damnum. Quisquis ergo ille es positus in adversis, confectus assidue, non solum ipse non proficit, sed paulisper, peto, verbis meis aurem diligenter ac commoda, ut tibi in quantum possum, consolatio nem ex Scripturarum fontibus proferam. Igitur si egestate constrictus, penuriæ pondere opprimeris; si amissa sæculi dignitate, ignobilitatis te vita contristat; si membrorum fortitudinem subsequens languor debilitat; si exstinctis charis et liberis, tristitia sæculi animum tuum mentemque contur baverit, vel si lepræ macula corpore ac membris repletus, populi multitudine et turba carueris noli tamen in his adversis positus frangi, vel mente concidere; sed ad Dei potius præcepta confugias, ut inde consolationem calamitatis tuæ assumas; ut ex verbis Dominicis instructus, velut optimus gu bernator navigium tuum, hoc est, conversationem vitæ tuæ, in portum tranquillitatis inducas. Ne ergo velis, frater dilectissime, odii causa existi mare Deum super nos castigationem inducere: imo erga nos maxime vera ejus charitas approbatur; ita enim te per Salomonem ipse Dominus in Pro verbiis monet Fili, noli deficere a disciplina Do mini, ne faligeris cum ab eo corrigeris: quem enim diligit Dominus, corripit ". Nam et pater, quamvis charissimum filium, in errore inventum castigat; et magister sæpe discipulum, ut in melius proficiat, verberat. aliquoties in lapsum incurrit. Et hoc ita esse, su pradicti magistri docemur exemplo. Qui cum mul tis de virtutibus sibi conscius esset, et in tantis meritis coram Deo processisset, ut usque ad cœlum tertium raptus, et in paradisum ductus, ineffabilia verba audisset: ne tamen eum pro virtutibus su perbiæ tumor invaderet, et gratiam meritorum amitteret, colaphizandum eum divina providentia angelo Satanæ tradidit; in quo ille exsultans, ita ad Corinthios scripsit: Ex sublimitate, inquit, revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis mex, angelus Satana, qui me colaphizet, ut non extollar. Propter quod ter Dominum rogavi ut discederet a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur "; et iterum: Placet mihi in infirmitatibus, in contume liis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angu stiis pro Christo: cum enim infirmor, tunc polens sum 95. 3. Gratulanter igitur ac patienter omnia adversa mundi quæ nobis inferuntur, debemus excipere; scientes nos certissime tunc in Dei esse memoria. 698 Valde enim delicatus est qui et in hac vita con stitutus, abundanter vult omni lætitia perfrui, et in futuro sæculo dona coelestia adipisci. Quis enim aliquando sanctorum a periculis sæculi potuit esse 2. Duplex autem causa est ob quam castigatio immunis ac liber? Quia si diligenter eorum scruta divinitus hominibus irrogatur. Flagellat interea ju- beris vitam, nullum absque tentationibus de hoc stum, ut emendetur in melius, et pristinæ conver- mundo migrasse reperies: sed omnes diversas tri sationis corrigat vias. Et hoc esse ita, divinis elo- bulationes quas habet mundus, patientissime tole quiis approbabo. Sed primum convenit explicare rantes, ad veram et incorruptam gloriam perve quod justus propterea affligitur, ut per tentamenta nerunt. Denique Abraham patriarcha tanta gratia plurima probetur. Omne gaudium existimate, fra- fidei erat repletus, et in tantum dilexerat Domi tres me:, cum in tentationibus variis incideritis, num, ut charissimum pro eo filium pene gladio scientes quod probatio fidei vestræ patientiam ope- interimeret ". Magis enim voluit parricida audiri, ratur, inquit Jacobus in Canonica 91. Item in se- quam Dei imperium præterire; præscius enim erat quentibus ponit et dicit: Beatus vir, qui suffert ten- vocis salutaris dicentis: Si quis dilexerit filium aut talionem, quoniam cum probatus fuerit, accipiet coro- filiam super me, non est me dignus 7. Ut Deo igitur nam vitæ, quam repromisit Deus diligentibus se dignus haberetur, secundum ejus præceptum, fi Unde ergo gaudendum est, charissime, cum corpus hoc nostrum affligitur, vel cum Dei judicio duris examinatur laboribus. Nec enim tantum in prospe ris quantum in adversis convenit gloriari Christia no. Audi denique in quibus Paulus glorietur. Glo riamur, ait, in spe charitatis Dei: non solum au tem, sed et gloriamur in tribulationibus, quia tribu latio patientiam operatur; patientia autem proba tionem, probatio vero spem. Spes autem non confun dit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis ". Vide quantæ virtutes justis viris ex tribulationibus oriuntur. Et quemadmodum terra cum fuerit pin guis ac fertilis, nisi per industriam agricolæ cre kro ac jugiter fuerit culta, non solum fructus ho minibus denegat, verumetiam e contrario generat spinas: ita justus, nisi variis tentationibus fuerit " Jac. 1, 2, 3. 