ORDO RERUM CAP. XV. Quomodo Athanasius et Paulus, Romam profecti, iterum proprias sedes recuperarunt, Julii Ro- mani episcopi litteris muniti. - CAP. XVI. Quomodo imperator per Philippum præ- fectum prætorio, Paulum quidem ejici et in exsilium mitti jussit, Macedonium vero in sede episcopali constituit. 214 CAP. XVII. Quomodo Athanasius imperatoris minas veritus Romam perrexit. - CAP. XVIII. Quomodo occidentalium partium im- perator petiit a fratre, ut mitterentur qui de Athanasii Paulique depositione rationem redderent, et quomodo missi ab Oriente aliam fidei formulam ediderunt. CAP. XIX. - De prolixa fidei expositione. CAP. XX. De concilio Sardicensi. CAP. XXI. - Eusebii Pamphili defensio. - CAP. XXII. Quomodo, cum imperator Orientis Paulum et Athanasium a Sardicensi synodo restitutos nollet ad- mittere, Occidentis imperator ei bellum minatus est. 246 CAP. XXIII. - Quomodo Constantius fratris minas veri- tus Athanasium suis litteris evocavit, et Alexandriam isit. - CAP. XXIV. Quomodo Athanasius Alexandriam red- lens, cum per Hierosolymam transiret, a Maximo in coni- munionem susceptus est, et synodum episcoporum col- legit, in qua confirmata est fides Nicæna." - - De Magnentio et Vetranione tyrannis. CAP. XXV. CAP. XXVI. Qualiter, mortno Occidentis partium imperatore, Paulus et Athanasius iterum suis sedibus pulsi; et Paulus quidem, cum in exsilium abduceretur, occisus est; Athanasius vero se fuga proripuit. CAP. XXVII. Quomodo Macedonius, cum sedem CP. occupavisset, eos qui ab ipso dissentiebant plurimis malis affecit. - CAP. XXVIII. De malis Alexandriæ perpetratis a Georgio Ariano, ex narratione ipsius Athanasii. - - - CAP. XXIX. De Photino hæresiarcha. CAP. XXX. De fidei formulis Sirmii expositis coram imperatore Constantio. CAP. XXXI. De Hosio Cordubensi episcopo. 291 CAP. XXXII. De Magnentii tyranni exitio. 291 CAP. XXXIII. - De Judæis Diocæsaream Palæstina in- colentibus. CAP. XXXIV. De Gallo Cæsare. CAP. XXXV. De Aetio Syro Eunomii magistro. 298 CAP. XXXVI. De synodo Mediolanensi. CAP. XXXVII. De Ariminensi synodo, et de fidei formula illic promulgata. CAP. XXXVIII. - - - - - - De Macedonii sævitia, et tumultibus ab eo concitatis. CAP. XXXIX. De concilio apud Seleuciam Isauriæ urbem coacto. CAP. XL. Qualiter Acacius Cæsareæ episcopus in Se- Jeuciensi synodo aliam fidei expositionem scripserit. 335 CAP. XLI. Quomodo Acaciani, imperatore ab Occi- dentis partibus reverso, CP. congregati, Ariminensem fidem, nonnullis ei additis, confirmarunt. - - CAP. XLII. Qualiter, deposito Macedonio, Eudoxius episcopatum CP. obtinuit. CAP. XLIII. De Eustathio Sebastiæ episcopo. 351 CAP. XLIV. De Meletio Antiochiæ episcopo. 355 De hæresi Macedonii. CAP. XLV. CAP. XLVI. - - De Apollinaristis, deque eorum hæresi. De morte imperatoris Constantii. 363 CAP. XLVII. LIBER TERTIUS. - CAPUT PRIMUM. De Juliano, deque genere ejns et educatione et quomodo imperator factus ad gentilium religionem descivit. - CAP. II. De seditione orta Alexandriæ, et quomodo interfectus sit Georgius. CAP. III. Quomodo imperator, ob cædem Georgii indi- gnatus, Alexandrinos per epistolas objurgavit. - - - CAP. IV. Qualiter Athanasius, occiso Georgio, Ale- xandriam reversus, Ecclesiam suam recuperavit. 587 CAP. V. · De Lucifero et Eusebio. CAP. VI. Quomodo Lucifer Antiochiæ Paulinum or- dinavit. CAP. VII. Qualiter Eusebius et Athanasius, inter se consentientes, synodum Alexandriæ congregarunt, in qua Trinitatem consubstantialem diserte pronuntiarunt. 390 CAP. VIII. Ex Athanasii apologetico de fuga sua. 395 CAP. IX. Quomodo Eusebius post synodum ortho- doxorum apud Alexandriam episcoporum, Antiochiam re- versus, cum Catholicos illic dissidentes ob Paulini ordi- nationem reperisset, nec eos ad concordiam revocare posset, abscessit. - - CAP. X. - De Hilario Pictavorum episcopo. CAP. XI. Quomodo imperator Julianus pecumas a Christianis exegerit. CAP. XII. - - - De Mari episcopo Chalcedonen si. 411 De tumultu quem pagani contra Christia- - De fuga Athanasii. CAP. XIII. nos excitarunt. CAP. XIV. CAP. XV. De iis qui regnante Juliano apud Merum Phrygiæ urbem martyrio perfuncti sunt. CAP. XVI. - Quomodo Apollinares ambo ad scribendos libros sese contulerint, cum imperator Christianos Græcis disciplinis institui vetuisset. - CAP.XVII. Quomodo imperator contra Persas expedi- tionem parans, cum ab Antiochensibus derisus esset, orationem quæ Misopogon inscribitur adversus eos edidit. - - - CAP. XVIII. Quomodo imperatori, oraculum scisci- tanti, dæmon metu Babulæ martyris nihil responderit. 426 CAP. XIX, De imperatoris ira, et de Theodoro con- fessore. CAP. XX. Quomodo imperator Judæos ad sacrifican- dum impulerit, et de integra Hierosolymorum eversione. CAP. XXI. De imperatoris in Persidem irruptione, deque ejus cæde. CAP. XXII. De nuncupatione imperatoris Joviani. CAP. XXIII. Confutatio eorum quæ Libanius rhetor de Juliano dixit. CAP. XXIV. Quomodo ad Jovianum omnes undique confluxerunt episcopi, sperantes singuli se illum ad suam fidem traducturos. - - CAP. XXV.. Quomodo Macedoniani et Acaciani Antio- chiæ congregati Nicænam fidem confirmarunt. CAP. XXVI. De Joviani imperatoris obitu. LIBER QUARTUS. CAPUT PRIMUM. Quomodo post obitum Joviani Valen- tinianus factus est imperator, qui Valentem fratrem impe- rii consortem ascivit. Et quod Valentinianus quidem orthodoxus, Valens vero Arianus exstiterit. - -- CAP. II. · Quomodo, Valentiniano in Occidentem pro- fecto, Valens Constantinopoli degens, Macedonianis ipsum adeuntibus et synodum fieri poscentibus, id per- misit; et quomodo Homousianos persecutus est. CAP. III. Quomodo, dum Valens Homousfanos in Oriente persequitur, Constantinopoli surrexit tyrannus Procopius, eodemque tempore terræ motus et maris in- undatio plurimas urbes evertit. CAP. IV. Quomodo, turbato reipublicæ et Ecclesia statu, Macedoniani, collecta apud Lampeacum synodo, Antiochenam fidem iterum confirmarunt; Ariminensem vere anathemate damnarunt, et depositionem Acacii atque Eudoxii denuo roborarunt. - CAP. V. Quomodo, conserto prælio circa urbem Pbry- giæ, Valens Procopium tyrannum, proditione ducum captum, una cum ipsis ducibus inusitatis suppliciis inter- emit. - CAP. VI. Quomodo imperator, interfecto tyranno, eos qui synodo interfuerant, cunctosque pariter Christia- nos Arii opinionem amplecti coegerit. CAP. VII. Quomodo, pulso Eleusio Macedoniano, Eunomius Cyzici episcopatum adeptus est, et unde ortus fuerit; et quod, cum notarius esset Aetii impii, illum sibi imitandum proposuit. - CAP. VIII. De oraculo quod in lapide inciso inven- tum est, tunc cum Chalcedonos muri ob iram Valentis Augusti destruerentur. CAP. IX. Quomodo imperator Valens Novatianos, qui consubstantialis doctrinam perinde ac Catholici tue- bantur, persecutus sit. - CAP. X. Quod imperator Valentinianus filium genuit Valentinianum, cum Gratianum filium ante imperium suum suscepisset. CAP. XI. De inusitatæ magnitudinis grandine quæ cecidit e cœlo, et de terræ motibus per Hellespontum ac Bithyniam. -- - CAP. XII. Quomodo Macedoniani, propter impera- toris adversus ipsos violentiam in angustias redacti, missa ad Liberium Romanum episcopum legatione, fidei consubstantialis subscripserunt. - CAP. XIII. Quomodo Eunomius se ab Eudoxio sejun- xit, eo quod Aetio addictus est; et quomodo, tumultu Alexandriæ per Eudoxium excitato, iterum fugit Athana- sius: cumque ob id populus seditionem movisset, timens imperator, lenitis per litteras Alexandrinis, Athanasium denuo Ecclesiam suam obtinere jussit. CAP. XIV. Quomodo, mortuo Constantinopoli Eu- -

