωθέντας, καὶ εἰς τὸν λαὸν ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπισωρευθῇ, ἐπιφέρει πρὸς κατασκευήν τούτων τὴν ἐν τῇ βίβλῳ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γε γραμμένην ἱστορίαν περὶ τοῦ ᾿Αχαρ. Ἱστορεῖται γὰρ ὡς τοῦ Ἰησοῦ ἐπαγγειλαμένου ἀνατεθειμένα εἶναι τῷ Θεῷ πάντα τὰ ἀπὸ τῆς Ἱεριχοῦντος σκυλευθησό μενα, ὁ ᾿Αχαρ μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως Ἱερι- χοῦντος, γλῶτταν χρυσῆν καὶ ὕφασμά τι ὑφελόμε- νος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Όργια σθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθησαν ἐν τῷ πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται. Οτι δὲ ἄδηλος ἦν ἡ αἰτία τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ, γέγονε κλῆρος, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸν ᾿Αχαρ. Κἀκεῖνος, ἀνακρινόμενος, ώμολόγησε τὸ κλέμμα καὶ τὰ κλαπέντα προσήνεγκε· καὶ ἐλιθοδο λήθη αὐτός τε καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτὸν, καὶ τὰ ζῶα, καὶ πᾶσα ἡ ὑποσκευὴ αὐτοῦ. Καί φησιν, Ιδού εἷς ἥμαρτε, καὶ ὑφείλετο ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος τῷ Θεῷ, καὶ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἐκείνου ἀπώλοντο ἐν τῷ πολέμῳ πολλοὶ ἐκ τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰσραηλιτῶν· καὶ αὖθις ἡ ἐκδίκησις γέγονεν οὐκ εἰς ἐκεῖνον μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰς πάντας τοὺς ἐκείνου. Πρὸς δὲ τὸν ἴσως εἰπόντα διαφορὰν εἶναι τῶν ἀνατεθειμένων τῷ Θεῷ καὶ τῶν διαφερόντων ἰδιώταις, ἀντικαθίσταται ὁ ἄ- γιος, καὶ κατασκευάζει χείρονα ἐκείνης τῆς πλεο- νεξίας εἶναι τὴν παροῦσαν ἁρπαγήν ὅτι τε τὰ ἐν τῷ καιρῷ τῆς λεηλασίας τῶν βαρβάρων περιλειφθέντα πράγματα τῶν ἀδελφῶν, ὡς ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ λογίζονται· καὶ ὅτι κἂν ἰσότητα ἔχωσι τὰ παρὰ τῶν ᾿Αχαρ ἀποσυληθέντα καὶ τὰ παρὰ τούτων άρ παγέντα, διὰ τὸ ἐκ προνομῆς ἤτοι αἰχμαλωσίας καὶ ἀμφότερα αποκερδανθῆναι, ἀλλ᾽ ἡ ἐκ τούτων αἰτία μείζων ἐστίν. Ὁ μὲν γὰρ ᾿Αχαρ τῶν πολεμίων ὑφεί λετο· οἱ δὲ νῦν πλεονεκτήσαντες τὰ τῶν ἀδελφῶν ἥρπαζον, τὴν συμφορὰν τούτων κέρδος ολέθριον ήγε- σάμενοι. Σημείωσαι τὰ παρόντα διὰ τοὺς ἁρπάζοντας τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τὰ τῶν μοναστηρίων, καὶ ἁπλῶς διὰ τοὺς ἰδιουμένους πάντα τὰ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ. ΖΩΝΑΡ. Ἐν τῇ βίβλῳ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γέγρα- πται, ὅτι πολιορκῶν ὁ Ἰησοῦς οὗτος τὴν Ἱεριχώ, πάντα τὰ ἐν αὐτῇ ἀνάθεμα ἐπηγγείλατο εἶναι Θεῷ. Ἑαλωκυίας δὲ τῆς πόλεως, ὁ ᾿Αχαρ, χρυσὸν καί τι ὕφασμα ἀφελόμενος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Ὀργισθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθη- σαν μετὰ ταῦτα ἐν πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται, καὶ ἐπε- σον πολλοί. Ζητουμένου δὲ αἰτίου τῆς τοῦ Θεοῦ όρο S. GREGORII THAUMATURGI sed • dedicatum erat, peccavit : et in omnem Israel A • synagogam ira pervenit? Atque hic unus solus • peccavit, sed non solus in suo peccato est mor- • tuus. Nobis autem quidquid non nostrum, • alienum est, hoc tempore lucrum, Deo dedica- • tum esse existimandum est. Nam et ille quidem · Achar ex præda accepit, et ipsi nunc ex præda c accipiunt. Ac ille quidem, ea quæ erant hostium : ‹ qui vero nunc sunt, ea quæ sunt fratrum, pernicioso • lucro lucrifacientes. B • BALS. Cum dixisset sanctus a fidelibus abdicari eos qui rapiunt quæ ad captivos pertinent, et ex barbarica præda relicta fuerunt; et quod propter eos qui sic sæpe lapsi et minime correpti sunt, in populum quoque ira Dei accumulata sit; ad eorum confirmationem inducit Achar historiam in libro Jesu Nave descriptam. Narrat enim quod cum Jesus pronuntiasset omnia Deo esse dedicata spolia, quæ ex Jericho capta essent, Achar postquam urbs Je- richo capta esset, aurea lingua et aliqua veste sur- repta, ea infodit in suo tentorio. Cum autem Deus propterea succensuisset, in eo bello Israelitæ victi sunt. Quia autem non manifesta erat iræ Dei causa, missa est sors, et cecidit super Achar. Ille autem interrogatus, furtum confessus est, et quæ surrepta sunt, protulit; et lapidibus obrutus est ipse, et omnes sui, et animalia, et tota ejus supellex. Et di- cit : Ecce unus peccavit, et ex eo quod Deo dedica- tum est, sustulit; et propter illius peccatum, multi perierunt in bello, ex synagoga seu cœtu Israelita - rum : et rursus ullio facta est, non in illum solum, sed in omnes suos. Eis autem qui forte dixerant, esse differentiam eorum quæ Deo dedicata fuerant, et eorum quæ ad privatos aliquos pertinent, resi- stit sanctus; et ostendit hanc rapinam esse illa ava- ritia deteriorem: et quod eo tempore quo prædæ ab hostibus aguntur, res fratrum relictæ, tanquam Deo dedicata reputantur : et quod, quamvis æqua- litatem habeant, quæ ab Achar direpta fuere, et quæ ab eis rapta sunt, propterea quod et utraque ex prædatione vel captivitate comparata sunt; eorum tamen culpa major est. Achar enim res hostium abstulit: ii autem quos plura habendi li- bido nunc invasit, bona fratrum rapuerunt; eorum calamitatem, lucrum perniciosum rati. Nota præ- D sentem canonem propter eos qui res Ecclesiarum et monasteriorum rapiunt, et, ut semel dicam, pro- pter eos qui quæ sunt Deo dedicata, tanquam pro- pria viudicant. C ZONAR. Scriptum est in libro Jesu Nave, quod cum obsideret Jesus Jericho, quæcunque in illa erant, Deo dedicata pronuntiavit. Expugnata autem urbe, Achar sublato auro ac quodam indumento, illa in suo tabernaculo defodit.Quam ob causamı irato Deo, victi sunt in bello post hæc Israelitæ, multi- que cecidere. Porro cum divinæ iracundiæ causa quæreretur, missis sortibus Achar est designatus : ac

λησεν ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος, καὶ ἐπὶ πᾶσαν συν- ‹ αγωγὴν Ἰσραὴλ ἐγενήθη ἡ ὀργή; Καὶ εἷς μό • νος οὗτος ήμαρτε, μὴ μόνος ἀπέθανεν ἐν τῇ ἁμαρ ι τίᾳ αὐτοῦ. Ἡμῖν δὲ πᾶν τὸ μὴ ἡμέτερον, ἀλλα • ἀλλότριον, τῷ καιρῷ τούτῳ κέρδος, ἀνάθεμα νενο • μίσθαι προσήκει. Κἀκεῖνος μὲν γὰρ ὁ ᾿Αχαρ ἐκ • τῆς προνομῆς ἔλαβε· καὶ αὐτοὶ νῦν ἐκ προνομῆς· • κἀκεῖνος μὲν τὰ τῶν πολεμίων, οἱ δὲ νῦν τὰ τῶν • ἀδελφῶν, κερδαίνοντες ὀλέθριον κέρδος. » ΒΑΛΣ. Εἰπὼν ὁ ἅγιος ἀποκηρύττεσθαι ἐκ τῶν πιστῶν τοὺς ἁρπάσαντας τὰ τοῖς αἰχμαλωτισθεῖσι διαφέροντα, καὶ ἀπὸ τῆς βαρβαρικῆς λεηλασίας πε ριλειφθέντα, καὶ ὅτι διὰ τοὺς οὕτω πολλάκις πταί- σαντας καὶ μὴ διορθωθέντας, καὶ εἰς τὸν λαὸν ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπισωρευθῇ, ἐπιφέρει πρὸς κατασκευήν τούτων τὴν ἐν τῇ βίβλῳ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γε γραμμένην ἱστορίαν περὶ τοῦ ᾿Αχαρ. Ἱστορεῖται γὰρ ὡς τοῦ Ἰησοῦ ἐπαγγειλαμένου ἀνατεθειμένα εἶναι τῷ Θεῷ πάντα τὰ ἀπὸ τῆς Ἱεριχοῦντος σκυλευθησό μενα, ὁ ᾿Αχαρ μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως Ἱερι- χοῦντος, γλῶτταν χρυσῆν καὶ ὕφασμά τι ὑφελόμε- νος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Όργια σθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθησαν ἐν τῷ πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται. Οτι δὲ ἄδηλος ἦν ἡ αἰτία τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ, γέγονε κλῆρος, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸν ᾿Αχαρ. Κἀκεῖνος, ἀνακρινόμενος, ώμολόγησε τὸ κλέμμα καὶ τὰ κλαπέντα προσήνεγκε· καὶ ἐλιθοδο λήθη αὐτός τε καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτὸν, καὶ τὰ ζῶα, καὶ πᾶσα ἡ ὑποσκευὴ αὐτοῦ. Καί φησιν, Ιδού εἷς ἥμαρτε, καὶ ὑφείλετο ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος τῷ Θεῷ, καὶ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἐκείνου ἀπώλοντο ἐν τῷ πολέμῳ πολλοὶ ἐκ τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰσραηλιτῶν· καὶ αὖθις ἡ ἐκδίκησις γέγονεν οὐκ εἰς ἐκεῖνον μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰς πάντας τοὺς ἐκείνου. Πρὸς δὲ τὸν ἴσως εἰπόντα διαφορὰν εἶναι τῶν ἀνατεθειμένων τῷ Θεῷ καὶ τῶν διαφερόντων ἰδιώταις, ἀντικαθίσταται ὁ ἄ- γιος, καὶ κατασκευάζει χείρονα ἐκείνης τῆς πλεο- νεξίας εἶναι τὴν παροῦσαν ἁρπαγήν ὅτι τε τὰ ἐν τῷ καιρῷ τῆς λεηλασίας τῶν βαρβάρων περιλειφθέντα πράγματα τῶν ἀδελφῶν, ὡς ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ λογίζονται· καὶ ὅτι κἂν ἰσότητα ἔχωσι τὰ παρὰ τῶν ᾿Αχαρ ἀποσυληθέντα καὶ τὰ παρὰ τούτων άρ παγέντα, διὰ τὸ ἐκ προνομῆς ἤτοι αἰχμαλωσίας καὶ ἀμφότερα αποκερδανθῆναι, ἀλλ᾽ ἡ ἐκ τούτων αἰτία μείζων ἐστίν. Ὁ μὲν γὰρ ᾿Αχαρ τῶν πολεμίων ὑφεί λετο· οἱ δὲ νῦν πλεονεκτήσαντες τὰ τῶν ἀδελφῶν ἥρπαζον, τὴν συμφορὰν τούτων κέρδος ολέθριον ήγε- σάμενοι. Σημείωσαι τὰ παρόντα διὰ τοὺς ἁρπάζοντας τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τὰ τῶν μοναστηρίων, καὶ ἁπλῶς διὰ τοὺς ἰδιουμένους πάντα τὰ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ. ΖΩΝΑΡ. Ἐν τῇ βίβλῳ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γέγρα- πται, ὅτι πολιορκῶν ὁ Ἰησοῦς οὗτος τὴν Ἱεριχώ, πάντα τὰ ἐν αὐτῇ ἀνάθεμα ἐπηγγείλατο εἶναι Θεῷ. Ἑαλωκυίας δὲ τῆς πόλεως, ὁ ᾿Αχαρ, χρυσὸν καί τι ὕφασμα ἀφελόμενος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Ὀργισθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθη- σαν μετὰ ταῦτα ἐν πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται, καὶ ἐπε- σον πολλοί. Ζητουμένου δὲ αἰτίου τῆς τοῦ Θεοῦ όρο S. GREGORII THAUMATURGI sed • dedicatum erat, peccavit : et in omnem Israel A • synagogam