97 Matth. x, Prov. 1, 11, 12. ** Genes. xxj, lium unicum hostiam offerebat; et quem hæredem putabat, interficiendum propriis manibus non do lebat. Cur igitur non dolebat? Quia cor ejus amor divinus accenderat, et calor fidei ejus omnem do lorem exstinxerat. Talis igitur ac tantus patriarcha Abraham, sic amabilis Deo et charus, cui etiam ipse Dominus testimonium perhibuit, dicens: Nunc cognovi, quoniam tu times Deum tuum, et non pe percisti filio tuo dilectissimo propter me non po tuit esse immunis, ut absque tribulatione ac tenta mentis securain degeret vitam; sed omnia perpes sus adversa, meruit omnium sanctorum pater audiri. Denique cum quodam tempore pestilentian famis prævalere in terra sentiret, et cum Sarra conjuge sua in Ægyptum descendisset, timens ne ab Ægyptiis propter pulchritudinem interficeretur uxoris, ait ad eam: Ne me dixeris virum tuum 9 ibid. 12. Rom. v, 2-5 * Cor. x, 7-9. * ibid. 10. ** Genes. xxII, 13.
servus hominum factus sum, peccati non efficiar servus. Patrum meorum sequor vestigia, criminis tui particeps esse non patior. Tunc Joseph relin quens vestimenta in manibus ejus, nudus exiit foras; licet indumento corporis nudus, castitatis gloria coopertus. Vestimentum quidem, quod ve terascit, et a tineis devoratur, reliquit; sed pudi citia, quæ semper floret, indutus abscessit, et oblectatione spurcissima irritari non passus est. Sed illa impudens cum se confusam intuetur, et a viro castissimo triumphatam, omnem ardorem libi dinis deflectit in furiam, et veniente marito, verbis accusat innoxium. Induxisti, inquit, ad nos puerum, qui nos deludat. At ille verbis fallacibus per suasus, statim eum detrusit in carcerem; sed Deus erat cum eo. Et licet retrusus humiliaretur in vin culis, liberabat eum puritas mentis: etsi squalore ergastuli membra horrebant, pudicitia animæ re fulgebat. Sed Dominus, semper qui innocentibus præsto est, et qui exaltare humiles consuevit, ab omnibus tribulationibus eum eripuit, et totius terræ Ægypti dominatorem constituit. Et iste quem in servitutem venumdederunt fratres, paulo post ma Jorum omnium immemor, fratribus alimenta præ bebat; et quia Domini nostri Salvatoris typum ge rebat, pro malis bona retribuebat. esse, sed fratrem me potius confitere, nequando perderem. Licet ob fratrum meorum invidiam me interfecto, le possideant ". Nulli esse dubium puto, qualem quis possideat mentem, quando in terfectionem sibi imminere suspicatur, quando vi cinam mortem ab aliquo sibi opinatur inferri. Non cibus vel potus ei dulcis est, sed amarus; sed et cum somnus eum oppresserit, etiam tunc jugulari se a carnifice perspicit in sopore. Quamvis ille auxilio Dei protectus, ab omnibus perseverabat illæsus, verumtamen suspicione contritus, magna eum formido invaserat. Aliam quoque parem tri bulationem in terra Geraram sub Abimelech rege perpessus est et eos quos adversarios metuebat, et a quibus sibi imminere mortem putabat, ab his maximis honoribus Dei nutu venerabatur '. Isaac quoque filius ejus similem tribulationem in terra Geraram ipse sustinuit. Nam et ipse timens ne in terficeretur, Rebeccam uxorem, sororem esse con lessus est sed etiam nihilominus maximas tri bulationes perpessus est *. Denique cum Jacob Esau fratrem suum benedictionis causa persequere tur, in terram Mesopotamiam Jacob mortis formidi ne effugatus est. Nam et quando filium ejus Joseph fratres in Ægypto vendiderunt, et patri nuntium retulerunt, dicentes eum a bestia devoratum, tan tum ci dolorem incusserunt, ut vestimenta propria scindens, et squalore se sacci operiens, filiom aman tissimum lugeret amissum *. Ipse quoque Joseph multa tentamenta perpessus, probabilis factus est. Denique æmulationis causa in Ægypto a fratribus in servitutem redactus