άνευ γηπονίας τρεφόμενον, ἄνευ ἔμέρου τρυφῶντα, μηδὲν ἱδρώτων, ἢ δικέλλης, ἢ πόνων, ἢ μόχθων πρὸς ζωὴν δεόμενον· ἀειθαλέσι δένδρεσιν ἀγαλλόμενον. ἀπὸ ἀνθῶν εἰς ἄνθη μεταβαίνοντα, ἀπὸ καρπῶν εἰς καρπούς μετιόντα, ταῖς ἐπιθυμίαις ἀκολουθοῦσαν τὴν χρείαν ἔχοντα, οὐκ ἔχοντα δὲ διὰ κάλλος τῶν ὁρωμένων τίνι πρότερον τὰς χεῖρας ἐπιβάλλειν. Εδάκρυσα πολλάκις τὴν τοσαύτην μακαριότητα, αὐτὸν ἰδὼν ἐκπεσόντα. Κοινὸν γὰρ ἦν τὸ πάθος, καὶ τοῦ ἡμετέρου γένους ἀπτόμενον· ἐπειδὴ δὲ τοῖς Εὐαγ γελίοις ἐνέτυχον, καὶ ἐλαβόμην ταύτης τῆς ἡμέρας (Έκτη γὰρ ἦν κἀκείνη καὶ αὕτη, ἀναπώλεσα τὴν λύ πην, καὶ μετέθην τὴν γνώμην, καὶ λευχειμονῶ τῷ λόγῳ, καὶ λέγω ἐμαυτῷ καὶ ὑμῖν· 'Απέδρα ὀδύνη, καὶ λύπη, καὶ στεναγμός. Τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα καινά. Ωσπερ γὰρ Ιατρῶν κάλλους. παῖδες τὰς ὁριώδεις πληγὰς ἰῶνται ἐξ αὐτῶν ἐκ χέοντες ἀλεξιφάρμακα καὶ σκευάσαντες, ταῖς ἀφορ μαῖς, τοῦ πάθους τὸ πάθος πολεμοῦντες, ὄντως ὁ Σωτὴρ πάσαις ταῖς τῶν κακῶν ἀφορμαῖς πρὸς θερα πείαν συνεχρήσατο, τὸ πικρὸν γλυκύ καταστήσας, τὸ χολῶδες εἰς θεραπείαν μεταβαλών, τὸ τοῦ θανάτου κέντρον κατ' αὐτοῦ περιστρέψας, τὴν τοῦ ξύλου λαβὴν εἰς σωτηρίαν μετατιθείς, ἡμέραν λαβὼν τὸν κόσμον λυπήσασαν, καὶ ἡμέραν ἀντιδιδοὺς τὸν κόσ αμον εὐφράνασαν. Ἐμοὶ μὴ πεισθῇς, ἀλλὰ τοῖς σοῖς ὀφθαλμοῖς. Βλέπε τὴν παροῦσαν Ἐκκλησίαν, καὶ πέ παυσο πρὸς ἡμᾶς ἐρίζων. Ἡμέρα σταυροῦ, καὶ πάντες ἀγαλλόμεθα, καὶ νηστεύομεν ἀπὸ κακῶν, καὶ καθαρεύομεν ἅπαντα, τὰ ἔσω, τὰ ἔξω. Οὗτος ὁ τῆς ἑορτῆς λόγος, καὶ τῆς εὐφροσύνης τρόπος. Μια κρὰ λέγω τῆς τοῦ σταυροῦ δυνάμεως θαύματα. Βλέψον πρὸς τὸν κύκλον τῆς οἰκουμένης, πόσαι κῶ μαι, πόσαι πόλεις, πόσοι τόποι, πόσα ἔθνη, πόσαι νῆσοι, πόσοι ποταμοί, πόσοι αιγιαλοί, πόσα γένη, καὶ φυλαὶ, καὶ Βαρβάρων γλῶσσαι· οὗτοι πάντες σήμε ρον διὰ σταυρὸν ἀσιτοῦσι, τῇ ἐκείνου δυνάμει τα πάθη σταυρώσαντες, καὶ λύεται νὺξ πολλοῖς, καὶ οὐ λύεται τῆς νηστείας ο τόνος Καὶ νῦν συνήλ θομεν πάντες ἀκοῦσαι περὶ σταυροῦ, καὶ πληροῦ μεν τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἀλλήλους ωθοῦμεν, ἱδροῦντες, πονοῦντες. Ἐπὶ μὲν δικαστῶν ἀξιούμενοι τῆς προ εδρίας, ἐπὶ δὲ Ἰησοῦ ἡδέως ἑστῶτες, ὅτι καὶ ὁ Ἰη σοῦς ἔστη δι᾿ ἡμᾶς, ἵνα στήσῃ κακίας τὰ ῥήματα. Τί οὖν ἐπράχθη σήμερον; μὴ γὰρ ἁπλῶς ἡμᾶς παρα δράμῃ τῆς ἡμέρας τὰ θαύματα. γ'. Φέγγος ἦν λοιπὸν, καὶ αὐτὸ τὸ περὶ ὄρθρον, καὶ Ἰησοῦς ἄγεται δεδεμένος τὰς χεῖρας εἰς τὸ πραιτώριον Πιλάτου· χεῖρας ποίας; Τυφλῶν ἰατι κάς, χωλῶν θεραπευτικά;. Καὶ δάκτυλοι δεσμοῖς ἐνει λοῦντο, βλέφαρα πλάσαντες, καὶ ὁ θεραπευτὴς τῆς φύσεως κατείχετο, μὴ τὸ οἰκεῖον πληρῶσαι τῆς τέτ χνης ἔργον. Ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδοται. Ἐδέθη ὁ δεσμεύων ἐν νεφέλαις ὕδατα, ὁ λύων πεπεδημένους ἐν ἀνδρείᾳ, ὁ αἰχμαλώτοις ἄφεσιν χαριζόμενος· ἐδέθη πόνος. agrorum cultura nutritum, absque pluvia in deli ciis versatum, nihil sudoribus, aut ligone, labori busve, aut fatigationibus ad vitamı sustentandam indigentem: arboribus semper forentibus gauden tem, a floribus in flores transeuntem, a fructilnis in fructus transilientem, usum habentem deside riorum comitem: sæpe vero nec scientem cui pri mum manus injiceret, præ pulchritudine eorum quæ sese aspectui offerebant: sæpe tantam felici tatem deflevi, cum ex tot lapsum bonis cernerem. Communis quippe calamitas erat, el quæ totum genus nostrum attingebat. Postquam autein in Evangelia incidi, eamque diem animo apprebendi (illa enim et ista sexta erat), tunc omnem tristi tiam abjeci, et mutata sententia, sermone gestio, milique et vobis dico: Fugit dolor, tristitia, geni Lus: Vetera transierunt: ecce facta sunt ommia nova 1. Nam, quemadmodum medici serpentumn ictus, remediis quæ ex ipsis exprimunt, sanare solent, ct ipsa mali causa ad malum expugnandum utuntur; ita Salvator universas malorum causas ad nostri curationem adhibuit, amarum in dulce con vertit, felleum ad medelam traduxit, mortia sti mulum in ipsam retorsit, ligni noxam in salutem transtulit, diem quæ mundum perculerat, assum psit, proque illa diem reddidit, qua mundus est exhilaraws. Mihi vero noli credere, sed oculis tuis hunc intuere conventum, et nobiscum coutendere desine. Dies est crucis, et omnes gaudemus: ac je junamus a malis, purique sumus in omnibus, in interioribus, in exterioribus. Hæc festivitatis est ratio, hic lætitiæ modus. At parva dico virtutis crucis miracula. Inspice totum orbem terrarum, quot pagi, quot civitates, quot loca, quot gentes, quot insula, quod liuora, quot genera siul, et fami liæ, et linguæ Barbarorum: hi omnes crucis causa jejunant, affectus suos ejus virtute crucifigentes et cum nox multis desinat, non tamen jejunis la bor absolvitur. Nunc etiam omnes convenimus ad audiendum de cruce, et ecclesiam implemus, nos que invicem trudimus, sudantes, laborantes; el qui apud judices primas sedes obtinemus, coram Jesu libenter etiam stamos: quia Jesus pro nobis stetit, ut malitias fluenta sisteret. Ecquid igitur hodierna die factum est? Non enim fas est nos aure surda bujus diei miracula præterire. 3. Lux erat deinceps, ipsumque diluculum, et Jesus ad prætorium Pilati mañibus vinctis addu citur? quibus, inquam, manibs? Quæ cæcos 87 nabant, quæ claudis medebantur. Ac digiti obstrin gebantur, qui palpebras efformarant, et qui natu ram curabat, ligabatur, ne proprium artis suæ opus patrare posset. Hæc Domino rependerunt. 812 Ligatus est, qui ligat aquas in nubibus ", qui sol yit vinctos in fortitudine so, qui captivis dimissio 19 Isa. Li, 11. 18 || Cor. v, 17. " Job xxiv, 8. Savil. et Grets. 20 Psal. LXVII, 7. Ren. Grets. Sar.

Ο Λάζαρον λύσας τῶν τοῦ θανάτου δεσμῶν· ἤχθη εἰς " τὸ πραιτώριον, ὁ μυρίοις ἀγγέλοις δορυφορούμενος παρέστη τῷ Πιλάτῳ ὁ τὸν οὐρανὸν θρόνον ἔχων ἠνείχετο Ελκόμενος, ὁ δημιουργός παρὰ τῶν δημιουρ γημάτων, ὁ πλάστης ὑπὸ τοῦ πλάσματος, ο ποιητής ό ὑπὸ τοῦ ποιηθέντος. Ο δ. Τί οὖν ἐπὶ τούτοις γίνεται; Καὶ αὐτοί, φησίν, οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθώ σιν, ἀλλ' ἵνα φάγωσι τὸ Πάσχα. Ο τῆς πολλῆς παρανομίας! Φόνον ἀδικίας ἐργάζονται, καὶ εἰς τὸ πραιτώριον εἰσελθεῖν παραιτοῦνται, φυλαττόμενοι μιανθῆναι, οἱ ἤδη μεμιασμένοι. Προβάτῳ τὸ πρόδα τον λύοντες Ανέμεινεν τοίνυν τὸ κριτήριον ὁ πάσης τῆς οἰκουμένης κριτής· ἀνέμεινεν μάρτυρας ὁ τῶν ψυχῶν μάρτυς· πλάσας καὶ κρινόμενος. Καὶ ἄνθρωποι μὲν ἐκάθηντο δικάζοντες· Θεὸς δὲ εἰστή. και, καὶ ἑστὼς ἐσιώπα, παρὰ τὰ πρόθυρα τῶν ἀνα θρώπων ἑστὼς ὁ τῶν οὐρανίων πυλῶν Δεσπότης. Πρώτησεν ὁ Πιλάτος, τάχα Ἰουδαίων φιλανθρωπή τερος. Τί λέγω; Δείξει τὰ πεπραγμένα τὴν ἀλήθειαν Τίνα κατηγορίαν φέρετε κατὰ τοῦ ἀνθρώπου του του; Τίς έχει Θεὸν αἰτιᾶσθαι; Αναγκάζομαι τὰ Πιλάτου φθέγξασθαι. Ἰησοῦς γὰρ σιωπᾷ, οὐ λόγων ἀπορῶν ὁ Λόγος, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τῇ ἀποκρίσει λύσῃ τοῦ σταυροῦ τὸν στέφανον. Καὶ κτημάτων ὁ ἀκτήμων; οίκων ἀλλοτρίων, δ μηδὲ τόπον ἔχων ποῦ τὴν κεφα λὴν κλίναι; κτημάτων, ὁ καὶ τοὺς οἰκείους μαθητάς ἄχρι τῆς ζώνης γυμνώσας; ὅνον οὐκ ἔχων, ἀλλότριον ἐχρήσατο πώλον, ἵνα τοὺς ὑμετέρους παῖδας εὐλο γήσῃ; εἴπατε πρόφασιν· πλάσατε, δικαίως ἀνέλετε. Απεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· Εἰ μὴ ἦν οὗτος κακοποιός, οὐκ ἂν σοι παρεδώκαμεν αὐτόν. Με γάλη πραγμάτων ἀπόδειξις, ἀόριστος ἀπόφασις. Εἰπὲ τὴν κακίαν, καὶ μὴ πλάνα τὸν ἀκροατήν. Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλάτος· Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὑμῶν κρίνατε. Ευγνώμων δικαστής, ἀπέθετο τὸ βάρος κατὰ τῆς Ἰουδαίων κεφαλῆς. Ὑμεῖς λάβετε τῆς κακίας κοινωνόν. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· 'Ημῖν οὐκ ἔξεστιν ἀνελεῖν οὐδένα, Πῶς οὖν ἀνείλατε Ἡσαΐαν; πῶς Ζαχαρίαν; πῶς ἕκαστον τῶν προφητῶν; 'Αλλ' οὐκ ἔξεστιν ὑμῖν ἀν ελεῖν, οὐ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ δύνα σθαι. Ηδη γὰρ ἦσαν τῆς τοιαύτης εξουσίας παρὰ Ρωμαίων ἀφῃρημένοι. Λέλυται τοίνυν ὁ νόμος; ἤδη, ἐν μὲν μέλανι κείμενος, ἔλυσε δὲ αὐτὸν ὁ δεδεμένος Ἰη σους. Ο δὲ Πιλάτος· Ἐγὼ οὐδεμίαν αἰτίαν εύ είσκω κατ' αὐτοῦ. Οὐ σὺ μόνον, ὦ Πιλάτε, ἀλλ' οὐδὲ Ἰουδαῖοι, ἀλλ' οὐδὲ τυφλοί, οὐδὲ νεκροί, οὐδὲ Έλιος, οὐδὲ σελήνη, οὐδὲ ὁ κόσμος, οὐδὲ οἱ δίκαιοι πάντες, προφῆται καὶ μάρτυρες. Λέγει γάρ τις προ φήτης αὐτῶν. "Ος ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ. Πάντες Πιλάτῳ Προβάτῳ τὸ πρόβατον λύοντες. nem largitur ligatus est, qui Lazanim solvit a vinculis mortis ", pertractus est in prætorium, a cujus latere mille angeli sunt: astitit coram Pi lato, cujus thronus calum est, tentusque a crea turis trahebatur creator, opifex ab opificio, auctor ab opere. 4. Quid ergo postea factum est: Et ipsi non in troierunt in prætorium, ut non contaminarentur, sed ut manducarent Pascha ". ingentem iniqui tatem! Cædem injustitiæ plenanı perpetrant, et în præterium ingredi cavent, ne contaminentur, qui jam contaminati sunt, ovem ove solventes. Judi cium itaque solvit orbis totius judex. Testibus op positus fuit, qui animorum lesiis est: rerum Con ditor ipse judicatur. Atque homines quidem judices sedebant, Deus autem stabat, quin et stans lacebat, in hominum, inquam, vestibulo stans, cœlestium Dominus januarum. Interrogabat Pilatus, forte hn manior quam Judæi. Quid vero aio? Id esse veruni res gestæ comprobant: Quam accusationem affertis adversus hominem hunc "? Quis Deum potest aɛçu sare? Cogor enim Pilati verba edisserere: Jesus enim tacebat, non quod Verbo verba deessent, sed ne respondendo crucis coronam solveret. Num ita que possessiones appetiit, qui nihil possidet? an domes allenas, qui ne locum quidem habet, ubi caput reclinet? an divitias, qui discipulos suos usque ad zonam nudavit? qui cam asinum nón haberet, alienum mutuo acoepit, ut liberis vestris benediceret? Causam afferte, fingite, juste tandem interficit. Responderunt ei Judai: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum ». Magna rerum demonstratio, indefinita denuntiatio. Die malitiam, neque per ambages protrahe auditorem. Dixit eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate”. Æquus judex onns reji eiebat in caput Judæorum. Vos sceleris reum sus cipite. Dicunt ei Judæi: Non licet nobis interficere quemquam s. Quomodo ergo Isaiam interfecistis quonicdo Zachariam? quomodo singulos prophetas? Verum enimvero non licet vobis interficere, non quia non vultis, sed quia non potestis. Jam enim erant tali potestate a Romanis privati. Lex erga soluta est, in operibus quidem otiosa; in atramen to vero consistens hauc solvit ligatus Jesus. Tun Isa. LXI; c Pilatus: Ego nu!lam invenio in eum causam 3, Nen tu solum, o Pilate; sed neque Judæi, neque cæci, neque mortui, neque sol, neque luna, neque mun dus, neque justi omnes, prophetæ et martyres. Ail enim aliquis illorum propheta: Qui peccatum mon fecit, neque dolus inventus est in ore ejus 4. Omnes Pilato suffragantur in ferenda justa sententia. Ju 16 ibid. 30. ss ibid. 51. se Joan. xi, 1 seqq. *** Joan. xviii, 28. ss ibid. 29. or ibid. 32. sr ibid. 38. 16 133. 1111, 9; 1 Petr. 11, 22. Soapues Boisius: e Quid hoc sit, comminisci nequeo. Fa ciem liabet proverbii, sed proverbii duntaxat. Alio qui nibil proverbiale video. Combefisius significari ait, solutam religionem ovis legalis, nece ovis Christi.

δογμάτων τὸ ἀσθενὲς καὶ ὀλέθριον· ὅτι τὰ μὲν ὑμέ τερα, καὶ συνηγόρους ἔχοντα σοφοὺς καὶ ἀντιλή πτορας ισχυρούς, ὅμως σβέννυται καὶ ἀσθενεῖ, τὰ δὲ τῆς θεοσεβείας, μηδεμίαν ἀνθρωπίνην κεκτημένα βοήθειαν, λάμπει τηλαυγέστερον ἡλίου καὶ τοῦ κό σμου κατέσχε τὰ πληρώματα. Εἰ μὲν γὰρ παρὰ ῥητόρων τε καὶ φιλοσόφων ἐξετέθη, βασιλεῖς δὲ καὶ δυνάστας εἶχε συνεργοῦντας, εὗρες ἂν σὺ δ πονηρὸς εἰπεῖν ἀνθρωπίνης δυνάμεως τὸ πᾶν γεγε νῆσθαι· νυνὶ δὲ, ὁρῶν παρὰ ἁλιέων μὲν εὐτελῶν τὸ ἅγιον συντεθὲν Εὐαγγέλιον, παρὰ πάντων δὲ τυράν νων διωχθέν, καὶ μετὰ τοῦτο τὴν οἰκουμένην κατα σχὸν (Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν 295 ἐξῆλθεν 6 φθόγγος αὐτοῦ καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτοῦ ), τί ἂν εἴποις, ἢ θείαν εἶναι καὶ ἄμαχον δύναμιν ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων τὰ ἑαυ τῆς βεβαιοῦσαν; τίνα δὲ ἀπόδειξιν ζητεῖς, ἀνόητε, τοῦ ψεύδεσθαι μὲν τοὺς τοὺς, ἀληθεύειν δὲ τοὺς ἡμετέρους, κρείττονα τῶν εἰρημένων; Εἰ μὴ γὰρ λῆρος ἦν καὶ ψεῦδος πάντα τὰ σὰ, οὐκ ἂν, τοσαύτην ἔχοντα παρὰ ἀνθρώπων ἰσχὺν, ἐλαττοῦτο καὶ ἐξω ησθένει. Εἶδον γάρ, φησὶ τὸν ἀσεβῆ ὑπερυψούμε νον καὶ ἐπαιρόμενον ὡς τὰς κέδρους του Λιβάνου καὶ παρῆλθον, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν, καὶ ἐζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ. Περὶ ὑμῶν ταῦτα εἴρηκεν ὁ Προφήτης τῶν ὑπο ασπιστῶν τῆς εἰδωλομανίας. Μικρὸν γὰρ ὅσον ὅσον καὶ οὐ μὴ εὑρεθῇ ὁ τόπος ὑμῶν, ἀλλ', ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλίπετε, καὶ ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσ ώπου πυρός Περὶ δὲ τῆς Εὐαγγελικῆς θεο γνωσίας εἶπεν ὁ Κύριος Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσι. Καί· Σὺ κατ' ἀρχάς, Κύριε, φησὶν αὖθις ὁ Ψαλμ. 43ός την 296 γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται· σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡσεὶ ἱμάτιον παλαιωθή σονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἐλίξεις αὐτοὺς καὶ ἀλο λαγήσονται, σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκ λείψουσι. Καὶ οἱ μὲν θεῖοι κήρυκες τῆς τοῦ Χριστοῦ Δαναός τοι πατὴρ, χεὶρ ἐκείνη καὶ λῆμα φονικόν. καὶ χείρ· Ικαρος ἄνθρωπος ἦν καὶ αὐτός: ἠβουλήθη δὲ τὴν ἀστρονομίαν μαθεῖν καὶ τοὺς τῶν ἀστέρων δρόμους· μὴ δυνάμενος δὲ ῥᾳδίως τὰς τῶν λόγων ἀποδείξεις συνιέναι, ἀπεῖπε μεταξὺ τῆς μαθήσεως· διὰ τοῦτο ἐμυθεύθη ότι προσεκόλλησεν ἑαυτῷ κήρινα πτερά, κ. τ. λ. καὶ διὰ τοῦτο. "Ην οὐρανοδρόμος Ικά ρου ἐλεεινότερος· Οὗτος ὁ Ἴκαρος ὑπ' ἀλαζονείας ἀκαίρου τετόλμηκεν ἀναπτῆναι πρὸς οὐρανὸν καὶ θεατής τῶν ἐκεῖσε γενέσθαι. Τοίνυν, ἐκ κηροῦ πτερὰ τεχνηέντως ἑαυτῷ ποιησάμενος καὶ συναρμότας, ἀεροβατείν ἐπειρᾶτο. Οθεν καὶ προέβαινε τὸ πρᾶγμα κατὰ σκοπὸν αὐτῷ, ἕως, θερμοτέρων επισχουσῶν τῶν ἀκτίνων ἡλίου πρὸς ὕψος ἐκτετιναγμένου, ὁ μὲν κηρὸς ἐτάκη δεινῶς, αὐτὸς δ' ἐπεπτώκει χαμαιῤῥιφής πτῶμα τῆς ιδίας ἀπονοίας τε καὶ ἐλεεινότητος ἄξιον. ὅσον καὶ ὅσον. 57: Ετι γὰρ μικρὸν ὅσον ὅσον. μικρὸν ὅσον Ορᾷς, ἐκεῖνος, τὴν θέσην; καὶ τὴν θέσην 'Ορῶ, τὰ δ' ἔνδον οὐχ ὁρῶ. Κρύπτει βρέφος, “Οἱ ναυαγεῖ μὲν ἄρτι τὴν σωτηρίαν, Μικρὸν δ' ὅσον θάλασσαν ἐν ῥάβδῳ σχίσει. ἐκεῖνο 2331, Ορᾷς ἐκεῖνο; — Τὴν δίδην; - Ναὶ τὴν θίβην. — Ορῶ· τὰ δ᾽ ἔνδον οὐχ ὁρῶ. Κρύπτ... 2: Ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλιπέτωσαν· ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός, οὔτ τως ἀπόλοιντο οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ. vestrorum dogmatum imbecillitatem ac perniciem demonstrat: quippe cum doctrina vestra, quamvis eruditos patrones ac firmos adjutores habeat, debi litetur tamen et exstinguatur; nostra autem religio, licet omni humano subsidio careat, sole tamen cla rius luceat, orbemque totum occuparit: nam si ab oratoribus et philosophis edita fuisset, regesque ac principes adjutores habuisset, dicere fortasse, vir improbe, potuisses, humanam potentiam id totum præstitisse..Nunc vero sanctum Evangelium a vilibus piscatoribus conscriptum, atque ab omnibus tyran nis vexatum, nihilo tamen secius totum orbem obti nere perspiciens (in omnem enim, inquit ille [Psal. sv; Rom. x], terram exivit sonus eorum, et in fie nes orbis terræ verba eorum), quid jam aliud dicere possis, quam divinam et invictam potentiam esse, salutis humanæ causa cultum suum confirmantem? Ecquod autem, o vecors, arguinentum iis quæ jam allata sunt prestantius quæris, quo tuos mentiri, no stros vera loqui probem? Nam nisi tua omnia nugæ ac figmenta essent, profecto cum tantis humanis vi ribus nitantur, minime imminuerentur ac debili a rentur. Vidi enim, inquit ille, impiumn supereralum et elevatum sicut cedros Libani: et transivi, et ec e non erat; quæsivi eum, et non est inventus locus ejus (Psal. xxxvI). De vobis, qui insani idolorum cultus propu gnatores estis, haec dixit Propheta: Jam jam que enim, et non invenietur ipsius locus'; sed sicut deficit fumus, deficiet, et quemadmodum deficit cera a facie ignis, sic peribitis (Psal. Lxvn). Contra de evangelica Dei cognitione dixit Doni nus: Coelum et terra transibunt, verba autem mes non transibunt (Luce xxi). Ac rursum Propheta his verbis utitur: In principio tu, Domine, terram fun dasti, et opera manum tuarum sunt cceli. Ipsi peri bunt, tu autem permanes, et omnes sicut vestimen tum veterascent. Et sieut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tuj non deficient (Psal. ct). Ac divini quidem adventus sine xal. Vocula smpius perennt. Philostratus epist. 63 Codex Vatic. 140, bene Nicephorus Gregoras in Synes. p. 426 Νon incommodle codex 831, Cum fuerim ad Icaruo forte perdictus, apponam e codice 3041 scholium adl Nicete Choniatae verba pag. 78, Psal. xvii, 4. David, Psal. xxxvi, 35. C, Epist. ad febr. x. Simplex est fre. quens. Exemplum prabet Theod. Prodr. Tetrast. p. 30, die Mose in cista exposito Suvignyus rem hic male gessit. Restituto e cod. sic dispungo dialogum Psal. LXVII, Apud Luc. xxi, 33. Peal. c1, 25... Cf. Epist. ad Hebr. 1, 10...

σιλέα εἰ μὴ Καίσαρα; Τίς οὖν ὡδήγησεν ὑμᾶς ἐπὶ ἡ τῆς ἐρήμου, ἢ τίς ἔθρεψε; Τίνα βοᾶται Μωϋσῆς λέγων· Κύριος βασιλεύων τὸν αἰῶνα καὶ ἐπ' αἰῶνα, καὶ ἔτι; Οὐκοῦν ἐπειδήπερ ηρνήσασθε τὸν ἑαυτῶν βασιλέα, μείνατε λοιπὸν ἀβασίλευτοι, δου λείας ζυγὸν ἕλκοντες αἰώνιον. Ταῦτα μέχρι ώρας ἐπράχθη. Ιδωμεν δὲ καὶ τὸ λειπόμενον μέρος τῆς ἡμέρας· πᾶσα γάρ ἐστιν ἁγία. ζ. Ἔλαβον αὐτὸν ἐστεφανωμένον. Τίσιν; Ακάν θα'ς, τοῖς τῶν Ἰουδαίων δώροις. "Εμεινα τοῦ ποιῆ σαι σταφυλὴν, ἐποίησε δὲ ἀκάνθας. Εῤῥαπίσθη, ἐνεπτύσθη, ἐτυπτήθη, μάστιγας ἔλαβεν· ἀλλὰ μη δὲν ἐπαισχυνθείς. Στῆθε μετὰ τοῦ 'Ησαΐου καὶ βλέπε Θεὸν τοῖς ἐκείνου βλεφάροις. Τί οὖν ἐκεῖνος φησι; Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; Εἶδο μεν αὐτὸν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος, οὐδὲ κάλλος, ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον, ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. Οὐκ εἶχε κάλλος, οὐδὲ εἶδος, Ο παντός κάλλους τεχνίτης. Έθρήνει γὰρ τῶν Ἰου δαίων τὰ κακά. Ἄνθρωπος ἐν πληγῇ ὧν, καὶ εἰς δώς φέρειν μαλακίαν. "Ανθρωπος, οὐ Θεός· ἄν θρωπος γὰρ ἦν, καὶ οὐ Θεὸς, ὁ πληττόμενος. Τις οὖν οὗτος ὁ πολύπονος, ὁ πολυώδυνος, καὶ ὑπὸ πάνω των βαλλόμενος; Μή που καὶ δικαίως πάσχει πάσχει; Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει, και περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται. — Εγώ μηδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τούτου. ᾿Αλλὰ μηδὲν ἐπαισχύνου τοῖς ἐπονειδίστοις ἀγαθοῖς. Τοσαῦτα γὰρ παθὼν ἔμεινεν ἀπαθής· ἐτρώθη, ἐνεπτύσθη, τὰ αίσχιστα ὑπέμεινε, καὶ αὐτὸς μένει ἔντιμος, ἔνδοξος, τῶν πεπληγμένων ὥς τις. "Ως που φησιν αὐτοῖς ὁ Ησαΐας· Καὶ ἡμεῖς ελογισάμεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ, καὶ ἐν πληγῇ, καὶ ἐν και χώσει· αὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ ἐμαλακίσθη διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν. Οὐκοῦν καὶ αὐτὸς καὶ ἡμεῖς τραυματίαι κείμεθα Τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν. Νεκρός νεκρῶν Ιατρός, τραυματίας πολυπόνων ἀνθρώπων ἀντι φάρμακον. Ἀλλ᾿ ἕως πότε τὴν ἡμετέραν ἄδειαν περιπλανᾶς, ὦ ἄνθρωπε; Εἶπε σαφέστερον τὸ ζη τούμενον. Ως πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος ἄφωνος· χρηστὸν πρόβατον κακοῖς μαγείροις ἐκδοθέν. Ει σφάττετε, οἱ Ἰουδαῖοι, μὴ κείρετε· εἰ δὲ κείρετε, φείσασθε προς βάτου χρηστοῦ καρποφοροῦντος. η'. ἄγοντο δὲ καὶ ἄλλοι μετ' αὐτοῦ κακοῦργοι δύο. Περιέχει γὰρ ἡμῖν ὁ λόγος εἰς τὴν ἐνδεκάτην ὥραν τῆς ἡμέρας, ἵνα μηδεὶς τὴν ἑαυτοῦ ζωὴν ἀπὸ αγορεύσῃ· καὶ ἐβουλόμην μὲν ὑπερβῆναι τὴν ἱστορίαν, διὰ τὸ πολλάκις ἡμῖν εἰρῆσθαι. Ὁρῶ δὲ λῃστὴν ἀεί με βιαζόμενον. Καὶ οὐ μέγα· καὶ γὰρ καὶ παρα δείσου θύρας ἐδιάσατο, τὴν τέχνην εἰς σωτηρίαν μετά Ησαίου. ἐσταυρώθη... τὰ ἔσχατα, πεπλημμεμένων... αὐτός. plia nala. Hi sunt dii tui, Ierael, qui eduxerunt te s terra Ægypti ". Non habetis regem nisi Cæsarem? Quis ergo vobis dux fuit in deserto? aut quis aluit? Ille quem proelamat Moyses dicens: Dominus re guans in sæculum, et in sæculum, et ultra". Quando ergo regem vestrum negastis, manete deinceps sine rege, servitutis æternum trahentes jugum. Hæc usque in hanc horam gesta sunt: videamus et re fiquam diei partem: totus quippe sanctus est. 7. Acceperunt eum coronatum. Quibus rebus? Spinis, Judzorum donis. Εxspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas s. Alapis casus est, conspulus, verberatus, flagella tulit, sed nihil horum ipsum puduit. Consiste cum Isaia, et Deum palpebris il lius intuere. Quid ergo ille? Domine, quis credidit auditui nostro? Vidimus eum, et non erat ei spe cies, neque decor: sed species ejus dehonestata, ei deficiens prater Mios hominum ". 814 Pulchritu diue atque specie aruit artifex omnis pulchritudi nis. Lugebat enim Judæorum mala: Homo in plaga positus, et sciens ferre languorem “. Homo, non Deus: homo enim erat, non Deus, qui perenticba tur. Ecquis ergo iste est, qui multis laboribus do loribusque conficitur, et ab omnibus exagitatar? num forte juste patitur ea quæ patitur? Ille vero peccala nostra sustinet, et nostra causa doloribus ungitur”.— Ego nullam, Pilatus ait, invenio in eum hominem causam 4. Non te tamen ignominiosorum bonorum pudeat. Etenim, cum tam mala patere tur, impassibilis manebat: vulneratus est, spatis est conspersus, turpissima quæque toleravit, atque idem manet bonore et gloria insignis, quasi unus ex percussis. Quemadmodum utique rursum ait il lis Isaias: Et nos putavimus eum esse in dolore, et in plaga a Deo, et in afflictione: ipse autem vulne. ralus est propter peccata nostra, et infirmatus est propter iniquitates nostras “. Itaque et ipse, et nos saucii jacemus; ejus livore nos sanali sumus 40. * Exod. xxx11, 18. 38 Exod. xv, 18. » Isa. V, XVIII, 38. "Isa. LIII, 4, 5. es ibid. 5. * ibid. 7. Edit. Reg. Mortuus mortuorum medicus est: et saucius ærum nosorum hominum remedium fit. Sed quousque tan dem securitatem ac libertatem nostram in ambages trabis, o homo? luculentius edissere quid quæstio uis sit. Sicut oris ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram suo tonsore, sine voce “. Ovis optima pessimis lanionibus tradita. Si mactetis, o Judæi, at velleri parcite sin tondeatis, ovi optimæ qua fructus facit, indulgete. 8. Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo “. Decurrit enim oratio nostra ad undecimam diei horam, ne quis de sua vita animum despondeat. Ac voluissem quidem historiam præterire, cum il lam sæpe jam enarraverimus: sed vidco latronem, nihi semper vim inferentem. Neque id mirum quando ipsis quoque paradisi foribus viu attulit, ** Isa. Lili, 1-3. 6. ibid. 3. ss ibid. 4. ts Joan. 67 Luc. XIII, 4. Rem.

μεταβαλών. Εἱστήκει ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁ ἀμνὸς καὶ δύο λύκοι· ἀλλ' ὁ μὲν ἔμεινεν ἐπὶ τῆς γνώμης, ὁ δὲ μετεβάλλετο. Μνήσθητί μου, λέγων, ὅταν ἔλθης ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. Ὢ τῆς δυνάμεως τοῦ Ἰησοῦ! Ο λῃστὴς ἤδη προφήτης, ἀπὸ σταυροῦ κηρύσσων Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. Τί γὰρ ὁρᾷς βασιλέως, ὦ λῃστά; ραπίσματα, ἐμπτύσματα, ἤλους, καὶ ξύλον, καὶ τὰ Ἰουδαίων σκώμματα, καὶ ἤδη τὴν λόγχην τῶν στρατιωτῶν γυμνουμένην. Ἀλλ᾿ οὐχ ὁρῶ, φησί, τὰ φαινόμενα ἀγγέλους περιεστῶτας ὁρῶ, ἥλιον φεύγοντα, καὶ καταπέτασμα ρηγνύμενον, τὴν γῆν τρέμουσαν, νε χροὺς φεύγειν μελετῶντας. Ἰησοῦς δὲ ὁ πάντας δε χόμενος, καὶ τοὺς περὶ τὴν ἐνδεκάτην ὥραν ἐλ θόντας προφήτας, ὡς ἐργάτας τὸ αὐτὸ δοὺς δηνά ριον. 'Αμὴν, ἀμὴν λέγω σοι, λάβε καὶ σὺ τὸ ἀμὴν, ὦ λῃστά, ὁ σήμερον λῃστὴς, σήμερον υἱὸς, σήμερον μετ᾿ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ. Εγώ σε ἐκβαλών, ἐγώ σε εἰσάγω, ὁ τὰς θύρας τοῦ παραδείσου κι είσας, ὁ βομφαία πυρίνῃ τειχίσας. "Αν ἐγὼ μὴ εἰσάγω, μέσ νουσιν αἱ θύραι κεκλεισμέναι. Δεύρο, ὦ λῃστά, τὸν διάβολον λῃστεύσας, καὶ κατ' αὐτοῦ στεφανωθείς, ἄνθρωπον ἰδὼν, καὶ Θεὸν προσκυνήσας, τὰ μὲν πάλαι ρίψας ὅπλα, τὰ δὲ τῆς πίστεως ἀναλαβών. θ'. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, καὶ πάντων ἁγια ζομένων, ἐκ μὲν αἰθέρος, ἡλίου, ἐκ δὲ φυτῶν, ξύλου, ἐκ δὲ ζώων, χολῆς, ἐκ δὲ ὑφασμάτων, χιτῶνος ἀδιαρ βήκτου, ἐκ δὲ θαλάσσης, πορφύρας στολῆς, ἐκ δὲ μετάλλου καὶ σιδήρου, λόγχης καὶ ἔλων, καὶ διδύ μων πηγών αἷματος καὶ ὕδατος προχθέντων, ὁ Σωτὴρ τὸ ἑαυτοῦ ἐποίει· Πάτερ, ἅψες αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν. Τίσιν "Αφες; Ελλησιν, Ἰουδαίοις, ξένοις, βαρβάροις, πᾶσιν ἁπλῶς. "Απαξ γὰρ εἶπεν, καὶ ἀεὶ τὸ ἔργον τελεῖται. Μὴ γὰρ ἐπὶ τῶν πολεμίων μόνον εἶπεν, "Αφες; καθ᾽ ἕκαστον ἔθνος λέγει, καὶ ἀεὶ λέγει, καὶ ὁ βουλόμενος λαμβάνει. ι'. Συνῆλθον πάντες ἐπὶ τὸ πραιτώριον, λέγοντες πρὸς Πιλάτον· Οἴδαμεν, ὅτι ὁ πλάνος ἐκεῖνος εἶπεν ἔτι ζῶν· Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι. "Ολως οἶδας; ὅλως μέμνησαι, ὅτι ἐγείρεται; Ασφαλίζου τὸν τά φον· ἐμοὶ γὰρ ἀσφαλίζῃ. Φρούρησον νεκρόν, μὴ φύγῃ. Έχετε, φησὶ, κουστωδίαν. Υπάγετε, ἀσφαλίσα σθε ὡς βούλεσθε. Αποκλείετε ὡς οἴδατε· ὡς οίδατε συσκευάσασθε· ὡς οἴδατε, φρουρήσατε. Εἰ μὴ φυ λάξητε, ἐμοὶ προφάσεως λόγον καταλιμπάνετε. Νυνὶ δὲ ὑμῖν αὐτοῖς παραδίδωμι, ὅτε μὲν ἔζη, παρ' ὑμῶν κατασχεθέντα, ὅτε δὲ ἀνῃρέθῃ, πάντας ὑμᾶς λαθόντα. Μείνωμεν τοίνυν νήφοντες, ἀγρυπνοῦντες, ἵνα τὸν βαθὺν ὕπνον τῶν Ἰουδαίων ἴδωμεν, καὶ ταῖς ἐπου ρανίοις στρατιαῖς συνεορτάσωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα, καὶ τὸ κράτος, νῦν, καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Η τοῖς ἐλθοῦσιν ἐργάταις. ἔτος. artem suam ad salutem traducens. Stabat in cruce agnus cum duobus lupis. Verum ille quidem in consilio persistebat, iste autem jam mutabatur. Memento mei, inquiens, dum veneris in regnum 68 O quanta potentia Jesu! latro jam propheta est, de cruce pradicans: Memento mei, Domine, dum reneris in regnum tuum. Quid vero regis vides, o latro? alapas, spula, clavos, et lignum, Judzorum que sannas, imo jam nudatam militum lanceam. At non ea cerno, inquit, quæ apparent: angelos cir cumstantes video, fugientem solem, velum scis sum, terrain trementem, mortuos fugam jam ne litantes. Jesus omnes suscipit, ac prophetas eliam, qui tanquam operarii circa undecimam horam ve nerunt, eumdem eis denarium præbens. Amen, amen dico tibi: accipe et tu, Amen, o latro; o tu qui hodie latro es, hodie filius, hodie mecum eris in paradiso “. Ego qui ejeci, ipse te introducam: ego qui paradisi januas clausi, qui gladio igneo aditum munivi. Nisi enim ego introduxero, clausæ manebunt fures. Veni luc, prædo, qui diabolum deprædlatus es, corona adversus ipsum redimitus. Cum hominem el Deum videris, hunc adorasti; ac veteribus armis projectis, veræ fidei armaturam accepisti. . 9. Quae cum ita se habeant, omnibus 815 san stitate donatis, ex æthere quidem sole, ex plantis liguo, ex animalibus felle, ex textis pannis, tunica indivulsa, ex mari vestitu purpureo, ex metallis et ferro, lancea et clavis, geminisque sanguinis et aquæ manautibus fontibus, Salvator suo munere fungebatur. Paler, dimille illis peccatum 50. Ecqui- “ bus taudem hæc remissio? Græcis, Judæis, pere grinis, barbarls; denique omnibus. Semel enim dixit, et opus nunquam non perficitur. Num enim tantuin de hostibus dixit, Dimitte? De singulis na tionibus dicit, et semper dicit, et quicunque vult, accipit. 10. Convenerunt omnes in praetorium ad Pilatum, dicentes: Scimus quia seductor ille dixit adhuc vi vens: Post tres dies resurgam ". Plane scis? plane meministi, quia surrecturus est? Sepulcrum muni mihi enim munis. Custodi mortuum, ne aufugiat. Habetis, inquit, custodiam. Ite, custodile sicut vul tis ". Claudite ut vobis videbitur, adornate sicut nostis: præsidium apponite sicut scitis. Nisi enim custodiatis, ansam milii excusationis et praetextus relinquitis. Nunc autem eum vobis trado, quem dum viveret, tenebatis, quique, cum a vobis oc cisus sit, omnes vos latet. Vigiles igitur et sobrii persistamus, ut profundum Judæorum somnum con siderantes, cum coelestibus interim exercitibus diem festum agamus, in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et imperium, nunc, et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. Luc. xxi, 42. ibid. 45. 30 ibid. 32. 31 Matth. xxvi. 65. ss ibil. 63. Edit. Edit.

σεν ὅθεν, τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος ὀλισθή σαν, εἰς τὰς πολλάς ταύτας περιπέπτωκε πλάνας τὸ ἀνθρώπινον γένος, δουλωθὲν ταῖς ἁμαρτίαις καὶ ὑποπεσὸν τῷ θανάτῳ διὰ τῆς τυραννίδος τοῦ διαβό λου· δς, υποχειρίους ἅπαξ τοὺς ἀνθρώπους λαβὼν, παντελῶς ἐπιλαθέσθαι πεποίηκε τοῦ Θεοῦ καὶ δεσπό του, καὶ αὐτῷ ἀνέπεισε λατρεύειν διὰ τῆς τῶν εἰ δώλων μυσαρᾶς προσκυνήσεως. Σπλαγχνισθεὶς οὖν ὁ πλάσας ἡμᾶς Θεὸς, εὐδοκίᾳ τοῦ Πατρὸς καὶ συν εργία τοῦ ἁγίου Πνεύματος εὐδόκησεν ἐκ Παρθένου ἁγίας, τῆς Θεοτόκου Μαρίας, καθ' ἡμᾶς τεχθῆναι· καὶ, πάθεσιν ὁμιλήσας ὁ ἀπαθὴς, διὰ τρί της τε ἡμέρας ἐκ νεκρῶν ἀναστὰς, ἐλυτρώσατο ἡμᾶς τοῦ προτέρου ἐπιτιμίου καὶ κλέους τοῦ προτέρου ἠξίωσε. Συνανήγαγε γὰρ ἡμᾶς εἰς οὐρανοὺς ἀνερχό μενος, ὅθεν ἐτύγχανε καταβεβηκώς· ἂν καὶ αὖθις ἥξειν 318 πιστεύομεν, ἵνα τὸ πλάσμα τὸ ἑαυτοῦ ἀναστήσῃ. ᾿Αποδώσει δὲ ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτ τοῦ Ἐπὶ τούτοις τὴν ἐκδεχομένην τοὺς ἀξίους τῶν οὐρανῶν ἐμυσταγωγοι βασιλείαν καὶ τὰ ἀπόῤῥητα ἀγαθά. Τὴν ἀποκειμένην τοῖς φαύλοις προσετίθει βάσανον, τὸ ἄσβεστον πῦρ, τὸ ἐξώτερον σκότος, τὸν ἀτελεύτητον σκώληκα καὶ ὅσην ἄλλην οἱ τῆς ἁμαρτίας δοῦλοι κόλασιν ἑαυτοῖς ἐθη σαύρισαν. Ταῦτα πάντα λόγοις πλείστοις, καὶ δαψιλῶς αὐτῷ ἐνυπάρχουσαν τὴν τοῦ Πνεύματος μαρτυροῦσι χάριν, διεξελθών εἶτα καὶ τὸ ἀνεξιχνίαστον πέλαγος τῆς τοῦ Θεοῦ διηγούμενος φιλανθρωπίας καὶ οἷός ἐστιν ἕτοιμος δέχεσθαι τὴν μετάνοιαν τῶν πρὸς από τὸν ἐπιστρεφόντων, καὶ ὡς οὐκ ἔστιν ἁμαρτία νικώσα τὴν αὐτοῦ εὐσπλαγχνίαν, εἴπερ θελήσομεν μετανο σας ἐκ πολλῶν δὲ τοῦτο παραδειγμάτων καὶ γραφικών παραστήσας μαρτυριῶν, ὁ μὲν τέλος ἐπε έθηκε τῷ λόγῳ. ΚΕΦ. ΛΕ'. Κατανυγεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς ᾿Αβεννὴρ ἐπὶ τῇ θεοδιδάκτῳ σοφία ταύτῃ, φωνῇ μεγάλῃ καὶ θερμο τάτη ψυχῇ τὸν σωτήρα Χριστὸν ὡμολόγει, πάσης ἀποστὰς δεισιδαίμονος πλάνης 319 Τὸ ση μεῖόν τε προσκυνεῖ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ ὑπὸ τῇ πάντων όψει καὶ εἰς ἐπήκοον ἁπάντων Θεὸν κηρύττει ἀληθινὸν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν τήν τε προτέραν ἀσέβειαν διεξελθὼν, τὴν οἰκείαν τε κατὰ τῶν Χριστιανῶν ὠμότητα καὶ μιαιφονίαν ἐλέγο διεξελθεῖν. στίχος έμμετρος. Ατλάντον πέλαγος, πελαγους Αἰγαίου βάθος. 'Ατλαντικόν πέλαγος, Αἰγαῖον βάθος. "Ο γραῦς καὶ πάλιν γραῦς καὶ πάλιν. "Ω γραύς, καὶ πάλιν γραῦς, καὶ πάλιν γραῦς, πάλιν. έπ' ὄψει. 505: Καὶ ταῦτ᾽ ὄψει του φίλου φυτοσπόρου. ἐπ' δίψει. ipsi interdicto, hoc est ligni scientia. Quo quidem mandato violato, eum e paradiso exterminavit. Unde et ipse, et uxor, ea quam cum eo habebant con junctione lapsi, in hos multos errores inciderunt, peccato videlicet in servitutem addicti, mortique per diaboli tyrannidem obnoxii effecti. Qui quidem, hominibus semel in potestatem suam redactis, hoc egit, ut Dei ac Domini oblivione prorsus caperen tur, ipsisque persuasit ut per exsecrandam idolorum adorationem sibi cultum adhiberent. At vero Deus creator noster, miseratione commotus, benigna Pa tris voluntate ac Spiritus sancti adjuncta opera, ex Virgine sancta nostri instar in lucem edi voluit; cumque cruciatu affectus fuisset is qui a perpes sione immunis erat, triduo post a morte ad vi tam excitatus, nos a priori multa et condemnatione liberavit, praestantiorique gloria donavit. Siquidem in cœlum aseendens, simul nos eo unde descende rat, evexit. Quem etiam rursus venturum credimus, ut figmentum suum ad vitam revocet, atque uni cuique secundum ipsius opera reddat. Postea de illo cœlorum regno, quod eos qui id promerentur manet, verba fecit, atque arcana illa bona, re conditamque item improbis poenam proposuit, ui mirum ignem nunquam extinguendum, exteriores tenebras, immortalem vermem, cæteraque tormentorum genera, quæ peccati servi sibi ipsis recon diderunt. G n. Conf. pag. 47, Conf. pagg. 51, 52. Conf. pag. 54. Haec omnia quamplurimis sermonibus, ac Spi ritus sancti gratiam abunde ipsi inesse testanti bus, prosecutus, tum demum impervestigabile divi ¡næ benignitatis pelagus enarravit, quamque ille corum qui ad eum sese convertunt pœnitentiam libenter exspectet, quodque nullum scelus sit quod ipsius misericordam superet, si quidem ad meliorem frugem redire in animum inducamus. Quod cum multis exemplis ac Scripturæ testimoniis declaras sel, orationi finem imposuit. CAP. XXXV. - Rex autem divinitus tradita hac sapientia compunctus, ingenti voce ac ferventissimo animo Christum Salvatorem confitetur, atque ab omni superstitioso errore abscedit: vivificæque cru cis signum inspectantibus omnibus adorat, et au dientibus omnibus Deum verum ac Dominum no strum Jesum Christum prædicat. Atque commemo. rata priori sua impietate, et adversus Christianos crudelitate et iminanitate condemnata, ingens ad Conf. pag. 55, n. 25. Conf. pag. 60, n. 49. Conf. pag. 66, n. 77, 78. Conf. pp. 94, 95. C, Glossa in: Quod est vere animadversum. Similem habuimus animadversionem pag. 237. Fecit monachus imprudens versiculum; facere qui voluit, non fecit Theodor. Prodromus, vel Philes, in editione saltem Thorlaciana (Proluss. L. III, pag. 65) Fug.cbant isti versificatores pedes trisyllabos. Bene codex 2831 Nec agnoscitur poetæ manus, p. seq. v. 35: Mensuram in plebit lectio codicis Dicunt et Theodorus Prodr. Galeom. Omnist Ilgen. ante

Υἱὸς γὰρ ἦν τοῦ οὐρανίου Πατρός καὶ καρπός ὄντως τῆς θείας ρίζης θειότατος, ρίζης ἐκείνης τῆς βοώσης Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλή ή ματα. Οὕτως ἀναγεννηθεὶς ὁ βασιλεὺς ᾿Αβεννήρ δι' ὕδατος καὶ Πνεύματος ἔχαιρε χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ σὺν αὐτῷ δὲ καὶ πᾶσα ἡ πόλις καὶ ἡ περίχωρος τοῦ θείου ἠξιοῦτο βαπτίσματος, καὶ φωτὸς υἱοὶ ἀνεδείκνυντο οἱ πρὶν ἐσκοτισμένοι. Πᾶτα δὲ νόσος καὶ πᾶσα δαι μονικὴ ἐπιφορὰ πόῤῥω τῶν πιστευόντων ἠλαύνετο ἄρτιοι δὲ καὶ ὑγιεῖ; πάντες τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα ἦσαν Καὶ πολλὰ ἕτερα θαυμάσια εἰς βεβαίωσιν τῆς πίστεως ἐτελοῦντο. Ἐκκλησίαι τε ἀνῳκοδομοῦντο, καὶ ἐπίσκοποι, οἵ τε κεκρυμμένοι διὰ τὸν φόβον ἐφα νεροῦντο καὶ τὰς ἰδίας ἀπελάμβανον ἐκκλησίας, καὶ 322 ἄλλοι ἔκ τε τῶν ἱερέων καὶ τῶν μοναζόντων προεχειρίζοντο εἰς τὸ ποιμαίνειν τὸ τοῦ Χριστοῦ ποίμνιον. Ο μέντοι βασιλεὺς ᾿Αβεννήρ, οὕτω τῆς προτέρας ἐκείνης μοχθηρᾶς ἀγωγῆς ἀποστὰς καὶ μετάμελος ὢν ἐφ᾽ οἷς ἔπραξε, πᾶσαν μὲν τὴν βασί λειον ἀρχὴν τῷ υἱῷ παραδίδωσιν· αὐτὸς δὲ καθ' ἑαυτὸν ἠρεμῶν, κόνιν ἀεὶ τῆς κεφαλῆς κατα χέων, βαρεῖς τε ἀναφέρων στεναγμοὺς καὶ λούων τοῖς δάκρυσιν ἑαυτόν, μόνος μόνῳ τῷ πανταχοῦ παρ όντι ὡμίλει, συγγνώμην αὐτῷ τῶν οἰκείων πται σμάτων ἐξαιτούμενος. Εἰς τοσαύτην δὲ κατανύξεως καὶ ταπεινοφροσύνης ἄβυσσον ἑαυτὸν καθῆκεν, ὡς παραιτεῖσθαι καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ ὄνομα τοῖς ἑαυτοῦ ὀνομάζειν χείλεσι, μόλις δὲ τούτου τῇ τοῦ υἱοῦ νου θεσίᾳ κατατολμήσαι. Οὕτω δὲ τὴν καλὴν ἀλλοίωσιν Αλλοιώθη καὶ τὴν πρὸς ἀρετὴν ἀπάγουσαν ὤδευσε τρίβον, ὡς ὑπερβῆναι αὐτὸν τῇ εὐσεβείᾳ τῶν προ τέρων ἀνομιῶν τὸ ἀγνόημα. Ἐπὶ τέσσαρας δὲ χρό νους οὕτω βιοὺς ἐν μετανοίᾳ καὶ δάκρυσι καὶ ἀρετῇ πάσῃ, ἀῤῥωστίᾳ περιέπεσεν, ἐν ᾗ καὶ τελευτᾷ. Οτε δὲ τὸ τέλος ἤγγισεν, ήρξατο φοβείσθαι καὶ ἀδημο νεῖν, μνείαν ποιούμενος τῶν αὐτῷ πεπραγμένων κακῶν. Ὁ δὲ Ἰωάσαφ ρήμασι παρακλητικοῖς τὸ ἐπιπεσὸν αὐτῷ διεκούφιζεν ἄχθος, Ινατί περίλυπος εἶ, λέγων, ὦ πάτερ, καὶ ἱνατί συνταράττεις ἑαυτόν; ἔλπισον ἐπὶ τὸν Θεὸν, καὶ ἐξομολόγει αὐτῷ ός ἐστιν ἐλπὶς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν θαλάσσῃ μακράν δς κέκραγε 323 διὰ τοῦ προφήτου βοῶν· Λούσασθε καθαροὶ γένεσθε ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου· μάθετε καλὸν ποιεῖν· καὶ ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα τι δυνήσῃ χάριτας πατρὶ τίνειν ἀξίας; Εἰ γὰρ καὶ χρήμασιν αὐτὸν ἀμείψῃ φιλοτίμως, καὶ νουθετήσεις ἔνθα δεῖ, καὶ τέχνας ἐκδιδάξεις, Αλλ' οὐκ ἀντιγεννῆσαι γε δυνήσῃ τοῦτον ὅλως. 1 1, 8: ἀγαλλιᾶσθε χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ. 1 5: Πάντες γὰρ ὑμεῖς υἱοὶ φωτός έστε. 8: Ως τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε. καὶ μοναζόντων εἰς. 5: Ινατί περίλυπος εἴ, ἡ ψυχή μου, καὶ ἱνατί συνταράσσεις με; ἐλπ. δ. τ. θ., καὶ ἐξομο λογήσομαι αὐτῷ. neque profecto radicis divinissimus fructus; radicis, inquan, illius quæ clamat Ego sum vitis, vos pal miles (Joan. xv). Ad hunc modum rex per aquam ac Spiritum rege neratus, ejusmodi voluptate quæ nulla oratione ex plicari potest afliciebatur; simulque eliam cum ipso universa civitas ac finitima regio divino baptismale donabatur, lucisque filii existebant qui prius in tene bris versabantur. Atque omnis morbus et omnis a dæmonibus invecta calamitas procul ab iis qu fide præditi erant propellebatur, omnesque lum animis tum corporibus integri atque incolumes erant. Maltaque item alia miracula fidei confirmandæ causa edebantur, ecclesiae etiam medificabantur, et opiscepi qui metu delitescebant, in lucem prodibant, suasque ecclesias recipiebant. Ac praeterea alii, tum ex sa00 dotum tuum ex monachorum ordine, ad pascendum Christi gregem instituebantur. Porro rex Abenner se hunc modum ab improba et fagitiosa yite ratione sese removens, ae de perpetratis sceleribus pœni tentiam agens, regium omne imperium filio tradit, ipse autem in solitudine degens, caputque cinere sine ulla intermissione aspergens, et graves gemitus edens, ac sese lacrymis abluens, solus eum eo solo qui ubi que præsens est colloquebatur, noxarum suarum ve niam ab eo petens. Quin in taalam compunctionis atque humilitatis abyssum sese demisit, ut ipsum quoque Dei nomen labiis usurpare recusaret, ac vix tandem a flio admonitus, illud pronunciare auderet. Tanta autem ac tam præclara in eo vitæ commutatio fuit, ac tanta eum laude virtutis iter tenuit, ut pri rum iniquitatum ignorantiam pietatis magnitudine superaret. Cum autem quatuor annos hoc pacto in poenitentia et lacrymis atque omni virtutis genere trameegisset, in lethalem morbum incidit. Cum auten ipsi vitae fnis immineret, in metu animique anxietate versari cœpit, mala ea quæ a se perpetrata fuerant in memoriam revocans. At Josaphat conselloria oratione coortum ei mœroris unus sublevavit, Ins verbis utens: Quare tristis es, o pater, et quare teip sum conturbas (Psal. XLI)? Spera in Deo, et confi tere ipsi, qui est spes omnium Anium terræ, et in mari longe (Psal. LXIV), qui per prophetam clama vit: Lavamini, mundi estote, auferte malum cogita tionum vestrarum ab oculis meis; discite benefacere. Et si fuerint peccata vestra sicut coccinum, tanquam p Et sic etiam alibi Geor gius. CJ. p. 323. Apud Joann. xv, 5. Petr. Epist. Epist. adl Tuess. v, Epist. ad Ephes. v, Cf. similia p. 307. C, Psal. xLI, Psal. LXIV, 5. Isa. 1, 16...