ira pervenit? Atque hic unus solus • peccavit, sed non solus in suo peccato est mor- • tuus. Nobis autem quidquid non nostrum, • alienum est, hoc tempore lucrum, Deo dedica- • tum esse existimandum est. Nam et ille quidem · Achar ex præda accepit, et ipsi nunc ex præda c accipiunt. Ac ille quidem, ea quæ erant hostium : ‹ qui vero nunc sunt, ea quæ sunt fratrum, pernicioso • lucro lucrifacientes. B • BALS. Cum dixisset sanctus a fidelibus abdicari eos qui rapiunt quæ ad captivos pertinent, et ex barbarica præda relicta fuerunt; et quod propter eos qui sic sæpe lapsi et minime correpti sunt, in populum quoque ira Dei accumulata sit; ad eorum confirmationem inducit Achar historiam in libro Jesu Nave descriptam. Narrat enim quod cum Jesus pronuntiasset omnia Deo esse dedicata spolia, quæ ex Jericho capta essent, Achar postquam urbs Je- richo capta esset, aurea lingua et aliqua veste sur- repta, ea infodit in suo tentorio. Cum autem Deus propterea succensuisset, in eo bello Israelitæ victi sunt. Quia autem non manifesta erat iræ Dei causa, missa est sors, et cecidit super Achar. Ille autem interrogatus, furtum confessus est, et quæ surrepta sunt, protulit; et lapidibus obrutus est ipse, et omnes sui, et animalia, et tota ejus supellex. Et di- cit : Ecce unus peccavit, et ex eo quod Deo dedica- tum est, sustulit; et propter illius peccatum, multi perierunt in bello, ex synagoga seu cœtu Israelita - rum : et rursus ullio facta est, non in illum solum, sed in omnes suos. Eis autem qui forte dixerant, esse differentiam eorum quæ Deo dedicata fuerant, et eorum quæ ad privatos aliquos pertinent, resi- stit sanctus; et ostendit hanc rapinam esse illa ava- ritia deteriorem: et quod eo tempore quo prædæ ab hostibus aguntur, res fratrum relictæ, tanquam Deo dedicata reputantur : et quod, quamvis æqua- litatem habeant, quæ ab Achar direpta fuere, et quæ ab eis rapta sunt, propterea quod et utraque ex prædatione vel captivitate comparata sunt; eorum tamen culpa major est. Achar enim res hostium abstulit: ii autem quos plura habendi li- bido nunc invasit, bona fratrum rapuerunt; eorum calamitatem, lucrum perniciosum rati. Nota præ- D sentem canonem propter eos qui res Ecclesiarum et monasteriorum rapiunt, et, ut semel dicam, pro- pter eos qui quæ sunt Deo dedicata, tanquam pro- pria viudicant. C ZONAR. Scriptum est in libro Jesu Nave, quod cum obsideret Jesus Jericho, quæcunque in illa erant, Deo dedicata pronuntiavit. Expugnata autem urbe, Achar sublato auro ac quodam indumento, illa in suo tabernaculo defodit.Quam ob causamı irato Deo, victi sunt in bello post hæc Israelitæ, multi- que cecidere. Porro cum divinæ iracundiæ causa quæreretur, missis sortibus Achar est designatus : ac

λησεν ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος, καὶ ἐπὶ πᾶσαν συν- ‹ αγωγὴν Ἰσραὴλ ἐγενήθη ἡ ὀργή; Καὶ εἷς μό • νος οὗτος ήμαρτε, μὴ μόνος ἀπέθανεν ἐν τῇ ἁμαρ ι τίᾳ αὐτοῦ. Ἡμῖν δὲ πᾶν τὸ μὴ ἡμέτερον, ἀλλα • ἀλλότριον, τῷ καιρῷ τούτῳ κέρδος, ἀνάθεμα νενο • μίσθαι προσήκει. Κἀκεῖνος μὲν γὰρ ὁ ᾿Αχαρ ἐκ • τῆς προνομῆς ἔλαβε· καὶ αὐτοὶ νῦν ἐκ προνομῆς· • κἀκεῖνος μὲν τὰ τῶν πολεμίων, οἱ δὲ νῦν τὰ τῶν • ἀδελφῶν, κερδαίνοντες ὀλέθριον κέρδος. » ΒΑΛΣ. Εἰπὼν ὁ ἅγιος ἀποκηρύττεσθαι ἐκ τῶν πιστῶν τοὺς ἁρπάσαντας τὰ τοῖς αἰχμαλωτισθεῖσι διαφέροντα, καὶ ἀπὸ τῆς βαρβαρικῆς λεηλασίας πε ριλειφθέντα, καὶ ὅτι διὰ τοὺς οὕτω πολλάκις πταί- σαντας καὶ μὴ διορθωθέντας, καὶ εἰς τὸν λαὸν ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπισωρευθῇ, ἐπιφέρει πρὸς κατασκευήν τούτων τὴν ἐν τῇ βίβλῳ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γε γραμμένην ἱστορίαν περὶ τοῦ ᾿Αχαρ. Ἱστορεῖται γὰρ ὡς τοῦ Ἰησοῦ ἐπαγγειλαμένου ἀνατεθειμένα εἶναι τῷ Θεῷ πάντα τὰ ἀπὸ τῆς Ἱεριχοῦντος σκυλευθησό μενα, ὁ ᾿Αχαρ μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως Ἱερι- χοῦντος, γλῶτταν χρυσῆν καὶ ὕφασμά τι ὑφελόμε- νος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Όργια σθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθησαν ἐν τῷ πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται. Οτι δὲ ἄδηλος ἦν ἡ αἰτία τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ, γέγονε κλῆρος, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸν ᾿Αχαρ. Κἀκεῖνος, ἀνακρινόμενος, ώμολόγησε τὸ κλέμμα καὶ τὰ κλαπέντα προσήνεγκε· καὶ ἐλιθοδο λήθη αὐτός τε καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτὸν, καὶ τὰ ζῶα, καὶ πᾶσα ἡ ὑποσκευὴ αὐτοῦ. Καί φησιν, Ιδού εἷς ἥμαρτε, καὶ ὑφείλετο ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος τῷ Θεῷ, καὶ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἐκείνου ἀπώλοντο ἐν τῷ πολέμῳ πολλοὶ ἐκ τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰσραηλιτῶν· καὶ αὖθις ἡ ἐκδίκησις γέγονεν οὐκ εἰς ἐκεῖνον μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰς πάντας τοὺς ἐκείνου. Πρὸς δὲ τὸν ἴσως εἰπόντα διαφορὰν εἶναι τῶν ἀνατεθειμένων τῷ Θεῷ καὶ τῶν διαφερόντων ἰδιώταις, ἀντικαθίσταται ὁ ἄ- γιος, καὶ κατασκευάζει χείρονα ἐκείνης τῆς πλεο- νεξίας εἶναι τὴν παροῦσαν ἁρπαγήν ὅτι τε τὰ ἐν τῷ καιρῷ τῆς λεηλασίας τῶν βαρβάρων περιλειφθέντα πράγματα τῶν ἀδελφῶν, ὡς ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ λογίζονται· καὶ ὅτι κἂν ἰσότητα ἔχωσι τὰ παρὰ τῶν ᾿Αχαρ ἀποσυληθέντα καὶ τὰ παρὰ τούτων άρ παγέντα, διὰ τὸ ἐκ προνομῆς ἤτοι αἰχμαλωσίας καὶ ἀμφότερα αποκερδανθῆναι, ἀλλ᾽ ἡ ἐκ τούτων αἰτία μείζων ἐστίν. Ὁ μὲν γὰρ ᾿Αχαρ τῶν πολεμίων ὑφεί λετο· οἱ δὲ νῦν πλεονεκτήσαντες τὰ τῶν ἀδελφῶν ἥρπαζον, τὴν συμφορὰν τούτων κέρδος ολέθριον ήγε- σάμενοι. Σημείωσαι τὰ παρόντα διὰ τοὺς ἁρπάζοντας τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τὰ τῶν μοναστηρίων, καὶ ἁπλῶς διὰ τοὺς ἰδιουμένους πάντα τὰ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ. ΖΩΝΑΡ. Ἐν τῇ βίβλῳ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γέγρα- πται, ὅτι πολιορκῶν ὁ Ἰησοῦς οὗτος τὴν Ἱεριχώ, πάντα τὰ ἐν αὐτῇ ἀνάθεμα ἐπηγγείλατο εἶναι Θεῷ. Ἑαλωκυίας δὲ τῆς πόλεως, ὁ ᾿Αχαρ, χρυσὸν καί τι ὕφασμα ἀφελόμενος, κατέχωσεν αὐτὰ ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ. Ὀργισθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο, ἡττήθη- σαν μετὰ ταῦτα ἐν πολέμῳ οἱ Ἰσραηλῖται, καὶ ἐπε- σον πολλοί. Ζητουμένου δὲ αἰτίου τῆς τοῦ Θεοῦ όρο S. GREGORII THAUMATURGI sed • dedicatum erat, peccavit : et in omnem Israel A • synagogam ira pervenit? Atque hic unus solus • peccavit, sed non solus in suo peccato est mor- • tuus. Nobis autem quidquid non nostrum, • alienum est, hoc tempore lucrum, Deo dedica- • tum esse existimandum est. Nam et ille quidem · Achar ex præda accepit, et ipsi nunc ex præda c accipiunt. Ac ille quidem, ea quæ erant hostium : ‹ qui vero nunc sunt, ea quæ sunt fratrum, pernicioso • lucro lucrifacientes. B • BALS. Cum dixisset sanctus a fidelibus abdicari eos qui rapiunt quæ ad captivos pertinent, et ex barbarica præda relicta fuerunt; et quod propter eos qui sic sæpe lapsi et minime correpti sunt, in populum quoque ira Dei accumulata sit; ad eorum confirmationem inducit Achar historiam in libro Jesu Nave descriptam. Narrat enim quod cum Jesus pronuntiasset omnia Deo esse dedicata spolia, quæ ex Jericho capta essent, Achar postquam urbs Je- richo capta esset, aurea lingua et aliqua veste sur- repta, ea infodit in suo tentorio. Cum autem Deus propterea succensuisset, in eo bello Israelitæ victi sunt. Quia autem non manifesta erat iræ Dei causa, missa est sors, et cecidit super Achar. Ille autem interrogatus, furtum confessus est, et quæ surrepta sunt, protulit; et lapidibus obrutus est ipse, et omnes sui, et animalia, et tota ejus supellex. Et di- cit : Ecce unus peccavit, et ex eo quod Deo dedica- tum est, sustulit; et propter illius peccatum, multi perierunt in bello, ex synagoga seu cœtu Israelita - rum : et rursus ullio facta est, non in illum solum, sed in omnes suos. Eis autem qui forte dixerant, esse differentiam eorum quæ Deo dedicata fuerant, et eorum quæ ad privatos aliquos pertinent, resi- stit sanctus; et ostendit hanc rapinam esse illa ava- ritia deteriorem: et quod eo tempore quo prædæ ab hostibus aguntur, res fratrum relictæ, tanquam Deo dedicata reputantur : et quod, quamvis æqua- litatem habeant, quæ ab Achar direpta fuere, et quæ ab eis rapta sunt, propterea quod et utraque ex prædatione vel captivitate comparata sunt; eorum tamen culpa major est. Achar enim res hostium abstulit: ii autem quos plura habendi li- bido nunc invasit, bona fratrum rapuerunt; eorum calamitatem, lucrum perniciosum rati. Nota præ- D sentem canonem propter eos qui res Ecclesiarum et monasteriorum rapiunt, et, ut semel dicam, pro- pter eos qui quæ sunt Deo dedicata, tanquam pro- pria viudicant. C ZONAR. Scriptum est in libro Jesu Nave, quod cum obsideret Jesus Jericho, quæcunque in illa erant, Deo dedicata pronuntiavit. Expugnata autem urbe, Achar sublato auro ac quodam indumento, illa in suo tabernaculo defodit.Quam ob causamı irato Deo, victi sunt in bello post hæc Israelitæ, multi- que cecidere. Porro cum divinæ iracundiæ causa quæreretur, missis sortibus Achar est designatus : ac

