|. sunt, ut dolia perforata , ut utres perfluentes Q0 omi .. id, ad quod facti sunt, non amplius utiles. Et noa » paulatim , sed omnes. Simu| inutiles facti sunt, unc : — impietatis reti simul eonclusi, Si declinarunt, scilicet | erant recti natura. Deus enim cum hominem feeit, " €um rectum ereavit, et nibil est natura. malum. Et ^ alibi: Prevaricantes repulavi omnes. peccatores terra ^— (Psal. 148. 119). Et eo quod dixit, Simul. inutiles (— [acti sunt, ostendit eos cum natura facti essent utiles, | inutiles prter naturam propria animi electione fa | etos esse. Prospexit ergo Dominus, ut videret & cz- /— lo, an penitentiam agant qui declinarunt, ut salutenr consequantur : an vero ita peccent, ut nulla ducan- tur poenitentia, ut eo ipso condemnentur. Etquod ideo prospicit et descendit eLvisitat Dominus, ut vel servet, vel condemnet, audi ipsum Dominum dicentem : Cla- mor Sodomorum et Gomorvlutorum multiplicatus est apud me, et peccata eorum magna valde, Descendam ergo, et videbo an juxta clamorem eorum qui ad me ve nil perficiant : sin minus, ut sciam ( Gen, 18. 90. 91 . Sodomit;e, quoniam omnes declinaverunt » propterea simul inutiles facii sunt. Ignis enim descendit, et eos lamquam materiam. consumpsit, Ninivite declinave- runt, sed quoniam eito venerunt ad. penitentiam, pro- pterea nen facti sunt simul inutiles, sed simul servati sunt. Vidisti quomodo visitat Dominus, vel ut scrvet, vel ut condemnet? Et. ideo dicebat etiam Osce pro- pheta : Audite verbum Domiui, F'ilii Hsrael , quia judi- tium. Domino cum habitatoribus terre, propterea quod son est veritas ; nec. misericordia , nec cognilio Dei in terra. Maledictum , et mendacium , et homicidium , et furtum, et adulterium effusum est. super terram, et mi- scent sanguines. sanguinibus (Osee 4. 4. 9). Omnes de- clinaverunt, simul. inutiles facti sunt. Ét propterea Dominus de cxlo in terram prospexit. Quomodo pro- spexit ? Vel universum quatiens, vel fulmina mittens, yel aliqua. quie terrorem incutiant faciens , et suam ludignationem ostendens. Qui respicit terram , et [acit eam tremere ( Psal. 405. 52). Dominus de cxlo in ter- Tam prospexit, ut videret terra, seu humanura. genus, Dominum indignantem , et (iem faceret peccandi, Quemadmodum euim servis inferius in atrio aut in platea se petulauter 3c insolenter gerentibus, domi- Iw5 àut rex ex allo prospicit, ut cum eum servi vide- rint, timeant et desistant : ita etiam quoniam universa lerra prosiliebat ad impietatem , Dominus de cxlo in lerram prospexit, ut terrore affecta lerra, peccare de- Sisteret. Hujus testis est propheta , qui di Terra tremuit, et. quievit, dum exsurgeret Deus ad judicium (Psal. 15. 9. 10). Et quonim divit, Omnes dectinave- runt [illud autem, Omnes, Sepe etiam de majori parte. accipitur. quemadmodum illud , Ores me dereájue- dada Tim. 4. 46], cum tamen veri el sinceri disci- puli Paulum non reliquissent ), ut ostenderet univer- sum mundi naufragium, sobjungit : Non est qui [aciat bonum, non est usque ad unum. & pedibus usque ad Caput, ab ultimo paupere usque ad eum qui rerum potitur, universus mundus :egrotat. Ünum quirit Deus fidelem ct justum , ut in Chald:eis Abraham. $4 eL Lot in Sodonmis, Sed illi quidem nec fidem , nee rectam habent vitam; isti autem veram quidem habent fidem, sed vitàni reetam non habent. Deum. confitentur scire, fisctis autem negant ( l'it. 4. 16). De Deo praelare et Splendide loquuntur , et. veluti tuba canunt : in ben& autem faciendo dormitant, Non est qui faciat bonum , Tn esl usque ud. unum. Deinde quoniam Dominus de €vlo prospexit, et prüpter cos qu. peceabant, indigna- lus est, docet nos propheta eum non solum prespe- Xisse, sed etiam minantem esse loquutum : 4. Nonue. toguoscent onmes qui operamur iniquitatem ? 6. Et quid cognoscent? Dominum esse Deuni ultio- 155 U'sal. 95. 1). Cognoscent advenisse judicem wivo- Tun et mortuoruin. Coguosecul. redditurum. unicuique seeundum opera sua. Non cogievcrunt, dum mo- nerentur, cognoscett dum eroeiabuntur. a etiam a iquaundo similia dixit Deus de impiis aEcevntiis - F1.
theatris merelricibus occupatur. 1bi enim piurimt 10108 etam ejes peregi, pup pe iq tu DG |! Uccupationem vanissimam multa etiam dori detrimenta patiuntur. Et tamen cum omni dili- gentia, quod audierint, memoria commendant, eaque ad anime suz perniciem penitus infixa custodiunt, Hic vero ubi loquitur Deus, ne exiguum quidem patienter tempus exspectant. Cur hoc? Quia nihil commune habemus cum cielo, sed omnis nostra religio verbo tenus per- agitur, Et certe. propter hoc Deus gehennam minatur, non ut eam nobis inferat, sed ut fu- gere persuadeat illam. gravissimam consuetudinem. Nos vero e contrario cuncía agimus, ct ^ quotidie in illam viam, quz illuc ducit, irruimus. Nam precipiente nobis Deo, non modo ut audiamus qua dicuntur, verum ut eum omni etiam devotione faciamus, nos nec audire curamus. ——. Quando igitur ea quie dicentur implebimus? REOR: quiso, quando incipiemus operari, cum nec sermonem quidem super his patienter audiamus, sed indignemur offendamurque hac exercilatione tametsi brevissima. Deinde nos quidem de frivolis saspe rebus loquentes, nisi €os qui nobiscum sedent, viderimus attentos, incuriam illorum nostram arbitramur esse in- juriam : Deum vero non futames offendi , quando eo de tantis rebus loquento , ea quie di- cuntur contemnimus, facileque ducimur ad alia omnino, atque convertimur? Et saepe quideni: aliquis c scnibus qui mullas circuierit terras , marisque regiones , non solum. Hadiorum nunierum , sed et urbium situs, ct formas , et portus, ac forum diligenter nobis 'enarrat : n03 vero nec quam procul simus a celesti urbe cognovimus. Nam profecto ad iter hoc supc- randum properassemus, si nota esset distantia. Non enim tantum à nobis civitas abest, quan- tum inter eielum terramque discrimen est: sed multo etiam longius distat, si utique negliga- ^ mus: ut econtrario, si studium commodemus , etiam in exiguo tempore ad ipsas ejus januas pervoniee poterinius. Non enim locorum longinquitate, sed instituto morum hec spatia me- tienda sunt. : 8. Sed tu presentis quidem gesta vite diligenter tenes, nosti et nova et vetera, ac etiam prorsus antiqua potes enumerare , non solum principes , sub quibus anteactis temporibus militasti , sed etiam omnes militie duces : sed etiam editores munerum, et eos qui in specta- culis certaverunt , quique vicerunt , nihil utique ad te pertinentia, nihilque tuis utilitatibus profutura. Quis vero in hac, de qua loquimur, sit civitate princeps , quis apud eum primus, aut secundus, aut tertius, vel quanto quisque tempore , vel quid sit virtutis operatus , num- quam yel per somnium cogitasti. Quz vero leges in hac urbe sunt positi, nec aliis quidem Dicentibus sustines audire et attendere. Qua ergo fiducia , dic mihi , illis te aliquando speras Eon bonis potiturum , ad quorum magnitudinem nec quando promittuntur , intendis * ed et si ante numquam, saltem nunc id facere curemus. Etenim si concedatur a Deo , au- ream ingrediemur urbem , imo facile omni auro pretiosiorem. Nunc ergo discamus funda- menta ejus, et portas ex sapphiro margaritisque compositas : habemus quippe optimum du— | cem, Mathe profert: Per ipsius namque portam nunc ingredimur, multoque nobis studio , est opus. Si quidem enim aliquem non intentum viderit , continuo eum a civitate propellit. Est siquidem urbs ipsa maxime regia , et tota prorsus illustris, et non sicut videmus apud |. n0s,in palatia, domos plateasque distincta : sed quidquid est illius urbis , aula rcgia est. Pandamus igitur portas animi, aperiamus auditur, cumque treniure plurimo primas aeterni urbis januas intraturi , regem qui in ea est suppliciter adoremus. Ftenim primus ipse con- gressus potest cernentibus terrorem incutere. Modo quidem nobis portze istie'occlusie sunt : | cum vero eas reseratas viderimus (hoc enim est solutio quesllontna) fune plurimum omnino |» poterimus intus fleo aspicere. Etenim spiritus te oculis ducens, omnia tibi publicanus Iste promittit : quod videlicet ostendat ubi rex ipse sedeat , quorumque illi militum assistant cohortes , ubi angeli , ubi vero habeantur archangeli , et quis novis civibus in hac urbe sit deputatus locus, et quonam illuc itinere pergatur : et quanto honore donandi sint ii, qui primi illius civitatis jus fuerint consequuti : quanto quoque ii, qui illos secundo sequuntur loco : ^ quanto etiam ii qui tertio, et quot sint illorum ordines civium, quamque diversi in illo gra- dus distinguantur senatu, et quam variz ibi splendeant differenti dignitatum. Non igitur cum tumultu ingrediamur, non cum turbatione, neque cum strepitu: sed cum silentio atque reverentia, quie. (antis est exhibenda mysteriis. Si enim in theatro, cum multum . Silentium ante praecesserit, tum demum litere regis leguntur : multo magis in hac urbe omnes cohiberi oportet et comprimi, et ereclis auribus atque animis Mohie sollicitis. | Nonenim terreni regis, sed angelorum Domini scripta recitanda sunt. Si enim ita nos voluc- |— vimus aptare, ipea nos Spiritus sancti gratia cum omni diligentia ad penetralia interiora pei- ducet, atque ad ipsum Regis perveniemus thronum, ac bonis omnibus perfruemur, gratia «t misericordia Domini nostri Jesu Christi, eui gloria et irperium, cum Patre et Spiritu sancto, Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham. 1. Igitur meministis admonitionis ejus qua ad vos superiori die sumus usi ,; cum hortare- mur ut summo cum silentio et gulee tantis congruente mysteriis , omnibus Evangelii verbis €ommocarclis audilum. Siquidem qm inesgimue cielestes adire januas , propter quod vos preteriti denuutiationis admonui. Etenim si Judwi accessuri ad montem ardentem, et igneu,
9t ANIANI INTERPRETATIO. 2 u desinercs filius esse mulieris. Propterca duplex facta generatio est, hzc scilicet nostre si- nilis, illa nostram eminenter excedens. Quod enim natus ex femina est, et nobis competit : [uod vero non ex sanguine, neque ex voiuntate carnis aut viri, sed ex Spiritu sancto, aliam lobis sublimiorem futuramque et Spiritu consequendam generationem promittit. Sed alia |uoque omnia ex simili diversitate constabant. Nam et baplisma profecto tale suscepit, quod iaberet quidem aliquid veteris, haberet et aliquid novi. Quod enim baptizatus est a propheta, xpressit vetus : quod autem descendit Spiritus, adumbravit novum. Ac proinde ut si quis- )iam in arena consistens, duos aliquos invicem dissidentes, extenta manu utraque utrinque rendens conjungat: ita feciLet Christus veteri novum, divinam naturam humanse, suis nostra ungendo. Vides nunc puto fulgorem urbis procul coruscantis, vides quanto inter ipsa prin- ipia splendore lucet, quomodo tibi regem ipsum bumana specie, sic mortalibus velut exer- itui aditum ostendit. Neque enim in bello semper propriam habere rex cernitur dignitatem, ed purpura et diademate relictis, militis habitum frequenter induitur. Sed illie, ne cognitus ostes in se convertat; hic contra , ut ne agnitus ante congressum in fugam vertat hostem, uosque inajestatis fulgur conturbet : salvare enim, non terrere studuit. Et ideirco illum hac ppellatione continuo nominavit, Jesum utique nuncupando. Jesus enim non est Greci ser- »onis vocabulum , sed Hebraica lingua Jesus dicitur, quod est in nostro sermone Salvator : alvator autem ab eo, quod salutem populo suo prestaturus advenerit. 3. Jamne igitur intelligis , quemadmodum evangelista auditorem in excelsa subrexerit, ct a certequi in usu esse viderentur loquutus, per quze tamen ipsa longe nos majora, quam omnes perare poteramus, edocuit. Utriusque igitur istius nominis apud Judzos erat celebrata no- tia. Quia enim incredibilia erant quie promittebantur futura : etiam nominum praecesserunt guri, ut porro ante omnis ex invidia novitatis tumultus oriturus exstingueretur. Jesus amque etiam ille dicitur, qui pos Moysem populum in terram repromissionis induxit.Vides guram, perspice veritatem. llle in terram repromissionis, hic vero introduxit in zelum, Lea qua sunt in czlis bona. Ille postquam Moyses mortuus est, iste postquam lex per loysem lata cessavit. Ille ducis dignitate pollens, iste vero regis majestate uses Sed e Jesum audiens, de societate nominum patereris errorem, continuo subjunxit et Christum, esu Christi, inquit, filii David. Ille enim non erat ex David, sed ex alia tribu. Cujus vero rei ratia librum ipsum generationis Christi vocat, ubi non sola utique generatio, sed tota prorsus "sius mysterii dispensalio continetur? Quia totius scilicet dispensationis caput et radix, at- ue principium omnium nobis in lioc consistit bonorum. Ut enim Moyses librum cali appel- ivit ac terree , eum certe non de celo solum terraque loqueretur, sed de cunctis qua inter :sa subsistunt : ita etiam evaugelista ab ipso omnium fonte et capite bonorum librum voca- it. Omni siquidem admiratione plenissimum est, et super spem exspectationemque morta- um, quod Deus homo factus est. Hoc autem impleto , illa omnia que sequuntur, juxta rdinem et rationem consequuntur. Qua vero de causa non eum ante filium Abrahz, ct poslea lium David nuncupavit ? Non sicut opinantur aliqui, ab inferioribus volens ad superiora onscendere : alioqui fecisset quod fecit et Lucas; nunc autem e contrario facit; cur ergo ommemoravit priorem David? Quia ipse proculdubio in omnium versabatur ore, ob insigne onoris et glori:, ob ipsius quoque temporis spatia junctiora. Non enim olim defunctus fuerat icut Abraham. Ktsi enim utrique promiserat Deus, sed tamen illud quasi antiquum retice—- atur, hoc vero quasi novum et recens ab omnibus celebrabatur. Ipsi namque Judzi dicunt : 'onne ex semine David, et Bethlehem castello, ubi erat David , venit Christus (Joan. 'í. k2)? emo igitur illum filium Abrabz, sed omnes filium David nominabant. Etenim propter tem- us, ut dixi, proplerque regnum hic magis in hominum memoria vigebat. Simili etiam rationo onorabiliores quosque de sanctitate reges, qui post David fuisse beh abillo omnes vo- ibant. Nec ipsi solum, verum eliam Deus. Nam et Ezechiel et alii Prophet dicunt David surre- urum esse eis, atque venturum: non de illo utique mortuo jam loquentes, sed de iis qui illius irtulem erant imitaturi. Et Ezechiz quidem dicit : Protegam civitatem istam propter me, et pro- ter David puerum meum (h. Reg. 19. 3«). Salomoni vero dicebat : Quoniam propter David qnum ejus ipso vivente non dirumperet (3. Reg. 11. 9). Multa enim illius viri et coram Deo 'at et coram hominibus gloria. Propterea igilur a notiore interim et celebratiore persona imit exordium : et tum demum ad antiquiorem recurrit parentem, superfluum, quantum ad idieos spectat, esse judicans, sermonem superius ordiri. Isti enim erant riecipue maxime ie mirabiles : ille quidem quod esset rex et propheta, hic vero quod PFGphefa et patriarcha. L unde, inquis, manifestum est ex David esse Christum? Si enim non ex viro, sed tantummodo L natus ex Virgine, de cujus cerle generatione reticetur, quomodo scire poterimus illum ex avid stirpe descendere ? Duo sunt enim, que pariunt quastionem : unum, qu& causa sit, uL generationum catalogo Virgo sileatur ; alterum vero, qua ratione Josh memoretur" ab s , cui certe nihil cum Chrisli generatione est commune. Videtur enim et unum abundare * alterum deesse. Quid ergo dicemus ? Quod utique primum illud necesse fuerit memorari Á iemadmodum ex David Virgo descenderit. Unde hor itaane diceaomnc 9 Andi ad fakeilt.
392 ANIANI INTERPRETATIO. 995 ejus, donec veniat cui paratum est : et ipse erit exspectatio 'gentium (Gen. &h9. 10). Heec ergo prophetia ex tribu quidem Juda illum fuisse declarat, non tàmeu quod ex David genere des- cendat. Pulasne igitur ex tribu Juda, unius familie tantum, id est solius David, propagatum genus ac non aliorum etiam mullorum? Imo usuvenire videmus, ut quis sit ex tribu Juda, qui tamen a David genus non trahat. Sed ne istud hic diceres, praveniens eYéngelia pror- sus exclusit suspicionem tuam, non solum ex domo, verum etiam ex familia David ilium esse confirmans. Si vero nunc aliunde quoque vis istud addiscere, nec altera probatione de- serimur. Non solum enim de alia tribu, sed ne de familia quidem, hoc est cognatione altera fas erat conjugia copulari. Ita istud quod dicitur, ex domo esse et familia David, sive Vir— gini copuletur, constabit dictum, sive ipsi Joseph potius aptetur, illud idem conficitur. Si enim ex domo David atque familia erat, non aliunde accepit conjugem, nisi ex ea tribu. de qua etiam ipse descenderat. Quid vero, inquis, si legem ille transgressus est? Sed idcirco evangelista praeveniens, Joseph justum esse testatus esl, ne tu ei temere erimen impingeres : sed ut virtutem ejus potius agnoscens, suspicionem transgressionis abjiceres. llle siquidem tam modestus, el prava cupiditate liber, ut ne suspicione cogente vellet in Virginis inquirere supplicium, quomodo propter libidinem praecepta legis violassel? Qui enim supra leg^m sa- piebat; dimiltere enim, et occulle dimittere, sine du»io erat supra legem profecti : quomodo contra legem aliquid admitteret, et hoc nullius cause necessitate cogente? Sed quoniam quod ex genere Darid fuerit hac Virgo, ex iis qua dicta sunt, manifestum est : necessarium est dicere, cujus rei gratia Joseph in generationibus evangelista memorarit, cum Virginem prorsus omiserit. Quenam igitur hzc causa est? Non erat mos apud Hebreos generationum catalogum per fe:ninas texere. Ut ergo et morem custodiret, neve in ipso statim principio videretur antiqua destruere, et nobis Virginem certius indicaret, parentes ejus relicens atque majores, de Joseph generatione non tacuit. Sive enim hac fecisset in Virgine, novi- tatis non effugisset invidiam : sive Joseph relicuissel, non agnovissemus ex qua tribu Virgo subsisteret. Ut ergo et nos discerneremus qua esset Maria, vel unde, et consuetudo legis per- maneret immobilis, generationum catalogum usque ad sponsum ejus perduxit, ac de domo illum David esse monstravit. Hoc enim declarato, illud quoque pariter ostendil quod scilicet inde esset ct Virgo : quia utique nequaquam justus iste pateretur uxorem sibi aliunde, quam unde lex precipiebat eligere. Possumus vero aliam quoque et altiorem quidem proferre ra- lionem, ob quam parentes Virginis prielermissi sunt : quam nunc exponere minus oppor— tunum videtur, eo quod multa Rh dicta sunt. Et idcirco hic jam sermonem de questionibus terminantes, teneamus interim diligenter ea qui nobis absoluta patuerunt : quam ob causam David nominaverit priorem, deinde qua ratione librum ipsum, librum generationis vocarit, vel etiam cur dixerit, Jesu Christi : deiude quomódo generatio ejus et communis sit, et nou sit per cuncta communis : tum, unde Maria ad David pertinere monstretur : ad extremum, quam ob rem Joseph quidem generationum catalogo collocetur, Marii autem parentes om- nino sileantur. Si enim custodieritis ista, promptiores nos facietis ad reliqua : sin vero hzc respueritis et expulerilis e mentibus, pigriores erimus in celeris. Neque enim terre qum semina priora corruperit, curam adhibere delectabit dincolam : propter quod, obsecro, ut heec quie seminata sunt, versetis. De talienimstudio, talique cura ingens quoddam animabus bonum, ac salutare conquiritur. Nam et Deo placere possumus ista curando, et ab injuriosis obscenisque sermonibus et a conviciis munda ora servabimus, dum spiritualibus exercemur - eloquiis : et dzeemonibus terrori esse poterimus, linguam nostram talium armis muniendo verborum, et tunc majorem Dei gratiam valebimus promereri. Hinc enim mentis vestre el acumen augetur, et Inmen. Nam et oculos, et 0s, el anditnm propterea posuit in nobis Deus. ut omnia ipsi membra servirent : ut quz ipsius sunt audiamus, quae ipsius, loquamur ; quae ipsius, semper operemur; eique laudes canamus assiduas, et gratias per cuncta refera— mus, perque b:ec omnia conscientim nostre secreta mundemus. Sicut enim corpus quod aeris puritate perfruitur, sanius fit : sic profecto etiam anima fit sapientior, tali meditatione innutrita.