Θεὸν ἡμῶν ἐσχήκαμεν· ᾧ δόξα, ᾧ κράτος, ᾧ σθένος σὺν τῷ ἀνάρχῳ αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ τῷ ὁμοφυεῖ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς ἀπεράν τους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Ιωάννου ταπεινού Δαμασκηνοῦ μοναχοῦ καὶ πρεσβυτέρου, λόγος εἰς τὸ γενέσιον τῆς ὑπερ αγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ 'Αει παρθένου Μαρίας. ΓΙ. α'. Δεῦτε, πάντα ἔθνη, πᾶν γένος ἀνθρώπων, καὶ πᾶσα γλῶσσα, καὶ ἡλικία πᾶσα, καὶ ἅπαν ἀξίωμα, μετ᾿ εὐφροσύνης τὸ παγκοσμίου εὐφροσύνης γε νέθλιον ἑορτάσωμεν. Εἰ γὰρ Ἑλλήνων παῖδες, δαι μόνων ψεύδει μύθων κλεπτόντων τὸν νοῦν, καὶ συσκιαζόντων τὴν ἀλήθειαν, καὶ βασιλέων γενέθλια διὰ πάσης ἦγον (33-54) τιμῆς, δῶρα ἕκαστος προσφέροντες τὰ κατὰ δύναμιν, καὶ πάντα λυμαινο μένων τὸν βίον, πόσῳ μᾶλλον ἡμᾶς ἐχρῆν τῆς Θεο τόκου τιμᾶν τὸ γενέθλιον, δι' ἧς ἅπαν τὸ βρότειον γένος, δι' ἧς προμήτορος Εύας ή λύπη εἰς χαρὰν μεταβέβληται; Εκείνη μὲν γὰρ, Ἐν λύπαις τέξη τέκνα, δι' ἀποφάσεως θείας ακήκοεν· αὕτη, Χαῖρε, κεχαριτωμένη. Εκείνη, Πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφήσου· αὕτη, Ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Τί οὖν τῇ Μητρὶ τοῦ Λόγου, ἀλλ' ἡ λόγον προσοί σωμεν; Πᾶσα ἡ κτίσις εὐωχείσθω, καὶ ὑμνείτω τῆς ἱερᾶς τὸν ἱερώτατον λοχεῖον Ετεκε γὰρ τῷ κόσμῳ θησαυρὸν ἀγαθῶν ἀναφαίρετον. Δι' αὐτῆς γὰρ ὁ Κτίστης πᾶσαν φύσιν πρὸς τὸ κρεῖττον μετα εστοιχείωσεν δια μέσης τῆς ἀνθρωπότητος. Εἰ γὰρ ὁ ἄνθρωπος μέσος νοῦ καὶ ὕλης ἱστάμενος, σύνδεσμός ἐστι πάσης ὁρατῆς τε καὶ ἀοράτου κτίσεως, ένωθεὶς ὁ δημιουργός Λόγος τοῦ Θεοῦ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώ πων, δι' αὐτῆς ἁπάσῃ τῇ κτίσει ἤνωται. Εορτάσω μεν οὖν τὴν λύσιν τῆς ἀνθρωπίνης στειρώσεως, ότι λέλυται ἡμῖν ἡ τῶν ἀγαθῶν πήρωσις ἦσαν. τὸ ἱερώτατον λόγιον. τοκετόν. στείρωσις, mus cui gloria, cui imperium, cui robur cus ipsius experte principii et ejusdem naturæ Patre et sancto Spiritu, nunc et semper, et in infinita saecula saeculorum. Amen. Habent plerique ecclesiastici codices, ceu monumentum in Mariam loculentissimum, ae usu frequenti in Ecclesiis Orientis lectitari solitum. Billius depravatissimo cod. usus est, quanquam vir longe eruditus, ac multis accuratus interpres, in multis Damascenum minuk expresserit. Præter vero codices quibus Pantinus emendata mulla notavit, cum Regiis aliis contuli, ac novissime cum alio eminentissimi cardinalis Mazarini, plene probato, sed non usquequaque integro; ex quibus omnibus, integrum sanum textum conor repræsentare ascriptis margini nonnullis qua mutatis, qua emendatis; aliis lectori collaturo nostram cum Billiana editionem permissis. Notarum loco erit, tum emendatio textus, tum nova versio, tum quæ sparsim ascribo margini, ex quibus omnibus facile advertet lector, quid vel in Billio displicuerit, vel in Pantino; nec difficile judicabit, nihilne hactenus operæ in Da masceno post Billii tantas vigilias ponendum supersit. Hæc in Biblioth. concion. Combefi sius; cujus curis meas, tam quoad textus emendationem, quam quoad translationem adject, ob varias quas nactus sum lectiones codicis illustrissimi D. abbatis Dominici Passionei. i Joannis humilis Damasceni monachi et presbyteri sermo in sanctissimæ Dominæ nostræ Dei Geni tricis semperque Virginis Mariæ Natalitium diem. 1. Adeste omnes gentes, omne nominum genus, lingua omnis, et ætas omnis, omnisque dignitas; orbis universi lætitiæ natalem diem lætis gaudiis celebremus. Si enim gentiles da monum per com mentitias fabulas clanculum animis illudentium, ae veritatem obscurantium, regum item natalitios dies omni honoris genere prosequebantur, ac pro sa quisque facultate oblatis muneribus litabant, cumi alioqui humanam illi vitam infestarent: quauto nos poliori jure Dei Genitricis natalem operae pretium est honorare, per quam universum mortalium ge nuis redintegratum est; per quam primigeniæ ma tris Evæ luctus in gaudium est commutatus? Illa namque divinæ sententiæ decreto audivit: In mœ roribus paries: hac, Ave, gratia plena ". lila, Ad virum erit conversio tua“: 842 Hæc, Dominus tecum. Quidnam igitur Verbi Matri nisi verbum et sermonem offeramus? ominis creatura una festive ollectetur, ac sacratissimum sacrae Annae laudet puerperium. Illa quippe mundo bonorum peperit thesaurum, quem vis nulla auferre possit. Per eum siquidem Creator naturam universam media b manitate in melius commutavit. Cum enim homo media inter mentem et materiam sede constitutus, rerum omnium conditarum, tura visibilium, tum invisibilium, nodus vinculumque sit, profecto re Gen. ut, 16. s Luc. 1, 28. Gen. 111, 16. (33-34) Fidit. Sic Paulinus. Edit. R. rum artifex Dens Verbum bumanæ naturæ copula Billius omnino censet emendandum sterilitas, idque postulare et quod antecedit, et quad sequitur.

β'. ᾿Αλλὰ τίνος ένεκεν ἐκ στείρας ἡ Παρθένος μήν της γεγένηται; ἔδει γὰρ τὸ μόνον καινὸν ὑπὸ τὸν ἥλιον, τὸ τῶν θαυμάτων κεφάλαιον, προοδοποιηθῆναι τοῖ; θαύμασιν, καὶ κατὰ μικρὸν ἀπὸ τῶν ταπεινοτέ ρων ἐπαναβῆναι τὰ μείζονα. Εχω καὶ ἕτερον λόγον ύψηλότερον καὶ θειότερον. Η γὰρ φύσις ήττηται τῇ χάριτι, καὶ ἕστηκεν ὑπότρομος, προβαίνειν μὴ φέ ρουσα. Ἐπεὶ οὖν ἔμελλεν ἡ Θεοτόκος Παρθένος ἐκ τῆς ᾿Αννης τίκτεσθαι, οὐκ ἐτόλμησεν ἡ φύσις προ λαβεῖν τὸ τῆς χάριτος βλάστημα· ἀλλ' ἔμεινεν ἄχαρ πος, ἕως ἡ χάρις τὸν καρπὸν ἐβλάστησεν. Εδει γὰρ πρωτότοκον τεχθῆναι, τὴν τεξομένην τὸν πρωτότοκον πάσης τῆς κτίσεως, ἐν ᾧ τὰ πάντα συνέστηκεν. "Ο μακαρία συνωρίς Ἰωακεὶμ καὶ ῎Αννα! ὑπόχρεως ὑμῖν ἐστι πᾶσα ἡ κτίσις. Δι' ὑμῶν γὰρ προσήγαγε δῶρον τῷ Κτίστῃ δώρων πάντων ὑπερφερέστερον, μητέρα σεμνὴν, μόνην ἀξίαν τοῦ Κτίσαντος. Ο ὀσφὺς τοῦ Ἰωακεὶμ παμμακάριστε ἐξ ἧς κατεβλήθη σπέρμα πανάμωμον! "Ω μήτρα τῆς ᾿Αννης ἀοίδιμε, ἐν ᾗ ταῖς κατὰ μικρὸν ἐξ αὐτῆς προσθήκαις ηυξήθη, καὶ διαμορφωθὲν ἐτέχθη βρέφος πανάγιον! Ο γα στὴρ, οὐρανὸν ἐν αὐτῇ κυοφορήσασα ἔμψυχον, τῆς οὐρανῶν εὐρυχωρίας πλατύτερον! Ο ἁλῶ, ἡ ἐνέγ κασα τὴν δημονίαν τοῦ ζωοποιοῦ σίτου, ὡς αὐτὸς Χριστὸς ἀπεφήνατο· Ἐὰν μὴ ὁ κόκκος του σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει. Το μαστού θηλήσαντες τὴν θρέψασαν τὸν τροφέα τοῦ κόσμου! "Ω θαυμάτων θαύματα, καὶ παραδόξων παράδοξα! ἔδει γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ ἄφραστον καὶ συγκαταβατικήν σάρκωσιν προοδοποιηθῆναι τοῖς θαύμασιν. ᾿Αλλὰ πῶς τοῖς πρόσω προβήσομαι; Η διάνοια μὲν ἐξίσταται, φόβος δέ με καὶ πόθος κατ εμερίσαντο. Η καρδία πάλλει, καὶ ἡ γλῶσσα πε πήδηται· οὐ φέρω τὴν ἡδονὴν, νικῶμαι τοῖς θαύματ σιν, ἔνθους ὑπὸ τοῦ πάθους γέγονα. Νικᾶται ὁ πόθος, ὑποχωρείτω ο φόβος, ἀδέτω ἡ κιθάρα τοῦ Πνεύματος· Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. γ. Σήμερον στειρωτικαὶ πύλαι ἀνοίγονται, καὶ πύλη παρθενική θεία προέρχεται, ἐξ ἧς, καὶ δι᾿ ἧς ὁ Θεὸς, ὁ πάντων τῶν ὄντων ἐπέκεινα εἰς τὴν οἰκου μένην σωματικῶς εἰσελεύσεται, κατὰ Παῦλον τὸν τῶν ἀῤῥήτων ὑπήκοον. Σήμερον ἐκ βίζης Ιεσσαί ῥάβδος ἔφυ, ἐξ ἧς ἀναβήσεται τῷ κόσμῳ ἄνθος θεο υπόστατον. Σήμερον ἐκ τῆς γηΐνης φύσεως οὐρανὸν κατεσκεύασεν ἐπὶ γῆς, ὁ πάλαι ποτὲ ἐξ ὑδάτων πή ξας, καὶ πρὸς ὕψος μετεωρίσας τὸ στερέωμα. Καὶ δι τως, οὗτος ἐκείνου πολὺ θειότερος καὶ παραδοξότερος. Ο γὰρ ἐν ἐκείνῳ κατασκευάσας τὸν ἥλιον, ἐκ ταύ της δικαιοσύνης ἀνέτειλε ήλιος. Δύο φύσεις, κάν Ακέφαλος μαίνωνται· μία ὑπόστασις, και Νεστό ριοι διαῤῥήγνυνται. Τὸ γὰρ φῶς τὸ ἀΐδιον, τὸ ἐξ ἀϊδίου φωτός προαιώνιον ἔχον τὴν ὕπαρξιν, τὸ ξύλον μακαριστή. πόθου. ανατελεῖ, tum, ejus beneficio creaturæ universæ uniton fuit. Quapropter humanæ sterilitatis depulsioneti céle bremus, qua bonorum impedimentum solutının est. 2. Eccur vero Virgo Mater orta est ex sterili? plane quia oportebat, ut ad id quod solum sub sole novum futurum erat, ac prodigiorum caput, vis per prodigia sterneretur, paulatimque ab humilioribus ad sublimiora progressio fieret. Cæterum alia quo que altior diviniorque ratio a me afferri potest. Natura enim gratize eedlit, statue tremula, pergere nom sustinens. Quoniam itaqué futurum erat, ot Dei Genitrix Virgo ex Anna nascerétur, natura gra diæ germen antevertere non ansa est: sed mansit fructus expers, dum gratia fructum ederet. Nasci siquidem primogenitam oportebat, ex qua nascitu rus esset omnis creaturæ primogenitus, in quo emnia constant “. O par beatum Joachim et Anna! vobis omnis creatura obstricta est. Per vos enim conum omnium donorum præstantissimum Creatori 5 obtulit, nempe castain matrem, quæ sola Creatoré digna erat. O lumbos Joachim beatissimos, ex qui bus mantissimum semen jactum est! o praclaram Annæ vulvam, in qua tacitis accrementis ex ea auctus atque formatus fuit fetus sanctissimus! o uterum, in quo animatum cœlum, cœloram latiln dline latius conceptum fuit! o area, que vivilici frumenti acervum protulit, juxta ac Christus ipse pronuntiavit: Nisi granum frumenti cadens in ter ram mortuum fuerit, ipsum solum manet ". Oubera, ejus lactantia uutricem, a quo mundus alitur! o miraculorum miracula, et rerum admirabilium res maxime mirabiles! Æquum quippe erat, ut ad ineflabilem Dei incarnationem, qua se ille ad nos inclinavit, iter per miracula muniretur. Verum quomodo ultra progrediar? Mens extra se rapitur, meque mèlus et cupiditas inter se partiuntur. Cor palpitat, et lingua impeditur, voluptatem ferre nie queo: miraculis vincor, divino exstinctu lympha tum me affectus reddit. Vincat vero cupiditas, cedat metus, canat Spiritus cithara: Leientur cali, el exsultet terra “. 5. Hodie sterilitatis porte aperiuntur, divinaque porta virginalis procedit, ex qua et per quam qui est super omnia Deus *, in orbem terræ corporali modo est ingressurus, ut Pauli arcanorum andi toris verba usurpem, lodio virga de radice Jesse orta est **, ex qua mundo Bos divine subsistens ascendet. Hodie in terra ex terrena matura cœlum 843 ille condidit, qui olim ex aquis firmamentum compegerat, et in altum extulerat. Ac sane cœluin istud illo longe diviius est, ac stupendum magis, Nam qui solem in illo condidit, ex hoc ipse justi tiæ sol oriturus est. Duæ naturæ, furant licet Acc phali; una persona, quamlibet rumpantar Nesto riani. Æternum enim illud lumen quod ex æterno lumine antiquiorem sæculis exsistentiam habet; . Coloss. 1, 15-17. “Joan. xii, 24. 47 Psal. xev. 11. * Rom. 1X, 5. so Isa. XI, 1. Ellit. Passion. Reg. al.

καὶ ἀσώματον ἐκ ταύτης σωματοῦται, καὶ ὡς νυμ φίος ἐκ παστού προερχεται, Θεὸς ὢν, καὶ γηγενής γενόμενος ὕστερον. Ὡς γίγας τὴν ὁδὸν δραμεῖν τῆς ἡμετέρας ἀγαλλιάσεται φύσεως, καὶ διὰ παθῶν ὁδεῦ σας πρὸς θάνατον, καὶ δῆσαι τὸν ἰσχυρὸν, καὶ διαρ πάσαι αὐτοῦ τὰ σκεύη, τὴν ἡμετέραν φύσιν, καὶ πρὸς τὴν οὐράνιον γῆν ἀναγαγεῖν τὸ πλανώμενον πρόβατον. Σήμερον ὁ τοῦ τέκτονος Υἱὸς, ὁ παν τεχνήμων Λόγος τοῦ δι' αὐτοῦ τὰ πάντα κατασκευά σαντος, ὁ βραχίων ὁ ἰσχυρὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, δ ὡς ἑαυτοῦ δακτύλῳ τῷ Πνεύματι, ἀμβλυνθὲν τὸ σκέ παρνον ἀκονήσας τῆς φύσεως, κατεσκεύασεν ἑαυτῷ ἔμψυχον κλίμακα, ἧς ἡ βάσις ἐπὶ γῆς ἐστήρικται, ἡ δὲ κεφαλὴ πρὸς αὐτὸν τὸν οὐρανὸν, ἐφ' ἧς Θεὸς ἀναπαύεται, ἧς τὸν τύπον Ἰακὼβ ἐθεάσατο, δι' ἧς ὁ Θεὸς καταβὰς ἀμεταβάτως, μᾶλλον δὲ συγκαταβάς, ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναν εστράφη. Ταῦτα γὰρ ἡ κατάβασις, ἡ συγκαταβατική ταπείνωσις, ἡ ἐπὶ γῆς πολιτεία, ἡ τοῖς ἐπὶ γῆς δου θεῖσα αὐτοῦ ἐπίγνωσις. Ἐπὶ γῆς ἡ νοητή κλίμαξ, ή παρθένος ἐστήρικται· ἐκ γῆς γὰρ ἔχει τὴν γέννη σιν· ἡ δὲ κεφαλὴ πρὸς τὸν οὐρανόν. Πάσης γὰρ γυ ναϊκός κεφαλὴ ὁ ἀνήρ· ἀλλ᾽ αὕτη, ἐπειδὴ ἄνδρα οὐκ ἔγνω, κεφαλὴ αὐτῆς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ἐχρη μάτισεν, Πνεύματι ἁγίῳ συναλλαγάς ποιησάμενος, καὶ οἱονεὶ θεῖον σπόρων πνευματικὸν, τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν καὶ Λόγον τὴν παντοδύναμον δύναμιν ἐξαποστείλας. Εὐδοκία γὰρ τοῦ Πατρὸς, οὐκ ἐκ συναφείας φυσικῆς, ἀλλ' ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου, ὑπερφυῶς ὁ Λόγος σάρξ ἀτρέπτως ἐγένετο, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν. Συνάφεια γὰρ Θεοῦ πρὸς ἀν θρώπους διά Πνεύματος ἁγίου γίνεται. Ο χωρών χωρείτω. Ο έχων ώτα ακούειν, ἀκουέτω. Εξω τῶν σωματικῶν γενώμεθα. Ἀπαθὲς τὸ θεῖον, οἱ ἄν θρωποι· ὁ ἀπαθῶς γεννήσας τὸ πρότερον φυσικώς, ἀπαθῶς τὸν αὐτὸν Υἱὸν γεννᾷ καὶ τὸ δεύτερον οἶκο νομικῶς. Καὶ μάρτυς Δαβίδ, ὁ Θεοπάτωρ λέγων Κύριος εἶπε πρός με· Υιός μου εἶ σύ, εγώ σήμε ρον γεγέννηκά σε. Τὸ δὲ, σήμερον, ἐπὶ τῆς προ αιωνίου γεννήσεως χώραν οὐκ ἔχει· ἐκείνη γάρ άχρονος. δ. Σήμερον ἡ κατὰ ἀνατολὰς ᾠκοδόμηται πύλη, δι' ἧς Χριστὸς εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται, καὶ Έσται κεκλεισμένη ἡ πύλη, ἐν ᾗ Χριστὸς ἡ θύρα τῶν προβάτων, Ἀνατολὴ ὄνομα αὐτῷ, δι᾿ ὃν πρὸς ἀρο χίφαντον Πατέρα προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν. Σήμερον ἔπνευσαν αὖραι χαρᾶς παγκοσμίου προάγγελοι. Εὐ φραινέσθω ὁ οὐρανὸς ἄνωθεν, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ κάτωθεν, σαλευθήτω ἡ τοῦ κόσμου θάλασσα. Εν αὐτῇ γὰρ κόχλος γεννᾶται, ή τις οὐρανόθεν ἐκ τῆς ἀστραπῆς τῆς θεότητος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται οι τοκετού. ὁ θειότατος lumen, inquam, illud materia vacans et incorpe reum, ex ipsa corporatur, et tanquain sponsus de thalamo procedit ", qui cum Deus sit, subinde factus terrigena, exsultabit ut gigas ad naturæ nostræ currendam viam ", per cruciatus ad mor tem contendens: ut fortem alliget, ipsiusque vasa, humanum utique genus diripiat”, et ovem erran tem ad cœlestem terram reducat *. Hodie ille fabri Filius, rerum omnium artifex Verbum illius, qui per ipsum omnia condidit, forte illud Dei altis simi brachium, oblusam naturæ asciam Spiritu sancto ceu digito suo exacuens, animatum sibi ipac sealam fabricavit, cujus ima pars in terra firmata est, summa autem ad cœlum usque porrigitur “, cui Deus innitatur: cujus Jacob figuram vidit; por quam Deus nihil mutatus descendens, seu potius se indulgenter inclinans, in terra visus est, et cum hominibus conversatus est ". Hæc enim descensus ille significat, inclinationis demissionem, in terris conversationem, concessam iis qui in terra aguni, ipsius cognitionem. Spiritualis scala, hoc est virgo, in terra Armata est; ut quæ ex terra ortum habest; caput vero ad cœlum usque pertineat. Omnis manu que mulieris caput est vir **: hujus autem, cum virum non habeat, Deus et Pater caput fuit, qui Spiritus sancti opera conjugii veluti foedus paci scens, tanquam divinum quoddam semien, Filium suum ac Verbum, onipotentem illam virtutem emisit. Benigna quippe voluntate Patris, non ex naturali congressu, sed ex Spiritu sancte et ex Ma ria Virgine supra natura leges, nulla mutatione Verbum caro factum est, et habitavit in nobis *7. Dei siquidem cum hominibus conjunctio per spiri tum eflicitur. Qui potest· capere, capiat”. Qui habet aures audiendi, audiat. rebus corporalibus alis cedamus. Passionis exsors divinum numen 0 homines; qui nulla perpessione suapte natura prius genuit, nulla quoque perpessione eundem ipsum postea Filium genuit, certa dispensationis ratione. Cujus testis est Dei parens David, ubi ait: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu: ego hodie genui habet: quippe quæ ¿e “. Illud namque, hodie, in ea nativitate quæ sæculis est anterior, locum nou sine tempore est. s Psal. grul, 6. st Eplies. v, 23. 2-4. "Joan. x, 9. 4. Holie porta illa ad orientem posita, exstructa est, per quam Christus ingredietur et egredicur " et erit clausa porta, in qua Christus ostium ovium", cujus nomen Oriens e: per quem acessum ad Patrem luminis principium habuimus. Hodie per flarunt auræ totius orbis gaudii prænuntiæ. Læton tur cæli desuper, terraque infra exsultet, mundi mare commoveatur. In hoc enim concha giguitur, quæ colitus ex divino fulgetro in utero labebit, parietque pretiosissimam margaritam Christum st ibid. ss Matth. xis, 29. ss Luc. 1V, seq. 37 Joan. 1, 14. ** Matth. x,12. " Luc. VIII, ** Zachar. vi, 12. * Gen. xxvult, 12. 60 Psal. 11, 7. ss Baruch. 11, Ezech. 2Liv, Eulit. bec in edit. 141) Reg. 1. alter. et Pantin.ut in textu. Desunt Edit.

λεὺς τῆς δόξης τὴν τῆς σαρκὸς πορφύραν περιβαλλο μενος, τοῖς αἰχμαλώτοις ἐπιδημήσας, κηρύξει ἄφεσιν. Σκιρτάτω ἡ φύσις· ἡ γὰρ ἀμὰς τίκτεται, ἐξ ἧς ὁ ποιμὴν περιβαλεῖται τὸ πρόβατον, καὶ τοὺς χιτῶνας διαρρήξει τῆς πάλαι νεκρώσεως. Χορευέτω παρθενία, ὅτι ἐτέχθη κατὰ τὸν Ησαΐαν παρθένος, τις ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται υἱὸν, καὶ καλέσουσι το ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ· τουτέστι, Μεθ᾿ ἡμῶν δ Θεός Γνώτε, Νεστόριοι, καὶ ἡττᾶσθε, ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. Οὐκ ἄνθρωπος οὐ πρέσβυς, άλλο αὐτὸς ὁ Κύριος ἥξει, καὶ σώσει ἡμᾶς. Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Θεὸς Κύριος, καὶ ἐπέφηνεν ἡμῖν. Συστησώμεθα ἑορτὴν ἐπὶ τῇ γεννήσει τῆς Θεοτόκου. Εὐφραίνου, Αννα στεῖρα, ἡ οὐ τί τὸν πολυτίμητον μαργαρίτην Χριστόν· ἐξ ἧς ὁ Βαστί χτουσα· ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ἀδίνουσα. Αγάλ Ο λου, Ἰωακείμ, ὅτι ἐκ τῆς θυγατρὸς παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν, καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτ τοῦ μεγάλης βουλῆς, τῆς παγκοσμίου σωτηρίας ἄγγελος, Θεὸς ἰσχυρός. Αἰσχυνέσθω Νεστόριος, καὶ τιθέτω χεῖρα ἐπὶ τῷ στόματι Τὸ παιδίον Θελς, καὶ πῶς οὐ Θεοτόκος ή τίκτουσα; • Εἴ τις οὐ Θεοτό κιν ὁμολογεῖ τὴν ἁγίαν Παρθένου χωρίς ἐστι τῆς Θεότητος.» Οὐκ ἐμὸς ὁ λόγος, εἰ καὶ ἐμὸς ὁ λό γο;· κλῆρον γὰρ τοῦτον ἐκ Θεολόγου πατρός Γρηγο μίου θεολογικώτατον δέδεγμαι. ε. Ο μακάριον ζεῦγος Ἰωακεὶμ καὶ ᾿Αννα, καὶ ὄντως πανάχραντον! Ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας ὑμῶν έπεγνώσθητε, καθώς φησί που ὁ Κύριος· Ἐκ καρ πῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. Εὐαρέστως Θεῷ, καὶ ἀξίως τῆς ἐξ ὑμῶν τεχθείσης ἐπολιτεύσασθε. Σωφρόνως γὰρ καὶ ὁσίως πολιτευσάμενοι, τὸ τῆς παρθενίας κειμήλιον προσηγάγετε, τὴν πρὸ τόκου παρθένον καὶ ἐν τῷ τίκτειν παρθένον, καὶ μετὰ τόκον παρθένον, τὴν μόνην, καὶ νῷ, καὶ ψυχῇ, καὶ σώματι ἀειπαρθενεύουσαν. Έδει γὰρ τὴν ἐκ σωφρο σύνης τὴν παρθενίαν βλαστήσασαν, τὸ μόνον μονο γενὲς προαγαγεῖν φῶς σωματικῶς, εὐδοκίᾳ τοῦ ἀσω μάτως γεννήσαντος· τὸ μὴ γεννῶν, ἀεὶ δὲ γεννώμε νον· οὗ τὸ γεννᾶσθαι ὑποστατικὸν μόνον ιδίωμα. Τ πόσων θαυμάτων, καὶ οἴων συναλλαγμάτων τοῦτο τὸ θυγάτριον γέγονε! στειρώσεως γέννημα, παρθενία τίκτουσα, μίξις θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, πα θους καὶ ἀπαθείας, ζωῆς καὶ θανάτου, ὡς ἂν ἐν πᾶ σιν ἐκνικηθείη τὸ χεῖρον ὑπὸ τοῦ κρείττονος. Καὶ ταῦτα πάντα διὰ τὴν ἐμὴν σωτηρίαν, ὦ Δέσποτα οὕτως γάρ με ἠγάπησας, ὡς οὐ δι' ἀγγέλων, οὐ δι τινος ταύτην κατεργάσασθαι κτίσεως, ἀλλ᾿ ὥσπερ την πρώτην πλάσιν, οὕτως αυτουργῆσαι καὶ τὴν ἀνάπλασιν. Ἐντεῦθεν χορεύω, καὶ κομπάζω, καὶ γέν γηθα, καὶ πρὸς τὴν πηγὴν πάλιν τῶν θαυμάτων ἐπάνειμι, καὶ τοῦ τῆς εὐφροσύνης εμφορούμενος Ο το 1, επεδήμησεν κηρύξαι. μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. 2, άγγελος. ἐπὶ σήματος. τὸ Θεοτόκος ὁμολογεῖ τὴν ἁγίαν παρθένον. Τὸ μια διὰ τό, διό Καὶ ἀειπάρθενον, τὴν. σωφροσύνης χορεύω, κομπάζω, γέγηθα. fifiR ex qua Rex gloriae carnis purpura vestitus, ad captivos 844 veniens, demissionem prælicabit. Exsultet natura: agna enim in lucem editur, ex qua Pastor ovem induet, ac veteris mortalitatis Lucas lacerabit. Choreas agat virginitas, quoniam, ut loquitur Isaias “, nata virgo est, quæ habebit in utero, parietque fitium, cujus nomen vocabunὶ Emmanuel, hoc est, Nobiscum Deus. Noliseum Deus, agnoscite Nestoriaui, ac tandem celite; quia nobiscum Deus. Non angelus, non legatus, sed ipse Dominus venit, et salvabit nos e. Benedictus qui venit in nomine Domini, Deus Dominus, et illuxit nobis “. Constituamus diem solemnem pro Dei Genitricis nativitate. Lætare, Auna sterilis, quæ non paris: erumpe et clama, quæ non partu ris ". Exsulia, Joachim, quoniam ex filia tua puer natus est nobis, et filius datus est nobis, et voca bitur nomen ejus magni consilii, salutis universi mumli, Angelus, Deus fortis. Nestorius erubescat, of ori manum imponat. Puer iste Deus est qui ergo puerperam Dei Genitricem negas? Si quis sanctam Virginem Dei Geņitricem non confitetur, alienus est a Deitate ". Non meuin hoc dictum est, etsi meus est sermo: hanc enim divinissimam hæreditatem a Theologo patre Gregorio accepi. p 07 IS. LIV, 1. 60 15:1. 13, 6. '09 Greg. epist. 1 5. beatum par Joachim et Anna, immacula tissimam prorsus! Ex fructu ventris vestri cogno scimini, velut alicubi Dominus ait: Ex fructibus corum cognoscelis cos '. Uii Deo gratum erat, ale que ea dignum quæ ex vobis orta est, vitæ vestræ rationes instituistis. Casta enim et sancta conver satione vestra virginitatis monile protulistis, eain, quae aute partum virgo foret, atque in partu virgo, nec non virgo post partum; illain, inquam, quæ sola semper, tam mente, tuin animo, tum etiam corpore virginitatem cultura esset. Par siquidem erat, ut germinans illic ex castitate virginitas, sn ium illum unigenitum lumen corporali ratione produceret, ejus benigna voluntate, qui incorporali modu ipsum genuisset; lumen utique non quod gignit, sed quod semper gignitur, ac cui gigni personalis sola proprietas est. O quot puella hæc miraculorum, et qualium fææderum officina fnota est! sterilitatis germen, virginitas pariens, Deitatis humanitatisque mistio, passionis et Impassibilitatis, vitæ et mortis, ut in omnibus quod deterius erat, a potiori vinceretur. Hæc omnia salutis meæ causa, Domine, gesta sunt. Tantus enim erga me amor fuit, ut non per angelos ullamive rem creatami sa futem meam patraveris, sed uti primam effictio nem, sic et instaurationem per temet feceris. Pro fsa. vi. 14. * Isa. Lx, 9. 6 Psul. cxvut, 20. Ad Cled. Matth. vii. 16. Reg. Reg. 2, statim repetitur, Reg. Εdit. Pantini coni. inauit aut Quie omnia mihi non satis probantur, nec alii codd. Labent. Edit. Male edit. Meulum agnovit Bil lius. Id enim, inquit, perspicue constat ex verbis quac praecedunt,

νάματος, τὴν κιθάραν πάλιν κραδαίνω τοῦ Πνεύμα- εκεί τοῦ, καὶ θεῖον ὕμνον ᾄδω Γενέσιον. 5. Ο ζεῦγος λογικῶν τρυγόνων Ἰωακεὶμ καὶ *Αννα τὸ σωφρονέστατον! Ὑμεῖς τὸν τῆς φύσεως νόμον, τὴν σωφροσύνην τηρήσαντες, τῶν ὑπὲρ φύσιν κατηξιώθητε· τετόκατε γὰρ τῷ κόσμῳ Θεοῦ μητέρα ἀπείρανδρον. Υμεῖς εὐσεβῶς καὶ ὁσίως ἐν ἀνθρωπίνῃ φύσει πολιτευσάμενοι, τὴν ὑπὲρ ἀγγέ λους, καὶ τῶν ἀγγέλων δεσπόζουσαν νῦν θυγατέρα τετύχατε. "Ο θυγάτριον ὡραιότατον καὶ γλυκύτατον! ὦ κρίνον ἀναμέσον τῶν ἀκανθῶν ἐκφυὲν ἐξ εὐγενε στάτη; καὶ βασιλικωτάτης ρίζης Δαβιτικῆς! Διὰ σοῦ τὴν ἱερωσύνην ἡ βασιλεία πεπλούτηκεν. Διὰ σοῦ νό μου μετάθεσις γέγονε, καὶ ἀνεκαλύφθη τὸ ὑπὸ τῷ γράμματι πνεῦμα κρυπτόμενον, μετατεθέντος ἐκ τῆς Λευϊτικῆς φυλῆς ἐπὶ τὴν Δαβιτικὴν τοῦ ἱερατικοῦ ἀξιώματος. Ο ρόδον ἐξ ἀκανθῶν τῶν Ἰουδαίων έχε φυὶν, καὶ εὐωδίας θείας πληρῶσαν τὰ σύμπαντα 1 Ο θυγάτηρ Αδάμ καὶ μήτηρ Θεοῦ! μακαρία ἡ ὀσφὺς καὶ ἡ γαστήρ, ἐξ ὧν ἀνεβλάστησας. Μακαρίαι αἱ ἀγκάλαι, αἱ ἐβάστασαν, καὶ χείλη τὰ τῶν ἁγνῶν φι λημάτων σου ἀπολαύσαντα, μόνα τὰ γονικά, ἵν᾽ ᾖς ἐν πᾶσιν ἀεὶ παρθενεύουσα. Σήμερον ἀρχὴ σωτης ρίας τῷ κόσμῳ. Αλαλάξατε τῷ Κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ, ᾄσατε καὶ ἀγαλλιάσθε, καὶ ψάλλετε. Υψώσατε τὴν φωνὴν ὑμῶν, ὑψώσατε, μὴ φοβεῖσθε ὅτι ἐτέχθη ἡμῖν μήτηρ Θεοῦ ἐν ἁγίᾳ Προβατικῇ, ἐξ ἧς τεχθῆναι εὐ δόκησεν δ' Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Σκιρτήσατε, τὰ ὄρη, λογικαί φύσεις, καὶ πρὸς ὕψος τῆς πνευματικής θεωρίας ἀνατεινόμεναι. Τὸ γὰρ δρος Κυρίου τὸ ἐμφανέστατον τίκτεται, τὸ ὑπερβεβηκὸς καὶ ὑπερκείμενον πάντα βουνών, και πᾶν ὅρος, ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων τὴν ὑψηλότητα, ἐξ οὗ χειρὸς ἄνευ σωματικώς τμηθῆναι ηὐδόκησεν ὁ ἀκρογωνιαίος λίθος Χριστός, ἡ μία ὑπόστασις, ἡ τὰ διεστώτα συνάπτουσα, θεότητά τε καὶ ἀνθρω πότητα, ἀγγέλους, καὶ ἀνθρώπους, τοὺς ἐξ ἐθνῶν, καὶ τὸν σαρκικὸν Ἰσραήλ, εἰς ἕνα πνευματικὸν Ἰσραήλ. υρο; τοῦ Θεοῦ, ὄρος πίον, όρος τετυρωμέ νον· ὅρος πίον, τὸ ὄρος ἐν ᾧ ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοι κεῖν ἐν αὐτῷ. Τὸ θεῖον ἅρμα τὸ μυριοπλάσιον, τῶν τῇ θείᾳ εὐθηνούντων χάριτι· Χερουβίμ λέγω καὶ Σεραφίμ. Ἡ ἄκρα ἡ τοῦ Σινᾶ ἁγιωτέρα, ἣν οὐ καπνός, οὐ γνόφος, οὐ θύελλα, οὐ πῦρ δειματούν καλύπτει, ἀλλ' ἡ φωτιστικὴ τοῦ παναγίου Πνεύματος Ελλαμψις. Ἐκεῖ μὲν γὰρ Λόγος Θεοῦ πλαξὶ λιθίναις νόμον ἔγραψεν, ὡς δακτύλῳ τῷ Πνεύματι ἐν ταύτῃ δὲ ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῶν αὐτῆς αἱμάτ των, αὐτὸς ὁ Λόγος σεσάρκωνται, καὶ ἑαυτὸν δέδωκε τῇ ἡμετέρα φύσει σωτηρίας δραστικώτερον φάρμα πον. Ἐκεῖ μάννα· ἐν ταύτῃ ὁ μάννα δοὺς τὴν γλυ χύτητα. Υποκυπτέτω σκηνὴ ἡ περίπυστος εν ἐν ἐρήμῳ Μωσης κατεσκεύασεν, ἐκ πολυτίμου καὶ ἡ τὰς διεστώτας φύσεις. εύθηνούντων. εὐθυνούντων Ο νίε τοῦ πνεύματος. ὑπὸ κυρίου πιπτέτω ἡ περίπο στος. i inde tripudio, gloriabundus efferor, voluptate Desunt haec in edit. Edit. w; ¿v. Edit. Pantin. Εdit. lio, ad prodigiorum fontem revertor, ſnentisque gaudii ingurgitatus, citharam Spiritus iterum pul so, divinumque Natalitiorum hymnum cane. 6. O castissimum rationaliom turturum par Joachim et Anna! Vos castitatem, quam naturæ lex praescribit, conservantes, ea quae naturam supérant, divinitus estis consecuti: mundo quippe Dei matrem viri nesciam peperistis. Vos pie et 845 sancte in humana natura vitam agentes, A liam angelis superiorem, nuneque angelorum Do minam, cdiulistis. speciosissima dulcissimnaque puella! o lilium inter spinas, ex generosissima et maxime regia radice Davidica progenitum! Per te regnum sacerdotio locupletatum est. Per te legis facta translatio est, patefactusque spiritus, qui sub lege delitescebat, translata nimirum ex Levitica tribu ad Davidicam sacerdotali dignitate. O rosa, quæ ex spinis, Judæis scilicet, orta es divinoque odore cuncta perfudisti! O-filia Adami et Dei mater! Beati lumbi et venter, ex quibus prodiisti. Beatæ uinæ, quæ te gestaverunt: labia item, quibus ca stis osculis frui concessa est, parentum nempe dun taxat tuorum, ut in omnibus semper virginitatem coleres. Hodie mundi salus inchoata est. Jubilate Deo, omnis terra, cantate, exsultate et psallite. Exal late vocem vestrani, exaltale, nolite timere. No bis enim in sancta Probatica, seu pecuaria domo nata est Dei mater, ex qua Agnus Dei qui tollit peccatum mundi, nasci voluit. Salite, montes, ra tionales naturæ, quæ ad spiritualis contemplatio nis fastigium assurgitis. Mons quippe Dei clarissim nus partu editur, qui collem omnem, ac montem, angelorum scilicet et honinum sublimitatem, supe rat et transcendit: ex quo nulla manns opera cor pore tenus exscindi voluit lapis angularis Christus, una illa subsistens persona, quæ res prorsus di screpantes, divinam pariter humanamque natu ram copulavit, angelos item et homines, gentiles et carnalem Israelem in unum spiritualem Israelem. Mons Dei, moris pinguis: mons coagulatus, mone pinguis: mons in quo beneplacitum est Deo habi tare in eo. Currus Dei decem millibus multiplex, divina gratis copia exuberantium; Cherubin, iu quam, et Seraphim. Vertex Sina sanctior, quam non fumus, non caligo, non procella, non terrorem incutiens ignis tegit: sed sanctissimi Spiritus ¡lluminatrix. Nam illic quidem Dei Verbum tabulis Inpideis Spiritu veluti digito legem insculpsit: in hac autem ex Spiritu sancto, ejusque sanguinitus, idem ipsuın Verbum est incarnatum, seque ipsùm nostræ naturæ efficacissimum ad salutem remediuin præbuit. Ulie manna: in hac qui dulcem sapo rem mannæ indiderat. Cedat celebratissimum illərd tabernaculum quod Moyses ex pretiosa omnigena Edit. Pantin.

παντοδαπούς ὕλης, καὶ πρὸ ταύτης ἡ τοῦ πατος ἀληθῶς. 4 εἰσήγαγε. Αβραμ, τῇ ἐμψύχῳ καὶ λογικῇ σκηνῇ τοῦ Θεοῦ. Αὕτη γὰρ οὐκ ἐνεργείας Θεοῦ ὑπῆρξε δοχεῖον, ἀλλ οὐσιωδῶς τῆς τοῦ Υἱοῦ καὶ Θεοῦ ὑποστάσεως. Επι γινωσκέτω τὸ πρὸς αὐτὴν ἀσύγκριτον, πιθωτός πάνω τοθεν χρυσίῳ κεκαλυμμένη, καὶ μαννοφόρος στάμνος χρυσῆ, καὶ λυχνία, καὶ τράπεζα, καὶ πάντα τὰ πα λαιά. Τῷ γὰρ ταύτης τύπῳ τετίμηται, ὡς ἀλη θοῦς πρωτοτύπου σκιάσματα. 5. Σήμερον τόμον καινὸν ὁ πάντα ποιῶν κατ εσκεύασε Θεός Λόγος, ὃν ἐκ καρδίας ὁ Πατὴρ ἐξ. ηρεύξατο, γλώσσῃ Θεοῦ ὡς καλάμῃ τῷ Πνεύματι ἐν αὐτῷ γραφησόμενον· δ; ἐδόθη ἀνδρὶ εἰδότι γράμματα, καὶ οὐκ ἀνέγνω. Οὐ γὰρ ἔγνω τὴν Μαρίαν ὁ Ἰωσήφ, οὐδ' αὐτοῦ τοῦ μυστηρίου την δύναμιν. "Ω θυγάτριον Ἰωακείμ τε καὶ ᾿Αννης τὸ ἱερώτατον, τὸ λαθὸν τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, καὶ τὰ πεπυρωμένα βέλη τοῦ πονηροῦ· τὸ ἐν θαλάμῳ τοῦ Πνεύματος πολιτευ σάμενον, καὶ τηρηθὲν ἄμωμον εἰς νύμφην Θεοῦ, καὶ μητέρα φύσει τοῦ Θεοῦ! Ο θυγάτριον ἱερώτατον, τὸ ἐπὶ μητρικαῖς ἀγκάλαις φαινόμενον, καὶ φοβερὸν ταῖς ἀποστατικαῖς δυνάμεσιν! "Ω θυγάτριον ἱερώτατον, τῷ μαζί γάλα τρεφόμενον, καὶ ἀγγέλοις περιστοιχού μενον! Ο θυγάτριον θεοπόθητον, ἡ τῶν φυσάντων δόξα· σὲ γενεαὶ γενεῶν μακαρίζουσιν, ὡς ἔφης ἐπ αληθεύουσα! "Ω θυγάτριον ἀξιόθεον, τὸ κάλλος τῆς άνθρωπίνης φύσεως, τῆς προμήτορος Εὔας ἡ ἐπαν όρθωσις! Διὰ γὰρ τῆς σῆς τεκνογονίας ή πεσοῦτα ανώρθωται. Ο θυγάτριον ἱερώτατον, γυναικῶν τὸ ἀγλάϊσμα! Εἰ γὰρ καὶ ἡ πρώτη Ενα ἐν παραβάσει γέγονε, καὶ δι' αὐτῆς εἰσῆλθεν ὁ θάνατος διακονη σαμένης τῷ ὄφει πρὸς τὸν προπάτορα, ἀλλ' ἡ Μαρία ἐξυπηρετησαμένη τῷ θείῳ βουλήματι, τὸν ἀπατέ σαντα δριν ηπάτησεν, καὶ τῷ κόσμῳ τὴν ἀφθαρ σίαν εἰσηνέγκατο "Ω θυγάτριον ἀειπάρθενον, ἀνδρὸς οὐ δεηθείσα πρὸς σύλληψιν! Εχει γὰρ πα τέρα ἀΐδιον ὁ ὑπὸ σοῦ κυοφορηθείς. Ο θυγάτριον γηγενές, θεογενικαῖς ἀγκάλαις την Κτίστην, βαστά σασα! ἡμιλλῶντο οἱ αἰῶνες, ποιός τις εγκαυχήσεται τῇ σῇ γεννήσει, ἀλλ' ἐνίκα τῶν αἰώνων τὴν ἅμιλλαν ἡ προωρισμένη βουλὴ τοῦ Θεοῦ, τοῦ τοὺς αἰῶνας ποιήσαντος, καὶ γεγόνασιν οἱ ἔσχατοι πρώτοι, την σὴν εὐμοιρήσαντες γέννησιν. Οντως τιμιωτέρα πάσης κτίσεως γέγονας. Ἐκ σοῦ γὰρ μόνης ὁ Δη μιουργός μοῖραν προσείληφε, τὴν ἀπαρχὴν τοῦ ἡμε τέρου φυράματος. Σὰρξ αὐτοῦ ἐκ τῶν σαρχῶν σου, καὶ τὸ αἷμα ἐκ τῶν αἱμάτων σου, καὶ γάλα μαστῶν σου ἐθήλασεν ὁ Θεὸς, καὶ ἡνώθη τὰ χείλη σου τοῖς τοῦ Θεοῦ χείλεσιν. Ο ἀκαταλήπτων καὶ ἀπορ βήτων θαυμάτων! σὲ προγνοὺς ὁ τῶν ὅλων θεός αξίαν, ἠγάπησε, καὶ ἀγαπήσας προώρισε, καὶ ἐπ' ἐσχάτων τῶν χρόνων εἰς τὸ εἶναι παρήγαγε, καὶ Θεοτόκον μητέρα καὶ τιθηνὸν τοῦ οἰκείου Υἱοῦ καὶ Λόγου ἀνέδειξε. ἐκ τῆς σαρκός.. que materia in deserto paravit; quii et isto prius illud Abrahæ tabernaculum, vivo ac rationali Dei tabernaeulo. lloc enim non actionis divina conce placulum fuit, sed substantiali modo, Filii Deique personæ. Agnoscat arca undique auro contecta, quam nihil habeat, quod cum hac comparari possit, arnaque illa aurea manna ferens, candelabrum, mensa, veleraque omnia. Illa enim, quod ejus li guræ essent, honorem habuerunt, tanquam veri exemplaris adumbrationes. 7. Hodie tomum novum opifex omnium condidit Deus Verbum, quem ex corde Pater eruclavit "; Spiritu, qui Dei lingua est tanquam calamo con scriptum: qui quidem homini scienti litteras traditus, nequaquam ab eo luctus fuit. Neque 846 enim Joseph Mariam agnovit, autve mysterii hu jus potentiam. O Joachim et Annæ sacratissima 0 lia, quæ principatilus et potestatibus, igneisque maligni telis latuisti: quæ in Spiritus thalamo ver sata Bal: es, et sine macula custodita, ut sponsa Dei, naturaque Dei mater esses. O sacratissima filia, quæ in materniś ulnis cerneris, apostaticisque vir tutibus formidabilis es! O sacratissima filia, quæ matris uberibus lactaris, atque ab angelis undique ciugeris! O chara Deo filia, parentumn decus, quam, ut abs te vere dictum est, generationes omnes beatam dicunt 1 O digna Deo filia, bumange venu stas natura, prinigeus parentis Eve eucndatio! Evæ Tuo namque partu, que ceciderat, erecta est. O sacrosancta lilia, feminarum gloria! Quamvis enim prima Eva prevaricationis rea exstiterit, ac per eam sors, dum ill. serpenti adversus primum pa rentem inserviret, ingressa sit: attamen Maria divinæ obsequens voluntati, deceptorem anguem ipsa decepit, ac mundo immortalitatem invexit. O Blia semper virgo, cui nulla ad concipiendum necessaria viri opera est! Quem enim utero ge stasti, hic sempiternum Patrem habet. O tilia terri gena, quæ Dei genitricibus ulnis Creatoreın gere bas! certabant inter se sæcula, quodnam ortu tuo gloriaretur. Sed eorum contentionem superavit præfinitum Dei consilium, a quo sæcula facia sunt, ac postrema prima evaserunt, quibus tua fauste nativitas obtigit. Vere res omnes conditas digni Tate antecelluisti. Nam ex te sola summus ille opi fex parium aceumpsit, masse nostre primitius. Caro ejus ex tuis sanguinibus concreta fuit. Quin Deus ex tuis mamillis lac suxit, tuaque labia Dei labiis cohæserunt. O miracula mentis captum et sermonem excedentia | Dignitatem tuam præco guoscens uuiversorum Deus, te proinde dilexit, di lectumque predestinavit, atque extremis tempori bus produxit, ac Deiparan matrem, suique Filii ac Verbi nutritiamı fecit. * ibid. 7: Psal. xLIV, Edit. R. Edit.