Β εὑρέσεως· πόσῳ μᾶλλον ὀφείλει ὁ εὐρὼν ἀδελφοῦ δυστυχοῦντος καὶ αἰχμαλωτισθέντος ἢ καὶ φεύγοντος τοὺς βαρβάρους, πράγματα, καὶ κατὰ τοσαύτην ἀνάγκην ἀτημέλητα καταλιπόντος τὰ οἰκεῖα, ἀπο καθιστᾶν αὐτὰ πρὸς τὸ μέρος τοῦ οὕτω δυσπρα γοῦντος ἀνθρώπου; Καὶ ὁ μὲν ἅγιος ταῦτα ἐθέ- σπισε· καὶ ἐφεξῆς διδάσκει πῶς ὀφείλουσιν ἐπιτι μᾶσθαι οἵ τε ἁρπάσαντες τὰ τοιαῦτα πράγματα, καὶ οἱ μὴ ἁρπάζοντες, ἀλλὰ εὑρόντες· πρὸς δὲ καὶ οἱ μετὰ τὴν εὕρεσιν μὴ ἀποκαθιστῶντες αὐτά. Ὁ δὲ πολιτικὸς νόμος φησὶν ἐν θέματι ε', τοῦ μγ' κεφαλαίου, τοῦ ιβ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου, ταῦτα ῥητῶς· Ὁ τὸ ἀλλότριον πρᾶγμα ἐῤῥιμμένον λαμβά νων ἐπὶ τῷ κερδάναι, κἂν ἀγνοῇ τίνος ἐστὶν, ὑπόκειται τῇ περὶ κλοπῆς ἀγωγῇ· εἰ μὴ ἄρα ἀπρονόητον ὁ δεσπότης είασεν αὐτό· τότε γὰρ κἂν ὡς κλέπτων αὐτὸ ἔλαβεν, ἐπειδὴ ἐπαύσατο αὐτοῦ εἶναι, οὐχ ὑπό κειται. Κλοπὴ γὰρ οὐ γίνεται μὴ ὄντος τοῦ κλοπὴν ὑφισταμένου. Εἰ δὲ τὸ μὴ ὂν ἀπρονόητον ενόμισεν ἀπρονόητον, οὐκ ἔστι κλέπτης· εἰ δὲ μὴ ἦν ἀπρο νόητον, μήτε ενόμισεν, ἔλαβε δὲ, ἐπὶ τῷ δοῦναι τῷ εὑρισκομένῳ δεσπότῃ, οὐχ ὑπόκειται τῇ περὶ κλο- πῆς ἀγωγῇ, κἂν εὔρετρα λάβῃ. Ωσαύτως καὶ τὸ ξα' κεφ. τοῦ γ' τίτλου τοῦ ν' βιβλίου οὕτω διαλαμβάνει· Ἐάν τις ἀπόντος πρᾶγμα κατέσχε σχολάζον, οὐκ ἐνήγετο τὸ παλαιὸν ἢ τῷ περὶ βίας παραγγέλματι, ή τῷ, "Οπερ βίᾳ ἡ λάθρα, εἰ μὴ ἄρα τῇ τὰ ἴδια ἐκε κούσῃ ἀγωγῇ, ἐν ᾧ δεσπότης ἦν ὁ ἀπών. Ἡμεῖς οὖν, ὡς νομέα ὄντα, βουλόμεθα κρατεῖσθαι τῷ περὶ βίας γενικῷ παραγγέλματι· γελοῖον γάρ ἐστι τὸ λέγειν, ὅτι ἐνόμιζον ἴδιον τὸ ἀλλότριον· ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ τῆς περὶ κλοπῆς εἰς τὸ διπλάσιον ἀγωγῆς εἶπομεν, ὅτι ὁ παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ψηλαφών κλοπή ἁμαρτάνει. Ταῦτα δὲ φαμεν, ἐὰν μὴ τριακονταετία παρῆλθεν ἐξ οὗ τῆς νομῆς ἐπελάβετο. Σημείωσαι τὰ ἐνταῦθα γεγραμμένα περὶ τῶν πραγμάτων τῶν αἰχμαλώτων. Ανάγνωθι καὶ βιβλ. λδ', τιτ. α', κεφ. ιζ, λέγον· Τοὺς ἀναληφθέντας παρὰ τῶν πολεμίων ἀγροὺς οἱ πρώην ἀναλαμβάνουσι δεσπόται· οὐ γὰρ ἐν τάξει πραίδας εἰσὶν οὐδὲ δημόσιοι γίνονται. Οὐ γὰρ τῶν πολεμίων λαμβανόμενοι, γίνονται δημόσιοι. Στην μείωσαι οὖν, ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν κανόνων καὶ ἀπὸ τῶν νόμων οὐ μόνοι οἱ τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων ἀπο- συλῶντες ἢ ἁρπάζοντες κολάζονται καὶ ἐνέχονται, ἀλλὰ καὶ οἱ εὕρεμά τι ἢ ἀκίνητον σχολάζον λέγοντες ἐφευρεῖν, καὶ μὴ αὐτίκα τὸ πρᾶγμα κατάδηλον ποιού μενοι, καὶ φυλάττοντες αὐτὸ εἰς ὄνομα τοῦ δεσπότου, κατὰ μὲν τὸν ἐκκλησιαστικὴν νόμον ἐπιτιμηθήσον ται, κατὰ δὲ τὸν πολιτικὸν ἢ ὡς κλέπται τιμωρηθής σονται, ἐάν ἐστι τὸ πρᾶγμα κινητόν, ἢ τῷ περὶ βίας παραγγέλματι, ἐάν ἐστιν ἀκίνητον. Ὅταν δὲ ἀπρο. νόητόν ἐστι τὸ εὑρεθὲν, τὸ παρὰ τοῖς νόμοις καλοί- μενον προδερέλικτον, οὐ κολάζεται παρομοίως ὁ τοῦτο κατασχών· ἀλλ᾽ εἰ μὲν κινητόν ἐστιν, ἀναγκάζεται αὐτὸ ἀποδοῦναι, καὶ μόνον, εἰ μὴ ἐδέσποσεν αὐτὸ, ὡς καλῇ πίστει νομεύς, ἐντὸς τριετίας· εἰ δὲ ἀκίνητον. αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ κατασχεθὲν ὡς προδερέλικτον, εἰ μὴ γέγονε τούτου δεσπότης, ἐντὸς δεκαετίας. Σχολάζον τος δὲ καὶ ἀπρονοήτου μεγάλη διαφορά. Τὸ μὲν γὰρ S. GREGORII THAUMATURGI et curent : quanto magis debet is qui res invenit fra- A tris adversa fortuna utentis, et in captivitatem ab- ducti, vel barbaros fugientis, et qui in tanta necessi- tale sua neglecta reliquit, eas tam infortunato homini restituere? Atque hæc quidem sanctus describit docet deinceps quomodo puniri debeant, et qui res eas rapuerunt, et qui non rapuerunt, sed invenerunt, et qui postquam invenerunt eas non restituerunt. Lex autem civilis hæc expresse dicit in themate 5, cap. 43, tit. 12, lib. Lx : Qui rem alienam abjectam ac- cipit, ut eam lucretur, etiamsi ignorat cujus sit, est furti actioni obnoxius: nisi forte dominus eam ita reliquerit, ut cujus nullam curam gerat. Tunc enim etiamsi ut ea furans ceperit, quoniam ipsius esse desiit, furti non tenetur. Non enim fit furtum, nisi sit cui furtum fiat. Si autem quod non est pro derelicto habitum, pro derelicto esse habitum exi- stimavit, non est fur; si autem nec pro derelicto habebatur, nec pro derelicto haberi existimavit, ac- cepit autem ut domino invento redderet, actione furti non tenetur, etiamsi pro iuventione pretium acceperit. Similiter et cap., tit., L lib. sic habet : Sì quis absentis rem vacantem detinuisset, non te- nebatur olim vel interdicto de vi, vel interdicto, Quod vi aut clam, nisi utique rei vindicatione, qua- tenus absens erat dominus. Nos ergo volumus eum ut qui sit possessor, generali de vi interdicto teneri. Est enim ridiculum dicere quod proprium existima- bant id quod est alienum : quemadmodum et de furti in duplum actione diximus, quod qui præter domini sententiam ac voluntatem contrectat, furtum committit. Hæc autem dicimus nisi xax annorum spatium præterierit, ex quo possessionem appre- hendit. Nota quæ hic de captivorum rebus scripta sunt. Lege etiam lib. xxxıv, tit. 1, cap. 17, dicens : Receptos ab hostibus agros, qui prius erant domini recipiunt ; non enim loco prædæ sunt, neque publi- cantur. Qui ex hostibus enim rapiuntur, non fiunt publici. Nota ergo quod etiam et canonibus et legi- bus, non solum qui captivorum res deprædantur et diripiunt, puniuntur et tenentur; sed etiam ii qui rem immobilem vacantem invenisse se dicunt, et non statim rem aperiunt, et eam nomine domini possident; secundum legem quidem ecclesiasticam eis poenitentia injungetur ; secundum civilem autem, D vel ut fures puniuntur, si res erit mobilis, vel in- terdicto de vi, si erit immobilis. Quando autem, quod inventum neglectum est, quod a legibus pro- derelictum nuncupatur, non similiter punitur, qui id detinuit. Sed si sit quidem res mobilis, cogitur eam domino restituere, et solum nisi ejus domi- nium assecutus sit, ut bonæ fidei possessor, intra triennium; si autem illud immobile, quod pro de- relicto detentum est, nisi ejus factus sit dominus, jutra decennium. Vacantis autem, et ejus quod pro derelicto habetur, magna est differentia. Quod enim vacat, animo possidemus, etiamsi id naturaliter non possidemus; quod autem pro derelicto, nec ci- viliter, nec naturaliter possidemus; et ideo a bonæ C

Β εὑρέσεως· πόσῳ μᾶλλον ὀφείλει ὁ εὐρὼν ἀδελφοῦ δυστυχοῦντος καὶ αἰχμαλωτισθέντος ἢ καὶ φεύγοντος τοὺς βαρβάρους, πράγματα, καὶ κατὰ τοσαύτην ἀνάγκην ἀτημέλητα καταλιπόντος τὰ οἰκεῖα, ἀπο καθιστᾶν αὐτὰ πρὸς τὸ μέρος τοῦ οὕτω δυσπρα γοῦντος ἀνθρώπου; Καὶ ὁ μὲν ἅγιος ταῦτα ἐθέ- σπισε· καὶ ἐφεξῆς διδάσκει πῶς ὀφείλουσιν ἐπιτι μᾶσθαι οἵ τε ἁρπάσαντες τὰ τοιαῦτα πράγματα, καὶ οἱ μὴ ἁρπάζοντες, ἀλλὰ εὑρόντες· πρὸς δὲ καὶ οἱ μετὰ τὴν εὕρεσιν μὴ ἀποκαθιστῶντες αὐτά. Ὁ δὲ πολιτικὸς νόμος φησὶν ἐν θέματι ε', τοῦ μγ' κεφαλαίου, τοῦ ιβ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου, ταῦτα ῥητῶς· Ὁ τὸ ἀλλότριον πρᾶγμα ἐῤῥιμμένον λαμβά νων ἐπὶ τῷ κερδάναι, κἂν ἀγνοῇ τίνος ἐστὶν, ὑπόκειται τῇ περὶ κλοπῆς ἀγωγῇ· εἰ μὴ ἄρα ἀπρονόητον ὁ δεσπότης είασεν αὐτό· τότε γὰρ κἂν ὡς κλέπτων αὐτὸ ἔλαβεν, ἐπειδὴ ἐπαύσατο αὐτοῦ εἶναι, οὐχ ὑπό κειται. Κλοπὴ γὰρ οὐ γίνεται μὴ ὄντος τοῦ κλοπὴν ὑφισταμένου. Εἰ δὲ τὸ μὴ ὂν ἀπρονόητον ενόμισεν ἀπρονόητον, οὐκ ἔστι κλέπτης· εἰ δὲ μὴ ἦν ἀπρο νόητον, μήτε ενόμισεν, ἔλαβε δὲ, ἐπὶ τῷ δοῦναι τῷ εὑρισκομένῳ δεσπότῃ, οὐχ ὑπόκειται τῇ περὶ κλο- πῆς ἀγωγῇ, κἂν εὔρετρα λάβῃ. Ωσαύτως καὶ τὸ ξα' κεφ. τοῦ γ' τίτλου τοῦ ν' βιβλίου οὕτω διαλαμβάνει· Ἐάν τις ἀπόντος πρᾶγμα κατέσχε σχολάζον, οὐκ ἐνήγετο τὸ παλαιὸν ἢ τῷ περὶ βίας παραγγέλματι, ή τῷ, "Οπερ βίᾳ ἡ λάθρα, εἰ μὴ ἄρα τῇ τὰ ἴδια ἐκε κούσῃ ἀγωγῇ, ἐν ᾧ δεσπότης ἦν ὁ ἀπών. Ἡμεῖς οὖν, ὡς νομέα ὄντα, βουλόμεθα κρατεῖσθαι τῷ περὶ βίας γενικῷ παραγγέλματι· γελοῖον γάρ ἐστι τὸ λέγειν, ὅτι ἐνόμιζον ἴδιον τὸ ἀλλότριον· ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ τῆς περὶ κλοπῆς εἰς τὸ διπλάσιον ἀγωγῆς εἶπομεν, ὅτι ὁ παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ψηλαφών κλοπή ἁμαρτάνει. Ταῦτα δὲ φαμεν, ἐὰν μὴ τριακονταετία παρῆλθεν ἐξ οὗ τῆς νομῆς ἐπελάβετο. Σημείωσαι τὰ ἐνταῦθα γεγραμμένα περὶ τῶν πραγμάτων τῶν αἰχμαλώτων. Ανάγνωθι καὶ βιβλ. λδ', τιτ. α', κεφ. ιζ, λέγον· Τοὺς ἀναληφθέντας παρὰ τῶν πολεμίων ἀγροὺς οἱ πρώην ἀναλαμβάνουσι δεσπόται· οὐ γὰρ ἐν τάξει πραίδας εἰσὶν οὐδὲ δημόσιοι γίνονται. Οὐ γὰρ τῶν πολεμίων λαμβανόμενοι, γίνονται δημόσιοι. Στην μείωσαι οὖν, ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν κανόνων καὶ ἀπὸ τῶν νόμων οὐ μόνοι οἱ τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων ἀπο- συλῶντες ἢ ἁρπάζοντες κολάζονται καὶ ἐνέχονται, ἀλλὰ καὶ οἱ εὕρεμά τι ἢ ἀκίνητον σχολάζον λέγοντες ἐφευρεῖν, καὶ μὴ αὐτίκα τὸ πρᾶγμα κατάδηλον ποιού μενοι, καὶ φυλάττοντες αὐτὸ εἰς ὄνομα τοῦ δεσπότου, κατὰ μὲν τὸν ἐκκλησιαστικὴν νόμον ἐπιτιμηθήσον ται, κατὰ δὲ τὸν πολιτικὸν ἢ ὡς κλέπται τιμωρηθής σονται, ἐάν ἐστι τὸ πρᾶγμα κινητόν, ἢ τῷ περὶ βίας παραγγέλματι, ἐάν ἐστιν ἀκίνητον. Ὅταν δὲ ἀπρο. νόητόν ἐστι τὸ εὑρεθὲν, τὸ παρὰ τοῖς νόμοις καλοί- μενον προδερέλικτον, οὐ κολάζεται παρομοίως ὁ τοῦτο κατασχών· ἀλλ᾽ εἰ μὲν κινητόν ἐστιν, ἀναγκάζεται αὐτὸ ἀποδοῦναι, καὶ μόνον, εἰ μὴ ἐδέσποσεν αὐτὸ, ὡς καλῇ πίστει νομεύς, ἐντὸς τριετίας· εἰ δὲ ἀκίνητον. αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ κατασχεθὲν ὡς προδερέλικτον, εἰ μὴ γέγονε τούτου δεσπότης, ἐντὸς δεκαετίας. Σχολάζον τος δὲ καὶ ἀπρονοήτου μεγάλη διαφορά. Τὸ μὲν γὰρ S. GREGORII THAUMATURGI et curent : quanto magis debet is qui res invenit fra- A tris