CCXXXII. — ANASTASIO. , De urrogantia.
Liler generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, cte. 1. Ecce jam tertia disputatio vertitur, et needum a nobis sunt Evangelii absolnta principia, Non frustra ergo pr&diximus, quoniam liujusmodi intelfeetuum natura multa continet pro- funda. Age. vero hodie scquenta dissertinus. Quidergo nunc iu quéestione versatur? Guys videlicet rei gratia Joseph in generationut: zatalogo ponatur, cum ad nativitatem nihil con feral : el uuàm quidem causam jam recensuimus , necesse yero et alteram »aügis areaumii illa priore magisque abdilam cdocere. Sed qua ea est? Noluit evangelista recenti adhuc iern- pore novi illius admirandique partus Judiis esse manifestum, quod Christus natus fuisse! tx Virgine. Sed nemo quasi de inusitala expositione turbetur. Neque enim proprius noster hie sermo est, scd a nobis de patrum, atque insignium virorum traditione susceptus. Si enim ipse Dominus multa in primis obumbravit atque operuit, filium se hominis. vocans : nec illam quam cum Palre possidet qualitatem , ubique nobis ad liquidum revelavit : quid miraris si hoc quoque interim texit, magnum quiddam atque mirahite dispensando? Et quid- nam hoc est mirabile , inquies ? Ul scilicet et salvaretur Yirgo, ct maligna suspicio pellere- tur. Si enim ab initio Judei ista audissent, lapidassent Virginem, indigne propter eam fa— mam tractantes , et adulterii illam crimine condemnassent. Qui enim etiam illis operibus , quorum siepe in Veteri Testamento exempla pricesserant , manifesta impudentia repugna- baut, nunc dzmonia ejicientem, daemonium habere dicentes : nunc in sabbato signa facien- lem quasi Dei adversarium judicantes : cum eerte liquido constaret sabbatum sine crimine frequenter solutum : quid illi hoc audito dicere, quid facere aliquando dubilassent , cum uti- que omni occasione, quamquam nullam ille prebuisset, ad hujus calumniam abuterentur ? Si enim etiam post tot signa adhuc illum Joseph filium nuncupabant , quomodo ante signa natum ex virgine credidissent? Propterea igitur Joseph in generationibus ponitur , Virgi- nemque ducit. Nam si iste quoque, vir certe admirandus et justus, multis rebus indiguit, ut quod factum erat, verum esse suspiceret, admonitus ab angelo, admonitus revelationibus somniorum, et prophetico testimonio confirmatus : quando illi pravi animo, et corrupti, lamque hostiliter Christo repugnantes, hanc opinionem probassent? Yalde enim ipsos per-- turbasset res ihsolens et nova, et quod numquam tale quidquam vel fando accepissent tem- poribus majorum suorum accidisse. Nam ille quidem qui eum Dei Filium semel credidisset, nihil de hoc possit ambigere : qui vero seductorem illum Deoque putaret esse contrarium. quomodo non ex hoc scandalizaretur magis, alque ad suspicionem illam turpissimam duce- retur ? Propterea et: apostoli inter initia evangelii predicandi non continuo istud annuntiant, sed fidem resurrectionis precipue inculcant, cujus jam in prioribus precesserant exempla lemporilius , etsi non per omnia fuisse doceantur iqualia: quod vero natus sit ex Virgine, parumper occultant, sed nec ipsa quidem hoc mater temere est ausa proferre. Itaque consi-- dera quid etiam ad ipsum loquatur : Ecce, inquit, ego et pater tuus querebamus te (Luc. 9. ^8). Cieterum si. heec passim fuisset opinio vulgata, nequaquam illum David filium credi- «dissent : quod si non putaretur, mala etiam hinc plurima nascerentur. Idcirco istud ne an- geli quidem, nisi ipsi Joseph tantummodo loquunturet Marim : evangelizantes vero pasto- ribus, cum Dominum esse natum palam nuntient, quo tamen sit natus modo prorsus occul- tant. Cujus vero rei gratia cum meminisset Abrahg, atque dixisseL, quia genuerit Isaac , ef Isaac Jacob, nec fratris ejus mentionem facere curasset , ad Jacob veniens, non solum Ju- dam, sed etiam fratres ejus annumerat ? 2. Quidam sane propter malignitatem morum Esaü et aliorum priorum id factum esso voluerunt : ego vero istud omnino non dixerim. Si enim hoc observandum putavit, qua ra— lione paulo post talium meminit feminarum? Hic enim a contrario refulget dignitas Christi : non quia magnos progenitores habeat ac potentes, sed quia potius exiguos ac viles. Subli- mium quippe illa maxima eloria est, bumiliari sponte submissius. Quà ergo de causa non meminit caeterorum? Quia seilicet nihil habebant cum Israelitarum genere commune , Sa- raceni et Ismaelites, ct. Arabes, et quotquot sunt ex illorum patribus procreati.- Propterea igitur illos quidem reticuit : festinat vero ad eos, ex quibus nascitur Christus, et unde-pro- pagatur Jopulus Judzorum. Propter quod ait : Jacob autem genuit Judam, et fratres ejus. iic jam Judieorum designatur genus. Judas autem genuit. Phares et Zaram de Thamar. uii agis, 0 homo? quid uobis talis recordationem infers fistoria, qua adulterium turpe contine- lur? Quid hoc vero rei est? Quia si nudi tantummodo hominis describeretur genus, merito lic reticuisset : quia vero de incarnati mysterio scribimus Dci, non modo non lacere ista " verum ostentare debemus : ita subjicientes oculis tam curam quam pro nobis gerit, quaii potentiam. Venit enim non ut nostra fuüeeret nanenheta end nta outihe sois BeTIL, quai
ELE VESUEDUSRPEBOUN. IMG RORIS CONCRMERCIRI S SENS UHPIST He enim admirabilis magis judicatur, non quia mortuus tantum, verum etiam quia crucifixus est : quimquam est eerte res ista per se exprobratione plenissima ; sed quanto magis expro- brabile istud. est, tanto magis illum ostendit de misericordia gloriosum : sic eliam in gene— ralione illius dici potest, quod non solum, quia suscepit carnem, et homo factus est , admi- ratione sit dignus ; sed quia etiam tales progenitores habere dignatus est, nihil ob nostra mala erubescens. Idque ex ipsis nascendi primordiis ostendit, quam nil hunc pudeat omnino eorum quie nostra sunt : per ista proculdubio docens , ut nos quoque numquam erubesca- mus de vitiis parentum : sed unum quizramus iliud, nempe virlutem : nam qui illam fuerit consequutus, eliamsi alienigenam habeat matrem , etiamsi fornicatione pollutam, vel quo- lihet ejusmodi dedecore sordidatam , nihil tamen de ejus aut vilitate fuscabitur , aut crimine polluetur. Quod si fornicatorem ipsum ad meliora conversum, nequaquam prior vita com- maculat : multo magis e meretrice natus et adultera, si propria virlute decoretur, parentum suorum non decoloratur opprobriis. Neque vero, ut tantummodo nos doceret hoc fecit , sed etiam ut reprimeret Judzorum tumorem. Quia enim illius nobilitatis , qud ad animam per- tinet , insignia negligebant, nimiumque insulenter de Abrahz stirpe gloriabantur , virtulem pareutum defensionem suorum rati esse vitiorum : idcirco in ipso Evangelii principio docet, non alienis, sed. propriis esse gloriandum virtutibus. Simul etiam illud agit, ut ostendat omnes, ipsos quoque progenitores eorum subditos esse peccatis. Siquidem patriarcha eorum ipse iile,à quo nomen accipiunt, non exiganm aliquod legitur admisisse delictam. Urget enim Tharar fornicationem ejus aceusans. David quoque Salomonem ex muFere, quz illi fuerit adulterio juncta, suscepit. Quod si a magnis illis custodita lex non est, multo potius a mino- ribus. Si ergo non est impleta lex , omnes ulique peccaverunt, et necessaria facta est Chri- sti presentia, Propterea igitar et duodecim patriarcharum intulit mentionem, ut hinc quo- que humiliarel immodicam de progeuitorum nobilitate jaetantiam. Mulli enim eorum ex ancillis matribus nali sunt, nec tamen differentia parentum fecit diiferentiam filiorum. Si- quidem illi omnes similiter et patriarehie, et tribuum principes exstiterunt : privilegium enim Eecclesiz ista jam designabat qualitas. Hic quippe nostre nobilitatis est praerogati- va, cujus olim figura pracesserat, ul sive servus siL aliquis, sive nobilis, nihil huic plus minusve accedat. Sola enim hie requiritur volunlas, mentisque generositas. 3. Supra hiec vero quie diximus, etiam aliud quiddam est, propter quod ipsam comme- moravit historiam. Siquidem non oliose ad Phares addidit et Zaram. Erat enim abundans, atque omnino superlluum, eommemorato Phares, per quem Christi erat decursura genera lio, Zarze quoque facere mentionem. Qua igitur illum ratione memoravit ? Paritura istos cum essel "'hamar, jamque partnur dolores adessent, prior Zara emisil manum ex utero : tunc obsteteix hoc videns, quo primogenitus notus essel, cocco ejus alligavit manum, quam ille vinetam retraxit. Quo toto jam intra alvum recepto, processit Phares, et tum demum Zara. Quos cum obstetrix natos videret, dixit ad Phares : Quare propter te incisa est sepes (Gen. 38. 39)? Vidistine signatissimammysteriorumfiguram? Non enim incassum hiec tanto ante scripta sunt, sed neque sacra dignum fuisset historia dicere, quid obstetrix fuisset lo- quuta : nec hujusmodi narrationem decebat notam facere, quod manum ille protulerit, qui secundo egressus est. Quid igitur hoc cenigmate designatur ? Prius de ipso pueri vocabulo quod latet in questione, discimus. Phares enim concisio est, atque divisio. Secundo autem ex ipsa novitate facti. Neque enim erat consequenti: naturalis , ut is qui emisisset manum, eamdem, postquam esset vincta, revocaret. Neque enim consueti motus hoc fuit, ordinisve naturis. Nam prainissa quidem hujus manu, alterum egredi, naturale fortasse sit : retrahi vero istam, ettransitum alteri cedere, non jam fit lege nascentium, sed profecto ex Dei gra- tia, que tunc pueris aderat, ista dispensans, et nobis quamdam imaginem futurorum in eo— rum nativitate depingens. Quid igitur aiunt quidam, diligenter ista pensiculati ? Duorum po- pulorum typum esse hos puerulos, eoque pertinere, ut intelligas, posterioris populi rem- publieam prieluxisse ortut prioris. Manum pretentam habeus, haud universum spectandum se praebet puerulus , sed et eam corripit rursus. Mox fratre toto effuso, apparet ipse quoque totus : quod ipsum in utroque contigit populo. Nam republica illa spirituali, quie tempori- bus Abrahze fuit, illucescente , et dein de medio cursu subito revocata, Judaeorum populus venit et legalis respublica : rursus post legem, novus ille totus jam prodit populus una cum suis legibus, ob quod etiam obstelrix exclamat : Cur rupta propter te sepes est? quod illius reipublice libertatem subingressa legis sepes, interclusit dissecuitque. Sepemenim Scriptura vocare legem solet, sicut et propheta inquit : Sustulit sepem ejus, et vindemiant quotquot hac faciunt iter (Psal.'i9. 13). Wem, Sepem cireumposui ei ( Isai. 5. 2) ; et Paulus, Interstitium ma- cerig solvens (Ephes. 2. 18). ^. Alii vero totum hoc , Cur rupta propter te sepes est ? de noyo legemque sequuto populo ^f femnt*vwaniaong anim illa losara enstnlit Villae nna non ah noviona mnwedaenm naf villa
Cappadox ille, civium nostrorum eorruptor ae de- pravator, nunc in castris id rursum agit ae molitur, uL nobis praesit. Est igitur tui muneris (qui. robur 2 Deo eonsecutus es) hoe prohibere, ae prioris etjaur improbitatis penas 129 ab eo expetere : ant certe extremi illius terri recessus, ex quo ortum traxit, €ribrandi ac pervastandi potestatem ipsi potius fa- cere: quo mancipii iltius tribules, et populares ini- probitatem in seipsis consumere atque extabefacere Coudiscant, ac non ultra regionem suameam evo-
HOMILIA QUARTA EX CAPITE 1. qos ANIANI INTERPRETATIO. 10058 nabiles facit. EL idcirco quanto majora fecerimus bona , tanto de nobis minora dicamus. Hoc enim modo maximam el coram Deo et coram hominibus gloriam consequemur : nec soluni gloriam quie a Deo est, verum eliam mercedem , retributionemque plenissimam. Noli ergo inercedem reposcere, ut merearis accipere. Tu salvari te Dei gratia confitere , ut se ille tibi «debitorem fateatur, nec modo pro operibus tuis, verum etiam pro hac gratia , humilique sententia. Quando enim aliqua recte fecerimus , habemus eum proculdubio debitorem oh res bene gestas tantum : quando vero nihil arbitramur nos recte operatos , amplius eliam de tali meremur affectu , quam propter opera ipsa qui fecimus. Minimum itaque de se sen- sisse, tam magnum est, quam maximas res fecisse. Quod si non adsit, nec ille poteruntesse laudabiles. Nam nos quoque famulos habentes, tunc eos maxime comprobamus , quando cum bona gratia in omnibus obsequuti, nihil se grande arbitrantur egisse. 6. Itaque si bona tua magna vis facere, noli ea magna putare : aliler enim magna esse non possunt. Sic enim centurio dixit : Non sum dignus, ut intres sub tectum meum (Matth 8. 8i : et propterea dignus effectus est, supraque omnes Judaeos jure mirabilis. Sic etiam Paulus ait : Non dui diu vocari apostolus (1. Cor. 15.9) : ideo omnium primus inventus est. Sic et Joannes : Non sum, inquit, idoneus solvere corrigiam calceamenti ejus (Marc.1. "i. et Matth. 3. 11) : et idcirco amicus factus est sponsi. Et manum quam indignam calceamen- lis esse dicebat, eam Christus ad caput suum sublevavit. Sic etiam Petrus ait: Ezí a me. Domine, quia homo peccator sum (Luc. 5. 8) : et. propterea factus est Ecclesie fundamen- tum. Nihil enim sic est amicum Dco, quasi si quis se minimis annumeret : hoc est eniin caput totius philosophis atque fastigium. Qui enim humiliatur corde atque contcritur, non efferetur inani gloria : non invidiz livore, non iracundiz furore vexabitur, non ullis aliis vitiis subjacebit. Namque ut contritam manum etiam si millies in altum levare velimus , non possumus: ita eliam si animam contcramus, quamlibet innumerse illam inflando elo— vare voluerint passiones, ne tantulum quidem potuerit extolli. Si enim qui externarum lu— et damna rerum , omnes a. se fugat. anima languores : multo magis qui hoc pro peccato fcit, plena philosophie sanitate potitur. Et quis, inquis ita conterere cor suum potest ? Audi Davidem, qui per hoc przcipue refulsit, ct vide quam ejus auima contrita sit. Nam post virtutes innumeras, cum domo excidissel el patria, et vitam ipsam postremo periclita- retur amittere, cum tempore ipso discriminis sui militem vilem ct prorsus abjectum in- sultantem sibi et maledicentem videret, non modo ipse non retulit maledictionis vicem, sed etiam quemdam ducum suorum volentem eum inlerimere, non sivit, dicens : Dimitte ut maledicat, quoniam Dominus mandavit ei : forsitan respiciet Deus humilitatem mcam (9. Reg. 16. 11). Et rursus, cum sacerdotes rogorent ut. cum illo circumferretur arca , non passus est : sed Stet, inquit, in templo : et si liberaverit me. Deus. de instantibus malis, videbo pul— chritudinem ejus : si vero dixerit mihi, Nolo te : ecce ego, faciat mihi quod. placet in. con— spectu ejus (2. Reg. 15. 25. 26). Illud vero erga Saülem semel iterumque et multoties fa- elum, nonne cumulum philosophim ingentis ostendit ? Veterem quippe superaverat legem, et prope ad apostolica precepta pervenerat. Ideirce quz Dei erant, per omnia diligebat 1 non ipse se de iis quee fecerat laudans, sed unum et solum studet. sequi ab ipso positas leges, eisque in omnibus obedire. Et post tot certe illa merita virtutum, cum illum tyran- num, fratricidam, parricidam , injuriosum atque furiosum pro se regnantem videret, nec sic quidem scandalum mente concepit : sed si, inquit, hoe visum fuerit Deo, me quidem exagitari et errare semper ac fugere, illum vero regnare, amplector atque suscipio : et ha- beo pro innumeris, qu& a Deo mihi inferuntur, tribulationibus gratiam. Longe aliter quam plurimi e eie pariter et arrogantes, qui cum ne minimam quidem partem de illius vir- tute possideant, si quos videant prospere agentes, se vero parvam sufferre mostitian', mille animas suas non metuunt vulnerare blasphemiis. At non etiam David talis fuit, sed inter maximas tribulationum procellas, omnem modestiam ac patientiam mentis ostendit : propter quod dixit Deus: Inveni David filium Jesse, virum. secundum cor meum (Psal. 88. . 21). Talem igitur etiam nos possideamus animam : et quidquid patimur, facile feremus ac fortiter: atque ante regnum futurum, hic quoque fructum de humilitate capiemus. 2i- scite, inquit Dominus, a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris (Matth. 11. 29). Ut ergo hic et ibi optata requie multa cum gloria perfrnamur, hu- militatem, matrem bonorum, nostris penitus mentibus inseramus. Sic enim el istius vilze pelagus absque ullo tumore fluctuum trausire poterimus, et ad tranquillissimum illum portum enavigare, gratia et misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui est gloria et impe- rium, cum Patre et sancto Spiritu, in. sempiterna secula saeculorum. Amen. Omnes. igitur. generationes ab. Abraham usque ad. David , generationes quatuordecim : et « David usque ad transmigrationem Babylonis, generationes quatuordecim : et a. transmigra- tioue Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. 1. Omnem ab Abraham. usque ad. Christum generationum seriem tres. in partes evange- lista divisit : ostendens quod nec commutatis quidem discipline modis , ille umquam popu- jus. sil melior effectus τ sed sive aristocratie, sive regno, sive oligarehia pareret, in eidem laiien morum pravitale permanseril : et neque eum ducam, neque eum regum, neque cum steerdotinn potestate regeretur. ad studii virilis accesserit Quanam grilur ralione sua
dente, tres pariter reges in. media generationum parte praeteriit : in ultima vero eum duo- decim solummodo posuisset generaliones, quatuordecim eas esse memorat? Prius quidem illud vobis potius inquirendum relinquo : neque enim omnia exposita atque absoluti de— betis accipere, ne vohis ex nostro nascatur labore desidia. Allerum vero ipsi expedire tentabimus. Mihi enim videtur. hoc loco ctiam captivitatis tempus in. gencrationum ordine collocare, sed et ipse Christus unius numerum generationis implere, ut quem ex omni parte nobis conjungit. Bene antem etiam captivitatis Babylonieze recordatur : ut scilicel «4oceat , populum Judaeorum ne illa quidem castigatione correclum , modisque omnibus necessariam fuisse Christi presentiam. Mareus vero alium scribendi ordinem. texuit : nec enim generationes , quibus Christum annumeret, explicuit : quin etiam reliqua narrando. maximo. perstrinxit cuncta compendio. Ego igitur existimo, primum omnium Matthieum Evangelium edidisse: propter quod etiam generationum catalogum diligenter enumerat , et plene cuncta atque instanter exsequitur. Marcus autem compendiosa post illum cucurrit 7ía, utpole qui jam ab alio dicta et manifesta replicaret. Lucas sane non modo texit. g^- nerationum catalogum, verum etiam pluribus eum texit extendendo nomiaibus : quippe qui Matthaei scriptione praeventus, amplius aliquid docere nos studeat. Suum enim quisque probe est. imitatus magistrum. Mareus quidem Petrum, verborum pareitite gaudentem : Lucas vero Paulum, fluminum copiam ubertate loquendi superantem. Cur. vero. Matthaeus jn ipso sermonis exordio non dixit quod propheta! solebant : Viso quam. vidi, vcl, Sermo qui ad me factus est ? Quia illis scribebat profecto, qui cum bona omnia voluntate suscipe- rent, quippe (a) plurimum ab illius auctoritate penderent : quin etiam facta per ipsum spe miracula testimonium dietis ferebant : et hi quibus Evangelium condebatur erant in tidei ratione firmissimi. Sub prophetis autem nec tanta erat multitudo signorum, per quam eo- rum merita lucerent, et maxima tunc pseudoprophelarum increbuerat turba, quibus etiam promptius Judeornm populus obedire consueverat. Propter qnod necessaria tunc erat pro— hetis formula ista principii. Si vero aliquando etiam signa facta esse referuntur, occasione beta cuni gentiam barbararam, ut multi ex eis proselytorum numero jungerentur, et. ut opportuno in tempore divinz majestatis insigne claresceret, ne scilicet Dei populum ad- versarii subjugantes , potentia deorum suorum vicisse se crederent. Idcirco enim et in Agypto signa facla sunt, unde cum Israelitico exercitu magna illius populi profecta est multitudo : et postea in Babylone, et in fornacis ignibus, et interpretationibus somniorum maxima effulsere miracula. Copiosius vero signa micuerunt , cum essent in eremo a cun- ctis gentibus omnino separati. Verum his non utique rariora etiam tempore nostri? voca- lionis ostensa. sunt. Nam tum quoque cum primum evangelio: coruscante, vel Judaei vel gentes ad veritatem ab errore transirent , plurima eos et maxima mirabilia provocabant , quie certe non ante cessarunt, quam annuntiata in Christum fides toto diffusa orbe re- gnaret. Quod si etiam post eremum facta sunt, pauca illa fuerunt et rara : ut cum sol a suo cursu destitiL, vel cum etiam retrorsum cucurrit. Nec nostra quidem , si recordemur, slate mirabilia defuerunt. Siquidem sub principe Juliano, qui omnes impietate superavit, signa frequenter ostensa sunt. Judzis enim templum Jerosolymis rezdificare cupientibus , de fundamentis ignis exsiliens, a copta illos zedificatione delerruit. Et cum idem profanus sacrata Deo vasa temerando, ebrietatem sug mentis ostendit, quiestor regalis ierarii per mc- dium repente diruptus est. Tunc etiam ejusdem regis avunculus, nominis quoque illi commu- nione conjunctus; vermibus exesus interiit: quando fontes quoque largorum prius fluminum more manantes pollutis per sacrificia regionibus aruerunt. Tuuc etiam intolerabilis fames toto prone orbe cum impio rege dominata est. Quis neget. signa hec fuisse manifesta ? 2. Mos siquidem Dei est iste , ut cum mala ad cumulum suum venerint, cumque viderit graviter et suos affligi, el adversarios tyrannide quadam contra se impietatis extolli, vel po- tius mentis ebrietate bacchari, tunc divinitatis sua potentiam per signa declaret. Quod etian: propter Judzos in Babylone legilur implesse. Quod vero non frustra, nec. absque certa ra- lione omnino tres in partes progenitores Chrisli evangelista diviserit, ex his quae dicta sunt, perspicuum est. Diligenter itaque perpende, et unde ipse generationum numerus inci- piat , et ubi finiat: ab Abraham nimirum usque ad David, et a David usque ad transmigra- lionem Babylonis, ab hac vero usque ad ipsum pervenit Christum. Nam in ipso exordio duos conjuncte posuit, David scilicet et Abraham. Ac rursus per ordinem digerendo, suo nihilo- minus loco utrumque memoravit. Siquidem, ut ante jam diximus, ad ipsos specialiter fue- rant factas promissiones. Cur autem sicut Babylonici captivitatis meminit, non etiam de- scensus in JEgyptum ? Quia hos non timebant, Babylonios vero audire sine timore non po- terant : et quod illud quidem esset antiquum, hoc vero recens, atque oculis semper oceur- rens : et illuc quidem non propter peccata abducti fuerant, huc vero ob scelera translati. Quod si quis nominum interpretationem discutere conetur, maximas in his quoque divitias sensuum latere mirabitur, et non parum ad intelligentiam Novi proficere Testamenti ,utin ipso Abraham, ut in Jacob, ut in Salomone, ut in Zorobabel. Non enim otiose , nec vacue hiec illis nomina reperimus imposita. Sed ne longius protrahendo sermonem , molestiam vobis inferre videamur, relinquentes ista, ad magis necessaria transeamus. Cum igitur pro- genitores nominasset omnes, et usque ad Joseph enumerationem venisset , non taten in co fuit stare contenins : sed addidit. Virum Manvim-*nvoonlinhindanleanans macaebéum IHasi:4 5 (up Forte, quicuz.
