δομήσῃ καὶ ἐκκλησίαν, ἐὰν θέλῃ. Καὶ διδῶσι καὶ ἡ πραγματειών. Καὶ κατοικοῦσι καὶ ἐνταῦθα ὅσοι ἐξ πάντες οἱ πραγματευταὶ αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν ἰδίων κομ- μεραίων δύο εἰς τὰ ἑκατόν· ἐμβάλλοντες καὶ ἐκβάλ λοντες πάντες οἱ Ῥαγουζαίοι πάντα τὰ ἑαυτῶν ἐλευθέρως, ἄνευ τινὸς ἐμποδισμοῦ· καταβάλλοντες μόνον περὶ τῶν εἰσερχομένων αὐτῶν πραγματειών, ὅταν ἔρχωνται, δύο εἰς τὰ ἑκατόν. Καὶ ταῦτα ἐννοῶν τὰς εἰς ἐμβολὴν καὶ ἐκβολὴν, καὶ πλέον μὴ ἀπαι- τεῖσθαι περὶ ὧν καταβέβληται οὕτω, ὡς ἔφημεν. Οφείλοντες καὶ οἱ κατὰ καιροὺς ἡμέτεροι κομμερ. κιάριοι λαμβάνειν τὰ δύο εἰς τὰ ἑκατὸν, εἴτε ἐπ' ἀγορᾷ ἔχωσι τὴν τοιαύτην δουλείαν τοῦ κομμερκίου εἴτε ἐπὶ τῷ πιστῷ, ὁπόταν ἔρχωνται μετὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν βούλονται· ὁμοίως τε ἕξει καὶ τὰ λοιπὰ, ὡς ἀνωτέρω πλατύτερον διαλαμβάνεται. Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου δήλωσιν καὶ ἀσφάλειαν ἐγένετο πρὸς αὐτὸ καὶ ὁ παρὼν χρυσόβουλλος λόγος τῆς βασιλεία; μου, ἀπολυθεὶς κατὰ μῆνα Ἰούνιον τῆς νῦν τρεχού της ινδικτιώνος τεσσαρεσκαιδεκάτης τοῦ ἐξακισχι λιοστοῦ ἐννακοσιοστοῦ πεντηκοστοῦ ἐννάτου ἔτους, ἐν ᾧ καὶ τὸ ἡμέτερον εὐσεβὲς καὶ θεοπρόβλητον υπεσημήνατο κράτος. Κωνσταντῖνος ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ πιστὸς βα σιλεὺς καὶ αὐτοκράτωρ 'Ρωμαίων ο Παλαιο λόγος. ΜΟΝΩΔΙΑ ΚΥΡΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ ΕΠΙ ΤΗ ΤΗ ΔΥΣΤΥΧΕΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ. : Αἰ, αἶ, καὶ τοῦτ᾽ ἄρ᾽ ἐχρῆν ταῖς τῶν Ἑλλήνων Β επομένως δὲ καὶ τοῦ σώματος. Αλλ' ὅτι καὶ κρείτ προστεθῆναι κοιναῖς συμφοραῖς, τά τε προλαβόντα πάθη λίαν νικῶν καὶ μηδεὶς νοῦν ἐμβαλεῖν ἔσεσθαί ποτε μείζον. Εἰ γοῦν τοιοῦτον ὅλως ἐὼν ὃ γὰρ μόνον εἴχομεν ἀπολειφθὲν ἀγαθὸν, καὶ πρὸς 8 προσεδόκα πᾶς ὁ τῶν Ἑλλήνων ἐσμός, τοῦτο δυστυχῶς ἀφῃ ρέθη νῦν ἀφ' ἡμῶν. ῎Αλγους γὰρ ἡμῶν ἐμπλῆσαν καὶ δεινῆς συμφορᾶς. Καί τοι κἂν εἰ παρῆσαν ἄλλα πολλά· πρὸς ὅπερ εἰκὸς ἀφορᾷν τοσοῦτόν ἐστι τὸ παρὶν, ὡς ἀποκρύπτειν πάντα καὶ κατόπιν ἐᾷν. Νῦν γὰρ ἡ κοινὴ τῶν Ἑλλήνων ἐστία ή διατριβή τῶν μουσῶν, ἡ τῆς ἐπιστήμης ἁπάσης διδάσκαλος, ἡ τῶν πόλεων βασιλις εάλω, φεῦ χερσὶν ἀσεβῶν. Εἰ μὲν οὖν κατακλυσμόν τουτὶ φαίη τις ἂν, οὐκ, οἶμαι, παραστήσει τὸ τοῦ πάθους ἄλις δεινόν. Εκείνῳ μὲν γὰρ συμβάντι ἀπώλετ᾽ ἂν ἅπαν, καὶ λόγος ἦν οὐδεὶς ὅτι οὐδ᾽ ἂν ἔπαθε τι κακὸν ὁ κρατῶν ὑπὸ τοῦ χεί- ρονος, τῷ δὲ συμβάντι γυνί, περίεστιν ὁρᾷν μυρία δεινὰ, καὶ λόγον νικώμενον ἀλογία καὶ ἐλίγγου πάντα καὶ ζάλης μεστά, καὶ κατακλυσμὸν ἀληθῶς ἐφιστάμενον ταῖς ψυχαῖς. Οσῳ τοίνυν τῆς τοῦ σώματος λώβης κακίων ἡ τῆς ψυχῆς, καὶ ὅσῳ τὸ κακῶς ζῆν τοῦ μὴ ζῆν, τοσούτῳ τὸ νῦν ἐπεισχωρᾶσαν δεινόν, υπερέχει κατακλυσ μοῦ· εἰ δ' ἡλίου τις φαίη φθορὰν καὶ σκότος κοινόν, οὐδ' οὕτως ἀξίως εκτραγωδήσεις την ξυμφοράν, οὐ μόνον ὅτι τὸ μὲν αἰσθητους μόνους έβλαπτεν ἂν ὀφθαλμούς· τὸ δὴ τοὺς τῆς ψυχῆς μὲν προσεχώς, Ο τον ἐμοὶ δοκεῖ πάντη τὰς αἰσθήσεις πεπηρῶσθαι, τὸν ἐν μέσῳ πολλῶν παρόντα δεινῶν, ὡς ἂν ἄγη στος ἡ τῶν τηλικούτων παθῶν ἢ κεκτῆσθαι αὐτὰς ὑγιεῖς καὶ ἀντιλαμβάνειν ἐκείνων & πάσης ἐστὶν ἀηδίας μεστά. Νῦν γὰρ ὁ κακὸς βλάψει τὴν ἀρείονα φώτα, μύθοισι, σχολιοῖς ὀνοτάζων· αἰδὼς δὲ καὶ νέμεσις ὡς ἀληθῶς προλιπόντ᾽ ἀνθρώπους ἐς Ολυμ- πον ἔξεσθον· τὰ δὲ λείψεται ἄλγεα λυτρά, κακοῦ δ οὐκ ἔσεται ἀλαλκή. Εἰ μὲν ἀληθῶς ἄνθρωπος πάλαι γέγονεν ὑπὸ πάθους ὄρνις, ἢ δένδρον ἢ λίθος, μάλ λον νῦν