est. Itaque dominus suus bonam ejus conversationem aspiciens, principem cum domus suæ constituit. Domina vero propter speciem decoris in amore adolescentis turpiter col ligata est, et capta fœditate libidinis, famulum Christi conabatur invadere. Cumque talibus ac censa ardoribus sæpius eum ad opus sceleratissi mum invitaret, et ille tam dirissimum facinus per petrare abnueret, una e diebus solum eum operan tem reperiens accessit, et per vestimentum cum tenuit impudenter, et veneno mortifero ore repleto ait ad eum: Concumbe mecum ". O perniciosa co hortatio Impudentissima mulier, hanc mihi obla tionem profers temporalem, ut lætitia me sempi terna defraudes! Quid mihi vipereo ore morbum pestiferum et insanabilem conaris infundere? quid ad deceptionem meam profers verborum blandi menta, quæ dolo et amaritudine plena sunt? Mel quidem labia tua lallare videntur, sed vitanda est talis dulcedo quæ postremo fel efficitur. Per te enim a principio diabolus de paradiso Adam pro toplastum expulit: sed illius expulsio ad meam cautelam proficiet. Venumdatus sum, ut tibi ser vitutem exhiberem, non ut in tuum adulterium fœ dissimum consentirem; venumdatus sum, ut tibi obsequium præberem, non ut castitatem meam 99 Gen. x11, 13. 1 Gen. xx, 1 sqq. 28 sqq. 4. Idcirco autem Job exemplum nobis produca tur in medium, quod velut generalis medela intir mas et invalidas mentes satis superque roborare sufficiat. Si quis enim quibuslibet oppressus mise riis, si quis innumeris calamitatibus occupatus, hunc virum diligenter mentis obtutu perspexerit, maximam ex eo consolationem sui doloris inveniet. Iste enim in tantum divino famulatui se manci paverat, et ita 699 Dominum inculpate colebat, ut ita laudari ejus præconio mereretur. Sic enim divina Scriptura testatur: Ait, inquit, Dominus dia bolo, Considerasti sensu tuo puerum meum Job, quia non est ei similis quisquam in terris, homo sine crimine, verax Dei cultor'? Sed et pro filiis in tantum erat sollicitus, ut pro eis sacrificia quoti diana offerret. Et quidem cum Scriptura nulla ſi liorum delicta commemoret, ille tamen, qui vere ac religiose filios diligebat, timebat ne forte in corde suo, ut homines, aliquid cogitarent adver sum Deum, malitiæ: et sola opinione conterritus, per divinas hostias filiorum corda mundabat. Quanti hodie patres filios aperte negligere in multis ac peccare conspiciunt, et non solum sacrificia pro eis non offerunt, sed nec sermonem ad arguendum eos proferunt, ut pravas derelinquant vias! Et dum eos contristare nolunt ad modicum, æternam eis tristitiam generant! Sed hujusmodi patres osten dunt se non veram charitatem babere, sed falsam si autem eos diligerent, utique secundum Scri. Gen. XXVI, 7 Gen. XXVII, * Gen. XXXXII, s4q. * Gen. *XXIX, 12. • Gen. XXXIX, 14. 7 Job 1, 8. 43 sq.
pturam diligenter corriperent; sed propterea for- lerantia in universo mundo clarescat. Tunc per cussit Job vulnere pessimo a pede usque ad caput; et tulit testam ut saniem vulnerum raderet 13, et sedebat in stercore extra civitatem, qui paulo ante in regali sedebat solio; et despiciebant eum uni versi, quem primum subditi metuebant. Isti igi tur tali ac tanto, qui in tanta excellentia eminebat, nunc uxor ejus de mercede operis sui exhibet ali mentum, quæ etiam sempiternum supplicium ei inferre conata est, dicens: Dic unum verbum in Domino, et morere ". At ille vir philosophicus, at ille totius patientiæ magisterio repletus sprevit ac repulit tale consilium dicens: Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es: si bona excepimus de manu Domini, mala non toleramus 15? Vide ten tationum pondus, ut patientiæ magnitudinem pos sis agnoscere. Sublimis erat in potentia sua, abun dans in divitiis, copiosus in filiis; et universis his privatus, nudus apparuit. Mos enim est athleta rum ut ad certamen nudi procedant. Merito ergo et hic beatus contra diabolum congressurus, cun ctis facultatibus velut quodam vestimento exutus est; sed in tali certamine constitutum, hæc verba eum contra diabolum arbitror protulisse: 0, in quit, diabole, idcirco in me tam crudeliter desæ visti, ut per me tua potentia arguatur. Quid tan quam vorago cunctos quæris absorbere? Quid, qui te mihil læserunt, devorare quæris ut leo? Quid innocentibus nocere festinas? Non erubescis, cum toties sis a famulis Dei prostratus ac victus? Non tibi sufficiebat, cum de tanta humilitate ad hanc me egestatem perduceres? Non'tibi sufficiebat, cum filios meos ac filias meas sub uno momento neca res? Insuper sævissimis doloribus corpusculum meum afflixisti, ut ex putredine carnium vermium globi ebulliant. Tu quidem contra membra fragilia aggressus es bellum inferre, sed stabilitatem ani mæ commovere non poteris. Improbis venenis confidens, fidem meam quassare conatus es: sed ego confidens in Deo meo, effrenatas luas conteram vires. Et cum sis subdolus, in tuis me laqueis ir retire tentasti, sed me ab his retibus eripuit Do Minus. Tu licet temporales mihi inferas cruciatus, ipse in sempiternis es torquendus suppliciis: et quidem si mortales vermes de meo procedant cor pusculo, tu ab immortalibus vermibus devorandus es in gehenna. Tu licet multiplicata inferas tenta menta, ego non mutabo mean innocentiam: et licet projectus 700 extra urbem, Deum meum benedicere non desinam. tasse peccantes filios negligunt, quia nec suæ sa Jutis aliquando curam habuerunt. Beatus autem Job, quemadmodum ipse sine querela Domino ser viebat, ita filiorum corda donis ac muneribus pro curabat. In viduis autem fidelibus quam miseri cors fuerit, ipsum ausculta dicentem: Os, inquit, viduæ benedixit me: justitia autem indutus eram. Vestitus eram judicio sicut chlamyde. Oculus eram cæcorum, pes autem claudorum. Ego autem eram pater impotentium 8. Sed et quod infinitas possede rit divitias, Scriptura testatur. Fuerunt, inquit, Job filii septem, et filiæ tres; et erant pecora ejus oves numero septem millia cameli tria millia, juga boum quingenta, asini feminæ gregales quingenta, et ministerium multum nimis habuit. Audiens itaque eum ille bonorum æmulus divina voce laudari, in vidiæ livore exarsit, et postulavit a Domino ut suæ ditioni ejus traderet facultates: et ecce subito diver sis modis omnein ejus substantiam vastare aggre ditur, et tunc de præda jumentorum, modo de combustione ovium, post hæc de interfectione nun tiat famulorum. Ipse enim diabolus qui hæc cuncta agebat, ipse quoque nuntium deferebat. Nec tamen ex improviso tantam perniciem inferens, virtutem fidei ejus potuit frangere, vel animum illius in verba blasphemiæ declinare. Noverat enim Job nihil se intulisse in hunc mundum, verum nec au ferre quid posse 10. Ad ultimum autem, cum ei de filiorum ac filiarum nuntiatum est nece, commota sunt viscera ejus, et ita vestimentum proprium sci dit, ac sui capitis comam totondit, et in eam terræ pulverem sparsit. Nec tamen, hæc faciens, in verba blasphemiæ mens ejus inflexa est; sed confestim ad Dei laudes conversus, procidens in terram ado ravit et dixit: Nudus exivi de matris utero, nudus etiam vado sub terram. Dominus dedit, Dominus abstulit sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum 11. Magnum nobis Job sanctissimus documentum ostendit, ut contra om nes fluctus sæculi turbulentos mens nostra incon cussa permaneat, ne fatigati adversis in verba lasphemiæ erumpamus; sed ut iisdem verbis uta mur, quibus et ipse usus est dicens: Sit nomen Domini benedictum in sæcula. Sed insatiabilis ad versarius cum tot damnis eum afliciens nibi! in eum agere potuisset, et cum rursum eum a di vina potentia laudari audisset, ait ad Dominum Pellem pro pelle, et omnia quæcunque habuerit ho mo, pro anima sua dabit: sed mitte manum tuam, et lange ‘ossa ejus et carnes, et vide an in faciem tibi benedicat ¹. Tunc Dominus, præscius omnium futurorum, tradidit ei corpus tantummodo, ani mam autem custodire præcepit. Tradidit eum Do minus, non ut voluntati diaboli pareat, sed ut famulum suum probabiliorem efficiat, et ejus Job xxix, 13-15. 'Job 1, 2, 3. 14 ibid. 9. 18 ibid. 10. to 5. Sed et justi illius Tobiæ exemplum si dili genter consideres, maximam ex eo consolationem invenies. Iste denique in ministrationibus paupe rum admodum occupatissimus fuit. Et si qui ex genere ejus defuncti fuissent, secundum religionis nostræ ritum ut convenit sepeliebat. Siquidem, ut 13 ibid. 7 10 1 Tim. VI, 11 Job 1, 21. 12 Jcb 11, 4, 5.