quoque generationum eatalogo comprehensum. Deinde ne cum audires, Virum Marte, com- muni putares lege nalura? natum esse : considera quemadmodum id quod secus poterat in- telligi, sequenti statim narralione correxerit. Audisti virum, inquil, audisti matrem, audisti quoque puero nomen impositum : audi itaque nunc etiam generationis modum. 18. Jesu Christi autem. generatio sic erat. Responde, quaso, super qua generatione nunc disseras : quamquam jam id ipsum ex parte indicasse videaris, progenitores superiu: nominando, Sed volo, iuquit, modum ipsum generationis exponere. Vides certe quemadn:odum auditoris ani- mum $uscitarit : nam tamquam novum quiddam dicturus essel, promittit se modum quoque explicaturum. Sed considera, quzso, dictorum admirabilem consequentiam. Neque enin continuo ad ostendendam generationem ejus accessil, sed in primis quotus ab Abrahaui, quotus a David, quotque generalionum gradibus a transmigratione Babylonis distaret edo— cuit : per quod studiosum auditorem ad temporum supputalionem remisit : ostendens quod ille sit Christus, qui a prophelis est preedicatus. Cum enim generationum numerum percur- reris, el didiceris a tempore ipsum esse qui porro ante promissus ost, facile suscipies ct miraculum quod in generatione ejus impletum est. Quia enim magnum quid loquuturus erat, atque mirabile, quod scilicet natus esset ex Virgine: priusquam tempus notet, obum- brat mysterium, virum Marii nominando : quin et fenerAonis seriera intersecat, et prie- lerea annos enumerat, admonens auditorem , quod hic ille sit quem patriarcha Jacob pro— iisit, deficientibus ex Juda principibus affuturum ( Gen. 59. 10) : quem etiam Daniel pro- pheta post multas illas annorum hebdomadas venturum esse pradixit ( Dan. 9. 95 —27 |. Quod si aliquis illos hebdomadis annos, qui Danieli ab angelo numerati atque praedicti sunt, ab instauratione Jerusalem voluerit supputare, et ad ipsum usque Christum numerando de- scendere, videbit hos annos illis qui a Danicle signati sunt convenirc. Quomodo igitur na— tus est? Cum esset, inquil, desponsata mater ejus Maria. Non dixit, Virgo : sed simpliciter, Mater : ut sermo nihil in primis novi afferens, absque difficultate caperetur. Propter quod * prius preparans auditorem, quasi ad aliquid corum quz ex more veniunt audiendum, ct hac eum interim sibi exspectatione devinciens, tunc demum infert quod jure omnes queant et dc novitate rei, et de majestate mirari, dicens : Priusquam convenirent, inventa est in utero ha— bens de Spiritu sancto. Non dixit, Priusquam in sponsi adduceretur domum ; intus enim jam erai. Hunc quippe morem plerumque tenebat antiquilas, ut sponss in sponsorum do- mibus haberentur : quod nunc quoque fieri interdum videmus : sed ct generi Loth apud so- cerum leguntur habitasse cum sponsis nondum sibi copulatis lege conjugii : sic habitabat etiam Maria cum sponso. 3. Et cujus tandem rci gratia non antequam sponderetur , Virgo concepit ? Ut. videlicet, quod inter ipsa quoque initia significavimus, mysterium interim quasi obumbratum lateret, et ut Virgo omnem prorsus occasionem maliguie suspicionis effugeret. Quando enim ille qui preecipuo zelo posset ardere, cernitur non solum non abjicere sponsam, nee cam ignominia notare, sed etiam recipere in consortium, et inservire post conceptionem : profecto manife- stum est, quod nisi aperle nossel ex. operatione sancti Spiritus illum exstilisse conceptum , numquam vel apud se illam retinuisset, vel ci in omnibus quorum indiguit ministrasset. Sa- lis autem proprie posuit, Inventa est in utero. habens. Inventa est, inquit, quo sermone res qua contra consuetudinem, el pricter omnem spem exspectationemque proveniunt, notare consuevimus. Nequaquam igitur evagoeris ulterius, nec supra ca qua dicta sunt, hinc quid- quam requiras, neque dicas : AU quomodo Spiritus ex Virgine istud operatus est? Si enim etiam cum solemni homines formantur more naturz, impossibile est tamen niodum forma- lionis edicere : quonam istud pacto , Spiritu sancto inusitate atque ineffabiliter operante, eloqui aliquando poterimus ? Ne enim tu evangelistam importuna szepius inquisitione pul- sares, neve illi molestiam parares sepius sciscilando, dixit quis mirabile istud effecerit, seque a tunes pari quastionibus compendio liheravit. Nihil enim, inquit, novi amplius, quam a sancto Spiritu factum esse quod. natum est. Erubescant hoc loco, et confundantur omnes qui superiorem illam generationem temeraria curiositate rimantur. Si cnim istam qui mille celebrata testibus , eL ex mullis est przedicata temporibus, qui oculis inspecta, manibusque contrectata est, interpretari tamen nullus potest : quem cumulum non exce- dunt furoris , qui ineffabilem illam generationem Dei humanis vel cogitationibus investigari putant, vel vocibus indicari? Non enim Gabriel archangelus, non evangelista Matthzeus am- plius quippiam significare potuerunt , nisi tantummodo quod esset ex Spiritu. Qualiter vero €x *pirilu, et quonam modo, horum certe nul!us exposuit : neque enim erat omnino possi- lile. Neque enim existimes, cum ex Spiritu conceptum audiveris, continuo etiam omnia te didicisse. Etenim adliuc multa. nescimus , et ctiamsi illud perceperimus. Cujus generis est. in utero qui sit, qui est infinitus : quemadmodum qui cuncta continet, a muliere gestetur : quemadmodum pariat Virgo , eL maneat Virgo : quemadmodum templum illud , dic mihi, formaverit Spiritus ; quemadmodum non totam carnem ex inatre susceperit, sed partem hu- jus , eamque auxerit et figuraverit. Nam quod ex. Virginis carne processerit, demonstravit ile qui dixit : Quod enim in ca natum est. EL beatus Paulus : Faetum, inquit, ez muliere , fictum. sub. lege (Gal. &. & ) : os quodammodo obstruens impiorum, qui dicunt quod tam- iuam per quemdam canalem. Christus transierit per Mariam. Si enim ila res se haberet , «quid ei opus fuisset utero Virginis? Si ita est, nihil ei nobisque comn:une est. Alia igitur iila eavo est, non ex. nostre communione nature. Ouemadmoduin ergo de radice Jesse pro- cessit ? quemadmodum virga? queniadmodum flos? quemadmodum Filius hominis ? quemi-
admodum mater est Maria? quemadmodum ex David factus est semine ? quemadmodum for- mam servi Dominus accepit? quemadmodum Verbum caro factum est ( Joan.1. 1& ) ? quem admodum ad Romanos apostolus ait : Ez quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus ( Rom. 9. 5)? Quoniam igitur ex nobis, id est, ex nostra sit omnino natura, et ex utero virginali, et per ista quee diximus, et per alia plura monstratur : at quomodo, non item. Noli igitur tu quidquam ulterius inquirere, sed suscipe quod revelatum est, et noli cu- riose indagare quod tacitum est. Joseph autem cum esset justus, et nollet eam traducere(inquit), conatus est occulte dimittere eum. Postquam dixit, quod esset ex Spiritu sanclo , et absque ulla mixtione sexuum: sermonem suum etiam aliunde confirmat. Ne enim aliquis diceret : Et unde hoc potest esse manifestum ? quis vidit ? quis audivit aliquando tale aliquid conti- isse? neque putares discipulum, quasi gratificatum magistro, ista confingere : introducit Toeeph ex iis quee passus est fidem dictis per cuncta facientem, ut plane hinc dicere evange- lista videatur : Si non credis mihi, et testimonium tibi meum forte suspectum est, crede igitur vel marito. Joseph enim vir ejus, inquit, cum esset justus. Justum hic, in omni virtule dicit esse perfectum. Est enim justitia specialis quzdam, et ex parte justitia, avaritiz vitio non teneri : est vero justitia allera generalis, quie ex cunctis omnino perficitur : juxta quem precipue modum Scriptura solet Sppetare justitiam : ut cum dicit: JJomo justus, verax ,Job 1. 1): et rursus : Erant iss ambo in conspectu Dei ( Luc. 1. 6). ^. Cum igitur esset justus, hoc est, free bonusque vir , voluit occulte dimittere eam. Pro« pterea vero evangelista dixit, quid justo illi acciderit ante notitiam, ut nequaquam de iis qua post notitiam rei sunt facta, dubitares. Et certe si Maria talis fuisset, qualem illam suspicia lingebat, non modo publicari meruerat, verum etiam ex legis auctoritate puniri : sed Joseph non solum majus, verum id quoque quod erat minus, pariter indulsit, nempe pudorem. Non enim tantum eam damnare noluit, sed ne publicare quidem. Vidisti nempe virum sublimiter philosophantem, et Lyrannice illius affectionis immunem. Nostis enim profecto, nostis quam impotens res sit zelotypia. Propter quod ille bene hujus rei non ignarus, aiebat : Plenus est entm zelo furor viri ejus : non parcet in die vindicte ( Prov. 6. 35). Et rursus idem : Durus, inquit, est sicut infernus zehai Dont: 8.6). Et nos quidem plerosque novimus velle animam po- fius amittere, quam in tormentum zeli, atque hujusmodi suspicionis incidere. Quamquam hic quee tandem diceretur esse suspicio, ubi ipse uteri tumor videbatur factum arguere: sed lamen ita erat ille vir ab hujusmodi passione mundus ac liber, ut ne in minimis quidem Virgini vellet inferre mostitiam. Quia ergo et apud se illam retinere iniquum putabat, pu- 3licare vero atque in judicium trahere, nihil esse aliud quam in mortem trahere videbat : weutrum horum facit, sed adhuc sub lege vivens supra legem philosophatur. Siquideni av'- ventante jam gratia, multa sublimioris discipline documenta fulgere oportebat. Ut enim sol nondum radiis ostensis, eminus tamen splendore suo maximam partem orbis illuminat : ita et Christus ex utero Virginis jim jamque progressurus , universo orbi, etiam priusquam oriretur, illuxit. Denique ante illum quoque Virginis beatae partum, et prophetae in Spiritu tripudiabant, et mulieres in Spiritu predicehant futura, et Joannes nondum claustra egressus uteri, gaudia sua tradebat et matri. Propterca igitur ct Joseph tantam philosophiam sentis ostendit. Neque enim aut in judicium tradidit sponsam, aut ipse saltem ei manifc- stum uteri exprobravit tumorem, sed (antummodo sé illam, separare conatus est. Cum in his ergo omne negotium verteretur, atque in summa res difficultate consiáteret, advenit repente angelus , qui omnia simul mosta et adversa dissolveret. Inquisitione vero dignum videtur, cur non priusquam vir tale consilium ceperit, sed ubi boc animo ille versavit, tunc iste id quod acciderat indicaverit. Hec, inquit, eo cogitante, ecce angelus Domini cenit. Et certe Virgini ante conceptum denuntiat quod futurum est : quod quidera ipsum non effugit qua- stionem. Nam etsi angelus non dixit viro, qna tamen ratione id Virgo celavit? quie enim ef ab angelo audierat, et virum turbatum videbat, cur eam difficultatem Sermone non abstulit * Quanam ergo ratione non antequam turbaretur, haec ei angelus revelavit? oportet enim ut quie prius proposita sunt, priora solvantur. Cur hoc, inquam, angelus ante non dixit? Ne scilicet Joseph de rei novitate dubilaret, et tale quid forsitan pateretur, quale Zachariam erimus pertullssn. Facile quippe est credere verum esse quod dicitur, quando jam res ipsa oculis offertur; antequam vero incipiat fieri quod promissum est, laboriose prorsus dicta, et presertim inusitata, creduntur. Propterea istud nec angelus indicavit, et Virgo id quod el audierat et sentiebat, abscondit. Neque enim sibi ullo modo a sponso credendum putavit, si ad eum rem nimis novam suspectamque deferret, quin imo magis eum in iram credidit con- 2zitandum, si quasi crimen admissum hoc videretur obumbrare fpentn. Si enim etiam ipsa Virgo, cui lanta erat gratia conferenda, aliquid tamen patitur humanum, et dicit: Quomodo istud erit, quoniam virum non cognosco ( Luc. 1.35)? quanto magis ille dubitasset, maxime cum id audiret ab uxore suspecta? €: FEQQ Qus DW R4 os c RR n a Roc € aao o E u
ANIANI INTEHPHETAT:O. 013 iL: sed honesta ac decenti trepidatione permota , cujusmodi esset salutatio illa quasi- rgo igilur tanti et pudoris et ponderis, vel exanimari merore poluissct, si lam grande iminere cogitasset opprobrium: cum praesertim neminem sibi quamlibet multa dicenti irum putaret, quod ille conceptus, qui de conjugio non erat, non de adulterio conti- Ne igitur ista sequerentur, venit angelus ante conceptum, Oportebat quippe imper- um illum esse uterum, quem hominum ingressurus erat Creator, Decebat illam pro- inimam ab omni esse immunem cogitationum tumullu, qua tanti electa est ministra ii. Propterea Virgini quidem ante conceptum, viro autem ipsi jam instantis partus '€ nuntiatur. Quod plerique parum inteliigentes, ad evangelistarum discrepantiam unt: quasi scilicet Lucas Marie, Mattbzeus vero Joseph asserat nuntiatum : ignoran- fecto utrunque id esse consequenter effectum ; quod per omnem hanc historiam ob- e nos convenit, ut una hac regula, multa in quibus videntur evangeliste dissonare, ur. Venit itaque angelus ad Jeseph satis anxium, satisque turbatum. Nam et propter e diximus, et ut magis justi viri philosophia clarescerel, dilata est presentia nun- Advenit autem eum res ipsa im esset implenda. H«c autem eo cogitante, ecce ange- mini in somnis apparuit ei. Consideras certe modestiam ac maturitatem viri : nou 'on punivit aliunde gravidam, sed nec cuiquam mororis sui causam relexit, ne ilii | ipsi de qua eum suspicio mordebat; sed secum ipse cogitationum suarum fluctibus do, ab ipsa ctiam Virgine studuit abscondere tanti causam doloris. Neque enim dixit, 're eam de domo voluit, sed a se tacite dimittere. Tam mansuetus ille vir erat, tam - deratus. H«c ergo co cogitante, in somnis. apparuit ei angelus, Cur in somnis, et nou aperte, sicut et pastoribus, ct Zacharie apparuerat, et Virgini? Quia scilicet erat vir : fidelis, et manifesliori revelatione non iidigens. Nam Virgo quidem, quippe cui taii | nuntiarentur et magna, multoque majora quam Zachariz fuerant nuntiata, et ante ian doceri debuit eL per apertissimam revelationem doceri. Pastores quoque tanto de- t instrui manifestius, quanto magis ab ejusmodi eruditione per agrestem erant vitam Hic vero post uteri indubitatum tumorem cum jam m«rore animi, et maligna suspi- Ibesceret, et ad exspectationem jan jamque meliorem aliqua optaretratione transferri | erat inanimo, utsi forte appareret quispiam, qui morentem in viam spei letioris indu- t facile revelationem susciperet et libenter. Et idcirco postquam suspicione cruciatus one recreatur: ut hoc ipsum quod pust suspicionem docctur, ca qui dicuntur veraesse tret. Cum enim quod nulii fuerat ipse confessus, sed inclusum tantummodo mente t, id eliam loquente sibi angelo recognoscit, certissimun et absque ulla ambiguitate documentum est, quod a Deo ad illum missus advenerit. Ipsius enim est solummodo rcana Lipapicero. Considera igitur quanta in hac dilatione compleantur. Nam et ad- viri philosophia monstratur, et exspectata opportunitas temporis ad fidei proficit fir- ,, et historim veritas insuspecta servatur : quie ostendit justum virum ca esse per- ; que illum pati consequentia rerum ipsa cogebat. ro VNDE TNIUNS inodo ANNE I S RM IO cero NNI H
Loci curcsied qt cdit coo "omni: rct. nalis "Ste" oeeoxr qiedes; epe, CERES I CRETAE o ema nSp e ére eRyr" Trone pup «ui amici , qui te glorificare certatim student, clarumque monstrare, propter hoc teipsum rursus irrident, quod gloriam ab ipsis requiras : quomodo non tibi in contrarium hujusmodi studia vertuntur? 10. Usque adeo autem vitium istud notatur, ut sicut laudamus omnes eum qui non forni- cationem, non adulterium concupiscit, ita etiam predicemus istum, magisque miremur, qui amorem refugit gloriandi : eum v regione accusare polius quam laudare soleamus cos, qui hominum laudes requirunt. Quid igitur istam magnopere sectaris rem, cujus vice contraria «jus tibi semper oceurrit? Si enim glorificari cupis, gloriam despice, et eris omnibus glo- riosior. Nunc vero idipsum pateris omnino quod Nabuchodonosor legimus pertulisse. Nam ille statuam quondam erexit, a ligno et mortua corporis imagine magnam scilicet famam aucupaturus , ae. vivus a re non viva claritatem mutuaturus. O ingentem insaniam ! Quo se honorare est visus, deridendum prebuit. Nam qui re mortua nixus, magis quam seipso et menlis sug viribus, lignum mupra se dignatur, qui non sit ille, obsecro , risu maxime dignus, nou a moribus, sed a labulis et asseribus commendari volens? Ut si aliquis de ma- rmitudiue ac pulehritudine domus, de scalis potius gradibusque marmoreis se esse honora- Eüliorein pulet, quam quod homo genitus , ct rationis nobilitate donatus est. Hunc itaque plurimi eliam. nane inveniuntur imitari. Ut enim ille tunc de imagine aurea, sic modo alii de veste pretiosa, de equis elii vel curribus, de amplitudine cotumnarum, quz sunt in edi- bus, el picturis parietum, opinantur se esse meliores. Quia enim quod erant homines, perdi- derunt, sollicite buc illucque cireumeunt , aliunde sibi gloriam colligentes, omni sane irri- sione dignissimam. At non etiam illi fortes Dei et laudabiles famuli hujuscemodi rebus, sed illis, quibus oportebat maxime, refulserunt. Siquidem cum adhuc adolescentes essent, ct »eregrini, imo etiam servi atque captivi, ac necessariarum rerum penitus indigentes, multo liis clariores fuerunt, quos omnis copia rerum simul ae pompa comitatur. k illi quidem yabylonio regi, non illa ingens et auro fulgens imago , non prefecti regionum , ducesque militie , non innumerabilis ac bellator exercitus, non auri argentique stupenda congestio , non aliud quidquam quod excogilare potuit, ejus ambitioni, et ad magnum illum efficiendum aliquid prodesse potuerunt : his vero cunctorum talium possessione nudis, sola philosophia sutlecit. Et hec nimirum fuit que illos omnibus non divitibus solum , verum etiam diade- màte purpuraque fulgentibus , tanto reddidit clariores , quanto amplius teterrimo aliquo ecno solis flamma resplendet. Ducebantur enim ad totius pene orbis spectaculum adole- scentes, servi, iidemque captivi. Qui cum ante regem intrepidi constitissent , in conspectu eorum ignem continuo jussit accendi : et duces militum, et satrapi, preefectique regionum, et omne illud diaboli circumstabat theatrum, et vox undique fistularum et tibiarum cantus, et clangor tubarum , totiusque musice artis sonus ferebatur in cielum , sanctorumque auri- bus obstrepebat, et fornax in immensam altitudinem fuerat accensa, ipsasque jam nubes flamma tangebat, omniaque metu et stupore erant plena. Verum illos nihil horum omnino deterruit : sed quasi pueriles quosdam frivolosque conatus ridendo despicerent , ita secure fortitudinem animi modestiamque monsirabant : et emittentes vocem omnibus illis bucci- uis clariorem, tota cum libertate dicebant : Notum tibi sit, rez, quoniam diis tuis non servi- sus, et ijnaginem auream quam statuisti non adoramus (. Dan. 3. 18 ). Et considera in ipso tanti fervore certaminis modestiam relucentem , Notum tili sit, rex. Non enim verbis quo- que despicere regem atque inhonorare voluerunt : sed suam tantummodo erga Deum mon- sirare pietatem, propter quod nec in longum extendere sermonem, sed paucis cuncta de- clarant. Est, inquiunt, Deus in celo (Ibid. v. 11), qu potest liberare nos de fornace ignis ardentis, et de manibus tuis, rex, eripere nos. Quid nobis igitur ostendis diffusas militum copias ? quid fornacem inusitatis flammarum ardentem globis ? quid micantes gladios? quid terribiles bastatorum catervas? His namque omnibus longe sublimior est Deus noster, ac fortior. Deinde intelligentes fleri posse, ut eos Dcus permittat interim passioni subjici : ne