ἐχρῆν πάντας τοῦτο παθεῖν, ὅσον καὶ μείζων ή ξυμφορά. Εἰ δὴ ψεῦδος ἐκεῖνα ὡς καὶ πολλὰ τοῖς τῶν μύθων ἄλλα πατράσιν ἐῤῥέθη, ἀλλὰ νῦν ἐχρῆν γενέσθαι ὡς ἂν τῇ τοῦ πάθους ὑπερβολῇ συνεξυφαί ναιτα καί τινα τέρατα θαυμαστὰ ἐκπλήττοντα πα σαν ὅρασίν τε καὶ ἀκοὴν· δ δὴ καὶ γεγονέναι νο- μίζω, πλήν καθ᾽ ὅσον ὁ μὲν μῦθος τὴν φύσιν μόνον ἀλλάσσει ἐκείνων, τὸ δὲ δάκρυον ἔχειν φημὶ νῦν δ' ἀντιστρόφως· ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἀνθρώπων καθάπερ ἦν, τὸ δὲ δάκρυον ἀφηρέθη πάντη μετὰ τοῦ λόγου, πολλῆς ἐπιτεθείσης αναισθησίας ταῖς τῶν πάθει κατειλημμένων ψυχαί;. Οὕτω γὰρ τότε πολύφως ἀμαυροῦν εἶδε τὰς ὄψεις, ὅ τε βαρὺς κτύπος πλήτα τειν τὰς ἀκοὰς, καὶ νῦν λοιπόν ἡ ψυχὴ τῷ πάθει ὥσπερ τινὶ τάφῳ κρυφθεῖσα, οἷον ἀναίσθητον δρα τὸ σῶμα, οὕτω τοίνυν τοῦ δεινοῦ πεφυκότος μεγί στον, ποίαν μὲν ῥήξω φωνήν; ἐξαρχοῦσαν αὐτῷ, 1131- ADDENDA. - ANDRONICI CALLISTI ADDENDA

1134 - εἴπερ δεῖ λέγειν. Πῶς γὰρ ἀρκέσει μοι φωνή μία Α καὶ μυελῶν, ὦ κάλλη καὶ μεγέθη ναῶν, ὦ τείχη καὶ γλῶττα καὶ χεῖρας ἁπλᾶς κοπτομένῳ τε καὶ βοῆς τὸν ἀέρα πληροῦντι ; τίς δὲ θρῆνος οὐ νῦν ἀσθενὴς ἔσται πρῶτον καὶ τῆς ὑποθέσεως χεῖρον; Πῶς δ᾽ αὖ χρήσασθαι τῇ σιγῇ δυνηθῶ, κἂν ἀσφαλὲς τοῦτο δοκεῖ τοῖς πολλοῖς, μὴ δόξας ἀδικεῖν οὐ τὴν ἐνεγκοῦσαν μόνον, ἀλλὰ καὶ ὅλους αὐτοὺς, οἷς καὶ δεξιοῦσθαι χρὴ τὴν δωρησαμένην καὶ πάντα τὸν τῶν Ἑλλήνων ἐσμὸν, εἰ συμφθεροῦνται φθαρήσῃ· ἐᾷ δὲ λέγειν ναοὺς καὶ θήκας καὶ ἱερὰ σκεύη καὶ οἰκοδο- μὰς καὶ φαιδρότητας, σὺν χρηστῷ βασιλεῖ καὶ συγ- γενέσι, καὶ φίλοις τῶν ἕκαστον πρός τινα θρήνον ἂν οὐκ ἐκίνησε μὴ ὅτι γε πάντα συλλήβδην, τὸν μὴ τὴν διάνοιαν πάντη πεπηρωμένον. Φεῦ οἴαι; ἀπορίαις ἐμπεριείλημμαι, οἴοις διευθύνω κακοῖς ἐμαυτόν· οἴπις ὁ λόγος ἐντυγχάνει ταῖς " συμφοραῖ; πλὴν ἀλλ᾽ εἰ μὲν ἰσχύσαι τινὰ κατ' ἀξίαν δρᾶσαι τὸν θρῆνον ήγουν τῆς ἀξίας ἐγγὺς λόγον ἂν εἶχεν ἡμῖν ἡ παραίτησις ἀδυνατοῦσι πρὸς τοῦτο. Ἐπεὶ δὲ οὐδ᾽ Ορφεύς, εἰ παρῆν, οὐδ᾽ Αἰσχύλος, οὐδ᾽ ὁ τῶν τραγῳδῶν ἁπάντων ἐσμὸς ἴσχυσεν ἂν, ἀλλ' ἥττητο πάντη, πυγμαίός τις φανείς παραβαλ- λόμενος Ηρακλεί, δοκεῖ κἀμοὶ τοῖς πένησι λόγοις χρησάμενον, ἐπὶ ξένης ὄντα θρηνῆσαι τὴν ἐμαυτῷ καὶ κοινὴν ξυμφορὰν, τί λοιπὸν οὕτω πλάττω τοὺς λόγους, ἀλλ' οὐκ ἀνιαρὰν ἐκπέμπω φωνήν, οταν είν κός, ἐν τοῖς τοιούτοις κακοῖς· τί μὴ τὰς χεῖρας έχει τείνων μετ' οιμωγῆς τύπτω μὲν τὰ στήθη καὶ τέμνω, τοῖς ὄνυξι δὲ ξαίνω τὰς παρειας και πάττομαι τέτ φραν καὶ κίνιν, καὶ τίλλω τὰς τρίχας, ὡς ἂν μὴ ο μόνον πάσχῃ ψυχή, ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα, τῷ μεγέθει τῆς ξυμφορᾶς ! Φεῦ, ὦ βασιλὶς τῶν πόλεων, καὶ πα τρίδος ἥτις ἐκ τοσαύτης ἀξίας δούλειον ἦμαρ εἶδες, ὡς πράττεις κακῶς ὅσονπερ πάλαι καλῶς, ἀντισης χώσας δή σε δαίμων τις φθονερός, φθείρει τῆς πάν ροιθεν εὐπραξίας παραχωρήσει Θεοῦ ἀχρηστίαν και τεγνωκότος ἡμῶν· ἄλλως γὰρ οὔτε τύχην ἂν τις εἴποι τοῦ παρόντος αἰτίαν κακοῦ διάνοιαν οὖσαν ἀνάπλασμα οὔθ' ὁ φθονερὸς δαίμων, κἂν φύσει τυγ- χάνῃ σφόδρα βάσκανος καὶ κακοποιός, τοσοῦτον ἂν ίσχυσε καθ᾿ ἡμῶν, ἀλλ᾿ ὥσπερ τοῦ φωτὸς οὐκ ἀξίους ἑστερῆσθαι τούτου χρεών, οὕτω δὴ καὶ παντὸς ἀγα θεῦ, ὧν ἂν καὶ πρῶτον ἦν τῶν παρ' ἡμῖν ἡ τῶν πόλεων μεγίστη καὶ βασιλίς. Νῦν γὰρ ἐντυχόντες μυρίοις οἶ; οὐδέποτε εἰσήμεθα πάντως ὡς οἱ κακοὶ D γνώμαισι τ' ἀγαθὸν χεροῖν ἔχοντες οὐκ ἦσας πριν τις ἐκβάλῃ. Νῦν γὰρ οὐ μόνον ἡ τῶν Ἑλλήνων πληθὺς ἀνήσ κεστον δυστυχίαν περιβαλεῖται, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν εἰς νῦν μέλει μικρὸν οὐδὲν, οὐδὲν ἧττον ἔσονται και τηφείς κατ' ήμαρ οὐδ' ἐς ἦμαρ, ἀλλ᾽ ἕως ἂν ὕδωρ τε νάῃ, καὶ δένδρεα μακρά τεθήλῃ, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ καὶ πλέον τητῶνται τῶν αὐτῆς ἀγαθῶν, ἰδία μὲν γὰρ ἐστία τῶν Ἑλλήνων ἡ πόλις ἦν, κοινὴ δὲ πᾶσα παρείχε τὰ ταύτης καλὰ καὶ πᾶσιν ἁπλῶς καθειστήκει μήτηρ τροφός· ἀνάπαυλα παντοίων χορηγός ἀγαθῶν. Φεῦ ὦ βασιλὶς τῶν πόλεων, ὦ δυστυχία τοῦ γέρ τους κοινή, ὦ λύπη μέχρις ὀστέων διήκουσά τε καὶ μήκει καὶ πλάτει τῶν ἄλλων ἐξηρημένα, ὦ μουσεία τῆς ᾿Ακαδημίας, της Στοάς, κάλλει μὲν ὑπερφέροντα, τῇ σοφίᾳ δὲ μηδὲν ὑπερφέροντα· λιμὴν ἡδὺς μὲν πρώην καὶ εὐτυχὴς ταῖς ναυσί· νῦν δὲ δυστυχὴς καὶ τῆς Σκύλλης οὐδὲν διενηνοχώς· ὡ Ρώμη νέα, γεγηρακυῖα δὲ τῷ βάρει καὶ πλήθει τῶν συμφορῶν· ποῦ σου νῦν τὰ καλὰ, ποῦ μὲν ὁ θειότα τος βασιλεύς ; ὀξύτερον μὲν Θεμιστοκλέους ὁρῶν, ἥδιον δὲ τοῦ Νέστορος ὁμιλῶν, σωφρονέστερος δὲ Κύρου, δικαιότερος δὲ Ραδαμάνθυος ἀνδρειότερος δὲ Ἡρακλέους· ποῦ δὲ ὁ τῆς ἐκκλησία; ὡραισμός, ὅ τε θεῖος ἀρχιερεὺς καὶ οἱ μετ᾿ αὐτὸν εὐθὺς καὶ ὁ λοιπός ιερός χορός ; ποῦ δὲ σεμνεῖα καὶ παρθενῶνες καὶ ἡ τῶν μοναχῶν κοσμιότης, ἡ καὶ ἀγγέλοις ἐφά- μιλλος, ποῦ δὲ τὸ βουλευτήριον σὺν ταῖς βουλαῖς, ἐν οἷς τί μὲν δέον ὅ τι οὐχ ὁράθη, τί δ' δραθὲν οὐκ εὐο θέως ἐπράχθη ; τίνας δὲ δημηγόρας οὐ παρέτρεχον ὁμιλοῦντες, νῦν μὲν πάλαι τε καὶ μάλα λιγέως, νῦν δὲ νιφάδεσιν εοικότα χειμερίησι, τὸ δὲ κριτήριον ποῦ πάντων τῶν Σόλωνας νόμων και Πλάτωνος κατά πιν ἀφὲν, ἐπιστήμη δὲ μᾶλλον ὡραισμένον πλή στη καὶ τοῖς ἐκ τοῦ Πνεύματος λόγοις, οἱ δὴ καὶ πει- θοῦς ἁπάσης καὶ σοφίας εἰσὶν ἰσχυρότεροι ; ποῦ δὲ ὁ λοιπὸς ἑσμὸς τῶν λογάδων, οἱ μὲν σοφίᾳ κεκοσμη μένοι, οἱ δὲ λοιποῖς ἀγαθοῖς οἷς πολιτεία κοσμεῖται τε καὶ συνίσταται ; ἄμοιρος μὲν γὰρ ἦν οὐδείς τι νος ἀγαθοῦ· πᾶς δὲ πρὸς ὅπερ εἶχε καλὸν ὑπ᾽ ἄλλου μὲν οὐδενὸς ἡττᾶτο· ἐνίκα δὲ πάντας τοὺς βουλευο- μένους συμπλοκαῖς καὶ πόντας λοιπὸν ὁμοῦ τοῖς τῶν λογάδων ἐχρῆν ἡττᾶσθαι καλοῖς. Ποῦ δὲ τὸ τῶν λόγων κράτος όπερ ἦν ἀκμάζον ἐν σοί; ποῦ τῆς γραμματικῆς ἡ τέχνη, ἢ τὴν γλῶτταν ἐξελληνίζειν καὶ πάσης ἀηδίας καθίστησι καθαράν ; τοῦ δὲ τῆς ῥητορικῆς τὸ πυρίπνουν, οὐδὲν ἧττον ἅπτον τοῦ τῆς χιμαίρας πυρός; ποῦ δὲ τὸ τῆς διαλεκτικῆς κράτ τος, σόφισμα μὲν πᾶν ἀποῤῥίπτον, μόνης δὲ ἐχόμε νον ἀληθείας καὶ τῆς εὐθύτητος; Ποῦ δὲ φυσικά προβλήματα καὶ ζητήσεις καὶ λύσεις τὴν ἕξιν ὑπερ βαίνοντα, καὶ διαιρέσεις και μουσικῆς ἀναλογίας καὶ φθόγγοι και γεωμετρίας σχηματισμοὶ καὶ λότ γοι, καὶ ἀστέρων αἰτίαι καὶ δρόμοι ; ὡς πολλὰ μὲν τῶν παλαιῶν τοὺς ἐν τῇ πόλει χρόνῳ φθαρέντας ἀνηγερκέναι, οὐκ ὀλίγα δὲ καὶ προστεθειμέναι, καὶ μέχρι νῦν ὁρᾶσθαι σωζόμενα ; ποῦ δὲ τὸ τῆς θεολο- γίας κράτος καὶ τῆς πρώτης φιλοσοφίας, ὡς εἶναι στήλην ὀρθοδοξίας τους λόγους ἐκείνων καὶ δογμάτ των ὀρθότητα καὶ πηγὴν, τοῦ δὲ πρακτικοῦ τῆς σπουδῆς μέρους οὐ τοῖς ὡς εἶναι τούτους εἰκόνα τινὰ ταῖς ἰδέαις μεμορφωμένων τῶν ἀρετῶν, ἐκ τούτοις δὲ πᾶσι πρῶτος ἦν, ὁ τῆς σοφίας πηγὴ καὶ τῶν ἡμετέρων λόγων καθηγεμών ὃς οὐδενὸς ἀμφοῖν τοῖν φιλοσόφοιν ἐλάττων ἦν, φαίην δ' ἂν ὅτι καὶ μείζων μήκει μὲν οὖν ἡ πόλις πάσας τὰς ἑψας ἀ πλῶς ὑπερείχε κάλλει δὴ καὶ τὰς τῆς ῾Εσπέρα;. Τείχη δ' οὕτως ἰσχυρὰ καὶ τοῖς ἐναντίοις ἀνένδοτα, οὐκ ἂν εὕροιτο ίσως συγκρινόμενα ποὺς αὐτά· ἦν μὲν γὰρ ἡ τάφρος εὐθὺς καὶ πλάτει και βάθει και πλίνθοις ὁπτοῖς κατωχυρωμένη ποταμός τις άλλες MONODIA DE CPOLI CAPTA.