diam ipsius adipisci possimus. Ipsum denique Do minum per Prophetam audi loquentem, qui ait Si dereliquerint legem meam, et mandata mea non custodierint, visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum; misericordiam autem meam non dispergam ab eis, neque decipiam eos in veritate mea". Frequenter enim rerum prosperitas arrogantiam generat, et per longanimitatem in su perbia mens inflatur humana. Propterea verus illc animarum medicus Deus, cum diversis languoribus vitiorum ægrotare nostram viderit mentem, hoc est, cum nos superbiæ tumor inflaverit; vel ad diripiendum aliena, avaritiæ morbus pulsaverit; vel ad concinnandas insidias fratribus, invidia per suaserit; vel cum desidia animus noster oppressus, religionem Dei neglexerit, per corporales castiga tiones, veluti per quædam medicamina animum nostrum curare festinat. Cum enim permittit nos aut captivitate vastari, aut rerum nostrarum susti nere jacturam, aut ingentem valetudinem membra nostra pulsare, vel cujuslibet in nos tentamenta generis irrogari, sanitatem nobis animæ per hæc cupit inferre, non damna. Ita enim per Isaiam prophetam ipse testatur: Et propter peccatum, iuquit, modice contristavi eum, et percussi eum, el averti faciem meam ab eo: el contristatus esi, et ambularit tristis, et consolatus sum eum, et sanari eum”. Denique Manasses ille rex cum abundantia ac deliciis frueretur, et super Judaicum populum Tertur, consuetudo talis Assyriis est, ut mortuis mittat, sed ut convertamur ad eum, et misericor terræ denegent sepulturam; sed eorum cadavera pellibus involuta, super faciem terræ exponunt, scilicet ut a bestiis vel avibus devorentur. Hic ergo dum captivus cum plurima multitudine Judæorum apud Assyrios degeret, et ad sepeliendum defun ctorum corpora, ut dixi, studium daret: ab hoc opere tam religioso, tam pio, prohibitus aliquando a rege Assyriorum, nihilominus tamen etiam occulte opus usitatum, pront poterat, conabatur explere. Quodam denique tempore cum in Pentecostes die festissimo epulæ sibi, utpote pro solemnitate, solito gratiores præparatæ fuissent, non est passus cibos suos solus sumere. Ait ergo ad filium: Vade, inquit, fili, et voca, si quem inveneris pauperem ex fratribus nostris, eum tamen qui timet Dominum, ut manducet nobiscum "; el ecce sustineo te, fili, donec venias. At ille dum iret, reperit quemdam Hebræum necatum laqueo, et projectum in pu blico. Qui continuo regressus, quod viderat, indi cavit patri. Ille cum hæc audisset, non eum paratæ “pulæ, non eum diei festivitas, non saltem minæ tyranni a bono opere retraxerunt: sed surgens illico pergit ad publicum: atque cadaver humo, ut solebat, operiens, reversus cum luctu prandium quod reliquerat sumit. Hic ergo tam pius, tam operibus bonis ornatus, ad ultimum aspectu caruit oculorum. Et qui primum miseris conferebat sola tium, aliorum postmodum indigebat auxilio. Sed Dominus ad fidei ejus patientiam comprobandam, tentari eum taliter voluit. Et ille sciens magis sibi principem se cerneret; insuper elatus recessit a adversa prodesse quam prospera, æquanimiter usque in finem patientiam tenuit. Idcirco eum Raphael angelus collaudat, et dicit: Opera Dei revelare et confiteri, honorificum est ". Nam quando orabas tu et Sara nurus tua, ego obtuli memoriam orationis vestræ in conspectu claritatis Dei: et cum sepelires tu mortuos similiter, et quia non cunctatus es exsurgere, et derelinquere prandium tuure, et abiisti: missus sum tentare te. Et ite rum: Misit me Dominus curare te, et Saram nurum xam ¹ª. Et quidem nos hæc breviter, ut potuimus, explicavimus. Si quis autem diligentissime sancto rum omnium vitam attendat, non aliter eos nisi in .aboribus et adversis claruisse perspiciat. 6. Hoc jam, quia verbera prosunt (ut superius præmisimus), comprobandum est; et quod tunc erga nos divinus amor agnoscatur, cum diversis cruciatibus ac tentamentis conficimur. Sic enim nos Salomon in Proverbiis instruit: Qui parcit, inquit, baculo, odit filium suum: si autem diligit, diligenter corripit ". Ergo cum nutu Dei corripimur in adversis, non odium tunc in nos, sed charitas comprobatur. Ideo autem castigat, quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat 20. Non nos affligit ac verberat, ut nos in interitum Tob. 11, 2 seq. * Psal. Lxxxviii, 31-34. xin, 14; Act.xu|1, 22. 