η. Τἀναντία μὲν οὖν τῶν ἐναντίων φασὶν ἰάματα, ἀλλ' οὐκ ἐκ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία. Εἰ καὶ διὰ τῶν ἐναντίων ἕκαστον δ πέφυκεν πλέκει, ἐκ περιου σίας οὗ πέφυκεν. "Ωσπερ γὰρ διὰ τοῦ ἀγαθοῦ μοι κατεργαζομένη θάνατον καθ' ὑπερβολὴν ἁμαρτωλός ἡ ἁμαρτία, οὕτω τῶν ἀγαθῶν ὁ αἴτιος διὰ τῶν ἐναν τίων δ πέφυκεν ἡμῖν κατεργάζεται. "Οπου γάρ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χά ρις. Εἰ γὰρ τὴν πρώτην πρὸς Θεὸν ἐφυλάξαμεν κοινωνίαν, οὐκ ἂν τῆς μείζονος καὶ παραδοξοτέρας κατηξιώθημεν. Νῦν δὲ διὰ μὲν τῆς ἁμαρτίας τῆς προτέρας κοινωνίας ἀπηξιώθημεν, μὴ φυλάξαντες δ ἐλάβομεν. Θεοῦ δὲ συμπαθείᾳ ἡλεήθημεν τε καὶ προσελήφθημεν, ὡς ἀσφαλῆ γενέσθαι τὴν κοινωνίαν, Δυνατὸς γὰρ ὁ προσλαβόμενος, φυλάξαι τὴν ἔνωσιν ἀδιάσπαστον. Ἐπεὶ γὰρ ἐκπορνεύσασα ἐξεπόρνευσε πᾶσα ἡ γῆ, καὶ ὁ λαὸς Κυρίου πνεύματι πορνείας ἐπλανήθη ἀπὸ Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, τοῦ κτησαμέ του αὐτὸν ἐν χειρὶ κραταιὰ καὶ βραχίονι ὑψηλῷ, καὶ ἐξαγαγόντος ἐν σημείοις καὶ τέρασιν ἐξ οἴκου δουλείας Φαραώ, καὶ διαγαγόντος διά θαλάσσης Έρυ θρᾶς καὶ ὁδηγήσαντος ἐν νεφέλῃ ἡμέρας, καὶ ὅλην τὴν νύκτα ἐν φωτισμῷ πυρός. Καὶ ἐστράφη ή καρδία αὐτῶν εἰς Αἴγυπτον· καὶ ἐγένετο ὁ λαὸς Κυ ρίου, οὐ λαὸς Κυρίου· καὶ ὁ ἐλεημένος, οὐκ ήλεη μένος· καὶ ὁ ἡγαπημένος, οὐκ ἠγαπημένος. Δια τοῦτο νῦν Παρθένος τίκτεται τῆς προγονικῆς πορ νείας ἀντίπαλος, καὶ αὐτῷ τῷ Θεῷ μνηστεύεται, καὶ τίκτει τοῦ Θεοῦ τὸν ἔλεον. Καὶ λαὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ πρὶν οὐ λαὸς καθίσταται· καὶ ὁ οὐκ ἠλεημένος, ηλέηται καὶ ὁ οὐκ ἠγαπημένος Αγάπηται. Ἐξ αὐτῆς γὰρ τίκτετα: ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδό κησεν. μία θ. Αμπελος εὐκληματοῦσα ἐξ ᾿Αννης ἐβλάστησε, καὶ βότρυν γλυκύτητος ήνθησε, πόμα νέκταρ τοῖς γηγενέσι πηγάζοντα εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ἰωακεὶμ καὶ *Αννα έσπειραν ἑαυτοῖς εἰς δικαιοσύνην, καὶ ἐθέρι σαν καρπὸν ζωῆς. Ἐφώτισαν ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως, καὶ Κύριον ἐξεζήτησαν, καὶ ἦλθεν αὐτοῖς γέννημα δικαιοσύνης. Θαρσείτω ἡ γῆ καὶ τὰ τέκνα Σιών. Χαίρετε ἐπὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν, ὅτι βιβλάστηκαν ἔρημος· στεῖρα ἤνεγκε τὸν καρπὸν αὐτῆς. Ἰωακεὶμ μ καὶ 'Αννα ὡς ὄρη νοητά γλυκασμὸν ἀπεστάλαξαν. Εὐφραίνου, Αννα μακαριστέ, ὅτι θῆλυ τέτοκας. Τοῦτο γὰρ τὸ θήλυ, μήτηρ Θεού, πύλη φωτός, πηγή ζωῆς, καὶ τὸ τῶν θηλειών διαλύει ἔγκλημα. Τοῦ θήκ λεος τούτου τὸ πρόσωπον λιτανεύσουσιν πλούσιοι τοῦ λαοῦ. Τοῦτο τὸ θήλυ βασιλεῖς ἐθνῶν προσ κυνήσουσι, δῶρα φέροντες. Τοῦτο τὸ θῆλυ προσάξεις Θεῷ τῷ Παμβασιλεῖ, ὡς κροσσωτοῖς χρυσοῖς, τὴν τῶν ἀρετῶν περιβεβλημένην εὐπρέπειαν, καὶ κεκο ού. ἀλλ᾽ οὐκ ἐκ τῶν ἐναντίων εκα στον, ὅ πέφυκεν, ἐκ περιουσίας πέφυκεν, ἐν θαλάσση Ερυθρα 164) ἐχθρῶν. HOMILIA I IN NATIVITATEM B. V. MARIÆ. 8. Sane quidem contraria contrariorum esse aiunt medicamenta: at non item ex contrarils con traria oriri. Quanquam alioqui unaquæque res per contraria id quod esse nata est, contexit ex abun dantia ejus quod esse nata est. Velut enim pecca tum mortem mihi per bonum operans, supra mo dum peccans ostenditur: sic bonorum auctor per contraria, id quod suapte natura est, tolis efficit. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit gra 18. Nam si primam cum Deo societatem con tia”. servavissemnus, praestantiorem et admirabiliorem nequaquam rauli essemus. Nunc autem, per pecca tum quidem a priori consortio pulsi sumus, cum ið quod acceperamus servare neglexerimus: Dei ve ro clementia misericordiam consecuti assumptique sumus, ut ea societas ab omni tuta periculo sit. Potest enim is qui assumpsit, præstare, ut indi vulsa sit conjunctio. Quia enim universa terra fornicando fornicata erat, ac Domini populus for nicationis spiritu abactus, a Domino Deo suo, a quo in manu potenti et brachio excelso acquisitus erat, atque in signis et portentis de domo servitutis Pharaonis eductus, per mare Rubrum traductus 847 erat, et tum interdiu in nube, tum nocte 10 ta in illuminatione ignis deductus, aberraverat. Et cor ipsorum in Ægyptum se converterat: ita ut Domini populus, non populus Domini factus esset; et qui misericordiam consecutus, misericordiam non consecutus; quique dilectus, non dilectus 16, Eam ob causam Virgo nnuc antiquæ majorum s110 rum scortationis adversaria nascitur, ipsique Dro sponsa jungitur, ac Dei misericordiam parit, ut eliciatur Dui populus, qui aute non populus; et consecutus; quique non dilectus, dilectus. Ex ea qui non consecutu, misericordiam, misericordiam quippe nascitur Filius Dei dilectissimus, in quo Pater bene sibi complacuit. serum: sterilis protulit fructumn sumu. Joachim et 7. Rom. v, 20. * Psal. ɩxxvi, 12-72. 78 Psal. Lxvii, 30. 9. Vitis: uberrima ex Auna pullulavit, uvaquo suavissima efloruit, potum nectaris terrigenis fan dens in vitam æternam. Joachim et Anna ad justi tiam sibi ipsi seminarunt, ac vitæ fructum mies suerunt. Scientiæ luinen sibi illuminarunt, ac Dominum exquisierunt, veuitque illis germen justi Lias so. Audaciam suar terra, ac Glii Sion. Ga dete in Domino Deo vestro, quia germinavit des Anna uti montes spirituales dulcedinem stillaverant. Lætare, beata Anna, quod feminam pepereris. Hære euim ſemina Dei mater futura est, porta lucis, fons vitæ, et feminarum crimen abolebit. Hujus feminæ vultum deprecabuntur omnes divites ple bis ". Feminam hanc veges gentium muneribus oblatis adorahunt”. Hanc feminam Deo univer sorum Regi offeres, virtutumn, tanquam utriis aureis, circumamictam elegantia, sauetique Spiri 16 Isa. LXI, 11. 77 Psal. XLIV, 13. 18 Rom. 15, 1 seq1. Edit. Pass. uæ nec Seus clara sunt. Eulit. Eulit.

1. Η σμημένην τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι, ἧς ἡ δόξα ἔξωθεν. Δόξα μὲν γὰρ πάσης γυναικὸς ὁ ἀνὴρ ἔξω θεν ἐπιών· ἡ δόξα δὲ τῆς Θεοτόκου ἔσωθεν, ὁ τῆς κοιλίας καρπός. Ο θῆλυ ποθητόν, τρισμακάριστον! Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ καρ τὸς τῆς κοιλίας σου. "Ω θήλυ θύγατερ τοῦ βασιλέως Δαβίδ, καὶ Μήτηρ τοῦ Παμβασιλέως Θεοῦ! Ο θείον ἔμψυχον ἄγαλμα, ἐφ᾽ ᾧ ὁ δημιουργὸς εὐφράνθη Θεός, νοῦν μὲν ἔχον θεοκυβέρνητον, καὶ μόνῳ Θεῷ προσανέχοντα· ἐπιθυμίαν ἅπασαν τεταμμένην πρὸς τὸ μόνον ἐφετόν τε καὶ ἀξιέραστον· τὸν θυμὸν κατά μόνης τῆς ἁμαρτίας, καὶ τοῦ ταύτην κυήσαντος. Ζωὴν τῆς φύσεως κρείττονα ἕξεις. Έξεις γὰρ οὐ σαυτῇ· οὐ γὰρ σαυτῆς ἕνεκα γεγέννησο. "Οθεν έξεις Θεῷ, δι᾿ ἂν εἰς τὸν βίον ἐλήλυθας· δι' ἐν τῇ παγκοσμίῳ ἐξυπηρετήσεις σωτηρίᾳ, ὅπως ἡ ἀρχαία βουλὴ τοῦ Θεοῦ, τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως, καὶ τῆς ἡμῶν θεώσεως, διὰ σοῦ πληρωθῇ. Ορεξις τοῖς θείοις λόγοις ἐντρέφεσθαι, καὶ τούτοις πιαίνεσθαι, ὡς ἡ Ελαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ, ὡς ξύλου πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων τοῦ Πνεύματος, ὡς ξύλον ζωῆς, ὁ τὸν καρπὸν αὐτοῦ ἔδωκεν ἐν τῷ προωρισμένων καιρῷ αὐτοῦ Θεοῦ σεσαρ χωμένον, τὴν αἰώνιον ἁπάντων ζωήν. Πάντα λο γισμόν τρόφιμον, καὶ ψυχωφελή ἔχουσα και πάντα περιττόν, καὶ ψυχοβλαβή πρὶν γεύσασθαι ἀποκρίνουσα. Οφθαλμοὶ διὰ παντὸς πρὸς Κύριον, φῶς ὁρῶντες «ένναον καὶ ἀπρόσιτον. Ωτα τὸν θεῖον ἀκούοντα λόγον, καὶ τερπόμενα τῇ κιθάρα του Πνεύματος, δι' ὧν ὁ Λόγος εἰσῆλθε σαρκωθησόμενος. Ρίνες τῇ ὀσμῇ τῶν μύρων τοῦ νυμφίου θελγόμεναι ὅς ἐστι μύρον θεῖον ἐκουσίως κινούμενον, καὶ χρίον τὴν ἑαυτοῦ ἀνθρωπότητα. Μύρον γὰρ ἐκκενωθέν όνομά σου, φησὶν ἡ Γραφή. Χείλη αἰνοῦντα τὸν Κύριον, καὶ τοῖς αὐτοῦ κολλώμενα χείλεσι. Γλώσσα καὶ φάρυγξ λόγους Θεοῦ διακρίνουσαι, καὶ θείας γλυκύτητος ἐμφορούμεναι. Καρδία καθαρὰ καὶ ἀμό λυντος, ὁρῶσα καὶ ποθοῦσα Θεὸν τὸν ἀμόλυντον. Γα στὴρ, ἐν ᾗ ὁ ἀχώρητος ᾤκησεν, καὶ μαστοί γάλα κτος, ἐξ ὧν ἐτράφη Θεὸς τὸ παιδίον Ἰησοῦς. Πύλη Θεοῦ, ἀειπαρθενεύουσα. Χεῖρες Θεὸν φέρουσαι καὶ γόνατα, θρόνος τῶν Χερουβὶμ υψηλότερος· δι' ὧν ίσχυσαν χεῖρες ανειμέναι, καὶ γόνατα παραλελυμένα. Πόδες, ὡς λύχνῳ φωτὸς τῷ τοῦ Θεοῦ ποδηγούμενοι νόμῳ, καὶ ὀπίσω αὐτοῦ ἀνεπιστρόφως τρέχοντες, ἕως πρὸς τὴν ποθοῦσαν τὸν ποθούμενον είλκυσαν. Ολη παστὰς τοῦ Πνεύματος. Ολη πόλις Θεοῦ ζών της, ἣν εὐφραίνουσι τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα· τῶν τοῦ ἁγίου Πνεύματος χαρισμάτων κύματα· ὅλη καλή, ὅλη πλησίον Θεοῦ. Αὕτη γὰρ ὑπεραναβασα τὰ Χε ρουβίμ, καὶ τῶν Σεραφὶμ ὑπεραρθεῖσα πλησίον Θεοῦ έχρημάτισεν. Ο κόσμον. πρόθυμον. ι'. "Ω θαῦμα πάντων θαυμάτων ὑπέρτερον! καινότατον. Les gratia coronatam, cujus gloria ab intus Omnis quippe feminæ gloria vir est, a foris veniens at Dei Genitricis gloria ab intus est, ventris utique fructus. O desiderabilissinia femina, ac terque beata! Benedicta tu in inulieribus, et benedictus fru ctus ventris tui. O femina regis Davidl filia, Deique Comnium Regis Mater! O divinum vivumque simu lacrum, cujus conditor Deus pulchritudine delectatus esi, quod mentem quidem divinitus gubernatain habet, Deoque soli addictam; cupiditatem vero omnem ad id quod solum expetendum est, el amore dignum, intentam; iram autem erga perca tum duntaxat ejusque parentem. Vitam natura potiorem habebis. Habebis autem non tibi ipsa; quippe quæ non tuiipsius causa genita sis. Quo circa Deo hanc habebis, cujus gratia in mundum proliisti; ut orbis universi salu:i obsequaris; Deique antiquum consilium, nimirum incarnationis Verbi ac nostra dei licationis, per te impleatur. Appetitus tuus divinis sermonibus nutrietur, bisque pin guestes tanquam oliva fructifera in domo Dei; tanquam lignum plantatum secus decursus aquarum Spiritus " ; tanquam vitæ lignum quod fructum vitae dedit præfinito suo tempore; Deum scilicet in carnatum, aeternam universorum vitam. Cogitatumn omnem alumnum habens et animæ proficuum, ac supervacaneum omnem et animis exitiosum prius reprobans, quain cum degustes. Oculi semper ad Dominunı, perenne et inaccessum lumen intuentes. Aures, ut divinum sermonem audiant, ac Spiritus cithara oblectentur, per quam Verbum 848 ut carnem assumeret, ingressum est. Nares, unguen torum sponsi odore deliriuntur; qui quidem divi mum unguentum est, sponte effusum suamque lu manitatem perungens: Unguentum enim effusum nomen tuum, inquit Scriptura 81. Labia Dominum Jaudantia, ipsiusque labiis adhærentia. Lingua et Jauces Dei verba discernentes, divinaque suavitate ad satietatein usque perfruentes. Cor purum et labis expers, Deum videns omni labe carentem, ejusque cupiditate flagrans. Venter ejus domicilium, quem nullus locus capit. Lactis ubera, qum Deum aluerunt, nempe puellum Jesum. Dei porta, per petua virginitate nitens. Manus Deum gestantes ac Beaun, thronus Cherubim sublimior; quorum ope remissæ manus, et dissoluta genua convaluere. Podes, Dei lege velut lucerna deducti, ac post eum irretorto cursu properantes, donec amatum að amantein traxerunt. Tota thalamus Spiritus, tota civitas Dei vivi, quam lætificant Buminis impetus; sancti, inquam, Spiritus gratiarum fuctus. Tota pulchra, lots Deo propinqua: hac enim Cherubim superans, et super Seraphim evecta, proxima Deo exstitit. 10. miraculum omnibus miraculis excellen ** Psal. 1, 3. 3 Cant. 1, 2. ** Psal. XLIV, 14. Μss. Edit. Edit.

Γυνὴ-ἐπάνω τῶν Σεραφίμ γέγονεν, ὅτι θεὸς ὤφθη βραχέ τι παρ' ἀγγέλους ἠλαττωμένος. Σιγάτω Σο νομὼν ὁ σοφώτατος, καὶ μὴ λεγέτω· Μηδὲν καινὸν ὑπὸ τὸν ἥλιον. Ο Παρθένε Θεοχαρίτωτε, ναὸς Θεοῦ άγιος, ἐν ὁ πνευματικός Σολομών, ὁ εἰρηνάρχης και τασκευάσας κατώκησεν, οὐ χρυσῷ καὶ λίθοις ἀψύ χας καλλωπιζόμενος, ἀλλ᾽ ἀντὶ χρυσοῦ λάμπων τῷ Πνεύματι· ἀντὶ δὲ λίθων τιμίων ἔχων τὸν πολύτι μον μαργαρίτην Χριστὸν, τὸν ἄνθρακα τῆς Θεότητος, δν ἅψασθαι τῶν χειλέων ἡμῶν καθικέτευε, ὡς ἂν καθαρθέντες, τοῦτον σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι ὑμνήσωμεν ἀνακράζοντες, Αγιος, "Αγιος, Άγιος, Κύριος Σαβαώθ, μία φύσι; θεότητος ἐν τρισὶν ὑπου στάσεσι. "Άγιος ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ, ὁ εὐδοκήσας ἐν σοὶ, καὶ ἐκ σοῦ τελεσθῆναι 8 προώρισε πρὸ αἰώνων μυστήριον, Άγιος ἰσχυρὸς, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ Θεὸς ὁ μονογενής, σὲ πρωτότοκον προαγαγὼν ἐκ στεί ρας μητρός σήμερον, ὅπως μονογενής ὢν ἐκ. Πατρός, καὶ πρωτότοκος πάσης κτίσεως, μονογενῆς ἐκ σοῦ γεν νηθῇ Παρθένου μητρός, πρωτότοκος ἐν πολλοῖς ἀδελ φως παραπλησίως ἡμῖν, ἐκ σοῦ μετεσχηκώς σαρκὸς καὶ αἷματος. Αλλ' οὐκ ἐκ μόνου σε Πατρός, ἢ ἐκ μό νης Μητρός προήγαγεν, ἵνα τῷ μόνῳ Μονογενεί φυ λαχθῇ τὸ κατὰ πάντα μονογενές. Αὐτὸς γὰρ μόνος μονογενής ἐκ μόνου Πατρός, καὶ μόνο; ἐκ μόνης Μη τρός. Αγιες ἀθάνατος, τὸ πανάγιον Πνεῦμα, τῇ δρόσῳ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος, τῷ θείῳ πυρί σε φυλάξαν ἀνάλωτον. Τοῦτο γὰρ ἡ Μωϋσέως προϋπηνίτα τε το βάτος. και. Χαίροις, προβατική, τῆς τοῦ Θεοῦ Μητρὸς τὸ ἱερώτατον τέμενος. Χαίροις, προβατική, τῆς βασιλε δος τὸ προγονικὸν καταγώγιον. Χαίροις, προβατική, τῶν τοῦ Ἰωακεὶμ προβάτων τὸ πάλαι σῆκος, νῦν δὲ τῆς λογικῆς τοῦ Χριστοῦ ποίμνη; οὐρανομίμητος Ἐκκλησία· ἡ ποτὲ μὲν ἀπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ τοῦ Θεοῦ ξεχομένη τὸν ἄγγελον, τὸ νάμα ταράττοντα, ένα τε ῥωννύντα, καὶ τῆς συνεχούσης ἀπαλλάττοντα νόσου νῦν δὲ πλύθη οὐρανίων δυνάμεων ἔχουσα, ὑμνούν των σὺν ἡμῖν τὴν Θεομήτορα· τὴν τῶν θαυμάτων ἄβυσσον, τὴν πηγὴν τῆς παγκοσμίου ἰάσεως· οὐ λειτουργὸν δεξαμένη ἄγγελον, ἀλλὰ τὸν τῆς μεγάλης βουλῆς, ὡς ἐπὶ πόκον ἀψοφητί καταβάντα ὑετὸν ἀγαθότητος, καὶ πᾶσαν τὴν φύσιν νοσήσασαν, καὶ πρὸς φθορὰν ἀποκλίνασαν, πρὸς ὑγείαν ἄνοσον, καὶ πρὸς ζωὴν ἀγήρω επανορθώσαντα· δι' δν ὁ ἐν σοὶ παράλυτος ὡς ἔλαφος ήλατο. Χαίροις, προβα τικὴ τιμές, αὐξέσθω σου ἡ χάρις. Χαίροις, Μαρία, γλυκύτατον τῆς ᾿Αννης θυγάτριον· πρὸς σὲ γὰρ αυ θες ὁ πόθος ἀνέλκει με. Πῶς ἐξεικονίζω σου τὸ σε μνότατον βάδισμα, πῶς τὴν στολήν; πῶς τὸ πρότ ωπόν σου τὸ χάριεν; γη αλέον φρόνημα ἐν νεά ζοντι σώματι; στολή κοσμία, πᾶσαν Ορύψιν καὶ μαλακίαν φεύγουσα. Βῆμα σεμνὸν, καὶ ἀτάραχον, και πάσης βλακείας ἐλεύθερον. Ἦθος ἐστυμμένον, προύπήγετο. δι' ού. τὸ χάρισμα HOMILIA I IN NATIVITATEM B. V. MARIÆ. tius! Mulier sublimior Seraphim eflecta est, guia Deus visus est angelis paulominus minoratus *. Si leat sapientissimus Salomon, nikilque jam sub cœlo novum esse inficietur ª³. O Virgo divinis gratiis auens, templum Dei sanctum, quod spiritualis Sa Ιomon, ille princeps pacis abs se constructum in habitavit: templum, inquam, non auro et inanimis lapidibus decoramın, sed auri loco Spiritu fulgens; pro lapidibus pretiosis, pulcherrimam margaritan habens Christum, Deitatis illum carbunculum, quom ut labia nostra tangat supplex precare, ut sic pur gati ipsum cum Patre et sancto Spirit laudemus, clamantes, Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Sa baoth 85, una Deitatis in tribus personis natura. Sanctus Deus et Pater, qui in te et ex te mysterium perfici voluit, quod aute sæcula prefinitum erat. Sanctus fortis, Dei Filius ae Deus, unigenitus, qui et primogenitum bolie ex steril produxit, ut uni genitus ipse ex Patre, et primogenitus omnis creaturæ, unigenitus nasceretur ex te Virgine ma tre, primogenitus in multis fratribus simili nobis, ratione caruis et sanguinis, quæ ex te assumpsit, particeps factus. Atqui te non ex solo Genitore, aut ex sola produxit Matre, ut soli Unigenito unigeniti proprietas modis omnibus absoluta servaretur. So lus enim ipse unigenitus est ex solo Patre, et solus ex sola Matre. Sanctus immortalis, sanctissimus Spiritu, qui divinitatis suæ rore te conservavit, ue ab igne divino absumpta fueris. Nam et hoc quo Cque Moysis ille rubus præsignabat. 11. Salvesis, probatica, Dei Matris sacratissimum delubrum. Salvesis, probatica, avitum regium domi. cilium. Salvesis, probatica Juachina, pecorum quon dam cauła, nunc autem rationalis Christi ovilis Ecclesia coelum representaus; quae olim quiden quotaunis semel Angelum Dei excipiebas turbantem aquam, unumque valetudini restituentem, nunc au tem cœlestium virtutum copiosissimum agmen habes Dei Genitricem laudantium 849 nobiscum; illam miraculorum abyssum, mundi universi curationis foutem, quæ non angelum ministrum suscepit, sed magni consilii angelum, qui sicut pluvia in vellus sine strepitu descendit, totamque naturam labo rantem et ad interitum vergentem, ad firmam sa uitatem vitamque senii expertem, instauravit: per 9. • Eccle. 1, 10. ** Isa. vi, 6. Hebr. 11, Edit. Lego, quem paralyticns qui in te jacebat, tanquam cervusS exsiliit. Salvesis, veneranda probatica, incremen mentum gratia tua sumat. Salvesis, Maria, Annæ dulcissima puella: nam we rursum ad te amor per trabit. Quonam modo incessum tuum gravitate ple num describam? quomodo amictum? quomodo venustatem oris? seuilem illam in juvenili corpore prudentiam? honestus vestitus fuit, mollitiem et luxum omnem fugiens. Gressus gravis, nec præceps, nihil fractum ac molle habens Mores severi, el Edit.

Ο ΣΑΡ. Οὕτως, φησί, σοὶ ἤθελον εἰπεῖν· Εἰ ἐστί σου λόγος. ἀποκρίθητί μοι. Ο ΧΡΙΣΤ. Σὺ λέγεις θέλημα εἶναι, ἐγὼ λέγω ἀνοχὴν καὶ μακροθυμίαν. Ὁ ΣΑΡ. Πόθεν δύνῃ τοῦτο παραστῆσαι; Ο ΧΡΙΣΤ. Διὰ πραγμάτων ἔφη πρὸς Σαρακηνόν Καθημένου ἐμοῦ καὶ σοῦ, ἡ ἱσταμένου, δύναταί τις ἐξ ἡμῶν ἄνευ τῆς ἐξουσίας καὶ δεσποτείας τοῦ Θεοῦ ἀναστῆναι ἡ κινηθῆναι; Καὶ ὁ ΣΑΡ. Ο. Ο ΧΡΙΣΤ. Τοῦ Θεοῦ εἰπόντος, Μὴ κλέψῃς, μὴ περνεύσῃς, μὴ φονεύσῃς, οὐ θέλει να κλέψωμεν καὶ πορνεύσωμεν καὶ φονεύσωμεν. Ο ΣΑΡ. Οὐχι. Εἰ γὰρ ἔθελεν, οὐκ ἂν εἶπεν, Μὴ κλέψῃς, μὴ πορνεύσης, μή φονεύσης. Ο ΧΡΙΣΤ. Δόξα τῷ Θεῷ, ὅτι σὺ ὡμολόγησας λέγων & θέλω εἰπεῖν. Ἰδοὺ συνέθου μοι, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἄνευ τοῦ Θεοῦ δύναται ἀναστῆναι ἡ κινηθῆναι. Καὶ ὅτι οὐ θέλει ὁ Θεὸς ἕνα κλήψωμεν ἢ πορνεύσωμεν. Ἐὰν ἄρτι ἀναστὰς ἀπέλθω, καὶ κλέψω ή πορνευκώ σω· τί αὐτὸ λέγεις; Θέλημα Θεοῦ, ἡ συγχώρησιν καὶ ἀνοχὴν καὶ μακροθυμίαν; Ο ΣΑΡ. Νοήσας καὶ θαυμάσας ἔφη· 'Αληθῶς οὕ τως έχει. Ο ΧΡΙΣΤ. Νόησον καὶ τοῦτο, ὅτι δυναμένου Θεοῦ πατάξαι, ἀνεχώρησεν πρὸς τὸν σταυρόν· τοῦτ' ἔστιν, ἐμακροθύμησεν ἐπὶ τὴν ἁμαρτίαν. Αλλ' ὅταν θέλῃ [ἶνα] μετανοήσω, ἀποδίδωσί μοι καθάπερ καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἐποίησεν. Μετὰ γὰρ ἔτη] ὀλίγα ἀνέστησεν κατ' αὐτῶν τὸν Τίτον, καὶ Οὐεσπασιανὸν, καὶ τοὺς Έλληνας, καὶ καθεῖλεν τὰ φρυάγματα αὐτῶν. Ἐὰν ἐρωτηθῇς παρὰ Σαρακηνοῦ λέγοντος· Τί λέ στις εἶναι τὸν Χριστόν; εἰπὲ αὐτῷ· Λόγον Θεοῦ. Μηδὲν ἐν τούτῳ νομίζω ἁμαρτάνειν, ἐπειδὴ καὶ λό γος λέγεται παρὰ τῇ Γραφῇ, καὶ σοφία, καὶ βραχίων, καὶ δύναμις Θεοῦ, καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα, πολυώ νυμος γάρ ἐστιν. Καὶ σὺ ἀντερώτησον αὐτὸν λέγων Τί λέγεται παρὰ τῇ Γραφῇ ὁ Χριστός; ἴσως καν θελήσῃ ἐρωτῆσαί σε ὁ Σαρακηνὸς ἄλλο τι, μὴ ἀπου κρίνου αὐτῷ, ἕως ἂν λύσει τὸ ἐρώτημά σου. Ανάγκη ποία ἀποκριθήσεται σοι λέγων· Παρὰ τῇ Γραφῇ μου Πνεῦμα καὶ Λόγος Θεοῦ λέγεται ὁ Χριστός. Καὶ τότε εἰπὲ αὐτῷ σὺ πάλιν· Τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ Λόγος, παρὰ τῇ Γραφῇ σου, ἄκτιστα λέγονται ή κτιστά; Καὶ ἐπὰν εἴπῃ ὅτι ἄκτιστά εἰσιν, εἰπὲ αὐτ τῷ· Καὶ τίς ἔκτισε τὸ Πνεῦμα καὶ τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ; Καὶ ἐὰν ἐξ ἀπορίας εἴπῃ σοι, ὅτι ὁ Θεὸς αὐτὰ ἔκτισεν, εἰπέ· Ἰδοὺ εἰ ἔλεγον ἐγὼ πρὸς σὲ τοῦτο, ἔλεγες ἂν πρός με, ὅτι Ηφάνισας την μαρ τυρίαν σου· καὶ τοῦ λοιποῦ οὐ πιστεύεστε· ὅσα ἂν εἴπῃς. Ὅμως οὖν καὶ τοῦτο ἐρωτῶ σε, πρὸ τοῦ κτί σαι ὁ Θεὸς τὸν Λόγον καὶ τὸ Πνεῦμα, οὐκ εἶχεν Πνεῦμα οὐδὲ Λόγον; Καὶ φεύξεται ἀπὸ σοῦ μὴ ἔχων τί ἀποκριθῆναι. Αἱρετικοὶ γάρ εἰσιν οἱ τοιοῦτοι κατὰ πιστεύεται πιστευθήσεται. SARAC. Hoc utique tibi dieoré volebam; atque si hiscere polis es, responde mihi. CHRIST. Tu ais voluntatem esse, ego dico to lerantiam et longanimitatem. SARAC. Unde vales hoc demonstrare? CHRIST. Ex rebus ait ad Saracenum. Sedente me vel te, aut etiam stante, potest quis ex nobis sine potestate et arbitrio Dei surgere aut moveri? SARAC. Haudquaquam. CHRIST. Dicente Deo: Non furaberis, non for nicaberis, non occides; sane non vult ut furemur, fornicemur aut occidamus. SARAC. Non utique. Si enim istud voluisset, baud edixisset, Non fureris, non forniceris, ROD occidas. Forte vel CHRIST. Sit gloria Deo, quia tu convenis me cum ea dicens, quæ dicere volo. Ergo convenit tibi mecum, quod nostrum nemo absque Deo po test surgere aut moveri, quodque non vult Deus, ut furemur aut fornicemur. Si ergo jam surgens abeam, atque furer vel fornicer: quid istud ap pellas Deine voluntatem vel indulgentiam, tolerantiam atque longanimitatem? et SARAC. Vim persentiscens admiratus ait: Re ipsa sic se habet. CHRIST. Cogita et hoc, quod cum posset Deus percutere, ad crucem contendit: hoc est longani mitate usus est erga peccatum. At quando vult ut me poeniteat, reddit mihi; quo mode agit etiam erga Judæos. Post aliquantum enim exeitavit con tra illos Titum et Vespasianum et Græcos, et de jecit petulantiam eorum. Si interrogeris, Saraceno dicente; Quem ais esse Christum? Responde illi, Verbum Dei. Nihil in hoe aberrare arbitror, quoniam et Verbum dicitur a Scriptura, et sapientia et brachium et virtus Dei, et alia id genus multa. Multinomius enim est. Tu vero vicissim interroga eum dicens; Quid vocatur a Scriptura Christus? Fortasse etiamsi ve lit interrogare te Saracenus de aliqua alia re; ne respondeas illi antequam solverit postulatum tuum. Qua necessitate coactus respondebit tibi dicens Scriptura mea Spiritus et Verbum Dei dicitur Chri stus. Et tunc dic illi tu quoque: Spiritus Dei et Verbum a Scriptura tua increata dicuntur, an vero creata? Ac ubi responderit creata esse, dic ei: Ec quis creavit Dei Spiritum et Verbum? Quod si ad incitas redactus dixerit tibi, Deum illa creasse; regere Et si dixissem ego tibi rem hujusmodi, respondisses profecto mihi: medio sustulisti te stimonium tuuni, ac porro haud confirmavéris quæ cunque dixeris. Nihilominus et istud te interrogo Antequam crearet Deus Verbum et Spiritum, non habebat Spiritum neque Verbum? atque declinabit a te, non habens quid respondeat. Hæretici enim

καὶ ἡ ἐκπόρευσις τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Προσκυνεῖς τὸν Πατέρα; ἐν αὐτῷ προσκυνεῖται ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Προσκυνεῖς τὸν Υἱόν; ἐν αὐτῷ προσκυνεῖς τὸν Πατέρα καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Προσκυνεῖς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον; ἐν αὐτῷ προσκυνεῖς καὶ τὸν Πα τέρα καὶ τὸν Υἱόν. Οὐ συγχεομένων τῶν προσώπων, ἀλλὰ διὰ τὸ ταὐτὸν καὶ ἀπαράλλακτον τῆς οὐσίας οὕτω νοεῖς. Μιᾶς γὰρ οὔσης τῆς φύσεως καὶ τῆς οὐ. οίας καὶ τῆς θεότητος, μία καὶ ἡ προσκύνησίς ἐστι τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος. Αλλ' ἐπειδὴ Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα, ὀνομάζονται καὶ εἰσὶ τῇ μὲν οὐσίᾳ κατὰ πάντα ἴσα τὰ τρία· ἀπέδωκε δὲ ἡ Θεόπνευστος Γραφὴ τὴν ἀρχὴν τῷ Πατρὶ, καὶ λοιπὸν τῇ τοῦ Πατρὸς εὐδοκίᾳ καὶ ὁ Υἱὸς τὰ πάντα ἐποίησε, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὰ πάντα ἐτελεσιούργησεν ἔστιν οὖν Θεὸς ὁ Πατήρ, Θεὸς ὁ Υἱός, Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Αλλ' ἐπειδὴ Θεὸς καὶ Θεὸς καὶ Θεός, οὐ δύνασαι εἰπεῖν, τρεῖς Θεοί. Αλλα τρία πρότα ωπα ενθυμούμενος, ἕκαστον πρόσωπον ὁμολογῶν, εἷς Θεὸς λέγεται, διὰ τὸ ἓν καὶ τὸ ταὐτὸν τῆς φύο σεως καὶ τῆς θεότητος καὶ τῆς οὐσίας καὶ τῆς συναί διότητος. Διὸ καὶ ἐνικῶς δοξάζομεν καὶ προσκυνοῦμεν τὴν ἁγίαν Τριάδα. ε'. Ἐμάθομεν καὶ πιστεύομεν, ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐγεννήθη ἐκ τοῦ Πατρὸς ἀῤῥήτως, ἀχρόνως, ἀτω μάτως, πρὸ πάντων τῶν αἰώνων. Αὐτὸς οὖν ὁ Γ; τοῦ Θεοῦ, τὸ φῶς ἐκ τοῦ φωτὸς, ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἐκ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, τῇ εὐδοκίᾳ τοῦ Πα τρὸς ἐσαρκώθη ἐν τῇ πανάγνῳ καὶ ὑπὸ Πνεύματος ἁγίου καθαγιαζομένῃ Παρθένῳ τῇ ἁγίᾳ Μαρίᾳ, τῇ κυρίως καὶ κατ' ἀλήθειαν Θεοτόκῳ. Καὶ ὥσπερ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἡ γένεσις αὐτοῦ τοῦ Υἱοῦ ἀκατάληπτός τίς ἐστι καὶ ἀνερμήνευτος, καὶ διὰ τοῦτο πίστει καὶ σιωπῇ προσκυνοῦμεν καὶ δοξάζομεν· οὕτω τοῦ αὐτοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ἐκ τῆς μητρὸς καὶ Παρθένου ενα σαρχος γέννησις, ἄφραστός ἐστι καὶ ἀνεκδιήγητος. Καὶ μάθε πῶς. ς'. Ο οὖν μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ πρὸ πάντων τῶν αἰώνων ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθεὶς, ἀπερίγραπτος ἐστι, καὶ ἄνω ἐστὶ καὶ κάτω, καὶ τὰ πάντα ἐν χειρὶ ἔχει, καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε, καὶ τὰ πάντα πληροί, καὶ ὑπὲρ τὰ πάντα ὑπερεκτείνεται, καὶ ὑπεράνω πάντων οὐρανῶν ἐστι, καὶ τὰς ἀβύσσους καθορᾷ. Καὶ οὐκ ἔστι κτίσις ἀφανὴς ἐνώπιον αὐτ τοῦ. Ἐν ἀγγέλοις ἐστὶν, ὅλος ἄνω ἐστὶν, ὅλος παντα χοῦ ἐστιν. Αὐτὸς οὖν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ τοιοῦτος τηλικοῦτος, ὁ ἀπήλικος καὶ ἀμεγέθης, ἐπειδὴ πάντα δύναται, ἐδυνήθη καὶ ἄνθρωπος γενέσθαι. Καὶ κατ' ἀλήθειαν σαρκωθείς, καὶ ἐνανθρωπήσας ἐκ Πνεύμα τος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου ἄνω οὐκ ἔλειψε, καὶ κάτω σαρκωθεὶς ὁ αὐτὸς ὅλος. Οὐκοῦν τίς δύνα ται φράσαι ἢ ὅλως διηγήσασθαι τὸ μυστήριον; Πλὴν ὅτι πρὸς τὴν εὐτέλειαν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ἔδω κεν ή θεία Γραφὴ ὀλίγα τινὰ βήματα, δι᾿ ὧν ὁ νοῦς ἐν ἀπολαύσει δυνήσεται γενέσθαι, καὶ ἀφθέγκτως πιο fuit, quando non erat Spiritus sanctus. Quain * Hebr. 1, 13. obrem incomprehensibilís etiam est Unigeniti ge neratio, itemque processio sancti Spiritus. Ado ras Patrem? in ipso adoratur Filius et Spiritus sanctus. Adoras Filium? in ipso adoras Patrem et Spiritum sanctum. Adoras Spiritum sanctum? in ipso adoras et Patrem et Filium. Non confusis personis, sed propter identitatem immutabilita temque essentiæ sic cogitas. Cum enim una sit natura et essentia et divinitas, una est etiam ad oratio sanctæ et consubstantialis Trinitatis. Sed quo miam Pater, Filius ac Spiritus sanctus, nominan tur et sunt essentia quidem per omnia æquales tres hæ personæ; Scriptura vero divinitus inspirata principium attribuit Patri, ac caeteroquin ex Pa tris beneplacito etiam Filius universa effecit, et Spiritus sanctus universa perfecit: est consequen ter Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus san ctus. At quia Deus, et Deus, et Deus: non potes tamen dicere, tres dii. Verum tres personas ami mo cogitans, quamlibet personam confitens, unus Deus dicitur; propter unitatem et identitatem na turæ et divinitatis et essentiæ et coæternitatis. Quamobrem et singulari numero glorificamus ve neramurque sanctam Trinitatem. 5. Didicimus et credimus, quod Filius Dei ge nitus est ex Patre ineffabiliter, sine tempore et corpore, ante omnia sæcula. Ipsenet Filius Dei, qui est lumen de lumine, Deus verus de Deo vero et Patre, ex Patris beneplacito factus est caro in purissima et per Spiritum sanctum sanctifcata Vir gine sancta Maria, quæ est proprie verissimeque Deipara. Ac quemadmodum quæ est ex Patre ge neratio ipsius Filii incomprehensibilis est et inex plicabilis, proptereaque illam fide ac silentio ad oramus et glorificamus: sic ejusdem Filii Dei illa etiam quæ ex matre est et Virgine in carne gene ratio, ineffabilis est et inexplicabilis. Ac quo do, disce. mo 6. Unigenitus igitur Filius Dei, qui ante omnia sæcula ex Patre natus est, incircumscriptus est, supraque est et infra, universaque in sua pote state habet, et cuncta in ipso constant, et omnia replet, et ultra quævis superextenditur, supraque omnes calos est, et abyssos intuetur. Et non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus 5. In angelis est, totus supra est, totus ubique est. Ipse igitur Filius Dei talis tantusque, cujus nec ævum nec magnitudinem assignare licet; quan doquidem omnia potest, potuit etiam homo fieri. Atque in veritate incarnatus et homo factus ex Spiritu sancto et Maria Virgine, superiora ncqua quam deseruit, et in inferioribus caro factus idemmet totus est. Quis ergo possit dicere et on nino enarrare mysterium? Nisi quod pro tenui tate humanæ naturæ suppeditavit ✔ivina Scriptura pauca quaedam verba, per quæ mens in fruitione

Κύριε, τῶν αἰωνίων σου ἀγαθῶν ἀξίωσον τὴν μετα [στάντα ἐξ ἡμῶν, ᾿Αναπαύων αὐτὸν ἐν τῇ ἀγήρῳ μακαριότητι. Συγγράμματα αὐτοῦ καὶ οἱ ᾀσματικοί κανόνες ἰαμβικοί τε καὶ καταλογάδην· οἱ γοῦν ᾀσματικοί κανόνες Ιωάννου τε καὶ Κοσμᾶ σύγκρισιν οὐκ ἐδέξαντο, οὐδὲ δέξαιντο, μέχρις ἂν ὁ καθ' ἡμᾶς Δαμασκηνὸς ἐν τῷ εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον κανόνι, Εἰκών, φησί, τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός, καὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ Domine æternis tuis bonis duna eum qui a nobis [migravit, i. In indeficienti beatitudine data illi requie. (Ang. Mat. Spicileg. Rom. IX, p. xxı, 713 sqq.) In evolvendis Græcis Vaticanæ bibliothecæ codicibus res insperata mihi accidit. Dum enim poeticum volumen inspicerem, in quo non sine multo scholiorum comitatu sunt Pindarus, Hesiodus, partes Ho meri, Æschyli, et Theocriti, animadverti paulo differente charactere scripta folia sex in diversis codi cis partibus, ibique totidem deprehendi prosaicos sancti Joannis Damasceni hymnos, quos Græci xavóvaç appellant, ineditos prorsus et incognitos Allatio ipsi, Fabricio, et Lequinio, qui de sancti viri lucubra tionibus tam accurate scripserunt. Neque vero hæc folia aliena sunt a codice, vel obtrusa; sed quia scholia ad prædictos poetas interdum rarescentia spatium vacuum si non universi folii at partis ejus maximæ relinquebant, idcirco amanuensis aliquis vel codicis dominus vacantem nactus locum, Damas ceni hos hymnos, quibus præcipue delectabatur, illic descripsit profanis scholiis interpositos: etsi corumdem hymnorum partes aliquot, consuetis codicum casibus perierunt. Ego igitur et tanti auctoris nomine, quod in singulorum hymnorum titulis occurrebat, et ipsa re delectatus, pati non potui, ut hæ Christianæ non contemnendi pretii reliquiæ in ethnico diutius tumulo dispersæ jacerent. Hymnorum ordo in codice hic est. I, fol. 4 et 5; in sanctum Basilium Magnuin. II, f. 5, in sanctum Joan nem Chrysostomum. III, f. 107, in sanctum Nicolaum Myrensem. IV, f. 107 b, in sanctum Petrum apostolorum principem. V, f. 153, in sanctum Georgium martyrem, VI, f. 172 et 173, in sanctumi Blasium æque martyrem: in quibus rite ad Græcæ liturgiæ normam ac leges constituendis commodam mihi operam præbuit R. Petrus Matranga Græco-Siculus, quem et alias bonoris causa appellavi. Sane occasio forte non deerit, qua hos pulchros hymnos Latinitate simul et idoneo commentario donare lice bit nunc hi tamen vix in angulo pleni jam voluminis hospitari queunt. Interim prædictorum divorum rebus gestis, scriptis, miraculis, ac martyriis novus ac fide dignus accedit testis Joannes Damascenus. Basilii atque Chrysostomi celebrantur sapientia et pietas, Nicolai virtutes et prodigia quarto, in hyamo dicit Damascenus commendatam Petro Ecclesiam a Christo, quam ille egregie navis instar gubernavit. Appellat insuper Petrum Romæ tutorem, regni cœlestis divitiarum custodem, fidei petram, et catholicæ Ecclesiæ firmum fundamentum. Reditum quoque ejusdem Petri Hierosolymam (sub) Claudio imp.) me morat, nec ejus de Simone Mago triumphum reticet. Hymnus in Georgium martyrem eo fortasse stu diosius legetur, quia divi hujus historia multis tenebris adhuc est obvoluta. Hymnus denique in mar tyrem Blasium vix brevi aliqua lacuna laborat; quare continentem gestorum ejus ac prodigiorum de scriptionem videmus. Porro Damasceni vim hymnographicam cur ego laudem? jampridem dilaudatam a Joanne Hierosolymitano ejus biographo cap. 31 et seqq., et a Suida quoque voc. 'Iway. Aquaox. his ver bis amplissimis ßio; zspaiwłńoeta! Inter Joannis scripta numerantur canticorum canones, tum iambis tum etiam soluta oratione scripti. Hi canticorum canones, tam Joannis quam Cosmœ nullam cum aliorum paris generis scri ptis comparationem unquam admiserunt, neque admittent, quandiu hominum vita durabit, Diversus plane bic est hymnus ab alio ejus dem Dainasceni in sanctum Basilium, qui legitur in Menæo Græcorum die 1 Januarii, et cujus verba aliquot recitavimus, t. VI, Pra:f. p. 38. Sane ut ejusdem sæpe oratóris complures homilias de uno codemque argumento vel sancto viro in libris ba bemus, prout annua solemnitas recurrebat, sic bymni quoque ob eamdem anniversariam causain multiplicabantur. Hæc in loco præfato refert ANG. MAI: In codice [Vat. 225] f. 250. legitur Ilvauua Damascenus in canone (tropario) de magno Basilio ait: imago est Patris Filius, Filii autem imago Spiritus. › ED. PATROL.