si id accideret, videantur illi temere Dei omnipotentiam przedicasse, consequenter adjungunt, Quod etsi istud non fiat, notum tibi sit, rex, quod diis tuis non servimus. . n 11. Si enim dixissent , Propter nostra peccata non liberat, etiamsi non liberaverit, il/is utique creditum non fuisset : existimassent quippe impii non potuisse Deum magis, quam noluisse defendere. Propterea hic interim istud tacent, quod certe in fornace siepe congemi- nant, peccala sursum ac deorsum humiliter confitentes. Apud vero regem nihil tale prorsus commemorant, sed quod etiam si donentur incendio , nequaquam tamen a pietate disce- dant. Non enim hic pro retributione atque mercede , sed pro sola totum Dei caritate facic- bant, Nam el. servitutis premebantur jugo, et zerumnas captivitatis gemebant . et nulla re- rum prosperitate fruebautur. Siquidem ei patria, et libertate, et omnibus quibus ante potie- bantur, exciderant. Non enim mihi illas in regali aula commemores dignitates : sancti illi quippe cum essent atque justi, millies in regione propria stipem petere maluissent, modo ut consecrati Deo templi jucundilate gauderent. Elegi, inquit , abjectus esse in domo Lei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ( Psal. 83. 11 ): ct, Melior est dies una in atriis tuis super millia ( Ibidem ). Multo igitur magis elegissenl abjecti esse in civitate Dei, quam in Babylonia regnare; idque precipue ex vocibus illis approbatur, quas inter flammas frequenter euittunt , habitatione illius regionis gravati. Etsi enim ipsi ante hanc tentationis procellam plurimo apud illos honore fruerentur, cernentes tamen varia civium suorum et magna discrimina, vehemenli nimirum mordebantur dolore. Quod utique pro- prium solet esse sanctorum, non scilicet gloriam propriam, non honorem, non quidquam aliud omnino anteferre proximorum saluti. Considera igitur quam diversus ab illis sil no— ster affectus. Illi enim in mediis quoque ignibus constituti , pro universo populo Dei sup- plicant : nos vero ne in securilate quidem maxima meminimus proximorum. Sed et ad inter pretandum regis somnium requisiti nou propria aliqua commoda proposita habebant scd quod ad cunctorum utilitatem civium pertineret : mortem vero quam facile contemnerent, clarissimi experimenti probatione docuerunt. Ubique autem se pie pro cunctis, atque hu- militer opponunt, Deum per omnia placare cupientes. Deinde quoniam semetipsos ad im- petrandam populo veniam sufficere non credunt, ad patrum merita confugiunt : ipsi vero nihil se amplius profitentur afferre, quam humiliatum spiritum, ac dolore contritum. Ho- rum igitur virlutem nos quoque debemus imitari. Siquidem etiam nunc aurca imago propo- sita esl, pecunia scilicet , in qua Lyrannica quedam mamone formatur effigies, et ad ser- viendum sibi cupidorum corda sollicitat. Sed nequaquam nos aut. sonitus tubarum , àut ti- biarum, citharzque concentus, aut reliqua divitiarum incentiva commoveant, ut imagiuem adoremus avaritiz : sed etiamsi ardentem fornacem intrare cogamur, paupertatem dico, eam tamen praoptemus polius quam illam avaritie imaginem adoremus : tunc enim nos in me- dio flammarum blanda circumdabit roris aspersio. Ne igitur pauperiei fornacem horresca- mus. Nam tum quoque in ignem conjecti, per ipsum ostensi clariores sunt : qui vero imagi- nem adoraverunt auream; subito ignis perierunt voratu. Sed tunc quidenr omnia pariter impleta sunt : nunc autem alia quidem in hoc sieculo, alia vero et hic et in futuro sunt im- plenda judicio. Hi quippe qui ne mamonam adorent, eligunt sentire pauperiem; et hic quidem magna, sed multo majori in futuro claritate fulgebunt. Qui vero hic imaginem ado- rantes auream, de iniquitate ditantur, tunc profecto extrema supplicia persolvent. De hu- jusmodi enim fornace Lazarus non minus quam illi tres viri, clarus egressus est : at contra ile dives purpuratus ac splendidus, qui in parte adorantium imaginem jure numeratur, ge- henne est deputatus incendio. Quae igitur superius dicta sunt, figuram manifeste exprimuat futurorum. Sicnt enim ibi in ignem missi, nihil adversi omnino senserunt : qui vero foris Steterunt, subito ac vehementi incendio concremati sunt : sic etiam tunc futurum est. Nam et sancti etiamsi flumen igneum transeant, nihil prorsus triste patientur, sed apparebunt absque dubio clariores : adoratores vero imaginis videbunt ignem omni m se fera szvius irruentem, seque ad penarum ialeriora rapientem. Si quis ergo non credit gehennam, ad fornacis illius flammam mente respiciat, el ex contemplatione prasentium credat futara , nec paupertatis, sed iniquitatis fornacem expavescat. Hic enim ct ignis eL dolor est: ibi vero et ros sentitur, ac requies. Et in illa quidem flamma diabolus medius assistit, in hac vero an- geli incendia repellentes. 12. Audiant igitur ista diviles qui fornacem iniauitatis accendunt. ef ani nannaeihnz tcn (πὴ In Graco legitur, τοὺς doigrans, curbones culeut,
Hoc autem tolum facium est; ut udimpleretur quod dictum est a Dominb per prophetàrl dicentem : Ecce Virgo in utero tontiptet, et. pariet. filium, et. vocabunt nomen ejus Ximmanuel (Isai. 1. 1. 1. Multos audio qui dicunt, quod presentes quidem et evangelicae veritatis eloquiis per- Truentes, dignum tantis rebus commodant auditum, animoque contrahuntur : sees vero ecclesiam , cum loco et animiüm repente mutent, exstinguentes prorsus totum illum devo- tionis iguem, quem sermo in eis praddicationis accenderat. Quidnam igitur adhiberi congruil, ne istüd evenlat? Si scilicet consideremus in primis unde contingat. Unde itaque vobis accidit tanla mutatio? De conversatione nimirum parum attenta, et vitiosurum hominum assiduo pestiferoque colloquio. Non enim oportebat omnino a cetu ecclesie recedentes, contrariis lie studio tiegoliis implicari, sed domum continuo revertentes sacros replicare libros, et tonjugem pariter liberosque ad eorum quse dicta sunt collationem vocare, hisque altius animó àc penitus insertis, Lum demum ad ea quie huic vilie sunt necessaria curanda proce- dere. Si enim. balneum egressus, publica conventicula evilás, ne beneficium balnei fomento partum negotia molestiora corrumpant: quanto magis cum ab ecclesie congregatione regre- deris, lioc te oportet efficere? Nunc vero contraria sperem. cuneta disperdimus : nondum quippe utilitate sermonis firmiler in mente defixa, plurimus irruens siecularium impetus üictionum. omnia pariter evellit. Quod ne accidat, quoties a sancta congregatione discedilis, fihil magis necessarium jüdicate, quam ea quée audiendo didicistis conservare medilando. Nimia enim omnino indevolio,, eL prorsus extrema est, ut quinque et sex dies quidem in rebus carnalibus consumentes, unum spiritalibus diem, imo exiguam diei partem nolilis impendere. Nonne quotidie cernitis filios vestros, ea que dicenda suscipiunt, totius fere dici continuatione medilari ? Quanto id magis nos in spiritalibus studiis przestare debemus : alio- qui nihil huc nós proderil convenire, haurienles vase undique hiante rimis, atque undiqué periluente : et ne tantum quidem swudii in horum qua diximus conservatione ponentes , quantum erga aurum argentumque solemus adhiberc. Paucos enim plerumque nummos cum aliquis accipit, et sollicite reponit in sacculo, et dili; snler obsignat sigillo ; nos vero post- «uam longe auro, gemmisque pretiosiora suscepimus eloquia, et iazslimábiles spiritualium opes bonorum, nequaquam ea in thesauro anima recondimus continenda, sed passim atque negiigenter mentes nostras eflluere permiltimus. Quisnam igitur nostri aliquando miserebi- lur, cum ipsi nobis tam aperte inveniamur inimici, atque in tantam nos pauperiem sponte cogamus? Ne igitur ista contingant, legem hanc nobis scribamus immobilem, nec nobis modo, séd conjugibus etiam liberisque uostris, ut unum hunc tolius hebdomadis diem, quo ad audiendüm concurritur, totum in eorum qua dicuntur meditatione ponamus. Sic enim et. multo magis dociles vos ad ea quee sunt dicenda venietis, et ipsi minus experiemur laboris. Sed etiam scientiae vobis lucrum profecto majus eveniet, quando memoriter prius audita re— *inentes, paratius atque instructius ad recentia convolatis. Non enim parum ad eorum quà piuntur iequales, quotquot paupertatem cum gratiarum actione patiuntur. Est enim terri- hilior pauperies igne, el amplius urere consuevit. Verum ut illos nop adussit ignis, sed quo- niam gratias Domino retulerunt, etiam vincula eorum contíruo dissoluta sunt : sic eliam tibi, si paupertatem cum gratiarum actione sustínueris, vincula resolvuntur, οἱ ignis exstin- guitur : si vero non exstinguatur, multo majore miraculo fontis naturam ignis imilabitur : quod in iis cerle conspici potest qui juxta evangelium philosophantur, quique libentius in paupertate, quam in suis opibus divites gloriantur. Nam et tunc illi qui. in ardenti fornace *tonstiteranl purissimo rore fruebantur : et licet non fuerit ignis exstinctus, in medio sui tamen slantes omnino non atligit. Nequaquam igitur extra fornacem desideamus , necessi- tates pauperum immisericorditer negligendo, po atiam quod illi tunc regis pertulere mi- - uistri. Si enim in fornacem paupetum sponte descendas , cum tribus illis pueris profecto consistes, nihilque in te adversi ignis operabitur. Sin vero in egestatis ardore positos, quasi de consessu superiore despicias, continuo te flamma vorax consumel. Descende igitür in ignem, ne te horribilior ignis involyat : neque exlra ignem scderis, ne le subitus flamma voratus arripiat. Si ením te cum pauserinas viderit, a lesione tui prorsus absistet; sin vero ἃ pauperibus separatum , advolabit repente, teque rapiet ad penam. Noli ergo ab eis eo conjectis usquam omnino discedere, sed cum diabolus imperaverit eos in. fornacem inopi vontrudi, qui aurum contempserint adorare : noli tu ex illorum parte effici, qui conjiciunt, ked potius ex eorum , qui in tale conjiciunlur incendium : ut. elficiaris quoque ex iis qui salvantür, non ex iis qui comburuntur. Ftenim ros magnus est, nequaquam atnore divitia- rum ab inopum míseratione revocari : suntque omnibus diliores, qui diviliis contemptis virtute claruerunt. Nam et illi tunc contemnendo regem, rege ipso effecli sunt clariores. Et iu itaque si mundi. opes fideli mente despicias, tolo eris mundo pretiosior : sicut ctiam illi sancli , Quibus dignus non erat mundus ( Hebr. 11. 38 ). UL igitur dignus celestibus cflicia- ris bonis, deride presentia. Hoc siquidem modo et hic claritale virtutum, et in futuro prae- miorum honore fulgebis, gratia et misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui gloria et imperium cum Patre et sanclo Spiritu in secula seculorum. Amen.
factum est, ut adimpleretur quod dictum est a Domino per prophetam, dicentem. Digna prorsus voce lantum signavit miraculum, dicendo : Hoc autem torum factum est. Quia enim quoddam pelagus immensum, et inastimabile misericordiz Dei vidit profundum , atque in rem subito rodiisse quod ante in spe non fuerat, ac repente nature leges soluas, rcconciliationem Dei Tominumque factam, superiorem cunctis ad inferiorem cunctis descendisse substantiam, et destructum macerie interstitium, et impedimenta submota, multoque his plura esse com- pleta, uno fere verbo magnitudinem exprimendo miraculi, ait: Hoc autem totum factum est, wt adimpleretur quod dictum est a Domino. Ne, inquit, wstimes, quod istud modo primum de- cretum sit: olim hoe ordinatum a Deo atque dispositum est. Quod et Paulus ubique studuit ostendere. Jam vero ipsum Joseph ad Isaíam remittit, ut si a sommo experrectus,verborum :llius esset oblitus, tamquam quse recens dicta essent, propheticorum verborum, in quorum medilatione nutritus fuerat, commonefactus, ea eliam qe ab ipso dicta essent, mente con- lineat. Et Virgini quidem nihil tale est prorsus loquutus, nimirum qui adhuc puella cum esset, horum notitiam non haberet : viro autem, ac presertim justo, et prophetica assidue scripta meditanti, consequenter hinc disserit. Et superius quidem ait, Mariam conjugem tuam : hic vero postquam prophetam adduxit. in medium, tum demum ei credidit nomen virginila- tis. Neque enim ante imperturbato quietoque animo et Virginem illam audisset et matrem esse * a propheta vero nihil erat auditurus novi, sed certe id quod longi erat temporis medi- tatione detrilum. Ideoque ut quod dicitur facile credatur, in medium ar gelus adducit pro- phetam. Sed nec teste quidem tam claro contentus, ipsum sermonem ad Dei auctoritatem reducit. Non enim Isaiz, sed Dei omnium gubernatoris illud dictum esse confirmat. Idcirco non ait, quod dictum est ab Isaia : sed, Quod dictum est & Domino. Os quippe fuerat Isai, per quod sermo ipse erat egressus , responsum vero divinum. Quid ergo hoc oraculo prz- dictum est? Ecce Virgo in utero habebit, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel ( Isai. I. 1). Et cur, inquies, non est hoe. nomine, id est, Emmanuel, sed Jesus Christus vocalus ? Quia scilicel non dixit, Vocabis : sed, Vocabunt, populi sine dubio, et ipse exitus rerum. Hic enim ab effectu nomen imponitur. Est enim mos Scripture, eventus rerum po— nere nominum loco. Quid enim est aliud, Vocabunt nomen ejus Emmanuel, nisi, Videbunt oculi mortalium Deum inter homines versantem : qui etsi ante cum hominibus fuit, non ta- men tin aperle tanque manifeste? Quod si hoc loco Judei impudenter repugnent, rogabi- mus eos, Quando igitue puer vocatus est, Velociter spolia deiraha, cito predare ? Nequaquam enim hic habent quod respondere possint. Cur igitur propheta dicebat, Voca. nomen ejus, Velociter spolia detrahe, cito preedare (Isai. 8. 3)? Quoniam illo utique nato, detractio spo- liorum faeta est, atque populatio. Merito igitur res qui sub eo tam clara contigit, ipsi tam- quam nomen imposuit. Et civitas, inquit, vocabitur civitas justitie , mater civitatum, fidetis Sion ( Isai. 1. 96 ). Nec tamen invenimus quod aliquando civitas justiti nominata sit, sed in Jerusalem semper appellatione permansit. Verum quia istud evenit in melius populi mo- ribus conversis, civitatem ita praedixit vocandam. Cum enim tale aliquid acciderit, ut is per quem id effectum sit, aut qui ejus fruetum perceperit, ex facto quam ex nomiue clarius in- dicetur, nomen ejus appellat ipsam rei quee facta est veritatem. Si vero hinc confutati atque convicti alitin moverint quistionem, alque aliter appellationem Virginis intelligere conentur, aliosque nohis interpreles proferentes alque dicentes, Non dixerunt Virginem, sed puellam: primo quidem dicemus illud, quoniam ad faciendam vere translationis fidem, omnibus aliis Jure Septuaginta interpretes sint digniores. Siquidem alii post adventum Domini interpretati suut, Judeei siquidem permanentes, meritoque suspecli : quippe qui inimice et subdole mulla corruperint, et data prorsus opera a prophetis mysteria predicta celaverint. Septuaginta Yero ante centum, et aliquando amplius Dominici adventus annos, ad inlerpretandum tot 9c pariter accedentes, ab omni suspicione hujusmodi vindicantur. Alque ob ipsum lemporis Intervanum, et illorum numerum, ae consensum, magis fide digni utique fuerint. 3. Sin autem illorum qui postea. interpretati sunt, testimonium proferre maluerint , sic quoque a nostra proveniet parte victoria: siquidem Scriptura adolescentul vel puella no- mine virginem appellare consuevit. Jdque non in feminis solum, verum etiam in viris sepe signatum est. Jutenes, inquit, et virgines, senes cum junioribus ( Psul. 148. 12). Ac rursus de puella loquens quz virginitatem corporis violenter Oppressa perdiderit : Si, inquit, procta- maverit adolescentula ( Deut. 92, 91) : id est virgo. Et ea quidem que superius dieta sunt bunc sensum facile confirmant. Non enim simpliciler posuit, Ecce virgo in utero habebit: sed cum anle dixisset, Jpse Dominus dabit vobis signum, continuo subjecit, Ecce virgo in utero habebit (Isai. 8. 14. Et certe nisi virgo.maneret qua in utero essel habitura sed hoc com- muni fieret lege connubii, quod tandem id quod fiebat, signum fuisset ? Signum quippe om- nem prorsus consequenliam, et ordinem rerum debet excedere, e. novum debet esse in omuibus, atque a solemni more diversum : aliter vero signum esse non poterit. Sur— gens autem Joseph a. somno, fecit sicut precepit ei angelus Domini. Vidisti certe obedientiam,
Oruatus studium ae lapillorum flores, aurique eum iis connexio, atque intorti crines, et oculorum pigmenta, ct pulebritudinis effictio, pravaque circa € res hujusmodi artificia, qu;e tibi eure esse omnes referunt, mecessarii usus honestati, et gravitati contumeliam iuferunt, vitiosarum autem affectio num rabiem significant, Quamobrem si pactorum €um Christo initorum oblivione captus es, sub- monendi tui eausa hzc seripsi. Sin autem, uL homo, mutatus es, fac quamprimum resipiseas. Etenim Deo munus minime promisisse, periculo vacal : al, cum aliquid voveris, id minimo prestare, condem- nàiione dignum est. CDLXIL — SERENO TRIBUNO. Deum quidem sewper habes cousilia tuà pro- spere dirigentem. Nunc autem in "Thraciam, hoc est, perturbationum ae tumultuum arcem, proli-