adversa fortuna utentis, et in captivitatem ab- ducti, vel barbaros fugientis, et qui in tanta necessi- tale sua neglecta reliquit, eas tam infortunato homini restituere? Atque hæc quidem sanctus describit docet deinceps quomodo puniri debeant, et qui res eas rapuerunt, et qui non rapuerunt, sed invenerunt, et qui postquam invenerunt eas non restituerunt. Lex autem civilis hæc expresse dicit in themate 5, cap. 43, tit. 12, lib. Lx : Qui rem alienam abjectam ac- cipit, ut eam lucretur, etiamsi ignorat cujus sit, est furti actioni obnoxius: nisi forte dominus eam ita reliquerit, ut cujus nullam curam gerat. Tunc enim etiamsi ut ea furans ceperit, quoniam ipsius esse desiit, furti non tenetur. Non enim fit furtum, nisi sit cui furtum fiat. Si autem quod non est pro derelicto habitum, pro derelicto esse habitum exi- stimavit, non est fur; si autem nec pro derelicto habebatur, nec pro derelicto haberi existimavit, ac- cepit autem ut domino invento redderet, actione furti non tenetur, etiamsi pro iuventione pretium acceperit. Similiter et cap., tit., L lib. sic habet : Sì quis absentis rem vacantem detinuisset, non te- nebatur olim vel interdicto de vi, vel interdicto, Quod vi aut clam, nisi utique rei vindicatione, qua- tenus absens erat dominus. Nos ergo volumus eum ut qui sit possessor, generali de vi interdicto teneri. Est enim ridiculum dicere quod proprium existima- bant id quod est alienum : quemadmodum et de furti in duplum actione diximus, quod qui præter domini sententiam ac voluntatem contrectat, furtum committit. Hæc autem dicimus nisi xax annorum spatium præterierit, ex quo possessionem appre- hendit. Nota quæ hic de captivorum rebus scripta sunt. Lege etiam lib. xxxıv, tit. 1, cap. 17, dicens : Receptos ab hostibus agros, qui prius erant domini recipiunt ; non enim loco prædæ sunt, neque publi- cantur. Qui ex hostibus enim rapiuntur, non fiunt publici. Nota ergo quod etiam et canonibus et legi- bus, non solum qui captivorum res deprædantur et diripiunt, puniuntur et tenentur; sed etiam ii qui rem immobilem vacantem invenisse se dicunt, et non statim rem aperiunt, et eam nomine domini possident; secundum legem quidem ecclesiasticam eis poenitentia injungetur ; secundum civilem autem, D vel ut fures puniuntur, si res erit mobilis, vel in- terdicto de vi, si erit immobilis. Quando autem, quod inventum neglectum est, quod a legibus pro- derelictum nuncupatur, non similiter punitur, qui id detinuit. Sed si sit quidem res mobilis, cogitur eam domino restituere, et solum nisi ejus domi- nium assecutus sit, ut bonæ fidei possessor, intra triennium; si autem illud immobile, quod pro de- relicto detentum est, nisi ejus factus sit dominus, jutra decennium. Vacantis autem, et ejus quod pro derelicto habetur, magna est differentia. Quod enim vacat, animo possidemus, etiamsi id naturaliter non possidemus; quod autem pro derelicto, nec ci- viliter, nec naturaliter possidemus; et ideo a bonæ C

καὶ αὐτόθι ὥστε οὕτως ὑμᾶς ποιεῖν, καὶ τίνας δεν κατηγοροῦντάς τινων προσδέχεσθαι, καὶ οὓς ἐκκης ρύξαι, ήγουν τίνας τῆς Ἐκκλησίας ἐξῶσαι, καὶ τῶν πιστῶν χωρίσαι, ὥστε μή συνεύχεσθαι αὐτοῖς. Τί νας δὲ δεῖ κατηγοροῦντας προσδέχεσθαι, τὸ ἔκτον κεφάλαιον τῆς δευτέρας οικουμενικῆς συνόδου δεν δάσκει. 'Αναγνωστέον καὶ τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. ΚΑΝΩΝ Γ'. • Περὶ τῶν βίᾳ κατεχόντων τοὺς ἐκ τῶν βαρβάρων • αἰχμαλώτους. Απηγγέλθη δέ τι ἡμῖν καὶ ἄπιστον • ἐν τῇ χώρᾳ ὑμῶν γενόμενον, πάντως που ὑπὸ · ἀπίστων καὶ ἀσεβῶν καὶ μὴ εἰδότων μηδὲ ὄνομα • Κυρίου, ὅτι ἄρα εἰς τοσοῦτόν τινες ὠμότητος καὶ • ἀπανθρωπίας προεχώρησαν, ὥστε τινὰς τοὺς δια- • φυγόντας αἰχμαλώτους βία κατέχειν. ᾿Αποστείλατε • τινας εἰς τὴν χώραν, μὴ καὶ σκηπτοὶ πέσωσιν ἐπὶ • τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας.» ΒΑΛΣ Ἔμαθεν ὁ ἅγιος ὡς τινες ὀρθόδοξοι αἰχμά- λωτοι, τὰς βαρβαρικὰς χεῖρας διαφυγόντες, κατέ χονται ὑπό τινων κατὰ βίαν, καὶ οὐ παραχωρούνται οἴκαδε υποστρέψαι. Φησὶν οὖν πρὸς οὓς ἀπεστάλη τὸ ἐπιστολιμαῖον τοῦτο γράμμα, ὡς τοῦτο καὶ ἄπιστον ἐλογίσθη αὐτῷ· ἔργον γάρ ἐστιν ἀπίστων καὶ ἀσε βῶν. Εἰ δὲ γέγονεν, ἀνεκδίκητον οὐκ ἔσται. Διὸ καὶ ὀφείλουσι τὰ περὶ τούτου πολυπραγμονηθῆναι, καὶ ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι. Νομίζει γὰρ ὡς καὶ σκηπτός, ήγουν πῦρ, ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔπεσε, καὶ κατέφλεξε τους ταῦτα πράσσοντας. ΖΩΝΑΡ. Τινές, φησὶν, ὡς ἐμάθομεν, αἰχμαλώτους διαφυγόντας τοὺς πολεμίους, βίᾳ κατέχουσιν· οἵτινες πάντως ἄπιστοί εἰσι καὶ ἀσεβεῖς, καὶ οὐδὲ Θεοῦ ἐπί- γνωσιν ἔχουσιν. Ἀπαιτεῖ οὖν ὁ ἅγιος τοὺς πρὸς οὓς γράφει, ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι περὶ τοῦ πράγματος, ἵνα μὴ πῦρ, φησὶν, ἐξ οὐρανοῦ πέσῃ καὶ καταφλέξῃ τοὺς ταῦτα πράσσοντας. Τοῦτο δὲ εἶπε, τὴν ἀτοπίαν δεικνύων τῆς πράξεως. ΚΑΝΩΝ Ζ'. • Περὶ τῶν ἐγκαταλεχθέντων τοῖς βαρβάροις, καὶ • ἄτοπά τινα κατὰ τῶν ὁμοφύλων τολμησάντων. Τοὺς μὲν οὖν ἐγκαταλεχθέντας τοῖς βαρβάροις καὶ μετ' • αὐτῶν ἐν αἰχμαλωσίᾳ ἐπελθόντας, ἐπιλαθομένους, • ὅτι ἦσαν Ποντικοὶ καὶ Χριστιανοί, ἐκβαρβαρωθέν ι τας δὲ ὡς καὶ φονεύειν τοὺς ὁμοφύλους ή ξύλῳ ἢ • ἀγχόνῃ, ὑποδεικνύναι δὲ ἢ ὁδοὺς ἢ οἰκίας ἀγνοοῦσι ' τοῖς βαρβάροις· καὶ τῆς ἀκροάσεως ἀπεῖρξαι δεῖ, · μέχρις ἂν κοινῇ περὶ αὐτῶν τι δόξῃ συνελθοῦσι τοῖ; · ἁγίοις, καὶ πρὸ αὐτῶν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. ο ΒΑΛΣ. Τοὺς μέντοι μετὰ τὸ αἰχμαλωτισθῆναι τοῖς βαρβάροις όμοφρονήσαντας, καὶ μετ' αὐτῶν οἷον βαρ βαρωθέντας, καὶ τοὺς ὁμοφύλους Χριστιανούς φονεύ- σαντας, ἢ ὁδοὺς ἀγνοουμένας τοῖς βαρβάροις, καὶ ἀπαγούσας εἰς Χριστιανοὺς ὑποδείξαντα,, ἡ οἰκίας τούτων καταδήλους τοῖς πολεμίοις ποιήσαντας, μηδὲ εἰς ἀκρόασιν τῶν θείων δοξολογιῶν παραδεχθῆναι δια ρίζεται· ἀλλὰ ἔξω παντελῶς τῆς ἐκκλησίας ἴστα σθαι αὐτοὺς ἐν τόπῳ προσκλαιόντων πάντως μετά τὴν ἐξομολόγησιν ἢ τὴν καταδίκην, ἕως ἂν σκοπήσω σιν οἱ ἅγιοι περὶ αὐτῶν κοινῇ συνελθόντες. Αγίας S. GREGORII THAUMATURGI illic faciatis, et quorum accusationes et contra quos A oporteat admittatis, et quos decet abdicetis, hoc est ejiciatis ab Ecclesia, atque a fidelibus segregetis, ne cum ipsis una precentur. Porro quorumnam accu- sationes admittendæ sint, sextum secundæ œcume- nicæ synodi caput docet. Legantur etiam quæ ibi scripsimus. CANON VI. De iis qui captivos ex barbaris fugientes vi deti- • nent. Denuntiatum autem est nobis quidpiam in- • credibile in vestra regione factum esse, omnino • ab infidelibus et impiis, et qui ne nomen quidem • Domini novere; quod nonnulli eo inhumanitatis ‹ crudelitatisque processere, ut captivos aliquos qui • effugerunt, vi retineant. Mittite aliquos in re- • gionem, ne vel fulmina in eos cadant qui hæc ‹ agunt. > BALS. Accepit sanctus quod quidam captivi ortho- doxi, postquam nanus barbaricas evasere, vi a qui- busdam detinentur, nec domum reverti sinuntur. Dicit ergo iis, ad quos scriptum boc epistolare mis- sum est, quod hoc ei incredibile visum est: est enim infidelium et impiorum opus. Sin autem fa- ctum est, non remanebit impunitum. Et ideo debent hæc diligenter inquiri, et mitti in regionem qui hæc perscrutentur. Existimat enim, quod etiam fulmen seu ignis sit casurus, et eos qui hæc agunt exu- sturus. ZONAR. Nonnulli, inquit, ut didicimus, captivos ex hostibus diffugientes vi retinent : qui sunt om- nino infideles et impii, neque vel Deum norunt. Proinde sanctus vir ab iis ad quos scribit, postulat mitti in regionem homines qui de hac re inquirant; ne, inquit, ignis cadat colitus, ac eos qui bac agunt absumat. Hoc autem dixit, facinoris gravita- tem indicans. CANON VII. B C . De iis qui inter barbaros annumerati sunt, et • absurda quædam in eos qui sunt sui generis fece- • runt. Eos itaque qui inter barbaros enumerati ‹ sunt, et cum eis in captivitate invaserunt, obliti • se esse Ponticos et Christianos, efferati autem • barbarique redditi, ut et eos qui sui sunt generis, ‹ vel ligno vel suffocatione interficiant, vias autem • vel domos nescientibus barbaris ostendant; etiam D • ab auditione arcere oportet, donec de iis con- • gregatis sanctis aliquid communiter visum fuerit, ‹ et ante eos sancto Spiritui. › BALS. Eos quidem qui postquam captivi facti sunt, barbaris consenserunt, et cum eis veluti barbari effecti sunt, et sui generis Christianos in- terfecerunt, vel vias barbaris ignotas et ad Chri- stianos ducentes ostenderunt, vel eorum ædes ho- stibus manifestas fecerunt, ne ad divinarum quidem laudum auditionem admittendos esse decernit: sed eos omnino extra ecclesiam statui in loco deflen- tium, post confessionem scilicet vel condemnatio- nem, donec sancti simul congregati de iis com- muniter statuerint. Sanctos autem episcopos appel-