βείας τρεμούσῃ χειρὶ, καὶ ποθούσῃ ψυχῇ, τῆς ἡμε τέρας διανοίας τὸ εὐτελὲς ἀκροθίνιον τῇ βασιλίδι μη τρί, εὐεργέτιδι πάσης τῆς φύσεως, εὐγνωμόνως εἰς ὀφειλὴν ἀποτίσωμεν. Ἐπεὶ καὶ λόγος ἐστίν, ἀγρώτας τινὰς τοῖς ἀροτῆρσι βουσὶ τῆς γῆς τοὺς αύλακας τέμνοντας, βασιλέα παριόντα θεάσασθαι, σεμνῶς μὲν τῇ ἁλουργίδι κοσμούμενον, φαιδρυνόμε νον δὲ τῇ αἴγλῃ τοῦ διαδήματος, καὶ τῷ ἀπείρῳ πλήθει τῶν δορυφόρων κύκλῳ περιστοιχιζόμενον, ἐπεὶ παρῆν οὐδὲν, δ τότε τῷ μέδοντι δωροφορήσω σιν, ἀμελλητί ταῖς χερσὶν ὕδωρ ἀπαρυσάμενον ἕνα (παρέῤῥει γὰρ ἐγγύθεν ἀφθόνως τα νάματα), δῶ ρον κεκοιμικέναι τῷ αὐτοκράτορι. Πρὸς ἄν φάναι τὸν βασιλέα· Τί τοῦτο, ὦ παῖ; τὸν δὲ θαρσαλέως ἀντ αποκρίνασθαι "Ο μοι παρήν, τοῦτο κεκόμικα, κρίνας ἄριστα τῇ ἐνδείᾳ τὴν προθυμίαν μὴ ἐγκαλύπτεσθαι. Σὺ γὰρ τῶν ἡμετέρων οὐκ ἐπιδεής, οὐδὲ ἐθέλων τῶν παρ' ἡμῖν ἢ τὴν εὔνοιαν. Ἡμῖν δὲ χρέος ἐστὶν ἅμα καὶ ἔπαινος τὸ τελούμενον. Δόξα γὰρ οἶδεν ἐπακολουθεῖν ὡς τὰ πολλὰ τοῖς εὐγνώμοσιν. Εἶτα τὸν βασιλέα θαυ μάσαντα, ἐπαινέσαι μὲν τὸ σοφὸν, ἀποδέξασθαι δὲ μετ᾿ εὐνοίας τὴν προθυμίαν, πλείσταις δ' ὅσαις δω ρεαῖς φιλοτίμως αὐτὸν ἀνταμείψασθαι. Εἰ τοίνυν ἐκεῖνος ὁ ὑπέροφρυς τύραννος τῆς πολυτελείας προ κέκρικε τὴν εὔνοιαν, αὕτη ἡ ὄντως ἀγαθὴ Δέσποινα, ἡ τοῦ μόνου ἀγαθοῦ Θεοῦ Μήτηρ, οὗ ἡ συγκατάβασις ἄπειρος, τοῦ τὰ δύο λεπτὰ τῶν πολλῶν καρπωμάτων προκρίναντος, οὐ μᾶλλον ἡμῶν ἀποδέξεται τὴν πρό θεσιν, οὐ τὴν δύναμιν κρίνουσα; Ναὶ μὴν ἀποδέξε ται, ὡς ὀφειλὴν μὲν προσάγοντας, ἀντιμετρήσει τὰ ἀσύγκριτα. Ἐπεὶ οὖν τὸ λέγειν ἐκ παντὸς ἀναγκαῖον, ὥστε τὸ χρέος ἀφοσιώσασθαι, φέρε πρὸς αὐτὴν τὴν λόγον τρέψωμεν ὧδε. ο γ. Τί δὲ προσείπωμεν, Δέσποινα; τίσι δὲ προσφθεγξόμεθα ρήμασι; ποίοις δὲ ἐγκωμίοις τὴν σὴν ἱερὰν καὶ δεδοξασμένην στέψομεν κε φαλήν, τὴν ἀγαθοδότιν, τὴν πλουτοδότειραν, τοῦ ἀνθρωπείου γένους τὸ ἐγκαλλώπισμα, τὸ αὔχημα πάσης τῆς κτίσεως, δι᾿ ἣν ὡς ἀληθῶς μεμακάρισται; Ον γὰρ οὐκ ἐχώρει το πρότερον, διὰ σοῦ κεχώρηκεν. Οὗ ἀτενίσαι οὐκ ἐσθένει, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ κατοπτρίζεται. Ανοιξον ἡμῖν, ὦ Λόγε Θεοῦ, τὸ βρα δύγλωσσον στόμα. Δὸς ἐν ἀνοίξει χειλέων ἡμῶν χα ριέστατον λόγον. Εμπνευσον ἡμῖν τὴν τοῦ Πνεύμα τος χάριν, δι' ἧς ἁλιεῖς ῥητορεύουσι, καὶ ἀγράμματοι λαλοῦσι σοφίαν τὴν ὑπὲρ ἄνθρωπον· ἵνα καὶ ἡμεῖς οἱ ισχνόφωνοι ευπορήσωμεν τῆς σῆς φιλτάτης μητρὸς κἂν ἀμυδρῶς γέπως μεγαλεία φθέγξασθαι. Αὕτη γὰρ ἐκ γενεῶν ἀρχαίων ἐκλελεγμένη, τῇ προωρισμένῃ βουλῇ καὶ εὐδοκίᾳ τοῦ σε ἀχρόνως, ἀῤῥεύστως τε καὶ ἀπαθῶς γεννήσαντος Θεοῦ καὶ Πατρὸς, ἱλασμὸν ν αρώτας. εἶτα ἐπεὶ παρῆν οὐδὲν ὅτε τῷ τυράννῳ δώρον. προσφθεγξώμεθα τοῖς ῥήματι. Κ. κάραν. HOMILIA I IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. mebunda mann, ardentique animo, viles ingenti nostri primitias Reginæ matri de universa natura bene meritæ, grata mente debitum veluti quoddam persolvemus. Enim vero memoriæ proditum est, rusticos quosdam terræ glebas vertentes, cum trans euntem aliquando regem purpura ornatum, ac dia demate fulgentem, infinitaque satellitum manu un dique cinctum, conspexissent, nec quidquam sup peteret quod principi dono darent, unum ex ipsis aquam nihil cunctatum hausisse (in propinquo enim uberrime fluebat) laticesque imperatori dono obtu lisse. Regi poscenti quid hoc sibi vellet, fidenter ad hunc modum respondisse: Hoc quod mihi præsto erat tuli; nihil melius me facturum ratus, ne animi promptitudo egestate mea occultaretur. Nam tu qui dem, cum rebus nostris non opus habeas, nihil a nobis exposcis, nisi benevolum 859 ac promptum animum. Hoc nobis, tum debiti persolutio est, tum laudis argumentum. Siquidem sæpe fit, ut eos qui se gratos præbent, gloria comitetur. Quocirca regem admiratione commotum, hujus quidem sapientiam laudasse, quin et promptum animi studium appro basse, eique complura beneficia liberalissime repen disse. Si igitur superbus ille tyrannus benevolentiam munificentia potiorem habuit, annon hæc vere bona Domina, ejusque Mater, qui solus est bonus, cujus infinita indulgentia est, quique minuta duo amplis simis etiam muneribus praetulit, nostrum multo magis propositum comprobabit, nullam facultatis rationem habens? Ita certe comprobabit, debitum que officium exhibentes excipiet, nobisque bona rependet omni comparatione majora. Quoniam igitur orationem habere omnino necesse est, ut hoc quo que munere debito defungamur, ad cam modo ser… monem convertamus. 3. Quo tandem te, o Domina, nomine compella bimus? quibus te verbis alloquemur? quibus lau dibus sacrum tuum ac præclarum caput ornabi mus? te, inquam, bonorum largitricem, divitiarum donatricem, humani generis ornamentum, omnis que creaturæ decus, per quam illa vere beata effecta est. Quem enim prius minime capiebat, hunc per te postmodum cepit: in quem intueri non poterat, revelata facie per te contemplatur 62. Aperi, Dei Verbum, tardum istud os o nostrum. Da in apertione labiorum nostrorum concinnam suavissimamque orationem. Gratiam nobis Spiritus infla, per quam facundi funt piscatores, et litte rarum expertes sapientium hominis conditione præ stantiorem loquuntur: ut nos etiam qui hebetioris lingue sumus, clarissimæ luæ Matris præcellentias exigue saltem et obscure prædicare possimus. Hæc enim, cum ab antiquiori ævo, præfinito consilio, * Artaxerxes Persarum rex, de quo Plutarchus in ipso, et in Apophtheg. ldem testatur Ælianus in Hist. ss 1 Cor. 111, 18. var. Germ. R. Germ.

καὶ σωτηρίαν, δικαιοσύνην τε καὶ ἀπολύτρωσιν, σὲ τὴν ἐκ ζωῆς ζωὴν, καὶ τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, τὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, ἐξ αὐτῆς σεσαρκωμέ νον ἐπ' ἐσχάτων τῶν χρόνων ἐκύησεν· ᾖς ὁ τόπος παράδοξος, ἡ γέννησις ὑπὲρ φύσιν καὶ ἔννοιαν, καὶ τῷ κόσμῳ σωτήριος, ή κοίμησις ἔνδοξος καὶ ὄντως ἱερὰ καὶ πανεύφημος. Ταύτην ὁ Πατὴρ μὲν προ ώρισε, προφῆται δὲ διὰ μὲν τοῦ Πνεύματος ἁγίου προηγόρευσαν. 'Η δὲ τοῦ Πνεύματος ἁγιαστική δύ ναμις ἐπεφοίτησεν, ἐκάθηρέ τε καὶ ἡγίασε, καὶ οἱονεὶ προήρδευσε. Καὶ τότε σὺ & τοῦ Πατρὸς ὅρος καὶ Λόγος ἀπεριγράπτως κατώκησας, ἀνακα λούμενος τὴν ἐσχατιὰν τῆς ἡμετέρας φύσεως πρὸς τὸ ἄπειρον ὕψος τῆς σῆς ἀκαταλήπτου θεότητος. Η; τὴν ἀπαρχὴν ἐκ τῶν πανάγνων καὶ ἀχράντων αἱμά των, καὶ παναμώμων τῆς ἁγίας Παρθένου ἀναλαβὼν σάρκα ἐψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ τε καὶ νοερᾷ, σεαυτῷ περιέπηξας, ἐν σεαυτῷ αὐτὴν ὑποστήσας, καὶ γέγονας τέλειος άνθρωπος, οὐκ ἀποβαλὼν τὸ εἶ ναι τέλειος Θεός, καὶ τῷ σῷ Πατρὶ ὁμοούσιος, ἀλλὰ προσλαβών δι' εὐσπλαγχνίαν ἄφατον τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν. Καὶ προῆλθες ἐξ αὐτῆς εἰς Χριστὸς, εἰς Κύριος, εἷς υἱὸς Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ὁ αὐτὸς, Θεός τε ὁμοῦ τέλειος, καὶ ἄνθρωπος τέλειος, ὅλος Θεὸς, καὶ ὅλος ἄνθρωπος, μία ὑπόστασις σύνθετος, ἐκ δύο φύσεων τελείων, θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότη τος καὶ ἐν δύο τελείαις φύσεσι, θεότητί τε καὶ ἀνθρωπότητι· οὐ γυμνὸς Θεὸς, οὐδὲ ψιλὸς ἄνθρωπος, ἀλλ' εἷς Υἱὸς Θεοῦ καὶ Θεὸς σεσαρκωμένος, Θεός τε αὐτὸς ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος, οὐ σύγχυσιν ὑποστάς, οὐδὲ Ο διαίρεσιν ὑπομείνας, φέρων ἐν ἑαυτῷ τῶν ἑτέρου σίων δύο φύσεων καθ᾽ ὑπόστασιν ἀσυγχύτως ἅμα καὶ ἀδιαιρέτως ἡνωμένων τὰς φυσικὰς ιδιότητας, τὸ κτιστὸν καὶ τὸ ἄκτιστον, τὸ θνητὸν καὶ τὸ ἀθάνατον, τὸ ὁρατὸν καὶ τὸ ἀόρατον, τὸ περιγραπτὸν καὶ τὸ ἀπερίγραπτον, θεῖόν τε θέλημα καὶ ἀνθρώπινον θέα λημα, θείαν ἐνέργειαν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἀνθρωπίνην ἐνέργειαν, αὐτεξούσιά σε δύο, θεῖον ὡσαύτως καὶ ἀνθρώπινον, τά τε θεία θαύματα, καὶ τὰ ἀνθρώπινα πάθη, τα φυσικά φημι καὶ ἀδιάβλητα. Ολον γὰρ τὸν πρῶτον Αδάμ τὸν πρὸ τῆς παραβάσεως, τὸν ἁμαρτίας ἐλεύθερον, ἀνέλαβες, Δέσποτα, διὰ τὰ σπλάγχνα ελέους σου, σῶμα, ψυχήν, νοῦν, καὶ τὰ τούτων φυσικὰ ἰδιώματα, ἵν᾿ ὅλῳ μοι τὴν σωτηρίαν χαρίσῃ· ὄντως γὰρ τὸ ἀπρόσληπτον, αθεράπευτον καὶ οὕτως μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων γενόμενος, τὴν ἔχθραν ἔλυσας, καὶ τῷ σῷ Πατρὶ τοὺς ἀποστά ἐσκοτωμένον ἐφώτισας, τὸ συντετριμμένον ἀνεκαίνι τας προσήγαγες, τὸ πεπλανημένον ἐπέστρεψας, τὸ σας, τὸ φθαρτὴν εἰς ἀφθαρσίαν μετέβαλες· τῆς πολυθέου πλάνης τὴν κτίσιν ἐλευθέρωσης· τέκνα Θεοῦ τοὺς ἀνθρώπους πεποίηκας, κοινωνούς τῆς θείας σου δόξης τοὺς ἡτιμημένους ἀνέδειξας· τὸν καταδεδικασμένον τὰ τῆς γῆς καταχθόνια, ὑπεράνω προεκήρυξαν· πιοχ ἐπιφοιτήσασα. ὄρος καὶ λόγος τοῦ Πατρός, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων. Καὶ ἐκ δύο φύσεων. τὸν παραβάσει πεπτωκότα. ac benigna Dei Patrisque voluntate, qui te extra tempus, sine ſluxu et perpessione genuit, electa esset, et propitiationem, salutemque et justitam ac redemptionem, vitam de vita, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, extremis temporibus ex se incarnatum peperit: cujus partus novus et inusi tatus fuit, generatio natura et cogitatione præ stantior, mundoque salutaris, obitus denique præ clarus et sacer, omnique commendatione dignus. Hanc quidem Pater prædestinavit, prophetæ vero per Spiritum prænuntiaverunt: Spiritus autem vis sanctificans, superveniens expurgavit sanctamque reddidit, et veluti prærigavit. Tunc itaque tu, qui Patris terminus ac Verbum es, nihil circumscri ptus in ea demoratus es, ut extremam naturæ no stræ vilitatem ad infinitam incomprehensa Deitatis tuæ celsitudinem revocares: cujus quidem primi sias ex purissimis et illibatis immaculatisque pror sus sanguinibus sanctæ Virginis suscipiens, car nem anima rationali et intelligente animatam tibi ipse condidisti, ei ut in temetipso subsisteret, tri buens. Ad hunc modum factus homo es, ut tamen perfectus Deus, ejusalemque ac tuus Pater substan tiæ esse minime desieris; sed pro summa bonitate tua imbecillitatem nostram assumpseris, ex qua Christus 860 unus, unus Filius, unus ipse Deus et homo prodieris, simulque perfectus Deus, et perfectus homo; totus Deus, et totus homo; una nimirum persona ex duabus perfectis naturis, Dei tate scilicet, et humanitate, inque duabus perfectis naturis, in Deitate, inquam, et humanitate: non nudus Deus, nec purus homo; verum unus Dei Filius ac Deus carne indutus; Deus idem ac simul homo, non confusionem subiens, nec divisionem passus; duarum disparis substantiæ in una persona sine confusione ulla ac divisione conjunctarum naturales in seipso proprietates ferens: creatum nempe et increatum, mortale et immortale, circum scriptum et circumscriptionis expers: divinam item voluntatem, et humanam voluntatem: divi nam actionem, atque humanam etiam actionem; duas quoque liberi arbitrii facultates, divinam et humanam; divina rursum miracula, et humanas affectiones, naturales tamen et inculpatas. Totum quippe primum Adam, quales erat antequam a mandato deficeret, a peccato liberum, per viscera misericordia, Domine, suscepisti: corpus videli cet, animam, mentem, et naturales larum proprie lales (nam quod revera assumptum non est, id mi nime curatum fuit). Atque ita Dei et hominum mediator factus, inimicitias solvisti, eosque qui a Patre defecerant, ad ipsum revocans: quod errave rat, reduxisti; quod tenebris obsitum erat, illumi R. Filius terminus, vel etiam definitio, seu essentiae character, et Ver bum Patris. Sic rursum infra post Greg. Nazianz. orat. 2 in Pascha. Germ. et Colb. llæc in Billio desunt et Volaterrano. Cum tamen 'iis maxime Catholici ceu tessera communi orthodoxam Chalcedonensis synodi fidem adversus Eutychianos profiterentur. Ita quidem legit Billius, et Regius codex prafert. Alii

πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας ἀνήγαγες, ἐν τῷ θρόνῳ τῷ βασιλικῷ τὸν εἰς γῆν ἀποστρέφειν, καὶ τὸν ᾄδην οἰκεῖν κατακριθέντα, ἐν σεαυτῷ ἐκάθισας. Τίς οὖν τῶν ἀπείρων τούτων ἀγαθῶν, τῶν ὑπὲρ πάντα νοῦν καὶ κατάληψιν, ἐργαστήριον γέγονεν; οὐχὶ ἡ σὲ τε κοῦσα Λειπάρθενος; 8. Ορᾶτε φίλοι Θεῷ Πατέρες καὶ ἀδελφοί, τῆς παρούσης ἡμέρας τὴν χάριν. Ορᾶτε, τῆς νῦν εὐφημουμένης τὸ ὑψηλὸν καὶ σεβάσμιον; Οὐ φρικώδη τὰ ταύτης μυστήρια; οὐ θαύματος γέμοντα; μακά μιοι οἱ ὁρῶντες, ὡς ἰδεῖν πρεπωδέστατον. Μα κάριοι οἱ νοεράν κτησάμενοι αἴσθησιν! Οἶαι φωτός ἀστραπαὶ τὴν παροῦσαν νύκτα καταφαιδρύνουσιν! οἶαι ἀγγέλων δορυφορίαι τὴν τῆς ζωαρχικής μητρός καταγλαΐζουσι κοίμησιν· οἶαι ἀποστόλων θεηγορίαι τὴν κηδείαν τοῦ Θεοδόχου σώματος μακαρίζουσιν 1 Πῶς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, ὁ ταύτης υἱὸς δι' εὐσπλαγχ νίαν γενέσθαι καταδεξάμενος, δεσποτικοῖς παλάμαις τῇ παναγία ταύτῃ καὶ θειοτάτῃ οἷα μητρὶ λειτουργών, τὴν ἱερὰν ψυχὴν ὑποδέχεται; Ἢ ἀγαθοῦ νομο θέτου 1 μὴ ὑποκείμενος νόμῳ, τὸν νόμον πληρῶν, ὃν αὐτὸς ἐνετείλατο. Αὐτὸς γὰρ τοῖς γονεῦσι τὴν ὀρει λὴν τοὺς παῖδας νέμειν ἐθεσμοθέτησε. Τίμα, φησί, τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα σου. "Οτι δὲ ἀληθὲς τοῦτο, παντί που δῆλον, τῷ κἂν μικρὸν γοῦν τῶν θείων τῆς ἁγίας Γραφῆς μεταμεμνημένων λογίων. Εἰ γὰρ, ὡς φησὶν ἡ θεία Γραφή, ψυχαὶ δικαίων ἐν χειρί Κυ ρίου, οὐκ αὐτὴ μᾶλλον ταῖς χερσὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ Θεοῦ αὐτῆς τὴν ψυχὴν παρατίθηται. Αληθὴς ὁ λόγος, καὶ πάσης ἀντιλογίας ὑπέρτερος. Αλλ' εἰ δοκεῖ, τίς αὕτη, καὶ πόθεν, καὶ πῶς τῷ παρόντι χαρισθεῖσα βίῳ, δώρον ἁπάντων τῶν τοῦ Θεοῦ δωρημάτων ὑψηλότερον ἅμα καὶ προσφιλέστερον δέδοται. Οἷάν τε τὴν ἐν τῷδε τῷ βίῳ διατριβήν πεποίηται, καὶ οἴων μυστηρίων Αξίωται, διεξίωμεν. Εἰ γὰρ τοὺς κατοιχομένους ἐπι ταφίοις γεραίροντες Έλληνες, πᾶν ὅτι περ εώρων ἀγώγιμον, πάσῃ σπουδή συνεισέφερον, ὡς ἂν τῷ μὲν εὐφημουμένῳ κατηρτισμένον τὸ ἐγκώμιον γένηται, τοῖς δὲ λειπομένοις, ζῆλος ἅμα πρὸς ἀρετὴν καὶ παράκλησις· μύθοις δὲ ὡς τὰ πολλὰ καὶ ἀπείροις 1 πλάσμασι τὸν λόγον ἐξύφαινον, οίκοθεν μὴ κεκτημέ νων τῶν ὑμνουμένων ἔπαινον· πῶς ἡμεῖς τὰ λίαν ἀληθῆ καὶ σεβάσμια, καὶ ὄντως ὄντα τοῖς πᾶσιν εύ λογίας ἀπάσης και σωτηρίας πρόξενα, σιγής βυθοῖς τὸ τοῦ λόγου καλύψαντες, οὐ πολὺν ἐφλήσομεν γέλωτα, καὶ τῷ κατακρύψαντι τὸ τάλαντον τῆς αὐτῆς δίκης τευξόμεθα; τῆς συντομίας τοῦ λόγου φροντί ζοντες, ὡς ἂν μὴ ταῖς ἀκοαῖς πολέμιος γένηται, ὡς τροφὴ τοῖς σώμασιν ὑπερβάλλουσα. φιλόθεοι. δυνατόν τε καὶ πρεπωδέστατον. υποδύεται. μεμνημένων λογίων. τὸ τάλαντον κατορύξαντι. t HOMILIA I IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. masti; quod contritum, instaurasti; quod corrupte læ obnoxium, incorruptioni restituisti: creaturam ab erratico multorum numinum cultu liberasti homines Dei filios effecisti: contemptos et infames, divinæ gloriæ tuæ consortes reddidisti: eum qui ad inferas terræ partes damnatus erat, super on nem principatum et potestatem provexisti: et qui ita multatus erat, ut in terram reverteretur, et infernum incoleret, in teipso regio in throno collocasti". Quænam igitur immensoruın bonorum istorum quæ captuin omnem et comprehensionem superant, officina fuit? annon perpetua virgo, quæ te in lucem edidit? 4. Videtis, Deo dilecti Patres ac fratres, hujusce diei gratiam. Videtis quam sublimis ac veneranda illa sit, cujus nunc laudes celebrantur. Annon tre menda ejus mysteria? Annon admirationis plena? Beati qui vident, quantum maxime decet. Beati qui intelligendi sensum sunt consecuti. Quales lucis fulgetra prasentem noctem illustrant! Qualia ange lorum satellitia matris illius ex quo vita orta est, obitum colonestant! Qualia apostolorum Deo ellante proloquia, corporis hujus, quod Deum susce pit, fumus exornaut! Quomodo Dei Verbum, quod pro sua miseratione illius effici filius dignatum est, Dominicis manibus suis sanctissimae huic divinissi mæque, utpote matri, ministrans, sacrosanctam stis cepit animam. O probum legislatorem! Qui legi sub jectus non est, legem iunplet quam ipse tulit. Siqui dem ipse legem tulit,ut filii debitum officium parenti lus tribuant. Honora, inquit, patrem tuum et matrem 861 tuam ". Hoc autem verum esse, cuivis per spicuum est, qui vel tantillum in divinis Scripture oraculis eruditus sit. Nam si, ut Litteræ divina ferunt, Justorum animæ in manu Dei sunt**; annon ipsa ma gis in Filii Deique sui manns animam commendavit? Verus hic sermo est, ac sublimior, quam ut quis ei possit adversari. Verum si placet, quænam ipsa, et unde, et quo pacto mundo huic' concessa sit, mu nus omnium Dei præstantissimum simul et charissi mum: quæ item ipsi in hoc sæculo vitæ ratio fue rit, ét quorum mysterium particeps fieri merita sit, pro virili nostra consideremus. Si enim gentiles, eos qui e vita discessissent funebribus orationibus exornantes, id omne quod aitalliciendos auditorum animos accommodatum esse cernerent, omni stu dio conferebant, tum ut ejus quem laudabant suis numeris absolutum encomium esset, tum ut reli quos ad virtutem excitarent et hortarentur (sic ta men ut plerumque fabulis sexcentisque figmentis sermonem texerent, cum ii quos prædicabant nihil ex propriis quo landlem mererentur, haberent), cur nos, si ea quæ verissima et omni digna veneratione sunt, quæque benedictionem omnem et salutem omnibus attulerunt, alto, ut dicitur, silentio oble xerimus, non ingentem nostri risam excitemos, in que eamdeın, in quam is qui talentum abscondit ", pœnam incidamus? Quocirca initium dicendi fa Greg. Naz. epist. ut ad Cled. R. Exod. 35, Sap. III, R. Germ. 1. 36 Matth. xxv, R+g. Reg.

ε'. Ἰωακεὶμ καὶ ᾿Αννα οἱ ταύτης γεννήτορες Ἰωακείμ, ὥσπερ τις προβάτων ποιμήν, οὐχ ἧττον νέμων τοὺς λογισμούς, ἄγων τε κατ' ἐξουσίαν ὅποι βούλοιτο, ἢ τὰ θρέμματα. Ὑπὸ Κυρίῳ γὰρ τῷ Θεῷ ὡς πρόβατον ποιμαινόμενος, οὐδενὸς τῶν ἀρίστων ἐστέρητο. Αριστα δὲ λέγειν μηδεὶς οιέσθω με, τὰ τοῖς πολλοῖς καταθύμια, πρὸς ἃ ἡ τῶν λιχνοτέρων ἀεὶ διάνοια κέχηνεν, ἃ μήτε παραμένειν πέφυκε, μήτε βελτίονα δρᾶν τὸν κεκτημένον ἐπίσταται, τὰ τοῦ παρόντος βίου τερπνά, ἃ μὴ δύναται βεβαίαν δύναμιν κτήσασθαι ἀλλὰ περὶ αὐτὰ καταῤῥεῖ, καὶ αὐθωρὸν διαλύεται, εἰ καὶ τούτων πολλὴν εἶχον τὴν περιουσίαν. "Απαγε· οὐ πρὸς ἡμῶν ταῦτα θαυ μάζειν, οὐδ' αὕτη μερὶς τῶν φοβουμένων τὸν Κύ ριον· ἀλλὰ τὰ ἀγαθὰ, τὰ ὄντως τοῖς εὖ φρονοῦσιν ἐφετὰ καὶ ἐράσμια, & μένει διαιωνίζοντα, Θεὸν μὲν ἀλλ' αὐτά, αὐτίκα. Π. ἐν ταύταις. εὐφραίνοντα, καρπὸν δὲ τοῖς κεκτημένοις ἀνατέλλοντα ώριμον, τὰς ἀρετὰς φημὶ, αἱ τὸν καρπὸν ἐν καιρῷ αὐτῶν, τῷ αἰῶνι λέγω μέλλοντι, ζωὴν αἰώνιον δώ σουσι, τοῖς γε ἀξίως φιλοπονήσασι, καὶ προσενέγκασι τὸν ἑαυτῶν πόνων ὅση δύναμις. Πόνος μὲν γὰρ προς πορεύεται, ἕπεται δὲ μακαριότης αἰώνιος Ένα τὰς Ἰωακεὶμ συνήθως τοὺς οἰκείους ἐποίμανε λογι σμους, ἐν τόπῳ μὲν χλόης, τῶν ἱερῶν λογίων τῇ θεωρίᾳ ἐναυλιζόμενος, ἐπὶ ὕδατος δὲ ἀναπαύσεως τῆς θείας εὐφραινόμενος χάριτος, ἐξ ἀτόπων ἐπι στρέφων, ἐπὶ δὲ τρίβους δικαιοσύνης οδηγών. "Αννα δὲ, ἡ χάρις ἑρμηνεύεται, οὐχ ἧττον ὁμότροπος ἦν, καὶ ὁμόζυγος, πᾶσι μὲν ἀγαθοῖς κομῶσα, μυστικῷ δέ τινι λόγῳ κατεχομένη τῷ τῆς στειρώσεως ἀφ φωστήματι. Εστείρευε γὰρ ὄντως ἡ χάρις, ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς καρποφορεῖν οὐκ ἰσχύουσα διότι πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἡχρειώθησαν, οὐκ ἦν ὁ συνιών, οὐκ ἦν ὁ ἐκζητῶν τὸν Θεόν. Εἶτα ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἐπιδὼν, καὶ κατοικτειρήσας τῆς οἰκείας χειρός τὸ πλαστούργημα, καὶ τοῦτο βουληθεὶς ἀνασώσασθαι, λύει τὴν τῆς χάριτος στείρωσιν, τῆς ᾿Αννης φημὶ τῆς Θεόφρονος, καὶ τίκτει παῖδα, οἷα οὐ πρότερον γέγονεν, οὐδ᾽ αὖ πάλιν γενήσεται. Ἡ δὲ τῆς στειρώσεως λύ σις ἐδήλου σαφέστατα τὴν κοσμικὴν τῶν ἀγαθῶν λυθήσεσθαι στείρωσιν, καὶ τῆς ἀποῤῥήτου μαχα ριότητος καρπογονεῖσθαι τὸ στέλεχος. ς'. Ἐντεῦθεν ἡ Θεοτόκος ἐξ ἐπαγγελίας προέρχε ται. "Αγγελος γὰρ καταμηνύει τῆς γενησομένης τὴν σύλληψιν. Επρεπε γὰρ καν τούτῳ μὴ ἐλαττοῦσθαί τινος, ἢ φέρειν τὰ δεύτερα, τὴν τοῦ μόνου καὶ ὄντως τελείου Θεοῦ ἐσομένην κατὰ σάρκα λοχεύτριαν. Εἶτα τῷ ἱερῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ ἀνατίθεται, κάνταῦθα διατρί σει, κρείττονα καὶ καθαρωτέραν τῶν ἄλλων ἐπιδει κνυμένη σπουδὴν καὶ ἀναστροφὴν, ἀπάσης ἐπιμιξίας ἀνδρῶν καὶ θηλειῶν ἀτόπων ἀπηλλαγμένη. Αλλ' ἀπηλλαγμένην. ciamus, ita tamen ut brevitati studeamus, ne auribus oratio evadat inimica, non secus ac corporibus modum excedens cibus, 5. Joachim et Anna parentes ejus fuerunt. Ac Joachim quidem velut quispiam ovium pastor, cn gitationes non minus quam pecora pascebat, ad arbitrium illas ducens. Cum enim sub Domino Deo ovis instar pasceretur, nullis eorum que opti ma sunt, carcbat. Optima autem nemno me putet dicere, quæ plerisque accepta sunt, et quibus avi diorum hominum semper animus inhiat, quæ neque durabilia suapte natura sunt, nec meliorem cum a quo habentur, præstare norunt (hujus nimirum seculi voluptates, quæ vim firmam et stabilem habere nequeunt, sed mox efluunt, et eadem fere hora dilabuntur), tametsi horum copia abundet? Absit hoc non nostrum est his percelli, neque pars ista est timentium Dominum. Verum ea demum bona sunt, quæ vere ab hominibus sana mente præditis expetuntur et adamantur, quæ in æternum manent, quibus tumn Deus oblectetur, tum maturus ipsorum possessoribus fructus producatur: virtutes, inquam, quæ fructum in tempore suo, id est in futuro ævo vitam æternam iis daturæ sunt, qui digne eas exco luerint, et pro suis viribus labores in eas contulerint. Labor quippe præcedit, atque aterna felicitas inse quitur. Joachim suas intus cogitationes pascebat, in loco pascua ", hoc est, in sacrorum eloquiorum contemplatione commorans, et super aquam refectio nis ** divinæ gratiæ semet oblectans: sic nimirum ut a malis rebus eas avocaret, et per justitiæ se mitas deduceret. Anna vero, cujus nomen gratiam sonat, non minus morum, quam matrimonii jugo copulata cum illo erat: quæ tamen cum 862 omni virtutum genere loreret, mystica quadam ratione sterilitatis morbo tenebatur. Nimirum ste rilis vere gratia erat, quæ in hominum animis fructum edere non posset. Siquidem omnes decli paverant, simul inutiles facti erant: non erat intel ligens, aut requirens Deum *. Tum bonus Deus manus suæ figmentum respiciens et miseratus, cum illud tandem facere salvum vellet, gratiæ, hoc est Aunæ, sterilitatem solvit; quæ Giliam parit, qua lis nec ante fuit, nec posthac futura est. Atqui sterilitatis depulsio, hoc apertissime indicabat fore ut bonorum sterilitas, qua mundus laborabat, submoveretur, et titudinis fructu donaretur. 6. Eam ob rem Dei Genitrix ex promissione pro dit. Angelus enim nascituræ conceptionem parenti bus ejus nuntiat. Quippe conveniebat ut hac etiam re nulli cederet, nec posteriores partes ferret, quæ solum vereque perfectum Deum secundum carnem erat paritura. Tum in sacrosancto Dei templo offer tur et consecratur: in quo ita degit, ut præstan tioris ac purioris præ cæteris vitæ specimen eleret, a virorum et mulierum male feriatarum commercig of Psal. axil, 2. se ibid. 3. 50 Psal. 1111, 2, R. truncus aridus copioso arcanæ bea Germ. et Colb.

ἐπεὶ τῆς ἡλικίας ἡ ἀκμὴ κατελάμβανε, καὶ μένειν τῶν ἀνακτόρων ἔνδον νομίμως ἀπείργετο, μνηστήρι, ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν φύλακι τῆς παρθενίας, πρὸς τοῦ χοροῦ τῶν ἱερέων τῷ Ἰωσὴφ ἐγχειρίζεται, ὃς τὸν νόμον ἀπαραχάρακτον μέχρι γήρως ἐν συγκρίσει τῶν ἄλλων ἐφύλαττε. Πρὸς τοῦτον ἡ ἱερὰ αὕτη καὶ πανά μωμος νεάνις διέτριβε, τοῖς κατ᾽ οἶκον στοι χοῦσα, καὶ τῶν πρὸ τῆς οἰκίας εἰδυία μηδέν. ζ'. Ὅτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ὥς φη σιν ὁ θεῖος ᾿Απόστολος, ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἄγ γελος Γαβριὴλ πρὸς ταύτην τὴν ὄντως θεόπαιδα, και φησι πρὸς αὐτὴν· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετὰ σοῦ. Καλὸν τὸ τοῦ ἀγγέλου, πρὸς τὴν ὑπὲρ ἄγγελον πρόσφθεγμα. Χαρὰν γὰρ φέρει παγκόσμιο Ἡ δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ ἐταράχθη, τῆς πρὸς ἄνδρας ὁμι λίας ἀήθης υπάρχουσα. Ασφαλῶς γὰρ τηρεῖν τὴν παρθενίαν προῄρητο. Διελογίζετο δὲ ἐν ἑαυτῇ ποτα πὼς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. Καὶ πρὸς αὐτὴν ὁ ἄγ γελος· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὖρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ. Οντως εὗρε χάριν, ἡ ἀξία τῆς χάριτος. Εὗρε χάριν ἡ τοὺς πόνους τῆς χάριτος γεωργήσασα, καὶ πολὺ δρεψαμένη τὸν ἄσταχυν. Εὗρε χάριν, ἡ τοὺς σπόρους τῆς χάριτος γεννήσασα, καὶ πολύχουν δρε ψαμένη τὸν ἔσταχυν τῆς χάριτος. Εὗρε χάριτος ἄβυσσον, ἡ σῶαν τὴν ὁλκάδα τῆς διπλῆς παρθενίας τηρήσασα, καὶ τὴν ψυχὴν γὰρ παρθένον ἐτήρησεν, οὐ τοῦ σώματος ἔλαττον. "Οθεν καὶ ἡ τοῦ σώματος παρθενία τετήρητο. Καὶ τέξῃ, φησίν, υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· Ἰησοῦς δὲ σωτήρ ἑρμηνεύεται· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν. Τί πρὸς ταῦτα τῆς ἀληθοῦς σου φίας ὁ θησαυρός, τὴν μὲν Εὔαν οὐ μιμεῖται τὴν προ μήτορα,επανορ' οὗται δὲ μᾶλλον τὸ ταύτης αφύλακτον, καὶ συνήγορον τὴν φύσιν προβάλλεται, ὧδέ πως τῷ τοῦ ἀγγέλου ἀντιῤῥητορεύουσα ῥήματι· Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; ἀδύνατα φθέγγῃ, φησίν. Ο γε τὸς λόγος τοὺς ὅρους λύει τῆς φύσεως, οὓς ὁ πλαστουργήσας ἐπήξατο. Οὐκ ἀνέχομαι Ενα χρημα είσαι δευτέρα, καὶ τὸ τοῦ Ποιήσαντος παρακρούσα σθαι βούλημα. Εἰ δὲ μὴ λέγεις ἀντίθεα, τὸν τρό πον εἰπὼν τῆς συλλήψεως, λύσον τὴν ἀπορίαν. Πρὸς ἣν ὁ τῆς ἀληθείας άγγελος Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύ σεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι. Διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ. Οὐ δουλεύει φύσεως νόμοις τὸ τελούμε νον. Ο γὰρ Δημιουργός και δεσπότης τῆς φύσεως, κατ' ἐξουσίαν τοὺς ὄρους ἀμείβει τῆς φύσεως. Ή δὲ, τὸ ἀεὶ ποθούμενον καὶ τιμώμενον όνομα, μεθ' ἱερᾶς εὐλαβείας ἀκούσασα, τῆς ὑπακοῆς ἐπηφίει φό σου καὶ χαρᾶς γέμοντα ῥήματα, Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυ ρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. τ'. "Ο βάθος πλούτον, καὶ σοφίας, καὶ γνώσεως Θεοῦ· κἀγὼ γὰρ εἰς καιρὸν τῷ ᾿Αποστόλη συμ οι σε μὴ φοβοῦ, Κ. εὗρες, φησίν. ἀντίθετα. γενόμενον Ι, τῆς παρακοῆς ἐδεδίες τὸ ἐπίτιμον. HOMILIA I IN DORMITIONEM B. V. MARI.E. remota. Sed cum ad aetatis florem pervenisset, pro hibente lege ne intra templi septa deinceps ageret, sponso, seu virginitatis custodi, a sacerdotum choro traditur, qui legem inviolatam ad senectutem usque perinde ac quivis alii servaverat. Apud hunc itaque sacra hæc, et prorsus intaminata puella commora batur, domi se continens, nihilque eorum quæ ante fores suas gererentur, cognitum babens. 7. Cum autem, ut divinus Apostolus ait *, venit plenitudo temporis, ad hanc vere Dei filiam angelus Gabriel a Deo missus est, quanı hisce verbis est allocutus: Ave, gratia plena, Dominus tecum 1. Præclara sane angeli ad eam quæ angelis præstabat, allocutio. Gaudium enim orbis totius affert. Ista vero ob sermonem ejus turbata est, ut quæ cum viris colloqui minime consueverat, cum virginita tem sedulo servare instituisset. Cogitabat autem qualis esset ista salutatio ss. Tum angelus ad eam Ne timeas, ait, Maria: invenisti enim gratiam apud Deum. Plane gratiam invenit, quæ gratia digna erat. Gratiam invenit, quæ gratiæ labores excolue ral, copiosamque segetem collegerat. Gratiam inve nit, quæ gratia semina progenuit, et plenissimam gratia messem retulit. Gratiæ abyssum invenit, que duplicis virginitatis navem servaverat incolumiem. Maria enim non minus animum quam corpus virgi nem custodierat; unde etiam constabat corpori virginitas. Et paries, inquit, filium, et vocabis uo men ejus Jesum (Jesus autem Salvatorem sonat). Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum “. Quid ad hæc veræ sapientiæ thesaurus? Evam quidem primam parentem non imitatur; sed incautam potius ejus simplicitatem emendat, seque naturæ patrocinio munit, sic angeli verbis reponens: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Impossibilia narras, inquit. Nam sermo tuus naturæ leges frangit, quas 863 summus opi fex sancit. Secunda Eva dici non patior, nec Con ditoris mei voluntatem pessumdare. Quod si Deo adversa non loqueris, conceptionis modum expone, dubitationem meam solve. Ad quam veritatis ange Ius: Spiritus sanctus superveniet in le, et virtus Al tissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei ". Quod nunc agitur, natura legibus non subest. Naturæ siquidem artifex et Dominus arbitratu suo immutat naturæ leges. Ilæc itaque nomen illud, quod omni desiderio et honore semper colebat, sacra quadam reverentia audiens, obedientiæ vocem timore atque gaudio plenam emisit: Ecce ancilla Domini; fiat mihi se cundum verbum tuum 67. 69 Galat. 19, 6s ibid. 35. 4. Luc. 1, 28. ibid. 29. 67 ibid. 38. Quæ sequuntur usque ad absunt in R. cod. et sic deinceps. Sangermn. deest 8. O altitudo divitiarum, sapientiæ et scientiæ Dei (nam ego quoque Apostoli vocem nunc temporis es ibid. 50. * ibid. 31; Matth. 1, 21. es Luc. 1, 34. f. Germ. male.

φθέγξομαι, ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, Ο (*) Π. βοήσομαι. Θρόνοι, ήγουν ἄγγελοι καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ! Ὦ ἀπλήστου ἀγαθότητος Θεοῦ! ὢ ἀγάπης οὐκ ἐχούσης ἔρευναν 1 Ὁ καλῶν τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα, ὁ πληρῶν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, οὗ ὁ οὐρανὸς θρόνος, ἡ δὲ γῆ υποπό διον, εὐρύχωρον ἐνδιαίτημα, τὴν γαστέρα τῆς οἰ κείας δούλης ἐποιήσατο, καὶ ἐν αὐτῇ τὸ πάντων καινότερον ἀποτελεῖ μυστήριον. Θεὸς γὰρ ὤν, ἄν θρωπος γίνεται, ὑπερφυῶς τε τῷ χρόνῳ τῆς κυή σεως τίκτεται, καὶ διανοίγει μήτραν, τὰ κλείθρα τῆς παρθενίας μὴ λυμηνάμενος, καὶ ἀγκάλαις γηῖ ναις ὡς βρέφος βαστάζεται, τὸ τῆς δόξης ἀπαύγα σμα, ὁ χαρακτήρ τῆς τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως, ᾧ φέρονται τὰ σύμπαντα τῷ ῥήματι τοῦ στόματος αυτ τοῦ. "Ω θείων ἀληθῶς θαυμάτων! ὦ μυστηρίων τῶν ὑπὲρ φύσιν καὶ ἔννοιαν! ὦ παρθενικῶν αὐχημάτ των τῶν ὑπὲρ ἄνθρωπον! τί τοῦτο τὸ μέγα περὶ σὲ, ὦ ἱερὰ μῆτερ καὶ παρθένε, μυστήριον; Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶν, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. Μακαρία εἶ ἐν γενεαίς γενεῶν, ἡ μόνη ἀξιομακάριστος. Ἰδοὺ γὰρ μακαρίζουσί σε πᾶσαι γενεαὶ, ὥσπερ ἔφησας. Σὲ εἶδον θυγατέρες Ἱερουσ σαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας λέγω, καὶ ἐμαχάρισαν σε απ βασίλισσαι, ἤτοι δικαίων ψυχαὶ, καὶ εἰς αἰῶνας αἱ νέσουσί σε. Σὺ γὰρ εἶ ὁ βασιλικός θρόνος, ᾧ παρε στήκεισαν ἄγγελοι τὸν ἑαυτῶν ὁρῶντες δεσπότην, καὶ δημιουργὸν ἐποχούμενον. Σὺ Ἐδὲμ νοητή κε χρημάτικας τῆς πάλαι ἱερωτέρα και θειοτέρα. Έν ἐκείνῃ μὲν γὰρ Ἀδὰμ χοϊκὸς ηὐλίζετο, ἐν σοὶ δὲ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ. Σὲ κιβωτὴς προεικόνισε δευτέρου κόσμου σπέρμα φυλάττουσα· σὺ γὰρ τὴν τοῦ κόσ σμου σωτηρίαν τὸν Χριστὸν ἀπεκύησας, τὸν τὴν ἁμαρτίαν μὲν κατακλύσαντα, τὰ δὲ ταύτης κατευνα σαντα κύματα. Σε βάτος προέγραψε, πλάκες θεόγρα φοι προεχάραξαν, νόμου ή κιβωτός προϊστόρησε, στάμνος χρυσῆ καὶ λυχνία, καὶ τράπεζα, καὶ ῥάβδος Ααρὼν ἡ βλαστήσασα, ἐμφανῶς προετύπωσαν. Εκ σοῦ γὰρ ἡ φλὸξ τῆς θεότητος, ὁ τοῦ Πατρὸς ὄρος καὶ Λόγος, τὸ γλυκύτατον καὶ οὐράνιον μάννα, τὸ ὄνομα τὸ ἀνώνυμον τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, τὸ φῶς τὸ αἴδιον καὶ ἀπρόσιτον, ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς ὁ οὐράνιος, ὁ ἀγεώργητος καρπός, σωματικῶς ἐκ σοῦ ἀνεβλάστη σεν. Οὐ σὲ προεμήνυσε κάμινος, πῦρ δροσίζον ἅμα καὶ φλογίζον δεικνύουσα, καὶ τοῦ θείου πυρὸς ἀντίτυπον τοῦ ἐν σοὶ κατοικήσαντος; Ἡ δὲ σκηνή ᾿Αβραὰμ σὲ προδηλοί προφανέστατα. Τῷ γὰρ Θεῷ Λόγῳ ἐν τῇ γαστρί σου σκηνώσαντι ἀνθρωπεία φύσις τὸν ἐγκρυφίαν ἄρτον, τὴν ἑαυτῆς ἀπαρχὴν ἐκ τῶν σῶν ἁγνῶν αἱμάτων προσήγαγεν, ὀπτωμένην πῶς καὶ ἀρτοποιουμένην ὑπὸ τοῦ θείου πυρὸς, ἐν τῇ θείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει ὑφισταμένην, καὶ εἰς ἀληθῆ ὕπαρ ξιν ἐρχομένην σώματος ἐψυχωμένου ψυχῇ λογική τε καὶ νοερᾷ. Μικροῦ μὲ καὶ τοῦ Ἰακὼν ἡ κλίμαξ διέφυγε. Τί γάρ; οὐ παντὶ δῆλον, ὅτι σοῦ προεγράφη Οι δροσίζουσα, δεικνύουσα. Κ. παναχράντων, usurpabo)! o quam incomprehensibilia sunt judicia ejus et impervestigabiles viæ ejus "! o immensam bonitatem! o charitatem, quæ nulla ratione queat indagari! Is qui vocat ea quæ non sunt, tanquam ea quæ sunt: qui coelum et terram implet “; cujus coelum sedes est, et terra scabellum pedum ejus ", ex ancillæ suæ utero amplissimum sibi do micilium fecit, mysteriumque novorum omnium novissimum et insolitum in ea gessit. Nam qui Deus Terat, homo fit, ac eximio modo partus tempore nascitur, vulvam ita aperiens, ut virginis claustra minime labefactet: ulnisque terrenis gloriæ splen dor, paternæ substantiæ character, qui omnia vir tutis suae verbo portat, infantis more gestatur. divina plane miracula! o mysteria natura et cogi tatione superiora! o Virginis prærogativas humana conditione majores! Quodnam ingens hoc est, o sacra mater et virgo, circa te mysterium: Bene dicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui ss. Beata es in generationibus generationum, solaque digna, quae beata prædiceris. Ecce enim te beatam dicunt omnes generationes *. Viderunt te Alize Jerusalem 4, Ecclesia, inquam, beatamque prædicaverunt regina, hoc est justorum animæ, teque in æternum laudabunt. Tu enim es solium illud regium, cui angeli astiterunt, suum herum et creatorem cernentes insidentem. Tu spiritualis es Edem, antiqua illa sanctior ac divinior. In illa si quidem terrenus Adam commorabatur, in te autem Dominus qui de caelo descendit. Te olim arca figu ravit, in qua secundi mundi semen servatum fuit. Tu enim Christum mundi salutem peperisti, qui peccatum quidem submersit, ejusque fluctus se davit. Te rubus delineavit, tabulæ a Deo exaratæ expresserunt, legis arca prænuntiavit, urna aurea, candelabrum, mensa, virga Aaronis quæ foruit, aperte præsignarunt. Nam ex te flamma divinitatis, Patris terminus et Verbum, suavissimum illud et ccleste manna, nomen illud noninis expers, quod est super omne nomen **, lumen illud sempiternum et inaccessum, vitæ panis cœlestis “, nulla cultura editus fructus, ex te corporaliter pullulavit. Quid? annon te fornax illa præmonstravit, cujus ignis roridus simul ac flammeus erat, quæ divini ignis in te habitantis figuram præferebat? Quin Abraham 864 tabernaculum te manifestissime significabat. Deo quippe Verbo, in utero tuo velut in tabernaculo degenti, humana natura subcinericium panem, sui primitias, ex purissimo sanguine tuo obtulit, divino igne coctas, panemque factas, in divina ejus per sona subsistentes, et ad veram corporis anima ra tionali et intelligente instructi exsistentiam ve nientes. Parum abfuit, quin me Jacob scala præter iret s. Quid enim? annon cuivis perspicuum est 89 Rom. x, 33, 34. 40 Rom. 1, 17. ** Cant. vi, 8. ** Philipp. 11, 9. R. Jerem. sxir, 24. 47 Joan. vi, 48. 43 Isa. Lxvi, 1. 48 Luc. 1, 28, 42. * Luc. 48 Gen. xxviii, 12 seqq. R.

καὶ τύπος γνωρίζεται; ὃν τρόπον ἐκεῖνος τεθέαται À? διὰ τῶν ἄκρων τῆς κλίμακος οὐρανὸν τῇ γῇ συναπο τόμενον, καὶ διὰ ταύτης ἀγγέλους κατιόντας καὶ ἀνιόντας, καὶ τὸν ὄντως ἰσχυρὸν, καὶ αήττητον, τύ πικῶς αὐτῷ προσπαλαίοντα, οὕτω; καὶ σὺ μεσιτεύ σασα, καὶ κλίμαξ γεγονυῖα τῆς πρὸς ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ καταβάσεως, τοῦ τὸ ἀσθενὲς ἡμῶν ἀναλαβόντος φύσ ραμα, καὶ ἑαυτῷ συμπλέξαντος καὶ ἑνώσαντος, καὶ νοῦν ὁρῶντα Θεὸν δεδρακότος τὸν ἄνθρωπον, τὰ διε στῶτα συνήγαγες. "Οθεν ἄγγελοι μὲν πρὸς αὐτὸν κα τῇεσαν, ὡς θεῷ καὶ Δεσπότῃ λειτουργήσαντες, ἄν θρωποι δὲ ἀγγελικῇ πολιτεία χρησάμενοι, πρὸς οὐρανὸν ἀναρπάζονται. Θ'. Ποῦ δὲ θήσομαί τῶν προφητῶν τὰ κηρύγματά; οὐκ ἐπὶ σέ, εἴπερ ἀληθῆ δεικνύναι ταῦτα ἐθελήσαι μεν; τίς γὰρ ὁ Δαυῒτικὸς πόκος, ἐφ᾽ ἂν ὁ τοῦ βασι λέως τῶν ἁπάντων Θεοῦ υἱὸς, ὁ συνάναρχος καὶ συμβασιλεύων τῷ οἰκείῳ Γεννήτορι, ὡς ὑετὸς κατα βέβηκεν; οὐχὶ σὺ τηλαυγέστατα; τίς δὲ ἡ παρθένος, ἣν Ησαίας προβλεπτικῶς προηγόρευσεν, ἐν γαστρὶ ἕξειν καὶ τέξεσθαι υἱὸν τὸν μεθ᾿ ἡμῶν ὄντα Θεόν, τουτέστι μετὰ τὸ γενέσθαι ἄνθρωπον, καὶ Θεὸν διά μείναντα. Τί δὲ τὸ δρὸς τοῦ Δανιήλ, ἐξ οὗ ὁ ἀκρογω‐ νιαῖος ἐτμήθη λίθος Χριστός, οὐχ ὑποστὰς ἀνδρὸς ἐγχειρίδιον; οὐχὶ σὺ ἡ ἀσπόρως κυήσασα, καὶ πάλιν παρθένος μείνασα; ἐλθέτω Ἰεζεκιὴλ ὁ θειότατος, καὶ δεικνύτω κεκλεισμένην πύλην διωδευμένην ὑπὸ Κυρίου καὶ οὐκ ἀναγομένην, καθὰ προφητικῶς προε κήρυξε (10, δειξάτω τῶν λεγομένων τὴν ἔκβασιν· σὲ δείξει πάντως, ἣν διελθὼν ὁ ἐπὶ πάντων Θεὸς, καὶ σάρκα λαβών, τὴν τῆς παρθενίας οὐκ ἀνέωξε πύλην. Μένει γὰρ ἡ σφραγὶς ὄντως διαιωνίζουσα. Σὲ τοίνυν προφῆται κηρύττουσι. Σοὶ διακονοῦσιν ἄγγελοι, λει τουργοῦσιν ἀπόστολοι, ὁ παρθένος καὶ θεολόγος τῇ Λειπαρθένῳ καὶ Θεοτόκῳ. Σὲ γὰρ σήμερον πρὸς τὸν σὸν ἐκδημοῦσαν Υἱὸν περιεἶπον ἄγγελοι, ψυχαὶ δια καίων, πατριαρχῶν τε καὶ φροφητῶν· ἐδορυφόρουν ἀπόστολοι, θεοφόρων τε Πατέρων πλῆθος ἄπειρον ἐκ τῶν τερμάτων τῆς γῆς τῷ θείῳ προστάγματι ὡς ἐν νεφέλῃ πρὸς ταύτην τὴν θείαν καὶ ἱερὰν Ἱερουσαλὴμ αθροιζόμενοι, καί σοι τῇ πηγῇ τοῦ ζωαρχικοῦ τοῦ Κυρίου σώματος ὕμνους ἱεροὺς ἐνθεαστικώτατα λέ γοντες. ι. Ο πῶς ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς πρὸς τὴν ζωὴν διὰ μέσου θανάτου μετάγεται! ὢ πῶς ἡ ἐν τῷ τόκῳ τοὺς όρους ὑπερβᾶσα τῆς φύσεως, νῦν ὑποκύπτει τοῖς ταύτης θεσμοῖς, καὶ θανάτῳ τὸ ἀκήρατον καθυπο βάλλεται σῶμα. Δεῖ γὰρ αὐτὸ τὸ θνητὸν ἀποθέμενον τὴν ἀφθαρσίαν ἀμφιάσασθαι, ἐπεὶ καὶ ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως τὴν τοῦ θανάτου πεῖραν οὐκ ἀπηνήνατο. Θνήσκει γὰρ σαρκὶ, καὶ θανάτῳ λύει τὸν θάνατον, καὶ φθορᾷ τὴν ἀφθαρσίαν χαρίζεται, καὶ τὴν νέκρω σιν ποιεῖ πηγὴν τῆς ἀναστάσεως. Ὢ πῶς ψυχὴν 1. συγκαταβάσεως. δεικνύτω. ς νοεράν. HOMILIA I IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. te ca præsignatam figuratamque esse ut enim ille 5º Isa. vii, 14. "Dan. 11, 34. Psal. Lxxi, G. * 1 Cor. xv, 55. R. per extremas scala partes. coelum cum terra copn latum, et angelos per eam descendentes et aster dentes, quin etiam illum qui vere fortis insupera bilisque est, typice secum luctantem vidit: sic tu quoque mediatricis munus obiens, electaque Dei al nos descendentis scala, ut debilem nostram nätu ram assumeret, sibique copularet ét uniret, adeo que hominem mentem videntem Deum redderet, ca quæ dirempta erant, collegisti. Quocirca angeli ad eam descenderunt, uti Domino ac Deo inservirent homines autem angelicum vitæ genus amplectentes, in cœlum evehuntur. 9. Quo loco præconia proplietarum ponam? annon ad te referenda, siquidem ea vera esse ostendere velimus? Quodnam est Dominicum illud vellus ", in quod regis omnium Dei Filius, qui Patri coæter nus est, ejusque regni consors, pluviæ instar de scendit? anhon tu perspicue? Quænam item ea Virgo, quam Isaias " provido Spiritu in utero habi train, Deumque qui nobiscum foret, seu qui, cum factus esset homo, simul maneret Deus, paritnraı prædixit? Quid mons ille Danielis *, ex quo lapis angularis Christus sic abscissus fuit, ut viri scal prum non subierit? Nonne ipsa es, quae nullo se mine suscepto peperisti, ac rursus virgo perman sisti. Veniat divinissimus Ezechiel **; clausamque portam ostendat, Domino perviam, nec tamen aper tam, quemadmodum prophetico instinctu prænun tiavit. Dicta sua eventu comprobata monstret. Te dubio procul ostendet, per quam trarisiens, qui su per omnia Deus est, assumpta carne, virginitatis portain nequaquam aperuit. Signaculum quippe in æternum perseverat. Quocirca te prophetæ prædi cant: tibi ministrant angeli, inserviunt apostoli, virgo ille ac theologus, perpetuæ virgini Deique genitrici. Ηodie enim te ad Filium tuum emigran tem satellitio suo fovebant angeli, justoruın animæ, patriarcharumque et proplictarum: stipabant apo stoli atque afflatorum à Deo Patrum infinita multi tudo, ab ipsis orbis fìnibus divino Filii tui jussu velut ¡nt nube, in divinam bánc et sacram Jerusalem con gregati, tibique Dominici corporis, quod vitæ ini tium attulit fonti, sacros sanctos hymnos divi nissime canebani, 40. O quomodo vitæ fons ad vitam, media morte trahitur! () quomodo, quæ pariendo naturæ leges excesseral, munc ejus legibus cedit, et corpus inma culatum morti subjicitur "! Oportet enim hoe mortali posito, induere incorruptionem *, quando quidem natura Dominus mortis periculum facere non recusavit. Carne etenim moritur, et mort mortem tollit; corruptione incorruptionem donat necem denique suam resurrectionis fontem facit.. 865 O quomodo sacrosanclain illam animam ** Ezech. xliv, 1. Bs Dionys. cap. 3 De div. nom. Germ. et Colb.

κείαις χερσὶν ὁ παντουργὸς ὑποδέχεται, τιμῶν νο μίμως, ἣν τῇ φύσει δούλην ὑπάρχουσαν, φιλανθρω πίας ἀνεξιχνιάστοις πελάγεσιν οἰκονομικῶς μητέρα ἑαυτοῦ ἐποιήσατο, ὁ ἀληθείᾳ σαρκωθεὶς, οὐ φενα κίσας τὴν ἐνανθρώπησιν. Εώρων γὰρ, ὡς δοκεῖ, τῶν ἀγγέλων τα τάγματα τὴν σὴν ἐξ ἀνθρώπων ἀποβίωσιν προσδεχόμενα. Ο τῆς καλλίστης εκε δημίας, ἢ τὴν πρὸς Θεὸν ἐκδημίαν χαρίζεται. Εἰ γὰρ καὶ πᾶσι τοῖς θεοφόροις θεράπουσι πρὸς Θεοῦ τοῦτο κεχάρισται· κεχάρισται γὰρ, καὶ πιστεύομεν· ἀλλά γε τὸ διάφορον ἄπειρον δούλων Θεοῦ καὶ μητρός. Τί τοί νυν τὸ περὶ σὲ τοῦτο μυστήριον όνομάσομεν θάνατον; ἀλλὰ καὶ φυσικῶς ἡ πανίερος καὶ μακαρία σου ψυχή τοῦ πανολβίου καὶ ἀκηράτου σου χωρίζεται σώματος, καὶ τὸ σῶμα τῇ νομίμῳ ταφῇ παραδίδοται, ὅμως οὐκ ἐναπομένει ἐν τῷ θανάτῳ, οὐδ' ὑπὸ τῆς φθορᾶς διαλύεται. Ης γὰρ τικτούσης ἀλώβητος ἡ παρθενία μεμένηκε, ταύτης μεθισταμένης ἀδιάλυτον τὸ σῶμα πεφύλακται, καὶ πρὸς κρείττονα καὶ θειοτέραν σκηνὴν μετατίθεται, οὐ διακοπτομένην θανάτῳ, ἀλλ᾽ εἰς ἀπεράντους αἰῶνας αἰώνων διαιωνίζουσαν. Ωσπερ γὰρ οὗτος ὁ ὁλολαμπὴς καὶ ἀείφωτος ἥλιος ὑπὸ τοῦ σεληνιακοῦ πρὸς μικρόν κρυπτόμενος σώματος, δοκεῖ μέν πως ἐκκλιμπάνειν, καὶ τῷ ζόφῳ καλύ πτεσθαι, καὶ τῆς αἴγλης ἀντιλαμβάνειν τὸ σκότος, ὅμως αὐτὸς τοῦ οἰκείου φωτὸς οὐκ ἐξίσταται. Εχει δὲ ἐν ἑαυτῷ πηγὴν φωτὸς ἀένναον βρύουσαν, μᾶλλον δὲ αὐτὸς πηγή φωτὸς ὑπάρχει ἀνέκλειπτος, ὡς ὁ Κτίσας αὐτὸν Θεὸς διετάξατο. Οὕτω καὶ σὺ ἡ πηγὴ τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς ἢ ἀέναος, ὁ ἀδάπανος τῆς αὐτο ζωῆς θησαυρός, ἡ δαψιλὴς τῆς εὐλογίας ἀνάβλυσις, ἡ πάντων τῶν ἀγαθῶν ἡμῖν αἰτία καὶ πρόξενος, εἰ καὶ πρός τι χρονικόν διάστημα καλύπτῃ σωματικῶς τῷ θανάτῳ, ἀλλὰ βρύεις ἀφθόνως ἡμῖν φωτὸς ἀπειρε σίου, καὶ ἀμβροσίας ζωῆς, καὶ τῆς ὄντως μακαριότη τος ἀνελλιπῆ, καὶ καθαρά, καὶ ἀδαπάνητα νάματα, ποταμοὺς χάριτος, ιαμάτων πηγὰς, εὐλογίαν ἀέν ναον. Σὺ γὰρ ὡς μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ ἐξήνθησας, καὶ ὁ καρπός σου γλυκασμὸς ἐν λάρυγγι τῶν πιστῶν. Ἐντεῦθεν οὐ θάνατον τὴν ἱεράν σου μετάστασιν λέξομαι, ἀλλὰ κοίμησιν, ἢ ἐκδημίαν, ἢ ἐνδημίαν εἰπεῖν οἰκειότερον. Εκδημοῦσα γὰρ τῶν τοῦ σώματος, ἐνδημεῖς πρὸς τὰ κρείττονα. ἱερὰν τοῦ Θεοδόχου διαιρουμένην σκηνώματος, οι ἐκείνης ἐκδημή νομίμῳ. ια΄. Σε συνεπόρθμευσαν σὺν ἀρχαγγέλοις ἄγγελοι. Σοῦ τὴν ἔξοδον ἔφριξαν τὰ ἀκάθαρτα καὶ ἐναέρια πνεύματα. Σοῦ τῇ διαβάσει εὐλογεῖται μὲν ἀὴρ, αι θὴρ δὲ καθαγιάζεται. Σοῦ τὴν ψυχὴν χαίρων οὐρα νὸς ὑποδέχεται. Σοὶ μεθ᾽ ἱερῶν ὕμνων καὶ φαι δρᾶς τελετής προσυπαντῶσι δυνάμεις, μονονουχί λέγουσαι· τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα λελευκαντισμένη, εγκύπτουσα ὡσεὶ ὄρθρος; καλὴ ὡς σελήνη, ἐκλεκτή ὡς ὁ ἥλιος. Ως ὡραιώθης, ὡς ἡδύνθης! σὺ ἄνθος τοῦ πολύφωτος. και φαιδραῖς ταῖς λαμπάτι, καί. e tabernaculo, quod Deum susceperat emigrantem, rerum omnium Conditor suis manibus excipit: le gitime eam honorans, quam, etsi natura erat an cilla, pro impervestigabili suæ benignitatis abysso equa dispensatione matrem suam effecit, cum re vera incarnatus esset, ac non nudamn humanitatis speciem objecisset! Videbant enim ut, par est credere, angelorum classes, quæ tuum e vita dis cessum exspectabant. O præclarissimum excessum, ¿qui tibi hoc præstat ut ad Deum migres! Nam si cum omnibus quoque Deo ɔmatis hominibus hoc Dei munere concessum sit (nec enim quin conces sum sit, dubitamus); at infinitum Dei servorum ac 'matris discrimen est. Ecquo igitur nomine, quod in te peractum est mysterium, appellabimus? an mortem? At quamvis sacratissima et felix auiina tua, ut fert naturæ sors, a beatissimo et immaculato 'corpore tuo disjungatur, ac corpus legitimæ se pultura maudetur, non tamen in morte perseveral, nec corruptione dissolvitur. Nam cujus in partu virginitas incolumis mansit, eadem e vita mi grante, corpus ita conservatum est, ut nun dissolu tum, sed in melius diviniusque tabernaculum mu 'tatum sit, quod non jam morte interrumpatur, sed in induita saeculorum sacula perduret. Quemadmo dum enim sol iste splendidissima perennique luce præditus, tametsi, cum a lunari tantisper corpore obtegitur, modo quodam deficere, et caligine obrui, et fulgorein cum tenebris mutare videatur, non tamen luce sua destituitur, verum sui luminis fon tem perpetuo scaturientem habet, quinimo ipse lumiuis fons est indefciens, velut ab ejus conditore Deo constitutum fuit: sic tu quoque ſons veri lu minis, et mexhaustus ipsiusmet vitæ thesaurus, uberrimaque benedictionis scaturigo, quæ cuncta nobis bona conciliasti et attulisti, etsi ad tempus aliquod corporeo modo morte oblegeris; attamen immensi luminis, immortalisque vitæ, ac veræ felicitatis puros et inexhaustos latices, gratiæ Au mina, sanationum fontes, perennemque benedi ctionem fundis. Tu enim es sicut malus in lignis silvæ; et fructus tuus dulcis gutturi fidelium *³. Quamobrem sacrum transitum tuum minime mortem appellabimus, sed somnum et migrationem, vel, ut aptiori voce utar, præsentiam ad Deum: excedens enim e corpore, praesens exsistis ad potiora ". 11. Te cum angelis archangeli transvexerunt ascensum tuum impuri spiritus exhorruerunt. Tuo transitu aer benedicitur, æthèri sanctitas conci liatur. Animam tuam coelum gaudens excipit, tibi cum sacris canticis, et lætæ solemnitatis ritu, cœ lestes Virtutes obviam prodeunt, bis similibusve vocibus utentes: Quæ est ista quæ ascendit dealbata, exoriens ut aurora, pulchra ut luna, electa ut sol ". Quam pulchra, quam suavis facta es! tu flos campi, 56 Cant. 11, 7. ** JI Cor. v. 8. 87 Cant. VI, 9. R. R. deest R. Reg.

πεδίου, ὡς κρῖνον ἐν μέσῳ ἀκανθῶν· διὰ τοῦτο νεάνιδες ἠγάπησάν σε. Εἰς ὀσμὴν μύρων σου δρα μούμεθα. Εἰσήνεγκε σε ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ταμιείον αὐτοῦ, ἔνθα ἐξουσίαι δορυφοροῦσιν, ἀρχαὶ εὐλογοῦσι, θρόνοι ἀνυμνοῦσι, τὰ Χερουβὶμ ἐκπλήττεται χαί ροντα, δοξάζει τὰ Σεραφίμ τὴν τοῦ οἰκείου δεσπότου φύσει καὶ ἀληθείᾳ οικονομία χρηματίσασαν μη τέρα. Οὐ γὰρ ὡς ὁ Ἠλίας ὡς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐλήλυ θας· οὐχ ὡς ὁ Παῦλος ἕως τρίτου διεβιβάσθης ούτ ρανοῦ. ἀλλ᾽ ἕως αὐτοῦ τοῦ βασιλικοῦ θρόνου τοῦ Υιού σου ἔφθασας, αυτόπτως ὁρῶσα, καὶ χαίρουσα, καὶ σὺν πολλῇ καὶ ἀφάτῳ τῇ παῤῥησία παρεστώτα, ἀγγέλοις θυμηδία ἀπόρρητος, καὶ πάσαις ταῖς ὑπερ κοσμίοις δυνάμεσι, πατριάρχαις εὐφροσύνη άληκτος; δικαίοις χαρὰ ἀνεκλάλητος, προφήταις διηνεκής ἀγαλλίασις, κόσμον εὐλογοῦσα, τὰ σύμπαντα ἁγιά ζουσα, τοῖς κάμνουσιν ἄνεσις, τοῖς πενθοῦσι παρά κλησίς, τοῖς νοσοῦσιν ἴασις, τοῖς χειμαζομένοις λιμήν, ἁμαρτάνουσιν ἄφεσις, τοῖς λυπουμένοις εὐμενες πατ ραμύθιον, πᾶσι τοῖς αὐτοῦσιν ἑτοίμη βοήθεια. ιβ. Ο θαύματος ὄντως ὑπερφυοῦς! ὦ πραγμάτων ἐκπλήξεως. Ὁ πάλαι βδελυκτὸς καὶ μισούμενος θά νατος, καὶ εὐφημεῖται καὶ μακαρίζεται. Ο πάλαι πένθους καὶ κατηφείας, δακρύων τε καὶ σκυθρωπό. τητός πρόξενος, νῦν χαρᾶς ἀναδέδεικται καὶ πανη γύρεως αἴτιος. Ὅμως εἰ καὶ πᾶσι τοῖς τοῦ Θεοῦ θεο ράπουσιν, ὧν ὁ θάνατος μακαρίζεται, ἐκ τοῦ τέλους τὸ ἀσφαλὲς περιγίνεται τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστής σεως, καὶ τούτου χάριν ὁ θάνατος αὐτῶν μακαρί ζεται. Τελειοι γὰρ αὐτοὺς, καὶ μακαρίους δείκνυσι, τὸ ἄτρεπτον τῆς ἀρετῆς χαριζόμενος, κατὰ τὸ φάσκον λόγιον· μὴ μακάριζε άνδρα πρὸ τελευτῆς αὐτοῦ ἀλλ᾽ οὐκ ἐπὶ σοὶ τοῦτο ληψόμεθα. Σοῦ γὰρ μακαρι σμός, οὐχ ὁ θάνατος· οὐδὲ ἡ μετάστασις τελείωσις γέγονεν, οὐδ᾽ αὖ πάλιν ἡ ἐκδημία χαρίζεται την ἀσφάλειαν. Πάντων γὰρ σὺ τῶν ὑπὲρ νοῦν ἀγαθῶν ἀρχὴ, καὶ μεσότης, καὶ τέλος, ἀσφάλειά τε καὶ ἀλη θὴς βεβαίωσις, ἡ ἄσπορος σύλληψις, ἡ θεία ἐνοίκη σις, ὁ τόπος ὁ ἄφθορος γέγονεν. "Οθεν ἀληθῶς ἔφη σας, οὐκ ἀπὸ τοῦ θανάτου. ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῆς τῆς συλλή ψεως ὑπὸ πασῶν τῶν γενεῶν μακαρίζεσθαι. Εντεῦθεν οὐ σὲ ὁ θάνατος ἐμακάρισεν, ἀλλ᾽ αὐτὴ τὸν θάνατον κατηγλάϊσας, τὴν τούτου κατήφειαν λύσασα, καὶ χαρὰν τὸν θάνατον δείξασα. Ὅθεν σου τὸ ἱερὸν καὶ πανάμωμον σῶμα ὁσίᾳ ταφῇ παρεδίδοτο, προτρε χόντων ἀγγέλων, περικυκλούντων, επομένων, μήτι πραττόντων ὧν εἰκὸς τῇ μητρὶ τοῦ ἑαυτῶν λειτουρ γῆσαι Δεσπότου, ἀποστόλων, καὶ παντὸς τοῦ τῆς Εκκλησίας πληρώματος θεηγορικούς ύμνους εκε βοώντων, καὶ κροτουμένων τῷ πνεύματι· Πλησθη σήμεθα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς τοῦ οἴκου σου· ἅγιος, ο ναός σου, θαυμαστὸς ἐν δικαιοσύνῃ. Καὶ πάλιν Ηγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος. Ορος τοῦ Θεοῦ, ὄρος πῖυν· τὸ ὅμος ὃ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοικεῖν ἐν αὐτῷ. Σὲ τῶν ἀποστόλων ὁ δῆμος τὴν ἀληθῆ κιβωτόν Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τῶν ὤμων Ο σε propterea ade lescentulæ dilexerunt te: in odorem unguentoruid tuorum cncurrerunt ", Introduxit te rex in cubi culum suum, ubi te stipant Potestates, 866 Prin cipulus benelicuit, Throni concelebrant, Cherubini gaudentes obstupescunt, laudant Seraphim, ut qu Domini natura veraque dispensatione mater exsti teris. Non enim ad modum Eliæ velut in cœluni ascendisti. Non uti Paulus ad tertium usque cœlum subvecta es "; verum usque ad regium Filii tai thronum pervenisti, perspicue euni ac læte contuens, et cum magna et inexplicabili libertate astans, angelis, et mundo sublimioribus Virtutibus uni versis, omni sermone major lætitia es, patriarhis sempiterna oblectatio, justis gaudium ineffabile, HOMILIA I IN DORMITIONEM B. V. MARLE. uti lilium in medio spinarum perennis prophetis exsultatio, mundo benedictio, 68 Cant. 11, 1, 2. * Cant. 142, 3. rebus omnibus sanctimonia, laborantibus requies, lugentibus consolatio, agrotantibus medicina, tem pestate jactatis portus, peccantibus venia, Mandu iis qui in mcrore sunt, levamen, omnibus exoran tibus promptam subsidium. 12. miraculum vere natura præstantins! o res stuporis plenas! Mors quæ odio et exsecrationi olint erat, nunc con:mendatur, et beata prædicatur. Quise quondam luctum et mcrorem, lacrymasque et tristitiam afferebat, nune causa evadit gaudii et lætæ celebritatis. Quid, quod omnibus Dei servis, quo rum mors beata dicitur, ab ipso fine id compare tur, ut in into habeant quod Deo grati sint, eoque mors illorum fausta et felix habeatur? Mors enim eos consummatos ac beatos facit; hoc ipsis afferons ut virtus ipsorum nulli jam mutationi.obnoxia sit, secundum illud oraculum: Ante mortem na beatifices quemquam: quod tamien in te non usurpabinus. Tua quippe erat beatitudo, non a mortë obtigit, nec tibi tuus hinc transitus perfectionem conciliavit, noe demum migratio tua securitatem. Onmium enim bonorum initium, mediumque et fuis, securitas etiam et vera confirmatio, in illa seminis experle conceptione, in illa divina inhabitatione, in illo sine lube partu constitit: ac proinde vere prorsus dixisti fore ut te non a morte, sed ab ipsa con ceptione generationes omnes beatam prædicare!!, Quocirca non te mors beatam fecit, sed ipsa mor tem hilarem reddidisti; ut quæ mcstillam ejus sustuleris; ipsamque gaudium esse præsliteris. Quamobrem sacrum et intaminatum corpus tuum piæ sepultura tradebatur, angelis partim præcur rentibus, partim circumdantibus, partimque se quentibus, nullum denique obsequii genus præter mittentibus, quosi Domini ipsorum parenti adhiberi par esset: apostolis item et universo Ecclesiæ cœtu divinos hymnos, et ad Spiritus lyram pulsatos alta voce canentibus: Replebimur in bonis domus tua sanctum est templum tuum, mirabile în æquitate **. Ac rursus Sanctificavit tabernaculum suum Allis simus s. Mone Dei, mone pinguis: moms in auo bene G. es Psal. 60 1 Cor. XII, 2. 61 Eccli. XI, 30. sal. LXIV,

φωτὸν, καὶ ἐν τάφῳ θέμενοι, δι' αὐτοῦ, ὡς δι' Ἰορδάνου τινὸς, ἐπὶ τὴν ἀληθῆ τῆς ἐπαγγελίας παι ρέπεμπον γῆν, τὴν ἄνω φημὶ Ἱερουσαλήμ, τὴν πάντων τῶν πιστῶν μητέρα, ἧς τεχνίτης καὶ δη μιουργὸς ὁ Θεός. Οὐ κατελήλυθε γὰρ ἡ ψυχή σου εἰς τὸν ᾄδην, ἀλλ' οὐδὲ ἡ σάρξ σου εἶδε διαφθοράν. Οὐκ ἀπελείφθη ἐν γῇ τὸ σὸν ἄχραντον καὶ πανακή ρατον σῶμα, ἀλλ᾽ ἐν οὐρανῶν βασιλείοις μοναῖς ἡ βασιλις, ἡ κυρία, ἡ δέσποινα, ἡ Θεομήτωρ, ἡ ἀληθής Θεοτόκος μετατεθεῖσα. ἀράμενοι, ὡς πάλαι ποτὲ οἱ ἱερεῖς τὴν τυπικήν πι Ο ο οργάνου, εὐλογίας. ιγ΄. Ο πῶς οὐρανὸς ὑπεδέξατο τὴν πλατυτέραν οὐρανῶν χρηματίσασαν; πῶς δὲ τάφος τὸ τοῦ Θεοῦ δοχεῖον ἐδέξατο; ναὶ ἐδέξατο, ναὶ κεχώρηκεν. Οὐ γὰρ σωματικοῖς ὄγκοις οὐρανοῦ πλατύτερον ἐγένετο. Πῶς γὰρ τὸ τρίπηχυ, τὸ ἀεὶ λεπτυνόμενον, εὑρεσί τε καὶ μήκεσιν οὐρανοῦ παραβληθῆναι δυνήσεται; τῇ δὲ χάριτι μᾶλλον παντὸς ὕψους καὶ βάθους τὸ μέτρον ὑπερηκόντισε. Τὸ γὰρ θεῖον ἀσύγκριτον. "Ο ἱεροῦ, καὶ θαυμαστοῦ, καὶ σεβασμίου, καὶ προσκυνητοῦ μνήματος· δ καὶ νῦν περιέπουσιν ἄγγελοι, αἰδοῖ καὶ φόβῳ πολλῷ παριστάμενοι· φρίττουσι δαίμονες πίστει προστρέχουσιν ἄνθρωποι, τιμώντες, προσκυ νοῦντες, ὀφθαλμοῖς, καὶ χείλεσι, καὶ πόθῳ ψυχής ἀσπαζόμενοι, καὶ ἀφθονίαν ἀγαθῶν ἀρυόμενοι. "Ωσπερ γὰρ εἴ τις μύρον πολυτελὲς τοῖς ἱματίοις ἢ τόπῳ τινὶ ἐναπόθοιτο, εἶτα ἀφέλοιτο, ἐναπομένει τῆς εὐω δίας τὰ λείψανα καὶ μετὰ τὴν τοῦ μύρου ἀφαίρεσιν, οὕτω καὶ νῦν τὸ θεῖον σῶμα, καὶ ἱερὸν, καὶ πανά μωμον, καὶ τῆς θείας εὐωδίας ἀνάπλεον, ἡ ἄφθονος κρήνη τῆς χάριτος, ἐν τῷ τάφῳ τεθὲν, εἶτα πάλιν ἁρπασθὲν πρὸς κρείττονα χῶρον καὶ ὑψηλότερον, οὐκ ἀφῆκε τὸν τάφον ἀγέραστον, ἀλλὰ μεταδίδωσι μὲν τῆς θείας εὐωδίας καὶ χάριτος, πηγὴν δὲ τῶν ἱαμάτων καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν τοῖς πίστει προσ σιοῦσι τὸ μνῆμα κατέλιπε. ιδ'. Σοὶ καὶ ἡμεῖς προσκαθήμεθα σήμερον, ὦ Δέσποινα, καὶ πάλιν ἐρῶ, Δέσποινα, Θεοτόκε ἀπει ρόγαμε, τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς τῆς σῆς ἐλπίδος ἐφάψαν τες, ὥσπερ ἐκ τινος ἰσχυροτάτης καὶ ἀῤῥαγεστάτης ἀγκύρας, νοῦν, ψυχήν, σῶμα, ὅλοις ἑαυτοὺς σοὶ ἀνα θέμενοι, ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις, καὶ ᾠδαῖς πνευματι καῖς γεραίροντες, ὅσον ἐφικτόν· τὸ γὰρ πρὸς ἀξίαν ἀνέφικτον. Εἰ γὰρ, ὡς ὁ λόγος ὁ ἱερὸς ἡμᾶς ἐξεπαίδευσεν, ἡ περὶ τοὺς ὁμοδούλους τιμή ἀπόδειξιν ἔχει τῆς πρὸς τὸν κοινὸν Δεσπότην εὐνοίας, ἡ περὶ σὲ τὴν τεκοῦσαν τὸν δεσπότην σου τιμή, πῶς παρορατέα; πῶς δὲ οὐ περισπούδαστος; πῶς δὲ οὐκ αὐτῆς τῆς ἀναγκαίας προτιμωμένη πνοῆς, καὶ τῆς ζωῆς πρόξενος; οὕτω γὰρ ἂν μᾶλλον τὴν πρὸς τοῖς ἱεροῖς λογίοις. πρόκριτος. placitum est Deo habitare in eo s. Te apostolorum agmen, veram Domini Dei arcam, uti quondam sa cerdotes typicam illam, humeris tollentes, et in sepulcro condentes, per ipsum velut per Jordanem alterum, ad verain promissionis terram, hoc est ad supernam Jerusalem, omnium fidelium matrem, cujus artifex et conditor Deus, transmiserunt. Non enim anima tua in infernum descendit, nec caro tua corruptionem vidit ". Non est relictum in terra immaculatum 867 omnisque labis expers corpus Luum: sed in regias calorum sedes, regina tu, hera, domina, veraque Dei Genitrix, translata es. 13. O quomodo eam suscepit caelum, quae cielos amplitudine sua superavit! quo rursus modo tumu lus eam cepit, quæ Dei conceptaculum fuit? ita certe cepit, ac tenuit. Non enim corporem molis ratione locus amplior cœlo exstitit (quonam pacto enim corpus, quod tribus cubitis coustal, et quo tidio extenuatur cum cœli latitudine et longitudine comparari queat? verum per gratiam potius, celsi tudinis et profunditatis modum excessit. Nihil quippe est quod cum Deo comparetur. sacrum, augastumque et adorandum monumentum, quod etiamnum angeli, timore et reverentia assistentes venerantur, horrent dæmones, homines cum ſide adeunt, honorantes, adorantes, oculis et labris, fervidoque animo exosculantes, ubertim denique bonorum copiam haurientes! Quemadmodum enim si quis ingentis pretii unguentum vestibus aut loco alicui imponat, rursusque auferat, suavi `tatis reliquiæ etiam ablato unguento restant: ita quoque divinum tuum et sanctum, et omnis pror sus macula expers, divinaque fragrantia refertum corpus, copiosa illa gratise scatebra, cum in sepul cro esset collocatum, mosque ad præstantiorem ac sublimiorem regionem abreptum, nequaquam se pulcrum honore vacuum reliquit; sed divinam 'odorem et gratiam impertivit, effecitque ut sanationum accedunt. 14. Tibi nos quoque hodie assidemus, Do Inina, Domina, inquam, atque fterum Domina, Dei genitrix Virgo, animos nostros ad spem tuam, non secus atque ad firmissimam solidissimamque an choram alligantes; mentem, animam, corpus, nos Ipsos denique totos tibi consecramus, psalmisque, et hymnis, el canticis spiritualibus, quantum pos sumus, honoramus. Fieri quippe non potest, at pro rel dignitate eo munere defungamur. Nam si, ul nos sermo sacer docuit, honor qui conservis ha betur, benevolentiam erga communem Dominum declarat, quinam studium te honorandi, quæ Do minum peperisti, negligendum sit? quomodo non Excolendum? quomodo non vel necessario spira Psal. LXVII, 16.. es Psal. IV, 10. Germ. et Colb. nullo sensu. R. deest hoc membrum. R. Basil. orat. in 40 Mart.; Andreas Cret. bonorumque fons esset illis, qui cum fide oral. 1, in dorm. S. Maria: ubi de scriptis Diony sii ait, Desunt ista in Germ. et Colb. Germ.

πρὸς τὸν οἰκεῖον δεσπότην παραστίσαιμεν εὔνοιαν.? Τί γὰρ πρὸς τὸν δεσπότην φημί; αὐταρκὲς γὰρ ὄντως τοῖς εὐλαβῶς μεμνημένοις σου τῆς μνήμης τὸ τιμαλ φέστατον δώρημα· χαρᾶς γὰρ ἀναφαιρέτου ὑπέρθε σις γίνεται. Ποίας γὰρ οὐκ ἐμπίμπλαται εὐφροσύνης; ποίων ἀγαθῶν ὁ ταμιεῖον τῆς πανάγνου σου μνήμης τὴν ἑαυτοῦ ποιησάμενος διάνοιαν. Ουτός σοι παρ' ἡμῶν χαριστήριος, τῶν ἡμετέρων λόγων ἀπαρχή, τῆς πτωχῆς ἡμῶν διανοίας τὸ ἀκροθίνιων, τῷ περὶ σὲ κινηθείσης πόθῳ, καὶ τὴν οἰκείαν ἐκλελησμένης ἀσθένειαν. Αλλ' εὐμενῶς δέχοιο τὸν πόθον, εἰδυῖα τὴν δύναμιν ὑπερβάλλοντα. Σὺ δὲ ἐποπτεύοις ἡμᾶς, ἀγαθὴ δέσποινα, ἀγαθοῦ δεσπότου λοχεύτρια, ἄγοις τε καὶ φέροις τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ὅπου βούλοιο, καὶ τὰς ὁρμᾶς τῶν αἰσχίστων ἡμῶν παθῶν στήσειας, καὶ πρὸς τὸν τοῦ θείου θελήματος ἀχείμαστον λιμένα καθοδηγοῦσα, καὶ τῆς μελλούσης μακαριότητος και ταξιώσειας, τῆς γλυκείας τε καὶ αὐτοπροσώπου ἐλλάμψεως, τοῦ ἐκ σοῦ σαρκωθέντος Θεοῦ Λόγου. Μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ δόξα, τιμή, κράτος, μεγαλοσύνη τε καὶ μεγαλοπρέπεια, σὺν τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. νυ Τοῦ αὐτοῦ λόγος δεύτερος εἰς τὴν ἔνδοξων κοι μησιν τῆς παναγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθέ νου Μαρίας. α'. Ἔστι μὲν ἀνθρώπων οὐδεὶς, ὃς κατ' αξίαν τῆς Θεομήτορος τὴν ἱερὰν ἐκδημίαν εὐφημῆσαι δυνήσεται, οὐδ᾽ εἰ μύριαι γλῶσσαι, τοσαῦτα δ᾽ αὐτῷ στόματα εἴη· ἀλλ' οὐδ' εἰ πᾶσαι τῶν πολυσπόρων αἱ γλῶσσαι συνέλθοιεν, τῶν καθηκόντων ἐπαίνων ἐφίκοιντο. Πάντα γὰρ αὕτη θεσμὸν ἐγκωμίων ὑπέρκειται. Έπει δὴ δὲ φίλον Θεῷ τὸ κατὰ δύναμιν ἐκ πόθου καὶ ζή του καὶ ἀγαθῆς προσφερόμενον διαιρέσεως, φίλα δὲ τῇ μητρὶ τοῦ Θεοῦ τὰ τῷ Υἱῷ προσφιλῆ καὶ ἐρά σμια, φέρε πάλιν τῶν ἐγκωμίων ἀψώμεθα, τοῖς ὑμετέροις πειθαρχοῦντες κελεύμασιν, ὦ ποιμένων ἄριστοι, καὶ Θεῷ προσφιλέστατοι, ἀρωγὸν τὸν ἐξ αὐτῆς σεσαρκωμένον ἐπικαλεσάμενοι Λόγον, τὸν πληροῦντα πᾶν στόμα πρὸς αὐτὸν ἀνοιγόμενον, ὃς αὐτῇ μόνος κόσμος, καὶ πανευκλεὶς ἐγκώμιον πέ ψυχεν· εἰδότες ὡς ὅτε τῶν ἐπαίνων ἀρξόμεθα, την ὀφειλὴν ἐκτιννύομεν, καὶ ταύτην εκτίσαντες, πάλιν τοῦ χρέους ἀρχόμεθα, ώς μένειν τὸ χρέος ἀεὶ ἀρχό μενον καὶ πληρούμενον. Ιλεως δὲ εἴη πρὸς ἡμῶν ὑμνουμένη, ἡ πάντων κτισμάτων ἐπέκεινα, καὶ πάγ των δημιουργημάτων δεσπόζουσα, οἷα Θεοῦ μήτηρ, τοῦ Κτίστου καὶ Δημιουργοῦ, καὶ τῶν ἁπάντων δεσπόζοντος. Συγγινώσκοιτε δὲ καὶ ὑμεῖς, ὦ τῶν θείων λόγων φιλήκοον σύστημα, καὶ τὴν μὲν εὔνοιαν ἀποδέχοισθε, καὶ τὸν πόθον κροτοίητε, τῇ ἀσθενείᾳ δὲ τοῦ λόγου συμπάσχοιτε. Ὥσπερ γὰρ εἴ τις τῷ αὐτοκράτορι, καὶ θειόθεν τῶν ὁμοφύλων εγχειρι σθέντι τοὺς οἵακας, πλήθουσαν μὲν ἀεὶ κεκτημένῳ 1 προφερόμενον. ΙΧ. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ miui praeferendumn, quando vitam nobis conciliat Hac enim ratione nostram erga Dominum benevo Jentiam luculentius ostendemus. Quid dico, erga Dominum? sufficit certe iis qui tui memoriamı pie recolunt, pretiosissimum recordationis tuæ do num: quippe quæ ejusmodi lætitiam pariat, quæ a nemine auferatur. Qua enim voluptate, quibus bo nis non impletur, qui mentem suam sanctissima recordationis tuæ promptuarium, fecit? Habes grati animi argumentum, hasce sermonum nostrorumi primitias, pauperisque nostri animi delibationem, qui amore tuo incitatus imbecillitatis suæ oblitus est. Tu vero propensum desiderium benigne suscipe, cum exploratum habeas, eam viribus nostris esse superiorem. Τu itaque, bona Domina, boni Domini parens, uos velim inspicias, resque nostras arbi trio tuo regas ac modereris; fuedissimarum nostra rum affectionum impetum comprimas, ut, composi tis 868 Ductibus, nos ad tranquillum divinæ luntatis portum dirigas, ac futura beatitudine “do nes; illa, inquam, dulci Dei Verbi incarnati per ejus conspectum illuminatione; cum quo Patri gloria, honor, imperium, majestas et magnificen lia, cum sanctissimo, bonoque et vivifico ejus Spiritu, nunc et semper, et in sæcula seculorum. Amen. R. Gerin, Ejusdem sermo secundus in gloriosam dormitionem sanctissimæ Dei Genitricis ac perpetuæ virginis Mariæ. 1. Etsi nemo mortalium est, qui sacrosanctum Dei Genitricis ex hac vita discessum pro dignitate laudare queat, nec si sexcentas linguas totidemque ora habeat: imo nec si omnes hominum toto orbe dispersorum linguæ in unum coeaut, dignas ejus laudes exsequi possint (ipsa quippe encomiorum omnium leges superat), attamen, quia Deo acce ptum est quod pro virili nostra fit, atque ex amore, et studio, probaque voluntate offertur, grataque Dei matri ea accidunt, quæ Filio grata et accepta sunt, vestris, optimi ac Deo clarissimi pastores, imperiis obtemperantes, eam iterum laudare ag grediamur, Verbi illius opem implorantes, quod carnem ex ipsa suscepit, et os omne implet quod ad ipsum aperitur, quod tandem solum ei orna mento, illustrissinoque eucomio fuit. Qua quidem in re hoc nobis est exploratum, quod cum eain laudare incipimus, debitum munus persolvamus, eoque persoluto, debitores denuo esse incipiamus; ita ut debitum et semper incipiat, et semper exsolvatur. Mili porro propitia sit, quam laudan dam suscepimus, quæ creata omnia superat, omni busque conditis rebus dominatur, velut mater Dei, qui creator opifexque est, et universis imperat. Vos vero etiam, o cœtus divinorum sermonum audien dorum avide, ignoscite velim mihi, promptumque animum meum ita suscipite, ac desiderio applau dite, ut imbecillitatis mea interim vos misereat. a i

τὴν τράπεζαν, καὶ παντοδαποῖς ἐδέσμασι ῥέουσαν, μύρων δὲ πολυτελῶν ἐξατμήμασι θελγόμενα τὰ βα σίλεια, ἐν οὐ καιρῷ προσάγοι ἴον τὸ τῆς ἁλουργίδος ὁμάχροον, ἢ ῥόδον τὸ τῆς ἀκάνθης εὐωδέστατον βλά στημα, χλοεροὺς μὲν κεκτημένον τοὺς κάλυκας, κἀκ τούτων προϊόν διδυμόχροον, καὶ πρὸς ὡραῖον προ βάδην φθάνον ἐρύθημα, καί τινα καρπον οπώρας μελιειδέστατον, οὐ τῇ εὐτελείᾳ τοῦ δώρου, τῷ ξένῳ δὲ προσέξει, καὶ θαυμάσει τὸ ἄηθες, ἄριστα κρίνων, καὶ καλῶς ἐπιστάμενος, ἀφθόνοις δ' ὅτι μάλιστα δώροις καὶ χαρίεσι τὸν γηπόνον ἀμείψαιτο, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν χειμῶν: τῶν ἐπῶν τὰ ἄνθη τῇ βασιλίδι προσάγοντες, καὶ γεγηρακότα λόγον προς τοὺς ἀγῶνας τῶν ἐγκωμίων ὁπλίζοντες, καὶ τὸν πό θον τῷ νῷ λίθον οἷα σιδήρω προστρέψαντες, ἢ ὡς βότρυν άωρον ἐκθλίψαντες, τὴν μυθοτόκον διά νοιαν, ἄμυδρόν τινα σπινθήρα καὶ τρύγα λόγου τοῖς φιλολόγοις ὑμῖν καὶ φιλακροάμοσι νέμοντες, μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἀποδειχθείημεν. Τί γὰρ τῇ μητρὶ τοῦ Λόγου ἢ λόγον προσοίσομεν; τῷ ὁμοίῳ γὰρ χαίρει τὸ ὅμοιον, καί γε τὸ φίλον. Ηδη τοίνυν τὴν βαλβίδα τοῦ Λόγου ἀνοίξαντες, ή μικρόν τῶν ῥυτήρων ὑφέν τες, ὡς ἵππον τινὰ τοῦτον πρὸς τὸν δρόμον ἐθύναντες ἐκπέμψωμεν. Αλλά μοι, Λόγε Θεοῦ, αὐτὸς ἔσα συνεργός τε συνέριθος, καὶ τὴν ἐμὴν ἄλογον διάνοιαν λόγωσον, καὶ τῷ λόγῳ τὴν τρίβον λείαν ἀπέργασαι, καὶ τὸν δρόμον ίθυνον πρὸς τὴν σὴν εὐαρέστησιν, πρὸς ἦν ἅπας ἴεται λόγος σοφοῦ καὶ 1 μελιηδέστατον. 1 εύανθές. 1 τήν. ἄγονον. λόγωσον διάνοια. β'. Σήμερον ἡ ἐσία καὶ μόνη Παρθένος τῷ ὑπερο κοσμίῳ καὶ οὐρανίω τεμένει προσάγεται, ή του τοῦτον τὴν παρθενίαν ποθήσασα, ὡς ὑπ' αὐτῆς οἷά τινος καθαρωτάτου ποιωθῆναι πυρός. Παρθένος γὰρ ἅπασα τῷ τόκῳ τὴν παρθενίαν λυμαίνεται· αὕτη δὲ καὶ πρὸ τόκου, καὶ τίκτουσα μένει παρθένος, καὶ μετὰ γέννησιν. Σήμερον ἡ ἱερά τε καὶ ἔμψυχος κια φωτὸς τοῦ ζῶντος Θεοῦ, ἡ τὸν ἑαυτῆς τεχνίτην κυρ φορήσατα, ἐν ναῷ Κυρίου ἀχειροτμήτῳ καταπαύεται, καὶ σκιρτᾷ Δαβὶδ ὁ ταύτης προπάτωρ καὶ Θεοπάτωρ, καὶ συγχορεύουσιν ἄγγελοι, καὶ κροτοῦσιν ἐρ χάγγελοι, καὶ δυνάμεις δοξάζουσι, καὶ ἀρχαὶ συν αγάλλονται, καὶ ἐξουσίαι εὐφραίνονται, καὶ κυριότητες χαίρουσιν, καὶ θρόνοι πανηγυρίζουσι, καὶ ἀνυμνεῖ τὰ Χερουβίμ, καὶ δοξολογεῖ τὰ Σεραφίμ. Δοξάζονται γὰρ οὐχ ἥκιστα, τῇ Μητρὶ τῆς δόξης τὴν δόξαν προσ νέμοντες. Σήμερον ἡ ἱερωτάτη περιστερά, ἡ ἀκε ραία καὶ ἄκακος ψυχὴ, καὶ τῷ θείῳ καθιερωμένη Πνεύματι, ἐκπτᾶσα τῆς κιβωτοῦ, τοῦ θεοδόχου φημὶ, καὶ ζωαρχικοῦ σώματος, εὗρεν ἀνάπαυσιν τοῖς που σὶν αὐτῆς, πρὸς τὸν νοητὸν κόσμον ἀπάρασα, καὶ σάρκωσιν τῆς σαρκὸς θέωσιν λόγωσιν ἐγκώμιον. παραγίνεται. 4 αὐτῷ ἄγγελοι. Quemadmodum enim si quis imperatori, qui popu larium suorum gubernacula divinitus susceperit, cui cilis semper couferia mensa, aulaque exquisi tissinorum unguentorum vaporibus perfusa, in sueto tempore aut violam colori purpureo similem, aut rosam fragrantissimum spinæ germen, follicu los habentem virides, floremque gemini coloris ex eis prodeuntem, ex quo speciosus rubor sensim progrediatur, aut denique dulcissimum autumni fructum obtulerit, non tam ille numeris exiguita-. ten, quam novillem spectabit, et eximiam cha ritatem admirabitur, recto plane judicio et sana mente; copiosis vero pulcherrimisque donis agri colam remunerabit: ita quoque si, velut in facun diæ hieme reginæ flores offeramus, senioque con fectam dicendi facultatem ad encomiorum certa mina instruamus, ac cupiditatem menti tanquam lapidem ferro affricantes, aut cogitationem sermo ņis parentem, non secus atque immaturam uvam exprimentes, exiguam quamdam scintillam, oratio misye mustum, vobis sermonum amatoribus, no strique audiendi cupidis, 869 impertiamus, multo libentiori animo benigne nobis favebitis. Ecquid enim Verbi matri, nisi verha offeramus? simile quippe simili gaudet, et illud quoque quo:1 ami cum est. Jam ergo orationis apertis carceribus, sen laxatis tantisper habenis, eam tanquam equum aliquem ad cursum dirigentes emittamus. Sed nibi, Dei Verbum, suppetias et opem feras: mentem meam sermonum rudem facundam redde, facilem placeat, dirige; ad quod utique tendit oratio omnis et 2. Hodie sancta solaque Virgo, mundo sublimiori ac cœlesti templo offertur: quæ virginitatem eo studio colpit, ut in ejus tanquam purissimi cujus dam ignis formam transierit. Nam cum omnis virgo virginitatem paricndo amittat, hæc tamen, et ante partum, et in partu, ac demum post par tum virgo permansit. Hodie sacra et animata arca Dei vivențis, quæ suum in utero gestavit artificem, in templo Domini, quod nullis est exstructum ma nibus, requiescit, et saltat David ejuś avus ac Dei parens, unaque cum eo choros agunt Angeli, plau «unt Archangeli, Virtules cancelebrant, Principa tus exsultant, Dominationes oblectantur, Potestates lelantur, Throni festum diem agunt, Cherubin laudes canunt, gloriam Seraphim prædicant. Non enim id exiguae gloriæ ducunt, cum matri gloria gloriam tribuunt. Hodie sacratissima columba, simplex atque innocens anima, divino Spiritui consecrata, ex arca, eo scilicet corpore quod Deum suscepit, et vite initium dedit, evolans, pedibus suis requiem invenit, ad mundum quod intellectu R. Germ. et Colb. R. R. R. 4 Germ. Quod sequitur facundam reddas. Græci, inquit Billius, in fingendis vocabulis nihil non sibi permittunt. Latinis, ut cum Martiale loquar, non lain licet esse discrtis. Ac ut sermoni meo semitam para, cursumque ut cogitatio sapientis. tilai cum de Christo loquuntur, dicunt, ita cliam et quod pari fa cilitate exprimere nequeunt, R. R. R. Germ.