-1135 - ' τοῖς παροῦσι δοκοῦσα· τεῖχος δ᾽ εὐθὺς μετ' αὐτὴν ἡ κατὰ γῆς πολλαχόθεν, ὁρμᾷ δὲ κατὰ τῆς πόλεως ἰσχυρὸν εἴρει τε καὶ ὕψει στερεόν, ἕτερον δὲ μετ' αὐτὸ μεῖζον τοῦ ὑπόλοιπον, ὥστε καὶ θαυμάζειν ποιοῦν τοῖς ἀτενίζουσι πρὸς αὐτό· ποῦ δ᾽ ἂν ἴδῃ; νεὼς τοσούτους κάλλει τε καὶ μεγέθει τοὺς ἁπαντα- χοῦ γῆς νικῶντας, λίθους τε καὶ κίοσι καὶ ψηφίσι καὶ χρώαις καὶ ποικιλίαις παντοδαπαῖς; ποῦ δὲ λι- μένα τοσοῦτον εὕροις περικαλλή τε καὶ μέγαν καὶ ταῖς ναυσὶν ἐπιτήδειον ; νεώρια δὲ ποῦ οὕτω λαμπρά ; ποῦ δὲ βασιλείων καὶ οἴκων οἰκοδομὰς καὶ φαιδρό- τητας; ποῦ δὲ στοῶν θέσιν καὶ ὁδῶν τάξιν καὶ λουτρῶν ποικιλίαν; ποῦ δὲ νοσοκομεία καὶ γηροκο· μεῖα καὶ πτωχοτροφεῖα τῶν ἡ πόλις πολλὴν ἐποίει σπουδήν; ποῦ δὲ ἱππόδρομον καὶ ὅσα περὶ ἐκεῖνον ἀγάλματα ; ποῦ δ' ὠνίων πρᾶσιν καὶ κέρδος ἐμπό- ρων; Η γὰρ θέσις τῆς πόλεως πάντα ἐποίει ῥᾷστα καὶ πρόχειρα· ταύτην γὰρ μόνην ἀμφοτέραις ἂν είδες δεξιουμένην ἠπείροις. χεῖρα ἐπάγων βαρείαν, οἱ δὲ γενναίως ἀνθίστανται κατ᾿ αὐτοῦ, καὶ πίπτει μὲν εὐθὺς ὁ θειότατος βασι- λεὺς καὶ τῶν ὑπηκίων πολλοὶ σὺν αὐτῷ· ἔπειτα δὲ, βαβαί, δορυάλωτον πᾶσαν λαβὼν, κτείνει τε καὶ λεηλατεῖ καὶ ζωγρεί. Ανοιμώζειν δεῖ τοιγαρούν καὶ κωκυτοὺς ἐκπέμπειν ἐκ μέσης ψυχῆς καὶ πρὸς τοῦδαφος καλινδοῦσθαι, καὶ νικᾶν πάντα νόμον θρήνων ὑπὲρ τῆς ξυμφορᾶς, ὦ κυρία τῶν πόλεων πῶς ἡνέσχου ζυγὸν ἐπιθεῖναι δουλείαν τῷ σῷ τρα- χήλῳ. "Ω θειότατε βασιλεῦ, πῶς οὕτω φιλάνθρωπος ὢν καὶ πάντα τρόπον φιλανθρωπίαν ὑπὲρ τοῦ γένους οὐκ ἀμελήσας ποιεῖν, νῦν ἡνέσχου καταλιπεῖν ἡμᾶς εἰς δυστυχίαν καὶ δουλείαν τοσαύτην, ἀναρματί στους τε ὅλως καὶ τῇ γῇ τηρουμένους καὶ τοῖς σκο- Β πέλοις ; "Ω λογάδων ἐσμός, πῶς ἡνέγκατε τοὺς ὁμο γενεῖς ἐκλιπεῖν καὶ καρδίαις τοσαύταις ἐνεῖναι βέλος δριμύ; ὦ ἱερέων ὁμήγυρις καὶ τῶν μοναχῶν, πῶς οὐκ ἐξεπέμψατε χεῖρας ἐκτενεῖς πρὸς Θεὸν ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ἡμῶν, ἢ δεδράκατε μὲν πᾶν ὅσον εἰκὸς, ἔδει δὲ τοῦτο γενέσθαι τρόποις οἷς οἶδεν ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία ἢ καὶ τὸν Παύλου νοῦν ὑπερβαίνει ἀλλὰ καὶ Ιλιγγιᾷ πρὸς αὐτὴν ἀπιδεῖν ! Ο πολιτεία πᾶσα ἐμ- πορική τε καὶ τεχνική, ποῦ νῦν ἴσχεσθε τὴν ἐρωμέ νην ἀφέντες, ὦ γυναῖκες δυστυχεῖς, οἴαις ἐνεπέ- σεσθε συμφοραίς, τέκνα μὲν ἐκ τῶν μαστῶν ἁρπα- ζόμενα βλέπουσαι, πατέρας δὲ νυμφίους κτεινομέ τους ὁρῶσαι καὶ ἀδελφούς. Ο σχέτλιοι γέροντες, οἷον ἐφθάσατε τέλος; ὦ κακοδαίμονες νέοι, οἴῳ θα Ο Εἶχε μὲν ἡ Εὐρώπη, ἐγγυτάτω δ' ήν ή Ασία. Και τοσοῦτον αὐτῆς ἀπεῖχεν ὅσον τὸ πλάτος ἐστὶ τοῦ πορθμοῦ, μεταξὺ δὲ καὶ πάσχουσα ἦν καὶ τοῦ πορθ- μοῦ καταβοῦσα μεγάλως ὡς διείργοντος ταύτην ἐκείνης, πλὴν ἤδετο πάλιν τὴν πόλιν ὁρῶσα μᾶλλον οὕτως εὐδιατιθεμένην καὶ τὴν ἡδονὴν ἐκείνης καὶ ἰδίαν ἐποίει καὶ μὴν καὶ τὰ διττὰ πελάγη, ἤ τε Προποντὶς καὶ ὁ Πόντος οὐκ ὀλίγην παρεῖχον τῇ πόλει τὴν ἀφθονίαν, ἀλλὰ καὶ ὁ τόπος καρποφόρος τις καὶ εὔγεως, ὡς οὐδεὶς ἄλλος· πεδιὰς γὰρ ἅπαν ἐστὶ τὸ χωρίον, ὅρεσί τε περιεχόμενον, καὶ ποταμεῖς ἀρδευόμενον, καὶ λίμναις πλείσταις πεποικιλμένον, · νάτῳ περιπεπτώκατε, ἄκροις δακτύλοις μόνον γευ ὥστε πανταχόθεν ἀφθονία παρῆν τῇ πόλει. Εν δ' σάμενοι τῶν καλῶν καὶ ὅσον χείλεα μέντ' ἐδίηνεν ἐπὶ πᾶσιν ἐρῶ, ὅτι πᾶς τις ἐλθὼν ἐν ταύτῃ, καὶ ὑπερώην δ' οὐκ ἐδίηνεν ! ὦ Σοφία θεία, νεὼς οὕτω χρόνον διατρίψας συχνὸν ἢ καὶ παιδιόθεν τραφεὶς καὶ οἶκος Θεοῦ πάντων ὅσοι κατὰ πόλεις εἰσὶν ὑπερ- ἐν ἐκείνῃ καὶ τῶν ταύτης ἐμπλησθεὶς ἀγαθῶν, ὅτε τεροῦσα νεῶν, ποῦ νῦν σου ἡ ὡραιότης ; ποῦ ἡ εὐ τοῦ χάριν τῆς πόλεως ἐξῄει εὐθὺς ἐν ἐπιθυμίᾳ ταύ- πρέπεια; ποῦ τὸ κάλλος; ποῦ τῶν λίθων αἱ διαύ- της ἦν ὥσπερ μηδὲ γευσάμενος ὅλως, καὶ στρέφε. γειαι; ποῦ τῶν ψηφίδων αἱ ποικιλίαι; τίς τὴν σθαι, λοιπὸν ἦν ἀνάγκη καὶ ὁρᾷν πρὸς αὐτὴν μέχρις ἱεράν σου ἐντὸς τελέσει μυσταγωγίαν ; τίς τὰς ἱε ἂν ὁ τόπος ἐδίδου · ἐδίδου ἄχρι πολλοῦ, ἐρχόμενο: δέ ρὰς ᾠδὲς ἀναπέμψει τῷ Θεῷ; ὦ τῶν μαθητῶν τοῦ τινες πρὸς τὴν πόλιν, ἔτι σταδίους ἀπέχοντες οὐκ Σωτῆρος νεώς ἱερὸς, δεύτερος εὐθὺς μετ' ἐκεῖνον καὶ ὀλίγους ἐζήτουν μὲν ἁπάντων, μία δὲ κοινὴ διήγη- σοῦ τὸ λαμπρὸν καὶ χάριεν οίχεται, οὐκέτι τὰς ἱε σις πᾶσιν ἦν τὰ τῆς πόλεως ἀγαθὰ, καί τις ἦν ἀγὼν ἐν ρὰς ἐν σοὶ ψήφους συνοδικῶς ἐπισκέψονται, οὐκέτι ἐκείνοις φιλοτιμουμένοις. Τίς ἂν εἴποι πλείω θατέρων διδάσκουσιν, ἐν σοὶ ὑποβαλοῦμεν τὰς ἀκοάς· ὦ λοι- μέχρις ἂν εἰσ:οῦσι τὴν πόλιν καὶ τοῖς ἐκείνης κάλλεσι ποὶ ναοὶ τοῦ Θεοῦ, οἱ περὶ πᾶσαν τυγχάνοντες πόλιν φαιδρυνθεῖσιν ἅπαν μὲν λυποῦν καὶ σκυθρωπάζων ἀστέρες ἄντικρυς λάμποντες ἄλλοθεν ἄλλος ! ποῦ ἀπῆν, ἡδονὴ δέ τις πλείστη τὰς αἰσθήσεις αὐτῶν νῦν ὁ κόσμος ὑμῶν; ποῦ τελεταί ; ποῦ πανηγύρεις; ἐνεπίπλα ἡδίσταις δεσμοῦσα τούτους σειραῖς· εἴποι ὡς ἐμιάνθητε, ὡς κατεχράνθητε, καὶ καταχραίνεσθε δ᾽ ἄν τις αὐτὴν παρεικάζων πρὸς τὴν οὐράνιον ποσὶν ἀσεβῶν! ὦ θεῖαι εἰκόνες καὶ ἱερὰ πάντα σφαῖραν ἥλιον μὲν τὸν περικαλλή νεὼν τὴν τοῦ Θεοῦ σκεύη καὶ κόσμος αὐτῶν, οἴαις βεβήλοις χερσίν κεκτῆσθαι σοφία», σελήνην δὲ τῶν ἱερῶν φοιτητῶν, ἐνεπέσετε! ὦ σοροὶ τῶν ἁγίων καὶ θῆκαι, οἵοις ἀσε- ἀστέρας δὲ τοὺς λοιποὺς θείους νεοὺς καὶ τ᾿ ἄλλα βέσιν ἀνδράσι σπαράγματα κείσεσθε ! πρὸς ἄλλο τι μέρος αὐτῆς ἐφαρμόζων ἐν ᾗ καὶ Θεὸς ἀληθῆς ὑμνεῖτο καὶ τὸ τῆς πίστεως ἦν ἀκραιφνες, καὶ οὐδὲν ἦν θεῖον δόγμα ὁ μὴ παρ' αὐτῶν διητᾶτο καλῶς, ἀλλ᾽ οἴχεται ταῦτα πάντα καὶ δούλη φεῦ ἡ βασιλὶς ἐγένετο. · Ο πῶς ἄν τις ἐκτραγῳδήσοι τὸ πάθος; ἡμέρα μὲν ἦν σκότος δὲ καὶ ζόφος τῇ πόλει, πόλεμος δ' ἔῤῥει τῇ πόλει σφοδρὸς ἔκ τε τῆς ἠπείρου καὶ τῆς ὑγρᾶς. Ο δ' ἀσεβὴς μηχαναίς βάλλει τὸ τεῖχος καὶ πίπτει ἡ Βαβαί! τῶν κριμάτων σου, Χριστέ, φεῦ ! τῆς ἀνο τῆς του, ἐγενόμεθα νῦν ὡς τὸ ἀπαρχῆς, ὅτε οὐκ ἦρ χὲς ἡμῶν, καὶ παρεδόθημεν πικροτάτῳ τυράννῳ καὶ ἀσεβεῖ, ἡμεῖς τε ὁ ἱερός σου λαὸς καὶ πᾶς ὁ τόπος ὁ ἅγιος. Βούλομαι τὸ πρώην ἀναλογίσασθαι προσόν, καλὰ τῇ πόλει λόγῳ βραχεῖ καὶ παραθεῖναι τοῖς νῦν ἵνα μᾶλλον ἐκτραγωδήσω την ξυμφοράν. Ἐκεῖνα μὲν οὖν κτίσις ἀνδρὸς ἱεροῦ· ἐκεῖθεν γὰρ ἄρξομαι τὰ πρὶν ἀφεὶς καὶ θαύματα γεγονότα καθάπερ ἱστορίαι, ADDENDA. ANDRONICI CALLISTI

ἐκείνου μὲν κατ᾿ ἀντικρὺ τῆς δυστυχούς ταύτης Α ποιῶν ἀμελοῦντας ; Ὁ γὰρ κοινὸς ἡμῶν προμηθεὺς κτίζειν διανενοηκότος, ορνίθων δὴ τοὺς λίθους ἐκεῖ θεν ἀφαρπαζόντων καὶ πρὸς τὸν νῦν διακομιζόντων καὶ συνόδων ὅσαι ὧραι συγκρότησις ἱερῶν θείων δογμάτων πέρι καὶ Θεὸς ὑμνούμενος ἀληθὴς, καὶ τελεταί, καὶ μυστήρια, και δικαιοσύνη, καὶ νόμοι καὶ μουσεία, καὶ λόγοι, καὶ ἐπιστῆμαι, καὶ τέχναι, καὶ δογμάτων ἀκρίβεια, καὶ νεῷ, καὶ σοροὶ καὶ εἰκόνες ἀγων, καὶ ἱερὰ σκεύη, καὶ κόσμος, καὶ τάξις, καὶ μυσταγωγοί, καὶ μύσται, καὶ σεμνεία, καὶ παρθενώνες, καὶ καλλοναὶ, καὶ φαιδρότητες, καὶ βασιλεὺς χρηστὸς σὺν ἀγαθοῖς ὑπηκόοις· τὰ δὲ νῦν, οἴμοι! ἀσεβής δυνάστης σὺν ὑπηκόοις ὁμοίοις· καὶ σκότος καὶ ζίφος σὺν ἀσεβείᾳ καὶ ἱερέων ἀταξίᾳ σὺν ἀκοσμίᾳ καὶ σκευῶν ἁρπαγῇ, καὶ θερις εἰκόνων καὶ σοροὶ διασπώμεναι, καὶ νεῳ βε- 1 βηλούμενοι, καὶ δόγμα θεῖον πᾶν σιωπώμενον, καὶ ἀλογία, καὶ ἀμουσία σὺν ἀδικίᾳ καὶ ἀνομίᾳ, καὶ δαιμόνων όργια και συναγωγὴ πονηρά, κηρύττουσα τὴν ἀσέβειαν, καὶ βαρβάρων ὠμότης καθ' ἡμῶν φερομένη νεανικώς, οὐκ ἀληθῆ Θεὸν λατρεύειν ἡμᾶς σὺν γέλωτι λέγουσα φεῦ ! καὶ φθορὰ παντελής. "Αρ' οὐ κατὰ διάμετρον ἐναντίως τῶν πρῴην τὰ νῦν, τοῦ χάριν τὰ νῦν, ὦ βασιλεῦ τοῦ παντός, Ἱερεμίας πα- ρίτω βοῶν οὐ μόνον