?1 ANIANI INTERPRETATIO, is um, et sexcenta illa millia armatorum ab imminenti Dei liberavit ira, sororem lamen suam quivit eruere. Et certe non erat equale peccatum. lila injuriosius de Mose fuerat quiddam juuta : at vero omnis illa multitudo, quam diximus, rectam in Dominum impietatem mmiseral. Sed hanc (amen vobis quzstionem potius relinquo, ipse vero id quod multo est ficilius, eonabor absolvere. Quid enim jam de sorore dicamus, quando tanti ille dux po- li sufficere sibiipsi quoque deprecando non valuit, sed post mille erumnas laborum, ct adraginta annorum commendatum sibi a Domino principalum, prohibitus est a Domino ram repromissionis intrare, quam toties eis divinus fuerat sermo pollicitus? Quid igitur causa est ? Nequaquam utilis in illam terram sancti Mosis fuisset ingressus, sed cum ma- o damno conjunctus, et qui omnino plurimos Judcorum in maximam erroris ruinam sup- intare potuissel. Si enim quia per illum fuerant de sola Egypto liberati, relicto Deo. tan- nmodo Mosen requirebant, ipsius esse prorsus cuncta illa beneficia credentes : hunc si roductorem quoque in terram repromissionis habuissent, in que non illi impietatis prae- pta cecidissenL? Ut igitur omnis hujusmodi amputaretur occasio, ipsum quoque ejus est cultatum sepulcrum (Deut. 38. 6). Et Bamuel quidem Saülem ab ira Dei liberare non po-- t, Israeliticum vero sepe populum salvavit (1. Jteg. 16. 1). Jeremias quoque Judaeos non puit ultioni ; alium tamen quemdam salvasse memoratur. Daniel etiam sapientes Baby- nias ab interitu liberavit, nec tamen Judaeos jugo captivitatis absolvit (Dan. D Ih Evange- vero cernimus, non in aliis atque diversis, sed in eisdem is fieri utrümque personis, unum eumdemque bominem, nunc quidem sufficientem ad liberationem sui, nunc vero um propria salutis effici proditorem. Nam ille quidem mille talentorum debitor, multis ecibus supplicando semetipsum periculo liberavit, postea vero idipsum impetrare non va- t: aller vero econtrario, cum prius perditioni semetipsum lotum dedisset, postea tamen sibi irimum profuit. Quis vero iste est? Qui scilicet bona patris absumpserat (Luc.15.30). Ex qui- s profecto redolet, quod si negligentes fuerimus ac desides, nec per aliorum quidem possu- is merita salvari. Si vero mente vigilemus, etiam per nosmetipsos istud valeamus efficere, et ilto magis nostro, quam alieno tuti esse suffragio. Nam et Deus salutem nostram, non tam is rogantibus pro nobis vult donare, quam nobis : ut hoc ipso quo iram in nos ejus placare pimus, ad studia meliora migremus, et fiduciam bone conscientim colligamus. Sic enim ananeam illam aliquando miseratus est; sic etiam meretrici donavit saltem; sic latro- m à cruce in paradisum transtulit, nullius patroni, nullius precibus mediatoris inflexus. 5. Et heec dicimus, non ut supplicandum esse sanctis negemus, sed ne nosmetipsos in otium desidiam resolvamus, et dormientes ipsi aliis tantummodo nostra curanda mandemus. m cum dixisset, Facite vobis amicos, non hic restitit, sed adjecit, Ex iniquo mamona uc. 16. 9) : ut scilicet tuum id esset ac proprium. Nihil quippe hic aliud quam misericordiio era signavit : quodque mirandum est, non exactam nobiscum rationem subducit, dum— ; do ab iniquitale desistamus. Quod enim dicit, hujusmodi est : Acquisisli antea male, im- nde jam bene : collegísti hactenus inique, disperge nunc juste. Atqui qua tandem ista tus est donare de talibus ? Sed tamen amans hominem Deus eousque descendit, ut si ista iamus, bona nobis magna promittat. Verum nos in fantum stultitizi amentizque proces- nus, ut nec ex iniqua aliquid possessione lribuamus : sed et cum rapinis mille ditati vel nimam partem forle dederimus, omnia nos jam implesse credimus. Án non forte audisti ostolum pronunliantem, quoniam Qui parce seminat, parce et metet (2. Cor. 9. 6)? Qua, zs0 enim, ralione parcis ac retines? Non est istud impendere, sed augere : neque [ru- i$ ac negoliatio impensa dicenda est. Übi enim semen est, ibi etiam multiplicatio fru- ium consequitur. Tu vero si terram quidem pinguem ac fertilem coleres, et quz pluri- im esset opportuna seminibus, non tantum illam propria horrea seminando vacuares, rum etiam mutuaveris aliunde quod sereres. Maximum namque detrimentum putares, in tali diligere parcitatem : cielum vero cum culturus sis, ubi nulla aeris ingqualitas, cor- ptio nulla ventorum est, sed plurimo ubique cum feuore semina jacta proveniunt, cun- ris atque dissimulas, nec intelligis quia possimus el parcendo perdere, et spargendo ligere ? Sparge ergo, ne perdas : noli retinere, ut magis congreges, sed fructuosissimo ero- nda genere ut lucreris, impende. Et si servare illa oportet, noli ea tu servare; hoc enim do universa dispereunt : sed Deo potius cuncta committe, e£ nemo quidquam poterit le diripere. Noli igitur tu hic velle negotiari : neque enim nosti lucra colligere : sed eum tius fienerare, qui longe majorem fenore reddit usuram : ibi (inquam) potius fienerare, i nulla invidia prorsus, nullus timor, nulla accusatio, nullz versantur insidize : faemerare llius rei penitus indigentem, sed propter te tamen tamquam necessaria postulantem. Da scenli omnes, et propter te esurienti, ne ipse egestate moriaris. Da ei qui idcirco pauper ectus est, ut te divitem faceret : feenerare unde possis non mortem fructificare, sed vilam. ie namque usure regnum, illa autem acquirunt gehennam; ille enim avariti& sunt, isue 7o philosophiz; et illo» quidem crudelitalis, istze vero pietatis. Quam ergo satisfactionem rare poterimus, qui cum et amplius, et tutius, et opportunius possimus accipere, et cum ertate omni, et absque formidine, absque obtrectationibus ac periculis possidere, a talium Wine se décpAEr QOL DM LC ES Roe SN QA um M m RM ROSE BRTMERE S
HOMILIA SEXTA EX CAPITF 1I. HOMILIA SEXTA EX CAPITF 1I. Cum autem. natus. esset. Jesus in. Bethlehem Judae, in. diebus Herodis regis, ecce met eh oriente. venerunt Jerosolymum, dicentes : Ubi est. qui natus est rez Judeorum? Vidinus enim stellam ejus in oriente, et reliqua. 1. Multa nobis opus est vigilantia, mullis precibus, ut preesentis difficullatem loci possi- mus alisolvere : eLuiseere quinam isti sint magi, el unde venerint ; el quonam modo, quove suadente : quienam etiam illa fuerit stella, quas magos ad Christum usque perduxerit. Quin imo si placet, ea primum proferamus in medium, qua de hoc loco dispulant veritatis ini- mici. Siquidem tantum amentiz illis éiabolus inspira, ut hinc quaque. se contra. virtutis ralionem opinentur armari. Quidnam ergo proponunt? Ecce, inquiunt, etiam Jesu nato sidus spparant : quod certe grande documentum est, certissimam astronomi esse rationem. Porro id aperte falsum convincitur. 5i enini secundum legem est natus astrorum, quomodo astro- momiam solvit, fatumque destruxit, et dasmonum os obturaviL, ac totum omnino exclusit errorem, omnemque. vanissimam artis hujus obruit officinam? Quonam cliam pacto magi zx slela illa Judieorum regem. illum. esse didicerunt, cum certe non istius regni ille rex esset, sicut etiam Pilato ipse respondit : tegnum, inquit, meum non est de hoc mundo (Joan. 18. 36)? Nihil quippe tale monstravit, quale mundi hujus reges habere conspicimus. Neque - enim hastalas ille atque elypeatas ostendit militum catervas, non equos regalibus phaleris insignes, non currus auro ostroque fulgentes. Non enim istum, nec alium quempiam simi- lem circa se habuiL ornatum : sed vilem hanc prorsus vitam egiLac pauperem, duodecim tan- tummodo homines, cosque despicabiles secum cireumducendo. Sed et si regem illum esse magi noverant, cujus rei tamen gratia ad eum venirent? Neque enim istud ad astrologi spectat arlem, uteos qui. naseuntur cognoscat stellis : sed ul ex hora punctove nascentium, cà qua ilis sunt eventura. pridicat, ut aiunt. Isti. vero neque parienti adstiterant matri, neque tempus quo vex noster nalus essel agnoverant, ut hinc videantur. precinendi futura sum— psisse principium : sed c contrario, cum mullum anle tempus in regione sua stellam apparere vidissent, venerunt ad eum qui erat natus, videndum. Quod quidem ipsum, quantum ad rationem spectt humanam, multo esse inconsequentius. comprobatur , quam id quod paulo anle premissum est. Quaenam enim magos ratio commovit? quenam etiam spes impulit praemiorum, ut ad. regem adorandum venirent lam vasto presertim ase lerrarum spatio separatum? Quod ct si super ipsos regnaturus Tuisset, nec sic qui- dem haberet peregrinatio lam longa ralionem. Nam si in regali fuisset aula natus ac patre regnante, consequenter forte quis diceret istos in honorem patris puerum adorare voluisse, et hoc sibi ad conciliandum regis animum suffragium comparasse : nunc vero cum illum nec suum regem sperent futurum, sed. gentis alieni», magnoque spatio ab il- lorum regione divise, neque palrem ejus regem esse videant : qua ratione tanti iter la» boris arripiunt, et adorant parvulum in matris gremio pauperis collocatum, et offerunt munera, maximo certe eum periculo ista omnia facturi? Audiens enim hac ab eis He-- rodes, pariterque populus, turbalus est. Verum hic, inquis, minime isti. przesciebant. AL omni prorsus ratione nuda hoc probatur objectio. Nam etsi valde insipientes fuissent, istud tamen nequaquam ignorare potuissent, quod ingressi urbem in qua rex alter habitaret, talia pradicando , aliumque illius populi regem esse monstrando, non mille conira se gladios commoverent, Cur ergo etíam adorarunt pannis adhue ipnfantiz colli gatum? Nam si virilis jam fuisset etatis, dicere quis forte potuisset , quod aliquod ab eo auxilium prestolantes, in apertum se periculum iradidissent. Quod tamen ipsum ex- tremue omnino fuisse dementiz, nt Perses aliquis ac barbarus, nullumque habens cum jorem misero foveam crudelitatis effoderit, specie juvandi alterens inopem, ac manum por- rigendo de;iciens, el quasi in portum cx tempesiate suscipiens, sed improviso turbine in multo magis crudele naufragium, velut inter scopulos ac latentia saxa demergens. Quid igitur, inquis, hic precipis? ut scilicet pecuniara congregatam, mihique utilem in usus alte- rius commode, nec ullam inde prorsus mercedem reposcam? Absit. Non ego istud dico, sed satis cupio etiam Ie pro illa accipere mercedem : non hanc sane vilem el prorsus exi inde sed longe utique majorem. Usuram enim tuam, non aurum volo esse, scd celum. Cur ergo in paupertate teipsum concludis ? Cur lerrie totus affigeris, nimiumque in ea sor- dide volutaris, οἱ repetis exigua pro magnis ? Hoc enim illorum est qui diLiri prorsus igno- rant. Cum enim Deus pro parvula quadam pecunia, bona tibi celestia et ielerna promitat : tu vero dicas, Colum mihi non del, sed pro cielo largiatur aurum, quod profecto periturum est : hoc est velle in pauperie remanere. Qui autem veras opes ac divitias concupiscunt, ea quib m:psura sunt potius eligunt, quam illa qui pereunt : perennes opes potius ac inex- haustas, quam eas qui consumuntur : hujusmodi enim przsponunt magna parvis, et tempo: ralibus sempiterna, fiuntque digni qui utraque percipiant. Qui enim calum terre amorc contemnit, eliam istam profecto perdet : qui vero huic illud preponit, utrisque potictur : € multo certe tutius, multoque jucundius. Quod ut etiam nobis fiat, despicienies cuncta om- nino prasentia bona, potius cligamus futura. Ja enim et illis ct isis fruemur, gratia e misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui gloria cum Patre el sancto Spiritu in secula sie vulorum. Amen. liia ENENMEEEEENENMMC—————————
De humanitate.
et ingratis omnem prorsus adituz: excusationis obstrueret. Quia enim Chrístus adveniens Veteri Testzineato erat finom daturus, universum vero mundum ad se vocaturus adoran- dum : qui utique mari terraque esset colendus, ab ipsis statim initiis nativitatis ostium gen- tibus reserat, et sic quoque domesticos cultores suos erudit, dum invitat alicnos. Quia enim audientes prophetas, qui adventum cjus sape promiserant, parum attente eorum verba pen- sabant, a longinquis regionibus venire fecit et barbaros , qui apud illos natum inquirerent regem, ut Persico primum sermone discerent que prophetis nuntiantibus discere noluerunt: ut si bong fuerint voluntatis, maxima juventur occasione credendi ; si vero contra manifesta contenderint , omni prorsus excusatione priventur. Etenim non suscipientes Christum post tantorum de illo testimonia prophelarum, quo tandem impietatem suam obducere colore po- tuissent, quando vidissent magos unius ipparidone stella, et inquisisse Christum, et inven- tum suppliciter adorasse ? Quod igitur de Ninivitis fecit Deus, millens ad eos Jonam : quod in Samaritana atque Chananaa, hoc ctiam fecit in magis , el idcirco dicebat : Viri. Ninivite surgent et condemnabunt, et, Regina austri surget , et condemnabit generationem istam (Matth. 12. 41. 12) : quoniam illi quidem minoribus crediderunt, iste vero nec maximis. Et qua, inquis, ratione magos per stellam ducit ad Christum? At quonam modo oportui ? prophe- lasne mitti potius? EM nequaquam magi credidissent prophetis, Àn voce aliqua desuper in- sonare? Nec banc quidem curassent. Án angelum mittere? Verum hunc quoque forsitan prosteriissent. Propterea igilur omnia hujusmodi derelinquens Deus, per ea illos vocat , que familiaria eis consuetudo faciebat, mira quidem dispensatione pietatis ad hominum conde- scendens salutem. Ingens itaque magis et clarum ostendit astrum , quodque plurimum ab his quz spectamus sideribus discreparet, ut eis de magnitudine, et de pulchritudine sideris, nec non etiam de ipsa novitate cursus admirationem moveret. Hzec itaque Paulus imitando, ab ara occasione sumpta , cum gentibus disserit, ex domesticis in medium proferens testi- monia poelis : Judeis aliquamdiu Christum absque interdicto circumcisionis annuntiat, et adbuc sub lege viventibus a sacrificiis sumit initia doctrinz. Quia enim unusquisque consue- tudinis sug amicitia ligatur, et Deus , et missi ab pos ad totius orbis salutem homines, de ipso cujusque more gentis materias sibi assumunt dicendi. Ne igitur opineris eo indignum, quod magi per stellam vocantur. Hoc enim modo omnes Judeorum ceremonias , omnesque ritus et sacrificia, atque purificationes, et neomenias, et arcam , templumque ipsum repro- babis. Siquidem hzc omnia originem a gentium ruditate traxerunt. Sed Deus ob deceptorum salutem, per ca ipsa se coli passus est, per qua illi dzemones ante coluerant, aliquamdiu illa in melius inflectens , ut eos paulatim el a consueludine sua reduceret , ct ad philosophiam perduceret altiorem. Hunc igitur ipsum dispensationis sug morem servavit in magis, quos per stelle apparilionem vocavit, ut cos inde efficeret celsiores. Postquam igitur adduxerat, et veluti manu ad priesepe ipsum st.lla praeeunte deduxerat, eis non jam per stellam, sed per angelum loquitur, ita eos gradatim ad meliora perducit. Hoc etiam Ascalonitis, hoc legitur fecisse Gazensibus, horumque finitimis. Etenim istze quinque tunc urbes postquam letali plaga, arca ad se veniente , perculsa sun! nullamque ex tanis malis liberationem poterant inve- nire, vocatis vatibus et populi multitudine congregata , quemadmodum illa Dei placari pos- set ira, quierebant (1. Reg. 5). Tune corum respondere vates, ut juvencas indomitas aduus. et primiparas ad plaustrum jungerent, quo arca veheretur, nulloque eas rcgente, quo vel- lent ire permilterent : sic appariturum esse dicenles, utrum a Deo plaga ilia venisset , an communi quodam easu, atque cgritudine deperissent (Ibid. 6). Si , inquiunt, jugum su- perba cervice contriverint, atque mugientes ad vitulos recurrerint, casu id didam esse manifestum est : si vcro directo itinere contendcrint, ct neque ad mngitum tentaverint redire vitulorum, neque in aliam regionem ignolee vize errore detorserint, liquido patebit Dei manu has urbes fuisse percussas. Quoniam igitur vatibus ista dicentibus , illarum tenc regionum populi crediderunt ; eorumque implevere preceptum , Deus quoque condescensione solita , valum sententiam comprobavit: ncc majestate sua putavit indignum, in effectum operis pro- fanorum dicta perducere, idque agere ut illi (ideliter viderentur ista suasisse. Ad majorem siquidem Dei gloriam perlinebat, si virtus ejus etiam inimicorum testimonio panderctur, et si ipsi quoque gentilitalis Ua consonam ferrent de viri Dei potestate sententiam. Multa- que prieterea horum similia Deum dispensare invenimus. Nam in pythonissa quoque hunc tenuit dispensationis tenorem : quod vos jam ipsi juxta preedictam regulam potestis absolvere (Ibid. 98). Occasione igitur stellae heec a nobis dicta esse sufficiat, de qua vos dicere jam plura poteritis. Da enim, inquit, sapienti occasionem, et sapientior erit (Prov. 9.9). &. Tempus vero est, ut ad principium eorum que sunt lecta redeamus. Cum autem natus esset Jesus in. Bethlehem Jude, in diebus Herodis regis. Et magi quidem stellam prodlucentera sequuti sunt : Judzi autem nec prophetis quidem insonantibus crediderunt. Quanam vero ratione et locum designat et tempus, dicendo, /n Bethlehem, et, In diebus Herodis regis? qua vero de eausa addidit dignitatem ? Quam certe idcirco signavit , quoniam erat et alius Hero- des , qui interfecit Joannem : sed ille tetrarchie honorem habuit, hic regis. Et locum po- nit et lempus, ut nobis in memoriam revocet antiquas prophetias : quarum unam Micheas ai quande praedixit: Et tu, inquit, BetMehem terra Juda, nequaquam minima es in principibus Juda (Mich. $. 2) ; alterun vero patriarcha Jacob , qui nobis elim tempus ipsum diligenter expressit, eL adventus Christi signum evidens posuit dicendo : Non defictet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui reposita sunt : et ipse erit exspectalio gentium (Gen.
AUUASNI HINLEOGEDRBERAVTIU. LI ^, el quis cos in hoc suscitasse credatur. Non enim nihi solius hoc esse steliis rum etiam Dei, per quem illorum ad hoc anima commota cst. Qui tale etiam ali- 0 legitur rege fecisse, praeparans euim ut Judeorum populum a jugo captivitatis 2 Paral. 36): non tamen sic istud operatus est, ut liberi arbilrii jura perfringerct. liam eum Paulum vocavit a caelo, non suam tantummodo gratiam , sed etiam il- »edientiam relucere ( Act. 9). Et cur, inquies, non hoc magis omnibus revelavit ? | non omnes fuerant credituri. Erant quippe isti cunctis qui in illa versabantur em paraliores. Nam et cum plurime alie gentes perirent, ad solos tamen Niui- iela directus est : et duo latrones juxta Doininum pependerunt, sed unus tantum in salutem. Considera igitur horum et admirare virlutem, non modo, quia tam is subiere laborem, sed etiam quia tam simpliciter ac libere egere cum rege. Et- bdole missi ab aliquo putarentur, et ducem sui itineris produnt, et longinquitatem tentur, el fiduciam mentis ostendunt. Fenimus, inquiunt, adorare eum. Et neque »opnli atque clamorem, neque potestatem reforinidant tyranni : unde mihi viden- un in regione propria facti esse postea civium suorum magistri. Qui enim hic i isla dicere timuerunt, multo haec ipsa liberius patrite suz hominibus priedica— jpe prier stelle indicium , habebant et angeli responsum, et prophete testimo- iens, inquit, Herodes rez, turbatus est , et omnis Jerosolima cum illo. Herodes isequenter, utpole rcx, et sibi pariter et liberis formidans, Jerosolyma vero quam buil caus;in timoris , cum certe illum. audicrit esse, quem salvatorem ejus, atque , et liber:torem prophete porro ante priedixerant ? Quanam igitur ratione Judai 1? De ipsa nimirum pravitate sententize, qua prius adversabantur Dominum be— fereutem : et tam gloriosze quam consequuti fuerant ab co libertati prieferebant. m illam, quam in JÉgypto sustinuerant, servilutein (d). Tu vero diligentiam con— bhetalem. Nam hoc quoque ipsum olim propheta praedixerat : Et SUD si nati ne combusti : quoniam puer natus est nobis, et filius datus cst nóbis (Isai. 9. 5.6). | enim turbati, nequaquam tamen student videre quod factum est, neque ad ad- untes magos sequuntur : neque in tanta re, tamque mirabili aliquid curiositatis : ita erant contentiosi pariter ac desides prae ezeteris onmibus. Oportuerat namque 10 sentire, quantum sibi esset additam dignitatis, de Linti scilicet nativitate regis, um ad se regionem ortu suo triumphante Lraxisset, et sub quo omnes populos ribus subjugare, utpote rebus in prosperiora surgentibus, et regno tam clare ab ui fulgente principio. Qui tamen nee sic quidem in meliora mutantur, cum paulo itate fuissent Persica liberati. Erat enim omnino consequens eos animo volvere. de occullioribus allioribusque didicissent, felicitatem (tameu suam ex ipsa pra- ovitatle perdiscerent, meritoque dicerent: Si jam regem nostrum Persi natum emiscunt , quando eum magis poterunt timere firmatum, ejusque imperiis obe- 1 ergo profecto nos'ra omnium reguis gentium clariora : sed nihil prorsus bujus- es animos suscilavit. Tantus siquidem ilios torpor obsederat, eique conjuncta par uod utrumque vitium proeul a nobis debemus arcere. Oportet enim eum qui ad- depugnat, ipso igne potiorem in se fervorem mentis accendere. Unde etiam Do- 1gnem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur (Luc. 12, &9) ? Pro- unctus Spiritus in speeie ignis apparuit. («) Juxta Grzecugi, legeuduai esset, ΑΙ φόνου μασιν /Egysiuearum ciriium eanestioncares
LEM dLenOMEe: Sint Ted eo eot. oci 4I*, — 6E0A0zIQ XXOAAXTIKO.