ἐν τῇ ἀσπίλῳ γῇ τῆς ἄνω κληρουχίας σκηνώσασα. Σήμερον ἡ. Ἐδὲμ τοῦ νέου Αδάμ, τὸν λογικὸν παράδεισον ὑποδέχεται, ἐν ᾧ τὸ κατάκριμα λέλυται, ἐν ᾧ τὸ τῆς ζωῆς ξύλον πεφύτευται, ἐν ᾧ ἡ ἡμε τέρα περιέσταλται γύμνωσις. Οὐκέτι γὰρ ἡμεῖς γυμνοὶ καὶ ἀνείμονες, καὶ τῆς θείας εἰκόνος μὴ φέ ροντες τὴν λαμπρότητα· καὶ τὴν ἄφθονον χάριν σεσυλημένοι τοῦ Πνεύματος, οὐκέτι τὴν παλαιὰν τραγῳδοῦντες γύμνωσιν λέξομεν· ἐξεδυσάμην τὸν χιτῶνά μου, πῶς ἐνδύσομαι αὐτόν; ἐν τούτῳ γὰρ ὁ ὅρις οὐκ ἔσχε παρείσδυσιν, οὗ τῆς ψευδοῦς ὀρε χθέντες θεώσεως, τοῖς ἀνοήτοις συμπαρεβλήθημεν κτήνεσιν. Αὐτὸς γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενής Υιός, Θεὸς ῶν, καὶ τῷ Πατρὶ ὁμοούσιος, ἐκ ταύτης τῆς Παρθένου καὶ καθαρᾶς ἀρούρας ἑαυτὸν πεπλαστούρ γηκεν ἄνθρωπον. Καὶ τεθέωμα: μὲν ὁ ἄνθρωπος, ὁ θνητὸς ἠθανάτισμαι, καὶ τοὺς δερματίνους χιτῶνας ἐνδεδυμαι. Τὴν γὰρ φθορὰν ἀπημφίασμαι, περίκει μαι τῇ περιβολῇ τῆς θεότητος. Σήμερον ἡ Παρθένος ἡ ἄχραντος, καὶ γηΐνοις μὴ προσομιλήσασα πάθεσι, ἀλλ' οὐρανίοις ἐντραφείσα νοήμασιν, οὐκ εἰς γῆν ἀπελήλυθεν, ἀλλ᾽ ἔμψυχος ὄντως οὐρανὸς χρη ματίσασα, ταῖς οὐρανίαις σκηναῖς ἐνοικίζεται. Τίς γὰρ ταύτην οὐρανὸν καλῶν ἀληθοῦς ἁμαρτήσεται, εἰ μή πού τις φήσειε καλῶς ἐπιστάμενος, καὶ τῶν οὐρανῶν αὐτὴν ἀσυγκρίτοις ὑπεροχαῖς ὑπεραίρεσθαι. Ο γὰρ τῶν οὐρανῶν Δημιουργός τε καὶ Συνοχεύς, καὶ παντὸς ἐγκοσμίου τε καὶ ὑπερκοσμίου, ὁρατοῦ τε καὶ ἀοράτου τεχνίτης δημιουργήματος, οὗ τόπος οὐδεὶς τῶν πάντων εἶναι· εἴπερ τὸ περιέχον τῶν ἐνόντων τόπος ὁρίζεται· ἐν ταύτῃ πρὸς ἑαυτοῦ ἀσπό πως βρέφος δεδημιούργηται, καὶ ταύτην ταμεῖον εὐρύχωρον δέδειχε τῆς τὰ πάντα πληρούσης αὐτοῦ καὶ μόνης· ἀπεριγράφου θεότητος, ὅλος ἀπαθῶς ἐν αὐτῇ συστελλόμενος, καὶ μένων ὅλος ἐκτὸς, καὶ τό πον ἔχων ἑαυτοῦ ἀπερίληπτον. Σήμερον ὁ τῆς ζωῆς θησαυρός, ἡ τῆς χάριτος ἄβυσσος· οὐκ οἶδ' όπως τολμηροῖς καὶ ἀτρόμοις φάναι τοῖς χείλεσι θανάτω ζωηφόρῳ καλύπτεται, καὶ τούτῳ ἀδειμάντως πρόσεισιν ἡ τούτου καταλύτην κυήσασα, εἰ καὶ θά να τον προσαγορεύσα: χρεὼν τὴν αὐτῆς πανίερον καὶ ζωτικὴν ἀποβίωσιν. Ἡ γὰρ τοῖς πᾶσι τὴν ὄντως ζωὴν ἀναβλύσασα, πῶς θανάτῳ γένοιτ' ἂν ὑποχείο ριος· ἀλλ' εἴχει τῷ τοῦ οἰκείου τόκου θεσμοθετήματι, καὶ ὡς θυγάτηρ μὲν τοῦ πάλαι ᾿Αδάμ τὰς πατρικὰς εὐθύνας υπερέρχεται· ἐπεὶ καὶ ὁ ταύτης Υἱός, ἡ αὐτ το ωὴ ταύτας οὐκ ἀπηνῄνατο· ὡς δὲ Θεοῦ ζῶντος μήτηρ ὑπάρξασα, πρὸς αὐτὸν ἀξίως μετακομί ζεται. Ει γάρ φησὶν ὁ Θεὸς, Μήποτε ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ πρωτόπλαστος ἄνθρωπος, καὶ λα βὼν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, καὶ γευσάμενος, εἰς τὸν αἰῶνα ζήσεται, πῶς ἡ τὴν ζωὴν αὐτὴν δεξαμένη, τὴν ἄναρχόν τε καὶ ἄληκτον, τὴν μήτε ἀρχῆς, μήτε σε νοητόν. ὁμιλήσασα. ἑαυτόν. ἀνακομίζεται. τῷ τό. HOMILIA IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. ditatis nulli spurcitici obnoxia sedes Axit. Ilodie Edem, novi Adam rationalem paradisum suscipit, in quo soluta est condemnatio, in quo plantatum est. lignum vitae, in quo operta fuit nostra nudilas. Noŋ enim amplius sumus nudi, et vestibus caren tes, tanquam divinæ imaginis splendore destituti, uberrimaque Spiritus gratia spoliati. Nou jam ve terem nuditatem deplorantes dicemus: Exspòliavi me tunica mea, quomodo ea induar"? In hunc enim paradisum serpenti aditus patuit, cujus falsæ divinitatis cupiditate flagrantes, jumentis sumus comparati. Ipse enim unigenitus Dei Filius, cum Deus esset ejusdemque ac Pater substantiæ, ex bac Virgine ac pura terra seipsum in hominem forma & cognoscitur, profecta, ubi in terra superna lare vit atque ego quidem, qui homo eram, dcitatem accepi, et qui mortalis eram, immortalitate sum donatus, pelliceasque tunicas exui: abjecta siqui dem corruptione, incorruptione indutus sum, acce γto deificationis integumento. Hodie Virgo imma culata, quæ nihil terrenarum affectionum admisit, sed cœlestibus enutrita cogitationibus, non in ter ram reversa est; at cum vere cœlum esset aniına tum, in cœlestibus tabernaculis collocatur. Quis enim eam cœlum appellans a vero aberret, nisi quis rem recte intelligens, eam coelis quoque in comparabili praecellentiarum suarum modo supe riorem esse dicat. Nam, qui cœlos fabricavil el continet, qui rerum omnium conditarum est ar❤ tifex 870 tanı mundanarum, quạm mundo subli miorum, sive in aspectumn cadant, sive aspectum. fugiant, cujus modo nusquam locus est (si id quod continet, eoruîn quæ intra sunt locus esse defini tur), in ea semetipsum infantem sine semine fabri cavit, eamque adeo speciosum unicæ deitatis suæ omnia complectentis promptuarium effecit, tolus citra passionem ullam in ipsa collectus, et totus extra manens, seque ipse locum incomprehensuin habens. Hodie vitæ thesaurus, gratiæ abyssus (nescio quo pacto audacibusque nihilque trepidanti bus labiis id efferam) vivifica morte obtegitur: ac、 sine metų, ad eam illa accedit, quæ ipsius profliga torem pepererat, modo tamen mortem, sacrosan ctum et vitalem ejus obitum appellare liceat. Nam quæ veram vitam cunctis protulit, qui tandeın morti subdita fuisset? sed cedit legi ab eo latæ quem ge nuit: et, ut filia veteris Adam, paternam senten tiam subit. Nam et ejus Filius qui vita ipsa est, eam non recusavit: ut autem Dei viventis mater ad jpsum merito transfertur. Nam cum Deus dicat Ne forte ille qui primus est conditus homo, millat inanum suam, et sumat de ligno vitæ, el comedat, et vivat in æternum; quo pacto Geri potuerit, ut Cant. V, 3. 67 Psalin. xLvΗ, 13. en Gen. 111, 22. Colb. Germ. et Colb. Regg. R. Colb. Germ. R. 1 aller

τέλους δουλεύουσαν πέρασιν, οὐκ εἰς αἰῶνα ζήσεται τὸν ἀπέραντον η γ. Πάλαι μὲν Κύριος ὁ Θεὸς τοὺς τοῦ βροτείου γένους κατάρξαντας, καὶ τῆς παρακοῆς ἐμφορηθέν τας τὸ ἄκρατον, καὶ τῇ μέθῃ τῆς παραβάσεως τὸν ὀφθαλμὸν τῆς καρδίας ἀπονυστάξαντας, καὶ τῇ κραι πάλῃ τῆς ἁμαρτίας τῆς διανοίας βαρηθέντας τὰ ὄμματα, καὶ κοιμηθέντας ύπνον εἰς θάνατον, ἐξορί στους τοῦ παραδείσου τῆς Ἐδὲμ ἐξεπόρευσε. Νῦν δὲ ταύτην τὴν πάθους παντὸς ἐκτιναξαμένην τὴν προσ βολὴν, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὑπακοῆς προ αγαγοῦσαν τὸ βλάστημα, καὶ τῆς ζωῆς παντὶ τῷ γένει κατάρξασαν, οὐ παράδεισος ὑποδείξεται; οὐκ οὐρανὸς χαίρων ἀναπετάσει τὰς πύλας; πάνυ μὲν οὖν. Ενα μὲν γὰρ τὴν ἀκοὴν ὑποθεῖσα τῇ ἀγγελία τοῦ ἄρεως, ἀκουτισθεῖσα δὲ τοῦ δυσμενούς τὴν πα ραίνεσιν, καὶ τῆς ψευδοῦς τε καὶ ἀπατηλῆς ἡδονῆς τῇ προσβολῇ θελχθεῖσα τὴν αἴσθησιν, λύπης καὶ ἀνίας ἀπόφασιν ἀποφέρεται, καὶ τόκων ὠδῖνας ὑφίσταται, καὶ σὺν τῷ Ἀδὰμ θάνατον κατακρίνεται, καὶ ἐν ᾅδου μυχοῖς κατοικίζεται. Ταύτην δὲ τὴν ἀληθῶς παμμακάριστον, τῷ τοῦ Θεοῦ λόγῳ τὴν ἀκοὴν ὑπο κλίνασαν, καὶ τῆς ἐνεργείας πλησθείσαν τοῦ Πνεύ ματος, καὶ δι' ἀρχαγγέλου τὴν πατρικὴν εὐδο κίαν ἐγκυμονήσασαν, καὶ ἡδονῆς πάρεξ καὶ συναφείας συνειληφυίαν τοῦ Θεοῦ Λόγου τὴν πάντα πληροῦσαν ὑπόστασιν, καὶ προσφυῶν ὠδίνων ἄνευ γεννήσασαν, καὶ ὅλην Θεῷ ἑνωθεῖσαν, πῶς καταπίῃ ὁ θάνατος; πῶς ὁ ᾄδης εἰσδέξεται; πῶς διαφθορὰ τοῦ ζωοδόχου κατατολμήσειε σώματος; ἀλλότρια ταῦτα, καὶ πάντη ξένα τῆς θεοφόρου ψυχῆς καὶ σώματος. Ταύτῃ καὶ προσβλέπων ὁ θάνατος δέδοικε. Τῷ γὰρ αὐτῆς Υἱῷ προσβαλών, ἔμαθεν ἀφ᾽ ὧν ἔπαθε, καὶ πείρα μαθών, σε σωφρόνισται. Ταύτῃ ᾅδου μὲν ἀστιβεῖς αἱ ζοφεραὶ κάθοδοι, εὐθεῖα δὲ καὶ λεία, καὶ εὐτρεπτος ἡ πρὸς οὐρανὸν πορεία ήτοίμασται. Εἰ γὰρ, "Οπου εγώ είμι, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται, ἔφη ὁ Χριστὸς ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀλήθεια, πῶς οὐχὶ μᾶλλον ἡ μήτηρ συν αὐτῷ αὐλισθήσεται; Πρὶν ὠδίνησεν, ἔτεκεν, ἐκτὸς ὠδίνων καὶ ἡ αὐτῆς ἀποδίωσις. Θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός· ἐν ᾗ δὲ τὸ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία νενέκρωτο τί φήσομεν, ἢ ζωῆς ἀρχὴν ἀλήκτου καὶ κρείττονος; Τίμιος ὡς ἀληθῶς ὁ θάνατος τῶν ὁσίων Κυρίου τοῦ Θεοῦ τῶν δυνάμεων· ὑπέρτιμος δὲ τῆς τοῦ Θεοῦ μητρὸς ἡ μετάστασις. Νῦν οὐρανοὶ εὐτ φραινέσθωσαν, καὶ κρατείτωσαν ἄγγελοι· νῦν ἀγαλ λιάσθω ἡ γῆ, καὶ σκιρτάτωσαν ἄνθρωποι· νῦν ἀὴρ γηθόμενος ὑπεχείτω τοῖς ᾄσμασι, καὶ νὺξ ἀφεγγής περιαιρείσθω ζόφον τὸν ἀμειδῆ καὶ δυσείμονα, καὶ μιμείσθω φαιδρῶς τὴν τῆς ἡμέρας στιλπνότητα τοῖς ἐκ πυρὸς ἀμαρύγμασιν. Ἡ γὰρ ζῶσα πόλις κυρίου Θεοῦ τῶν δυνάμεων μετάρσιος αἴρεται, καὶ βασιλεῖς ἀπὸ ναοῦ Κυρίου τῆς περιβλέπτου Σιὼν ἐπὶ τὴν ἄνω Ιερουσαλὴμ τὴν ἐλευθέραν τὴν ἑαυτῶν μητέρα δῶρον χιν, β. πνευματικὴν ὑμνῳδίαν. 1 πατρι κὴν εὐδαιμονίαν. νενέκρωτα:. quæ ipsammel vitain sempiternam, nec desinen tem, nullisve initii ac finis terminis obnoxiam sus-; cepit, non in infinitum ævum victura sit? 3. Olim equidem Deus mortalis ac generis pri mos salores, cumn se inobedientiae mero ingurgitas sent, et per transgressionis temulentiam dormi tante mentis oculo, peccati crapula sic affecti es sent, ut oppressis animi luminibus mortifero somno tenerentur, e paradiso Eden exterminavit: nunc vero illam quæ vitii omnis impetum excussit, Dei que et Patris obedientix germen produxit, et uni verso mortalium generi vitam inchoavit, paradisus non exceperit? annon cœlum fores suas reserabit? omnino sane. Eva siquidem quæ serpentis nuntio aures præbuit, hostisque suggestionem auscultavit, sensu suo per falsæ ac fallacis voluptatis assultum delinito, mœroris et tristitiæ sententiam retulit, ut dolores partus sustineret, et nna cum Adamo morte condemnata, in imis inferni recessibus collocatur hanc autem vere beatissimam quæ Dei verbo aures submisit, et Spiritus sancti operatione impleta est, aique, archangelo sequestro, de complacito Patris prægnans effecta, quæque sine voluptate ac viri cougressu Dei Verbi personam, cujus omnia plena sunt, concepit, ac pro eo, ut decebat, sine doloribus peperit, quæque totam secum Deo copulavit, quo modo inors devoraret quomodo inferi suscipe rent? quomodo corruptio corpus illud invaderet, a quo vita suscepta est? Abhorrent hac, alienaque omnino sunt, a Deifera illa anima et carne, Ipsius ( enim aspectum mors quoque pertimuit: quippe quæ, cum ipsius Filium adorta esset, ex his quæ pertulit, erudita, periculo suo prudentior evaserat. llæc quidem horrendos inferui descensus nequa quam 871 trivit, seul recta ei, plana, et facilis ad cœlum¨parăta est via. Cum enim Christus, qui via et veritas est", dicat: Ubi sum ego, illic et mini ster meus erit 19: cur non multo magis cum eo ma ter ipsius domicilium habeat? Ut enim antequam parturiret, peperit, ita ipsius etiam e vita discessus doloribus caruit. Mors quidem peccatorum pes sima": at de ea in qua stimulus mortis, peccatum nempe, enecatum esset, quid laudem dicamus, misi eam vitæ perennis ac potioris principiun fuisse? Șane quidem pretiosa est mors sanctorum Domini Dei virtutum “at pretiosior matris Dei ex hac vita migratio. Nunc coeli Letentur, ac plant daut angeli: nunc terra gestiat, et exsulent houni nes: nunc aer lætis cantibus personet: nox ob scura tristem et deformem caliginem excutiat, splendoremque diei ignium claritate hilaris imite tu̟r. Etenim viva Domini ac Dei virtutum civitas sublimis fertur, ac reges a templo Domini, hoc est præclara Sion, ad supernam et liberam suamque matrem Jerusalem, præstantissimum donum offe Joan. 7 Joan. x11, 26. 71 Psal. xxx, 22. Germ. R. 74 Psal. cxv, 15. Colb. et Germ.

προσάγουσι τιμαλφέστατον, οἱ πρὸς Χριστοῦ πάσης τῆς γῆς καταστάντες ἄρχοντες, τοὺς ἀποστόλους φημί, τὴν τοῦ Θεοῦ μητέρα τὴν ᾿Αειπάρθενον. δ'. Οὐκ ἄτοπον δέ μοι δοκεῖ λόγῳ διαγράψαι ὅσον ἔχει πρὸς δύναμιν, καὶ εἰκάσαι, καὶ τύπῳ σχηματίσαι τὰ ἐπὶ τῇ ἱερᾷ ταύτῃ τοῦ Θεοῦ μητρὶ τετελεσμένα θεάματα, & μετρίως, καὶ λίαν συνοπτικῶς, τὸ δὴ λεγόμενον, παῖς ἐκ πατρὸς ἄνωθεν παρειλήφαμεν. Δοκῶ γάρ μοι ταύτην τὴν ἁγίων ἁγιωτέραν, καὶ ἱερῶν ἱερωτέραν, καὶ ὁσίων ὁσιωτέραν, τὴν γλυκεῖαν τοῦ μάννα στάμνον, πηγὴν δὲ μᾶλλον εἰπεῖν ἀληθέ στερον ἀνακεκλίσθαι ἐπί τινος σκίμποδος ἐν τῇ θείᾳ καὶ περιωνύμῳ πόλει Δαβίδ, Σιών φημὶ τῇ περιόπτῳ καὶ περικλεεστάτη, ἐν ᾗ πεπλήρωται μὲν ὁ νόμος τοῦ γράμματος, υπηγόρευται δὲ ὄνομα τοῦ πνεύματος ἐν ᾗ τὸ Πάσχα τὸ τυπικὸν ὁ νομοδότης Χριστὸς ἐκτε τέλεχε, καὶ Πάσχα τὸ ἀληθὲς ὁ παλαιᾶς καὶ νέας διαθήκης θεός παραδέδωκεν· ἐν ᾗ τὸ δεῖπνον μυστι κὸν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου μεμυσταγώγησε, καὶ τού τοῖς ἑαυτὸν οἷα μόσχον σιτευτὸν τέθυκε, καὶ τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου τὸν βότρυν ἑληνοβάτησεν· ἐν ᾗ Χριστὸς τοῖς ἀποστόλοις ὀπτάνεται ἐκ νεκρῶν ἀνιστάμενος, καὶ Θωμᾶν πιστοῦται, καὶ διὰ τούτου τὰ πέρατα, ὡς εἴη Θεός τε καὶ Κύριος, δύο φύσεις φέρων ἐν αὐτῷ καὶ μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίωσιν, καὶ ταύταις καταλλήλους δύο ενεργείας, αὐτεξούσιά τε θέσματα, εἰς αἰῶνα τὴν ἄπειρον αἰωνίζοντα. Αὕτη τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ ἀκρόπολις· αὕτη τῶν μαθητῶν καταγώγιον· ἐν ταύτῃ τοῦ παναγίου Πνεύματος ή πολύηχος, καὶ πολύγλωσσος, καὶ πυρίμορφος ἐπι φοίτησις τοῖς ἀποστόλοις ἐκκέχυται· ἐν ταύτῃ ὁ Θεο λόγος τὴν Θεοτόκον παρειληφώς, ἐλειτούργει τὰ δέοντα· αὕτη ἡ μήτηρ τῶν ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμέ την Εκκλησιῶν, τῆς τοῦ Θεοῦ Μητρὸς ἐνδιαίτημα πέφηνε, μετά γε τὴν τοῦ υἱοῦ ἐκ νεκρῶν ἀναφοίτη σιν· ἐν ταύτῃ τοίνυν ἡ μακαρία Παρθένος ἐπί τινος τρισολβίου κλίνης κατέκειτο. ε'. Αλλ' ἐνταῦθα τοῦ λόγου γενόμενος, ἵνα τὸ οἰ κεῖον πάθος ἐξαγορεύσαιμι, θερμότατα καὶ ζέοντι πυρσῷ τοῦ πόθου καιόμενος, φρίκῃ τινὶ καὶ χαρο ποιοῖς συνείλημμαι δάκρυσιν, αὐτὴν τὴν κλίνην οἷα περιπτυσσόμενος, τὴν μακαρίαν τε καὶ ἐπέραστον, τὴν θαυμάτων γέμουσαν, τὴν τὸ ζωαρχικὸν σκήνος δεδεγμένην, καὶ τῇ παραθέσει τὸν ἁγιασμὸν εύμοι ρήσασαν, αὐτὸ τὸ ἱερὸν, καὶ πανίερον, καὶ ἀξιόθεον σκήνωμα χερσὶν οἰκείαις ἐδόκουν εναγκαλίζεσθαι ὀφθαλμούς, καὶ χείλη, καὶ μέτωπα, αὐχένα καὶ πα ρειὰς προσερείδων τοῖς μέλεσι, καὶ τῆς ἀφῆς ᾐσθό μην, ὡς ἐκ παρόντος συνισταμένης τοῦ σώματος, καὶ κατανοήσας ὀφθαλμοῖς· κατιδεῖν τὸ ποθούμενον οὐ δε δύνημαι. Πῶς γὰρ ἂν ὁ μετάρσιον πρὸς σηκοὺς οὐ ρανίους ἀνήρπασται; Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. το τρισολβίου. HOMILIA JI IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. runt, apostoli scilicet, qui totius orbis principes Christo sunt constituti, Dei matrem perpetuamque virginem. 4. " Nec vero alienum fore arbitror sermone quantum per me erit, describere, et conjectura ex ponere, ac delineare ea spectacula quæ in sacrosat cta bac Dei matre peracta sunt, quæque mediocriter et compendiarie admodum, Filius a Patre, ut dici-. tur, ab antiquo accepimus. Cernere enim mihi videor hanc sanctis sauctiorem, et sacris sacraliorem, piis que pietate praestantiorem; hanc, inquam, dulcem mannae urnam, vel, ut verius dicam, fontem, in divi na celebratissimaque Davidis civitate, humiļi lecto recubantem; in conspicua, inquam, illa et clarissį ma Sion, in qua lex litteræ completa, et lex spiritus dictata est; legislator Christus typicum Pascha peregit”, at veteris ipse novique testamenti Deus, verum Pascha: in qua Agnus Dei qui mundi pecca tuín tollit 75 cœna mystica discipulos suos initia vit, seque eis uti vitulun saginatum mactavit veræque vitis uvam velut in torculari expressit; in qua Christus ex mortuis resurgens apostolis con spectus fuit, et Thomæ ac per eum universo orbi Adem fecit se Deum Dominumque esse”, duas na turas etiam post resurrectionem in seipso ferentem, eisque consentaneas operationes duas, liberasque voluntates in sempiternum ævum perdurantes. Hæc Ecclesiarum arx est: hæc discipulorum diversorium. In hac sanctissimus Spiritus, sonitu edito, cum multarum linguarum dono, ignea forina adveniens, in discipulos effusus est 18. In hac Theologus, Dei Genitricis susceptor, quæ necesse erant, ei submi nistrabat. Hæc omnium orbis Ecclesiarum mater, Deiparz, post Christi ex mortuis resurrectionem, domicilium fuit. In hac itaque beata Virgo in bea tissimo quodam lectulo decumbebat. 5. Cæterum quando ad hunc locum pervenit ora tio (ut animi mei affectum prodam) ardentissimo ferventissimoque amoris igne accendor, et horrore quodam jucundisque lacrymis occupor, 872 lectum hunc felicem et amabilem ", ac prodigiis scalentem, velut exosculans, qui tabernaculum illud suscepit, ex quo vita orta est, contactuque illius sanctitatem participavit. Quin ipsum quoque sacrum et sacro sanctum, Deoque dignum habitaculum meis manibus complecti mihi videbar, oculosque, frontem, labia, cervicem ac genas membris illius admovere, ipsum, tanquam si corpus præseus Langerem, sentiebam. At cum propius animum attendissem, oculis id quod cupidus persequebar, intueri minime potui. Quo enim pacto illud perspicerem, quod sublime in cœ leste templum abreptum fuit? Atque haec quidem mibi contigerunt. Exponit Damascenus Hierosolymitanam de transitu Virginis traditionem. * Christus typicum Pa scha seu Judaicum in postrema cœna peregit. Nota contra schismaticos. ** Joan. 1, 29. 7 Luc. xv, " Joan. xx, 28. 78 Act. 11, 1 seqq. 7. De hoc scimpade multa Modestus in oratione sua. Reg. deest.

ΧΧΙν, 2 ἐπιφανούς οὐρανόθεν. ς'. Τίνα δὲ τὰ ἐπ' αὐτῇ γέρα τότε τελούμενα πρὸς τοῦ γεραίρειν τοὺς τεκόντας θεσμοθετήσαντος; Τοὺς μὲν ἁπανταχοῦ τῆς γῆς πρὸς ἀνθρώπων ἀλείαν δια σπαρέντας ταῖς πολυαρμονίαις καὶ ποικίλαις γλώσσαις τοῦ Πνεύματος, καὶ τῇ τοῦ λόγου σαγήνῃ τοὺς ἀνα θρώπους ζωγροῦντας ἐκ τοῦ τῆς πλάνης βυθοῦ πρὸς την πνευματικὴν καὶ ἐπουράνιον τράπεζαν τοῦ δείπνου τοῦ μυστικοῦ τῆς ἱερᾶς πανδαισίας τῶν πνευματικῶν τοῦ οὐρανίου νυμφίου γάμων, οὓς ὁ Πατὴρ τῷ ἰσοσθενεῖ καὶ ὁμοφυεῖ Υἱῷ λαμπρῶς ἐστιᾷ, καὶ λίαν βασιλικώτατα θεῖον πρόσταγμα προς η ρουσαλήμ, ὥσπερ τις σαγήνη ή νεφέλη κατήπειγεν, ἐκ τῶν τερμάτων τῆς γῆς οἷά τινας ἀετούς συνω θοῦσα καὶ συναθροίζουσα. Οπου γὰρ τὸ πτῶμα, Χριστὸς ἡ ἀλήθεια ἔφησε, τοὺς ἀετούς συναχθή σεσθαι. Εἰ γὰρ καὶ περὶ τῆς αὐτοῦ τοῦ ταῦτα λέ ξαντος δευτέρας μεγάλης καὶ ἐπιφανοῦς παρου σίας, καὶ οὐρανόθεν καταφοιτήσεως, ἡ ῥῆσις ήδε προλέλεκται, ἀλλ᾽ οὐκ ἀτόπως ὥσπερ ἡδύσματι τοῦ λόγου κἀνταῦθα παραληφθήσεται. Παρῆσαν τοίνυν, οἱ αὐτόπται καὶ τοῦ λόγου θεράποντες, κατ' ὀφειλὴν καὶ τῇ τούτου μητρὶ λειτουργήσοντες, καὶ κλῆρον, ὥσπερ τινὰ πολυτελῆ καὶ ὑπέρτιμον τὴν εὐλογίαν ἐξ αὐτῆς ἀρυσόμενοι. Τίνι γὰρ ἔστιν ἡ γνώμη ἀμφίβο λος, ὡς αὕτη τῆς εὐλογίας πηγὴ καὶ πάντων τῶν, ἀγαθῶν ὑπάρχει ἀνάβλυσις; Συμπαρῆσαν δὲ καὶ οἱ τούτων ὀπαδοὶ καὶ διάδοχοι, τῆς λειτουργίας ἅμα καὶ τῆς εὐλογίας μεθέξοντες. Ων γὰρ κοινὸς ὁ πόνος, καὶ αἱ ἐπικαρπίαι κατάλληλοι. Παρειστήκει δὲ καὶ τῶν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ὅσον θεόλεκτον σύστημα. Εχρήν. δὲ καὶ τῶν πάλαι δικαίων καὶ προφητῶν τοὺς ἀκρέ μονας συμπαρομαρτείν, ταύτης τῆς ἱερᾶς δορυφορίας μεθέξοντας, τοὺς προκατηγγελκότας δηλαδὴ τὴν ἐξ αὐτῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου δι' ἡμᾶς ἔνσαρκόν τε καὶ φι λάνθρωπον γέννησιν. Ἀλλ᾿ οὐδὲ ἀγγέλων ὁμήγυρις ἄμοιρος. Οσον γὰρ τῷ βασιλεῖ κατὰ γνώμην ὑπή κουον, κἀντεῦθεν τῆς αὐτοῦ τιμαλφούς παραστάσεως ἄξιον, ἔδει δορυφορεῖν τὴν τούτου κατὰ σάρκα Μητέρα, τὴν πανολβίαν ὄντως καὶ μάκαρα, τὴν πασῶν γενεῶν καὶ κτίσεως ἁπάσης προφερεστέραν. Ταύτῃ παρει στήκεισαν ἅπαντες, τῇ φρυκτωρίᾳ λαμπομένῃ τοῦ Πνεύματος, καὶ τοῖς ἐκλάμπροις μαρμαρυγαῖς κα ταλαμπούσῃ τοὺς αἰδοῖ τε, καὶ φόβῳ, καὶ ἀκλινεῖ τῷ πόθῳ εἰλικρινὲς αὐτῇ ὄμμα νοητὸν ἐνερείδοντας. Εστι γὰρ τῶν ὄντων οὐδὲν, ὁ μὴ τοῦτο πέφυκεν, ἢ τὸ μόνον ἔν· ὅτι μηδὲν τῶν ὄντων τῷ ὑπερεῖναι, καὶ πρὸς οὐδὲν παρατιθέμενον κάτεισι, καὶ κατιόν γε πρὸς ἅπαντα, καὶ ποιοῦν, καὶ μὴ τὸ δρᾶσθαι δεχόμενον. ζ. Ἐνταῦθα λόγοι θεόπνευστοι καὶ θεόφθεγκται. Ἐνταῦθα τινὲς ὕμνοι θεοπρεπεῖς καὶ ἐξόδιο:. Ὑμνή σαι γὰρ ἐχρῆν, κἀπὶ τούτῳ τὴν ὑπεράπειρον ἀγαθό τητα, καὶ τὸ ὑπερμέγεθες μέγεθος, καὶ τὴν ἀπειρο ὅτι μηδὲν τῶν ὄντων τὸ ὑπερεῖται καὶ ποιοῦν, καὶ μὴ τὸ δρά σθαι λεγόμενον. Κ τὸ μὴ ὁρᾶσθαι. 6. Quibusnam vera tunc honoribus ab illo qui ▲ parentibus kouorem haberi sanxit, ornata est? Eos, qui passim toto orbe ad homines piscandos dispersi erant, modulatissimisque et multiplicibus Spiritus linguis, verbique sagona, ex erroris voragine ad spi ritualem et cœlestem mysticæ cœnæ mensam sacri que convivii spiritualium coelestis Sponsi nuptiarum, quas Pater Filio, qui ejusdem cum ipso potentiæ ac natura est, magnifice et regie admodum celebrat, liomines extra bebant, divino imperio nubes cujus dam retis instar Hierosolymam adurgebat, velut aquilas quasdam compellens atque in unum cogens. Ubi enim fuerit corpus, inquit Veritas, illic congre gabuntur et aquila ®. Nam, quamvis de ejus qui bis verbis usus est, secundo et illustri e caelis ad ventu, id praedictum sit, haud tamen absurde cujus dam condimenti orationis loco hic etiam usurpabitur. Aderant igitur oculati illi testes et ministri verbi, ut pro eo ac debebant, ipsius etiam matri ministra rent, et ex ipsa benedictionem, amplissimam veluti quamdam præstantissimamque hæreditatem, hauri rent? Ecquis enim dubitat quin ipsa benedictio nis fons sit, et omnium bonorum scaturigo! Una etiam aderant ipsorum asseclæ et successores, ut cum ministerii, tum benedictionis participes essent. Quorum enim communis est labor, horum etiam fructus communes esse consentaneum est. Sed et insuper electum a Deo agmen, quod Hierosolymis versabatur. Et vero par erat, ut et primarii quique. veterum justorum et patriarcharum comites illuc accederent, inque sacri hujus satellitii partem ve mirent; quippe qui carnalem benignissimamque Dei Verbi ex ea nostræ salutis causa, nativitatem prænuntiaverant. Quin ne angelorum quidem cater va ab hoc coetu abfuit. Quidquid enim summo Regi ex animo paret, eoque dignum honore est, ut ei assistat, hoc ipsius quoque secundum carnem paren tem, beatissimam illam, omnibusque generationibus et creaturis excellentiorem stipare oportebat. Huic omnes astabant Spiritus fulgore collucenti, splendi dissimisque eos radiis illuminanti, qui reverentia, et metu et immobili amore purum in eam mentis oculum defigebant. [Nullus enim est cœlitum ordo, qui nou unanimiter adfuerit, nec quisquam inventus est, qui eo 873 quod in supernis versabatur, nul lique inferiorum comparandus esset, descendere, et omnia quæ dixi munera obire recusavit. 7. Hic divinitus inspirati divinoque instinctu editi sermones. Hic divini hymni, et ornando discessui idonei. Oportebat enim hoc quoque nomine infini tam Dei bonitatem, præcelsissimamque magnitudi se Matthi. 28. R. Colb. et Germ, Totam hanc periodum omisit Billius, quam tamen codices habent quos vidi. Obscurissima porro est, nec cum anterioribus consentanea, unde libe riorem Lipomani interpretationem hujus loci ser vandam duxi, quam forte ex saniori textu ex pressit. In Segueriano legitur duntaxat,

δύναμον δύναμιν, καὶ τὴν παντὸς ὕψους καὶ μεγέ θους ἐπέκεινα πρὸς ἡμᾶς αὐτοῦ μετριότητα, τὸν ὑπέρπλουτον πλοῦτον τῆς ἀκαταλήπτου χρηστότητος, τὴν ἄπληστον τῆς ἀγάπης ἄβυσσον· ὅπως τῆς οἰκείας οὐκ ἐκφοιτήσας μεγαλειότητος, πρὸς τὴν ὑψοποιὸν καταβέβηκε κένωσιν, Πατρός συνευδοκοῦντος καὶ Πνεύματος· ὅπως ὁ ὑπερούσιος ἐκ γυναικείας νηδύος ὑπερουσίως οὐσίωται· ὅπως Θεός τέ ἐστιν, καὶ ἄν θρωπος γέγονε, καὶ μένει κατὰ ταὐτὸν ὑπάρχων ἀμφότερα· όπως οὔτε τῆς οὐσίας ἐκβέβηκε τῆς θεό τητος, καὶ παραπλησίως ἡμῖν κεκοινώνηκε σαρκός τε καὶ αἵματος· ὅπως ὁ πάντα πληρῶν, καὶ φέρων τὰ σύμπαντα τῷ ῥήματι τοῦ οἰκείου στόματος, στενὸν χωρίον κατῴκησεν· ὅπως τὸ ὑλικὸν καὶ χορτώδες σῶμα τῆς ἀοιδίμου ταύτης, τὸ καταναλίσκον πῦρ ἐδέξατο τῆς θεότητος, καὶ χρυσὸς ὥσπερ ἀκίβδηλος, ἀνάλωτον ἐχρημάτισε. Θεοῦ βουλομένου ταῦτα γε γένηται· ἐπεὶ Θεοῦ θέλοντος, δυνατὰ μὲν ἅπαντα, ἀμήχανα δὲ μὴ θέλοντος. Ἐπὶ δὲ τούτῳ καὶ λόγων κεκίνητο ἅμιλλα, οὐχ ὅπως ὑπεραίροιεν ἀλλή λου; ἑκάτερος· κενοδόξου γὰρ τοῦτο φρενός, καὶ πόρρω θείας εὐαρεστήσεως ἀλλ' ὡς ἂν προθυ μία: μηδὲν ἐλλίπωσι καὶ δυνάμεως, Θεὸν ὑμνοῦντες, καὶ Θεοῦ μητέρα γεραίροντες. η'. Τότε δή, τότε Ἀδὰμ καὶ Εὔα, οἱ τοῦ γένους 8. προπάτορες, ἀγαλλομένοις τοῖς χείλεσι διαπρυσίως ἀνακεκράγασι. Σὺ μακαρία, θύγατερ, τῆς παραβά σεως ἡμῖν τὰ ἐπιτίμια λέλυκας. Σὺ φθαρτὸν ἐξ ἡμῶν σῶμα κληρονομήσασα, ἀφθαρσίας ἡμῖν ἐκυοφόρησας – ἔνδυμα. Σὺ τὸ εἶναι ἐξ ἡμετέρας ὀσφύος ἁρπάσασα, τὸ εὖ εἶναι ἡμῖν ἀνταπέδωκας· τὰς ὠδῖνας ἔλυσας τὰ τοῦ θανάτου διέρρηξης σπάργανα· τὸ ἀρχαῖον ἡμῖν ἀποκατέστησας ἐνδιαίτημα. Ἡμεῖς ἐκλείσαμεν τὴν παράδεισον, σὺ τοῦ τῆς ζωῆς ξύλου τὴν εἴσοδον ἀγεπέτασας. Ἐκ τῶν χρηστῶν δι' ἡμῶν ἦλθε τὰ λυπηρά· διὰ σοῦ ἐκ τῶν λυπηρῶν ἐπανῆλθεν ἡμῖν τὰ χρηστότερα. Καὶ πῶς θανάτου γεύσῃ, ἡ ἄχραντος; Σοὶ πρὸς ζωὴν γέφυρα, καὶ κλίμαξ πρὸς οὐρανόν καὶ πρὸς ἀθανασίαν ὁ θάνατος πορθμεῖον γενήσεται, Όντως μακαρία σύ, παμμακάριστε. Τίς γὰρ, εἰ μήτιγε ὁ Λόγος ᾖ, προσενήνεκται τοῦτο πάσχων, δ πράττειν ὑπείληπται; Επεκράτει δὲ καὶ πᾶς ὁ τῶν ἁγίων χοράς. Σὺ ἡμῶν τὰς προῤῥήσεις πεπλήρωκας. Σὺ ἡμῖν τὴν καραδοκουμένην εὐφροσύνην προσήνεγ κας. Διὰ σοῦ γὰρ δεσμῶν θανάτου λελύμεθα. Δεύρο πρὸς ἡμᾶς, ὦ θεῖον καὶ ζωηφόρον κειμήλιον. Ελθε ποθοῦσιν ἡμῖν, ἢ τὸν πόθον ἡμῶν ἐκπεράνασα. Αλλ' ἀνθεῖλκε λόγοις οὐχ ἥττοσιν τῶν ἐν σώματι περιεστών των ἁγίων πληθύς· Μεῖνον μεθ' ἡμῶν, ἡ ἡμετέρα παράκλησις, λέγουσα· τὸ μόνον ἐπὶ γῆς ἡμῶν παι ραμύθιον. Μὴ ἐάσῃς ἡμᾶς ὀρφανούς, η Μήτηρ, τοῦ συμπαθοῦς τοῦ Υἱοῦ σου προκινδυνεύοντας. Εχοιμέν σε τῶν πόνων ἀνάπαυλαν, καὶ τῶν ἱδρώτων ἀνάπτυ Κ. φιλονεικία καί. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. nem, et infinitam potentiam, nec non ipsius erga mos moderationem omni altitudine et sublimitate superiorem, et incomprehensa benignitatis immen sas divitias, tandemque inexplebilem charitatis abys sum laudibus efferre: quo pacto ipse a sua maje state non excedens, ad sublimitatis parentem exi nanitionem benigna Patris et Spiritus voluptate descenderit quo pacto is qui supra essentiam est, ex feminæ utero sublimiori supra essentiam ratione, essentia exstitit 81: quo pacto Deus cum esset, fa ctus est homo, simul utrumque manens: quo pacio, nec a deitatis substantia excessit, et similiter ac nos carnem et sanguinem participavit 8º: quo pacto ille qui omnia implet, omnibusque superior exsistit, portans omnia verbo virtutis suæ, angusto loco in domicilium habuit: quo denique pacto inclyta Virginis corpus, quod materiale est, et ad feni na turam accedit, consumentem deitatis ignem exce perit, et instar auri nec consumptum, nec læsum sit. Dei nimirum hæc facta sunt voluntate. Deo namque volente, nihil est quod fieri non possit; volente autem, nihil quod fieri possit. Tunc porro sermonum excitatum est certamen, non ut alter alterum superaret (hoc enim animi inanis gloriæ cupidi est, et qui procul absit quin Deo placeat), sed nec quidpiam de animi alacritate et viribus re mittentes, Deum laudarent, ejusque matrem honorarent. stri generis auctores, exsultantibus labiis alte ex clamarunt: Beata tu, filia, quæ violati mandati pœ was nobis sustulisti. Tu mortale corpus a nobis sor. tila, immortalitatis indumentum nobis peperisti. Tu, cum a lumbis nostris ortum accepisses, nobis ut bene essemus rependisti. Dolores solvisti; mortis fascias rupisti; ad veterem sedem nos postliminio revocasti. Nos paradisum clausimus, tu ligni vitae iter patefecisti. Per nos ex lætis tristia venerunt; ex tristibus contra lætiora per te redierunt. Quo autem modo, o immaculata, morti obnoxia efficeris? Tu vitæ pons, et scala cœli: mors, ad immortalita tem ponto erit. Vere tu beata es, quæ beatissima prædicanda sis. Ecquis enim, qui Verbum non sit, ad hoc tolerandum se obtulerit, quod patrasse cen situs sit? His universus sanctorum chorus applande bat: in prædictiones nostras implevisti: tu lætitiam Tunc quidem, tum, inquam, Adam et Eva no c quam præstolabamur, attulisti. Per te enim mortis Dionys. cap. 2 De dit. nom. 81 Hebr. 1, vinculis soluti sumus. Veni ad nos, o divina vitam que ferens supellex. Veni ad nos tui cupidos, quæ nostram explesti cupiditatem. At vero non infirmio ribus eam sermonibus circumstantium sanctorum, qui adhuc in corpore versabantur, multitudo re trahehant, his fere verbis: Mane nobiseum, nostra consolatio, unicuique in terra solamen. Ne nos or phanos deseras, benigni illius et misericordis 874 Mater, qui Filii tui causa periclitamur. Te laborum requiem sudorumque refrigerium habeamus. Tibi llic codex Regius ingentem lacunam habet.

ξιν. Σοὶ καὶ μένειν θελούσῃ τὸ δύνασθαι πάρεστι ζωῆς. καὶ ἀπαίρειν προθυμουμένη οὐδὲν ἐμπόδιον. Εἰ ἀπαί ρεις, ἡ τοῦ Θεοῦ σκηνή, καὶ ἡμεῖς συναπαίρομεν, ὁ σὸς λαὸς διὰ τὸν σὸν Υἱὸν χρηματίσαντες. Σε μόνην ἐπὶ γῆς καταλελειμμένην ἡμῖν παρηγορίαν κεκτή μεθα. Σοὶ καὶ ζώσῃ συζῇν, καὶ θνησκούσῃ συνθνή σχειν μακάριον. Τί δὲ θνησκούσῃ φαμέν; Σοὶ μὲν γὰρ ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος, καὶ ζωή κρείττων, καὶ ταύτην τὴν ζωὴν ἀπαραβλήτοις συγκρίσεσιν ὑπεραίρουσα· ἡμῖν δὲ πῶς ὁ βίος ἀβίωτος, σὲ μὴ κεκτημένοις συνόμιλον; θ'. Τοιαῦτα ἅττά μοι δοκεῖ τοὺς ἀποστόλους σύν παντὶ τῷ τῆς Ἐκκλησίας πληρώματι τῇ μακαρία Παρθένω προσφθέγγεσθαι. Αλλ' ἐπειδὴ πρὸς τὴν ἐκδίωσιν σπεύδουσαν, κἀκείνης ἐφιεμένην ἑώρων τὴν θεομήτορα, πρὸς ὕμνους ἐκδημίους ἐτρέποντο τῆς θείας εμφορούμενοι χάριτος, καὶ τῷ στόματι κι χρῶντες τῷ Πνεύματι, καὶ σαρκὸς ἐξιστάμενοι, καὶ συνεκδημεῖν ἐκδημούσῃ τοῦ Θεοῦ τῇ Μητρί εφιέμε νοι, και προεκδημοῦντες ὡς οἷόν τε τῷ τόνῳ τῆς προαιρέσεω;. Ἐπεὶ δὲ πάντες ἅμα τὸν πόθον, καὶ τὸ χρέος ἀφωσιώσαντο, καὶ πολυανθῆ τε καὶ ποικίλον υμε νων ἱερῶν ἐπλέξαντο στέφανον, τὴν εὐλογίαν ὥσπερ τινὰ θεόσδοτον θησαυρὸν ἐκομίζοντο, ἐξιτήριά τε καὶ τελευταία προσφθεγγόμενοι ρήματα. Τάδε ἦν, ὡς ἐμὲ εἰδέναι τοῦ παρόντος βίου τὸ ρευστὸν καὶ εύ πάροιστον διαγγέλλοντα, καὶ τῶν μελλόντων ἀγαθῶν τὰ κεκρυμμένα μυστήρια εἰς τοὺμφανὲς ἄγοντα. ι. Εἶτα τούτοις συνῳδὰ καὶ ἀκόλουθά τινα δοκεῖ πεπράχθαι τὸ τηνικάδε, ὡς μοι δοκεῖ. Η τοῦ βασι λέως πρὸς τὴν οἰκείαν λοχεύτριαν ἔλευσις, χερσί θείαις καὶ ἀκηράτοις ὑποδεξαμένου τὴν ἱερὰν ταύ της ψυχήν, καὶ εἰλικρινή τε καὶ ἄμωμον. Καὶ αὕτη μὲν οἷα εἰκὸς ἔφησεν·. Εἰς χεῖρας σου, τέκνον ἐμὸν, τὸ πνεῦμά μου παρατίθημι. Δέξαι μου τὴν σοὶ φίλην ψυχήν, ἣν ἐτήρησας άμεμπτον. Σοὶ τὸ ἐμὸν σῶμα, καὶ οὐ τῇ γῇ παραδίδωμι. Φύλαξον σῶον, 8 κατοική σαι ηὐδόκησας, καὶ γεννηθεὶς Παρθένον ἐτήρησας. Πρὸς ἐμὲ μετάστησον, ἵν᾿ ὅπου εἶ σὺ, τῶν ἐμῶν σπλάγχνων τὸ κύημα, ἔσομαι καγώ σοι συνέστιος. Πρός σε γὰρ ἐπείγομαι τὸν πρὸς ἐμὲ ἀδιαστάτως και ταφοιτήσαντα. Σὺ τοῖς ἐμοὶ ποθεινοτάτοις τέκνοις, οὓς ἀδελφοὺς καλέσαι ηὐδόκησας, τῆς ἐμῆς ἐκδημίας γενοῦ παραμύθιον. Πρόσθες εὐλογίαν ἐπὶ τὴν εὐλο γίαν αὐτῶν διὰ τῆς τῶν ἡμῶν χειρῶν ἐπιθέσεως.» Εἶτα τὰς χεῖρας ἐπάρασα, οἷα εἰκὸς, τοὺς συνει λεγμένους εὐλόγησε, τοιαῦτα προσομιλήσασα τὰ βή ματα, καί· «Δεύρο, ἡ εὐλογημένη μου Μήτηρ, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν μου, ἀκούσασα. ᾿Ανάστα, ἔλθε, ἡ πλησίον μου, ἡ καλὴ ἐν γυναιξὶν, ὅτι ἰδοὺ ὁ χειμών παρῆλθεν, ὁ καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθασε. Καλή ἡ πλησίον μου, καὶ μῶμος οὐκ ἔστιν ἐν σοί. Οσμή μύρων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα.» Τούτων ή ἁγία ἀκούσασα, τὸ πνεῦμα ταῖς χερσὶ τοῦ Υἱοῦ πα ρατίθεται. ρευστὸν καί. remanere volenti potestas in promptu est, et abire cupienti nihil impedimento est. Sin abeas, o Dei tabernaculum, una quoque nobis, qui tuus ob tuum Filium populus sumus, abire liceat. Tu sola nobis in terra consolatio relicta es: et te vivente, simul vivere; et moriente, mori beatum est. Quid vero, moriente, dicimus? tibi namque mors vita est, imo vita praestantior, lancque vitam incomparabiliter antecellens: nobis vero vita omnis expers vitæ est, consuetudine tua destitutis. 9. Similibus verbis Apostoli simul cum universæ Ecclesiæ agmine beatam Virginem mihi tum allo cuti esse videntur. Ubi vero eum ad excessum e vita properantem, ejusque cupiditate flagrantem Dei Genitricem conspexerunt, tum denique ad lymnos 13 adl exitum pertinentes sese convertere, divinaque instincti gratia, os suum spiritui commodare, et ex tra carnem abrepti, ac cum excedente Deipara simul excedere; ita ut voluntatis conatu quod ad ejus Geri polerat, ante mortem ipsi excederent. Postquam autem cupiditati simul officioque suo satisfecerunt, floridamque et multiplicem sacrorum hymnorum corollam texuerunt, benedictionem velut thesaurum quemdam divinitus datum retulerunt, postrema ver ba proferentes que discessui e vita convenirent. His porro, quantum conjicio, tum præsentis vitæ fluxa fragilitas enuntiabatur, tuni occulta futurorum bonorum mysteria in apertum efferebantur. 10. Mox consentanea quædam istis et congruen tia contigisse opinor. Nimirum Regis ipsius ad Matren suum adventus, ut divinis suis ac purissi mis manibus, sanctam intaminatamque et labis expertem ejus animam susciperet. Atque ipsa qui dem, ut a vero non abhorret, dixit: «In manus tuas, Fili, commendo spiritum meum. Accipe ergo charam tibi animam, quam immunem a culpa ser vasti. Tibi, ac non terræ corpus meum trado salvum hoc custodi, in quo dignatus es inhabitare, et quod nascendo incorruptum conservasti. Transfer me ad te, ut ubi es tu, viscerum meorum proles, iHic quoque tibi sim contubernalis. Ad te enim pro pero, qui ad me citra ullam spatii distantiam ven titasti. Tu charissimis meis filiis, quos tu fratres appellare non dubitasti, migrationis meæ solatium esto. Per manuum mearum extensionem, benedictio nem eorum novis benedictionibus cumula., Tum sublatis, ut credere licet, manibus, omnibus qui collecti aderant, bene precata est. Hæc locuta cum esset, vicissimque audiisset, ‹Veni in requiem meam, benedicta Mater mea: surge, veni, amica mea, puł cherrima mulierum. Ecce enin hiems transiit, ten) pus putationis advenit **: tota pulchra es, amica mnea, el macula non est in le st: odor unguento rum tuorum super omnia aromata": his sancta illa auditis, spiritum suum in Filii manibus deponit. 83 Cant. 1, 10, 11. * Cant. iv, 7. 88 ibid. 10. Germ. R. deest.

ια. Καὶ τί γίνεται; Στοιχείων, ὥς γέ μοι δοκεῖ, κίνησις καὶ ἀλλοίωσις, φωναί τε ψόφοι, καὶ πάταγοι, καὶ ἀγγέλων ὕμνοι ἐπάξιοι, προτρεχόντων, συμ προπεμπόντων, παρεπομένων· τῶν μὲν τῇ ἀμωμήτῳ καὶ παναγίᾳ ψυχῇ τὴν δορυφορίαν πληρούντων, καὶ πρὸς οὐρανὸν ἀνιούσῃ συνανιόντων, ἕως ὅτε τῷ θρόνῳ τῷ βασιλικῷ τὴν βασιλίδα παρέστησαν, τῶν δὲ, τὸ θεῖον καὶ ἱερὸν κυκλούντων σῶμα, καὶ ᾠδαῖς ἀγγελοπρεπέσιν ὑμνούντων τὴν Θεομήτορα. Τί δὲ οἱ παρεστῶτες τῷ παναγίῳ καὶ ἱερωτάτῳ σώματι; Φόβῳ τε καὶ πόθῳ, καὶ ἀγαλλίασεως δάκρυσι τὸ θεῖον καὶ πανόλβιον περιστοιχίσαντες σκήνωμα, περιεπτύσ συντο, κατησπάζοντο ἅπαν μέλος, προσῆγον τῷ σώματι, ἐκ τῆς ἀφῆς ἁγιασμοῦ τε καὶ εὐλογίας πλη ρούμενοι. Τότε δὴ νόσοι μὲν ἐδραπέτευον, δαιμόνων στίφη ἐφυγαδεύοντο, πάντοθεν συνελαυνόμενα πρὸς μόνα τὰ καταχθόνια· ἀὴρ, αἰθήρ τε καὶ οὐρανὸς ἡγιάζοντο τῇ ἀναβάσει τοῦ πνεύματος, γῆ δὲ τῇ καταθέσει τοῦ σώματος. 'Αλλ' οὐδὲ ἡ τοῦ ὕδατος φύσις τῆς εὐλογίας ἡμοίρησε· λούεται γὰρ ὕδατι καθαρῷ, οὐκ αὐτὴν καθαίροντι, ἀγνιζομένῳ δὲ μάλιστα. Ενταῦθα κωφοῖς μὲν ἡ ἀκοὴ ἀπηρτίζετο, χωλοῖς αἱ τῶν ποδῶν κατηρτίζοντο βάσεις, τυφλοῖς δὲ ἀνεκαινίζετο ἡ ὅρασις, ἁμαρτωλοῖς πίστει προσο τοῦσι χειρόγραφα διεῤῥήγνυντο. Εἶτα τί; Σινδόσι καθαραῖς τὸ καθαρὸν ἐνελίττεται σῶμα, καὶ κλίνη αὖθις ἡ βασιλὶς ἐπιτίθεται. Εἶτα λαμπάδες καὶ μύρα, ὕμνοι προπόμπιοι, ἀγγέλων μὲν ταῖς οἰκείαις γλώτ ταις μελωδούντων ὕμνον τὸν αὐτοῖς προσφορώτατον, ἀποστόλων δὲ καὶ θεοφόρων Πατέρων ᾠδὰς ἀδόντων Θεοπρεπεῖς, καὶ κροτουμένας τῷ Πνεύματι. ιβ. Τότε δή, τότε ἡ κιβωτὸς τοῦ Κυρίου ἀπάρασα ἐξ ὅρους Σιὼν τοῖς τῶν ἀποστόλων κλεινοῖς ὤμοις εποχουμένη πρὸς τὸ οὐράνιον τέμενος διὰ μέσου τοῦ τάφου διαβιβάζεται. Καὶ πρότερον μὲν διὰ μέσου τοῦ ἄστεος ἄγεται, οξά τις νύμφη περικαλλής τῇ ἀπροσίτῳ αἴγλῃ ὡραϊζομένη τοῦ Πνεύματος, καὶ οὕτως εἰς τὸ ἱερώτατον τῆς Γεθσημανή χωρίον κομίζεται, ἀγγέλων προτρεχόντων, παρεπομένων, συγκαλυπτόν των ταῖς πτέρυξι, καὶ παντὸς τοῦ τῆς Ἐκκλησίας πληρώματος. Καὶ ὥσπερ ὁ βασιλεὺς Σολομὼν ἐπὶ τῇ καταπαύσει τῆς κιβωτοῦ ἐν ναῷ Κυρίου, ὃν αὐτὸς ἐδείματο, πάντας τοὺς πρεσβυτέρους Ἰσραὴλ ἐν Σιὼν ἐκκλησίασε, τοῦ ἀνενεγκεῖν τὴν κιβωτὸν δια θήκης Κυρίου ἐκ πόλεως Δαβίδ· αὕτη ἐστὶν Σιών καὶ ἦραν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, καὶ ἀνεβίβασαν αὐτὰ οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται· καὶ ὁ βασιλεὺς, καὶ ὁ λαὸς ὅπως ἔμπροσθεν τῆς κιβωτοῦ θύοντες βόας καὶ πρόβατα αναρίθμητα καὶ εἰσφέρουσιν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτόν διαθήκης Κυρίου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς εἰς τὸ δαβὶρ τοῦ οἴκου, εἰς τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων, ὑπὸ τὰς πτέρυγας τῶν Χερουβίμ· οὕτω δὴ καὶ νῦν ἐπὶ τῇ καταπαύσει ἡγιάζετο. Κ. ἁγιαζομένῳ. Τ τότε. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. * lil Reg. vi, 1 seqq.; II Paral. v, 2 seqq. Germ. 11. Quid vero accidit? Elementorum, ut reur, commotio et immutatio, vocesque et soui, digna angelorum cantica, qui partim præcurrerent, partim comitarentur, partiin assectarentur. 875 Et quidem alii ex ipsis immaculatæ et sanctissimæ animæ satelli tio erant, et in coelum scandentem stipabant, quo usque regio solio reginam sisterent: ali¡ rursus di vinum et sacrum corpus cingebant, hymnisque angelorum propriis Dei parentein celebrabant. Quid autem ii, qui sanctissimo sacerrimoque corpori astabant? cum tremore, ardentique amore, el ex sultationis lacrymis. divinum illud felicissimumque tabernaculum in orbem cingentes amplexabantur, et exosculabantur, nullumque non membrum cor pori admoventes, ex ejus contactu sanctitate et bene dictione perfundebautur. Tum ergo morbi fugam capessebant, denonum catervæ pellebantur, et al subterraneas terræ partes undique abigebantur. Aer, æther ac cœlum ascendente spiritu sanctita ten contrabebant, quemadmodum et terra corporis depositione. Quin ne aquarum quidem natura be nedictione sua caruit. Abluitur enim aqua pura, non quæ ipsam mundaret, sed quæ potius mundare tur. Atque hinc surdis auditus, claudis plantæ fir mitas reddebatur, cæcis visus instaurabatur, pecca toribus cum fide accedentibus syngraphæ laceraban tur. Deinde puris linteis parum corpus involvitur, lectoque rursus regina imponitur: mox lampades adhibita et unguenta Lymnique funeri deducendo idonei angelis utique linguis suis hymnum sibi congruentissimum concinentibus; apostolis autem, Deoque plenis Patribus divinas quasdam cantiones a Spiritu sancto inspiratas modulantibus. 12. Ac tum sane, tum arca Domini e monte Sion abiens, venerandisque apostolorum humeris gestata, in celeste templum per interjectum sepulcrum ef fertur. Ac primum quidem per mediam urbem du citur, tanquam speciosissima quædam sponsa, in corporali Spiritus splendore decorata: atque ita ad sanctissimum Gethsemanes locum defertur, angelis præcurrentibus, et assectantibus, alisque suis eam obvelantibus, ac universo Ecclesiæ cœlu. Ac sicut rex Salomon, ob deponendam arcam in templo Do mini, quod ipse exstruxerat, seniores omnes Israel in Sion coegit, ut arcam Domini deferrent de civi tate David, id est de Sion; tuleruntque sacerdotes arcam et tabernaculum testimonii, ac portabant eam, tum sacerdotes, tum Levitæ: rexque et om nis populus ante arcain gradiebantur, ac boves et oves innumerabiles immolabant: ac tandem sacer dotes arcam fœderis Domini in locum suum intule runt, in oraculum domus, in Sancta sanctorum, sub alis Cherubim 86: ita quoque ad deponendam spiri talem arcam, non fœderis Domini, sed personæ ip sius Dei Verbi, novus ipse Salomon, qui est princeps Colb. i *Digitized by