- CAP. III. Quinam eu tempore majorum Ecclesiarum fuerint episcopi. QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. doxio, Ariani quidem Demophilum, orthodoxi vero Evagrium, annitente Eustathio Antiocheno, ordinave- CAP. XV. Quomodo, Evagrio et Eustathio in exsilium ab imperatore pulsis, Ariani Homousianos gravissime op- presserunt. runt. - CAP. XVI. De sanctis presbyteris jussu Valentis in navigio crematis, et de fame quæ Dei indignatione ob id accidit in Phrygia. - CAP. XVII. Quomodo imperator, dum Antiochiæ versaretur, Homousianos persecutus fuerit. CAP. XVIII. De his quæ Edessæ facta sunt, deque præfecti contumelia, et de civium fide et constantia, et de pia quadam muliere. - - CAP. XIX. Quomodo imperator Valens multos qui primam sui nominis litteram haberent Theta occiderit, ob quamdam divinationem qua id prædictum fuerat. 503 CAP. XX. De obitu Athanasii, et de promotione Petrí. - - CAP. XXI. Quomodo, post mortem Athanasii, Ariani jussu Valentis imp. Lucio, quem prius ordinaverant, ec- clesias tradiderunt, et Petrum custodia mancipaverunt. CAP. XXII. Quod malorum, quæ in enthronismo Lu- cii acciderunt, Sabinus quidem scriptor Macedonianus nullam mentionem fecit : Petrus vero in epistola sua meminit. Qui ad Damasum Romanum episcopum fugiens evasit Lucius vero et Ariani monachos in solitudine plurimis malis affecerunt. CAP. XXIII. in solitudine vixerunt. Catalogus sanctorum monachorum qui CAP. XXIV. De sanctis monachis in exsilium pulsis, et quomodo Deus miraculis per illos editis cunctos ad se altraxerit. - - CAP. XXV. · De Didymo cæco. CAP. XXVI. - De Basilio Casariensi et Gregorio Nazian zeno. - De Gregorio Thaumaturgo. - CAP. XXVII. CAP. XXVIII. De Novato, dictisque ab eo Novatianis; et quomodo bi qui Phrygiam incolebant Novatiani, fe- stum Paschæ ad Judaicum inorem transtulerint. 538 CAP. XXIX. De Damaso Romano episcopo et Ursino; et quomodo, seditione Romæ propter illos facta, plurimi interfecti sunt. - - CAP. XXX. Quomodo, post mortem Auxentii Medio- lanensis episcopi, cum orta esset seditio ob electionem futuri antistitis, Ambrosius præses provinciæ, qui ad se- dandum tumultum cum militari manu perrexerat, com- muni omnium suffragio, et ipsius Valentintani imperatoris consensu, episcopus factus est. - De obitu Valentiniani. CAP. XXXI. CAP. XXXII. De Themistio philosopho, et quomodo Valens, ejus oratione lenitus, de persecutione Christia- norum aliquantulum remisit. facti sint Christiani. CAP. XXXIV. Quomodo Gothi, ab aliis barbaris de- victi, ad Romanos confugerunt, et ab imperatore suscepti, tum imperio Romano, tum ipsi imperatori exitio fuere. CAP. XXXIII. Quomodo Gothi, regnante Valente, - - 55% CAP. XXXV. - Quomodo imperator, de bello contra Gothos sollicitus, bellum adversus Christianos remissius gessit. - CAP. XXXVI. - Quomodo Saraceni, Mavia femina tunc apud eos regnante, ad fidem Christi conversi sint, et Mosen quemdam, pium ac fidelem monachum, episcopum acceperint. CAP. XXXVII. Quomodo post imp. discessum ortho- doxi in Oriente, maxime apud Alexandriam, resumptis animis, Lucium ejecerunt, et Petro, qui Damasi Romani pontificis litteris munitus redierat, ecclesias reddiderunt. - CAP. XXXVIII. —Quomodo imperator Constantinopolim reversus, cum a populo propter Gothos conviciis appe- teretur, contra barbaros profectus est ; et cum illis con- gressus juxta Adrianopolim Macedoniæ urbem interfectus est, cum vixisset annis L, imperasset autem annis xvi. 559 LIBER QUINTUS. Prooemium. - CAPUT PRIMUM. - Quomodo post Valentis obitum, cum Gothi Constantinopolim oppugnarent, cives adversus eos eruptionem fecerunt, auxiliantibus Saracenis qui Maviæ parebant. CAP. II. Quomodo imperator Gratianus, orthodoxis episcopis ab exsilio revocatís, hæreticos ecclesiis expulit, et consortem imperii Theodosium sibi ascivit. CAP. IV. Quomodo Macedoniani, qui prius ad Libe- rium Romanum episcopum pro consubstantialis fide scri- pserant, denuo ad pristinum errorem revoluti sunt. 570. CAP. V. De his quæ Antiochiæ ob Melitium et Pau- linum contigerunt. - - CAP. VI. Qualiter Gregorius Nazianzenus communi orthodoxorum suffragio episcopus Constantinopolitana Ecclesiæ est constitutus; quo tempore et Theodosius imp., post relatam de barbaris victoriam, in morbum de- lapsus, Thessalonica ab Ascholio episcopo baptizatus est. - - CAP. VII. Qualiter Gregorius episcopis quibusdam ob translationem ipsius murmurantibus episcopalu se ab- dicavit; et imperator Demophilo Arianorum episcopo mandavit ut aut fidei consubstantialis assentiretur, aut urbe excederet: quod quidem Demophilus facere maluit. CAP. VIII. De centum et quinquaginta episcopis Constantinopoli congregatis ; deque illorum decretis, et ordinatione Nectarii. CAP. IX. Quomodo imp. Theodosius corpus Pauli episcopi Constantinopolitani ab exsilio honorifice trans- tulit; quo tempore Melitius Antiochenus episcopus e vita discessit. CAP. X. Quomodo imperator omnium sectarum epi- scopos in unum convenire jussit ; quo tempore Arcadius ejus filius Augustus nuncupatus est; et quod Novatiani, in fide cum Homousianis consentientes, soli intra urbem collectas agere permissi sunt, reliquis hæreticis procul ejectis. - - CAP. XI. De Maximo tyranno qualiter is Gratianum dolo interemit; quo tempore propter metum Maximi, Justina, Valentiniani pueri mater, Ambrosio Mediola- nensi episcopo insidiari invita destitit. CAP. XII. Quomodo imp. Theodosius, collectis ad- versus Maximum ingentibus copiis, quo tempore Hono- rius ei ex Flaccilla natus est, Arcadium quidem reliquit Constantinopoli, ipse vero juxta Mediolanum conflixit cum Maximo. CAP. XIII. excitarunt. - - - De tumultu quem Ariani Constantinopoli CAP. XIV. De victoria imperatoris Theodosii, deque tyranui clade. CAP. XV. - De Flaviano Antiocheno. CAP. XVI. De idolorum templis Alexandriæ dirutis, et commissa ob id pugna inter gentiles et Christianos. 60.3 - - CAP. XVII. templo repertis. CAP. XVIII.. Quomodo imperator Theodosius, Roma degens, plurimum utilitatis urbi contulit, sublatis furum apud mancipes receptaculis, et turpibus crepitaculis lu- panarium. De litteris hieroglyphicis in Serapidis - CAP. XIX. De presbyteris pœnitentium curam geren- tibus, et quomodo ea tempestate sublati fuerint. 614 CAP. XX. Quod, tum apud Arianos, tum apud alios hæreticos, multa schismata exstiterunt. CAP. XXI. serint. - Quomodo etiam Novatiani inter se dissen- CAP. XXII. Judicium hujus historiae scriptoris, de discrepantia quæ quibusdam in locis cernitur tam in festo paschali quam in baptismo, et jejuniis, et collectis, aliis- que ecclesiasticis ritibus. CAP. XXIII. De Arianis Constantinopoli, qui et Psathy- riani sunt dicti. - CAP. XXIV. Qualiter Eunomiani quoque inter se divisi sint, variisque nominibus ex auctorum suorum vocabulis appellati. CAP. XXV. De Eugenii tyrannide, et Valentiniani Junioris nece; deque victoria quam Theodosius Augustus retulit de tyranno. CAP. XXVI. Quomodo imperator post victoriam mor- bo correptus filium suum Ilouorium Mediolanum evo- cavit; et paulisper convaluisse visus, edito equestri cer- tamine, eodem die excessit e vita. - LIBER SEXTUS. Procemium. CAP. PRIMUM. Quomodo post obitum imperatoris Theodosii, cum filii ejus imperium partiti essent, et rc- deuntibus ex Italia militibus Arcadius occurrisset, Ru- finus præfectus prætorio ad pedes imperatoris ab ipsis occisus est. CAP. II. -- De obitu Nectarii, et Joannis ordinatione.