καὶ αὐτόθι ὥστε οὕτως ὑμᾶς ποιεῖν, καὶ τίνας δεν κατηγοροῦντάς τινων προσδέχεσθαι, καὶ οὓς ἐκκης ρύξαι, ήγουν τίνας τῆς Ἐκκλησίας ἐξῶσαι, καὶ τῶν πιστῶν χωρίσαι, ὥστε μή συνεύχεσθαι αὐτοῖς. Τί νας δὲ δεῖ κατηγοροῦντας προσδέχεσθαι, τὸ ἔκτον κεφάλαιον τῆς δευτέρας οικουμενικῆς συνόδου δεν δάσκει. 'Αναγνωστέον καὶ τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. ΚΑΝΩΝ Γ'. • Περὶ τῶν βίᾳ κατεχόντων τοὺς ἐκ τῶν βαρβάρων • αἰχμαλώτους. Απηγγέλθη δέ τι ἡμῖν καὶ ἄπιστον • ἐν τῇ χώρᾳ ὑμῶν γενόμενον, πάντως που ὑπὸ · ἀπίστων καὶ ἀσεβῶν καὶ μὴ εἰδότων μηδὲ ὄνομα • Κυρίου, ὅτι ἄρα εἰς τοσοῦτόν τινες ὠμότητος καὶ • ἀπανθρωπίας προεχώρησαν, ὥστε τινὰς τοὺς δια- • φυγόντας αἰχμαλώτους βία κατέχειν. ᾿Αποστείλατε • τινας εἰς τὴν χώραν, μὴ καὶ σκηπτοὶ πέσωσιν ἐπὶ • τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας.» ΒΑΛΣ Ἔμαθεν ὁ ἅγιος ὡς τινες ὀρθόδοξοι αἰχμά- λωτοι, τὰς βαρβαρικὰς χεῖρας διαφυγόντες, κατέ χονται ὑπό τινων κατὰ βίαν, καὶ οὐ παραχωρούνται οἴκαδε υποστρέψαι. Φησὶν οὖν πρὸς οὓς ἀπεστάλη τὸ ἐπιστολιμαῖον τοῦτο γράμμα, ὡς τοῦτο καὶ ἄπιστον ἐλογίσθη αὐτῷ· ἔργον γάρ ἐστιν ἀπίστων καὶ ἀσε βῶν. Εἰ δὲ γέγονεν, ἀνεκδίκητον οὐκ ἔσται. Διὸ καὶ ὀφείλουσι τὰ περὶ τούτου πολυπραγμονηθῆναι, καὶ ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι. Νομίζει γὰρ ὡς καὶ σκηπτός, ήγουν πῦρ, ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔπεσε, καὶ κατέφλεξε τους ταῦτα πράσσοντας. ΖΩΝΑΡ. Τινές, φησὶν, ὡς ἐμάθομεν, αἰχμαλώτους διαφυγόντας τοὺς πολεμίους, βίᾳ κατέχουσιν· οἵτινες πάντως ἄπιστοί εἰσι καὶ ἀσεβεῖς, καὶ οὐδὲ Θεοῦ ἐπί- γνωσιν ἔχουσιν. Ἀπαιτεῖ οὖν ὁ ἅγιος τοὺς πρὸς οὓς γράφει, ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι περὶ τοῦ πράγματος, ἵνα μὴ πῦρ, φησὶν, ἐξ οὐρανοῦ πέσῃ καὶ καταφλέξῃ τοὺς ταῦτα πράσσοντας. Τοῦτο δὲ εἶπε, τὴν ἀτοπίαν δεικνύων τῆς πράξεως. ΚΑΝΩΝ Ζ'. • Περὶ τῶν ἐγκαταλεχθέντων τοῖς βαρβάροις, καὶ • ἄτοπά τινα κατὰ τῶν ὁμοφύλων τολμησάντων. Τοὺς μὲν οὖν ἐγκαταλεχθέντας τοῖς βαρβάροις καὶ μετ' • αὐτῶν ἐν αἰχμαλωσίᾳ ἐπελθόντας, ἐπιλαθομένους, • ὅτι ἦσαν Ποντικοὶ καὶ Χριστιανοί, ἐκβαρβαρωθέν ι τας δὲ ὡς καὶ φονεύειν τοὺς ὁμοφύλους ή ξύλῳ ἢ • ἀγχόνῃ, ὑποδεικνύναι δὲ ἢ ὁδοὺς ἢ οἰκίας ἀγνοοῦσι ' τοῖς βαρβάροις· καὶ τῆς ἀκροάσεως ἀπεῖρξαι δεῖ, · μέχρις ἂν κοινῇ περὶ αὐτῶν τι δόξῃ συνελθοῦσι τοῖ; · ἁγίοις, καὶ πρὸ αὐτῶν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. ο ΒΑΛΣ. Τοὺς μέντοι μετὰ τὸ αἰχμαλωτισθῆναι τοῖς βαρβάροις όμοφρονήσαντας, καὶ μετ' αὐτῶν οἷον βαρ βαρωθέντας, καὶ τοὺς ὁμοφύλους Χριστιανούς φονεύ- σαντας, ἢ ὁδοὺς ἀγνοουμένας τοῖς βαρβάροις, καὶ ἀπαγούσας εἰς Χριστιανοὺς ὑποδείξαντα,, ἡ οἰκίας τούτων καταδήλους τοῖς πολεμίοις ποιήσαντας, μηδὲ εἰς ἀκρόασιν τῶν θείων δοξολογιῶν παραδεχθῆναι δια ρίζεται· ἀλλὰ ἔξω παντελῶς τῆς ἐκκλησίας ἴστα σθαι αὐτοὺς ἐν τόπῳ προσκλαιόντων πάντως μετά τὴν ἐξομολόγησιν ἢ τὴν καταδίκην, ἕως ἂν σκοπήσω σιν οἱ ἅγιοι περὶ αὐτῶν κοινῇ συνελθόντες. Αγίας S. GREGORII THAUMATURGI illic faciatis, et quorum accusationes et contra quos A oporteat admittatis, et quos decet abdicetis, hoc est ejiciatis ab Ecclesia, atque a fidelibus segregetis, ne cum ipsis una precentur. Porro quorumnam accu- sationes admittendæ sint, sextum secundæ œcume- nicæ synodi caput docet. Legantur etiam quæ ibi scripsimus. CANON VI. De iis qui captivos ex barbaris fugientes vi deti- • nent. Denuntiatum autem est nobis quidpiam in- • credibile in vestra regione factum esse, omnino • ab infidelibus et impiis, et qui ne nomen quidem • Domini novere; quod nonnulli eo inhumanitatis ‹ crudelitatisque processere, ut captivos aliquos qui • effugerunt, vi retineant. Mittite aliquos in re- • gionem, ne vel fulmina in eos cadant qui hæc ‹ agunt. > BALS. Accepit sanctus quod quidam captivi ortho- doxi, postquam nanus barbaricas evasere, vi a qui- busdam detinentur, nec domum reverti sinuntur. Dicit ergo iis, ad quos scriptum boc epistolare mis- sum est, quod hoc ei incredibile visum est: est enim infidelium et impiorum opus. Sin autem fa- ctum est, non remanebit impunitum. Et ideo debent hæc diligenter inquiri, et mitti in regionem qui hæc perscrutentur. Existimat enim, quod etiam fulmen seu ignis sit casurus, et eos qui hæc agunt exu- sturus. ZONAR. Nonnulli, inquit, ut didicimus, captivos ex hostibus diffugientes vi retinent : qui sunt om- nino infideles et impii, neque vel Deum norunt. Proinde sanctus vir ab iis ad quos scribit, postulat mitti in regionem homines qui de hac re inquirant; ne, inquit, ignis cadat colitus, ac eos qui bac agunt absumat. Hoc autem dixit, facinoris gravita- tem indicans. CANON VII. B C . De iis qui inter barbaros annumerati sunt, et • absurda quædam in eos qui sunt sui generis fece- • runt. Eos itaque qui inter barbaros enumerati ‹ sunt, et cum eis in captivitate invaserunt, obliti • se esse Ponticos et Christianos, efferati autem • barbarique redditi, ut et eos qui sui sunt generis, ‹ vel ligno vel suffocatione interficiant, vias autem • vel domos nescientibus barbaris ostendant; etiam D • ab auditione arcere oportet, donec de iis con- • gregatis sanctis aliquid communiter visum fuerit, ‹ et ante eos sancto Spiritui. › BALS. Eos quidem qui postquam captivi facti sunt, barbaris consenserunt, et cum eis veluti barbari effecti sunt, et sui generis Christianos in- terfecerunt, vel vias barbaris ignotas et ad Chri- stianos ducentes ostenderunt, vel eorum ædes ho- stibus manifestas fecerunt, ne ad divinarum quidem laudum auditionem admittendos esse decernit: sed eos omnino extra ecclesiam statui in loco deflen- tium, post confessionem scilicet vel condemnatio- nem, donec sancti simul congregati de iis com- muniter statuerint. Sanctos autem episcopos appel-

καὶ αὐτόθι ὥστε οὕτως ὑμᾶς ποιεῖν, καὶ τίνας δεν κατηγοροῦντάς τινων προσδέχεσθαι, καὶ οὓς ἐκκης ρύξαι, ήγουν τίνας τῆς Ἐκκλησίας ἐξῶσαι, καὶ τῶν πιστῶν χωρίσαι, ὥστε μή συνεύχεσθαι αὐτοῖς. Τί νας δὲ δεῖ κατηγοροῦντας προσδέχεσθαι, τὸ ἔκτον κεφάλαιον τῆς δευτέρας οικουμενικῆς συνόδου δεν δάσκει. 'Αναγνωστέον καὶ τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. ΚΑΝΩΝ Γ'. • Περὶ τῶν βίᾳ κατεχόντων τοὺς ἐκ τῶν βαρβάρων • αἰχμαλώτους. Απηγγέλθη δέ τι ἡμῖν καὶ ἄπιστον • ἐν τῇ χώρᾳ ὑμῶν γενόμενον, πάντως που ὑπὸ · ἀπίστων καὶ ἀσεβῶν καὶ μὴ εἰδότων μηδὲ ὄνομα • Κυρίου, ὅτι ἄρα εἰς τοσοῦτόν τινες ὠμότητος καὶ • ἀπανθρωπίας προεχώρησαν, ὥστε τινὰς τοὺς δια- • φυγόντας αἰχμαλώτους βία κατέχειν. ᾿Αποστείλατε • τινας εἰς τὴν χώραν, μὴ καὶ σκηπτοὶ πέσωσιν ἐπὶ • τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας.» ΒΑΛΣ Ἔμαθεν ὁ ἅγιος ὡς τινες ὀρθόδοξοι αἰχμά- λωτοι, τὰς βαρβαρικὰς χεῖρας διαφυγόντες, κατέ χονται ὑπό τινων κατὰ βίαν, καὶ οὐ παραχωρούνται οἴκαδε υποστρέψαι. Φησὶν οὖν πρὸς οὓς ἀπεστάλη τὸ ἐπιστολιμαῖον τοῦτο γράμμα, ὡς τοῦτο καὶ ἄπιστον ἐλογίσθη αὐτῷ· ἔργον γάρ ἐστιν ἀπίστων καὶ ἀσε βῶν. Εἰ δὲ γέγονεν, ἀνεκδίκητον οὐκ ἔσται. Διὸ καὶ ὀφείλουσι τὰ περὶ τούτου πολυπραγμονηθῆναι, καὶ ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι. Νομίζει γὰρ ὡς καὶ σκηπτός, ήγουν πῦρ, ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔπεσε, καὶ κατέφλεξε τους ταῦτα πράσσοντας. ΖΩΝΑΡ. Τινές, φησὶν, ὡς ἐμάθομεν, αἰχμαλώτους διαφυγόντας τοὺς πολεμίους, βίᾳ κατέχουσιν· οἵτινες πάντως ἄπιστοί εἰσι καὶ ἀσεβεῖς, καὶ οὐδὲ Θεοῦ ἐπί- γνωσιν ἔχουσιν. Ἀπαιτεῖ οὖν ὁ ἅγιος τοὺς πρὸς οὓς γράφει, ἀποστεῖλαι εἰς τὴν χώραν καὶ ἐρευνῆσαι περὶ τοῦ πράγματος, ἵνα μὴ πῦρ, φησὶν, ἐξ οὐρανοῦ πέσῃ καὶ καταφλέξῃ τοὺς ταῦτα πράσσοντας. Τοῦτο δὲ εἶπε, τὴν ἀτοπίαν δεικνύων τῆς πράξεως. ΚΑΝΩΝ Ζ'. • Περὶ τῶν ἐγκαταλεχθέντων τοῖς βαρβάροις, καὶ • ἄτοπά τινα κατὰ τῶν ὁμοφύλων τολμησάντων. Τοὺς μὲν οὖν ἐγκαταλεχθέντας τοῖς βαρβάροις καὶ μετ' • αὐτῶν ἐν αἰχμαλωσίᾳ ἐπελθόντας, ἐπιλαθομένους, • ὅτι ἦσαν Ποντικοὶ καὶ Χριστιανοί, ἐκβαρβαρωθέν ι τας δὲ ὡς καὶ φονεύειν τοὺς ὁμοφύλους ή ξύλῳ ἢ • ἀγχόνῃ, ὑποδεικνύναι δὲ ἢ ὁδοὺς ἢ οἰκίας ἀγνοοῦσι ' τοῖς βαρβάροις· καὶ τῆς ἀκροάσεως ἀπεῖρξαι δεῖ, · μέχρις ἂν κοινῇ περὶ αὐτῶν τι δόξῃ συνελθοῦσι τοῖ; · ἁγίοις, καὶ πρὸ αὐτῶν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. ο ΒΑΛΣ. Τοὺς μέντοι μετὰ τὸ αἰχμαλωτισθῆναι τοῖς βαρβάροις όμοφρονήσαντας, καὶ μετ' αὐτῶν οἷον βαρ βαρωθέντας, καὶ τοὺς ὁμοφύλους Χριστιανούς φονεύ- σαντας, ἢ ὁδοὺς ἀγνοουμένας τοῖς βαρβάροις, καὶ ἀπαγούσας εἰς Χριστιανοὺς ὑποδείξαντα,, ἡ οἰκίας τούτων καταδήλους τοῖς πολεμίοις ποιήσαντας, μηδὲ εἰς ἀκρόασιν τῶν θείων δοξολογιῶν παραδεχθῆναι δια ρίζεται· ἀλλὰ ἔξω παντελῶς τῆς ἐκκλησίας ἴστα σθαι αὐτοὺς ἐν τόπῳ προσκλαιόντων πάντως μετά τὴν ἐξομολόγησιν ἢ τὴν καταδίκην, ἕως ἂν σκοπήσω σιν οἱ ἅγιοι περὶ αὐτῶν κοινῇ συνελθόντες. Αγίας S. GREGORII THAUMATURGI illic faciatis, et quorum accusationes et contra quos A oporteat admittatis, et quos decet abdicetis, hoc est ejiciatis ab Ecclesia, atque a fidelibus segregetis, ne cum ipsis una precentur. Porro quorumnam accu- sationes admittendæ sint, sextum secundæ œcume- nicæ synodi caput docet. Legantur etiam quæ ibi scripsimus. CANON VI. De iis qui captivos ex barbaris fugientes vi deti- • nent. Denuntiatum autem est nobis quidpiam in- • credibile in vestra regione factum esse, omnino • ab infidelibus et impiis, et qui ne nomen quidem • Domini novere; quod nonnulli eo inhumanitatis ‹ crudelitatisque processere, ut captivos aliquos qui • effugerunt, vi retineant. Mittite aliquos in re- • gionem, ne vel fulmina in eos cadant qui hæc ‹ agunt. > BALS. Accepit sanctus quod quidam captivi ortho- doxi, postquam nanus barbaricas evasere, vi a qui- busdam detinentur, nec domum reverti sinuntur. Dicit ergo iis, ad quos scriptum boc epistolare mis- sum est, quod hoc ei incredibile visum est: est enim infidelium et impiorum opus. Sin autem fa- ctum est, non remanebit impunitum. Et ideo debent hæc diligenter inquiri, et mitti in regionem qui hæc perscrutentur. Existimat