τῆς νοερᾶς κιβωτοῦ, οὐ διαθήκης Κυρίου, ἀλλ' αὐτῆς τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου αποστάσεως, αὐτὸς ὁ νέος Σο. λομῶν, ὁ εἰρηνάρχης, καὶ τοῦ παντὸς ἀριστοτέχνης τῶν οὐρανίων νόων τὰ ὑπερκόσμια τάγματα, καὶ τῆς Νέας Διαθήκης τους προύχοντας, τοὺς ἀποστόλους φημί, σὺν παντὶ τῷ ἐν Ιερουσαλὴμ τῶν ἁγίων λαῷ σήμερον εκκλησίασε, καὶ τὴν μὲν ψυχὴν δι' ἀγγέλων εἰς τὰ ῞Αγια τῶν ἁγίων, τὰ ἀρχέτυπα τὰ ἀληθινὰ καὶ οὐράνια εἰσοικίζεται, ἐπ᾿ αὐτὰς τῶν τετραμόρφων ζώων τάς πτέρυγας, καὶ τῷ ἑαυτοῦ παρεστήσατο θρόνῳ, εἰς τὸ ἐνδότερον του καταπετάσματος, ὅπου πρόδρομος αὐτὸς Χριστὸς σωματικῶς εἰσελήλυθε τὸ δὲ σῶμα ταῖς τῶν ἀποστόλων χερσὶ προκομίζεται, τοῦ Βασιλέως τῶν βασιλευόντων συγκαλύπτοντος τῇ αἴγλῃ τῆς ἀοράτου θεότητος, καὶ παντὸς τοῦ τῶν ἁγίων συστήματος προτρεχόντων, καὶ ἱερὰς ἀφιέν των βοάς καὶ θυόντων θυσίαν αἰνέσεως, ἕως ιγ. Παρῆσαν δὲ τυχὸν καὶ Ἰουδαῖοι, ὅσοι μὴ λίαν ἀγνώμονες. Οὐχ οἷον δὲ, ὥσπερ δψῳ παράρτυμα, τὸ τοῖς πολλῶν περιφερόμενον χείλεσι προσμίξαι τῷ διηγήματι. Φασὶ γὰρ, ὅτε πρὸς τῇ καταβάσει κατάν τους όρους γεγόνασιν οἱ τὸ μακάριον σῶμα τῆς Θεοτ μήτορος αίροντες, Ἑβραῖόν τινα τῆς ἁμαρτίας δοῦ λον, καὶ τῆς πλάνης ὑπόσπονδον, τὸν τοῦ Καϊάφα οἰκέτην μιμούμενον, ὃς τὸ Δεσποτικὸν καὶ θεῖον τοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐῤῥάπικε πρόσωπον, καὶ διαβόλου γενόμενον ὄργανον, θρασείς ῥύμῃ καὶ ἀλο γίστῳ φερόμενον, καὶ φορᾷ κακοδαίμονι αὐτομολῆσαι ὡς παστάδι τῷ τάφῳ, καὶ δι' αὐτοῦ τῇ τῆς Ἐδὲμ τρυφῇ, καὶ οὐρανίοις ἐναπετέθη σκηνώμασι. πρὸς ἐκεῖνο τὸ θειότατον σκήνωμα, ᾧ δεδιότες προσ φωνάς φθόνῳ. ίεσαν ἄγγελοι, καὶ ἀμφοῖν τοῦ κραββάτου ταῖν χερούν μανικῶς καὶ ἐκφρόνως δραξάμενον καθέλκειν εἰς τούδαφος· φθόνου τοῦ ἀρχεκάκου καὶ τοῦτο ὅρμημα, ἀλλ' ὁ καρπὸς τῶν πόνων προέφθασε, καὶ βότρυν πικρὸν καὶ ἐπάξιον τῆς οἰκείας έτρύγησε προαιρέσεως. Εκλελοιπέναι γὰρ αὐτὸν τὰς χεῖρας διαγορεύουσι. Καὶ ἦν ἰδεῖν τοῦ ἀτόπου τολμήματος τὸν αὐτόχειρα αθρόον δεικνύμενον ἄχειρα, ἕως πρὸς πίστιν τὴν γνώμην μετέβαλε, καὶ μετάμελον. Άμε λητὶ γὰρ οἱ τὸν κράββατον φέροντες ἔστησαν, καὶ επιθεὶς τὸ χεῖρε ὁ δείλαιος τῷ ζωαρχικῷ καὶ θαν μαστοτόκῳ σκηνώματι, σώος αὖθις ἐκ κολοδόχειρος γίνεται. Ἐπίσταται γὰρ ὡς τὰ πολλὰ καὶ περίστασις σῶα καὶ σωτήρια κύειν βουλεύματα. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον παλινοστήσωμεν. ιδ'. Ἐντεῦθεν πρὸς τὴν Γεθσημανὴ τὴν ἱερωτάτην κατάγεται· πάλιν τε ἀσπασμοὶ καὶ περιπλοκαί, καὶ πάλιν ἐγκώμια, ὕμνοι ἱεροὶ, καὶ ἀνακλήσεις καὶ δάκρυα, ἐξ ἀγωνίας καὶ πόθου κρουνοὶ ἱδρώτων περ ριῤῥεόμενοι· καὶ ἦν ἰδεῖν ἱδρῶτας καὶ τὰ κρυα τοῖς γεύμασιν ἁμιλλώμενα. Καὶ οὕτως τὸ πανάγιον σῶμα τῷ πανευκλεεῖ καὶ ὑπερφυεῖ ἐπιτίθεται μνήματι· κἀντεῦθεν τριταῖον πρὸς οὐ ρανίους δόμους μετεωρίζεται. Ἔδει γάρ τούτ τὸ θεοπρεπὲς ἐνδιαίτημα τὴν ἀνόρυκτον πηγὴν τοῦ τῆς ἀφέσεως ὕδατος, τὴν ἀνήροτον ἄρουραν τοῦ οἱ ὑπερθεῖ. pacis, praestantissimusque universi artifex, tum coe lestium mentium mundo sublimiores ordines, tum primarios Novi Testamenti viros, lioc est apostolos, una cum universa sanctorum qui Hierosolymis age bant plebe, hodierno die in unum coegit. Ac animam quidem in Sancta sanctorum, in exemplaria vera et cœlestia per angelos introducit, ac sub animalium quadruplicis formæ alis eam collocans, suo ipsius Chrono in interiore 876 velaminis parte sistit, quo præcursor ipse Christus corporaliter ingressus est. Corpus autem apostolorum manibus gestatur, Rege regum invisibilis suæ deitatis splendore eam conte gente, et universo sanctorum cœtu præeunte, et per sacrarum vocum emissionem, laudis sacrificium in tumulo, tanquam in thalamo, sacrificante, per ip sum in deliciis Edem, inque coelestibus tabernaculis collocatur. 13. Aderunt forte etiam ex Judzis, si qui non admodum improbi exsistebant. Ab re vero non est, hoc loci aliquid, quod multorum sermone circum fertur, huic narratioui tanquam condimentumn edu liis, admiscere. Aiunt enim, cum ad montis crepi dinem venissent, qui beatum Dei Genitricis corpus Bestabant, Hebræumn quemdam peccati servum, qui que fœdus cum errore pepigerat, illum Caiphæ ini nistrum, qui Dominicam divinamque Christi Dei fa clem alapa ceciderat, imitantem, diabolicum factus esset organum, temerario præcipitique ac diabolico impetu concitatum, in divinissimum illud taberna culum, ad quod angeli non sine metu accedebant, irruisse, arreptumque utraque manu lectulum ve sane ac furiose in terram detraxisse (invidiæ malo rum auctoris bic conatus erat), verum fructus labores præcessit, acerbamque uram proposito suo dignam collegit. Orbatum enim fuisse manibus ferunt. Ac cernere erat facinoris manibus propriis patratorem manibus confestim carentem: quoad mentein suam fide ac pœnitentia mutasset. Protinus illi qui graba tum portabant, steterunt, et miser ille qui manus amiserat, iis tabernaculo admotis, quod vitae princi pium fuit, prodigiorumque fons erat, incolumitatem rursus consecutus est. Calamitas enim prudentia salutariaque consilia parere, ut plurimum, consuevit. Verum ad institutam orationem revertamur. 14. Hinc ad sacratissimam Gethsemanen defer tur, ubi rursus oscula et complexus, rursus laudes, hymnique sacri, et lacrymæ, ex angore et calenti amore sudorum scatebræ manantes: ac videre lice bat sudores et lacrymas Quentis suis mutuo veluti certamine conflictantes. Atque ita sanctissimum cor pus clarissimo præstantissimoque tumulo imponi tur; unde triduo post in cœlos attollitur. Siquidem divinum illud domicilium, illum minime eſſossum aquæ remissionis fontem, inaratum illud cœlestis panis arvum, illam nunquam irrigalam uvæ immor R. R. Desunt hæc in R. R.

ρανίου ἄρτου, τὴν ἀνάρδευτον ἄμπελον του τῆς ἀμ βρασίας βότρυος, τὴν ἀειθαλλῆ καὶ καλλίκαρπον ἐλαίαν τοῦ πατρικοῦ ἐλαίου τοῖς κενεῶσι τῆς γῆς μὴ καθείργεσθαι· ἀλλ᾿ ὥσπερ τὸ ἐξ αὐτῆς τῷ Θεῷ λόγῳ ἐνυποστὰν σῶμα τὸ ἅγιον καὶ ἀκήρατον, τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τοῦ μνήματος ἐξανίστατο, οὕτω δὴ καὶ ταύτην ἐξαρπασθῆναι τοῦ τάφου, καὶ πρὸς τὸν Γιν τὴν μητέρα μεθαρμοσθῆναι, καὶ ὥσπερ αὐτὸς πρὸς αὐτὴν καταβέβηκεν, οὕτως αὐτὴν τὴν προφιλῆ πρὸς αὐτὴν ἀναφέρεσθαι, τὴν μείζονα καὶ τελευ τέραν σκηνήν, εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν. Εδει τὴν τὸν Θεὸν Λόγον ἐν τῇ αὐτῆς νηδύι ξενοδο χήσασαν, ἐν ταῖς τοῦ ἑαυτῆς Υἱοῦ κατοικισθῆναι σκηναῖς· καὶ ὥσπερ ὁ Κύριος ἔφησεν, ὡς ἐν τοῖς τοῦ οἰκείου Πατρὸς εἶναι ὀφείλεται, καὶ τὴν Μητέρα ἔδει ἐν τοῖς τοῦ Υἱοῦ βασιλείοις αὐλίζεσθαι, ἐν οἴκῳ Κυρίου, καὶ ἐν αὐλαῖς οἴκου Θεοῦ ἡμῶν. Εἰ γὰρ ἐν αὐτῷ πάντων τῶν εὐφραινομένων ἡ κατοικία, που τῆς εὐφροσύνης τὸ αἴτιον; Εδει τῆς ἐν τῷ τίκτειν φυλαξάσης τὴν παρθενίαν ἀλώβητον, ἀδιάφθορον τηρηθῆναι τὸ σῶμα, καὶ μετὰ θάνατον. Εδει τὴν ἐγκόλπιον ὡς βρέφος τὸν Κτίστην βαστάσασαν, τοῖς θείοις ἐνδιατρίβειν σκηνώμασιν. Εδει τὴν νύμφην, ἦν ὁ Πατὴρ ἐνυμφεύσατο, τοῖς οὐρανίοις ἐνδιαιτάσθαι θαλάμοις Εδει τὴν ἐν σταυρῷ τὸν ἑαυτῆς Υἱὸν κατοπτεύσασαν, καὶ τῆς ὠδῖνος, ἣν τεκοῦσα διεφυγε, τὴν ῥομφαίαν δεξαμένην εγκάρδιον, τῷ Πατρὶ καθοριν συγκαθήμενον. Εδει τὴν τοῦ Θεοῦ Μητέρα τὰ τοῦ Υἱοῦ κατακτήσασθαι, καὶ ὑπὸ πάσης ὡς Μητέρα Θεοῦ καὶ δούλην προσκυνηθῆναι τῆς κτίσεως. Δεί μὲν γὰρ ἐκ τῶν τεκόντων ὁ κλῆρος εἰς τοὺς παῖδας κάτεισι. Νῦν δὲ, ὡς τις ἔφη σοφός, ἄνω ποταμῶν τῶν ἱερῶν χωροῦσι πηγαί. Ο γὰρ Υἱὸς τῇ Μητρὶ τὴν σύμπασαν κτίσιν κατεδουλώσατο. εε'. Δεῦτε τοιγαροῦν, καὶ ἡμεῖς σήμερον ἑορτὴν ἐξόδιον τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ ἑορτάσωμεν, οὐκ αὐλούς τινας καὶ κορύβαντας φέροντες, καὶ τὰ τῆς μητρὸς τῶν ψευδωνύμων θεῶν, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, θιασεύον τες ὄργια, ἣν πολύτεκνον μυθοπλαστοῦσιν οἱ ἄφρονες, ὁ δὲ τῆς ἀληθείας λόγος παρίστησιν ἄτεχνον. Οτα δαίμονες ταῦτα καὶ σκιώδη φαντάσματα, ὁ μὴ περ δ φύκασιν εἰκαίως ὑποκρινόμενοι, τῶν πλανωμένων τὴν ἄνοιαν ἐσχηκότες ἐπίκουρον. Γεννᾷ γὰρ πῶς ἐκ συν δυασμοῦ τὸ ἀσώματον; καὶ τίνα τρόπον μιχθήσε ται; καὶ πῶς Θεὸς τὸ μὴ ὂν μὲν πρότερον, πρὸς δὲ γένεσιν παραγόμενον; Οτι γὰρ ἀσώματον τὸ δαιμόνιον φύλον, παντί που δήλον, καὶ αὐτοῖς τοῖς τὰ νοητὰ τυφλώττουσιν ὄμματα. Εφη γάρ που τῶν ἑαυτοῦ λόγων ὁ Ὅμηρος, τῶν ἀξίων αὐτοῦ θεῶν ὑφηγούμενος τὴν κατάστασιν Οὐ πυρὸν ἐσθίουσιν, οὐ πίνουσιν αἴθοπα οίνον, Τούνεκ' αναίμονες εἰσι, καὶ ἀθάνατοι καλέον [ται Οὐ σἶτον ἐσθίουσι, φησίν, οὐ τὸν θερμαντικὸν οἶνον ἑλέον, πρὸς αὐτὸν... πρὸς τὴν μείζονα καὶ και θαρωτέραν. Κ. Ενδιατρίβειν. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. talis vineam, illain paterna miserationis olivam, vernantibus perpetuo foliis pulcherrimisque fructi bus onustam, terræ penetralibus claudi minime con veniebat. Quin potius, sicuti sanctum incorruptum que illud corpus, quod Deus ex ea person sa copulaverat, tertia die e monurnento surrexit; sic eliam hanc e tumulo abripi, matremque ad Filium migrare par erat: et, ut ipse ad eam descenderat, sic eam ad majus praestantiusque tabernaculum, hoc est, ad ipsum coelum deferri. Οportebat, inquam, ut quæ Deum Verbum ventris sai hospitio exceperat, in divinis 877 Filii sui tabernaculis collocaretur; et quemadmodum Dominus se in his quæ Patris sui essent ª, versari debere dixerat; sic quoque Matrem in Filii regia commorari conveniebat, id est in domo Domini, et in atriis domus Dei nostri e. Nam si in ea lætantium omnium habitatio est ", ubinam fnis set causa lætitiæ? Oportebat, ut ejus quæ in partu virginitatem sine labe servaverat, incolume etiam post mortem corpus servaretur. Oportebat eam, quæ Creatorem velut infantem sinu gestaverat, in divinis tabernaculis degere. Oportebat ut sponsa quain Pater spoponderat in thoris coelestibus habitaret. Οportebat, ut quæ Filium suum in cruce con spexerat, et gladium quem pariendo effugisset, pectore tunc exceperat, ipsum Patri consider tem spectaret. Oportebat denique Dei Matrem ea quæ Fitii essent, possidere, et ab omnibus crea turis adorari. Quanquam enim hæreditas a parenti bus ad filios semper devolvitur, nunc tamen, ut eru diti cujusdam verbis utar, sacrorum fluminum fontes sursum cursum relegunt. Res quippe omnes condi tas Filius Matri mancipavit. 45. Age igitur, nos quoque Dei Matri diem festum discessui ipsius consentaneum obeamus, non tibias ferentes ac corybantes, ac illius falsorum numinum matris, ut ipsi dicunt, divina orgia celebrantes, quam stulti homines multorum liberorum fuisse parentem fabulantur, ipsa autem veritas, nullos edidisse mon strat. Damones enim ista sunt, atque unbrosa quæ dam spectra, id quod natura non sunt, perperam fingentes, in subsidium accedente aberrantium ho minum amentia. Quonam enim modo id quod cor pore vacat, ex concubitu gignat? quomodo miscebi tur? quomodo id Deus erit, quod cum ante non esset, in ortum postea prodit? Nam quod dæmonum natio corpore careat, inter omnes constat; etiam inter eos qui mentis oculis capti sunt. Ait enim in quodam operum suorum loco Homerus, dignorum se deorum statum exponens Non panem comedunt, nec vino ardente polantur Unde cruore carent, immortalesque vocantur Non panem edunt, inquit, non vinum quod caic ST Luc. 11, 49. 88 Psal. cxxxi, 2. s Psal, LXXXVI, 7. Omnino legendum ut Lipomanus. R. Iliad. V.

πίνουσι. Τούτου χάριν ἀναίμονές εἰσι, τουτέστιν αἷμα οὐκ ἔχουσι, καὶ ἀθάνατοι ὀνομάζονται. Καιρίως ὡς ἀληθῶς ἔφη τὸ, καλέονται. ᾿Αθάνατοι γὰρ και λοῦνται· οὐκ εἰσὶ δὲ τοῦθ᾽ ὅπερ καλοῦνται· τὸν γὰρ τῆς κακίας τεθνήκασι θάνατον. Ἡμεῖς δὲ οἷς Θεός ἐστι τὸ λατρευόμενον, Θεὸς οὐκ ἐκ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγενόμενος, ἀλλ᾽ ἀεὶ ὢν ἐκ τοῦ ἀεὶ ὄντος ὑπὲρ αἰτίαν, καὶ λόγον, καὶ ἔννοιαν καὶ χρόνου, καὶ φύσεως, Μητέρα Θεοῦ τιμῶμεν καὶ σέβομεν, οὐ τῆς αὐτοῦ θεότητος ἐξ αὐτῆς τὴν ἄχρονον ὑπογράφοντες γέννησιν· ἡ γὰρ τοῦ Θεοῦ Λόγου γέννησις ἄχρονος τε καὶ τῷ Πατρὶ συναΐδιος· δευτέραν δὲ καθομολο γοῦμεν γέννησιν, καθ' ἑκούσιον σάρκωσιν, τὴν ταύ της αἰτίαν, καὶ εἰδότες, καὶ φάσκοντες. Σαρκοῦται γὰρ ὁ ὢν ἀνάρχως ἀσώματος, δι᾿ ἡμᾶς, καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, ἵνα τῷ ὁμοίῳ τὸν ὅμοιον διασύ σηται· καὶ σαρχούμενος ἐκ ταύτης τῆς ἱερᾶς Παρθέν νου ἀσυνδυάστως τίκτεται, αὐτὸς μένων ὅλος Θεός, καὶ ὅλος γινόμενος ἄνθρωπος, αὐτὸς ὅλος Θεὸς μετά τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, καὶ ὅλος ἄνθρωπος μετὰ τῆς αὐτ τοῦ ὑπερθέου θεότητος. Οὕτω Θεοῦ Μητέρα τὴν Παρθένον ταύτην γινώσκοντες, τὴν ταύτης πανηγυ ρίζομεν κοίμησιν, οὐ Θεὸν ταύτην φημίζοντες ἅπαγε, τῆς Ἑλληνικῆς τερθρείας τὰ τοιαῦτα μυθεύ ματα· ἐπεὶ καὶ θάνατον αὐτῆς καταγγέλλομεν· ἀλλὰ σαρκωθέντος Θεοῦ Μητέρα γινώσκοντες. ις. Ταύτην ᾄσμασι ἱεροῖς εὐφημίσωμεν σήμερον, οἱ Χριστοῦ λαὸς καὶ εἶναι πεπλούτηκότες, καὶ λέ γεσθαι. Ταύτην παννύχοις τιμήσωμεν στάσεσι ταύτην ψυχῆς τε καὶ σώματος αγνότητι τέρψωμεν, τὴν ὄντως ἁγνὴν μετὰ Θεὸν ὑπὲρ ἅπαντας· πέφυκε γάρ πως τοῖς ὁμοίοις τὰ ὅμοια ἐπαγάλλεσθαι. Ταύ την Ελέῳ καὶ συμπαθείᾳ τῶν ἐνθεῶν θεραπεύσωμεν. Εἰ γὰρ ἐπ' οὐδενὶ ὡς ἐλέῳ Θεὸς θεραπεύεται, τίς ἀντερεῖ μὴ τοῖς ἴσοις καὶ τὴν τούτου Μητέρα ἐπιφαιδρύνεσθαι; Αὕτη τὴν ἄφατον τῆς τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς ἀγάπης ἐδημοσίευσεν ἄβυσσον. Διὰ ταύ της ἡμῖν ὁ πρὸς τὸν Κτίστην πολυχρόνιος καταλέλυ ται πόλεμος. Διὰ ταύτης ἡμῖν αἱ πρὸς αὐτὸν κατα αλλαγαὶ ἐκροτήθησαν, καὶ εἰρήνη, καὶ χάρις δεδώ ρηται, καὶ ἀγγέλοις συγχορεύουσιν ἄνθρωποι, καὶ τέκνα Θεοῦ οἱ πρὶν ἡτιμημένοι κατέστημεν. Εκ ταύτης τὸν βότρυν τῆς ζωῆς τρυγήσαμεν· ἐκ ταύ της τῆς ἀφθαρσίας τὸν βλαστὸν ἐδρεψάμεθα. Αὕτη πάντων τῶν ἀγαθῶν ἡμῖν προμνήστρια γέγονεν. Εν ταύτῃ ὁ Θεὸς μὲν ἄνθρωπος, καὶ Θεὸς ὁ ἄνθρωπος γέγονε. Καὶ τί τούτου παραδοξότερον; τί τούτου μακαριώτερον; Ιλιγγιῶ τῷ φόβῳ, δεδιὼς τὸ λαλού μενον. Σύν Μαριάμ τῇ προφήτιδι, ὦ νεάνιδες ψυχαί, μετὰ τυμπάνων χορεύσωμεν, νεκροῦντες τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· τοῦτο γὰρ τὸ μυστικὸν τύμπανον αλαλάξωμεν ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Κυρίου τοῦ Θεοῦ ψυχῶν ἀλαλάγμασι, καὶ τείχη πεσοῦνται Ιεριχούντια, τῶν ἐναντίων λέγω δυνάμεων τὰ δυσμενή οχυρώματα. Μετὰ Δαβίδ σκιρτήσωμεν Πνεύματι· ἡ κιβωτός γὰρ Κυρίου σήμερον καταπέπαυται. Μετὰ Γαβριὴλ τοῦ τῶν ἀγγέλων πρωτοστάτου βοήσωμεν· Χαῖρε, κεχα facial, ob eamque causam sanguinis expertes sunt, et immortales appellantur. Ac proprie quidem dixit, appellantur. Immortales enim vocantur; at non sunt id quod vocantur, quippe qui vitii mortem obierunt. Nos vero qui Deum colimus; Deum, inquam, non ex nihilo productum, sed sempiternum ex sempi terno, omnique causa, ratione, et cogitatione tum temporis, tum naturæ superiorem; Dei Matrem ho noramus ac veneramur. Non quod divinitatem ejus ortum ex ea traxisse statuamus (Dei siquidem ge neratio tempore caret, eamdemque cum Patre æter nitatem habet), verum secundum nativitatem confi temur, per voluntariam carnis susceptionem, cujus causam et novimus, et laudibus efferimus. Propter mòs enim ac nostræ salutis causa incarnatur, qui sine initio incorporeus est; ut simili per siunile sa lutem afferat: atque assumpta sine virili complexu carne, ex hac sacra Virgine paritur; ipse totus Deus manens, el totus homo factus: ipse tolus Deus una cum carne sua, totusque homo cum sua divinitate. Ad hunc modum Dei matrem Virgiuem 878 istam agnoscimus, ejusque dormitionem celebramus; non Deam banc esse prædicantes (Graecarum praestigia rum sunt ejusmodi fgmenta ); quippe cum ipsius mortem nuntiemus: sed Dei incarnati Matrem ag noscentes. 16. Hanc nos qui eo locupletati sumus, ut Christi populus, et simus, et dicamur, sacris hodie canticis prædicemus: hanc nocturnis stationibus honore mus. Ilanc animi et corporis munditia oblectemus; hanc, inquam, vere puram, aique omnibus post Deum puritate præstantem. Solent enim similia si milibus exsultare. Hanc misericordia et commisera tione erga egenos colamus et observemus. Si nulla re perinde atque misericordia Deus colitur; quin iisdem quoque rebus ejus mater oblectetur, quis eat inficias? Hæc ineffabilem divinæ nos dilectionis abys sum explicavit. Per hanc diuturnum illud bellum, quod cum Creatore gerebatur, proẞigatum fuit. Per banc nobis cum eo reconciliatio sancita, paxque el gratia donata est: unde angeli una cum hominibus choros agitant, et qui prius contemptui eramus, Dei tilii effecti sumus. Ex ea vitæ uvam collegimus: ex ca immortalitatis germen excerpsimus. Hæc nobis omnia bona conciliavit. In hac Deus homo factus est, et liomo Deus: quo quid mirificum magis? quid beatius? Equidem metu astuo, id quod loquor exti nescens. Cum Maria prophetissa ", o animnæ adole scentulae, assumptis tympanis choreas agitemus; loc est membra quæ sunt super terram, mortificemus" hoc enim est, quod tympanum mystice significat. Ob arcam Domini jubilemus, et muri Jericho ", sive i..festæ adversariorum potestatum munitiones cor uent. Cum Davide Spiritu saltemus": hodie enim arca Domini requiescit. Cum Gabriele angelorum antesignano clamemus: Ave, gratia plena, Dominus tecum". Ave, plena gratia, inexhaustum gaudii pe p **Exod. xv, 20. • Coloss. 111, 15.” Josue vi, 20. "Il Reg. vi, 14.”Luc. 1, 28.

ριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Χαῖρε, τὸ τῆς χαρᾶς Δ' ἀδαπάνητον πέλαγος. Χαῖρε, τὸ μόνον τῆς λύπης ἐξάλειπτρον. Χαίροις, πάτης καρδίας ἀπεσώδυνον φάρμακον. Χαίροις, δι' ἧς παρωθεῖται μὲν θάνατος, ἡ δὲ ζωὴ εἰσκεκόμισται. 15. Σύ, ὦ τάφων ἱερῶν ἱερώτατε, μετά γε τὸν ζωαρχικὸν τοῦ Δεσπότου τάφον, δς πηγὴ ὑπῆρξε τῆς ἀναστάσεως· ὡς γὰρ ἐμψύχω σοι διαλέξομαι ποῦ χρυσὸς ὁ ἀκίβδηλος, ὃν ἀποστόλων χεῖρες ἐν σοὶ ἐθησαύρισαν; ποῦ πλοῦτος ὁ ἀδαπάνητος; ποῦ τὸ Θεοδόχον κειμήλιον; ποῦ ἡ ἔμψυχος τράπεζα, ποῦ ὁ καινὸς τόμος, ἐν ᾧ ἀφράστως ὁ Θεὸς Λόγος χειρὸς ἄνευ ἐγγέγραπται; ποῦ ἡ τῆς χάριτος ἄβυσσος; ποῦ τῶν ἰαμάτων τὸ πέλαγος; ποῦ ἡ ζωοτόκος πηγή; ποῦ τὸ πολυπόθητον σῶμα τῆς Θεοτόκου καὶ πολυ έραστον; Τί ζητεῖτε ἐν τάφῳ τὴν πρὸς τὰ οὐράνια μετεωρισθεῖσαν σκηνώματα; Τί με τῆς φθορᾶς εὐθύνας εἰσπράττεις; οὗ μοι δύναμις τοῖς θείοις ἀν τιτείνειν κελεύσμασι. Τὰς σινδόνας καταλιπὸν τὸ σῶμα τὸ ἱερόν τε καὶ ἅγιον, καί μοι τοῦ ἁγιασμοῦ με ταδεδωκὸς, καὶ μύρου, καὶ εὐωδίας ποιῆσαν ἀνάπλεων, καὶ θεῖον ἀπεργασάμενον τέμενος, ἀνάρπαστον οίχε ται, δορυφορούντων ἀγγέλων, καὶ ἀρχαγγέλων, καὶ πασῶν τῶν οὐρανίων δυνάμεων. Νῦν ἐμὲ περίεπουσιν ἄγγελοι. Νῦν ἐν ἐμοὶ θεία χάρις αὐλίζεται. Ἐγὼ νο σοῦσιν ἰατρεῖον ἀλεξίπονον πέφηνα. Εγώ πηγὴ ἰαμά των αένναος. Ἐγὼ δαιμόνων ἀλεξιτήριον. Ἐγὼ πόλις φυγαδευτηρίου τοῖς προσφεύγουσι πέφυκα. Προσ έλθετε πίστει, λαοὶ, καὶ ποταμηδόν ἀρύσασθε τὰ χαρί σματα. Αδιάκριτον τὴν πίστιν κεκτημένοι προέλθετε. Οι διψῶντες ἐφ᾽ ὕδωρ πορεύεσθε, Ησαΐας παρα κελεύεται, καὶ ὅσοις οὐκ ἔστιν ἀργύριον, πορευ θέντες ἀγοράσατε ἄνευ τιμῆς. Ἐγὼ πᾶσιν εὐαγ γελικῶς ἀνακέκραγα· Ο διψῶν νοσημάτων ἴασιν, ψυχικῶν παθῶν ἀπολύτρωσιν, ἁμαρτημάτων ἐξ άλειψιν, παντοίων ἐπιφορῶν ἀλλοτρίωσιν, οὐρανῶν βα σιλείας ἀνάπαυσιν, πίστει προσερχέσθω πρός με, καὶ ἀρυσάσθω ῥεῖθρον τῆς χάριτος πολυδύναμον καὶ πολύχρηστον. Ωσπερ γὰρ τοῦ ὕδατος ἡ ἐνέργεια ἁπλῆ καὶ μία τυγχάνουσα, ὡς δὲ γῆς καὶ ἀέρος, καὶ τοῦ παμφαοῦς ἡλίου, ἑκάστῳ τῶν μετόχων δια φόρως πρὸς τὸ κατάλληλλον τῆς φύσεως μεταβάλ λεται, καὶ γίνεται ἐν ἀμπέλῳ μὲν οἶνος, ἐν ἑλαίᾳ δὲ ἔλαιον· οὕτω καὶ ἡ χάρις, ἁπλῆ καὶ μία τυγχάνουσα, ποικίλως καὶ ἀναλόγως πρὸς τὴν ἑκάστου χρείαν εὐεργετεῖ τοὺς μετέχοντας. Οὐκ ἐξ οἰκείας τὴν χάριν κέκτημα: φύσεως. Τάφος ἅπας δυσωδίας ανάπλεως, κατηφείας πρόξενος, εὐφροσύνης ἀντίπαλος. Μύρον πολύτιμον δέδεγμαι, καὶ τῆς εὐωδίας μετείληφα, καὶ τὸ μύρον οὕτως εὐῶδες καὶ δραστικώτατον, ὡς μικρά παραθέσει ἀναφαίρετον δωρήσασθαι τὴν μετάληψιν ἀμεταμέλητα γὰρ ὄντως τὰ θεῖα χαρίσματα· πηγὴν εὐφροσύνης ἐξένισα, καὶ ταύτης ἀένναον ἐπλούτησα τὴν ἀνάβλυσιν. ο Κυρίου. φθορᾶς. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. lagus. Ave, unica mororis obliteratio. Ave, phar macum dolorem ex omni corde pellens. Ave, per quam mors expulsa est, vita autem importata. 17. Jam vero, sacrorum omnium sepulcrorum, saltem post Domini sepulcrum, quod vitæ initium dedit, resurrectionisque fons fuit, sacratissimum (tecum enim tanquam animatum esses, mihi sermo erit), ubi tandem illud sincerum aurum est, quod apostolorum manus in te condiderunt? ubi inex haustæ opes? ubi pretiosum monile, quod vitam sus cepit? ubi animata mensa? ubi novus tomus, in quo ineffabili ratione Deus Verbum citra manus ope ram inscriptus est? ubi gratiae abyssus? ubi sana tionum pelagus? ubi fons ex quo vita parta est? ubi denique sacratissimum illud atque amabilissimum corpus Dei Genitricis? Quid eam in sepulcro quæ ritis, quæ ad cœlestia tabernacula elata est? Quid custodiæ rationem a me exposcitis? non eæ meæ vires, ut divinis jussis relucter. Relicta sindone, sa crum illud et sanctum corpus quod sanctitatem me cum communicavit, meque unguento et suavissimo odore implevit, ac divinum delubrum effecit: abre ptum hinc sursum abiit, stipantibus angelis et ar changelis, omnibusque cœlorum virtutibus. Nunc ane angeli 379 observant. Nunc in me divina gratia habitat. Ego officina medicinæ agrotantibus evasi. Ego fons sanitatum perennis. Ego demonum pro figatio. Ego iis qui ad me confugiunt, civitas refugii. Accedite, populi, cum fide, et gratiarum dona fluen tissime haurite. Accedite, qui fide mintme ambigna estis, Sirientes, venite ad aquas, exhortatur Esaias, et qui non habetis argentum, venite, et emite sine pretio. Ego universis evangelice clamo: Quisquis morborum sanationem sitit, vitiorum animi de pulsionem, peccatorun abstersionem, quarumcunque calamitatum submotionem, regni cœlestis requiem, ad me cum fide veniat, donumque gratiæ efficacis simum atque utilissimum exhauriat. Quemadmodumn enim aquæ virtus et actio, ut et terræ aerisque, ac splendidissimi solis, simplex licet atque una sit, vi rie tamen et secundum earum rerum quæ ipsius par ticipes sunt, naturam immutatur, Gique in vite quidem vinum, in oliva oleum; ita quoque gratia, quamvis simplex et una sit, varic tamen et pro unius cujusque utilitate, eos a quibus percipitur, benefcio afficit. Nec vero gratiam hanc a mnea natura babeo. Sepulcrum omne fetore plenum est, maceroris causa, et lætitiæ hostis. Verum pretiosum unguentum sus cepi, ex quo suavis odor mihi impertitus est: hoc que unguentum ea suavitate tantaque vi præditum est, ut vel leviter adnotum, fructum ejusmodi affe rat, quod auferri non possit. Sine pœnitentia exim sunt divina dona ". Gaudii fontem hospitio excepi, perennisque hujus scaturiginis divitiis amuo. .50 1sa. LV, 1. • Rom. 11, 29. R. R.

Καὶ ἐν τῇ Εὐθυμιακῇ ἱστορία. Εκ τῆς Εὐθυμια κῆς ἱστορίας. ῾Ο ἐν ἁγίοις καὶ μακάριος Φλαβιανός, ὁ τοῦ μακαρίου Πρόκλου την προεδρίαν Κωνσταντι νουπόλεως (ΑΙ. τὴν ΠΚ. μετὰ τὸν ἅγιον Πρόκλον) διαδεξάμενος, Χρυσάφιος τις εὐνοῦχος του παλατίου τοῦ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, τῇ Φλαβιανοῦ χειροτονία φθονήσας, ὑπέθετο τῷ βασιλεῖ ἀκάκῳ ὄντι, δηλῶσαι τῷ πατριάρχῃ ἀποστείλαι τὰς ὑπὲρ τῆς χειροτονίας εὐλογίας. Ο δὲ Φλαβιανός, καθαρούς ἄρτους ἀπο έστειλεν, εὐλογίας, καὶ δηλοῖ ὁ Χρυσάφιος, ὅτι χρυσᾶς ζητεῖ ὁ βασιλεύς. Ὁ ἐπίσκοπος ἀντεδήλωσε μὴ ἔχειν μὲν χρήματα αποστείλαι, «Εἰ μή τισι χρήσομαι, φησί, τῶν ἱερῶν κειμηλίων.» Πλὴν πάντα τὰ τῆς ἐκκλησίας τοῖς πτωχοῖς ἀφιερῶνται. Γίνεται οὖν ἐκ ιη'. Ορᾶτε, φίλοι Πατέρες καὶ ἀδελφοί, οἷα πρὸς ἡμᾶς ὁ πανευκλεής ἀποτείνεται τάφος· καὶ ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει, καὶ ἐν τῇ Εὐθυμιακῇ Ἱστορία τρίτῳ λόγῳ, κεφαλαίῳ τεσσαρακοστῷ οὕτως αυτολεξεί γέ γραπται·. Εἴρηται μὲν ἀνωτέρῳ, ὡς πολλὰς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀνήγειρε τῷ Χριστῷ ἐκκλησίας ἡ ἐν ἁγίοις Πουλχερία. Μία δὲ τούτων ἐστὶ καὶ ἡ ἐν Βλαχέρναις οἰκοδομηθεῖσα ἐν ἀρχῇ τῆς βασιλείας τοῦ τῆς θείας λήξεως Μαρκιανού. Οὗτοι τοιγαροῦν ἐκεῖσε σεβάσμιον οἶκον τῇ πανυμνήτῳ καὶ παναγία Θεο τόκῳ καὶ 'Αειπαρθένῳ Μαρίᾳ οικοδομήσαντες, καὶ παντὶ κόσμῳ κοσμήσαντες τὸ ταύτης πανάγιον καὶ θεοδόχον ἀνεζήτουν σῶμα· καὶ μετακαλεσάμενοι Ιουβενάλιον τὸν Ἱεροσολύμων ἀρχιεπίσκοπον, καὶ τοὺς ἀπὸ Παλαιστίνης ἐπισκόπους τότε ἐν τῇ βασι λευούσῃ ἐνδημοῦντας πόλει, διὰ τὴν τὸ τηνικαῦτα ἐν Χαλκηδόνι γενομένην σύνοδον, λέγουσιν αὐτοῖς Ακούομεν εἶναι ἐν Ἱεροσολύμοις τήν πρώτην καὶ ἐξαίρετον τῆς παναγίας Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθέ νου Μαρίας ἐκκλησίαν ἐν χωρίῳ Γεθσημανῆ καλου μένῳ, ἔνθα τὸ ζωηφόρον αὐτῆς σῶμα κατετέθη ἐν σορῷ. Βουλόμεθα τοίνυν τοῦτο τὸ λείψανον ἀναγα γεῖν ἐνταῦθα εἰς φυλακτήριον τῆς βασιλευούσης ταύ της πόλεως. Υπολαβὼν δὲ Ἰουβενάλιος, ἀπεχε ρίθη· Τῇ μὲν ἁγίᾳ καὶ θεοπνεύστῳ Γραφῇ οὐκ ἐμφέρεται τὰ κατὰ τὴν τελευτὴν τῆς ἁγίας Θεοτόκου Μαρίας· ἐξ ἀρχαίας δὲ καὶ ἀληθεστάτης παραδόσεως παρειλήφαμεν, ὅτι ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἐνδόξου κοιμή σεως αὐτῆς, οἱ μὲν ἅγιοι σύμπαντες ἀπόστολοι, ἐπὶ τούτου οὐ μικρὰ λύπη ἐν τῷ μέσῳ, Πουλχερίας ταῦτα μὴ εἰδυίας. χιν πρὸς ἐντολὴν ἱερὰ πέπομφε σκεύη. 18. Videtis, amicissimi Patres et Fratres, qui bus ad nos verbis celeberrimum hoc sepulcrum ntatur. Quod autem hæc ita se habeant, liquet ex Euthymiaca Historia, in qua lib. 111, cap. 40, ita liserte scriptum est: • Superius diximus, quem admodum sancta Pulcheria in urbe Constantino politana plures ecclesias construxit. Harum una est illa, quæ in Blachernis ædificata fuit primis annis imperit Marciani, divinae memoriæ. Cum itaque laudatissimæ sanctissimæque Dei Genitrici perpe tuæque virgini Mariæ venerandam ædem illic ex struxissent, omnique ornamentorum genere 880 decorassent, sacrosanctum quod Deum suscepit corpus conquirebant: accitoque Juvenali Hieroso Iymorum archiepiscopo, et Palestinæ pontificibus, qui tum ob concilium Chalcedone coactum in urbe regia versabantur, his eos verbis alloquuntur Hierosolymis primariam et egregiam Dei Genitri cis ac perpetuæ virginis Mariæ ecclesiam esse au divimus, in eo loco qui Gethsemane vocatur, ubi ejus corpus quod vitam tulit, in loculo conditum est. Volumus ergo has reliquias istuc afferri, ut imperatrici huicce civitati præsidio sint. Ad b:ec Juvenalis ita respondit: Etsi, quæ in sanctæ Dei Genitricis morte contigerunt, sanctæ ác divinitus inspirata Scripturæ paginis minime prodita sint; tamen ex antiqua et verissima truditione accepi mus, quod gloriosa ipsius dormitionis tempore uni versi quidem sancti apostoli, qui orbem terrarum Testantur hre omnia apocrypha, Joannis theologi, seu Joannis Thessalonicensis, et Melitonis. Nec forte aliunde quam ex his quæ sequuntur Dionysii. Coxbef.— Do etissimus Cotelerius in notis ad tom. III Monument. Eccl. Græcæ, conjecturam Lambecii refellit, opi nantis Euthymiacam historiam dictam fuisse, quod proxime ageret de S. Euthymio, et a Cyrillo Scy ihopolitano monasterii S. Euthymii conscripta es set, accepta ex eo monasterio maxima parte rerum quas narraret; constitisse autem libris tribus, 1 de vita Euthymii; 2° de vita S. Sabe; 3° de vita S. Joannis episcopi et solitarii. Quid, inquit, ad Joannem episcopum et Hezychastam, qui sub Zenone et sequentibus impp. foruit, facit historia de Mar ciano, Pulcheria, et Juvenali, necnon de obitu et Assumptione Deiparæ? Quin nihil tale legitur in vita Joannis. Denique in. Niconis Pandecte inss. Regg. 2423 et 2424, sermone seu cap. 55, et apud Lambeciam lib. v, codice 251, citatur ex Euthy miara historia narratio de Chrysaphio Eunucho et Flaviano Constantinopolitano, non prout exstat apud Theophanem, pag. 84, quae relatio nec ad dictum Joannem, nec ad res Euthymii vel Euthymianorum spectat, habetque ad hunc modum Sanctus beatusque Flarianus pre sulatum Constantinopolitanum post beatum Proclum excepit. Chrysaphius quidam eunuchus palatii Theo dosii minoris, ob Flaviani ordinationem invidia @stuans, imperatori minime malo suggessit, ut signi ficaret patriarchæ, oportere cum eulogias sen mu nera propter ordinationem suam millere. Declaravit porro insuper Chrysaphius imperatorem auri pecu niam postulare. Episcopus vero reposuit nullas sibi pecunias esse quas mittat, nisi pro sacris cimeliis mutuo eas acciperet. Cunctas quippe Eccclesiæ fa cultates pauperum usu ei consecratas esse. lloc ita que dolorem magnum creavit, nihil horum Pulcheria resciente. Eadem habet Nicephorus, lib. Hist. cap. 47, quæ nonnihil dissident ab Evagrio, qui ex Eusebio Dorylzensi, rerum gestarum, ni fallor, ocu lato teste, refert lib. 1 Hist. cap. 2, Flavianum, non panes, sed vasa sacra imperatori misisse, Quidquid id est, Euthymiaca illa historia Flaviano, et Pulcheri, nec non Marciano imperatore longe recentior fuit, si modo certum sit, ejus auctorem scripsisse, a Ju venale allegatum corain Marciano et Pulcheria fuisse Pseudo-Dionysii testimonium ex cap. 3 lib. De dir. nom. Etenim, ut singulari dissertatione ostendo, libri omnes qui Dionysii Areopagita no men prætulere, Zenonis imperio posteriores sunt, nec citari proinde potuerunt tempore concilii Chal cedonensis. Cæterum Marcianum et Pulcheriam certiores factos esse a Juvenale Hierosolymitano de Deiparæ Virginis Assumptione neutiquam ausim inficiari, uti nec affirmare, hæc perinde conficta esse ab eodem Juvenale, ac commentitia illa scripta, quæ ab eo producta fuisse ad obtinendum Pala stinæ principatum), Leo Magnus queritur in epistola ad Maximum Antiochenum.

σωτηρίᾳ τῶν ἐθνῶν τὴν οἰκουμένην διαθέοντες, ἐν καιροῦ ροπῇ μετάρσιοι συνήχθησαν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ πρὸς αὐτὴν οὖσιν, ὀπτασία αὐτοῖς ἀγγελικὴ γέ γονε, καὶ θεία ὑμνῳδία ηκούετο κρειττόνων Δυνάμεων. Καὶ οὕτω θείᾳ δόξῃ καὶ ἐπουρανίῳ εἰς χεῖρας Θεοῦ τὴν ἁγίαν παρέθετο ψυχὴν ἀῤῥήτῳ τινὶ λόγῳ. Τὸ δὲ θεο δόχον αὐτῆς σῶμα μετὰ ἀγγελικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὑμνῳδίας ἐκκομισθέν, καὶ κηδευθὲν, ἐν σορῷ τῇ ἐν Γεθσημανῆ κατετέθη· ἐν ᾧ τόπῳ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἡ τῶν ἀγγέλων χοροστασία καὶ ὑμνῳδία διέμεινεν άπαυστος. Μετὰ δὲ τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἀγγελικής ὑμνῳδίας παυσαμένης, παρόντες οἱ ἀπόστολοι, ἑνὸς αὐτοῖς ἀπολειφθέντος Θωμᾶ, καὶ μετὰ τὴν τρίτην ἡμέραν ἐλθόντος, καὶ τὸ θεοδόχον σῶμα προσκυνῆ σαι βουληθέντος, ήνοιξαν την σορόν. Καὶ τὸ μὲν ι σῶμα αὐτῆς τὸ πανύμνητον οὐδαμῶς εὑρεῖν ἡδυνή θησαν, μόνα δὲ αὐτῆς τὰ ἐντάφια κείμενα εὑρόντες, καὶ τῆς ἐξ αὐτῶν ἀφάτου εὐωδίας εμφορηθέντες, ἡσφαλίσαντο τὴν σορόν. Καὶ τὸ τοῦ μυστηρίου τὸ θαῦμα ἐκπλαγέντες, τοῦτο μόνον εἶχον λογίζεσθαι, ὅτιπερ ὁ εὐδοκήσας κατ' ἰδίαν ὑπόστασιν σαρκωθῆναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι ἐξ αὐτῆς, καὶ γεννηθήναι σαρκὶ Θεὸς Λόγος καὶ Κύριος τῆς δόξης, καὶ μετὰ τὸν τόκον τὴν αὐτῆς ἄφθορον παρθενίαν· διαφυλάξας, αὐτὸς εὐδόκησε καὶ μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποβίωσιν, τὸ ταύ της ἄχραντον καὶ ἀμίαντον σῶμα τῇ ἀφθαρσίᾳ τιμή σαι, καὶ μεταθέσει πρὸ τῆς κοινῆς καὶ καθολικῆς ἀναστάσεως. Παρῆσαν δὲ τότε σὺν τοῖς ἀποστόλοις, ὅ τε τιμιώτατος Τιμόθεος ὁ ἀπόστολος καὶ τῆς Ἐφε σίων πρῶτος ἐπίσκοπος, καὶ Διονύσιος ὁ ᾿Αρεοπα γίτης, καθὼς αὐτὸς ὁ Μέγας Διονύσιος μαρτυρεῖ ἐν τοῖς περὶ τοῦ μακαρίου Ιεροθέου καὶ αὐτοῦ τότε παρόντος, πρὸς τὸν ῥηθέντα ἀπόστολον Τιμόθεον πονηθεῖσι λόγοις, ούτωσὶ λέγων· Ἐπεὶ καὶ παρ' αὐτοῖς τοῖς θεολήπτοις ἡμῶν ἱεράρχαις, ἡνίκα καὶ ἡμεῖς, ὡς οἶσθα καὶ αὐτὸς, καὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀδελφῶν ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ ζωαρχικοῦ σώ ματος συνεληλύθαμεν· παρῆν δὲ καὶ ὁ ἀδελ φόθεος Ιάκωβος, καὶ Πέτρος, ἡ κορυφαία καὶ πρε σβυτάτη τῶν θεολόγων ἀκρότης. Εἶτα ἐδόκει μετά τὴν θέαν ὑμνῆσαι τοὺς ἱεράρχας ἅπαντας, ὡς ἕκαστος ἦν ἱκανὸς, τὴν ἀπειροδύναμον ἀγαθό 59. Τοῦ ζωαρχικοῦ σώματος. Ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον σῶμα τάχα που τῆς ἁγίας Θεοτόκου λέγει τότε κοιμηθείσης. HOMILIA II IN DORMITIONEM B. V. MARIE. ob gentium salutem peragrabant, momento tempo ris in sublime elati, Hierosolymam convenerunt cumque illic essent, eis visio apparuit angelica, et divina melodia audita est supernarum Potestatum. Et sic cum sancta et coelesti gloria aninam san clam Deo commendavit: ejus autem corpus quod Deum susceperat, cum angelico et apostolico cantu elatum, in loculo Gelsemani depositum est: quo in loco angeli tolos tres dies. choros agere el canere non desulerunt. Post tres autem dies angelico cantu cessante, qui aderant apostoli, cum unus Thomas «qui abfuerat, post diem terdum venisset, et quod Deum tulerat corpus adorare voluisset, mulun aperuerunt. Ac laudatissimum quidem illius corpus nequaquam invenire potuerunt: cum autem jacen tia lintea. reperissent, atque iuenarrabili qui ex eis proleiscebatur odore perfusi essent, loculum clau serunt. Tum mysterii obstupefacti oraculo, hoc solum cogitare powerunt, quod cui placuit ex. Ma tja virgiue in persona propria carnem sumere, et hominem ex ea fieri et nasci, Deus Verbum et Do minus gloriæ, quique post partum incorruptam ejus servavit, virginitatem, eidem placuit, et ipsius post quam migravit, immaculatum corpus incorruptione et, translatione ante communem et universalem resurrectionem honorare. Aderant tunc cum apo stelis sanctissimus apostolus et primus Ephesiorum episcopus Timotheus, et Dionysius Areopagita, sicut magnus ipse Dionysius testatur in his quæ de beato Hierotheo, qui ipse unc aderat, ad prædi ctum apostolum Timotheum scripsit in hæc verba Quandoquidem apud ipsos etiam a Deo afflatos SN crorum antistites, quando nos quoque, ut nosti, et multi ex sacris nostris fratribus ad contuendum cor pus quod vitæ principium dedit, ac Doum susce pit, convenissemus (aderat autem et Domini frater 881 Jacobus, et Petrus, supremus præstantissimus que apostolorum verlex) tum viso corpore placuit omnibus, prout quisque poterat, hymnis celebrare in fnitam bonitatem divina potentia: post theologos, omnes alios sacrorum pracones, ut non te fugit, su perabat, totus excedens, lolua extra se raplus, alque Recte Joannes Sry thopolitanus ad hunc ementiti Dionysii locum anim advertit, videri sibi, corpus illud quod vitæ princi pium dedit, Denmque suscepit, fuisse corpus Virgi vis exanimum. Nec ullus e Græcis scriptor noscitur anterior, qui dormitionis Deiparæ meminerit: nisi certum sit Pseudo-Melitonem inter Græcos auctores debere censeri. Ilunc cum multa de Maria jejune passim scribat, puta eam cum morti se proximam esse didicisset, admodum timuisse, ne Satanæ insidiis pateret, um Ephesina synodo antiquiorem fuisse crediderim. Posthac enim longe melior de Dei Ge nitrice, ut quidem par erat, existimatio ab omni bus, non in Oriente solum, verum etiam in Oeci dente haberi cœpit. Sunt qui illo Pseudo-Dionysii loco corpus Christi significatum dixere: id quod mihi verisimile non est. Nequaquam enim hic larvatus auctor eo stupore caspitaverit, ut Domini corpus conspectum fuisse a Dionysio Areopagita Gugeret, quem ante Pauli Athenis prædicationem nihil de Christo audiisse vel pueri noverant, uti nec Timotheum, qui ad corpus videndum cum apostolis illic affuisse fertur. At ex hoc Dionysii loco colligere est, narrationem de obitu Virginis evulgatam fuisse aute quinti sæculi finem: quo tempore sub Dionysii Areopagitæ nomine libri illi prodire cœperunt. Cum adnotationem in priorem orationem ederem, animo exciderat, apud Nice phorum Callistum, lib. xvII Hist. cap. 28, legi, uti Justinianus Purificationis festum instituerat;. ina et Mauritium dormitionis Deiparæ quotannis die xv Augusti agendum sanxisse. Quod si compa retur cum iis quæ ex Modesto Hierosolymitano at tuli, magis magisque perspicuum fiet, solemnita tem bano, etiam apud Palæstinos, ante postrema Mauritii tempora Don celebrari coepisse, nec proinde orthodoxos Orientis Gallis nostris auctores fuisse ut Dei Genitricis transitus mense Januarii festive recoleretur.