ἐκκηρυκεύσας τοὺς τοὺς ἐχθροὺς, ἀλλὰ καὶ ῥίζας ἀφῆκε ποιεῖν καὶ ταύτας μεγίστας, ᾧ καὶ καταφαγεῖν ἡμᾶς τὸν ἀμπελῶνα τὸν σὸν, καὶ πατεῖν οὐκ ἀφῆκας πίδας πραέων τὴν σὴν ἱερὰν αὐλὴν· ἀλλὰ πατήσουσιν αὐτὴν ἀνδρῶν ἐχθίστων πόδες καὶ ἀσεβῶν. Ἀλλὰ περὶ τούτων καὶ πεφιλοσο- C φήκασιν, εὖ οἶδα, πολλοί, καὶ νῦν οὐχἧττον δράσουσι τοῦτο τῆς συμφορᾶς οὐκ ἐώσης τὸν νοῦν αὐτῶν ἠρεμεῖν. Ἐγὼ δὲ φαίην ἂν, ὡς μακάριοι νῦν οἱ τεθνηκότες, ἐλεεινοὶ δὲ οἱ ζῶντες καὶ θρήνων ἄξιοι, καὶ τὸ τῆς Γραφῆς δὲ προσθήσω . Μακάριοι αἱ κοι λίαι οἳ οὐ συλλήψονται, καὶ μαστοὶ οἱ οὐ θηλάσουσιν· ἡ γὰρ οὐχ οὕτως ἄν τις εἰκότως πρὸς θεὸν οἰκονο μήτῃ ζώντων τε καὶ τεθνηκότων πέρι τῶν μὲν τοῦ μακαρίου τυχόντων τέλους 8 καὶ τέλος εὑρὼν μας καρίζεται παρὰ Σόλωνι. Κροίσου μᾶλλον πολὺν χρυσὸν κεκτημένου ἄκροις μὲν δακτύλοις τοῦ κακοῦ γευσαμένου, θανόντων δὲ εὐθὺς θνητῶν πεφυκότων καὶ τοῖς πρώτοις νῦν ἐνδιατριβόντων καλοῖς, ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς πατρίδος θανόντων, ἡ ῶν δὲ τῶν ζώντων γευσαμένων μὲν τοῦ δεινοῦ μέχρι κό- D φαλάς ! Νῦν ὄντως τὸ ζῆν ἀηδές· νῦν ὄντως θανεῖν ρου, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲ βίον ἑλκόντων ἐδυνηρὸν καὶ δακρύων ἀνάμεστον, χλεύην μὲν λαβόντων καὶ εἰρωνείαν καὶ τωθασμούς παρὰ πάντων, ὡς βαρ- βάρων δὲ μεταξὺ περιπατούντων τόπων, καὶ ἡμῶν ἀγνοούντων, τίνος ἄν τις τύχῃ θανάτου. ἀπώλετο φεῦ ! 'Αλόγοις πάντως ἐπιτηδεύμασι χρώμε νοι, τὸν ἑξῆς μοχθηρῶς διανύσωμεν βίον, ἐρεται τινὲς ὄντες ἢ σκαπανεῖς καὶ θῆτες. Ο παῖδες ἄθλιοι οἵ τε νῦν ὄντες καὶ ἐσόμενοι, τίς ὑμᾶς θρέψει και παιδαγωγήσει, καὶ τὸ δέον διδάξει τῆς κοινῆς τρο φοῦ καὶ διδασκάλου φθαρείσης ; Συβῶται πάντως ἔσεσθε καὶ βουκόλοι, καὶ πέτρας καὶ ὄρη καὶ κρη μνοὺς ἕξετε πάλιν. Ο δυστυχείς γυναῖκες, ἀντ᾽ ἐλευ θέρων μὲν ἔσεσθε δοῦλαι, ἀλλάξετε δὲ τὸ ἄρχειν τοῦ ἄρχεσθαι καὶ μαθήσεσθε πάντως ὑφαίνειν, καὶ σαίρειν, καὶ τελευταῖον τὰ ὑμέτερα λέχη λυμανοῦσιν ἄνδρες δοῦλοι, ἠξιωμέναι πρῶτον λογάδων. Ο λο γάδες τῶν χυδαίων νῦν οὐδὲν διενηνοχότες· ὦ στρα- τιῶται, οὓς ἐφοβοῦντο πρῶτον πολλοὶ, νῦν δὲ παι ζόμενοι παρὰ πάντων. Ο γεωργοί κακοδαίμονες, ἐκ τοῦ προχείρου νῦν ἔσται πᾶσιν ὑμᾶς ἀδικεῖν καὶ γεωργήσεσθαι ξένοις, ἀλλ' οὐχ ὑμῖν· ᾧ πληθὺς πε- χνιτῶν, ἀπόλοιτ᾽ ἂν τὰ ὄργανα νῦν ὑμῶν, οὐκ ἔχον τες ὅποι χρήσεσθε τούτοις. "Ω δυστυχεῖς ἔμποροι, ποῦ νῦν ἀφόβως τὰς ἐμπορίας ποιήσεσθε ; οἷς γὰρ ὑπῆρχε παρὰ πάντων αἰδὼς καὶ θάρρος, νῦν ἀντι- στρόφως ἔσται παρ' αὐτῶν ὕβρις καὶ φόβος. Ο μεν ρέων καὶ μοναχῶν χορός, τί ποτε πείσεσθε νῦν; παρὰ τίνος ἔξετε τὰς τιμὰς, τὰς εὐλογίας, τὸ περι- πατεῖν εὐσεβῶς, τὸ βαίνειν ὀρθῶς; σφαλέντες δὲ παρὰ τίνος λήψεσθε τὰς ἐπιτιμίας ; ἀποροῦντες δὲ παρὰ τίνος ἕξετε λύσιν ; τίνα δ' εἴποτ' ἔχοντες κε- φαλήν, πῶς δ᾽ ἂν ἀπαιτούμενοι δοίητε λόγον περὶ τῆς ὑγιοῦς ὑμῶν δόξης; Απώλετο τὸ ὑμέτερον καύ χημα, ἡ κεφαλὴ, ὁ ἀρχιερεὺς, ὁ κηδεμών. "Η που πᾶς χρηστὸς ἀφήσας τὸ ἱερατεύειν, οὐ βουλόμενος παίζειν ἐν οὐ παικτοίς, καθεδεῖται δὲ καθάπερ τις Ιδιώτης, πονηροὶ δ᾽ ἄνθρωποί τινες και γόητες ἁρπά σουσι βιαίαις χερσὶ τὴν ἱερὰν ἀγιστείαν πλανώμενοι καὶ πλανῶντες, τὸ τῆς Γραφῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἀφρο νεύσουσι πλεῖστοι ποιμένες, καὶ διαφθεροῦσι τὸν τοῦ Χριστοῦ ἱερὸν ἀμπελῶνα, ὑπὲρ οὗ προήκατο τὴν θείαν αὐτοῦ ψυχήν. Φεῦ τῆς ἀνηκέστου ξυμφο ρᾶς· φεῦ πληγῆς πληγών βαρυτάτης, φεῦ ξίφους τὰς τῶν Ἑλλήνων ἐκκεντοῦντος καρδίας, φεῦ τῆς . κοινῆς ἀποφράδος ! Φεῦ ὀφανισμοῦ παντελοῦς, φεῦ πυρετοῦ τὰ πάντων καταφρονοῦντος σώματα ! Φεῦ Ιλίγγου και σκοτομήνης, τὰς πάντων διιόντος και , Αγε δή λοιπὸν, ὦ δυστυχεῖς Ελληνες, εἰς τεσοῦ- τον