enim, quod etiam fulmen seu ignis sit casurus, et eos qui hæc agunt exu- sturus. ZONAR. Nonnulli, inquit, ut didicimus, captivos ex hostibus diffugientes vi retinent : qui sunt om- nino infideles et impii, neque vel Deum norunt. Proinde sanctus vir ab iis ad quos scribit, postulat mitti in regionem homines qui de hac re inquirant; ne, inquit, ignis cadat colitus, ac eos qui bac agunt absumat. Hoc autem dixit, facinoris gravita- tem indicans. CANON VII. B C . De iis qui inter barbaros annumerati sunt, et • absurda quædam in eos qui sunt sui generis fece- • runt. Eos itaque qui inter barbaros enumerati ‹ sunt, et cum eis in captivitate invaserunt, obliti • se esse Ponticos et Christianos, efferati autem • barbarique redditi, ut et eos qui sui sunt generis, ‹ vel ligno vel suffocatione interficiant, vias autem • vel domos nescientibus barbaris ostendant; etiam D • ab auditione arcere oportet, donec de iis con- • gregatis sanctis aliquid communiter visum fuerit, ‹ et ante eos sancto Spiritui. › BALS. Eos quidem qui postquam captivi facti sunt, barbaris consenserunt, et cum eis veluti barbari effecti sunt, et sui generis Christianos in- terfecerunt, vel vias barbaris ignotas et ad Chri- stianos ducentes ostenderunt, vel eorum ædes ho- stibus manifestas fecerunt, ne ad divinarum quidem laudum auditionem admittendos esse decernit: sed eos omnino extra ecclesiam statui in loco deflen- tium, post confessionem scilicet vel condemnatio- nem, donec sancti simul congregati de iis com- muniter statuerint. Sanctos autem episcopos appel-

ΒΑΛΣ. Παχυμερῶς διαλαθὼν ὁ ἅγιος περὶ τῶν ἀρ πασάντων ἢ εὐρηκότων πράγματά τινων αἰχμαλωτι σθέντων, ὅσον τέως εἰς τὸν λόγον τῶν ἐπιτιμίων· ἄρτι καὶ τὰ εἴδη τῆς μετανοίας ἤτοι τῶν ἐκκλησια στικῶν ἐπιτιμίων άρχεται λέγειν. Καὶ αὐτίκα διορία ζεται, ἵνα μηδὲ μετὰ τῶν ἀκροωμένων ἱστῶνται, ἀλλὰ μετὰ τῶν προσκλαιόντων ἔξωθεν τῆς ἐκκλη σίας, οἱ ἁρπάσαντες τοιοῦτόν τι πράγμα αἰχμαλώτου, καὶ μὴ ἀντιστρέψαντες αὐτό, ἀλλὰ ἀναμείναντες κατ ηγορίαν καὶ ἔλεγχον διὰ τὴν ἄρνησιν. Τοὺς δὲ ἑαυ τοὺς προσαγγείλαντας καὶ δόντας καλοθελῶς πρὸ ἀνα- γωγῆς ὁ ἀφείλοντο, διορίζεται διὰ τὴν μεταμέλεια συνεύχεσθαι, ήγουν συνίστασθαι, μετὰ τῶν πιστῶν· ὑποπίπτειν δὲ αὐτῶν διὰ τὸ ἀναγκάζεσθαι ἐξέρχεσθαι μετα τῶν κατηχουμένων. Καὶ ὁ μὲν ἐκκλησιαστικός νόμος οὕτω τούτους κολάζει· ὁ δὲ πολιτικὸς τοὺς ἄρ παγας καὶ πρὸ καταδίκης προσάγοντας τὸ ὑπ' αὐτῶν ἁρπαγὲν οὐ προσδέχεται, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τετραπλάσιον καταδικάζει. Φησὶ γὰρ κεφ. ς', του ιζ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου· Ὁ ἅρπαξ οὐκ ἀπαλλάττεται τῆς κοινῆς πρὸ τῆς δίκης προσάγων τὸ πρᾶγμα. Καὶ θεμα ζ', τοῦ β' κεφαλ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου· Εἴσω ἐνιαυ- τοῦ τὸ ἀληθὲς τοῦ πράγματος τίμημα τετραπλασιά ζεται, οὐ μὴν τὸ διαφέρον. Οπερ δέ φησιν ἐνταῦθα δ ἅγιος χάριν τῶν πρὸ καταδίκης καὶ κατηγορίας δι δόντων τὸ ἀφαιρεθὲν, τοῦτο ὁ νόμος παρακελεύεται γίνεσθαι εἰς τοὺς κατὰ φόβον λαβόντας τι ἐκ τινός. Φησὶ γὰρ τὸ ε' θέμα, τοῦ ιγ' κεφαλ., τοῦ β' τίτλου, τοῦ δεκάτου βιβλίου· Η διὰ φόβον αἰτίασις αἱρετή ἐστι· καὶ ἔξεστι τῷ ἐναγομένῳ μέχρι ψήφου ἀποκα- ταστῆσαι τὸ πρᾶγμα, καὶ μὴ δοῦναι τὸ τετραπλοῦν. Εστι δὲ καὶ ἑτέρα διαφορὰ τῶν βιαίως αφαιρουμένων πράγματα καὶ τῶν κατὰ φόβον λαμβανόντων τι ἀπό τινος· οἱ μὲν γὰρ ἅρπαγες σὺν τῇ ἀποδόσει τοῦ τε- τραπλοῦ καὶ ἀτιμοῦνται· οἱ δὲ φόβον ἐπαγαγόντες, σπιλοῦνται μόνον κατὰ τὴν ὑπόληψιν. ΖΩΝΑΡ. Οἱ τινες δὲ ἐπῆλθον οἴκοις ἀλλοτρίοις καὶ ἥρπασαν ἐκεῖθεν χρήματα, οὗτοι, φησὶν, εἰ μὲν, κατ ηγορηθέντες καὶ ἀρνούμενοι, ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως τοῖς προειρημένοις καὶ τῆς ἀκροάσεως κωλυέσθωσαν, καὶ μετὰ τῶν προσκλαιόντων τετάχθωσαν· εἰ δὲ ἑαυ τοὺς ἐξείπωσιν, ἢ πρὸ τοῦ κατηγορηθῆναι ὁμολογή σωσιν ἀγνοούμενον τὸ ἁμάρτημα, καὶ ἀποδοῖεν ἃ ἀφεί λοντο, ἔστωσαν ἐν τοῖς ὑποστρέφουσιν ἀπὸ ἁμαρτίας, τουτέστι τῆς τάξεως τῶν ὑποπιπτόντων, οἵτινες ὑπο- συνεύχονται μὲν τοῖς πιστοῖς εἰσιόντες εἰς τὸν ναὸν, ἐξέρχονται δὲ ὡς οἱ κατηχούμενοι. ΚΑΝΩΝ Θ. « Περὶ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ ἢ ἐν τοῖς ἰδίοις οἴκοις • εὑρόντων τὰ ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταλειφθέντα. • Τοὺς δὲ ἐν πεδίῳ εὑρόντας τι ἢ ἐν ταῖς ἑαυτῶν • οἰκίαις καταλειφθὲν ὑπὸ τῶν βαρβάρων, ἐὰν μὲν • κατηγορηθέντες ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως ἐν τοῖς ὑπο · πίπτουσιν· ἐὰν δὲ ἑαυτοὺς ἐξείπωσι καὶ ἀποδῶσι, • καὶ τῆς εὐχῆς ἀξιῶσαι. ο ΒΑΛΣ. Εἴρηται ὄπισθεν περὶ τῶν λεγόντων εὑρεῖν ἀνεπιμέλητα τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων πράγματα, καὶ ἰδιώσασθαι αὐτά. Καὶ νῦν δὲ διορίζεται ὁ ἅγιος τοὺς ἐν ταῖς οἰκίαις τῶν αἰχμαλωτισθέντων ευρόντας B S. GREGORII THAUMATURGI Bals. Postquam sanctus fusius tractaverit de iis A qui rapuerunt, vel quorumdam captivorum res in- venerunt, quod ad pœnarum rationem attinet ; nunc quoque species pœnitentiæ, sive ecclesiastica- rum pœnarþm incipit dicere. Et statim decernit ut nec stent cum audientibus, sed cum deflenti- bus, extra ecclesiam, qui rem captivi rapuerunt, et eam non restituerunt, sed aceusationem et pro- bationem exspectarunt propter infitiationem. Eos autem qui se ipsos detulerunt, et sua sponte quæ abstulere, ante actionem dederunt, statuit ut pro- pter pœnitentiam comprecentur, seu consistant cum fidelibus; substernantur autem illis, eo quod co- guntur egredi cum catechumenis. Ac lex quidem ecclesiastica eos sic punit. Lex vero civilis rapto- res quod ab ipsis raptum est etiam ɔnte condemna- tionem offerentes, non admittit, sed condemnat in quadruplum. Dicit enim cap. 6, tit., La lib. Raptor poena non liberatur oblatione rei ante item. Et thema 7, cap. ejusdem lib. et tit. : Intra annum verum pretium quadruplatur, non autem id quod interest. Quod autem hic dicit sanctus de iis qui ante condemnationem et accu- sationem rem restituunt, lex jubet id fieri in eos qui aliquid ex aliquo metu acceperunt. Dicit enim thema, cap., tit., x lib. : Actio cujus metus causa, est libera; et licet ei adversus quem agitur, ad sententiam usque rem restituere, et non dare quadruplum. Est autem et alia differentia eorum qui vi res auferunt, et eorum qui aliquid C ab aliquo metu accipiunt. Raptores enim una cum quadrupli retributione etiam infamantur; qui autem metum intulerunt, in existimatione tantum labem aliquam contrahunt. ZONAR. Qui vero alienas domos invaserunt resque Inde surripuere, illi, inquit, si quidem accusati ac pernegantes convicti fuerint, cum iis pariter quos supra diximus ab auditione quoque prohibeantur, atque in flentium ordinem relegentur; sin autem se ipsos detexerint, aut ante accusationem occultum crimen confessi fuerint, resque ablatas reddiderint, constituantur in eorum ordine qui a peccato` con- vertuntur, hoc est, ordine substratorum, qui cum fidelibus quidem precantur templum intrantes, cœ- terum more catechumenorum egrediuntur. CANON IX. De iis qui in agro vel in ædibus suis ea, quæ a ◄ barbaris relicta sunt, invenerunt. Eos autem qui • in campo aliquid invenerunt, vel in suis ædibus ♥ a barbaris relictum, si accusati quidem convicti ◄ fuerint, sint similiter inter eos qui substernuntur; ◄ sin autem se ipsos detulerint et reddiderint, etiam < precibus digni habeantur. » BALS. Dictum est superius de iis qui dicunt se invenisse res captivorum neglectui habitas, et earum sibi proprietatem vindicasse. Nunc autem decernit sanctus, eos qui res captivorum in domibus invene- D

ΒΑΛΣ. Παχυμερῶς διαλαθὼν ὁ ἅγιος περὶ τῶν ἀρ πασάντων ἢ εὐρηκότων πράγματά τινων αἰχμαλωτι σθέντων, ὅσον τέως εἰς τὸν λόγον τῶν ἐπιτιμίων· ἄρτι καὶ τὰ εἴδη τῆς μετανοίας ἤτοι τῶν ἐκκλησια στικῶν ἐπιτιμίων άρχεται λέγειν. Καὶ αὐτίκα διορία ζεται, ἵνα μηδὲ μετὰ τῶν ἀκροωμένων ἱστῶνται, ἀλλὰ μετὰ τῶν προσκλαιόντων ἔξωθεν τῆς ἐκκλη σίας, οἱ ἁρπάσαντες τοιοῦτόν τι πράγμα αἰχμαλώτου, καὶ μὴ ἀντιστρέψαντες αὐτό, ἀλλὰ ἀναμείναντες κατ ηγορίαν καὶ ἔλεγχον διὰ τὴν ἄρνησιν. Τοὺς δὲ ἑαυ τοὺς προσαγγείλαντας καὶ δόντας καλοθελῶς πρὸ ἀνα- γωγῆς ὁ ἀφείλοντο, διορίζεται διὰ τὴν μεταμέλεια συνεύχεσθαι, ήγουν συνίστασθαι, μετὰ τῶν πιστῶν· ὑποπίπτειν δὲ αὐτῶν διὰ τὸ ἀναγκάζεσθαι ἐξέρχεσθαι μετα τῶν κατηχουμένων. Καὶ ὁ μὲν ἐκκλησιαστικός νόμος οὕτω τούτους κολάζει· ὁ δὲ πολιτικὸς τοὺς ἄρ παγας καὶ πρὸ καταδίκης προσάγοντας τὸ ὑπ' αὐτῶν ἁρπαγὲν οὐ προσδέχεται, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τετραπλάσιον καταδικάζει. Φησὶ γὰρ κεφ. ς', του ιζ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου· Ὁ ἅρπαξ οὐκ ἀπαλλάττεται τῆς κοινῆς πρὸ τῆς δίκης προσάγων τὸ πρᾶγμα. Καὶ θεμα ζ', τοῦ β' κεφαλ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου· Εἴσω ἐνιαυ- τοῦ τὸ ἀληθὲς τοῦ πράγματος τίμημα τετραπλασιά ζεται, οὐ μὴν τὸ διαφέρον. Οπερ δέ φησιν ἐνταῦθα δ ἅγιος χάριν τῶν πρὸ καταδίκης καὶ κατηγορίας δι δόντων τὸ ἀφαιρεθὲν, τοῦτο ὁ νόμος παρακελεύεται γίνεσθαι εἰς τοὺς κατὰ φόβον λαβόντας τι ἐκ τινός. Φησὶ γὰρ τὸ ε' θέμα, τοῦ ιγ' κεφαλ., τοῦ β' τίτλου, τοῦ δεκάτου βιβλίου· Η διὰ φόβον αἰτίασις αἱρετή ἐστι· καὶ ἔξεστι τῷ ἐναγομένῳ μέχρι ψήφου ἀποκα- ταστῆσαι τὸ πρᾶγμα, καὶ μὴ δοῦναι τὸ τετραπλοῦν. Εστι δὲ καὶ ἑτέρα διαφορὰ τῶν βιαίως αφαιρουμένων πράγματα καὶ τῶν κατὰ φόβον λαμβανόντων τι ἀπό τινος· οἱ μὲν