ORDO RERUM CAP. III. De genere et institutione Joannis episcopi Constantinopolitani. CAP IV. De Serapione diacono, et quomodo Joannes ejus causa clericis suis invisus exstiterit. - CAP. V. · Quod Joannes non solum adversus clericos, verum etiam adversus optimates simultates habuerit, et de Eutropio eunucho. CAP. VI. De Gains Gothi tyrannide, et de tumultu quem Constantinopoli excitavit, deque ejus nece. 675 CAP. VII. De dissidio quod inter Theophilum Alexandrinum et monachos in solitudine degentes exortum est ; et quomodo Theophilus libros Origenis anathemate damnavit. - - CAP. VIII. De collectis nocturnorum hymnorum, tam Arianorum quam Homousianorum, et de pugna in illis facta; et quod cantus antiphonarum ab Ignatio Deifero est institutus. CAP. IX. De monachis cognomento Longis el quo- modo Theophilus cum implacabiles inimicitias adver- sus Joannem eorum causa suscepisset, deponere illum conalus est. - - CAP. X. Quomodo etiam Epiphanius episcopus Cy- pri, dolis Theophili deceptus, collecta episcoporum sy- nodo adversus Origenis libros, Joannem ob eorum libro- rum lectionem reprehenderit. CAP. XI. De Severiano et Antineho Syris, et quo- modo quibusque de causis a Joanne discesserint. CAP. XII. Quomodo Epiphanius, cum venisset Con- stantinopolim, collectas et ordinationes absque Joannis permissu celebravit, ut Theophilo gratificaretur. 699 CAP. XIII. Quid hic scriptor pro defensione Ori- genis dicat. - - CAP. XIV. Quomodo Joannes, cum Epiphanium ad se vocasset, et ille vocatus non paruisset, sed in ecclesia Apostolorum conventus celebrare pergeret, monuit eum ae reprehendit quod mailta contra camines faceret. Qua re territus Epiphanius in patriam rediit. - CAP. XV. Quomodo post discessum Epiphanii, cum Joannes adversus mulieres orationem habuisset, ob eam causain collecta adversus ipsum synodo apud Chalcedo nem, studio imperatoris et Augustæ Ecciesia expulsus esl. CAP. XVI. Qualiter exorta populi seditione, eo quod Joannes in exsilium duceretur, Briso eunuchus Augustæ missus eum Constantinopolim reduxit. - CAP. XVII. Quomodo, cum Theophilus Heraclidis ab- sentis causam examinari vellet, et Joannes reclamaret, orta contentione inter Constantinopolitanos et Alexandri- nos, multi utrinque ceciderunt. Qua re territus Theophi- lus, aliique episcopi ex civitate aufugerunt. - CAP. XII. De Chrisantho Novatianorum apud Constan- tinopolitanos episcopo. CAP. XIII. De pugna inter Christianos et Judæos Alexandria facta, et de Cyrilli episcopi adversus præfe- ctum Orestern simultate. CAP. XIV. Quomodo Nitriæ monachi, Cyrilli causa Alexandriam ingressi, seditionem contra præfectum Ore- stem concitaverunt. - CAP. XV. - De Hypatia philosopha. - CAP. XVI. Quomodo Judaei, Christianos iterum ag- gressi, poenas dederint. CAP. XVII. De Paulo Novatianorum episcopo, et de miraculo quod ab eo perpetratum est, cum impostorem Judæorum baptizaret. CAP. XVIII. Quomodo post obitum Isdigerdis regis Persarum, ruptum est fœdus inter Romanus et Persas, et commisso certamine, Persæ superati sunt. - CAP. XIX.-De Palladio cursore. CAP. XX. Quomodo Persæ rursus ingenti prælio victi sunt a Romanis. - - CAP. XXI. Quomodo Acacius episcopus Amidæ erga captivos Persarum_se gesserit. CAP. XXII. De virtutibus quæ in Theodosio Ju- niore inerant. CAP. XXIII. De Joanne, qui post obitum impera- toris Honorii, tyrannidem Romæ arripuit. Et qualiter Deus, Theodosii precibus mollitus, eum in manus exerci- tus Romani tradiderit. CAP. XXIV. Quomodo post cædem Joannis tyranni, Theodosius imperator Valentinianum Constantii et Placi- diæ, amitæ suæ filium, imperatorem Romæ renuntiavit. - - - - CAP. XXV. .De Attico quomodo ecclesias rexerit, et Joannis nomen ecclesiasticis tabulis inscripserit, et quod suam ipsius mortem præsciverit. AP. XXVI. De Sisinnio, qui Attico in episcopatu Constantinopolitano successit. CAP. XXVII. De Philippo presbytero Sidensi. 799 CAP. XXVIII. Quomodo Sisinnius Proclum Cyzi- ci episcopum ordinavit, quem tamen Cyziceni suscipe- re noluerunt. CAP. XXIX. Quomodo post mortem Sisinnii, Ne- storius, Antiochia accitus, Constantinopolitanum episco- patum suscepit, statimque qualis esset deprebensus CAP. XXX. Quomodo, Theodosii Junioris principa- tu, Burgundiones Christianam religionen amplexi sunt. CAP. XXXI. affixerit. CAP. XXXII. De Anastasio presbytero, a quo Ne- storius ad impietatem perductus est. est. - - Quibus malis Nestorius Macedonianos - CAP. XVIII. De argentea Eudoxia statua; et quomo- do Joannes, ob eam Ecclesia denuo pulsus, in exsilium abductus est. - CAP. XIX. De Arsacio qui post Joannem ordinatus est, et de Cyrino Chalcedonis episcopo. CAP. XX. Quomodo post mortem Arsacii Atticus Constantinopolitanam sedem obtinuit. CAP. XXXIII. De piaculo in ipso altari majoris ecclesiæ a servis fugitivis commisso. CAP. XXXIV. De priore synodo Ephesi adversus Nestorium congregata. CAP. XXI. - De Joannis obitu in exsilio. CAP. XXII.- CAP. XXIII. - - De obitu imperatoris Arcadii. - - De Sisinnio Novatianorum episcopo, et de congressu quem cum Joanne habuisse dicitur. LIBER SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. - Quomodo post obitum imperatoris Arcadii, Theodosio ejus filio octo annos nato, Anthemius præfectus summam imperii administravit. CAP. XXXV. Quomodo post abdicationem Nestorii, cum quidam Proclum in episcopali sede collocare Juissent, quidam episcopi Maximianum Constantinopoli- lanum episcopum elegerunt. CAP. XXXVI. Exempla quibus hic scriptor, ut sibi quidem videtur, astruit non esse prohibitam ab uno epi- scopatu ad alterum translationem.” CAP. XXXVII. De Sylvano, qui Philippopoli trans- latus est Troadem. CAP. XXXVIH. Quomodo ex Judæis qui in Creta erant multi Christianam religionem amplexi sunt. 826 CAP. XXXIX. - De incendio ecclesia Novatianorum. - - CAP. II. De Attico Constantinopolitano episcopo, qui- bus moribus fuerit præditus. CAP. III. scopis. - - De Theodosio et Agapeto, Synadorum epi- rit. CAP. XL. CAP. XLI. fuerit. - Quomodo Proclus Maximiano successe- -- De Proclo episcopo, cujusmodi vir CAP. XLII. Qualiter hic scriptor probitatem Theodo- sii Jugieris pluribus verbis extollit. - CAP. XLIII. Quot et quanta mala passi sunt barbari, qui · Joanni tyranno suppetias tulerant. . - CAP. IV. De Judæo paralytico, qui ab Attico episco- po in baptismo sanatus est. CAP. V. Quomodo Sabbatius, Novatianorum presby- ter ex Judæo, a fidel suæ consortibus defecerit. 746 CAP. VI. De iis qui Arianorum sectæ eo tempore præ- fuerunt. CAP. VII. Quomodo Cyrillus Theophilo Alexandriæ episcopo successerit. CAP. VIII. • De Marutha episcopo Mesopotamia, et quomodo Christiana religio ab ipso in Perside propagata est. - - CAP. XLIV. Quomodo Valentinianus Junior Eu- doxiam Theodosii filiam duxit uxorem. CAP. XLV. Quomodo Proclus episcopus imperatori persuasit, ut Joannis corpus ab exsilio transferret Cou- stantinopolim, et in ecclesia Apostolorum deponeret. - CAP. IX. Qui tum temporis Antiochiæ et Romæ fue- rint episcopi. - CAP. X. Qualiter Roma eo tempore in barbarorum potestatem venerit, Alaricho eam vastante. CAP. XLVI. De morte Pauli Novatianorum episcopi, et de Marciano ejus successore. CAP. XI. - De episcopis urbis Romæ. CAP. XLVII. Quomodo imperator Theodosius uxorem suam Eudoxiam misit Hierosolymam.

QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. CAP. XLVIII. - De Thalassio Cæsareæ Cappadocia episcopo. SOZOMENI HISTORIA ECCLESIASTICA. PRAEFATIO. LIBER PRIMUS. 85$ CAPUT PRIMUM. — Prooemium in quo quæstionem mo- vet de gente Judaica; deinde memorat quinam de hoc ar- gumento scribere cœperint; et quomodo et ex quibus au- ctoribus hanc Historiam excerpserit, et quod veritatis studiosus futurus sit : denique quod Historia etiam alia quædam continebit. 85% - CAP. II. Quinam fuerint majorum civitatum episco- pi, Constantino Magno regnante et quod Oriens qui- dem usque ad Libyam propter Licinium cautius Chri- stum coluit; Occidens vero propter Constantinum libe- rius fidem Christi professus est. - CAR. III. Quomodo Constantinus per visionem cru- cis Christique præsentiam ad Christianam religionem traductus sit, veramque pietatem a nostris sacerdotibus didicerit. - LIBER SECUNDUS. - CAPUT PRIMUM. De inventione salutiferæ crucis et sacrorum clavorum. - - CAP. II. De matre imperatoris Helena, quomodo Hierosolymam ingressa, ecclesias construxit, multaque alia eximiæ pietatis opera edidit, et de ejusdem obitu. CAP. III. De ecclesiis a Constantino Magno exstru- ctis, et de urbe ab eo cognominata, quomodo condita sit. Et de operibus publicis quæ in ea urbe visuntur, et de ecclesia Michaelis. Archangeli in Sosthenio, et de miraculis quæ illic fiunt. CAP. IV. - De iis que a Constantino Magno facta sunt circa ilicem Mambre, et de ecclesia quam illic ædifica- vit. CAP. V. Quomodo Constantinus deorum templ everterit, atque ita populos ad Christianam religionem magis pellexerit. - - - CAP. VI. Qua occasione, Constantini temporibus, no- men Christi in universum orbem permanarit. CAP. VII. Quomodo Hiberni lidem in Christum sus- CAP. VIII. Quomodo Armenii et Persæ Christianam religionem amplexi sunt. CAP. IV. ceperint. Qualiter Constantinus crucis signum in præliis præferri jussit, et mirabilis quædam narratio de iis qui vexillum gestabant. - - - CAP. V.. Refutatio eorum qui dicunt Constantinum, ob necem filii sui Crispi, Christianam religionem am- plexum esse. CAP. VI. Quod pater quidem Constantini nomen Christi propagari permiserit, Constantinus vero Maximus, ut ubique terrarum prædicaretur, effecerit. CAP. VII. De dissensione inter Constantinum et Licinium ejus generum propter Christianos, et quomodo Licinius bello victus atque interfectus est. CAP. VIII. Enumeratio eorum quæ Constantinus præclare gessit, cum Christianos liberando, tum ecclesias construendo, tum alia quædam ad utilitatem reipublicæ dis- ponendo. CAP. IX. Quomodo Constantinus legem tulerit pro continentibus et clericis. CAR. X. De maximis confessoribus qui adhuc super- stites erant. CAP. XI. Narratio de sancto Spridyone, et de ejus modestia ac tranquillitate. CAP. XII. De conversatione monachorum: unde pri- mum cœperit, et quos habuerit auctores. CAP. XIII. De Maguo Antonio, et de sancto Paulo CAP. XIV. De sancto Ammone, deque Eutychiano qui apud Olympum commoratus est. Simplice. - - - CAP. XV. - De hæresi Arii, unde initium sumpserit, et ad quos pervaserit; et de mutua episcoporum inter se contentione ob eumdem Arium. - CAP. XVI.. Quomodo. Constantinus, audita episcopo- Tum contentione et discrepantia festi Paschalis, rem moleste tulit, et Hosium Hispanum Cordubæ episco- pum Alexandriam misit, qui episcoporum tumultum se- daret, et quæstionem de Pascha dirimeret. De synodo Nicææ propter Arium con- CAP. XVII. gregata. - - - CAP. XVIII. De duobus philosophis ad fidem conver- sis propter simplicitatem duorum senum qui cum illis disputarant. CAP. XIX. Qualiter, cum synodus congregata esset, imperator ad episcopos orationem habuit. CAP. XX. Quomodo imperator, utraque parte audi- ta, eos qui cum Ario erant, damnatos relegavit. 919 CAP. XXI. De decretis synodi : qualiter Arium et socios damnavit, librosque ejus combussit: et de epi- scopis qui synodo consentire noluerunt. Item de Pa- schæ constitutione. - - CAP. XXII.· Qualiter imperator Acesium quoque, Novatianorum episcopum, ad Nicænam synodum voca- verit. CAP. XXIII. De regulis a synodo constitutis, et quod cun synodus canonem sancire vellet, ut omnes qui ad sacerdotium promovendi essent, virginitatem colerent, Paphnutius quidam confessor intercessit. - CAP. XXIV. De Melitio, et quomodo sancta syn- odus causam ejus optime dispensavit. CAP. XXV. Quomodo imperator episcopos qui synodo interfuerant, Constantinopolim evocatos, publico epu- lo excepit et donis honoravit, et quomodo omnes in con- cordiam hortatus est, et ea quæ a sacrosancta synodo erant decreta, Alexandriæ et omnibus ubique degenti- bus nuntiavit. CAP. IX. De Sapore, Persarum rege, quomodo ad- versus Christianos commolus sit, et de Simeone Persi- dis episcopo, deque Usthazane eunucho, quomodo mar- tyrii certamen obierit. CAP. X. De Christianis a Sapore occisis in Perside. - CAP. XI. - De Pusice præfecto artificum Saporis. CAP. XII. martyrio. - CAP. XIII. rum ejus. - - De Tarbula Simeonis sorore, deque ejus 963. De martyrio sancti Acepsimæ, et socio- CAP. XIV. De Millis episcopi martyrio, deque ejus. conversatione, et ut Sapores sexdecim millia virorum nobilium in Perside martyrio sustulit, præter alios ob- scure sortis homines. CAP. XV - Quomodo Constantinus ad Saporem scri- psit, ut Christianos punire desineret. CAP. XVI. Quomodo Eusebius et Theognius Ariani, libello dato professi se consentire synodo Nicænæ, suas sedes recuperarunt. - CAP. XVII. Ut mortuo Alexandro Alexandriæ epi- scopo, Athanasius ejus hortatu episcopatum suscepit, Narratio de eodem Athanasio, dum adhuc puer esset, quod sacerdos fuerit a semetipso edoctus, et quod charus fuerit Antonio. CAP. XVIII. Quomodo Ariani et Meletiani Athana- sium illustrem reddiderunt. Deque Eusebio, qualiter Athanasium sollicitavit ut Arium susciperet. Et de voce Consubstantialis, quomodo præ cæteris omnibus Eusebius Pamphili et Eustathius Autiochenus inter se contende- runt. CAP. XIX. De Antiochena synodo, in qua Eustathius injuste depositus est, cujus sedem Euphronius obtinuit. Et quid Constantinus Magnus scripserit, tum ad synodum, tum ad Eusebium Pamphili qui Antiochenam sedem recusaverat. - CAP. XX. De Maximo qui post Macarium Hieroso- lymitanam sedem obtinuit. - CAP. XXI. De Meletianis et Arianis, qua ratione ad- unati sunt; item quo pacto Eusebius et Theognius Aria- nam hæresim denuo suscitare aggressi sunt. - CAP. XXII. Qualia adversus sanctum Athanasium Ariani ac Meletiani frustra machinati sint. CAP. XXIII. De calumnia sancto Athanasio intentata ob manum Arsenii. CAP. XXIV. Quomodo interiores Indorum gentes eo tempore Christi fidem susceperint, opera Frumentii atque Edesit captivorum. - CAP. XXV. De synodo Tyri, deque temeraria sancti Athanasii depositione. CAP. XXVI. De ecclesia a Constantino Magno Hie- rosolymis ædificata in Golgotha, deque ejus dedicatione. - CAP. XXVII De presbytero qui Constantino persua- sit ut Arium et Euzoium ab exsilio revocaret, et de libel- lo fidei ejus, forsitan rectæ ; et quomodo idem Arius a synodo Hierosolymitana iterum susceptus est. 1010 CAP. XXVIII. Epistola imperatoris Constantini ad synodum Tyri et de exsilio sancti Athanasii per factio- nem Arianorum. - - CAP. XXIX. Quomodo Alexander Constantinopolita- nus episcopus Arium in communionem suscipere recu