τητα τῆς θεαρχικῆς εὐσθενείας Πάντων ἐκράτει μετὰ τοὺς θεολόγους, ὡς οἶσθα, των ἄλλων ἱερομυστῶν, ὅλος ἐκδημῶν, ὅλος ἐξιστά μενος ἑαυτοῦ, καὶ τὴν πρὸς τὰ ὑμνούμενα και νωνίαν πάσχων, καὶ πρὸς πάντων, ὧν ἡκούετο, καὶ ἑωρᾶτο, καὶ ἐγινώσκετο, καὶ οὐκ ἐγίνωσκε, θεόληπτος εἶναι καὶ θεῖος ὑμνολόγος κρινόμενος. Καὶ τί ἄν σοι περὶ τῶν ἐκεῖ θεολογηθέντων λέ γοιμι; καὶ γὰρ εἰ μὴ καὶ ἑαυτοῦ ἐπιλέλησμαι, πολλάκις οἶδα παρὰ σοῦ καὶ μέρη τινὰ τῶν έν θεαστικῶν ἐκείνων υμνωδιῶν ἐπακούσεις Καὶ ταῦτα οἱ βασιλεῖς ἀκούσαντες, ᾔτησαν αὐτὸν τὸν ἀρχιεπίσκοπον Ἰουβενάλιον τὴν ἁγίαν ἐκείνην σορὸν μετὰ τῶν ἐν αὐτῇ τῆς ἐνδόξου καὶ παναγίας Θεοτόκου Μαρίας ἱματίων βεβουλλωμένην ἀσφαλῶς αὐτοῖς ἀποσταλῆναι· καὶ ταύτην ἀποσταλεῖσαν. κατέθεντο ἐν τῷ ἐν Βλαχέρναις δομηθέντι σεβασμία οἴκῳ τῆς ἁγίας Θεοτόκου. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. ο ἀσθενείας. ιθ'. Τί δὲ πρὸς τὸν τάφον ἡμεῖς ἀντιφήσαιμεν; Η μὲν σὴ χάρις ἀνελλιπὴς καὶ ἀένναος, ἀλλ' οὐ τόποις ή θεία περιορίζεται δύναμις, οὐδὲ αἱ τῆς Θεομήτορος εὐεργεσίαι· εἰ γὰρ μόνῳ τῷ τύμβω περιεγράφοντο, ὀλίγοις ἂν ἡ δωρεὰ ἐπεθειάζετο Νῦν δὲ ἐν πᾶσι τοῦ κόσμου τοῖς πέρασιν ἀφθόνως διανεμέμηται. Την μνήμην τοίνυν τὴν ἡμετέραν ταμεῖον τῆς Θεοτόκου κατασκευάσωμεν. Τοῦτο δὲ ἔσται πῶς; Παρθένος αὕτη, καὶ φιλοπάρθενος· ἁγνὴ πέφυκεν αὕτη, καὶ φίλαγνος. Αν οὖν σὺν τῷ σώματι καὶ τὴν μνήμην ἁγνίσωμεν, ἐντυλισμένην τὴν αὐτῆς χάριν κτησό μεθα. Φεύγει γὰρ ἱλὺν ἅπασαν, καὶ τὰ βορβορώδη πάθη ἐκτρέπεται. Γαστριμαργίαν βδελύσσεται, τῆς αἰσχίστης πορνείας ἐχθραίνει τοῖς πάθεσι· ταύτης τοὺς μυσαρούς λογισμοὺς ὡς ἐχιδνών φεύγει γεννή ματα· λόγους αἰσχρούς τε καὶ εὐτραπέλους ἀπωθεῖ ται καὶ ᾄσματα· μῦρα πορνικὰ ἀποσείεται· μισεῖ θυμοῦ τὰ οἰδήματα, ἀπανθρωπίαν καὶ ἔριδας οὐ προσίεται· κενοδοξίαν τὴν ματαιόπονον ἀποστρέφε ται· ὄγκῳ ὑπερηφανίας ἐχθρωδῶς ἀντιτάσσεται· μνη σικακίαν μισεί, τὴν σωτηρίας ἀντίπαλον· πᾶσαν και κίαν ὡς τὸν θανατηφόρον λογίζεται, τούτων δὲ χαίρει τοῖς ἐναντίοις. Τὰ γὰρ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἰάματα. Νηστείᾳ, καὶ ἐγκρατείᾳ, καὶ ψαλμικοῖς ἐπι= τέρπεται ᾄσμασιν· ἁγνείᾳ, καὶ παρθενίᾳ, καὶ σωφρο σύνῃ συγγήθεται. Καὶ πρὸς ταύτας εἰρήνην άγει ἀένναον, καὶ φιλοφρόνως ταύτας ἀσπάζεται. Εἰρήνην καὶ πρᾶον περιπτύσσεται φρόνημα, ἀγάπην, καὶ ἔλεον, καὶ ταπείνωσιν ὡς οἰκείας τροφοὺς ἀγκαλίζε ται. Καὶ συνελόντα φάναι, ἐπὶ πάσῃ μὲν κακία, κατηφεία δυσχεραίνουσα, πάσῃ δὲ ἀρετῇ ὡς οικείῳ χαρίσματι ἐπαγάλλεται. Εἰ οὖν τὰς προτέρας ἐκθύ μως κακίας εκκλίνωμεν, τὰς δὲ ἀρετὰς πάσῃ σπουδῇ ἀγαπήσωμεν, καὶ ταύτας συνομίλους κτησώμεθα, θαμινὰ πρὸς τοὺς οἰκείους οἰκέτας ἐλεύσεται, τὴν ἁπάντων τῶν ἀγαθῶν σὺν αὐτῇ ἐφελκομένη ὁμήγυ ριν, καὶ Χριστὸν τὸν αὐτῆς Υἱὸν, καὶ τῶν ἁπάντων Βασιλέα καὶ Κύριον ἐνοικοῦντα ταῖς ἡμετέραις καρ δίαις συμπαραλήψεται· ᾧ δόξα, τιμή, κράτος, μεγα ἐπεχωριάζετο. ila affectus, ut cum his qua canebat, copulatus vide retur, et ab omnibus qui ipsum audiebant et vide bant, et quibus, sive notus,sive ignotus erat, Numine correptus divinusque plane hymnorum auctor cense retur. Quid autem de his quæ divine illic dicta sunt, ad te sermonem habeam, cum ipse nisi mei ipse obli tus sum, nonnullas etiam divinorum illorum cantuum partes sæpe a le me audivisse noverim. His impe ratores auditis, ab archiepiscopo Juvenali pelle runt, sanctum illum loculum una cum gloriosæ et sanctissimæ Dei Genitricis vestibus, quæ in eo po sita erant, ad se mitti, sigillo communitum. Quem cum accepissent, in veneranda æde Sanctæ Dei Matris, quæ in Blachernis sita est, deposuerunt. Atque ita quidem haec gesta sunt. 19. Quid porro nos vicissim ad sepulcrum dice mus? Tua equidem gratia perennis atque inde fciens est: calcrum divina vis minime locis cir cumscribitur, nec Matris beneficia in solo monu mento commorantur. Nam si sepulcro solo defini rentur, pauci admodum hujusmodi dono divinitus imbuerentur. Atqui in omnibus orbis finibus illud se copiose diffundit. Ac proinde curemus, ut mens memoriaque nostra Dei Genitricis promptuarium fiat. Quo autem pacto id assequemur? Virgo ipsa est, el virginuni amans: easta est, et castitatis amans. Quocirca, si cum corporis, tum etiam memoriæ castitatem colamus, gratiam ipsius adipiscemur. Lutum siquidem omne fugit, ac cœnosas affectiones tanquam genimina viperarum. Ingluviem exsecra tur, fœdissimæ scortationis vitiis infensa est turpes sermones et cantus propellit; meretricia ungnenta rejicit: iræ tumorem odit: inhumanita tem, invidiam, et simultates non admittit: inanem gloriam variis se laboribus frangentem aversatur superbiæ fastui hostili animo resistit: injuriarum recordationem exhorret uti salutis adversariam vitium denique omne tanquam lethale venenum reputat: horum autem contrariis delectatur. Con traria enjin contrariorum medicamenta sunt, Jeju nio, continentia, psalmorum cantibus gaudet: cum puritate, virginitate, et pudicitia illi pulchre conve mit, perennemque cum illis pacem colit, et humane ens et comiter exosculatur. Pacem, et animni leni tatem complectitur: claritatem, misericordiam, et humanitatem, tanquam alumnas suas, ulnis fovet. Atque, ut rem paucis perstringam, quolibet vitio tristitia afficitur et indignatur; qualibet virtute, uti proprio suo munere, lætatur. Quamobrem si vitia alacri animo vitemus, et virtutes omni studio per sequamur, easque socias adhibeamus, frequens ipsa ad famulos suos veniet, et secum bonorum 882 omnium agmen trahet, Christumque Filium suum, et omnium Regein ac Dominum, una assumet, qui Sic Colb. Germ. sic legit Lipomanus, non Dionys. Areop., De divin. nom. cap. 5, in p quo ista simpliciora. R.

λοσύνη τε καὶ μεγαλοπρέπεια, σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πα τρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Χ. Τοῦ αὐτοῦ λόγος τρίτος εἰς τὴν κοίμησιν τῆς παναγίας Θεοτόκου α'. Εθος ἐστὶ τοῖς ἐρωτικῶς πρός τι διακειμένοις, ἐπὶ γλώσσης ἀεὶ τοῦτο φέρειν, καὶ τῷ νῷ, νύκτωρ τε καὶ μεθ' ἡμέραν φαντάζεσθαι. Μή με τις οὖν εὐ θυνέτω, εἰ τρίτον ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσι δυσὶ τὸ παρὸν ἐποιησάμην εφύμνιον τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ μου, ὥσπερ τι δῶρον ἐξόδιον· οὐ γὰρ αὐτῇ χαριζόμενος, ἀλλ᾽ ἐμαυτῷ καὶ τοῖς παροῦσιν ὑμῖν, ὦ θεῖον καὶ ἱερὸν σύστημα, δψον ψυχωφελὲς καὶ σωτήριον προτιθεὶς τῇ ἱερᾷ ταύτῇ νυκτὶ κατάλληλον, καὶ πνευματικὴν θυ μηδίαν ἐμπορευόμενος. Σπάνη γὰρ ἡμᾶς, ὡς ὁρᾶτε, κατειλήφει τῶν ἐδωδίμων. Διὰ δὴ σχεδιάζω τὴν πανδαισίαν, εἰ καὶ μὴ πολυτελῶς, μηδὲ ἀξίως τῆς κεκληκυίας, ἀλλά γε τὴν πεῖναν ἀναγκαίως δυναμένην παραμυθήσασθαι. Οὐ γὰρ αὕτη τῶν ἔγκω. μίων προσδεὴς τῶν παρ' ἡμῶν, ἀλλ' ἡμεῖς τῆς παρ' αὐτῆς δόξης ἐπιδεῖς. Τὸ γὰρ δεδοξασμένον πως δα ξασθήσεται; "Η πηγή του φωτός, πῶς φωτισθήσεται; 'Αλλ' ἡμῖν αὐτοῖς, δι' ὧν ὁρῶμεν, πλέκομεν στέφανον. Ζῷ γὰρ ἐγώ, λέγει Κύριος, καὶ τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω. Ηδὺ μὲν γὰρ ὄντως, ἠδὲ ποτὸν οἶνος, καὶ τρόφιμον ἄρτος εἰς βρῶσιν Ο μὲν γὰρ εὐ φραίνει, ὁ δὲ καρδίαν ἀνθρώπου στηρίζει. Αλλά τί τῆς Μητρὸς τοῦ Θεοῦ μου ἡδύτερον; Αὕτη μου τὸν τοῦν εἷλεν αἰχμάλωτον· τὴν γλῶσσαν αὕτη ἐληίσατο ταύτην ὕπαρ τε καὶ ὄναρ φαντάζομαι. Αὕτη τοῦ Λό γου Μήτηρ, καὶ λόγου καθέστηκε χορηγός· τὸ τῆς στείρας κύημα, τὸ καρποφόρους τὰς στειρευούσας ψυχὰς ἐργαζόμενον. Ταύτης τὴν ἱεράν τε καὶ θείαν μετάστασιν ἑορτάζομεν σήμερον. Δεῦτε τοίνυν, ἀνα δῶμεν πρὸς τὸ μυστικὸν ὄρος, καὶ τῶν βιωτικῶν καὶ ὑλικῶν ἐμφάσεων γεγονότες ὑπέρτεροι, καὶ τὸν γνήφον υπεισελθόντες τὸν θεῖον καὶ ἄληπτον, ἐν φωτί τῷ θείῳ γενόμενοι, τὴν ἀπειροδύναμον ὑμνήσωμεν δύναμιν. Πῶς ὁ ἐκ τῆς περιουσίου περιοπῆς τῆς ἀΰλου καὶ πάντων ἐπέπεινα, τῆς πατρικῆς γαστρός ανεκφοιτήτως εἰς τὴν παρθενικὴν νηδύν καταβας, συλληφθείς τε καὶ σαρκωθείς, καὶ διὰ παθῶν ἔχου σίως ὁδεύσας πρὸς θάνατον, καὶ μετὰ σώματος ἐκ γῆς τὴν γέννησιν ἔχοντος, καὶ φθορᾷ κτησάμενος τὸ ἄφθαρτον, πρὸς τὸν Πατέρα πάλιν ἀναφοιτήσας, την αὐτοῦ κατὰ σάρκα Μητέρα πρὸς τὸν ἑαυτοῦ γεννή τορα ἐπεσπάσατο, οὐρανὸν ἐπίγειον χρηματίσασαν, τὸς τὴν ἐπουράνιον γῆν μετεωρίσας; β. Σήμερον ἡ νοητή κλίμαξ ή ἔμψυχος, δι' ἧς καταβὰς ὁ Ὕψιστος ἐπὶ γῆς ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώ σπάνι;. βρωτόν. ὑπερουσίου. HOMILIA III IN DORMITIONEM B. V. MARIE. in cordibus nostris habitet; cui cum Patre el san ctissimo Spiritu, gloria, honor, potestas, majestas, et magnificentia, nunc et seniper, et in sæcula sa culorum. Amen. Ejusdem oratio tertia in dormitionem sanctissima c Dei Genitricis. 4. Eorum qui rei alicujus amore flagrant, haec consuetudo est, ut illud in ore et mente perpetuo ferant, idque noctu diuque sibi repraesentent. Ne mo igitur quispiam redarguat, si post duos quos pro nuntiavi laudatorios sermones, tertium hunc quoque habeam, quem Dei mei Matri tanquam munus oh ejus excessum deferam: non ut illi gratia aliquid ex me accidat, sed mihi potius, vobisque qui adle stis, o divine et sacer celus, utile animis et salu tare, ac sacrosanctæ huicce nocti accommodum obsonium apponam, spiritualisque oblectationis lucrum afferam. Esculentorum quippe nos, ut vide Lis, inopia cepit. Quamobrem convivium vobis ex temporaneum paro, quod licet nec munificentissi muin sit, nec ea dignum quæ nos invitavit, attamon ſamem necessario compescere poterit. Neque enim ipsa laudibus nostris indigel: verum nos gloria quæ ex illa fuit, egemus. Nam quod jam est gloria cumulatum, quanam gloria augebitur: ac lumpinis fous, quonam pacto illuminabitur? Nobis vero per ea quæ agimus, corollas nectimus: Vivo enim ego, ait Dominus, quia. glorificantes me glorificabo ". Vere quidem suavis, suavis, inquam, polus est vi num, nutriendoque idoneus est pauis qui editar. Illud enim lætificat, hic cor hominis confirmat”. Sed quid Dei Malre dulcius? Hæc mentem meam captivam tenet: hæc linguam deprædala est: hanc diu noctuque meditor: hæc, cuin Verbi sit parens, verba quoque suppeditat.Infecundæ fetus est, quæ infecundos animos fructiferos reddit. Hujus sacrum divinumque transitum hodie celebramus. Eia agite, ad montem ergo mysticum ascendamus, et terrenis, ac materia obnoxiis imaginibus superiores facti, atque in divinas tenebras quæ comprehendi ne queunt, intromissi, divino lumine comparato, infi vitam virtutem collaudamus. Qui factum est, ut qui ex celsissima et incorporali specula, quæ extra omnem aleam est, paterno ex sinu non egressus, in ” Psal. cili, 15. ** | Reg. 11, 30. Ex codice Sangermanensi, collat. cum Se gueriano. Seg. virginalem uterum descendens, et assumpta carne conceptus, voluntariaque passione adita morte, cum corpore ex terra procreato, incorruptione per core ruptionem acquisita, ad Patrem iterum reversus, Matrem suam secundum carnem ad genitorem suum attraxerit, et ipsam quæ cœlum terrestre fuerat, ad cœlestem terrain sustulerit? 2. Hodie scala spiritualis animata, per quam Altissimus descendens in terris visus est, et cuin Seg. Seg.

", ποις συνανεστράφη, τῷ θανάτῳ χρησαμένη κλίματι γῆθεν εἰς οὐρανοὺς ἀνεφοίτησεν. Σήμερον ἡ ἐπὶ γειος τράπεζα, ἡ τὸν οὐράνιον τῆς ζωῆς ἄρτον τὸν τῆς θεότητος ἄνθρακα ἀπειρογάμως βαστάσασα, ἀπὸ γῆς ᾔσθη πρὸς οὐρανούς, καὶ τῇ κατ᾿ ἀνατολὰς τοῦ Θεοῦ πύλῃ, πύλαι οὐρανοῦ ἐπήρθησαν. Σήμερον ἐκ τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ ἡ ἔμψυχος πρὸς τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ μετατίθεται, καὶ τὸν πρωτότοκον πάσης κτίσεως, τὸν ἐκ Πατρὸς μονογενῆ, πρωτότοκον ἐξ αὐτῆς μονογενῆ κυήσασα, ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τῶν πρωτοτόκων αὐλίζεται, καὶ ἡ κιβωτός Κυρίου ἡ ἔμψυχός τε καὶ λογικὴ πρὸς τὴν τοῦ Υἱοῦ ἀνάπαυσιν μετανίσταται. Πύλαι παρα δείσου ἀνοίγονται, καὶ τὴν θεοφόρον ὑποδέχονται άρουραν, ἐξ ἧς τὸ τῆς αἰωνίου ζωῆς ξύλον βλαστήσαν τὴν παρακοὴν τῆς Εὔας καὶ τὴν νέκρωσιν τοῦ ᾿Αδάμ διαλέλυκε. Χριστὸς οὗτος, ὁ τῆς ζωῆς τῶν ἁπάντων αἴτιος, ἄντρον λελαξευμένον, ὄρος τὸ ἀλατόμητον ὑποδέχεται, ἐξ οὗ λίθος χειρῶν ἄνευ τμηθεὶς τὴν οἰκουμένην ἐπλήρωσεν· ἡ παστὰς τῆς θείας τοῦ Λόγου σαρκώσεως, ὡς ἐν θαλάμῳ τῷ πανευκλεεῖ ἀναπέ παυται τάφῳ, ὅθεν πρὸς τὸν οὐράνιον ἀνίεισι νυμ φῶνα, τῷ Υἱῷ καὶ Θεῷ ἀριδήλως συμβασιλεύουσα, καὶ τὸν τάφον παστάδα τοῖς ἐπὶ γῆς καταλέλοιπεν. Παστάδα τὸν τάφον; Ναὶ παστάδος πάσης παν αγλαέστερον, οὐ χρυσοῦ περιλάμψεσιν, οὐκ ἀργύρου φανότητι, καὶ λίθων διαυγείαις ἀστράπτουσαν, καὶ σειρῶν νήμασι, καὶ χρυσονήστῳ ἐσθῆτι, καὶ ἁλουρ γίδι κεκλωσμένῃ, ἀλλὰ θεοφεγγεῖ αἴγλῃ τοῦ παν αγίου Πνεύματος· οὐ σωμάτων συνάφειαν τοῖς γῆς ἐρασταῖς, τοῖς δὲ δεσμίοις τοῦ Πνεύματος ψυχῶν ὁσίων ζωὴν προξενοῦσαν, πρὸς Θεὸν πάσης ἀμείνω καὶ γλυκυτέραν κατάστασιν. Οὗτος ὁ τάφος τῆς Ἐδὲμ ωραιότερος· καὶ ἵνα μὴ λέγω τὴν ἐν ἐκείνῃ τοῦ δυσ μενοῦς εὔνοιαν, τὴν χρηστὴν, ἵν' οὕτως εἴπω, συμ βουλὴν, τὸν φθόνον, τὴν ἀπάτην, τῆς Εὔας την μα Χακότητα, την πιθανότητα, τὸ γλυκὺ καὶ πικρὸν δέλεαρ, δι' ἧς ἐκλάπη τὸν νοῦν, καὶ τὸν ὁμόζυγα κέ κλοφε, τὴν παρακοήν, τὴν ἐξορίαν, τὸν θάνατον, ἵνα μὴ ταῦτα λέγων τὴν ἑορτὴν ἐκτελῶ κατηφείας υπόθεσιν· οὗτος ἀπὸ γῆς σῶμα θνητὸν εἰς οὐρανὸν μετεώρισεν· ἐκείνη δὲ ὑψόθεν εἰς γῆν τὸν γεν άρχην κατήγαγεν. Η γὰρ οὐκ ἐν αὐτῇ· Γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, ὁ κατ' εἰκόνα θείαν γεγονώς κατακέκριται; Οὗτος ὁ τάφος τῆς πάλαι σκηνῆς τι μιώτερος, τὴν λογικήν τε καὶ ἔμψυχον, θεοφεγγι λυχνίαν δεξάμενος, καὶ τὴν ζωηφόρον τράπεζαν, οὐ καρπούς προθέσεως, ἀλλ᾽ οὐράνιον, οὐ πῦρ ὑλικὸν, άλλ' αῦλον δεξαμένην πῦρ τῆς θεότητος. Οὗτος ὁ τάφος τῆς Μωσαϊκῆς κιβωτού όλβιώτερος, εὐμοιρή σας οὐ σκιὰς καὶ τύπους, ἀλλ' αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Ἐδείξατο γὰρ τὴν ἀκίβδηλον καὶ χρυσοειδῆ στάμνον, τὴν τὸ οὐράνιον μάννα καρποφορήσασαν, πλάκα ἔμ ψυχον, Λόγον Θεοῦ δακτύλῳ τῷ παναλκεστάτῳ Πνεύματι δεξαμένην σαρκωθησόμενον, Λόγον τὸν ὑψωθεῖσα. hominibus est conversalus per nortem quasi per scalam ex terra in column perrexit. Holie terre stris mensa quæ cœlestem vitæ panem divini talisve 883 carbonem sine nuptiarum usu gesta verat, e terra in cœlum subvecta est, Deique portæ 'ad orientem positæ, cœlorum portæ elevatæ sunt. Hodie ex terrestri Jerúsalem, civitas Dei auimata ad supernam Jerusalem reducitur: et quæ crea turæ omnis primogenitum unigenitumque ex Patre, primogenitum ex seipsa et unigenitum conceperat, in primogenitorum Ecclesia commoratur. Area Dei animata et rationalisad Filii sui requiem transfer tur. Paradisi fores reserantur, et arvum quod Deum tulit, excipiunt; ex quo sempiternæ vitæ lignum pullulans, Christus nimirum, couerorum (vitæ auctor, Evæ inobedientiam, necenique ab Adamo illatam enecavit: Specus excisum, mons non exsectus, ex quo lapis nulla manuum ope avul sus, totum terrarum orbem implevit. Thorus di ving Verbi Irumanitatis, in gloriosissimo sepulcro velut in thalamo requiescit: ex quo ad nuptiale in cœlis positum cubiculum migrat; ubi cam Filio et Deo aperte regnatura est: ac sepulcrum, ut iis qui in terris agunt, thalami loco esset, reliquit. Hane vero sepulcrúm thalamus est? ita prorsus, aó tha famo quovis illustrius: non auri splendoribus, non' Argenti claritate, non lapidumn fulgoribus niicans, non sericis pannis, et contextis ex auro et purpura vestibus exornatum, sed radiante divinitus splen foré sanctissimi Spiritus: non corporum connir bium terræ anratoribus, sed iis qui Spiritu vincti sunt, animarum sanctarum vitam præbens, scilicet melforėm omnibus suavioremque apud Deum sta ram. Sepulcrum hoc ipsa Edem formosius est, et ne blanditias quas in illa hostis adhibuit, comme morem, egregium, ut sic loquar, consilium, invi Mam; fraudem, remissum Eva animum, suasio nem, dulcem simul atque amaram escam, per quam, dimissa nente, conjugem quoque ea spoliavit, in obedientiam, exsilium, mortem edisserens, solemni tatem tristitire argumentum efliciam: hoc sepul crum, inquam, ex terra mortale corpus ad calos. sublevavit: illa vero ex alto in terram generis nostri parentem deduxit. Etenim in Ipsa ille, qui ad imaginem Dei factus est, condemnationen hanc accepit: Terra es, et in terram reverteris '. Sepul crum hoc antiquo est tabernacula pretiostas, ratio vale, et animatum, de divinitus illuminatum can delabrum includens, et mensami vitam ferentem, quæ non panem propositionis, sed cœlestem; non ignem materia constantem, sed eum qui materia omni superior est, Deitatis nimirum, suscepit. Se pulcrum hoc Moysis árca fortunátius, quod nón ti bras el figuras, sed veritatem ipsam soŕtitum est. Recepit enim sinceram aureamque urnam, quæ ” Baruch. 111, 38. ¹ Gen. 111, 19. Sangerm.

ἐνυπόστατον, τὸ χρυσοῦν θυμιατήριον, τὴν τὸν θεῖον κυήσασα ἄνθρακα, καὶ πᾶσαν τὴν κτίσιν εὐωδιά σασαν. γ. Φευγέτωσαν δαίμονες, ολολυζέτωσαν τρισάθλιοι 5. Νεστώριοι, ὡς πρόπαλαι οἱ Αἰγύπτιοι, καὶ ὁ τούτων Έξαρχος ὁ νέος Φαραώ, ὁ πικρὸς ἀλάστωρ καὶ τύ ραννος Τῷ βυθῷ γὰρ τῆς βλασφημίας κατ εχώσθησαν. Ἡμεῖς δὲ οἱ σωθέντες ἀβρόχοις ποσίν, καὶ τὴν ἀλμυρὰν τῆς ἀσεβείας ὑπερβάντες θάλασ σαν, ᾄσωμεν τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ ᾠδὴν τὴν ἐξόδιον. Αιρέτω Μαριάμ ἡ Ἐκκλησία ταῖς χερσὶ τὸ τύμπα νον, καὶ ἐξαρχέτω ᾠδὴν τὴν ἑόρτιον. Εξίτωσαν τοῦ πνευματικοῦ Ἰσραὴλ αἱ νεάνιδες μετὰ τυμπάνων καὶ χορῶν ἀλαλάζουσαι. Βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ κρι ταὶ σὺν ἄρχουσι, νεανίσκοι καὶ παρθένοι, πρεσβύται μετὰ νεωτέρων, τὴν Θεοτόκον ὑμνείτωσαν, σύλλογοι, καὶ λόγοι παντοδαποί, καὶ ἐθνῶν καὶ λαῶν γλῶσσαι διάφοροι, ᾆσμα καινὸν μελουργείτωσαν. Περιηχείτω ἀὴρ πνευματικοῖς δόναξί τε καὶ σάλπιγξι, καὶ τοῖς ἐκ πυρὸς ἀμαρύγμασιν ἡμέραν καινουργείτο σωτή ριον. Εὐφράνθητε, οὐρανοὶ, καὶ αἱ νεφέλαι ῥανάτωσαν ἀγαλλίασιν. Σκιρτήσατε, κριοὶ τῆς ἐκλεκτῆς τοῦ Θεοῦ ποίμνης, οἱ θεῖοι ἀπόστολοι, ὡς ὄρη ὑψηλὰ καὶ μετέωρα ταῖς ὑψηλοτάταις θεωρίαις υψούμενοι, καὶ ἄρνες Θεοῦ, λαὸς ἅγιος, τῆς Ἐκκλησίας τὰ θρέμ ματα, ὥσπερ βουνοὶ πρὸς τὰ ὑψηλὰ ὄρη τῇ προαι ρέσει ἀνατεινόμενοι. Βαβαί! βαβαί! τέθνηκεν ή πηγή τῆς ζωῆς, ἡ τοῦ Κυρίου μου Μήτηρ; Εδει γὰρ τὸ ἐκ γῆς συντεθὲν παλινοστῆσαι πρὸς γῆν, καὶ οὕτω μεταναστῆσαι πρὸς οὐρανὸν, ἐκ τῆς γῆς λαβὼν τὴν δεδωρημένην τῇ γῇ τῇ καταθέσει τοῦ σώματος πανακήρατον ζωήν. Έδει γὰρ καθάπερ χρυσόν ἀποκαλοῦσαν τὸ γεῶδες καὶ ἀλαμπὲς τῆς θνητότητος πάχος, ὡς ἐν χωνεύσει τῷ θανάτῳ τὴν σάρκα ἄφ θαρτον καὶ καθαράν, τῷ φέγγει τῆς ἀφθαρσίας ἐκλάμπουσαν ἐξαναστῆναι τοῦ μνήματος. δ. Σήμερον ἀρχὴν λαμβάνει δευτέρας υπάρξεως ὑπὸ τοῦ δόντος αὐτῇ τὴν ἀρχὴν τῆς προτέρας υπάρ ξεως, ἡ δοῦσα δευτέρας ἀρχὴν, τῆς σωματικῆς λέγω ὑπάρξεων, τῷ μὴ ἐσχηκότι ἀρχὴν χρονικὴν τῆς προ έρας καὶ ἀϊδίου ὑπάρξεως, εἰ καὶ τὸν Πατέρα ἀρ χὴν εἶχεν ὡς αἰτίαν τῆς αὐτοῦ θείας ὑπάρξεως. Χαίροις, Σιών, τὸ θεῖον ὄρος τὸ ἅγιον, ἐν ᾧ κατῴκει τὸ θεῖον ὄρος τὸ ἔμψυχον· ἡ νέα Βαιθήλ, ἐν ᾗ στήλη ᾔλειπται, ἀνθρωπίνη φύσις χρισμένη θεότητι. Εκ σου πρὸς οὐράνιον ύψος μετεώρισται, ὡς ἐξ ἐλαίων, ὁ ταύτης Υιός. Ετοιμαζέσθω νεφέλη παγκό μιός τε καὶ περικόσμιος, καὶ ἀνέμων πτέρυγες ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς Σιὼν τοὺς ἀποστόλους διαβιβάζουσαι. Τίνες οἶᾶς ὡσεὶ νεφέλαι καὶ ἀετοὶ πέτανται πρὸς τὸ πτῶμα τὸ τῆς πάντων ἀναστάσεως Στιον τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ λειτουργήσοντες; Τις αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα λελευκανθισμένη, όλη καλή, έχε λάμπουσα ὡς ἥλιος; Αδέτωσαν αἱ κιθάραι τοῦ καὶ δυσμενής Νεστόριος ὁ τύραννος, τῷ βυθῷ τῆς μικρᾶς αὐτοῦ βλασφημίας καταχωσθείς. λαβόν. ἐξ οὗ, HOMILIA III IN DORMITIONEM B. V. MARIÆ. caleste manna produxit tabulam animatam, quæ Verbum Dei digito, validissimo utique Spiritu, Ver bum subsistens incarnandum excepit; aureum thuribulum, quod divinum carbonem peperit, bom noque odore naturam universam replevit. Fugam arripiant demones, quemadmodum an tiquitus Ægyptii ejulatus edant miserrimi homi num Nestoriani, eorumque princeps junior Pharao, sævissimus orbis depopulator et tyrannus. Profundo namque blasphemiæ absorptæ sunt. Nos vero qui siccis pedibus salvati sumus, salsumque 884 im pietatis mare transivimus, Dei matri excedenti can ticum decantemus. Maria, sive Ecclesia, tympanum manibus sumat, festivumque diei cauticum exor diatur: spiritalis Israelis puella choreis perstre pentes exeaut. Reges terræ et judices, una cum principibus, juvenes, et virgines, senes cuin junio ribus Deipara hymnos dicant colus item, om niumque generum sermones, et variæ gentium et populorum linguæ novum concinant canticum. Spi ritualibus fistulis ac tubis aer circum personet, et igneis splendoribus, salutarem diem innovel: Gau dele, coli, et nubes justitiam pluant exsultate, electi Dei gregis arietes, divini apostoli, qui velut alti sublimnesque montes celsissimis speculationi bus sublati estis; vosque, agni Dei, populus sanctus, Ecclesiae pecora, collium instar inductione animi ad excelsos montes attigistis. Papa! papa! fons vitae, Domini Mater moritur? Oportebat enim, ut quod e terra conflatum erat ad terrath revertere tur, atque ita in coelum transmitteretur, post cor poris in terra depositionem purissimiam vitam acci piens. Decebat enim ut, quemadmodum aurum, terra deposita et caliginosa mortalitatis mole, carne in morte velut in fusura incorrupta ac pura, atque incorruptionis fulgore rutilanti e monumento re surgens indueretur. Seg. 4. Hodie, quæ prima exsistentia, corporalis scilicet, principium ab eo accepit, qui temporale ini tium non habuit prioris et sempiterns sum exslautiæ, etsi Patrem principium habebat, tanquam divinæ suæ exstantiæ auctorem, hæc secundæ exsistentiæ ini tium ab eo accipit, qui ipsi dedit ut primum exsisteret. Gaude, Sion, divinus mons et sanctus, in quo mons divinus et animatus habitavit: nova Belbel, in qua columna uncta est, humana nimirum natura divi nitate peruncta: ex te èjns Filius ad cœlestem su blimitatem, quasi ex olivis est erectus. Preparetur nubes universi orbis, et supra mundum, et vento ruin alæ quæ apostolos ex terræ finibus in Sion a‹ vehant. Qui sunt isti, qui tanquam nubes et aquilæ ad corpus resurrectionis omnium causam volant, Dei Matri ministraturi? quæ est ista quæ ascondit dealbata? tota pulchra, resplendens ut sol? Spiri- { tus citharæ concinant, apostolicæ linguæ, theolo Sic quoque Seguer., forte Germ. sic Allat. cx quo.

Πνεύματος, ἀποστολικαὶ γλῶσσαι. Αλαλαζέτωσαν κύμβαλα, αἱ τῶν θεολόγων ἀκρότητες, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς Ἱερόθεος, ὁ τῷ θείῳ καθιερωμένος Πνεύ ματι, ὁ τῇ θείᾳ ἐνώσει τὰ θεῖα παθὼν καὶ μαθών, ὅλος ἐξιστάσθω τοῦ σώματος· ὅλος συνεκδημείτω τῇ προαιρέσει, καὶ κροτείτω τοῖς ἐφυμνίοις. Πάντα τὰ ἔθνη χεῖρας κροτείτωσαν, πάντες τὴν Θεοτόκον ὑμνείτωσαν. Αγγελοι θνητῷ λειτουργείτωσαν σώ ματι. θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, ὀπίσω τῆς βασιλίδος ἀκολουθήσατε, καὶ ὡς πλησίον αὐτῆς παρθένοι νεα νιενόμεναι Πνεύματι πρὸς τὸν νυμφίον συναπενέ χθητε, ἐκ δεξιῶν τοῦ Δεσπότου παραστησόμεναι. Κάτιθι, κάτιθι, Δέσποτα, τῇ μητρὶ κατάχρεως ἀποτιννὺς τὰ ὀφειλόμενα θρέπτρα. Θείας ἀναπέ τασον χεῖρας· δέξαι ψυχήν μητρικήν, ὁ πατρικαῖς χερσὶ τὸ πνεῦμα ἐπὶ σταυροῦ παραθέμενος, φώνη σον πρὸς αὐτὴν ἡδύ τι ψιθύρισμα. Ἐλθὲ, ἡ καλὴ, ἡ πλησίον μου, ἡ τῷ κάλλει τῆς παρθενίας ὑπὲρ ἥλιον μαρμαρύσσουσα. Μετέδωκάς μοι τῶν σῶν δεῦρο, τῶν ἐμῶν συναπόλαυσον· δεῦρο, Μῆτερ, πρὸς τὸν Υἱόν· δεῦρο, συμβασίλευσον τῷ ἐκ σοῦ σὺν σου πτωχεύσαντι. "Απιθι, Δέσποινα, ἄπιθι, οὐ Μωσαϊκώς, ἀνάδα, καὶ τελεύτα. Τελεύτα δὲ μᾶλλον, καὶ οὕτως ἀνάβαινε. Ψυχὴν παράθου ταῖς τοῦ Υἱοῦ σου χερσίν. Ἀπόδος τὸ τοῦ χοὸς τῷ χολ, ὡς ὅτι τοῦτο συνεπαρ θήσεται. "Αρατε, ὁ τοῦ Θεοῦ λαός, τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν, ἄρατε Ἰδοὺ ἐν Σιὼν ἡ κιβωτὸς Κυρίου Θεοῦ τῶν δυνάμεων, καὶ ταύτῃ σωματικῶς οἱ ἀπόστολοι παρειστήκεισαν τὰ ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον σῶμα κη δεύοντες. Αύλως δὲ καὶ ἀοράτως περίεπουσιν ἄγγε λοι φόβῳ, τῇ μητρὶ τοῦ σφῶν Δεσπότου δουλοπρεπώς παριστάμενοι. Αὐτὸς ὁ Κύριος πάρεστιν, ὁ πανταχοῦ παρών, καὶ τὰ πάντα πληρῶν, καὶ περιέπων τὸ πᾶν, οὗ τόπος οὐδείς. Ἐν αὐτῷ γὰρ τὰ πάντα ὡς ποιη τικῷ καὶ συνεκτικῷ αἰτίῳ. Ἰδοὺ ἡ παρθένος, ή θυ γάτηρ Αδὰμ καὶ Μήτηρ Θεοῦ, δι᾿ Ἀδὰμ τὸ σῶμα παραπέμπει τῇ γῇ, τὴν δὲ ψυχὴν οὐρανίαις σκηναῖς διὰ τὸν Υἱὸν ἀναδίδωσιν. Αγιαζέσθω τὸ ἄστυ τὸ ἅγιον, καὶ ἐπ᾿ εὐλογίαις καρπούσθω εὐλογίαν αἰών νιον. Τῇ διαβάσει τοῦ θείου σκηνώματος προπο ρευέσθωσαν ἄγγελοι, καὶ τὸν τάφον εὐτρεπιζέτω σαν. Κοσμείτω τοῦτον αἴγλη τοῦ Πνεύματος. Έτοι μαζέσθω μύρα, καὶ τῷ παναμώμῳ καὶ πανευώδει μυριζέσθωσαν σώματι. Παρήτω ναμα εἰλικρινές, καὶ ἀρυέσθω τὴν εὐλογίαν ἐκ τῆς ἀκηράτου τῆς εὐλογίας πηγής. Αγαλλιάσθω ἡ γῆ τῇ καταθέσει τοῦ σώματος. Δὴρ σκιρτάτω τῇ ἀναβάσει τοῦ Πνεύματος. Πνε τωσαν αὖραι δροσοειδεῖς, καὶ χάριτος ἔμπλεοι. Πᾶτα ή κτίσις πανηγυριζέτω τὴν τῆς Θεομήτορος ἄνοδον. Χοροί νέων ἀλαλαζέτωσαν. Ρυήτωσαν γλῶσσαι βη τόρων τοῖς ἐφυμνίοις· καρδίαι σοφῶν τὸ θαῦμα φιλο σαφείτωσαν· πρεσβύται τῇ πολιᾷ τὸ αἰδέσιμον ἔχον τες, άτρεμα τὰς θεωρίας καρποφορείτωσαν. Πᾶσα ἡ κτίσις συνεισενεγκάτω τὸν ἔρανον. Οὐδ' οὕτω γὰρ ἂν πολλοστοῦ μέρους τῆς ἀξίας ἐφίκοιντο. gorum vertices cymbalis perstrepant. Vas electio nis Hierotheus *, divino Spiritu consecratus, divina unione res divinas edoctus passusque, tolus e cor pore excedat, totus liberam animi electionem se quens abeat, laudatoriisque canticis plaudat. Gen tes omnes manibus plaudant: Deiparain omnes laudent. Angeli obnoxio morti corpori serviant. Fi liæ Jerusalem, præeuntem reginam sequimini *, et velat proximæ illi virgines, Spiritu juvenantes ad sponsum simul convehamini, a dextris Domini astilure. Descende, descende, Domine, Matri, uti par est, debita nutricationis tuæ præmia persal vito. Divinas extende manus: maternam animam suscipe, qui paternis manibus spiritum in cruce deposuisti: dulci eam susurro compella. Veni, pul cbra, proxima mea, quæ virginitatis 835 forma solem ipsum splendoribus superas. Tua mecum communicasti; nunc meorum particeps esta. Ac cede, Mater, ad Filium: jam cum eo qui ex te natus est, et tecum egestatem subiit, regnum teneto. Abi, Domnina, abi, non uti Moses, ascende, ac no rere. Morere potius primumn, dein ascende. Aui mam Filii tui manibus repone: terræ quod terræ est, redde: nam hoc etiam tecum simul subleva bitur. Tollite, o popule Dei, oculos; tollite, et ecco in Sion arcam Domini Dei virtutum, cui reipsa apostoli quidem astant, corpus quod vitæ princi pium et Dei receptaculum fuit funerantes: angeli vero incorporali invisibilique ratione fovent, Dou mini sui Genitrici non sine timore servorum instar assistentes. Ipse quoque Dominus adest, qui ubi que præsens est, omnia complens et universa con tinens, cujus nullus est locus: in ipso enim omnia sunt, velut in Creatore, qui cuncta condit et com plectitur. Ecce virgo, Adami flia Deique Mater, corpus terræ propter Adamum tradit: animanı vero ad cœlestes sedes propter Filium transmittit. Urbs sancta sanctificetur, ac cum aliis benedictio nibus, sempiternam benedictionem referat. Divini tabernaculi pompam angeli præcedant, et sepul crum apparent. Id fulgore Spiritus honestetur unguenta componantur, quibus purissimum odora tissimumque corpus perfricetur. Adsit unda limpida, quæ benedictionem hauriat ex mundissimo benedi ctionis fonte. Exsullet terra depositione corporis exsiliat aer ascensn Spiritus: spirent auræ roru… lentæ plenæque gratia Dei Matris conscensum creatura omnis concelebret, juniorum cœtus jubi lent, oratorum lingus bymnos fundant, sapientum corda miraculum philosophentur: senes canitie venerandi intenta acie speculationes edant: uni versæ demum conditæ res symbolam conferant suam. Nec vero sic minimam tantæ dignitatis par tem suingent. Dionys. De div. nom. cap. 3. • Psal. sLiv, 15. fic multa habet Allalii translatio, quæ nec Seguerianus codex, nec vetustissimus Sangermancn sis represental, acceptaque sunt ex orat. 2 Andrea Cretensis, et hic perperam intrusa.

αὖθις σπουδῇ ὁμολογήσει τε καὶ ἀνακηρύξει Βαβαί σου τῆς γενναιοτάτης ὑπομονῆς καὶ καρτερίας· δι' ἦν, τὸν μὲν διάβολον καὶ τοὺς ἀποστάτας αὐτοῦ κα τέπληξας δαίμονας, τοὺς ἁγίους δὲ ἀγγέλους πρὸς θαῦμα καὶ εὐφημίαν ἐκίνησας· δι' ήν, τὴν μὲν τῶν εἰδώλων πλάνην ὡς ἀράχνην διέλυσας, τὴν ἀληθῆ δὲ πίστιν ἐκράτυνάς τε καὶ ἐβεβαίωσας 1 ιβ. Εωρακώς οὖν τὸ ἀμετάθετον καὶ καρτερικὴν τῆς ἁγίας ὁ δικάζων, κελεύει τέως ἐν φρουρᾷ ταύτην ἐμβληθῆναι, ἕως ἂν σκέψηται ποίαις αὐτῆς βασάνεις πικροτέραις ἐφάψηται. Ἐν δὲ τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ μέσῃ, φῶς αὐτὴν ὑπέρλαμπρον περιήστραψεν, ἐν ᾧπερ ὁ τῆς δόξης κατεφαίνετο Κύριος, τὸ κατώθυνον αὐτῆς καὶ περίλυπον τῇ ἐπιφανείᾳ παραμυθούμενος, καὶ λόγοις προτρεπτικοῖς θαρτοποιῶν πρὸς ἀγῶνας τοὺς μέλλοντας· ε θάρσει, λέγων, Βαρβάρα, ότι μεγίστη χαρὰ ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ἐπὶ τῇ σῇ ἀθλήσει γε νήσεται. Τὰς δὲ τοῦ τυράννου ἀπειλὲς μὴ φοβοῦ, μήτε δέδιθι. Ἐγὼ γὰρ εἰμι μετὰ σοῦ, καὶ πασῶν σοι τῶν ἐπιφερομένων πληγῶν ἐκλυτρώσομαι.» Καὶ εὐθέως ἀφανεῖς οἱ πληγαὶ ἀπὸ τοῦ αὐτῆς ἐγένοντο σώματος. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, εἰς οὐρανοὺς αὖθις ὁ τῶν οὐρανῶν ἀναπεφοίτηκε Κύριος. Εγεγήθει δὲ μεγάλως, καὶ πλήρης γέγονεν εὐθυμίας, καὶ χαρᾶς, καὶ ἀγαλλιάσεως ἐπὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ προτροπῇ, ἡ τοῦ Χριστοῦ γνησία μάρτυς τε καὶ θεράπαινα. Καὶ εἰκότως ὄντως ὢ κόρη τρισόλβιε, ἐγέγηθας! ἡ γὰρ τῆς χαρμοσύνης ὑπόθεσις, μόνη ἐστὶν ἀληθῆς εὐφρα σύνη, καὶ θυμηδία ἀναλλοίωτός τε καὶ ἀναφαίρετος. Ὁ μακαρίων σου ὡς ἀληθῶς ὀμμάτων, τὸν τῆς δό ξης Κύριον ἰδεῖν ἠξιωμένων, ᾧ ἀτενίσαι οὐ τολμῶ σιν ἐν οὐρανῷ τὰ Χερουμ, καὶ τὰ πολυόμματα τάγματα! Ο πανολβίων ώτων, τῶν ἠχὴν τῶν τοῦ Θεοῦ ῥημάτων εἰσδεδεγμένων! ὦ ψυχῆς ἀξιαγάστου καὶ τρισευδαίμονος, ἣν προτροπαῖς οἰκείου παρεμι θήσατο στόματος, ὁ οὐρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ και ταχθονίων δεσπόζων, καὶ Θεὸς πάσης παρακλήσεως 1 Σὺ καὶ ἐν σαρκὶ οὖσα, τὸν ἀῤῥαβῶνα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἡ τοῦ Χριστοῦ νύμφη, ὡς τῆς ὅλης σου προικὸς ἐμφάνειαν δέδεξαι. Διὰ τοῦτο τῶν μὲν ἀλ γεινῶν τὴν πεῖραν, ως νηπίων βέλη, ἢ ψύλλων δηγ. μοὺς ἤγησαι καὶ λελόγισαι· τῷ δὲ τοῦ φανέντος ἔρωτι θελχθεῖσα, καὶ τὴν ψυχὴν στερεωθείσα, Τίς με, έλεγες, χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; θλίψις; ἢ στενοχωρία; ἢ λιμός; ἢ διωγμός; ἢ μάστιγες; ἢ κίνδυνοι; πέπεισμαι γάρ, ὡς οὐ ζωή, οὐ θάνατος, οὐκ ἄγγελος, οὐκ ἐνεστῶτα, οὐ μέλλοντα, οὔτε τις κτίσις ἑτέρα, τῆς τοῦ Χριστοῦ με αγάπης χωρισαι δυνήσεται. εγώ. Πρωΐας οὖν γενομένης, ἤχθη πρὸς τὸ μῆμα ἡ μάρτυς, τοῦ ἄρχοντος τοῦτο προστάξαντος. Καὶ ἰδὼν αὐτῆς τοὺς μώλωπας ἀφανεῖς, καὶ τὸ σῶμα ὁλόκλη ρον καὶ ἀκέραιον, μήτε τὸ τυχὸν ἔχον σπάραγμα, δ φρενοβλαβής, φησί, καὶ φρενόληπτος, ο Ιδες, πῶς οἱ θεοὶ ἀντιποιοῦνται, καὶ ἀγαπῶσίν σε, ὅτι καὶ τὰς πληγάς σου ἰάσαντο.» Η δὲ μάρτυς τῆς ἐκείνου καταγελάσασα παραφροσύνης καὶ ἐμβροντησίας καὶ παραπληξίας, ἀνταπεκρίνατο· Οἱ μὲν σοὶ θεοὶ ὅμοιοί σου εἰσι, κωφοὶ καὶ τυφλοί, καὶ ἀναίσθητοι, ! sissimam patientiam vimque tolerandi, qua diabolum, desertoresque dæmones ejns perculisti, ac sanctos angelos ad miraculum et præconium excitasti, qua simulacrorum errore aranea veluti tela everso, ram fidem conßirmasti et stabilivisti! ve 12. JuḤtex itaque indomitam sanetæ constantiam cernens, in carcerem eam conjici imperat, dum di spexisset quibus illam tormentis atrocieribus aggre deretur. Ad noctis vero medium lux eam cireumfulsit splendidissima, in qua se Dominas glorie spectan dum præbens, præsentia dolorem mitigabat, lenie batque tristitiam, et ad futura certamina adhortato ris verbis animabat.. Contide, ait, Barbara, ex eujus lucta maximum in coslo gaudium sit futurum, ac miper terram. Tyranni minas ne formidaveris, nec timueris. Tecum enim ego sum, teque ab omni bus quæ tibi inferuntur plagis liberabo.» Mox ex ejus corpore vulnera evanuerunt: hisque dictis in cœlum rursus Dominus cœlorum redlit. Atqui lætata plurimum est vera Christi martyr et ancilaea Chri stí cohortatione, ac jucunditate animi, gaudio et exsultatione repleta. Ac merito plane gavisa es, bea tissima pueHa. Gaudii quippe ratio, vera duntaxat oblectatio est, animique jucunditas indemutabilis et inviolabilis. O vere beatos oculos tuos, qui Dominum gloriæ videre meruerunt, in quem Cherubim oen lisque pleni ordines aciem Agere non audent! o vere beatas aures, quæ verborum Dei sonum exceperunt! ● admiratione dignam animam, terque felicem, quam oris sul adhortamentis ille solatus est, qui cœlestium, terrestrium et infernorum est Dominus, ac Deus lo tius consolationis *! Tu enim, cum adhuc oarnom gestares, regni cœlorum arrhabonem, Christi sponga, tanquam totius dotis specimen accepisti. Unde illa tos tibi cruciatus, parvalorum veluti sagittas ant pulicum morsus contempsisti, atque illius quem con spezisti, amore capta, et animo roborata: Quis me, aiebas, separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? Certa enim sum, quod neque vita, neque mors, neque angelus, neque instantia, neque futura, neque alia creatura poterit me separare a charitate Christi 36. 311 Cor. 1, 3. 36 Rom. vul, 35, 38. c 13. Mane igitur facto, jubente præside, martyr ad tribunal ducta est. Cujus in corpore, cum nec plagarum exstare vestigia, sed integrum illud 903 et illæsum, ille mentis inops, seu mente captus vi dissel, «Vides, ait, quomodo tibi dii opem ferant, ac te diligant; quippe qui vulnera tua sanaverint. › Ad quem martyr, viri dementiam nimiumque stu porem deridens, «Dii tui, inquit, tui similes sunt, surdi ac cæci omnisque sensus et motus expertes cum sint, sibi ipsi auxiliari non valent. Quinam me