γὰρ ἅρπαγες σὺν τῇ ἀποδόσει τοῦ τε- τραπλοῦ καὶ ἀτιμοῦνται· οἱ δὲ φόβον ἐπαγαγόντες, σπιλοῦνται μόνον κατὰ τὴν ὑπόληψιν. ΖΩΝΑΡ. Οἱ τινες δὲ ἐπῆλθον οἴκοις ἀλλοτρίοις καὶ ἥρπασαν ἐκεῖθεν χρήματα, οὗτοι, φησὶν, εἰ μὲν, κατ ηγορηθέντες καὶ ἀρνούμενοι, ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως τοῖς προειρημένοις καὶ τῆς ἀκροάσεως κωλυέσθωσαν, καὶ μετὰ τῶν προσκλαιόντων τετάχθωσαν· εἰ δὲ ἑαυ τοὺς ἐξείπωσιν, ἢ πρὸ τοῦ κατηγορηθῆναι ὁμολογή σωσιν ἀγνοούμενον τὸ ἁμάρτημα, καὶ ἀποδοῖεν ἃ ἀφεί λοντο, ἔστωσαν ἐν τοῖς ὑποστρέφουσιν ἀπὸ ἁμαρτίας, τουτέστι τῆς τάξεως τῶν ὑποπιπτόντων, οἵτινες ὑπο- συνεύχονται μὲν τοῖς πιστοῖς εἰσιόντες εἰς τὸν ναὸν, ἐξέρχονται δὲ ὡς οἱ κατηχούμενοι. ΚΑΝΩΝ Θ. « Περὶ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ ἢ ἐν τοῖς ἰδίοις οἴκοις • εὑρόντων τὰ ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταλειφθέντα. • Τοὺς δὲ ἐν πεδίῳ εὑρόντας τι ἢ ἐν ταῖς ἑαυτῶν • οἰκίαις καταλειφθὲν ὑπὸ τῶν βαρβάρων, ἐὰν μὲν • κατηγορηθέντες ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως ἐν τοῖς ὑπο · πίπτουσιν· ἐὰν δὲ ἑαυτοὺς ἐξείπωσι καὶ ἀποδῶσι, • καὶ τῆς εὐχῆς ἀξιῶσαι. ο ΒΑΛΣ. Εἴρηται ὄπισθεν περὶ τῶν λεγόντων εὑρεῖν ἀνεπιμέλητα τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων πράγματα, καὶ ἰδιώσασθαι αὐτά. Καὶ νῦν δὲ διορίζεται ὁ ἅγιος τοὺς ἐν ταῖς οἰκίαις τῶν αἰχμαλωτισθέντων ευρόντας B S. GREGORII THAUMATURGI Bals. Postquam sanctus fusius tractaverit de iis A qui rapuerunt, vel quorumdam captivorum res in- venerunt, quod ad pœnarum rationem attinet ; nunc quoque species pœnitentiæ, sive ecclesiastica- rum pœnarþm incipit dicere. Et statim decernit ut nec stent cum audientibus, sed cum deflenti- bus, extra ecclesiam, qui rem captivi rapuerunt, et eam non restituerunt, sed aceusationem et pro- bationem exspectarunt propter infitiationem. Eos autem qui se ipsos detulerunt, et sua sponte quæ abstulere, ante actionem dederunt, statuit ut pro- pter pœnitentiam comprecentur, seu consistant cum fidelibus; substernantur autem illis, eo quod co- guntur egredi cum catechumenis. Ac lex quidem ecclesiastica eos sic punit. Lex vero civilis rapto- res quod ab ipsis raptum est etiam ɔnte condemna- tionem offerentes, non admittit, sed condemnat in quadruplum. Dicit enim cap. 6, tit., La lib. Raptor poena non liberatur oblatione rei ante item. Et thema 7, cap. ejusdem lib. et tit. : Intra annum verum pretium quadruplatur, non autem id quod interest. Quod autem hic dicit sanctus de iis qui ante condemnationem et accu- sationem rem restituunt, lex jubet id fieri in eos qui aliquid ex aliquo metu acceperunt. Dicit enim thema, cap., tit., x lib. : Actio cujus metus causa, est libera; et licet ei adversus quem agitur, ad sententiam usque rem restituere, et non dare quadruplum. Est autem et alia differentia eorum qui vi res auferunt, et eorum qui aliquid C ab aliquo metu accipiunt. Raptores enim una cum quadrupli retributione etiam infamantur; qui autem metum intulerunt, in existimatione tantum labem aliquam contrahunt. ZONAR. Qui vero alienas domos invaserunt resque Inde surripuere, illi, inquit, si quidem accusati ac pernegantes convicti fuerint, cum iis pariter quos supra diximus ab auditione quoque prohibeantur, atque in flentium ordinem relegentur; sin autem se ipsos detexerint, aut ante accusationem occultum crimen confessi fuerint, resque ablatas reddiderint, constituantur in eorum ordine qui a peccato` con- vertuntur, hoc est, ordine substratorum, qui cum fidelibus quidem precantur templum intrantes, cœ- terum more catechumenorum egrediuntur. CANON IX. De iis qui in agro vel in ædibus suis ea, quæ a ◄ barbaris relicta sunt, invenerunt. Eos autem qui • in campo aliquid invenerunt, vel in suis ædibus ♥ a barbaris relictum, si accusati quidem convicti ◄ fuerint, sint similiter inter eos qui substernuntur; ◄ sin autem se ipsos detulerint et reddiderint, etiam < precibus digni habeantur. » BALS. Dictum est superius de iis qui dicunt se invenisse res captivorum neglectui habitas, et earum sibi proprietatem vindicasse. Nunc autem decernit sanctus, eos qui res captivorum in domibus invene- D

ΒΑΛΣ. Παχυμερῶς διαλαθὼν ὁ ἅγιος περὶ τῶν ἀρ πασάντων ἢ εὐρηκότων πράγματά τινων αἰχμαλωτι σθέντων, ὅσον τέως εἰς τὸν λόγον τῶν ἐπιτιμίων· ἄρτι καὶ τὰ εἴδη τῆς μετανοίας ἤτοι τῶν ἐκκλησια στικῶν ἐπιτιμίων άρχεται λέγειν. Καὶ αὐτίκα διορία ζεται, ἵνα μηδὲ μετὰ τῶν ἀκροωμένων ἱστῶνται, ἀλλὰ μετὰ τῶν προσκλαιόντων ἔξωθεν τῆς ἐκκλη σίας, οἱ ἁρπάσαντες τοιοῦτόν τι πράγμα αἰχμαλώτου, καὶ μὴ ἀντιστρέψαντες αὐτό, ἀλλὰ ἀναμείναντες κατ ηγορίαν καὶ ἔλεγχον διὰ τὴν ἄρνησιν. Τοὺς δὲ ἑαυ τοὺς προσαγγείλαντας καὶ δόντας καλοθελῶς πρὸ ἀνα- γωγῆς ὁ ἀφείλοντο, διορίζεται διὰ τὴν μεταμέλεια συνεύχεσθαι, ήγουν συνίστασθαι, μετὰ τῶν πιστῶν· ὑποπίπτειν δὲ αὐτῶν διὰ τὸ ἀναγκάζεσθαι ἐξέρχεσθαι μετα τῶν κατηχουμένων. Καὶ ὁ μὲν ἐκκλησιαστικός νόμος οὕτω τούτους κολάζει· ὁ δὲ πολιτικὸς τοὺς ἄρ παγας καὶ πρὸ καταδίκης προσάγοντας τὸ ὑπ' αὐτῶν ἁρπαγὲν οὐ προσδέχεται, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τετραπλάσιον καταδικάζει. Φησὶ γὰρ κεφ. ς', του ιζ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου· Ὁ ἅρπαξ οὐκ ἀπαλλάττεται τῆς κοινῆς πρὸ τῆς δίκης προσάγων τὸ πρᾶγμα. Καὶ θεμα ζ', τοῦ β' κεφαλ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου· Εἴσω ἐνιαυ- τοῦ τὸ ἀληθὲς τοῦ πράγματος τίμημα τετραπλασιά ζεται, οὐ μὴν τὸ διαφέρον. Οπερ δέ φησιν ἐνταῦθα δ ἅγιος χάριν τῶν πρὸ καταδίκης καὶ κατηγορίας δι δόντων τὸ ἀφαιρεθὲν, τοῦτο ὁ νόμος παρακελεύεται γίνεσθαι εἰς τοὺς κατὰ φόβον λαβόντας τι ἐκ τινός. Φησὶ γὰρ τὸ ε' θέμα, τοῦ ιγ' κεφαλ., τοῦ β' τίτλου, τοῦ δεκάτου βιβλίου· Η διὰ φόβον αἰτίασις αἱρετή ἐστι· καὶ ἔξεστι τῷ ἐναγομένῳ μέχρι ψήφου ἀποκα- ταστῆσαι τὸ πρᾶγμα, καὶ μὴ δοῦναι τὸ τετραπλοῦν. Εστι δὲ καὶ ἑτέρα διαφορὰ τῶν βιαίως αφαιρουμένων πράγματα καὶ τῶν κατὰ φόβον λαμβανόντων τι ἀπό τινος· οἱ μὲν γὰρ ἅρπαγες σὺν τῇ ἀποδόσει τοῦ τε- τραπλοῦ καὶ ἀτιμοῦνται· οἱ δὲ φόβον ἐπαγαγόντες, σπιλοῦνται μόνον κατὰ τὴν ὑπόληψιν. ΖΩΝΑΡ. Οἱ τινες δὲ ἐπῆλθον οἴκοις ἀλλοτρίοις καὶ ἥρπασαν ἐκεῖθεν χρήματα, οὗτοι, φησὶν, εἰ μὲν, κατ ηγορηθέντες καὶ ἀρνούμενοι, ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως τοῖς προειρημένοις καὶ τῆς ἀκροάσεως κωλυέσθωσαν, καὶ μετὰ τῶν προσκλαιόντων τετάχθωσαν· εἰ δὲ ἑαυ τοὺς ἐξείπωσιν, ἢ πρὸ τοῦ κατηγορηθῆναι ὁμολογή σωσιν ἀγνοούμενον τὸ ἁμάρτημα, καὶ ἀποδοῖεν ἃ ἀφεί λοντο, ἔστωσαν ἐν τοῖς ὑποστρέφουσιν ἀπὸ ἁμαρτίας, τουτέστι τῆς τάξεως τῶν ὑποπιπτόντων, οἵτινες ὑπο- συνεύχονται μὲν τοῖς πιστοῖς εἰσιόντες εἰς τὸν ναὸν, ἐξέρχονται δὲ ὡς οἱ κατηχούμενοι. ΚΑΝΩΝ Θ. « Περὶ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ ἢ ἐν τοῖς ἰδίοις οἴκοις • εὑρόντων τὰ ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταλειφθέντα. • Τοὺς δὲ ἐν πεδίῳ εὑρόντας τι ἢ ἐν ταῖς ἑαυτῶν • οἰκίαις καταλειφθὲν ὑπὸ τῶν βαρβάρων, ἐὰν μὲν • κατηγορηθέντες ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως ἐν τοῖς ὑπο · πίπτουσιν· ἐὰν δὲ ἑαυτοὺς ἐξείπωσι καὶ ἀποδῶσι, • καὶ τῆς εὐχῆς ἀξιῶσαι. ο ΒΑΛΣ. Εἴρηται ὄπισθεν περὶ τῶν λεγόντων εὑρεῖν ἀνεπιμέλητα τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων πράγματα, καὶ ἰδιώσασθαι αὐτά. Καὶ νῦν δὲ διορίζεται ὁ ἅγιος τοὺς ἐν ταῖς οἰκίαις τῶν αἰχμαλωτισθέντων ευρόντας B S. GREGORII THAUMATURGI Bals. Postquam sanctus fusius tractaverit de iis A qui rapuerunt, vel quorumdam captivorum res in- venerunt, quod ad pœnarum rationem attinet ; nunc quoque species pœnitentiæ, sive ecclesiastica- rum pœnarþm incipit dicere. Et statim decernit ut nec stent cum audientibus, sed cum deflenti- bus, extra ecclesiam, qui rem captivi rapuerunt, et eam non restituerunt, sed aceusationem et pro- bationem exspectarunt propter infitiationem. Eos autem qui se ipsos detulerunt, et sua sponte quæ abstulere, ante actionem dederunt, statuit ut pro- pter pœnitentiam comprecentur, seu consistant cum fidelibus; substernantur autem illis, eo quod co- guntur egredi cum catechumenis. Ac lex quidem ecclesiastica eos sic punit. Lex vero civilis rapto- res quod ab ipsis raptum est etiam ɔnte condemna- tionem offerentes, non admittit, sed condemnat in quadruplum. Dicit enim cap. 6, tit., La lib. Raptor poena non liberatur oblatione rei ante item. Et thema 7, cap. ejusdem lib. et tit. : Intra annum verum pretium quadruplatur, non autem id quod interest. Quod autem hic dicit sanctus de iis qui ante condemnationem et accu- sationem rem restituunt, lex jubet id fieri in eos qui aliquid ex aliquo metu acceperunt. Dicit enim thema, cap., tit., x lib. : Actio cujus metus causa, est libera; et licet ei adversus quem agitur, ad sententiam usque rem restituere, et non dare quadruplum. Est autem et alia differentia eorum qui vi res auferunt, et eorum qui aliquid C ab aliquo metu accipiunt. Raptores enim una cum quadrupli retributione etiam infamantur; qui autem metum intulerunt, in existimatione tantum labem aliquam contrahunt. ZONAR. Qui vero alienas domos invaserunt resque Inde surripuere, illi, inquit, si quidem accusati ac pernegantes convicti fuerint, cum iis pariter quos supra diximus ab auditione quoque prohibeantur, atque in flentium ordinem relegentur; sin autem se ipsos detexerint, aut ante accusationem occultum crimen confessi fuerint, resque ablatas reddiderint, constituantur in eorum ordine qui a peccato` con- vertuntur, hoc est, ordine substratorum, qui cum fidelibus quidem precantur templum intrantes, cœ- terum more catechumenorum egrediuntur. CANON IX. De iis qui in agro vel in ædibus suis ea, quæ a ◄ barbaris relicta sunt, invenerunt. Eos autem qui • in campo aliquid invenerunt, vel in suis ædibus ♥ a barbaris relictum, si accusati quidem convicti ◄ fuerint, sint similiter inter eos qui substernuntur; ◄ sin autem se ipsos detulerint et reddiderint, etiam < precibus digni habeantur. » BALS. Dictum est superius de iis qui dicunt se invenisse res captivorum neglectui habitas, et earum sibi proprietatem vindicasse. Nunc autem decernit sanctus, eos qui res captivorum in domibus invene- D