savit; et qualiter Arius, cum alvus eum ad secessum stí mulasset, medius crepuit. morte Arii. Quid scripserit Magnus Athanasius de CAP. XXXI. De iis quæ Alexandriæ post Arii mor tem contigerunt, et quidnam Magnus Constantinus scri pserit Alexandrinis. CAP. XXXII. Quod Constantinus legem tulit contra omnes hæreses ne alibi quam in Ecclesia catholica po pulus colligeretur; quo factum est ut pleræque hæreses abolitæ sint. Et quomodo Ariani qui cum Eusebio erant, vocem Consubstantialis fraudulenter conati sint tollere. CAP. XXXIII. De Marcello Ancyræ episcopo, deque ejus hæresi atque abdicatione. CAP. XXXIV. De obitu Magni Constantini; et quo modo percepto tandem baptisini sacramento ex hac vita decessit, sepultusque est in basilica Apostolorum. 1031 CAPUT PRIMUM. Quomodo post obitum Constantini Magni Eusebius ac Theognius Nicænam fidem denuo conturbarunt. CAP. II. De reditu Magni Athanasii ex Galliis, de que epistola Constantini Casaris, filii Constantini Magni. Item de insidiis quas Ariani denuo struxerunt Athanasio, et de Acacio Casares episcopo. Præterea de bello inter Constantem et Constantinum. CAP. III. De Paulo Constantinopolitano episcopo, et de Macedonio hæretico. CAP. IV. De seditione quæ orta est propter Pauli ordinationem. Cap. V. — De particulari synodo Antiochiæ congregata, quæ Athanasium quidem deposuit, Gregorium vero in ejus locum substituit. Item de duabus fidei expositio nibus, et quinam illis consenserint. CAP. VI. De Eusebio Emiseno, et quomodo Grego rius Alexandriam ingressus est; Athanasius vero fuga elapsus. Romam venit. CAP. VII. De episcopis urbis Romæ et Constantino politanæ, et quomodo post mortem Euschii Paulus in suam sedem restitutus est. Item de cæde Hermogenis, magistri militum, et quomodo Constantius Autiochia ad veniens, Paulum quidem ejecit, civibus vero graviter succensuit. Deinde Macedonium in dubio relinquens, Antiochiam reversus est. CAP. VIII. De Orientalibus episcopis qui expnisi fuerant, et quid pro illis scripserit Julius Romanus epi scopus. Et quomodo Paulus atque Athanasius litteris Julii muniti, sedes suas receperint. Item de litteris quas Orientis episcopi Julio rescripserunt. CAP. IX. Quomodo ejectus est Paulus, ejusque loco Macedonius in sedem Constantinopolitanam inductus. CAP. X.-Quidnam episcopus Romanus pro Athanasio scripserit ad Orientales episcopos, utque Romam missi sint qui una cum episcopo Romano crimina quæ Orien talibus objiciebantur, examinareut, et quomodo a Con stante dimissi sint. CAP. XI. - De prolixa fidei formula, et de his quæ acta sunt in synodo Sardicensi, et quomodo Orientales Julium Romanum episcopum, et Hosium Hispanum de posuerint, eo quod cum Athanasio et cæteris communi cassent. CAP. XII. Quomodo ex adverso Hosius et reliqui episcopi considentes, deposuerunt Orientis episcopos, composita fidei formula. CAP. XIII. Quomodo Orientales et Occidentales post concilium a se invicem discissi sunt, et Occidenta les quidem Nicænam fidem recte servarunt: Orientales vero, ob contentionem de fide, in quibusdam dissense runt inter se. CAP. XIV. De viris sanctis qui eo tempore in Ægypto floruerunt, Antonio scilicet, duobus Macariis, Heraclio, Cronio, Paphnutio, Putubaste, Arsisio, Serapio ne, Piturione, Pachomio, Apollonio, Anupb, Hilarione, et aliis pluribus. CAP. XV. De Didymo caco et de Aetio hæretico. 1083 CAP. XVI. De sancto Ephraim. CAP. XVII. - De rebus quæ tunc gestæ sunt, et quo pacto, conspirantibus in unum episcopis atque imperato ribus, Christiana religio amplificata fuerit. CAP. XVIII. De fide liberorum Constantini, deque Jomoousii et Hommousii distinctione, et undenam fa ctum sit ut Constantius a recta fide deflecteret. 1093 CAP. XIX. Iterum de Consubstantiali, deque Ari minensi concilio, quomodo et unde, et quain ob causam fuerit congregatum. CAP. XX. Quomodo, Athanasius Constantii litteris revocatus, sedem suam recepit, et de episcopis Autio chise. Item de bis que ab Athanasio postulavit Constan tius, et de glorificatione Dei in hymnis. CAP. XXI. Quid Constantius Ægyptiis scripserit pro Athanasio, et de synodo Hierosolymitana. CAP. XXII. Epistola synodi” Hierosolymitanæ pro Athanasio. CAP. XXIII. Valentis et Ursacii Arianorum con fessio, oblata episcopo Romano, quod falsa retulissent contra Athanasium. CAP. XXIV. Epistola pacifica eorumdem episcopo rum ad magnum Athanasium. Item quomodo etíam rèli qui Orientis episcopt sedes suas receperint, et quod rursus, ejecto Macedonio, Paulus in ejus locum substitu tus est. De cade Constantis Augusti, et de his quæ Romæ facta sunt. CAP. II. Quomodo Constantius iterum ejecit Atha nasium, eosque qui Consubstantiale asserebant relega vit. Item de morte Pauli Constantinopolitani episcopi, et quomodo Macedonius rursus eam Ecclesiam occupavit, et mala gravissima perpetravit. CAP. III. De martyrio sanctorum notariorum. 1114 CAP. IV. - De expeditione Constantii in Illyricum, de que Vetranione et Magnentio, utque Constantius Gallum Cæsarem renuntiatum in Orientem misit. CAP. V. Qualiter Cyrillo, Ecclesiam Hierosolymita nam post Maximum gubernante, crucis signum iterum in cœlo visum est per plures dies, splendore solem su perans. CAP. VI. De Photino Sirmiensi episcopo, deque ejus hæresi, et de synodo Sirmii adversus illum congre gata, deque tribus fidei formulis. Item quomodo Photi nus post depositionem citatus, episcopatum recusavit, utque a Basilio Ancyrano convictus est ut inania lo quens. CAP. VII. De Magnentii et Silvani tyrannorum in teritu, et de seditione Judæorum in Palæstina, et quo modo Gallus Cæsar, dum res novas moliri putaretur, oc cisus est. CAP. VIII. De Constantii adventu in urbem Romam, et de synodo quæ in Italia congregata est, et de iis quæ Athanasio contigerunt ex insidiis Arianorum. 1126 CAP. IX. De concilio Mediolanensi et de fuga Arii. CAP. X. Quomodo Athanasius Arianorum insidiis sæpius appetitus, a Deo præmonitus, utpote vir divinus, multa pericula effugerit, et quam graviter post ejus discessum afflicti a Georgio fuerint Ægyptii. CAP. XI. De Liberio episcopo urbis Rome, quas ob causas a Constantio relegatus sit, et de Felice qui in ejus locum successit. CAP. XII. De Aetio Syro, deque Eudoxio Antiochiæ post Leontium episcopo, el de Consubstantiali. CAP. XIII. Quomodo Eudoxio res novas agitanti Georgius Laodicenus litteras miserit ut eum reprimeret, et de missis ab Ancyrano concilio legatis ad Constan tium. CAP. XIV. Constantii imperatoris epistola, qua Eu doxins et qui cum eo erant, jubentur expelli. CAP. XV.. Quomodo Constantius cum Sirmium venis set, Liberium ab exsilio revocavit et Romanis restituit, jubens ut Felix una cum illo sacerdotium administraret. Quomodo propter hæresim Actii et eo rum qui erant Antiochiæ, imperator decrevit ut synodus fieret Nicomedie. Sed cum terræ motus et alia multa iutervenissent, primo quidem Nicæ, postea vero Arimi ni et Selencia synodus congregata est. Item de Arsacio confessore. CAP. XVII. De his quæ gesta sunt in concilio Ari minensi. CAP. XVIII. Ariminensis concilii epistola ad impera Lorem Constantium. CAP. XIX. De legatis concilii et de imperatoris epistola, et quomodo episcopi tandem consenserunt for mulæ illi quae ab Ursacio et Valente prolata fuerat: et de antistitum exsilio. Item de synodo apud Nicen facta, et quas ob causas synodus Arimini detenta est. CAP. XX. De. his quæ Orientis Ecclesiis contige runt, et quemadmodum Marathonius et Eleusius Cyzi cenus ас Macedonius Homousianos ecclesiis exturba runt. Item de ecclesia Novatianorum, quomodo trans lata sit, et quod Novatiani cum Orthodoxis communica bant.

: - QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. CAP. XXI. De his quæ Mantinii gesta sunt a Mace- donio, et quomodo, ob translatum Constantini Magni fere- trum, sua sede expulsus est. Item quomodo Julianus Cæsar factus est. - - De Seleuciensi concilio. CAP. XXII. CAP. XXIII. De Acacio el Aetio, et quomodo im- perator operam dedit ut legati utriusque synodi, Arimi- nensis et Seleuciensis, unum idemque sentirent. 1186 CAP. XXIV. Quomodo Acaciani Ariminensem syn- odum comprobaverint. Item nomina episcoporum qui depositi sunt, et crimina propter quæ sunt depositi. 1187 CAP. XXV. Quas ob causas depositus sit Cyrillus episcopus Hierosolymorum, et de mutuis dissensionibus episcoporum qui in aliorum locum suffecti sunt, et quo- modo Meletius in locum Eustathii episcopus Sebastia ordinatus est ab Arianis. - CAP. XXVI. - De obitu Macedonii Constantinopolitani episcopi, et quid in prima concione dixerit Eudoxius, et quomodo Eudoxius et Acacius Nicænam et Ariminen- sem fidei formulam abolere omni ope conati sint, et quantus ab ea re tumultus Ecclesiis contigerit. 1198 - - CAP. XXVII. Quomodo Macedonius postquam a sede sua ejectus est, adversus Spiritum sanctum impie locu- tus sit, et quo pacto Marathonius, una cum quibusdam aliis, ejus læresim auxit. CAP. XXVIII. Quomodo Ariani, divinum Meletium opinioni suæ favere arbitrati, a Sebastena sede Antio- chiam transtulerunt, cumque ille catholicam fidem libere professus esset, pudore suffusi, Euzoium ejus loco con- stituerunt. Meletius vero separatim conventus ecclesia- sticos habuit, cum Homousiani illum aversarentur, ut- pote ab Arianis ordiuatum. CAP. XXIX. Quomodo Acaciani denuo tumultuati sunt, et Consubstantialis fidem evertere, Arianam au- tem hæresim stabilire studuerunt. CAP. XXX.. De Georgio Alexandriæ episcopo, et de episcopis Hierosolymorum, et quomodo cum post Cyril- lum tres continua serie episcopi facti fuissent, iterum Cyrillus sedem suam recepit.” LIBER QUINTUS. CAPUT PRIMUM. De defectione Juliani Apostate, et de obitu imperatoris Constantii. CAP. II. De vita et institutione ac victu Juliani quomodo ad imperium pervenerit. - et CAP. III. Quomodo Julianus ad imperium evectus, res Christianorum sensim labefactare, et gentilium su- perstitionem callide instaurare cœpit. CAP. IV.. Quantis malis Cæsarienses affecerit Julia- nus, et de fiducia Maris Chalcedonensis episcopi. 1222 CAP. V. Qualiter Julianus Christianis vinctis liber- tatem restituerit, eo consilio ut Ecclesiæ turbarentur, et quanta mala in Christianos excogitaverit. - CAP. VI. Quomodo Athanasius, cum per septem annos apud virginem quamdam pudicam ac venustam de- lituisset, tandem apparuit, et Alexandriam reversus est. - CAP. VII. De cæde et tractione Georgii Alexandrini episcopi, ob ea quæ in templo Mithræ accideraut, et quid ea de re scripserit Julianus. CAP. VIII." De Theodoro sacrorum vasorum custode Antiochensis ecclesiæ, et quomodo Julianus avunculus Juliani Apostata, ob sacra vasa violata, a vermibus cor- rosus est. - CAP. IX. De martyrio sanctorum Eusebii, Nestabi et Zenonis in civitate Gaza. CAP. X. De sancto Hilarione et de virginibus Helio- poli a suibus interemptis. Et de atrocissimo martyrio Marci Arethusiorum episcopi. - CAP. XI. De Macedonio, Theodulo, Gratiano, Busi- ride, Basilio et Eupsychio, qui tunc martyrio perfuncti sunt. - CAP. XII.. De Lucifero et Eusebio, Occidentis par- tium episcopis, et quomodo Eusebius una cum Magno Athanasio et reliquis episcopis synodum Alexandria con- gregavit, in qua fides Nicæna confirmata est, et Spiritum sanctum ejusdem cum Patre et Filio naturæ esse decre- tum, et de substantia atque hypostasi definitum est. - CAP. XIII. De Paulino et Meletio, episcopis An- tiochiæ, et quomodo inter Eusebium ac Luciferum orta est dissensio, et quod Eusebius atque Hilarius Nicænam fidem asseruerunt. CAP. XIV. Quomodo Macedoniani ab Acacianis dis- senserint, et quam pro se excusationem attulerint. Quomodo Athanasius iterum relegatus CAP. XV. - - - sit. Item de Eleusio Cyziceno et Tito Bostrensi episco- pis, et de majoribus Sozomeni. CAP. XVI. De studio Juliani in stabilienda genti- lium religione et Christiana fide abolenda; item epi- stola quam scripsit ad quemdam sacerdotem gentilium. CAP. XVII. Quomodo Julianus, ne tyrannus esse videretur, Christianos dolose persecutus est, et crucis vexillum deposuit, milites denique sacrificare invitos coegit. - CAP. XVIII. Quomodo Julianus Christianos, foro ac judiciis uti, et Græcorum disciplinis institui prohibuit, et de Basilio Magno, Gregorio Theologo atque Apolli- nare, qui, imperatori resistentes, sacra volumina in Græcom sermonem transtulerunt. Et quod Gregorius quidem Nazianzenus soluta oratione admodum elegan- ter multa scripsit, Apollinaris vero heroicum carmen composuit, cunctosque veteres poetas imitatus est. 1270 CAP. XIX. De libro Juliani quem Μισοπώγωνα in- scripsit, et de Daphne suburbano Antiochiæ, ejusque de- scriptio, et de translatione reliquiarum Babyle episcopi et martyris. CAP. XX. Quomodo Julianus ob hanc translationem multos Christianorum graviter exagitavit, et de sancto Theodoro confessore, utque Apollinis Daphnæi templum igne cœlitus conflagravit. - - - CAP. XXI. De statua Christi in urbe Paneade; qua eversa et confracta, Julianus imaginem suam erexit, quæ mox fulmine icta ac dissipata est. Et de fonte Emmaun tis in quo Christus pedes lavit, deque Persea arbore quæ Christum in Ægypto adoravit, et de miraculis per eam editis. CAP. XXII. Qualiter Julianus, Christianis infensus, Judæos templum Jerosolymis instaurare permisit, qui cum ingenti studio manum operi admovissent, ignis erumpens multos consumpsit. Et de siguis crucis quæ tunc in ve- stibus operantium apparuerunt 1282. LIBER SEXTUS. CAPUT PRIMUM. De Juliani expeditione Persica, et quomodo superatus, miserabili morte interiit. Et quænam Libanius de ejus interfectore scripserit. - CAP. II. Quod Julianus divina ultione peremptus est, et quod mors ejus quibusdam divinitus revelata est. Item de responso illo, filium fabri arcam ei fabricare, et quomodo sanguinem suum Christo projecit, et quot mala Romanis evenerint illius causa. - CAP. I. De imperio Joviani, deque iis quæ recte constituit, postquam ad imperium evectus est. 1298 CAP. IV. Quomodo Ecclesiæ iterum perturbatæ sint, et de synodo Antiochena, quæ fidem Nicæni concilii con- firmavit, et quid ad Jovianum imperatorem scripserit. 1299: - CAP. V. De Magno Athanasio, quomodo imperatori charissimus fuerit, et Ecclesias Egypti obtinuerit, et de visione magni Antonii. - CAP. VI... Mors imperatoris Joviani, et de vita Va- lentiniani, ejusque forti animo in pietate servanda, et quomodo ad imperium evectus sit, et Valentem fratrem ad imperii consortium asciverit, et de utriusque morum dissimilitudine. CAP. VII. Quomodo Ecclesiæ denuo perturbatæ sint, et synodus Lampsaci congregata est, et quomodo Ariani qui cum Eudoxio erant, prævaluerint, et Ortho- doxos, inter quos fuit Meletius, Ecclesiis expulerunt. - CAP. VIII. De Procopii defectione et miserabili inter- itu. Item de Eleusio Cyziceno, deque Eunomio hære- siarcha, et quomodo is Eleusio successerit. CAP. IX. - - Quam graviter vexati sint eo tempore qui fidem Nicæni concilii profitebantur, et de Agelio Nova- tianorum episcopo. CAP. X. De Valentiniano Juniore et Gratiano, et de persecutione a Valente excitata, et quomodo Homousiani, ab Arianis et Macedoniauis exagitati, Romam legatos misere. CAP. XI. Eustathii, Silvani ac Theophili, qui a Ma- cedonianis ad Liberium missi fuerant, confessio. 1319 CAP. XII. De synodo Siciliensi et de concilio Tyanis celebrato, et de illo quod in Cilicia futurum sperabatur, quod a Valente discussum est. Item de persecutione quæ tunc grassabatur, et quomodo Athanasius denuo fugiens, sese occultavit, postea vero Valentis litteris revocatus, processit in medium, et Ecclesias Ægypti gu- bernavit. CAP. XIII. Quomodo Demophilus Arianus post Eu- doxium factus sit episcopus Constantinopolcos, Ortho