δεινῶν κατηγμένοι, ἡμᾶς αὐτοὺς θρηνήσωμεν, εἰ δοκεῖ, τοὺς ζῶντας. Ο γέροντες, τάλανες, που δὴ τὰς ἐλπίδας ἕξετε, πάσης ἀγαθῆς ἀγκύρας ἀφαιρεθεί σης. ἡ τοῦ πτώμα κείσεσθε πᾶσι, καὶ δάκρυα χύσετε πλεῖστα, ὥστε καὶ πεπληρώσθαι τοὺς ὡπας· ἀνίσετε δὲ μηδὲν ἢ τὸ κεκτήσθαι μὲν δυστυχεστάτην τὴν πό λιν, κακοδαιμονέστατον δὲ τὸ γῆρας Γ Ω σχέτλιοι νέοι, τίς ἡμῖν χαριείται κατωρθωκόσιν, ἢ παιδεύσει καλῶς χρὴ, ὅτε κακία μὲν πᾶσα τὴν γῆν ἐμπιπλᾷ, δικαι - οσύνη δ' ἄπεστιν. Εκκλινοῦσι γὰρ πάντες καὶ ἀχρεῖοι γενήσονται, καὶ οὐδεὶς ἔσται ποιῶν χρηστό- τητα οὐδὲ μέχρις ἑνὸς νῦν πράγματα πάντα κατὰ τὸν φάμενον οὕτως ἔσται, καὶ νυκτομαχία τις δεινή. ᾿Αλλ' εἰ δοκεῖ, ζητήσωμεν ἥτις ἡμῖν ἐλπὶς ἔσται περὶ τοῦ μέλλοντος · φεῦ σιβᾶτε (sic) - ὄντως τοιγα- ροῦν ἡμῖν ἐλπὶς οὐδεμία τυγχάνει· νῦν οὖν χρὴ θανεῖν· κἀγὼ πρὸ πάντων τούτο ζητῶ. Τί γὰρ καὶ δράσεις, ὦ τάλας Ανδρόνικο ; ποῦ πορευθῇ;; εἰς ποίαν πόλιν, ὑπὸ ποίῳ κυρίῳ παρατείνας ἰδίους καὶ φίλους, τίσι χρήσῃ καθηγεμόσι τοῦ λόγου ; ὦ δυστυ χοῦς ἐμῆς βιοτῆ;, ὦ πικρᾶς ὀρφανίας, ὦ τροχι χρόνε, οἷον άραθρον φέρων κατήνεγκας ¦ ὦ συγγενείς MONODIA DE CPOLI CAPTA.

-- Ο ς καθηγεμόνες καὶ φίλοι, πῶς ὑπεμείνατ' ἐμὲ τὸν Α μεῖα φαίνεσθαι δεῖ, ἀλλ' αὐτὸ τὸ τέλος εἰκὸς ἀθρόοις ὑμέτερον φίλον καταλιπεῖν; Αλλ᾿ ἄρατε με ταχέως σὺν ὑμῖν· ἄρατε, καὶ μὴ μέλλετε · μισῶ γὰρ τὸ φῶς, τὸν ἀέρα, αὐτὸ τὸ ζῆν. Ὁ θάνατε, θάνατε, νῦν μ' ἐπίσκεψαι μολών· ἔλειος γάρ ο τος ἐκεῖνος, ὃς οὐκ ἦλθεν εὐτυχέουσι, κληθεὶς δ᾽ εὐθὺς ἔ6η δυσο τυχέουσι βροτοῖς. " πόσα δυσπραγέοντας ἀποστρέ- φετ' οὔασι κωφοῖς, κλύειν δ᾽ οὐκ ἐθέλει πενθαλέα δάκρυα· ὦ Ρώμη θεία, τί ποτε δράσεις τῆς θυγατρὸς γενομένης δούλης ! ὦ μακαριώτατε πάτερ, πως οι σῃ τηλικοῦτον κακόν ; ᾧ καὶ σὺ, θειότατε πάτερ, πολιὲ καὶ τὰς τρίχας καὶ τὰς φρένας, ποιμὴν τῆς οὐκέτ' οὔσης · πῶς χρήσ... σαυτῷ τῆς φήμης έλε θούσης ; ή του γόον ὄρνιθος οἰκτρᾶς ἀηδοῦς οὐχ ἥσεις, ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδας θρηνήσ.. χειρόπληκτοι δ' ἐν στέρνοις πετοῦνται δοῦλοι καὶ πολί... ἀμύγμα. τα χαίτας. Ο Πελοπόννησος δυστυχής, νῦν σὺν τοῖς δυσὶν αὐταδέλφοις τοῦ κλεινοῦ βασιλέως θρηνήσετε καὶ πέμψετε κωκυτούς, αξια μᾶλλον ἀλλ' οὐ δάκρυ ον ἐκ τῶν ὀμμάτων ἐκπέμποντες, τῆς βασιλίδος φθαρείσης καὶ περὶ ὑμῶν οὐκ ἔχοντες ἐλπίζειν οὐ δὲν καλόν. "Ω θειοτάτη καὶ μεγίστη πόλις τῶν Ἐνε- τῶν, τί δράσετε, νῦν τῆς ἀδελφῆς ὑμῶν καὶ φίλης φθαρείσης ; ποῦ νῦν αἱ τριήρεις ὑμῶν καὶ νῆες τὸν Εὔξενον εἰσπλέουσαι πόντον, προσορμιούνται, φιο λοφρονηθήσονται δὲ παρὰ τίνων ὥσπερ προσῆκεν ; Απότροπος πάντως ὁ λιμὴν ὑμῖν ἔσται καὶ Σκύλλα καὶ Χάρυβδις. Οι φίλοι Κρήτες, τί πάθωμεν, νῦν τῆς πικρῆς ὀρφανίας ἐπεισελθούσης ἡμῖν; τύψομεν ἤ που τα στήθη, καὶ ξανοῦμεν τὰς παρειάς, καὶ τὰ σπλάγχνα τη θλίψει δράσομεν ἀηδίας μεστά, καὶ τὸν πάντα χρόνον διάξομεν ὥς τινες ἡμιθανεῖς, ἔλκοντες βίον ὀδυνηρὸν καὶ θανάτου μηδεν διαφέροντα. Ο πικρᾶς ἀλγηδόνος, ὦ φαγεδαίνης κατεσθιούσης τὰ σώματα πάντων· νῦν χορεῖαι κατηφεῖς τῶν ἀγγέ. λων, νῦν ἡ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου θεία ψυχή, σὺν πᾶσι τοῖς χωρεῖς τῶν ἁγίων, ἀηδίαν περιβαλείται καὶ σκυθρωπάσει· πείθομαι γὰρ καθάψεσθαι καὶ τούτων τὸ πάθος. Νῦν οὐρανὸς ἀκαλλής. Νῦν ἥλιος ολοφύρεται, νῦν σελήνη μελαίνεται, νῦν ἀστέρες οἰμώττουσι, νῦν ὁ ἀὴρ ζοροῦται, νῦν ἡ γῆ κλονείται καὶ στένει, νῦν ἡ θάλασσα κυματοῦται καὶ φρέσ στι καὶ δυσχεραίνει τῷ πάθει · νῦν ὄρη καὶ βου νοὶ καὶ νάπαι καὶ πεδιάδες καὶ ποταμοὶ συμπάσχου σι · νῦν δένδρα καὶ θάμνοι καὶ πόαι μαραίνονται, καὶ δακρύουσι, νῦν στρουθεῖα πάντα γοερόν τι μέλος καὶ θρηνώδες ἐκπέμπουσι, νῦν τὸ τῶν χερσαίων