|. continzat, sed preestetur mihi potius a Deo ludere oinni tempore, et ridere. Quidnam, obsc- cro, tali inveniatur mente puerilius ? Non enim Deus dat ludere, sed diabolus, Audi igitur quid passi fuerint aliquando ludentes. Sedit, inquit, populus manducare et bibere, et surrexe- runt fidere (Prod. 32. 6). Tales erant quondam in Sodomis, tales eliam tempore fuere di-- luvii. Nam et de illis Dominus ait : Quoniam superbia, et saturitate panum, et. divitiis efflue- bant (E zecá. 16. 9). Mli quoque qui Noe tempore, cum per lot annos fabricari arcam vi- derent, fugiebant omnem compunctionis dolorem, et male blande tantum leetitiae serviebant, nihil omnino erant providi futurorum : et propterea subita omnes illos mersit pena dituvii, faciumque est lotius orbis commune naufragium. 7. Noli igitur hiec a Deo poscere quie accipis a diabolo. Dei siquidem est humiliatam dare animam , lrementem , pressam , pudicam , penitentem alque compunctam. Hec enim sunt Dei munera, quia et nostalibus potissimum indigemus. Imminel namque nobis grande certa- mon, et adversus invisibiles lucta virtules, adversus spirilualia nequitie, et contra hujus- modi principalus et polestatles pugnandum est (Ephes. 6. 19) : beneque nohi cum agilur , si Strenuam operam navantes, et sobrie viventes, et vigilantes possumus ferum ipsorum agmen suslinere. Quod 5i vero rideamus atque ludamus , jugem desidiam confoventes , facillime anie pugnam quoque PR torpore vincemur. Non est nostrum ergo assidue ridere , re- solvi cachinnis, molliri deliciis : sed eorum potius, et earum quie speclantur ip theatris, qua in lupanaribus inquinantur, eorum qui ad hoc sunt facti parasitorum eL adulatorum. Non est, inquam. hoc eorum qui ad aeternum regnum vocati sunt, quique in cinlesti illa civitate con- scripti, non est spiritualia arma gestantium : quod cerle proprium est diabolo militantium. llle cnim est, ille qui etiam in arlem jocos ludosque digessit, ut per hac ad se traheret mi- lites Christi , virlulisque eorum nervos faceret molliores. Propterea in urbibus etiam thea— ira construxit, eL illos risuum ac turpium voluptatum incenlores paravit, et per illorum luem in universam urbem talem excitat pestem. Quz nos fugere heztus praecipit P: ulus (Ephes. 8. 4), suadens ut et stultitiam. et seurrilitatem a nobis longius repellamus : ex quibus risus multo perniciosior est, nulloque deterior. Quando enim mimi illi atque ridiculi bla— sphemum ac turpe quid dixerunt, tunc potissimum quidque stolidiores solvuntur in risum : inde applaudentes magis, unde eliam itlos lapidibus exagitare debuerant, qui fornacem ignis horribilis ex hujusmodi voruptate in suum ipsorum caput succendunt. Qui enim laudant ista dicentes, ipsi eis haec exercere persuadent, et idcirco ipsi potius propter haec merentur sub- ire quod ob isla sancitum est supplicium. Si enim nullus esset talium spectator ac fautor, nec essent quidem qui aut dicere illa, aut agere curarent. Quando vero vos cernunt et aries proprias, et psa exercendi quotidiani operis loca, et illum quem ex his paratis SISTI, et prorsus omnia simul vanissimi illius spectaculi amore deserere, avidiori et illi ad hzc inten- lione rapiuntur, studiurique his majus impendunt. Et hec dico non ut illos a crimine videar vindicare, sed ul vos discatis initium et caput iniquitatis hujus vos esse potissimum, qui to lam prorsus diem in tam ridicula, tamque etiam perniciosa voluptate consumitis , el hone- stum conjugii nomen, ac reverendum in iliud negotium publicatis. Non enim tam ille delin— quit, qui illa simulat, quam tu pre illo qui hoc fieri jubes. Nec solum jubes , sed etiam exsultatione, risu, plausu adjuvas quie geruntur, omnibusque prorsus modis hanc diaboli- ciun eonfoves officinam. Quibus jam igitur oculis domi conjugera cernes, quam ibi in perso- nà alterius tante vidisti injuriz subjacere ? quomodo autem non rubore suffunderis, quoties uxoris recordaris, quando eunrifem sexum tam fede ibi videris publicatum. 8. Neque vero islud mihi opponas, quod jam quidquid ibi tit, simulatio et fictum argumen- lum sil, ncn etiam veritas rerum. Etenim simulatio ista plurimos adulteros fecit, ct multas domos subvertit. Proptereaque maxime gemo, quod tam grande malum hoc. malum esse non creditur : sed quod est multo deterrimur, et favor, et clamor, et plausus adhibetur et risus, cum in communem perniciem adulterium tam turpe committitur. Quid ergo ais , Simulatia est illa, non crimen ? et propterea mille illi mortibus digni sunt : quoniam quie fugere cunc- tie prorsus imperant leges, ea isti non verentur imitari. Si enim adulterium malum est à: malum est sine dubio ejus imitatio. Et nondum dico quantos adulteros faciant, qui hujus-- 100di adulleria histrionica simulatione reprzesentant, quemadmodum etiam impudentes borum spectatores efficiant. Nihil quippe obscenius illo oculo, nihilque lascivius, qui spectare talia patienter potest , ne dicam libenter. Deinde quale illud est, ut cum in platea nudam femi nam nolis aspicere, imo neque domi quidem, sed etiam si id forte contingat, in injuriam tui factum putes : cum vero ascendis thealrum, ut violes utriusque sexus pudorem, obtutusque proprios pariter incestes, nihil tibi inhonestum credas accidere ? Non enim istud dicas, Me- retrix est que nudata est : sed quia natura ipsa est , idemque corpus el meretricis et liberz. Si enim nihil in tali re esse opinaris obscoenum, qua gralia cum idipsum in plalea videris, a cepto resilis incessu , et inverecundam severius exagilas ? Nisi forte credis , eamdem rem non similiter esseturpem, cumseparati simus, ct cum congregali omnes una sedeamus. Verum istud risus est prorsus, ae dedecus, et extreme omnino verba dementim : potiusque est luto atque ceno omnem suam turpare faciei, quam tantae spectaculo feeditatis. Non enim ita cae- num oculis noxium est, ut impudicus ille vultus, et nudat;» meretricis aspectus. Audi igitur quid jamma principio generi hominum nudilatem induxerit , et vel hoc pacto turpitudinem
HOMILIA SEPTIMA EX CAPITE 1H. Et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi , sciscitabatur ab eis ubi Christus nasceretur. At illi dixerunt ei, In Bethlehem Juda. 1. Vidisti certe, ut sermo superior ostendit, cuncía omnino quz facia sunt, ad redargutio- nem proficere Judeorum : qui prius quam Christum viderent, ac veneno inficerentur invidite, simpliciter de illo testimonia praedicta recitabant : ubi vero aspexerunt gloriam ejus de mi- raculis coruscantem, livore correpti , supprimunt veritatem. Sed illa per hec potius cuncta crescebat, et ab ipsis quoque juvabatur inimicis. Considera vezo hoc loco etiam quam impro- visa quamque miranda proveniant : qfüandoquidem et vicissim docent, et mutuo a se aliquid addiscunt, Judei scilicet, et Pers». Nam Judai quidem a magis audiunt, quod stella eum in regione Persidis priedicarit : magi vero a Judzis discunt, quod ipsum Jesum, quem stella monstraverat, etiam nropheli ante praedixerant. Quee certe interrogationis occasio , fit dili gentioris et manifestioris demonstratio doctrinz. Ipsi quidem veriatis inimici pro veritate coguntur legere literas , et prophetiam de Christo nescientibus interpretari : licel non eam omnino totam voluerint publicare. Cum enim dixerint, quod ex Bethlehem processurus es— set qui regeret Israel : nequaquam tamen id quod sequitur, addiderunt, in adulationem pro fecto regis : ut ad humana graue lucrum, veritatis damna proficerent. Quid vero istud erat? Et egressus, inquit, ejus a diebus eternitatis ab initio (Mich. 5. 2). Et cujus, inquies, rei gratia, si inde erat, ut praedictum est, adventurus, aliquanto tempore in Nazareth moratus est, per quod etiam obscuravit propheliz ipsius veritatem? Quinimo non obscuravit, sed magis etiam, si consideres , revelavit. Hoc enim ipsum quod in Nazareth semper mater habitarat , quz illum in Bethlehem genuit, ratione et providentia rem ostendit impletam. Et idcirco non continuo ut natus est, in civitatem suam venit, sed in Bethlehem quadraginta est remoratus diebus : ut iis qui diligentius vellent de ipso cuncta rimari, occasionem inquisitionis ingere— ret. Etenim multa erant qua» manifestum efficerent quod latebat, si modo illi investigare vo- luissent. Siquidem venientibus propter illum ab extremo oriente magis, totus omnino popu- lus in admirationem suspensus est : sed etiam rex ipse cum populo, et propheta in medium quasi testis adductus esl, factaque est magna cujusdam poripa judicii. Sed et alia quoque pirs tunc gesta sunt, qua Lucas diligenter cuneta contexit, proferens et Anne vidug , et imeonis justi, et Zachariw sacerdotis, et angelorum psallentium, et pastorum exsultantium consonas de pueri majestate sententias : quee omnia salis erant idonea intendentibus animum prestandi occasionem, ut quod factum fuerat disceretur. Si enim magi a Perside venienles non ignoraverunt eum in quo est ortus locum; quanto magis qui ibidemn convereahan- tur discere universa potuerunt? Ostendit se igitur ab initio ortus su: multorum nurabilium testimonio. Quia vero illi videre tam lucentia noluerunt, per aliquantum se quidem lempus occultavit : sed rursus alio semetipsum demonstravit modo, et quidem multo clarioris testi monio potestatis. Non enim jam illum magi, non stella, non angeli , sed Pater ipse caelitus praedicavit. Nam cum ad Jordanis fluenta consisteret , pervenit et Spiritus sanctus , vocem illam Patris super baptizati caput deferens, et Joannes omni cum libertate sermonis mullitu- dinem ad se venientium cohortando, totam omnino Judeam, habitabilia loca atque deserta, lumine hujus predicationis implebat. Testimonium quoque erat magnum signorum : nam et terra , et mare, cunctaque omnino creatura, clarissima pro Chrísto voce resonabat. Ipso quoque virginalis partus tempore ea sunt facta miracula , quie abunde possent majestalem lemonstrare nascentis. Ne enim dicerent, Ignoravimus, quando et in qua regione sil natus : et illa de magis impleta sunt, et alia, ut diximus, plurima, ut nullus prorsus excusaliouis relinqueretur color , qui id quod impletum fuerat inquirere noluissent. 2. Porro considera ipsam prophete diligentiam. Non enim dixit quod in Bethlehem perman- surus esset: sed ex Bethlehem procedet, inquil : ut signanter prophetasse videatur, illum ibi tantummodo nasciturum. Quidam autem impudenter audaces aiunt de Zorobabel hac fuisse praedicta. Sed qua tandem istud ratione defenditur? Non enim huic competit, ut Egres- sus ejus a principio ex diebus aternitatis esse dicatur. Quomodo autem saltem tllud quod ante diclum e Ex te exiet dux, de Zorobabel poterit convenire, qui non in Juda, sed in Baby- lone ortus docetur ? Unde etiam ipsum nomen accépit, ds scilicet ibi sit in sobolem, semi— natus? Quicumque habent Syri sermonis peritiam, intelligunt profecto quod loquimur Supra
Iiepl gilavüpoatac. Xgh, 6 gie, xo mphg mükegloug ixetsÜovezg anéviccüni. 'Ü yàp jh omewüóuzvos, &XY àwüpü-. mous bxsag [vhs] vhs dváyxne éuveug quydg, xo xxt Bx ao0 (sou payogévoug vutopoógevoc, xok píjee olus) wavaibisag vóy Doghv, pfjee bi ch "ie esso yupfjsag cuTysvég xe xah olusiov, xal S. d o, SIC RA MUR oic koc dor Mic coti c Dod ea c MEC... ceusuit, utet aecusalor, eL judex, et carnifex ipsius lieret, Quo nomine apud Areopagum a Nejtuuo &eerusalus alque convictus, ipse. quidem supplicio alfeetus est, loco autem, ad sempiternarum vesaniaui infamiau ipsi inurendam, nomen reliquit.
1017 ANIANI INTERPRETATIO. 10i8 prerepta. Quod certe dicit et. Paulus : Vobis quidem oportebat primum annuntiari verbum Dei , sed quoniam vos indignos judicastis , ecce concertimur ad gentes (Act. 13. &6). Etsi igi- tur antea permanebant increduli, tamen postquam idipsum a magis audierunt, confestim ad Christum debuerunt advolare. Sed utique noluerunt, et propterea, istis dormientibus , illi precurrunt. . " " 5. Imitemur igitur nos sallem devotionem magorum, veroque amore philosophiz barba- ram consuetudinemsubjugemus. Longoitinere curramus, ut Christum videre mereamur. Nam et illi nisi procul regionem propriam reliquissent, nequaquam utique Christum videre po— tuissent. Recedamus igitur a terrenis negotiis atque curis. Etenim magi illi cum adhuc m5- rarentur in Perside , stellam videre tantummodo : quia vero a Perside recesserunt, Solem ipsum aspexere justitice : jM certe nec stellam quidem ipsam tamdiu videre meruissent, nisi cito a Perside fuissent profecti. Surgamus ergo etiam nos, et licet omnes turbentur, nos ta— men alacres et prompti ad pueri accurramus domum. Etsi rex , etsi populus ; etsi (yrannus hujus velint cursum itineris impedire, nequaquam tamen accensi desiderii exstinguamus atdoren; Sic enim omnia adversa calcabimus : quoniam et illi nisi vidissent puerum, nec ericulum quod intentabatur a rege vitassent. Prius enim quam puerum cernerent, undique Ttis opponebantur timores, conturbationes atque discrimina. Postquam vero adorarunt, se— curitas et tranquillitas subsequuta est. Nec jam stella eos, sed angelus suscipit : quia scilicet adorando facti fuerant sacerdotes, cum supplicatione etiam muneribus oblatis. Et tu itaque Judaicum populum repugaantem, urbem turbatam, cedis appetentem tyrannum, et fallacem istius seculi umbram relinquens, in Bethlehem festinus accurre, ac domum spiritalis panis ingredere. Etsi enim pastor fueris, eoque adveneris, in diversorio puerum videbis. Etsi rex fueris, nec tamen devolus adveneris, nihil omnino proderit purpure fulgore circumdari. Etsi magus forte sis, nihil te ad hunc regem introire prohibebit, modo ut adoraturus atqne honoraturus Dei Filium, et non quasi conculcaturus advenias : modo ut honorem ipsum cum gaudio ac tremore offeras : possunt enim utraque hzc pariter convenire. Sed cave ne Heroffi efficiaris similis, et dicas, Ut et ego veniens adorem eum : cumque veneris, interimere coneris. Hujus etenim similes sunt, qui indigne abutuntur communione mysterii. Reus est enim, inquit, iste corporis et sanguinis Domini (1. Cor. 11.97). Qui enim ejusmodi sunt, ha- bent ín se tyrannum, et regno Christi jugiter invidentem, longesane Herode illo nequiorem, mamonam scilicet. Hic enim in bomines tenere imperium gestit , suosque cultores simulat, et mittit ad Christum, ut specie quidem adorare videantur : quantum vero in ipsis est, inte- rimunt eum, quem adorare se simulant. Timeamus igitur, ne quando speciem supplicum atque adorantium geramus, opere vero exsistamus inimici. gitur adoraturi Christum cuncta projiciamus e manibus. Si habuerimus aurum , offeramus ipsi, non terri» defodiamus. Si enim illi tunc barbari in honorem tantummodo Domini obtulerunt libenter aurum : qualis tu eris, si ei non tribuas indigenti? Illi tam longo itinere cucurrerunt ut natum viderent : tu vero qua tandem satisfactione poteris absolvi, qui ne brevis quidem platezspatium trans— is, ut visites zgritudine afflictum, et vinclum catenis? Et certe solemus tegrotantium atque vinctorum, etiamsi inimici sint, misereri : tu vero ne pos Dominum quidem tuum, et eum qui tantorum tibi est auctor bonorum, hoc permoveris affectu? Et illos quidem aurum legi— mus obtulisse, tu vero panem ipsum vix tribuis. Illi viderunt stellam , atque lati sunt : tu autem ipsum aspiciens Christum peregrinum nudumque, non flecteris. Quis enim vestrum * : qui innumeris estis Christi beneficiis obligati, tam longinqua propter eum arripuit expedi- tionis laborem, quam illi barbari, imo sapienliores profecto sapientibus ? Verum quid ego de spatio loquor itineris longioris, cum iuris feminarum tanta jam animi mollitudine resol- vantur , ut nisi advectie mulis, quamlibet exiguo spatio a domibus suis venire nequeant ad videndum Dominum in presepio spiritali ? Sed ex iis queque qui certe ambulandi laborem ferunt, alii secularium negotiorum tumultus, alii theatrales turbas sanctis ccetibus antepo- nunt. Et barbari quidem illi priusquam Christum viderent, tam longam propter ipsum exsu- peraverunt viam : tu vero nec posteaquam videris, illos probaris imitari. Nam et cum eum videris, ita eum relinquis, ut post illum curras ad theatra, ac mimum potius et videre et au- dire desideres. Atque ut eadem rursus attingam quie antea sum insectatus » Christum qui- dem in spiritali situm prosepio derelinquis, properas vero jacentem in scena spectare mere- tricem. ioc autem quibus tandem putamus dignum esse suppliciis ? 6. Responde, obsecro, si se quispiam introducere te polliceretur ad regem, et ostenderet tibi illum undique coruscantem, atque inter varios pompe sui ornatus sedentem , putasne theatrale spectaculum aulice preponeres dignitati, cum certe ne hinc quidem tibi aliquod commodum quarreretur ? At vero ex hac mensa spiritualium fons emanat bonorum, et hanc tu statim relinquens curris ad theatrum, ut natantes feminas, et sexum illum publicis ocu lis intuearis expositum : ut, inquam, istud aspicias, sedentem juxta donorum celestium
1919 ANIM ENTEREREIATIU, 3909 relricem nalantem, et naufragium animie patiaris. Aqua quippe illa pelagus quoddam est immane luxurii, quo non corpora submerguntur, sed andragium infertur animabus. Nam lla quidem in mediis aquis nuda ludit natatu, tu vero de sublimi spectans gradu, in libidinis profunda demergeris. Hujusmodi enim diaboli retia, non tam in illam descendentes aquam, ibique se volutantes capiunt, quam sursum sedentes. Multo quippe hi savius suffocantur pum Pharao ille quondam cum curribus suis equitibusque submersus est. Jam si aliquo leri posset modo, ut vobis illis supernatantes undis animas ostenderem, haud profecto ali- er apparerent , quam /Egyptiorum illa in fluctibus corpora volvebantur. Sed illud est multo uique periculosius, quod tantam illam perniciem nominant voluptatem, et immane illud perditionis pelagus , euripum delectationis appellant : cum certe facilius aliquis ac tutius /Egieum mare transeat atque Tyrrhenum, quam illius spectaculi borreuda diserimina. Nam EURO quidem per totam noctem omni exspectatione nimis anxia, talium diabolus corda sol- icitat : deinde id quod tam cupide fuerat exspectatum ostendit, quo continuo eos ligat ducit- jue captivos. Neque enim si mixtus meretrici non es, immunem te putes esse peccati, cum lotum illud voluntate commiseris. Nam si ab hujusmodi concupiscentia possideris , majori lamma profecto succenderis. Sin vero hec aspiciendo nil pateris, culpie nihilominus teneris obnoxius, factus scilicet scandalum ceterorum, et talium adhortatione voluptatum, tuamque aciem ipse confundis, animamque cum facie. Verum ne sola tantum agere increpatione vi- leamur, jam correctionis remedia suggeramus. Quisnam ergo hic est emendationis modus ? Vesiris vos trado erudiendos conjugibus, cum certe oporteret, secundum apostolum, vos potius esse uxorum magistros. Quia vero per peccatumordo conversus est, et corpus quidem iuperius, capul vero inferius effectum, hac saltem via ad honesta redire non pigeat. Quod si magisterium mulieris erubescis, peccatum fuge, et cito poteris in thronum doctoris ascen- lere, qui libi ozdinatus est a Deo. Quamdiu vero peccaveris , non te ad mulierem tantum, sed etiam ad irralionales animantes et vilissimas Scriptura transmittit. Neque enim. erübe- icit animal rationis henore donatum, apis atque formica discipulum facere : nec tamen Scripture? culpa est, sed eorum qui nobilitatem propriam perdiderunt. Hoc ergo et nos facere curabimus, Et nunc quidem te mulieri assignamus docendum :sin vero illius morita con- tempseris, etiam ad irrationalium te magisterium relegabimus. Ostendemus enim quot te ^lites, ac pisces, quam multa etiam pecorum genera alque reptilium , honestate et castitate orecedant. Quod si ejusmodi animalibus te comparari pudeat, regredere ad proprize nobili- latis insigne, et immensum illud gehennae pelagus, flumenque izneum memoria repetens, [uge pestiferam illam piscinam thealri. H«c est enim, quze spectatores suos in flammeum illud pelagus mergit , quieque profundum illius ignis accendit. 7.8i enim illequi absque his quoque irritamentis videt feminam, interdum tamen ad concu- piscendum trahitur , e tantummodo concupiscendo mechatur : qui non solum videt, sed etiam totam oxnino nudam ae lascivientem videt. qui non millies libidinis captivus efücitur? Haud ita illud quod sub Noe legimus diluvium fuisse, hominum exstinxit p ul natatri- ces ista omnes prorsus spectatores suos mullo cum dedecore suffocant. Siquidem ille tunc imber, etiamsi mortem intulit corporum, vitia tamen simul delevit animarum. Hsc vero aqua diversum, manentibus in vita corporibus , animarum operatur interitum. Vos autem siquidem aliquod de honore certamen oriatur, omni ambitione contendilis, ut. vel universo praesideatis orbi : illo scilicet vobis prhdiegio blandientes, quod hac prima civitas fidelibus Christianorum nomen imposuit ( Act. 11. 96 ) : cum vero de honestate et castitate certandum est, ne a vilissimis quidem viculis non pudet superari? Certe, inquis. Quid ergo nos facere ju- bes?abirein montes remotos, et monachos fieri? Et quid ego alind ingemisco, quam quodillis vos solispulatis honestam vitam ornatamque congruere ? Et certe Christuscommunia omnibus pra cepta constituit. Nam ubi dicit: Sí Ped viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam macha— tus est eam in corde suo (Matth. 5. 28) : non solum monacho dicitur, verum etiam marito. Siquidem ille tunc mons, in quo heec Christus docebat, cunctis fere talibus implebatur. Con- sidera ergo theatrum illud, ac diabolicos istos refuge conventus, et noli quasi onerosiorem culpare sermonem. Non enim interdico conjugia, nec impedio liberam voluptatem : sed cum honestate id fieri volo, non cum obsccnitate, vel crimine. Non ego te in montes ac solitudi- nes ire precipio : sed benignum esse, et.honestum jugiter ac modestum, vel in medio si pla- cet urbis habitantem. Omnia siquidem mandata legis nobis sunt monachisque communia, absque sola profecto pactione connubii : quamquam hic quoque beatus Paulus admonet, per cuncta monachis eequare nos cupiens. Zempus, inquil, breve est : reliquum est ut et os habent uzores, tamquam non habentes sint : prone enim figura hujus mundi (1. Cor. 1. 29). Ac si diceret : Non jubeo vos in montium habitare verticibus, quamquam etiam id quidem vellem, eo quod urbes imitantur ea quie in Sodomis perpetrata sunt : verumtamen ad istud nequa- quam impello. Permane habens domum, conjugem, liberos, modo noli eos spectatores vo-