ORDO RERUM doxi vero Evagrium elegerint, et de persecutione ob secutione episcoporum, et de oratione Themistii philo- eam rem excitata. sophi, quæ Valentem clementiorem reddidit erga eos qui ab ipso dissentiebant. 140% - - CAP. XIV. De octoginta orthodoxis presbyteris quos Valens medio in mari combussit Nicomediae. 1327 CAP. XV. De dissensione inter Eusebium Cæsarien- sem episcopum et Basilium Magnum, et quomodo Ariani, sumpta ex eo fiducia, Cæsariensem Ecclesiam adorti sunt, ac repulsi. - CAP. XVI. Quomodo post Eusebium Basilius Eccle- siam Cappadocum regendam suscepit, et de iusigni ejus adversus Valentem in dicendo libertate. CAP. XVII. De societate inter Basilium et Grego- rium Theologum, et quomodo ambo, excellenti doctrina præditi, Nicænam fidem defenderunt. CAP. XVIII — De persecutione quæ facta est Antio- chiæ ad Orontem, et de basilica beati Thomæ, apostoli Edessæ, et de collecta, deque confessione Edessenorum. CAP. XIX. De obitu magni Athanasii, cujus sedem invasit Lucius Arianus, et quot malis afflictæ sint Ægy- pti Ecclesiæ, et quomodo Petrus, successor Athanasii, fu- ga elapsus, Romam perrexit. CAP. XX. 1 - De persecutione monachorum Ægypti, et discipulorum sancti Antonii, qui ob rectæ fidei doctri- nam in quamdam insulam deportati fuerant, et de mi- raculis que perpetrarunt. - CAP. XXI. Enumeratio provinciarum in quibus Nicæna fides prædicabatur, et de Scytharum fide, deque Vetranione ejus gentis episcopo. CAP. XXII. Quomodo tunc temporis cum de Spiritu sancto mota esset quæstio, eum Patri et Filio consub- stantialem esse decretum est. CAP. XXIII. De morte Liberii, episcopi Romani, deque Damaso et Ursino qui post illum fuerunt. Et quod universus Occidens præter Mediolanum et Auxentium ejus episcopum, rectè sentiebat. Item de synodo Romana quæ Auxentium deposuit, et de regula quam promulga- vit. - CAP. XXIV. De sancto Ambrosio, qua ratione ad episcopatum promotus sit, et populos pie sentire docue- rit. Item de Novatianis in Phrygia, et de die Pascha. CAP. XXV. - De duobus Apollinaribus, patre et filio, et de Vitale presbytero, qua occasione moti, in hære- ses prolapsi sint. - CAP. XXVI.. De Eunomio, et de magistro ejus Aetio. Quæ fuerit utriusque vita, et quæ dogmata, et quod primi unicam in baptismo mersionem induxerint. 1362 CAP.XXVII. Quæ Gregorius Theologus de Apollinare deque Eunomio scribit in epistola ad Nectarium; utque per sapientiam monachorum, qui eo tempore vivebant, hæresis illorum exstincta est: totum enim fere Orientem hæ duæ hæreses occuparant. CAP. XXVIII. De sanctis viris qui tunc in Ægypto floruerunt, Joanne, Or, Amon, Beno, Theona, Copre, Helle, Elia, Apelle, Isidoro, Serapione, Dioscoro et Eulo- gio. CAP. XXIX. De monachis in Thebaide degentibus : Apollo, Dorotheo, Piammone, Joanne, Marco, Macario, Apollonio, Mose, Paulo Fermensi, Pachon, Stephano et Pior. - CAP. XXX. De Sceliensibus monachis, Origene, Di- dymo, Cronione, Orsesio, Putubate, Arsenione, Ammonio, Eusebio et Dioscoro fratribus, qui Magni vocabantur, et de Evagrio philosopho. CAP. XXXI. De monasteriis Nitriæ, et de iis quæ Cellæ vocabantur; item de monasterio Rinocorurorum; et de Melane, Dionysio et Solone. - CAP. XXXII. De monachis Palæstina, Hesycha, Epi- phanio, qui postea episcopus Cypri fuit, Ammonio et Sil- vano. - CAP. XXXIII. De Syriæ monachis, Batthæo, Eusebio, Barge, Hala, Abbo, Lazaro, Abdaleo, Zenone, Heliodoro, Eusebio qui fuit Carris, et Protogene et Aone. - CAP. XXXIV. De monachis Edessæ, Juliano, Ephrem Syro, Barse, Eulogio. Item de monachis Coelesyriæ, Valentiniano, Theodoro, Marosa, Basso, Bassone, Paulo. Et de monachis Galatia, Cappadocia, et aliarum regio- num sanctis hominibus; et cur longævi fuerint viri sancti qui olim vixere. - CAP. XXXV. De ligneo tripode, et quomodo futuri post Valentem imperatoris nomen ex primis elementis quidam scrutati sint; et de cæde philosophorum, deque astronomia. CAP. XXXVI. De expeditione adversus Sarmatas, deque obitu Valentiniani in Gallia, et quomodo Valen- tinianus Junior imperator est renuntiatus. Item de per- • - CAP. XXXVII. De barbaris qui trans Istrum habi- tabant quomodo, ab Hunnis expulsi, ad Romanos con fugerunt et quomodo facti sunt Christiani. Item de UI phila et de Athanarico, et de iis quæ Gothis acciderunt, et qua de causa Arianam opinionem amplexi sint. 1403 CAP. XXXVIII. De Mavia Saracenorum regina; et quomodo induciæ inter Romanos ac Saracenos ruptæ cum essent, renovatæ sunt a Mose, qui gentis illius episcopus a Christianis fuerat ordinates. Item narratio de Ismaelitis et Saracenis, et de diis illorum; et qualiter, opera Zo- comf illorum phylarchi, Christum colere cœperint. 1407 CAP. XXXIX. Quomodo Petrus, Roma reversus, Ec- clesias Ægypti remoto Lucio obtinuit; et de Valentis ex- peditione in Gothos. LIBER SEPTIMUS. - CAPUT PRIMUM. Quomodo Romanis qui a barbans pre- mebantur Mavia auxilium tulerit, et quidam ex plebe pugnantes victoriam reportaverint. Item quomodo Gra- tianus jusserit ut unusquisque pro arbitrio suo Deum co- leret. CAP. II. Quomodo Gratianus Theodosium [Hispanum imperii consortem sibi ascivit, et quomodo Ariani omnes Orientis Ecclesias, excepta Hierosolymitana, obtinebant. Item de Antiochena synodo, et de constitutione quæ tunc facta est de primatu Ecclesiarum. CAP. III. De his quæ inter Meletium ac Paulinum Antiochenses episcopos gesta sunt, et de jurejurando propter episcopalem sedem facto. - CAP. IV. De imperio Theodosii Magni, et quomodo ab Ascholio Thessalonicæ episcopo baptizatus est: et quid decreverit adversus eos qui Nicæni concilii fidem im- pugnabant. - - CAP. V. De Gregorio Theologo, utque Theodosius Ecclesias ei tradidit, Demophilo, una cum iis qui consubstantialem Patri Filium negabant, exturbato. 1423. CAP. VI. De Arianis, et de Eunomio qui tum maxime florebat; et de sancti Amphilochii in loquendo libertate, qua erga imperatorem usus est. CAP. VII. De secunda universali synodo, unde et quam ob causam congregata sit. Et de spontanea abdica- tione Gregorii Theologi. CAP. VIII. De electione Nectarii episcopi Constan- tinopolitani : quis et unde et quibus moribus fuerit.1434 CAP. IX. De his quæ in secunda universali synodo decreta sunt; et de Maximo cynico philosopho. 1455 CAP. X. De martyrio Cilice, et de translatione reli- quiarum Pauli confessoris et Meletii Antiocheni. 1439 CAP. XI. De ordinatione Flaviani Antiochensis epi- scopi, et de his quæ propter jusjurandum acciderunt. 1442 CAP. XII. Quomodo Theodosius omnium religio- num sectas unire voluerit. Item de Agelio et Sisinio No- vatianis quid ab illis consilii datum sit. Et quomodo, synodo iterum congregata, solos bomoousianos proba- verit imperator, eos vero qui aliter sentirent Ecclesiis ejecerit. - - - CAP. XIII. De Maximo tyranno, et de bis quæ inter Justinam Augustam et sanctum Ambrosium gesta sunt, et quomodo Gratianus imperator per fraudem interemptos est, et Valentinianus cum maire sua Thessalonicam ad Theodosium confugit. CAP. XIV. De ortu Honorii, et quomodo Theodosius, relicto Constantinopoli Arcadio, in Italiam profectus est. Item de successione Novatianorum, et reliquorum pa triarcharum, et de Arianorum audacia. Et quemodo Theodosius, occiso tyranno, magnificum Romæ triumphum egit. CAP. XV. De Flaviano et Evagrio Antiochenis epi- scopis, et de his quæ Alexandriæ gesta sunt in eversione templi Bacchi, et de Serapeo, aliisque idolorum templis destructis. CAP. XVI. Quomodo et ob quam causam sublatus est in Ecclesia presbyter, qui prenitentibus præerat : et nar- ratio de modo ac ratione poenitentiæ. - - CAP. XVII. - Quomodo Theodosius Eunomium ia exsi- lium misit, et de Theophronio Eunomii successore. Item de Eutychio et Dorotheo, deque eorum opinionibus, et de iis qui Psathuriani dicuntur. Et quomodo Arianorum hæresis in diversas factiones divisa est; et ii qui Constan- tinopoli erant Ariani, magis inter se uniti sunt. 1463 CAP. XVIII. Quomodo Novatiani aliam hæresim, Sab- batianorum scilicet, conflarunt. Item de synodo apud San- garum, et de festo die Pascha longa digressio. 1467 -

! - QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. CAP. XIX. De variis apud varias provincias et Eccle- stas rilibus narratio hujus auctoris seitu dignissima. 1474 1. CAP. XX. De incremento religionis catholicæ et de templis idolorum penitus sublatis, et de Nili flavii exun datione quæ tum contigit. - - CAP. XXI. - De inventione capitis Joannis Baptistæ et Præcursoris, et de his quæ circa illud facta sunt, 1 CAP. XXII. De nece imperatoris Valentiniani Ju- nioris, et tyrannide Eugenii. Item de prædictione Joan- nis monachi in Thebaide. - CAP. XXIII. De exactione tributorum, et de statuis imperialibus Antiochiæ dejectis, et de legatione archiepi- scopi Flaviani. CAP. XXIV. De victoria quam imperator Theodosius de Eugenio reportavit. - CAP. XXV. De beati Ambrosii in loquendo libertate, qua usus est erga imperatorem Theodosium, et de cæde Thessalonicensium, item de aliis rebus a sancto illo viro præclare gestis. - CAP. XXVI. De sancto Donato Eurœæ episcopo, et de Theotimo Scytharum antistite. CAP. XXVII. - De sancto Epiphanio episcopo Cypri, et rerum ab eo gestarum compendiosa narratio. - CAP. XXVIII. De Acacio Berœæ episcopo; deque Zenone et Ajace, viris ob virtutem illustribus. 1503 CAP. XXIX. De inventione reliquiarum Habacuc et Michæ prophetarum, et de morte imperatoris Theodosii Magni. LIBER OCTAVUS. - CAPUT PRIMUM. · De successoribus Theodosii Magni : et quomodo occisus est Rufinus præfectus prætorio. Item de majorum civitatum episcopis, et de dissidio hæretico- rum, et de Sisinnio, Novatianorum episcopo. 1507 CAP. II. De institutione et de ratione victus, deque conversatione et sapientia magni Joannis Chrysostomi, et quomodo ad Constantinopolitanum thronum evectus sit, et ut Theophilus Alexandrinus illi obstiterit. 1514 CAP. III. Quomodo Joannes ad episcopatum promo- tus, statim rebus gerendis vehementius incubuerit, et Ecclesias ubique locorum correxerit, missisque Romam legatis, Flaviani peccatum dissolverit. CAP. IV. De Gaina Gotho, et de malis ab eodem per- petratis. CAP. V. Quomodo Joannes multitudinis animos con- cionibus suis pellexerit, et de muliere Macedoniana, cujus panis in lapidem conversus est. De his quæ Joannes gessit in Asia et Phry- CAP. VI. gia, et de Heraclide Ephesi et Gerontio Nicomediæ epi- scopis. - CAP. VII. De Eutropio præposito sacri cubiculi, et de lege ab eo promulgata, et quomodo ab ecclesia abstractus sit ac necatus. Et de obmurmuratione adversus Joannem. 1531. - Joannes vocatus, cum se judicio non sisteret, a Theophilo depositus est. CAP. XVIII. - Quomodo populus adversus Theophilum et reliquos episcopos seditionem excitaverit, et impera- tores conviciis appetierit. Et qua ratione revocatus Joan- nes, sedem suam receperit. - CAP. XIX. - De improbitate Theophili, deque inimici- tiis inter Egyptios et Constantinopolitanos, et de fuga Theophili. Item de Nilammone monacho, et de synodo pro Joanne collecta. - CAP. XX. De statua Angustæ, et de concione Joan- nis, et de synodo quæ rursus contra illum congregata est, deque ejus depositione. CAP. XXI. Quanta mala populo acciderint, post expalsum Joannem, et de insidiis per sicarios ei structis. CAP. XXII. Quomodo Joannes sede sua injuste pulsus est, et de tumultu subsecuto: deque igne in ecclesiam cœlitus immisso. Et quomodo Cucusum missus fuerit in exsilium. - CAP. XXIII. De Arsacio qui post Joannem electus est, et quantis malis affecerit eos qui Joanni favebant. Item de beata Nicarete. CAP. XXIV. De Eutropio lectore, et de beata Olym- piade, et Tigrio presbytero, quanta passi sint Joannis episcopi cansa. Item de patriarchis. - - CAP. XXV. Quomodo, Ecclesia turbata, respublica quoque male affecta fuit, et de Stilicone Honorii comite. CAP. XXVI. Epistolæ duæ Innocenti papæ, altera ad Joannem Chrysostomum, altera ad clerum Constantino- politanum pro Joanne. CAP. XXVII. De calamitatibus quæ Joannis causa ac- ciderunt; et de obitu Eudoxiæ Augustæ et Arsacii. Item de Attico patriarcha, quis et unde fuerit. - CAP. XXVIII. Quomodo Innocentius episcopus Ro- manus impense studuerit, ut collecta synodo Joannem revocaret; et de legatis ab eo missis ad inquirendum; et de morte Joannis Chrysostomi. LIBER NONUS. -. CAPUT PRIMUM. . De morte Arcadii, et de imperio Theodosii Junioris, ac de sororibus ejusdem. Item de pietate, virtute ac virginitate Pulcheria Augustæ; et de religiosis actibus illius, et quam recte Theodosium im- peratorem educaverit. - CAP. II. - De inventione reliquiarum sanctorum qua- draginta martyrum. CAP. III. Iterum de virtute Pulcheriæ ac sororum ejus; et quam Deo charæ fuerint. CAP. IV. De foedere Persarum: item de Honorio et Stilicone, et de rebus Romæ et in Dalmatia gestis.1603 CAP. V. De diversis gentibus quæ bellum intulerunt Romanis, et quæ divina providentia devictæ sunt, aut foedus cum Romanis pepigerunt. - - - CAP. VIII. CAP. VI. De antiphonariis hymnis, quos adversus De Alarico Gotho, et quomodo, Romam Arianos cani Joannes instituit, et quomodo ejus prædi- repentino insultu adortus, eam graviter amixerit. 1607 cationibus auctæ sunt res orthodoxorum: divites vero do- CAP. VII. Quomodo Innocentius Romanæ urbis epi- lore affecti fuerunt. scopus legatos misit ad Alaricum. Item de Jovio præfecto prætorio Italiæ, et de legatione ad imperatorem, et deh.s quæ Alarico contigerunt. CAP. VIII. De rebellione Altali, et comite Hera- cliano, et quomodo Attalus, pedibus Honorii postea ad- volutus, veniam impetravit. - CAP. IX. De Serapione archidiacono, et de sancta Olympiade, et quomodo quidem egregii viri Joannem contumeliose insectati sunt, sævum et violentum appel- lantes. - CAP. X. De Severiano Gabalitano, et Antiocho Pto- lemaidis episcopo, et de bis quæ inter Severianum ac Serapionem gesta sunt, et quomodo imperatrix eos inter se reconciliaverit. - CAP. XI. De quæstione in Ægypto exorta, utrum Deus humana forma præditus sit, et de Theophilo Ale- xandria episcopo, deque libris Origenis. - CAP. XII. De quatuor fratribus monachis, qui Longi dicebantur, quibus infensus fuit Theophilus. - CAP. XIII. Quomodo iidem monachi ad Joannem con- fugerint, ob singularem ejus virtutem, et quomodo bac de causa Theophilus adversus Joaunem insurrexeril. - CAP. XIV. De improbitate Theophili, et de sancto Epiphanio quomodo Constantinopolim venerit, et plebem adversus Joannem concitaverit. CAP. XV. De filio imperatricis et de beato Epiphanio; et quomodo monachi Longi in colloquium cum eo vene- rint, et Epiphanius in Cyprum reversus sit. Item de Joanne et de Epiphanio nonnulla. - CAP. XVI.. De imperatricis simultate adversus Joan- oem, et quomodo Theophilus ex Ægypto advenerit; item Je Cyrino Chalcedonis episcopo.. CAP. XVII. De synodo a Theophilo facta in Rufinianis, et de accusationibus adversus Joannem. Et quomodo - - - CAP. IX. De spe quam præsumpserant pagani et Ariani propter Attalum, item de Saro fortissimo duce, et quomodo Alaricus Romam per fraudem ceperit, et basilicam Sancti Petri inviolatam servaverit. - CAP. X. De muliere Romana, quæ castitatis egre- gium specimen edidit. - CAP. XI. De tyrannis qui eo tempore adversus Hono- rium in Occidente rebellarunt, et funditus deleti sunt, ob amorem Dei erga imperatorem. CAP. XII. De Theodosiolo et Lagodio, et de gen- tibus Vandalorum et Suevorum. Item de morte Alarici, et de fuga Constantini et Constantis tyrannorum. 1619 CAP. XIII. De Gerontio et Maximo, et de exercitu Honorii, et quomodo Gerontius cum uxore captus inter- fectusque est. CAP. XIV. - De Constantino, et de exercitu Honorii; et de Edobico magistro militum ; quomodo ab Ulphila duce, qui cum Constantio missus fuerat; victus ac per- emptus fuerit. - - - CAP. XV. Quomodo Constantinus insignia imperii deposuerit, et presbyter factus fuerit. Ejusdem cædes, et aliorum qui adversus Honorium rebellaverant. 1626 CAP. XVI. De divini numinis erga Honorium bene- volentia; et de ejusdem obitu. Item de successoribus -

illius, Valentiniano scilicet et Honoria filia. Et de pace que tunc fuit ubique terrarum. ORDO RERUM QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. - CAP. II. Utrum Arius hæresiarches a synodo Hiero- solymitana susceptus sit in communionem. CAP. III. - De primo exsilio Pauli Constantinopoli- tani. - De prima restitutione Pauli. CAP. XVII. De inventione Zachariæ prophetæ et Stephani protomartyris. OBSERVATIONES HENRICI VALESII. LIBER PRIMUS. CAPUT PRIMUM. Athanasius. De anno quo primum restitutus est CAP. II.. Quo anno Julius, Romanæ urbis episcopus, missis in Orientem presbyteris, Athanasium et Eusebia- nos Romam ad synodum evocaverit. - - - CAP. III. Quo anno Athanasius Romam venerit. 1634 CAP. IV. Quo anno synodus Romana congregata sit in causa Athanasii. CAP. V. Refellitur Baronii sententia, qui duas syn- odos Romanas facit. CAP. VI. Utrum Athanasius bis Romam venerit. Refellitur Socratis et Baronii sententia. CAP. VII. De circulari Athanasii epistola ad omnes orthodoxos, utrum de Gregorio, an de Georgio scripta sit. - - - - - CAP. IV. CAP. V. Quo tempore Eusebius Nicomediensis ad episcopatum Constantinopolitanum translatus fuerit. 1650 CAP. VI. De secunda restitutione Pauli, et de se- cundo ac tertio ejus exsilio. CAP. VII. De tertia restitutione Pauli Constantino- politani. CAP. VIII. De ultimo Pauli exsilio, ejusque obita. CAP. IX. · Cur Athanasius inter orthodoxos episcopos Paulum Constantinopolitanum minime recensuerit. 1654 LIBER TERTIUS. (Tredecim capitibus constat.) 1654 - Variæ lectiones ad Socratem. Variæ lectiones ad Sozomenum. Index analyticus in Historiam Socratis et Sozomeni. - CAP. VIII. De Antiochena synodo, et de episcopis qui ad eam convenerant. Index auctorum qui citantur a Socrate et Sozomeno. LIDER SECUNDUS. CAPUT PRIMUM. Paulus. - Quando primum episcopus factus sit Index ad Valesii notas. Index ad notas variorum. FINIS TOMI SEXAGESIMI SEPTIMI. Parisiis.. - Ex Typis J.-P. MIGNE.