ΒΑΛΣ. Παχυμερῶς διαλαθὼν ὁ ἅγιος περὶ τῶν ἀρ πασάντων ἢ εὐρηκότων πράγματά τινων αἰχμαλωτι σθέντων, ὅσον τέως εἰς τὸν λόγον τῶν ἐπιτιμίων· ἄρτι καὶ τὰ εἴδη τῆς μετανοίας ἤτοι τῶν ἐκκλησια στικῶν ἐπιτιμίων άρχεται λέγειν. Καὶ αὐτίκα διορία ζεται, ἵνα μηδὲ μετὰ τῶν ἀκροωμένων ἱστῶνται, ἀλλὰ μετὰ τῶν προσκλαιόντων ἔξωθεν τῆς ἐκκλη σίας, οἱ ἁρπάσαντες τοιοῦτόν τι πράγμα αἰχμαλώτου, καὶ μὴ ἀντιστρέψαντες αὐτό, ἀλλὰ ἀναμείναντες κατ ηγορίαν καὶ ἔλεγχον διὰ τὴν ἄρνησιν. Τοὺς δὲ ἑαυ τοὺς προσαγγείλαντας καὶ δόντας καλοθελῶς πρὸ ἀνα- γωγῆς ὁ ἀφείλοντο, διορίζεται διὰ τὴν μεταμέλεια συνεύχεσθαι, ήγουν συνίστασθαι, μετὰ τῶν πιστῶν· ὑποπίπτειν δὲ αὐτῶν διὰ τὸ ἀναγκάζεσθαι ἐξέρχεσθαι μετα τῶν κατηχουμένων. Καὶ ὁ μὲν ἐκκλησιαστικός νόμος οὕτω τούτους κολάζει· ὁ δὲ πολιτικὸς τοὺς ἄρ παγας καὶ πρὸ καταδίκης προσάγοντας τὸ ὑπ' αὐτῶν ἁρπαγὲν οὐ προσδέχεται, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τετραπλάσιον καταδικάζει. Φησὶ γὰρ κεφ. ς', του ιζ' τίτλου, τοῦ ξ' βιβλίου· Ὁ ἅρπαξ οὐκ ἀπαλλάττεται τῆς κοινῆς πρὸ τῆς δίκης προσάγων τὸ πρᾶγμα. Καὶ θεμα ζ', τοῦ β' κεφαλ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου· Εἴσω ἐνιαυ- τοῦ τὸ ἀληθὲς τοῦ πράγματος τίμημα τετραπλασιά ζεται, οὐ μὴν τὸ διαφέρον. Οπερ δέ φησιν ἐνταῦθα δ ἅγιος χάριν τῶν πρὸ καταδίκης καὶ κατηγορίας δι δόντων τὸ ἀφαιρεθὲν, τοῦτο ὁ νόμος παρακελεύεται γίνεσθαι εἰς τοὺς κατὰ φόβον λαβόντας τι ἐκ τινός. Φησὶ γὰρ τὸ ε' θέμα, τοῦ ιγ' κεφαλ., τοῦ β' τίτλου, τοῦ δεκάτου βιβλίου· Η διὰ φόβον αἰτίασις αἱρετή ἐστι· καὶ ἔξεστι τῷ ἐναγομένῳ μέχρι ψήφου ἀποκα- ταστῆσαι τὸ πρᾶγμα, καὶ μὴ δοῦναι τὸ τετραπλοῦν. Εστι δὲ καὶ ἑτέρα διαφορὰ τῶν βιαίως αφαιρουμένων πράγματα καὶ τῶν κατὰ φόβον λαμβανόντων τι ἀπό τινος· οἱ μὲν γὰρ ἅρπαγες σὺν τῇ ἀποδόσει τοῦ τε- τραπλοῦ καὶ ἀτιμοῦνται· οἱ δὲ φόβον ἐπαγαγόντες, σπιλοῦνται μόνον κατὰ τὴν ὑπόληψιν. ΖΩΝΑΡ. Οἱ τινες δὲ ἐπῆλθον οἴκοις ἀλλοτρίοις καὶ ἥρπασαν ἐκεῖθεν χρήματα, οὗτοι, φησὶν, εἰ μὲν, κατ ηγορηθέντες καὶ ἀρνούμενοι, ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως τοῖς προειρημένοις καὶ τῆς ἀκροάσεως κωλυέσθωσαν, καὶ μετὰ τῶν προσκλαιόντων τετάχθωσαν· εἰ δὲ ἑαυ τοὺς ἐξείπωσιν, ἢ πρὸ τοῦ κατηγορηθῆναι ὁμολογή σωσιν ἀγνοούμενον τὸ ἁμάρτημα, καὶ ἀποδοῖεν ἃ ἀφεί λοντο, ἔστωσαν ἐν τοῖς ὑποστρέφουσιν ἀπὸ ἁμαρτίας, τουτέστι τῆς τάξεως τῶν ὑποπιπτόντων, οἵτινες ὑπο- συνεύχονται μὲν τοῖς πιστοῖς εἰσιόντες εἰς τὸν ναὸν, ἐξέρχονται δὲ ὡς οἱ κατηχούμενοι. ΚΑΝΩΝ Θ. « Περὶ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ ἢ ἐν τοῖς ἰδίοις οἴκοις • εὑρόντων τὰ ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταλειφθέντα. • Τοὺς δὲ ἐν πεδίῳ εὑρόντας τι ἢ ἐν ταῖς ἑαυτῶν • οἰκίαις καταλειφθὲν ὑπὸ τῶν βαρβάρων, ἐὰν μὲν • κατηγορηθέντες ἐλεγχθῶσιν, ὁμοίως ἐν τοῖς ὑπο · πίπτουσιν· ἐὰν δὲ ἑαυτοὺς ἐξείπωσι καὶ ἀποδῶσι, • καὶ τῆς εὐχῆς ἀξιῶσαι. ο ΒΑΛΣ. Εἴρηται ὄπισθεν περὶ τῶν λεγόντων εὑρεῖν ἀνεπιμέλητα τὰ τῶν αἰχμαλωτισθέντων πράγματα, καὶ ἰδιώσασθαι αὐτά. Καὶ νῦν δὲ διορίζεται ὁ ἅγιος τοὺς ἐν ταῖς οἰκίαις τῶν αἰχμαλωτισθέντων ευρόντας B S. GREGORII THAUMATURGI Bals. Postquam sanctus fusius tractaverit de iis A qui rapuerunt, vel quorumdam captivorum res in- venerunt, quod ad pœnarum rationem attinet ; nunc quoque species pœnitentiæ, sive ecclesiastica- rum pœnarþm incipit dicere. Et statim decernit ut nec stent cum audientibus, sed cum deflenti- bus, extra ecclesiam, qui rem captivi rapuerunt, et eam non restituerunt, sed aceusationem et pro- bationem exspectarunt propter infitiationem. Eos autem qui se ipsos detulerunt, et sua sponte quæ abstulere, ante actionem dederunt, statuit ut pro- pter pœnitentiam comprecentur, seu consistant cum fidelibus; substernantur autem illis, eo quod co- guntur egredi cum catechumenis. Ac lex quidem ecclesiastica eos sic punit. Lex vero civilis rapto- res quod ab ipsis raptum est etiam ɔnte condemna- tionem offerentes, non admittit, sed condemnat in quadruplum. Dicit enim cap. 6, tit., La lib. Raptor poena non liberatur oblatione rei ante item. Et thema 7, cap. ejusdem lib. et tit. : Intra annum verum pretium quadruplatur, non autem id quod interest. Quod autem hic dicit sanctus de iis qui ante condemnationem et accu- sationem rem restituunt, lex jubet id fieri in eos qui aliquid ex aliquo metu acceperunt. Dicit enim thema, cap., tit., x lib. : Actio cujus metus causa, est libera; et licet ei adversus quem agitur, ad sententiam usque rem restituere, et non dare quadruplum. Est autem et alia differentia eorum qui vi res auferunt, et eorum qui aliquid C ab aliquo metu accipiunt. Raptores enim una cum quadrupli retributione etiam infamantur; qui autem metum intulerunt, in existimatione tantum labem aliquam contrahunt. ZONAR. Qui vero alienas domos invaserunt resque Inde surripuere, illi, inquit, si quidem accusati ac pernegantes convicti fuerint, cum iis pariter quos supra diximus ab auditione quoque prohibeantur, atque in flentium ordinem relegentur; sin autem se ipsos detexerint, aut ante accusationem occultum crimen confessi fuerint, resque ablatas reddiderint, constituantur in eorum ordine qui a peccato` con- vertuntur, hoc est, ordine substratorum, qui cum fidelibus quidem precantur templum intrantes, cœ- terum more catechumenorum egrediuntur. CANON IX. De iis qui in agro vel in ædibus suis ea, quæ a ◄ barbaris relicta sunt, invenerunt. Eos autem qui • in campo aliquid invenerunt, vel in suis ædibus ♥ a barbaris relictum, si accusati quidem convicti ◄ fuerint, sint similiter inter eos qui substernuntur; ◄ sin autem se ipsos detulerint et reddiderint, etiam < precibus digni habeantur. » BALS. Dictum est superius de iis qui dicunt se invenisse res captivorum neglectui habitas, et earum sibi proprietatem vindicasse. Nunc autem decernit sanctus, eos qui res captivorum in domibus invene- D

διετάξατο. Ἵνα δὲ μὴ οἱ ὁμολογοῦντες ἀπαιτῶσιν εὕρετρα, ή τι τοιοῦτον ὡς ἂν καλοίτο, ἐπήγαγεν ὅτι οὐ δεῖ τι ἀπαιτεῖν τὸν ἀποδιδόντα εὐγνωμόνως τὰ ἀλλότρια, ἀλλὰ χωρὶς αἰσχροῦ κέρδους τὴν ἐντολὴν ἐκπληροῦν. Αἰσχρὸν γὰρ ὄντως κέρδος ἐστὶ τὸ ἀπαι τεῖν τι ἀπὸ τοῦ ἀπολέσαντος τὰ οἰκεῖα ἐν καιρῷ περιστάσεως, καὶ μὴ ἀποδιδόναι αὐτὰ ἀμισθί. ΚΑΝΩΝ ΙΔ'. • Η πρόσκλαυσις ἔξω τῆς πύλης τοῦ εὐκτηρίου < ἐστίν· ἔνθα ἑστῶτα τὸν ἁμαρτάνοντα χρὴ τῶν • εἰσιόντων δεῖσθαι πιστῶν, ὑπὲρ αὐτοῦ εὔχεσθαι. . Ἡ ἀκρόασις ἔνδοθι τῆς πύλης ἐν τῷ νάρθηκι, • ἔνθα ἑστάναι χρὴ τὸν ἡμαρτηκότα ἕως τῶν κατη • χουμένων, καὶ ἐντεῦθεν ἐξέρχεσθαι. Ακούων γάρ, • φησί, τῶν Γραφῶν καὶ τῆς διδασκαλίας, έκβαλλέ- · σθω, καὶ μὴ ἀξιούσθω προσευχῆς. Ἡ δὲ ὑπόπτω « σις, ἵνα, Εσωθεν τῆς πύλης τοῦ ναοῦ ἱστάμενος, • μετὰ τῶν κατηχουμένων ἐξέρχηται. Η σύστασις, • ἵνα συνιστᾶται τοῖς πιστοῖς, καὶ μὴ ἐξέρχηται · μετὰ τῶν κατηχουμένων· τελευταίον ή μέθεξις • τῶν ἁγιασμάτων. » ΒΑΛΣ. Ὁ μὲν παρών ἅγιος, πέντε τόπους μετα- νοούντων ὑποτυπώσας, οὐ παρεδήλωσε τους καιρούς τῆς ἐργασίας αὐτῶν, οὔτε μὴν τὰ ἁμαρτήματα δι' ἡ μετάνοια ωρίσθη. Ὁ δὲ μέγας Βασίλειος ἐν ταῖς κανονικαῖς ἐπιστολαῖς αὐτοῦ ταῦτα μετὰ ἀκριβείας παρέδωκε. Πλὴν καὶ οὗτος εἰς τὴν ἐπισκοπικὴν διά κρισιν τὴν διὰ τῶν ἐπιτιμίων θεραπείαν ἀνήρτησεν. : S. GREGORII THAUMATURGI constituit. Verum ne denuntiantes pretia ob rem A fuventam, vel aliud quocunque illud nomine voci tetur, exigant, subjecit, non esse quidquam exigen- dum ab eo qui aliena benigne reddit, sed manda- tum absque turpi lucro implendum. Turpe namque lucrum est revera quidpiam ab eo exigere qui res suas turbulentis temporibus perdidit, nec illas gra- tuito reddere. CANON XI. • Fletus seu luctus, est extra portam oratorii, ‹ ubi peccatorem stantem oportet fideles ingredien- • tes orare, ut pro se precentur. Auditio est intra ‹ portam in porticu, ubi oportet eum qui peccavit, • stare, usque ad catechumeuos, et illinc egredi. • Audiens enim, inquit, Scripturas et doctrinam, • ejiciatur, et precatione indignus censeatur. Sub- ‹jectio autem seu substratio est, ut intra templi • portam stans, cum catechumenis egrediatur. Con- • gregatio seu consistentia est, ut cum fidelibus con- c sistat, et cum catechumenis non egrediatur; po- ‹ stremo est participatio sacramentorum. › BALs. Praesens quidem sanctus, declaratis quin- que locis eorum qui agunt pœnitentiam, nec eorum exercitii tempora declaravit, nec peccata propter quæ pœnitentia definita est. Magnus autem Basi- lius, in suis canonicis epistolis, hæc omnia exacte tradidit. Verum hic quoque pœnarum medelam episcopali arbitrio reliquit. B