17 Tob. XH, 7 seq. " Isa. Lvn, 17, 18. Damino templum quoque Dei replevit idolis, ac plurimorum sanctorum sanguinem fudit: sed et Isaiam prophetam serra lignea secavit, et multa exsecranda opera perpetravit ". Cum autem ab Assyriis captus fuisset, vinctus compedibus alque onustus ferro, in Babyloniam deductus, videns se oppressum angustiis, in amaritudine animæ suæ conversus alamavit ad Dominum, qui salutem ani marum, non mortem desiderat: et ereptum eum ex inimicorum manibus, in pristinum constituit re gnum. Vides quomodo eum calamitas ab erroris via correxit; vides quod ei captivitas velut quod dam medicamentum animæ remedium contulit, et salutem suam, quam prius per elationem amiserat, miseriis postinodum afflictus invenit. Ecce quan tum generi humano prosunt damna carnalia. Secu ritas autem rerumque prosperitas sæpe, ut dixi mus, animæ generat detrimentum. 7. Et quid dicam de peccatoribus? David ille justus, qui secundum cor Domini fuit electus, de quo ipse Dominus dixit: Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui facit omnes volun tates meas”, cui regni potestatem, ac prophetiæ concesserat gratiam; cum esset in maxima abun dantia, et in securitate ac divitiis floruisset, mul 18 ibid. 14. 19 Prov. XIH, 24. 90 Ezech. XXX]}, " IV Reg. xx1, 4 sqq. "Il Par. xxxu, ff' sqq. k 25 Reg.
et mansuetum, el trementem verba mea 36? Difficile autem poterit esse quisquam bumilis vel quietus, nisi fuerit prius confectus tribulationibus. 8. Non te ergo, dilectissime, corporis damna con tristent, sed quidquid Dominus miserit, gratulanter ac viriliter suffer. Si te diversi corporis languores pulsaverint, peto ne turbetur cor tuum, ne animus tuus frangatur, ne vox tua erumpat in verba blas phemia; sed potius patientissimi illius beati Job exemplum ante oculos tuos pone. Dicito quod au disti ipsum dicentem: Sicut Domino placuit, ita factum est sit nomen Domini benedictum". Novi enim quosdam, maxime eos qui lepræ macula sunt corpore aspersi, in tantam desperationem pro hac plaga venire, ut putent se omnino destitutos esse a Domino; sed hoc patitur ille qui non est divinis eloquiis eruditus. Si autem in lege Domini die nocteque meditaretur, si sciret Dei esse vera ju dicia et justificata in semetipsa, et desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dul ciora super mel et ſavum 3, tanquam vera medica mina ulcera morbi susciperet. Diceret quoque et ipse Memor fui judiciorum tuorum a sæculo, Do mine, el consolatus sum”. Licet enim parvo tem pore asperum et amarum hoc vulnus, grande ani mæ remedium generat in posterum. Crede mihi, frater, nunquam sic in balneis corpora abluuntur sordibus, ut animæ sordes per hujuscemodi lan guores emundantur. Nonne et medicus cum vulnus curaverit ægroti, ferri concisione membra dilaniat; aut si necesse fuerit, etiam per ignis ministerium exurit, et dolorem ideo infert, ut dolorem quen habuit mors generare, expellat? Nunquid ergo me dicum per odium hoc fecisse incusas: cui ut hoc faciat, munera ante et dona largitus es? Multo magis ille coelestis medicus Deus paterno affectu cupit curare quos fecit, quos etiam a morte ipse redemit. Et ideo in corpore nostro temporales infert plagas, ut animam nostram a plagis, qua mortem generant æternam, liberet. tasque sibi nationes auxiliante Domino subdidisset; Super quem, ait, requiescam, nisi super humilem, quia paululum ab eo tribulatio elongaverat, immo bilem se esse putabat. Ipse denique ait: In mea abundantia non movebor in æternum 16. Tamen iste ab una muliere captus, in uno delicto duo crimina perpetravit. Uriam Etheum [sic] virum innocen tem 701 occidit, cujus adulteraverat conjugem ". Si autem tunc tribulationibus pressus fuisset, in tam grande peccatum minime incidisset, per quod naufragium Spiritus sancti pateretur. Unde post quam delictum suum agnovit, et sancto Spiritu privatum se esse persensit, ad recuperandam pri stinam gratiam obsecrans clamabat ad Dominum Spiritum rectum innova in visceribus meis: et ne projicias me a facie tua: et Spiritum sanctum tuum ne auferas a me 28. Quando autem tribulationibus maxime esset confectus, et congressionibus hostium undique circumdatus, qui cum co sæpissime dimi cantes, quiescere eum non sinebant, ex toto corde clamabat ad Dominum, a