HOMILIA OCTAVA EX CAPITE II. Et cum intrassent domum, invenerunt puerum cum Maria matre cjus : et procidentes adorave- runt eun : et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. 1. Quemadmodum gitur Lucas ait, quod in presepio positus esset ? Quia scilicet cum fuissel enixa, ibi eum continuo reclinavit. Erat enim valde difficillimum vacantem reperire alicubi domum, propter conventum ac frequentiam Judaeorum , quos in unum eadem. tunc descriptionis causa collegerat : quod certe Lucas evidenter expressit dicens : Kt reclinavit eum in prasepio, quia non erat ei locus in diversorio (Luc. 2. 1). Postea vero eum sustulit, et in suo gremio eallacavit. Siquidem ut Bethlehem ingressa est, parium celeriter absolvit : ut hinc quoque totam dispensationem agnosceres : quia scilicet non fortuito ista, nec simplici- ter acciderunt, sed secundum providentiam Dei, et prophetis consequentiam universa com- pleta sunt. Verum quid illud est quod magis puerum adorare persuaserit ? Nam neque Virgo ipsa erat nobilis, nec domus in qua habitabat illustris, nec quidquam ex iis omnibus quc videbantur, ejusmodi erat quod magis admirationem faceret, eosque ad puerum alliceret adorandum. Át vero illi non modo adorant, sed etiam apertis thesauris suis offerunt mu- nera, et munera certe Deo quam homine digniora. Tbus siquidem et myrrha ipsi , potissi- mum congruebant. Quidnam igitur illud est, quod eis et domo et patria relicta, tanti itineris spatia transire persuaserit? Quod proculdubio fecit et stella quam viderant, et a Deo donata. lux, que illorum mentibus quasi aliud quoddam sidus effalserat , eosque paulatim ad per- fectiorem scientiam provehebat. Cum enim essent cuncta alia vilia, nist.istud eorum animos incitasset, numquam profecto tantum illi honoris parvulo detulissent. ldeirco nihil ibi de sensibilibus istis grande conspicitur, sed angustum tugurium, ac vile presepium , et inops mater, ut melius nuda magorum philosophia claresceret : et ut discas quia non tamquam homini tantu, sed etiam tamquam Deo auctori omnium supplicarint bonorum. Propterea nullo eorum quie extrinsecus videbantur offensi sunt, sed et puerum fideliter adorabant, ct munera suppliciter offerebant, que lamen plurimum et a Judorum ruditate distarent, et ecclesiastice philosophie convenirent. Siquidem scientiam isti et obedientiam et caritatem figuraliter offerebant : non oves, non vitulos. Responso autem accepto, inquil, in-somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Considera igitur etiam hoc loco admirabilem magorum fidem, qui in nullum hinc scandalum commoventur:: sed ad cuncta acta obedientes permanent, atque flexibiles, nibilque omnino turbantur, neque ipsi secum dispütant, dicentes : Si magnum quiddam esset hie puer, et potentia: aliquid obtine- ret, nobis adoratoribus ejus quid opus esset fuga, occultusque discessus? Cur enim nos qui palam ac libere venimus, nec tanti populi fragorem, nec tyranni furorem paventes, quasi exsules quosdam atque fugitivos sngelus civitate propellit? Verum nihil omnino tale vel ore proferunt, vel mente concipiunt. Hoc est enim fidei insigne, ut absque controversia ulla obc- diant imperanti, nec ullam rationem exposcant imperii. Qui cum discessissent , ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph, dicens : Surge et accipe puerum, et inatrem ejus, et fuge in 4Egyptum. Dignum esse hoc loco judico, trepidationem quamdam mentis fateri, et dubitare de magis, pariter ac puero. Etsi enim illi turbati non sunt, sed fideliter omnia susceperunt, nos tamen scrutari dignum est, cur non et magi presentes salventur, et puer : sed ii qui- dem in Persidem revertantur, hic autem cum matre in ZEgyptum transfugiat: cum multo potius fuisse videatur in manus eum Herodis incidere : nec tamen eum incidisset interfici, Sed claro prorsus divinitatis auxilio vindicari. Verum hoc modo rebus impletis, creditum non fuisset vere illum suscepisse carnem, tantique hodie mysterii sacramenta nutarent. Si enim etiam cum ista facta sint, $t paria juxta human: naiurte dispensata rationem ; ali- qui tamen ausi sunt dicere, quod fabula quedam fuerit carnis assumptio : in qua non illi impietatis prirupta recidissent, si omnia juxta quod Deo dignum est, et juxta proprie vir- tutis potentiam v denas Magos vero celeriter emittit, simul el Persarum regioni mittens magistros, et inefficacem reddens furorem lyranni : ut discat se impossibilia moliri, et.conce-- Paulus, qui eamdem etiam mulieri tribuit potestatem : U/zori, mquit, vir debitum reddat (1. Cor. 7.3). Quonam igitur modo a te honoratur uxor, qui (am indigna suggillatur injuria, cum tu corpus, quod in illius potestate est, meretricibus copulas? Tuum quippe corpus uxoris est. Quem, inquam, illi tribuis honorem, cum tumultus ac lites in domum introducas tuam, cum talia designes in foro quz» dum domi narras, dedecoras quidem uxorem qui audit ac presentem filiam rubore suífundis, ac pre ceteris temetipsum? Multo enim erat tacere con- sultius, quam tam obscona loqui, qua eliam servos loquentes justum est verberari. Quam tu ergo salisfactionem parabis, responde, quaeso, qui ea qu& nominari fas non est, spectas summo studio : queque etiam memorare turpe est, ea cunctis honestis artibus sanctisque preponis ? Ne igitur videar onerosior, hic jam terminabo sermonem. $i vero in eisdem per- severaverilis, acutiore ferro et altiore incisione discindam : ncc umquam prorsus quiescam, jepadusque diabolicum illud dispergam theatrum, ut mundus Ecclesic οαΐαβ purusque red— atur. Ita enim et a presenti turpitudine liberabimur, et vitam acquiremus futuram, gratia et misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui gloria et imperium cum Patre οἱ Spiritu sancto in saecula seculorum. Amen.
1055 ANIANI INTERPRETATIO. 1054 ptam exstinguat iram, seque ah studio vani laboris abducat. Est autem divinitatis virtute dignum, non modo aperte conterere inimicos, verum eliam cum omni illos facilitate decipere. Sic enim et Agyptios populi sui utilitate seduxit : cumque palam in Judzorum manus illo- rum possel transferre divitias, occulte hoc magis lieri , ac decipiendo precepit: quod certe illum apud inimicos non minus fecit quam alia signa terribilem. 2. Denique Ascalonitie omnesque per circuitum alienigenz, quando arcam Dei ceperunt, percussique plaga, suaserunt civibus suis ne adversus Dvi repugnarent manum, cum c&te- ris mirabilibus boc quoque in medium protulerunt, dicentes : Dur gravatis corda vestra, sicut gravavit Tops et Pharao cor suum ? nonne postquam illusit eis, dimiserunt populum suum, et abiit (1. Heg. 6. 6)? Hmc vero dicebant, cum ad documentum virtutis Dei signis manifestius factis, nequaquam istud esse inferius judicarent. Id igilur etiam in presenti causa factum est, quod certe facile posset tyranno incutere terrorem. Itaque considera qui- nam Herodem páti probabile fuerit : qui certe suffocari etiam pre indignationis magnitu— dine potuit, cum se ita illusum atque irrisum doleret. Quod si non est hinc melior effectus, non Deus qui ista dispensavit, in culpa est, sed nimia liventis insania : qui ne his quidem cessit, qua utique consolari, et a tanta eum abducere malignitate potuerunt. Sed alio rursus aditu ac malignitate in ulteriora processit, ut multo graviorem stultilia» suz reciperet ultio— nem. Et cujus tandem, inquies, rei gratia in /£gyptum parvulus mittitur? Prima quidem illa causa est, quam evangelista signavit : Ut impleretur, inquit, quod scriptum est : Ez 4gy- pto vocavi filium meum (Osee. 11. 1). Simul etiam toti orbi denuntiantur optima spei in po— Sterum procmia. Quia enim Babylon atque JEgyptus prz omnibus terris flamma impietatis ardebant, et ab ipsis statim principiis ostendit, quod utramque emendaturus esset, et igne potius fidei succensurus : ex his utique persuadens eliam de aliis mundi partibus speranda vsse meliora. Nam Persidi quidem magos remittit, ipse vero cum matre in Egyptum descen- dit. Supra vero ista qui diximus, etiam hinc aliquid aliud addiscitur, quod certe non parum ud philosophiam pertinere doceatur. Quid vero istud est? Quod ab ipsis videlicet vitze initiis ad tentationes debeamus atque insidias praeparari. Cerne igitur ab ipsis omnino incunabu-- lis Christi istud effectum. Nam statim ut ortus est, contra eum iyrannus furit, et ipse in Agyptum fugit, et extra solum natale deportatur, et mater innoxia in regionem barbaro- rum fugalur :ut tu videlicet heec audiens, cum dignus fueris spiritalis alicujus negotii ininister effici, et videris te tribulationes varias, et mille sustinere discrimina, nihil omnino turberis, neque tecum ratiocineris, ac dicas : Quidnam istud est quod mihi infertur imme- rito? cui certe laus potius et corona congruit : quique esse deberem clarus ac nobilis, utpote dominica praecepta perficiens : sed ut isto munitus exemplo viriliter cuncta sustineas, sciens tribulationes maximas et inseparabiles quasdam comites esse virtutnm. Perspice igitur istud non tantum in matre pueri, vcrum etiam in illis barbaris fuisse completum. Nam et illi exsulum more clam fagiunt : et ista quie mumqnem domum suam fuerat egressa, tam mrumnosum conficere iter jubetur, propter partum illum mirabilem, ac spiritales parturigi— nes. Sed considera rem prorsus novam, atque mirificam. Palestina insidiatur, JEgyptus re- cipit ac servat eum cui tenduntur insidim. Non solum quippe in filiis patriarche, verum etiam in ipso Domino przcesserunt sequulorum figurz. Siquidem multa etiam quie in ipso tunc facta sunt, priecinebant ea quie postea erant futura. Quod in asina quoque et pullo du impletum est. Apparuit igitur non ingetee Maris, sed Joseph loquens : et quid ait ? wrge ef. accipe puerum et matrem ejus (Matth. 1. 20). Hic jam non dicit Conjugem tuam, sed Matrem Via : quia absoluto partu, etiam explosa suspicio est, et absque ulla ambiguitate vir credidit, libere jam et aperte angelus disseril, neque filium, neque conjugem ejus ap- pellans : sed, Puerum, inquit, accipe, et matrem ejus, et [uge in Zgyptum. iN quoque jungit fuge : Futurum est enim, inquit, ut Herodes querat animam pueri. 3. Qui cum audisset Joseph, nonaquam passus est scandalum : neque dixit, Incerta ista res est ac prorsus ambigua. Tu paulo ante dicebas, Quia salvabit populum suum, et nunc seipsum quidem non potest de periculis liberare, sed fuga nobis necessaria, et peregrinatio ac transmigratio longinqua : contraria omnino sunt facta promissis. Sed horum nibil pror- sus opponit. Vir enim erat fidelis, neque curiose reversionis tempus inquirit, quod utique ab angelo non signate fuerat. expressum. Sed esto ibi, inquit, usquequo dicam tibi. Yerum ille nec perista quidem factus est segnior, sed obedivit libenter, et credidit, omnes prorsus tribulationes cum gaudio sustinendo. Enimvero misericors Deus mostis rebus quaedam etiam jucunda permiscuit. Quod cerle in sanctis omnibus facit, quos neqne tribulationes neque jucundilates sinit habere continuas, sed tum de adversis, tum ex prosperis justorum vitam quasi admirabili varietate contexuit, quod hic quoque eum fecisse considera. Videndo
ANIANI INTERPRETATIO. 1056 ubio creditus non fuisset. Idcirco namque non simpliciter templum formatur, ileri cernitur, el novem mensium tempus volvitur. et ipse partus absolvitur. nentum lacus adhibetur : perque aliquot annos silentio res tanta celatur. et latur tas, ut per hiec omnia credibile efficiatur suscepti hominis sacramen- urex causa hec edita sunt signa, inquis, statim ab initio? Propter inatrem, h, propter Simeonem jam jamque moriturum, propter pastores, propter magos, quoque Judaeos; si quidem voluissent ea quee fiebant diligenter expendere, inde ad illa que sequutura erant habuissent profectum. Quod si nihil pro— is loquuntur, nequaquam omnino turberis : nam neque omnia pradixerunt ; cuncta siluerunt. Quemadmodum enim si vidissent homines facta quee num- nt futura, et conturbationis plurimum et stuporis habuissent : ita rursus si o ante didicissent, auditores inde negligentes ac securi facti fuissent, nec quid- evangelistis fuisset relictum. Si vero de prophetia Judaei ambigerent, dicentes : ocavi filium meum, de sc dictum pon quam de Christo esse predictum : re— profecto esse hune quoque prophetis morem, ut mulla sepe de aliis dicantur n aliis impleantur : ut illud quod de Simeone et Levi dicitur : Dividam eos in 'rgam eos in Israel (Gen. &9. E Hoc enim non in ipsis, sed in eis etiam factum rum stirpe processerunt. Et quod in Chanaan a Noe dictum est, in Gabaonitis impletur. De Jacob quoque similiter intelligitur accidisse : siquidem benedictio Esto dominus fratrum tuorum, et adorent te fit patri tui (Gen. 91. 99), non in Tectum, (quemadmodum enim id possit intelligi, cum e contrario iste timuerit e tremuerit, eumque millies adorarit?) sed dien in eis qui ex ejus stirpe . Hoc igitur etiam in. prisenti potest quee ne lefendi. Quis enim magis ac lius esse dicitur? illene populus qui adorabat vitulum, qui Beelphegor initia ' filios suos damoniis immolabat : an vero Dominus Jesus Christus, qui natura , et toto Patrem honore veneratur? Itaque nisi advenisset iste, nequaquam num finem habere potuisset. a igilur quemadmodum istud ipse evangelista designet, dicendo: Ut impleretur. | quoniam nisi venisset iste, non utique fuisset impletum. Quod quidem ip- "irginem non mediocriter claram facit ac nobilem : quee id habuit quod toti lo gloriosum , qui superbius se atque insolentius efferebant, quod deducente (to fuissent reversi, idque ad gloriam suam sepe jactabant. Hoc enim etiam tans ait : Nonne alienigenas adG4xi de Cappadocia , et Syros ex focea ( Amos etiam Virginis hunc esse primatum. Quinimo et populus et patriarcha cum in Egyptum, et inde rursus ascenderent, istius reversionis Man DAR figuram. iiendo mortem, quam comminabatur fames, descenderunt in Egyptum : et hic qui per insidias imminebat. Sed illi quidem a fame quee tunc acciderat, libe- ; vero etiam descendens in Egyptum, omnem illam regionem suo sanctificavit genter vero perpende, quemad nodu cum bumanitatis humilibus, divinitatis icant. Nam cum dixit angelus, Fuge in Zgyptum. nequaquam se socium iline- se pollicitus est, neque illuc scilicet euntibus, neque redeuntibus : proculdu— maximo ipsius propter quem fugiebant parvuli esse munitos comitatu , qui num paruit, in melius cuncta convertit, effecitque ut hostes multum huic :ervirent. Nam el! magi illi, et barbari superstitionem patriam relinquentes , ad um veniunt adorandum : et Augustus ipse futuro in Bethlehem partui per de- vit imperium, et J£gyptus suscipit ac tuetur insidias fugientem tyranni. Nam- ' Domini gustum quemdam sanctificationis adipiscitur : ut cum illum audierit Priedicari, hujus quasi privilegii honore decoretur, quod Dominum prima su- rie solius hic Palistinge videbatur esse primatus : sed facta est postea ista fer- que si quis nunc ad JEgypti veniat solitudines, paradiso quovis omnem illam im digniorem, et innumerabiles angelorum cetus in corporibus fulgere mor— pulos martyrum, et choros virginum: et omnem quidem tyrannidem diaboli hristi autem regnum coruscans, et illam poetarum et magorum quondam ac m parentem , et cujusque generis imposturarum repertricem, quaeque etiani ia inventa tradiderat, Videbit modo piscatorum magisterio gloriantem, et cun- bus jam illis repudiatisque, publicanum ubique ac sutorem pellium circumfe— e ad maximam fidei gloriam crucem Domini preferentem. Et hzc omnia bona I$ solum, sed etiam in desertis magis florent locis quam in ipsis urbibus. Est tota illa regione diffusum exercitum Christi, et admirabilem illum regium ere—
Frid. FIELD Prafatio ad editionem suam Homi!iarum in Mattbeum, x D. Bern. DE MONTEFALCONIS Praistio in easdem Homilias. 1-12