γένος, γιερῶς μυχώμενον, τὴν ὑπερβολὴν τοῦ πάθους δει κνύουσι, νῦν τοῖς βράχεσ: ἰχθὺς κτύπον δρῶντέ; τινα, ἐμφαίνουσι δυσχεραίνειν τῷ πάθει· δεῖ γὰρ ταῖς μεγίσταις συμφοραῖς πάντα κόσμον συμπάσχειν, καὶ κατηφή τυγχάνειν καὶ σκυθρωπόν, ὥσπερ καὶ τῷ πάλει γέγονε τοῦ Δεσπότου. Τοῦτο γὰρ ἐγὼ μετ' ἐκεῖνο δεύτερον τάττω, πλήν καθόσον τὸ μὲν τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου προοίμιον ἦν, τὸ δὲ τῆς σωτηρίας, ὡς εἰκάζειν ἔστιν ἐκ τῶν θείων Γραφῶν, κἂν μὴ τοῖς ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς ἐρῶνται τοιαῦτα σημεῖα, ἀχρηστίας χάριν, ὅτι πλείστης ημετέρας τυγχάνει · τὰς γὰρ ἀκρίοις ὅλως ἀνθρώποις, οὐ ση- ἐφίστασθαι. Φεῦ τῆς ἀνηκέστου ξυμφορά; ! πᾶν μὲν ἄν τις ήλπισε μᾶλλον ἢ τοῦτο παθεῖν, κἂν ἡ μάντις, ή θείᾳ μοίρᾳ κινούμενος προεἶπεν ἡμῖν, οὐκ ἀκολο δύνως ἂν ἀπηλλάγη. Φεῦ νῦν ὄντως πρῶτον ἔγνων παθῶν ὑπὸ συμφορᾶς, καὶ οὐκ Ισχύω τῷ πάθει οι λοσοφεῖν· νῦν πρῶτον οἶδα ὅτι δύναται πάθος και νῦν θολύνειν, καὶ λόγον οὐκ ἐᾷ προϊέναι, καὶ λιθώδη τινὰ τὸν ἄνθρωπον δράν. Νῦν τὰς τραγικὰς περιείληχα μούσας, αἱ δέ με περιιστάμεναι πείθουσιν οιμωγὰς ἐκπέμπειν καὶ κωκυτούς, καὶ ὁλολύζειν πικρώς. Φεῦ, τίς Δαίδαλος νῦν με πτερώσας πρὸς τὴν πόλιν ἀπάξει, καὶ στρέψει πάλιν ταχέως; Βούλομαι γὰρ ἰδεῖν, ἀλλ' οὐ προσμεῖναι· τὸ μὲν ἵνα περιχυθῶ τοῖς παιδικοῖς καὶ κειμένοις, τὸ δ', ἵνα μὴ πολύν βρω χρόνον, ο μηδ' ἐπαίειν ἰσχύω. Φεῦ νῦν ἱστορίαι πᾶσαι καὶ μῦθοι καὶ ποιηταὶ σιγήσονται πάντως, οἷς χρώμενος πᾶς τις, τὸ συμβαῖνον ἐκείνῳ κακὸν ἐδήλου, ἐντεῦθεν δὲ ῥᾷστα τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κακοῦ δηλώ σει. Εάλω μὲν γὰρ καὶ Τροία, ἀλλὰ δικαίως, ὑπὲρ ὑβριστοῦ δειλοῦ μαχομένη, καὶ οὔτε τοσαύτη καὶ προσέτι βάρβαρος ὑφ᾽ Ἑλλήνων · Ἱερουσαλήμ, άλο λὰ μυρίων οὖσα ποινῶν ἀξίαν δεσποτικὸν δράσασα φόνον καὶ Παλαιστίνης άρχουσα μόνον, Βαβυλών, ἀλλ' οὐ τοσαύτη την φήμην, οὐδ᾽ ἐκ περάτων ἄρξα σα, εἰ καὶ τὸν περίβολον εἶχε μέγαν, Ρώμη, άλλο οὖν ἐλπὶς παρὰ τῆς θυγατρὸς ἐκλυθῆναι, δ δὴ καὶ καλῶς ποιοῦν ἠκολούθησε, τὴν δ᾽ ἐξ Εσπέρας ἄρξα σαν μέχρις κάλλει δὲ νικῶσαν ἁπάσας, ἀρεταῖς δὲ παντοίαις κεκοσμημένην, ἀδικοῦσα δὲ μηδένα, ἀδι κουμένη δὲ πλεῖστα ὑπὸ Βαρβάρου κατενηνέχθαι, καὶ μηδὲ ἐλπίζειν ἀναστήσεσθαι πάλιν. Τοῦτο δὲ συμφορὰ συμφορῶν, καὶ πάθος πάθους, καὶ λύπη λύπης, εμπεριεκτικὴ ἁπάντων. Ἐφθείρετο μὲν οὖν ἡ τῆς πόλεως ἀρχὴ πάλαι, καὶ κατεσμικροῦτο, καὶ μηδαμόθεν ἐβοηθεῖτο, νῦν δὲ κατέπεσε πᾶσα καὶ γέγωνεν, ὥσπερ ἂν εἴποις, σῶμα καλὸν λαβών, κόπ τει μὲν πρῶτον τὰ ἄκρα, τὸ τελευταῖον δ' αὐτὴν τὴν κεφαλὴν κατενέγκει.. "Η καθάπερ μέγα δένδρον, ἀποθερίζει μὲν πρῶτον τοὺς κλάδους, ἔπειτα δὲ καὶ τὴν ρίζαν· ἦν δ᾽ ἂν ταυτὸν, εἴπερ εἰλήρει τὴν πόλιν πρὶν ἀφαιρεθῆναι τὸ κράτος, ὥσπερ εἰ καὶ τὴν κε- φαλὴν ἀποτέμνο: τἀνθρώπου καὶ τὴν ρίζαν τοῦ δέν όρου, πρὶν ἐκκοπῆναι τὰ μέλη τε καὶ τοὺς κλά δους· τὸ γὰρ αὐτὸ πάσῃ τῇ καὶ πόλει, ὅπερ ἀνθρώ πῳ καὶ δένδρῳ κεφαλή τε καὶ ρίζα. "Αγε δή, λα τὸν πᾶς ὅστις αἴσθησιν ἔχει τοῦ πάθους (ἔστι δ' οὐδεὶς, ὃς μὴ τοῦτο πάσχει) ξυναυλίαν ὀδυρώμεθα τὴν κοινὴν πατρίδα τε καὶ τροφόν. Οι γέροντες τὴν γηροκομῶσαν, οἱ νέοι τὴν φιμοῦσαν τὰς ἀλόγους ὁρμὰς τῆς ψυχῆς, οἱ παῖδες τὴν παιδεύουσαν ἀγε- θῶς, αἱ γυναῖκες τὴν σωφρονοῦσαν, οἱ ἄρχοντες τὴν τιμῶσαν, οἱ στρατιῶτες τὴν στρατηγόν· ε, γεωργοὶ τὴν δικαιοσύνην, οἱ τεχνῖται τὴν χρωμέν νην ὑμῶν, οἱ ἔμποροι τὸ κέρδος, οἱ πλέοντες τὸν λιμένα, οἱ ἐδοιπόροι τὴν ἀνάπαυλαν, οἱ πένητες τὴν πορίζουσαν, οἱ πτωχοὶ τὴν τρέφουσαν, οἱ α!χ- μάλωτοι την βύουσαν, οἱ ὀρφανοὶ τὴν μητέρα, σε χήρα: τὴν προστάτιν, οἱ ἱερεῖς τὴν ὁδηγὸν,· ο ADDENDA. ANDRONICI CALLISTI