quo protinus impetrabat auxilium, sicut ipse ait in psalmo: Ad Dominum cum tribularer, clamavi, et exaudivit me *9; et ite rum: In die tribulationis meæ Deum exquisivi manibus meis nocte contra eum, et non sum dece ptus. Non solum autem in bis positus, a delictis se gravibus abstinebat, verum etiam modicam in continentiam velut crimen maximum arbitrabatur. Denique quodam tempore, cum gens Philisthinorum Bethlehen obsideret, et David esset in munitione, desideravit, et dixit: Quis dabit mihi aquam, ut bibam, de lacu qui est in Bethlehem in porta "? Cumque tres viri potentes inter media castra Phi listhinorum erumpentes, aquam ei de eodem lacu bibere detulissent, reprehendit se, et noluit biberc, sed libavit eam Domino, et dixit: Propitius esto mihi, Domine: non faciam hoc, ut sanguinem viro rum horum qui abierunt in animabus suis, bibam. Et noluit bibere”. Considera ergo, frater, diligen er, ac perspice, quale ille naufragium prius in abundantia pertulit, et qualem postmodum humi litatis intulit philosophiam. Cum in securitate de geret, occidens virum innoxium, ignorabat esse peccatum. In humilitate vero, allatam sibi cum pe riculo aquam crimen arbitratus est bibere. Ani madvertens igitur beatus David, quod sibi utilitatem conferebat humilitas, dicebat ad Dominum: Co gnovi, Domine, quia æquitas judicia tua, et in veri tate tua humiliasti me *. Item in eodem psalmo in humilitate sua gratulanter adjecit: Bonum mihi, quia humiliasti me, ut discam justificationes tuas **; et iterum: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit". Quando enim in tribulationibus positus est homo, sæpe memor est Dei, et Deus est juxta eum, imo et requiescit. Sic enim declarat ipse Dominus per prophetam 9. Noli ergo turbari, frater, sed libenti animo quæcunque Dominus intulerit, suscipe. Noli gra viter ferre quod deserueris populum civitatis. Quid enim te juvat habitare cum turbis, aut quid te lædit si a turbis fueris segregatus? In hoc enim omni. bus modis laborandum est, ne in futuro sæculo civitate Dei privemur. Nam et hi qui morantur in urbibus, et quibus murorum ambitus apti videntur, si scelerum morbo correpti, suam neglexerint vi tam, civitatis illius cœlestis, quæ sanctorum om nium mater est, privantur consortio. Et tu, cum sis in plagis ac doloribus constitutus, et ab hac lutea urbe exclusus; si sapienter hæc toleraveris, et humiliter Deo tuo servieris, civitatis ipsius sc ** Psa). LXXVI, 3. 29 Psal. cxix, 1. ibid. 71. 85 Psal. xxx, 19. ** Isa. Lxvi, 2. 26 Psal. xxix, 7. 27 II Reg. x1, 17, 4. 28 Psal. L, 12, 13. "Reg. xx, 15. 3 ibid. 17. ** Psal. cxviii, 75. 7 Job 1, 21.» Psal. xviii, 10, 11.” Psal. cxviii, 52.
paradisi colonus efficieris. Non enim pro exsecra- doloribus multis **. Tunc tu hujus pessimi vulne tione animæ, sed propter qualitatem ægritudinis, ris agnoscens malitiam, clama ad Dominum: In clina cor meum in testimonia tua, et non in arari tiam". Nec enim est ulla passio animæ cujus non in libris divinis medicamenta invenias: quorum nunc facere mentionem, tempus non patitur. Nam et ipse si ad requirendum adhibueris studium, sine dubitatione ulla, Deo donante, reperies. 11. Sed quoniam nunc in hac parte animum tuum ægrotare intelligo, cum dicas hoc, qui cum plaga lepræ de mundo excesserit, ita eum denuo post mortem resurgere: ausculta igitur diligenter, ut hanc mortiferam suspicionem a te possis aver tere. Ergo si ita est ut dicis, quicunque in quo statu defunctus fuerit, in co iterum esset necesse resurgere; verbi gratia, qui cum uno oculo aut pede vel manu, vel aliquo debilitato membro ex hac vita decesserit, ita eum resurgere oporteret. Noli, frater, noli sic impie credere: sed audi ir quo statu nos post resurrectionem Dominus esse prædixerit. Qui autem meruerint resurrectionem, non nubunt neque nubentur, sed erunt sicut angeli in cœlis 0. Si non nubunt, sed sunt sicut angeli, utique nec infirmitati alicui ultra subjacet caro; a populi consortio recessisti: eo quod generis ejus morbus, ut quidam asserere volunt, contactu suo soleat polluere: animam vero non solum non polluit, verum etiam si fuerit immunda, purificat. Unde peto non confundaris, charissime: ne turbe tur cor tuum, ne te asperitas vulnerum ad despe rationem vitæ futuræ adducat. Ne velis stultam illam opinionem cogitare quorumdam, qui se ita in die resurrectionis arbitrantur resurgere: et hæc quam vana, quam inanis suspicio! Dic mihi, quis quis ille es qui ista affirmas, ex mentis arbitrio lo queris, an alicubi in divinis paginis scriptum esse legisti? Sed apparet mihi nunquam te divinarum Scripturarum verba legisse; nam si hujusmodi re bus studium habuisses, nunquam te morbus perfi diæ invasisset. O quantam perniciem animæ impe ritia generat o quam sævissimum vulnus mens inerudita acquirit! Sed jam ab his perfidiæ cogita tionibus, peto, frater, ut fugias, et quia multum 702 erras, dum Scripturas ignoras, pete a Do mino ut tibi tribuat intellectum. Clama ad Domi num, et dicito: Da mihi intellectum, et discam mandata tux *º; et Doce me justificationes tuas“¹ sed quæ fuit mortalis, induit immortalitatem. Item quia beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de de hoc Dominus audi quid dicat: Tunc, inquit, ju lege tua docueris cum, ut mitiges ei a diebus ma- sti fulgebunt in regno Patris sui, sicut sol *1. Mani lis. Si autem de lege sua te docuerit Dominus, festum autem nobis est, quod justorum plurimi nullo modo te perfidiæ procella perturbabit. innumerabilibus confecti vulneribus, hac luce pri 10. Si ergo cupis ut te instruat Dominus, Scri- vati sunt, maxime cum beati martyres manibus ac pturas inspiratas a Domino assidue lege, vel certe pedibus amputatis, ac toto corpore laniati, alii legenti libenter aurem accommoda, et magnam ex truncatis auribus naribusque, alii effossis oculis, his consolationem invenies, quæ te a doloribus mi- coronam in cœlis adepti sint. Quis igitur sit tam tiget. Non parva medicamina sunt, frater charis- impius, tam sacrilegus, ut eos in eo statu in quo sime, libris inserta divinis verbi gratia, si multis defuncti sunt, affirmet resurgere? Ecce et Laza peccatis oppressus animus tuus ægrotat, lege li- rus ille mendicus, qui toto corpore repletus erat brum Psalmorum, et ibi invenies medicamentum ulceribus, ante foras divitis jacebat, de cujus vulnerum tuorum. Dicito ad Dominum: Ego dixi, mensa micas cupiebat, ut suam esuriem satiarei; Domine, miserere mei: sana animam meam, quia et ille dives bysso utebatur et purpura, et corpore peccavi tibi *³. Si autem ob desperationis morbum robustus ac pinguis jucundabatur in epulis, et hic animus dubitat pœnitere; ipse te Dominus per pro- quidem ita. Sed vide post paululum qualis repen phetam ad se invitat, dicens: Convertimini ad me, tina in eis immutatio facta est. Iste qui splendide et ego convertar ad vos **; et iterum: Nunquid non delectabatur in epulis, post excessum vitæ crucia est resina, aut medicus in Galaad? quare non ascen- batur in flammis; et ille qui fuerat ulceribus re dit sanitas filiæ populi mei"? Iterum in Evangelio pletus ac fame consumptus, in Abrahæ sinibus ipse Dominus dicit: Venite ad me, omnes qui labo- consolabatur. Vide quantam requiem Lazarus me ratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos **. ruit pro corporis cruciamento, et in quibus ardo Si vero mens tua per superbiæ vitium intumescit, ribus dives deputatus est propter parvi temporis invenies in Proverbiis scriptum: Deus superbis re- lætitiam. Quid ei profuerunt illæ saginatæ carnes? sistit, humilibus autem dat gratiam ", ut hoc quo- quid illi contulerunt divitiæe? Ecce in tantis ardo que medicamine possimus malum evitare superbiæ, ribus positus est, ut guttam aquæ impetrare non et humilitatem assumere. Iterum si te avaritiæ ar- valuerit. Viderat namque Lazarum in Abrahæ sinn dor inflammat, audi Apostolum, qualiter hujus jucundari, et elevavit vocem suam, dicens: Pater morbi qualitatem exponat, dicens: Radix omnium Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intin malorum est pecuniarum cupiditas, quam quidam gens extremum digitisui in aquam, refrigeret linguam appelentes, naufragaverunt a fide, et inseruerunt se meam, quia crucior in hac flamma". Ecce quem paulo Psal. CXVIII, 75. 48 Psal. XL, * ibid. 12, 26, 68, 155. ** Psal. xcı, 12, 13. 5. Zach. 1, 5. 45 Jerem. v, 22. 46 Matth. x, 28. 47 Prov. 1, 34; Jac. iv, 6; 1 Petr. v, 5. 81 Tim. V, 19. * Psal. cxvi, 36. 80 Matth. xx11, 50. 81 Matth. xii, 45. 82 Luc. XVI, 24.