1059 ORDO RERUM. 1060 Platonis ridicula respublica. Conelusio moralis : auditores. How. XV ex capite V. — Christi modestia qualis cpi rin a spectaculis arcet; studium verbi divini in eis excitare — modo imitauda, ex agendi ratione Christi. Maniclei obiter. conatur. 15-25 — refelluatur ; Christus liscipulos alloquens totum orbem Hou. IT ex capite pr:mo. — Attentione audientium ex- — alloquitur. Multi humilitatis modi. Beatos pradicare qui €ilala, descriptionem regn czlestis adoritur. Inearnatio — lugent, philosophia plenum est ; consolatio a Deo profecta juautum stupenda ; fs lo nos exaliet Christus; vetus — quanta. Hzc verba, Esurire et sitire justitiam, quantam "Testamentum novo adjunxit; in veteri Testamento figura, — vim habeant; qui sint misericordes, mundo corde, pacifici ; in novo veritas. Davidis splendor , quedam de genealogia — quanta eorum merces ; virtus tota animx philosophia. Male Christi questiones solvuntur. Lingue moderandg ratio. — audire non suicit ad beatos efficiendos ; unam eamdemque Lectio evangeliorum necessaria. 25-51 — mercedem variis Christus nominibus protulit; Filius Patri How. Ilf ex eodem capite. — Cur Josephi, non Marix — qualis honore. Christi potentia asseritur. Virtus latere encalogia ducatur, De majorum nequitia nom erubescen- — nequit; illam improbi ipsi iu conscientia sua. laudant; Fi- fom. C5 Zac ol Planes im geuealogia Christi nominantur. — lius zequalis Patri. Eos qui rixantibus nou intercedunt . Nequitia pareutum non nocet probis: parentum probitas — increyat ; deinde, isos rixatores. .. 925- aon prodest improbis. Humilias commendatur; peccata — HOM. XVI ex eodem capite. -—- Quare Christus se. non memorie, bowaopera oblivioui tradenda ; penus secura — solvere legem asseruerit et cur non omnia quast auctori- probe gestorum, est oblivio eorum. Hurnilitus co:nmenda- — late sua faciat, Cur Christus aliquando nou se clare Deum tur ot omnis philosophiae qrncipium. 51-59 — dicat; coutra Manichzos. Christi precepta sunt com|le- HOM. IV ex, eodem capite. — Cur Maria non ante spon- mentum legis veleris. Lex vetus firmatur Evangelio ; salia conceperit: Spiritus operato in Virgiue non explo- — Creato mundi Christo in Patrem vindicatur ; in lege ve- randa. Josephi Marie viri laudes, Fidelis ex vit instituo — teri non est crudelitas, lox qui scelera jdectat necessaria. dignoscendus. Yila sanctorum speculum. Ín ira invehi- — est. usa antiquze legis pracepta benigna suni ; unus idem- tur ; sanguis Christi morbos animi exstinguil ; affectus er- que est utriusque Testamenti legislator. Ira cur. Feprimen, ga creaturas amorem Christi minuit.Gloriam consequitur — da ; contumelia nihil intolerabilius. Cum quanta bouitate qui gloriam contemnit. 39-53 reconciliationem prxeeperit Chrisius; reconeiliatio cum HOM. V ex eodem capite. — Externarum rerum tumul- — frawe vere sacrificium esL; nondum initiatorum sacrificia tus fructum eoncionis aufert. Qu:e sit vis horum verborum ^ qui. Cur Paulus ante noctem, et. Christus ante sacrificium Isaie, Hoc totum factum est ; cur Joseph ad Isalam remit- — reconciliari jusserint; Chrisius quantum in perimendis titur ; cor Christus non Emmanucl vulgo appellatus. María — inimicitiis studium adhibuerit; in boni operatione non cun- post partum virgo mansit. Coguali justi nonuisi resipiscen- — etandum. Coronz caelestis spes a mala consuetudine avo- Hi pesvatori prosunt; precibus sanoorum non Rimistdon- — cat; Dei auxilio eLopera nostra est opas. 351-954 dum. Sanclorum invocatio; eleemosyue fructus. Contra How. XVII ex eodem ca ite. — Christus illicitam tan- usuram. 55-61 — tum concupiscentiam prohibet ; quare ipsum aspectum How. VI ex capite II.— Refelluntur ii qui ex stella — cohibeat; impudici aspectus damna. Contra luxum mulie- Tuagorum ocrusionem amipicbant astrologiam assereudi. — rum; eorum qui nos scandaliant conversatio fugienda , Stella, qux apparuit , non e numero ceterarum stellarum lescumque sin; contra Llieatrorum spectacula. Repu- erat. Stella cur apparuit. Quare Scriptura tempus et lo- m adulterii species; cur libellum repudii lex vetus Cum nativitatis, principemque tunc temporis reguantem ^ permiserit. Cur Christus veterem legem deyretiare videa- fam accurate desribal; liberum arbitrium; Jerosolyma ^ tur; juramentum cur in nova lege prohibeatur; res se- cur turbata est, eum audivit Chrísuum natum. Fervorem — eundum lempora male vel bons esse in; plus re- audieutium excilat exemplo lauli et primorum fidelium ; Spiritr in nova quam in veteri lege. Moralis exhortatio ignis spiritualis omnem cupiditatem consu Laeryma e ableganda consuetudine jurandi; pravae consuetudinis. bone et utiles quz: ; rísus dissolutus prohibetur. Dona Dei — eliminandes modus. 3255-906 que sint; vigilantia quam utilis ; quam noxia theatri spe- — HN. XVIII ex eodem eapite. — Quid significet oculus clacula. . 51-75 — seandalizans, quem Christus jubet erui ; cur praecepta le- How. VII ex eodein capit: a gis veteris non ita sublimia essent. Christus quod de cola- satenus ex stella confutat pho dicit ad omnem contumeliam extendit ; patiendo vinee- mysteria sumunt, Herodi similes ; theatrorum nitas. re oportet. Quantam perfectionem nos docuerit Christus ; . T5-8| — perfecti viri zzrumuis fortiores evadunt. Novem Christian How. VIII ex eodem capit T —Magis quid suasit ub — erga inimicos officii gradus. Cacumea virtuiis est pro ini- Christum adorarent, in tanta inopia natum; ipsi Christum — micis orare. p ut Deum habuerunt. Potentiam Dei iu d. endis hosti- XIX ex caj bus elucere olim confessi sunt. Ascaloniue ; Herodem ma- luit Deus decipere quam perterrefacere; Christus cur in — vanae glorie damnum. Qi JEgsptum missus. Josephi laus. In /zypto monachi et — litas; oratio cum voluniatis studio emiltenda; precantis at- extus virginum. Antonii Magni mouachorum patris laudes. ,JL-IT8* — sit orationis utilitas; adoptionis divinae (rucins. Adventum Ho. IX ex eodem. Md — Cur Deus permiserit iu- — regni Dei quomodo lesidi fantes occidi ; qui mala fortiter ferunt non eduntur , etsi ledi videantur, Christus cur Nazargus vocatus. Sauctus Paulus non dedit ansam de patria aut patribus altum sa- pieudi; patrum nobilitas non juvat improbos, iguobilitas Dion nocet jrobis. AT9-181 Ho. X ex eajite II. — Quale tempus desiguent. hzec verba, Im diebrs i wur Christus triginta anuorum ba- ptizatur. Joannes Baptista e deserto egrediens nerandus; ipsius cum Tsai Joaunis vivendi genus. Audier lus corpori est, id aniuia rendo, tum exhortaudo. 18192 — homini. Propugnatur divitiarum cupiditas ; quo pacto di- MOM. XE ex eodem cajite. — Cur Joannes Baptista Pha- — vitize fructum. pariant. E: Tis:os iuerepaverit. Quaatium veliemens sit increpatio qua Judaos excitat Joannes Baptista; limor ad peeuiteutiam ducit. ln Le prugeessus quitiat; conta juramenta ; sana gloria vitauda. 191-204 Hox. XII ex eotem eapite.—Christus eur Joanne minor putabatur. Fides non ojus babet. visione ; Spiritus sanctus q0u miunr Christo; Christus Judzorum et baptisma et V'ascha ahrogat. 301-208 Hou. XII ex capite IV. — Cur Christus tentari et jeju- nare voluerit ; tentationis fructus: intemperantia vitiorum. radix. Diabolus per patientiam superatur. Quomodo Chri- stus omuem tentationem consummaverit ; contra habendi rapiditatem. Demoustratur mercedem virtuti et vitio po- am iu altera vita reservari. 207-218 Hox. XIV ex eodem cajite. — Cur Joannes ante Chri- ipsum po stum praedicavit. Christo sine mora obtemperandum. Pec- How. XXIII ex capite. VII, vata senlire et corrigere necesse est; non dolere de pec- explanatio, Christus non velat irritat Deum, quam ipsum peccatum; anime vetat ; explanatio illius, Nolize dare sancta canibus , ete., peceotricis deloriilas. 17-222 — mysteria cur januis clausis celebrarentur. Praecepta evan- "Recole Xoitum volumini prefixum. irtus aliqnando coram latam virtutem. Du- qnam. adducit; pecunia
1061 ORDO RERUM. 1002 gelica precando allevare debemus ; perseverandum inora- — bonorum mater clementia. 427-454 Rene. Arta est via quie ducitad vitam ; quomodo faeilis — HOM. XXXIX ex eapite XII. — Christus quomodo sab- evadat. Quantum sit malum exciderea regno Dei exemplo — batum. solvit. Sabbati in veteri lege utilitas, inutilitas in 10va probatur. Gratie divinze labor noster addendus ; as. lí, apostolorum et Judzorum ; 331-528 letur. D How. XXVI ex capite VIII. — Centurionis fdes. Cum fiducia et timore per angustam viam incedendum ; exem- lo Davidis vigilantiam, fiduciam et posnitentiam docemur. voratum Davidis quántumi; ipsius post lapsum quantà virtus. -94 How. XXVII ex eodem capite. — Christus celeriter morbos auferebat. Peccatum morborum causa ; Christi mo- destia et pulenritudo. Quae ad salutem spectánt suut. ce- leris anteponenda; vir in nequitia vivens, est mortuo terior. 343-390 HoM. XXVIII ex eodem capite. — Nulla inter evange- listas dissonantia. Christus ut dominus, Moyses ut servus , müraeula patrabant; evangelisize umquam alii cum aliis pugnant. Ánimze post mortem non hic manent, sed in ali- juam regionem ducuntur ; nemo est quin Dei providentia ^ misericordia in Judzeos ; peccatum non ex natura est , aut. «ur. Porcorum diabolo iraditorum historia EC ex necessitate. Eleemosyna commendatur. 411-476 exjlicatur ; descriptio lascivi et avari. -258 — HOM. XLVI ex eodem capite. — Duarum hujus capitis ON. XXIX ex capite IX.—Paralytici duo in Evangeliis; ^ parabolarum discrimen ; diaboli errorem inducentis versu- Filius qualem Patri se demonstrat. Unius Dei est secreta — tia; vigilanti necessilas ; hereticum occidere non opor. cordis nosse et. revelare. 557-362 — tet. Erga haereticos quomodo agendum ; mansuetudo Chri- HoM. XXX ex eodem eapite.— Quomodo nos gerere — sti; granum sinapis quomodo praedicationis apostolorum debeamus erga insidiatores; Maltb;ei vocatio eL virtus. — siLflgura; orumnze preedicantibus non timend:e. Non m Christi apud. | oin eonvivantis agendi ratio explica- — racula, sed virtus apostolis eL aliis sanctis veram magniti tur; redarguuntur ii qui sibi famam ex jejunio parere cu- — dinem contulit. Vita bona quie. V15-182 rant. Moderatio Christi in aliis et praecipue luxuriosis mu- How. XLVII ex eodem. m — Renuntiare omnibus lieribus emendandis , imitanda. 561-570. ^ estnegoiiatio, non jactura. iurarum lectio commen- HoM. XXXI. ex eodem capite. — Agendi ratio mulieris — datur; humilitas caput. virtutis. Matthzei evangelistze vir- fluxum sanguinis patientis, discutitur; Christus homo non — tules;avari et pauperis voluntarii descripto. — 481-486 gem amabat. Fides mulieris sanguinis fluxum patientis. How. XLVIII ex capitibus XIII et XIV. — Invidia sepe risus quomodo resurreetionum quàs operabatur vi secum ipsa pugnat. Imprudentium juramentorum et forni- tatem adstruere soleret; fastum et vanam gloriam omni- — cationis damna. Nequitia ad przesens temps solum respi - mo viiandum est; mors non metuenda; vitepraseutis mala. — eit; peccatum non tegitur per aliud peccatum, sed per Mortai non sine modo lugendi. . ,, 969376 powitentiam ; convivia ex rapinis partà quam odiosa. How. XXXII ex eodem capite. — Modestia Christi ; ja- 487-196 etantía fugienda. Nihil Christo el dzemoni commune luisse How. XLIX excapite XIV.—Christus modo soo, modo Pa- demonstratur; maledieta non malediciis, sed beneficiis — tris nomine agens, eL nature et missionis divinitatem pro- refellenda. Pax Dei non nisi bouz voluntati datur; illa — bavit; ante mensam gratiz agend:e ; contra Marcionem et. fraudari, quantum malum; reverentiain ecclesia commen- — Maniehznm. Christi in miraculo muktiplicationis panum. datur; describitur ecclesi sanctitas. Moralis exhortatio — sinceritas ei modestia; ostentatio fugienda ; ad sacram ad reverentiam in ecelesia-et caritatem mutuam; Cur si- — mensam quo pacio accedendur. Misericordi. gna edere cessaverit Deus. Virtutis przestautia. 377-388 — ars pretiosissima est; contra voluptatem. Hox. XXXIII ex capite X. — Oves Christi vincunt, lupi — xum. Coutra luxum in calceis. vincuntur, Quare Christus apostolis ovium iulirmitatera. How. L ex eodem capite. — Solitudo tranquillitatis ma- Toliquit; pradentia serpentis qua. Philosophi veteresqua- — ter. Petrus nonuisi deliclente fide super aquas titubavit ; H les fuerint. Non fervor fugitivus, sed perseverantia pro- — Christus divinitatis suz fidem adsitruebat nedum destrue- dest Ex pusiiiae nostra quantum splendeat Job for- — Tetin Eucharistia ipsum Christi corpus comeditur, Elee- titudo. 387. mosyua magis Deo placet quam munera, ipsi sine Eua HON. XXXIV ex eodem capite. — Exemplosuo Christus — proximi! consecrata. apostolos ad contumelias ferendas hortatur. Mors contem- How. LI ex ud XV. — Traditionem judaicam redar- nenda, Christo illud per spem et metum suadenle; qui — guit Christus. Abrogandze circumcisionis Suae qn confitetur, per divinam gratiam confitetur ; Deus libentius ^ ratione orandum sit. Mansuetudo in oratione adhibenda ; bona, qnam supplieia infert. Mors, Christo monente, non — nemo laditur nisi a seipso ; contra eos qui aliorum bona metuenda; corruptio corporum utilis ; quot mala evenirent, uut. 18 si corpora non corrumperentur. Animz pulchritudo et Iv. LII ex eodem capite. — Cur Christus gentes adiit. priestantia. 397-404 — Assiduitas precandi quauta res; eleemosyna vera quae. How. XXXV ex eodem eapite. — Qui apostolos recipe- — Arles singule aliis ariibus opus habent ; eleemosynae us rent, quanta consequerentur bona. Eleemosyna eroganda; EN - 517-526 vang causationes redargountur. Pauperes a crimine im- iov. LIII ex capitibus XY et XVI. — Inerepatio nian- pudenti vindicantur; quomodo sint exipiendi. 405-412 — suetudini conjuncia utilis. Hzc vita bonis et malis per- Hos. XXXVI ex eapite XI. — Propheue sciebant, Chri- — mixta. stum esse cruciligendum. Justitia Dei, et puniendi ratio. Hou. LIV ex ezpite XVI. — Petrus cur beatus dicatur ; 443-420 — consubstantialitas demonstratur ; Anomeei et, Ariani redar- Hos. XXXVII ex eodem capite.— Christus quomodo fa- — guuntur. Cur Christus ante passionem se esse Christum mam Joannis Bapüstz adstruxerit et defenderit, Joannes rre noluerit ; Petri irmitas post crucem. De cruce ista plus quam propheta a Christo appellatus, in quo hristi non erubescendum ; crux quoties tum publice tum. Cmleris praestet prophetis; Christus neque cum Joanne — privatim adhibiia. 551-540 eque eum alio homine comparari potest. Christi el Joan- —— HOM. LV ex eodem capite.--- Àd mortem exemplo Bis iuem scopus erat. Hospilalitzs commendatur; eontra — Christi parati esse debemus ; Christus ipsum sequi invitat, meretricía cantica. 'l'heatrorum spectacula quam damnosa — non cogit, ; abnegare semetipsum quid sit. *os qui et turpia. 417-428 — salutem anime negligunt, gloria et substantia una Parris How. XXXVII ex eodem cajite. — Filius ejusdem cum — et Filii. Monachorrua laus et vitse genus. 539-3550 Patre substantie ; Marcion obiter refellitur ; bunilitas mater How. LVI ex capitibus XVI et XVII. — Transfignratio esi omnis philosophie. Iracundus quam erueielur; omuium — Christi. Cur Moysos et Elias transfgurationi interfuerunt.
1065 ORDO RERUM. 1064 um converterunt. Christi adven- praedicationis evangelleg.Quot bel! apostolis illata tempo- Hegbeiisaphsis Re Virtus facilis, nequitia one- re przdicationis; eontra éenethlialoglam et .emporum rosa; contra usuram. Foenerum damna. revolutionem. Peccata gravitatis et conse auctionem aut HOW. LVII ex capite XVII. - Joannes Daptista Elias — imminutionem a circumsiantiarum et personaruu differea- dicius. Lunatiei cur sic dicti; quidam sancli montes transtu- — tiis mutuantur. . 685-40. leront. itus virtus; jejunio et oratione opus est ad dze- How. LXXVI ex eodem capite. Judaeis post necem mones pellendos. Non iudulgendum deliciis; gulz eteda- — Chrisli spes omnis praecisa ; quanta ferit illorum calami- citalis mala. Non vinum criminandum est, sed ebrietas. — tas; mors Christi illius causa fuit. Christus secundum suum 957-960 — adventum praedicit. Christus suum secundum adventum Nos. LVIIT ex capitibus XVII et. XVIII. io Didrachma ^ desegibit. g dere erux apparebit. In. Christo iid i "andum ex generis nobilitate; divite — suppeditantur. i^ Kr dur ere 555-14 iow. LXXVIT ex eodem eapite. — Cur Christus viue HoM. LIX ex capite XVIIT. --- Liberum arbitrium et gnissmue finem incertum reliquit. Verbis Christi Deique libertas voluntatis cum veritate prophetic conciliari pos- — in medium adductis, quae ignorantiam onere videntur , sunt. Homo sua opera et a seipso malus efficitur. Mala ex — explicatur quare sic Deus identidem sit locutus. Eleemo- ignavia prodeunt, ek verea nobissunt. Mala nou ex ne- — syuam commendat. Proximi zedificatioui amnia postponen- cessitate sunt. Deus quantum salutem hominum curet; — da; virgines fatuze ideo ex thalamo exelusz, quia elee- salutem proximi nos cnrare oportet. Caritas et tolerantia —-mosyuam nou dederant. , 01-710 erga proximum commendantur; fratres nostri sepe mo- — HON. LXXVIII ex copite XXY.—Parabola de virginibus nenci suut. Moralis exhortatio ; juvenum impetus a princi- — cum aliis secundum quid similibus comparatur, deinde pio coercendus, S58. — explauatur ; nihil sine eleemosyua prodest; mors somnus ; lio. LX ex eodem capite.— Preces magnam vim a — futura resurrectio; nullus in die judicii patronus. Domi concordia mutuant; quare non semper exaudiamur; amo- niea caro in Eucharistia ; Christi imitatio, moderatioque ris erga proxumum qua causa esse debeal; amicitie hn- — et modestia commendantur. . TM-ÁAS inani vanitas ; amoris christiani ratio. 38-988 — How. LXXIX ex capitibus XXV et XXVI, — Misericor- Hom. LXI ex eodem capite. — Culpa Adami quanlorum ^ die opera necessaria, facilia, et ex multis capitibus obliga- Caus& bonorum; militum mores; artfcom fraudes. Pra — toria. njuriarum remissio ct oblivio desiderantur. Ip-a diorum possessores iniqui. Parabola misericordiam. PUT hong d injuriarum recordalioni adversatur ; ^" E i et postea neganlis commentatur. E nihil mali pati potest. E ees "CY n net How, LXXX ex capite XXVI. — Mulier quz pedes Chri- sti abluit, quie sit; quare lepra Simonis et nomen urbis metnorantur ; peccatricis erga Jesum, et Jesu erga pecea- iricem agendi ratio commentatur. Àvari imago ; iufirma uequitia est, fortis virtus ; damna quae tautum ad corpua pertinent minimi facienda ; anima Lune pauper cum divi- lias possidet, tunc dives cum inops est. 723-120 HOW. LXXXI ex eodem capite. — Iz. motus sedandi. Quare Deus improbos nasci periiitiat. Pecunize amor quam 605-61 'ave auimum afficia. Avari deteriores d:emoniacis. Sana How. LXIV ex capitibus XIX et XX.—- Vita bona et les non prodest sine operibus. 729-158 recia fides ad salutem necessariz; pars virtulis contempta. HoM. LXXXII ex eodem capite. — Voluntas sine gralia damnationem affert; eleemosyna modus quis. De aliis — non agit, ut nec gralia sine voluntate ; Christum edimus non judicandum. 609-618 — in Eucharistia. Indigua communio quantun malui ; cari- Ho. LXV ex eapite XX. — Quid vere peterent fli Ze- — tas et magnificentia Christi in Eucharistia. 751-146 bedzei. Sibi ipsis comparantur apostoli, ante et post adven- How. LXXXIII ex eodem capite. — Christus neque pec- tum Spiritus saneti ; humilitas SAniines pari gio- — cato obnoxius , neque necessitate coactus , sed spoute sua Tiamque auget. Nibil humilitate sul mius, nihil su passionem subiiL; proditoris sceleratus animus. Avaritia abjeciius; comparatio superbi cum humili. 617-026 — redarguitur. Avarorum misera conditio. Domvrum quale . LXVI ex capitibus XX ei XXl.— Qusstionede — verum decus, uale verum dedecus. 745-152 itinere Christi in medium adducta, duorum czecorum bisto- How. LXXXIV ex eodem capite. — Cur Christus disci- ria commentatur, commendaturque perseverantia. Àb- ulis permisit ut gladios haberent. Falsitas per se soluta. duciio asina: et aselli, nemine recusante, quid probet; 'era er Ten patientiam reportatur. 751-758 Christi vita nobis exemplum. Judzorum abjectus animus; HoM. LXXXV ex capitibus XXVI et XXVII.—Judzorum. Christus quam ob causam sic triumphare voluerit; eleemo- — abjecta crudelitas ; evangelistarum veracitas admiranda. syna commendatur; Antiochenorum eleemosyuze m Avaris Judas in exemplum proponitur. Principes sacerdo- facultatibus couferuntur. 25-63& — tum a propria conscientia damnati ; eleemosyna ex rapi- How. LXVII ex eodem capite.— Historia ficus a Christo — nis facta reprobatur; Ecclesis Antiocheuz bona "p lia, maledictze commentatur; cur Christus flcui maledixit. Hi- 57-164 Sioria meretricis cujusdam qus mutata postea sanciam How. LXXXYI ex capite XXVII. — Judiorum accusa- vitam duxit, Desperalio et presumptio vitandz. Moralis — torum Christi mila fides ; Christus quo sensu se regem exhortatio ad labores vitze patienter tolerandos. 633-810 — dicit. Vitiis aditus initio intercludendus ; diaboli mm [] How. LXVII[ ex eodem capite. — Futura presentibus — in tentandis hominibus. anteponenda sunt; contra theaLri spectacula ; monachoruin. How. LXXXVII ex eodem capite. — Quot et quanta vita ; exercitia monastica, - How. LXIX ex capite XXII. — Hujus et praecedentis homili comparatio; ejectio Judeorum ; Gentium vocatio; excidii Jerosolymae przdictio. Hamaxobiorum et Nomadum: vita ; vita monachorum qnam sancta. 647-654 How. LXX ex eodem cayite.— Sobrietatis victoriae ; sa«- cularium mensarum delicize. 30-662. How. LXXI ex eodem capite. — Christus divinilatem suam probat. Vana gloria et ex malis eL ex bonis queritur ; vltra vitam extenditur. Contra eos qui eleemusynam dant ad ostentationem, Quemadmodum Deus sub inysterii velo suam niisericordiam largitur et siguilicat , sic nos eleemo- synam nostram oceultare debemus. 661-008 How. LXXII ex capite XXIIT.— Phylacteria quid essent. XC ex capite XXVIIT.—Nihil Mouachos ipse vivendi modus ad humilitatem inclinat; — Christi. Pecuniee eupiditatem et nimi. exempla hurilitatis a sanctis tradita , quibus non humi dargui talem, perniciem afferent. 661-014 — Pau HoM. LXXIII ex eodem capite.— Mulierum sus atas . vanitatem, connubía pro pecuni parasitorum »nores redarguit. HON. LXXIV ex. eodem capite. — Non improbos habere patres nocel, sed ipsis perversa voluntate consentire. Ani- i n ONITUM in fragmentum sequens. 795-194 adipiscendis paeta , et FRAGMENTUM. in quo explicantur ille quatuordecim ge- 075-680 — nerationes quz ante captivitatem numerantur; necuon quatuordecim aliz» qua: post captivitatem recensentur. r 195-798 mum curare negligenter redarguuntur, modumque cura- Frid. Field not. 795-974 iouis docentur, 79-086 indices. it] Hou. LXXV ex capite XXIV. — Quam difficilia Lenpor: ANIANI INTERPRETATIO. 973-1078 FINIS TOMI QUINQUAGESIMI OCTAVI.