λάκις παρῃτοῦντο· οὗτοι δὲ οὐδὲν τοιοῦτον ἐφθέγ ξαντο εἰς τὴν οἰκουμένην πεμπόμενοι. Τὸ δὲ ἕως, πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς, τὴν μὲν τοῦ ὡρισμένου χρόνου προθεσμίαν σημαίνει οὐκ ἀποφάσκει δὲ τὸ μετὰ ταῦτα. Εἴρηται νῦν περὶ τῆς Ἀειπαρθένου Θεοτόκου ὅτι οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ὁ Ἰωσὴφ, ἕως οὗ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον· καὶ οὗ τί που οἰητέον ὅτι μετὰ ταῦτα ἀνδρὸς συνάφειαν κατεδέξατο. Ἐπηγγείλατο οὖν κανταῦθα ὁ Κύριος ἕως τῆς συν τελείας είναι μεθ' ἡμῶν, οὐχ ὡς μετὰ τὴν τοῦ αἰῶνος συντέλειαν χωρισθησόμενος. Φησὶ γοῦν ὁ θεῖος ᾿Από στολος, ὅτι μετὰ τὴν κοινὴν ἀνάστασιν Αρπα γησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτως πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα. Αναμιμνήσκει δὲ αὐτοὺς καὶ τῆς συντελείας, ἵνα μᾶλλον αὐτοὺς ἀφελκύσηται, καὶ μὴ τὰ παρόντα ὁρᾶν ἀηδῆ μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ τὰ ἀπέραντα· τὰ μὲν γὰρ λυπηρά φησιν ἅπερ ὑπο στήσεσθε ἐν τῷ παρόντι βίῳ, συγκαταλύονται· ὅπου γε καὶ αὐτὸς ὁ αἰὼν οὗτος εἰς συντέλειαν ἥξει· τὰ δὲ χρηστὰ ὧν ἀπολαύσεσθε ἀθάνατα μένει. Οὕτως ἀλείψας καὶ ἐγείρας αὐτῶν τὰ φρονήματα, καὶ τῇ μνήμῃ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐξέπεμψεν. Ἡ γὰρ ἡμέρα ἐκείνη τοῖς ἐν κατορθώμασι ζῶσι ποθεινή, ὥσπερ οὖν τοῖς ἐν ἁμαρτήμασι φοβερά, καθάπερ τοῖς καταδίκοις· ἀλλὰ μὴ φοβηθῶμεν μόνον καὶ φρίττωμεν, ἀλλὰ καὶ μεταβαλλώμεθα έως καιρός ἐστι, τὴν καλὴν ἀλλοίωσιν ἀλλοιούμενοι, ἵνα τῆς αἰωνίου ζωῆς ἀπολαύσωμεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἀνα άρχω Πατρί, καὶ τῷ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. cusarunt, hi vero nihil tale protulerunt cum ad I Thess. 1V, universum terrarum orbem mitterentur. Illud au tem, usque, plerumque in sacra Scriptura definiti temporis constitutionem indicat, non definit au tem quod postea erit. Dictum jam est de semper Virgine Deipara, quod non cognoscebat illam Jo seph donec peperit filium suum primogenitum; neque simile aliquid putandum est, quod post hæc viri copulam susceperit, annuntiavit igitur etiam hic Dominus usque ad consummationem se futu rum nobiscum, non tanquam post sæculi consum mationem segregandus. Ait igitur divinus Aposto lus: Post communem resurrectionem rapiemur in nubibus obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus. In memoriam autem revocat consummationem, ut inagis eos pertrabat, neque præsentia tantum videant quæ terribilia sunt, ve rum etiam futura bona infinita: tristia enim, ip quit, quæ in praesenti sæculo sustinetis, dissolven tur; ibi etiam ipsummet sæculum ad consumma tionem veniet, bona vero quibus fruemini immor talia manent. Ita erigens, excitansque eorum mentes, in memoriam diei illius admisit. Dies enim illa iis qui opera bona præstiterint in desi derio est, quemadmodum in peccatis viventibus terribilis, utpote condemnatis: sed non timeamus tantum et exhorrescamus, verum etiam conver tamur dum tempus est, bona nmutatione mutati, ut sempiterna vita fruamur in Christo Jesu Domino nostro; cui gloria et imperium cum Patre sine principio, et vivifico Spiritu, et nunc, et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. (MICH. LEQUIEN Oriens Christian. t. I, p. 234.) Cyro suffectus Joannes fuit ex diacono et chartulario; de quo Theophanes ad an num 1 Philippici Bardanis: «Porro Philippicus, inquit, adversus sanctam et universalem synodum sextam invehi non erubuit, sacra quæ illa sanxerat dogmata studens evertere. Qui in hanc suam sententiam irent, Joannem CP. episcopum, quem, Cyro ejus decessore amoto. et in monasterio Choræ truso, creaverat, Germanum Cyzici, Andream Cretæ et alios offendit, qui anathema in sanctam synodum sextam intorserunt.» Tot illi itaque magni nominis viri impiis tyranni hujus moliminibus morem tunc gesserunt, quibus non sat virium ad ei resi stendum esse videretur. Verum Philippico detruso et excæcato, ejusque in locum inaugu

ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΝ ΤΟΝ ΑΓΙΩΤΑΤΟΝ ΠΑΠΑΝ ΡΩΜΗΣ Απολογητικὴ ἔνεκεν τῶν ἐπὶ τῶν χρόνων τῆς τυραννίδος Βάνδα (γρ. Βαρδάνου, κεκινημάτων κατὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς έκτης συνόδου. Τῷ τὰ πάντα αγιωτάτῳ καὶ μακαρίῳ ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ κυρῷ Κωνσταντίνῳ, Ἰωάννης ἐπίσκοπος ἐν Κυρίῳ χαίρειν. δ Ὁ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος καὶ δυνάμεως μήνυμα, τὴν ἐν τοῖς ὁρωμένοις μεγαλουργίαν τεκτηνάμενος Θεός, ἐξαιρέτως ἐν τῷ τιμιωτάτῳ τῆς αἰσθητῆς κτίσεως, τῷ ἡμετέρῳ φημὶ πλαστουργήματι, τὰ τῆς οἰκείας δόξης τε καὶ σοφίας ἐπεδείξατο· καθὰ δὴ καὶ τεθαυμαστῶσθαι ἐξ ἑαυτοῦ τὴν θείαν γνῶσιν ὁ Προ φήτης ἀνεβόησεν. Αὐτὸς ὁ τῆς φύσεως ἡμῶν Δη μιουργός, τοῦ ὅλου σώματος προβεβλήσθαι φιλοτε χνήσας τὴν κεφαλὴν, ἐν αὐτῇ τὰ καιριώτατα τῶν αἰσθητηρίων ἀποθέμενος, πᾶσαν ἐκεῖθεν τὴν τῶν λοιπῶν μελῶν κίνησιν καὶ ἀρτιότητα γίνεσθαί τι καὶ συντηρεῖσθαι πεποίηκεν· καν τι τούτων προσ rato Artemio seu Anastasio, emendare curavit Joannes quod male gesserat, rescripta ad Constantinum Papam epistola, quam Combefisius publici juris fecit tom. III Auctari Bibl. PP. Grec. In ea factum excusat,, conceptum de facinore dolorem effert, veniam obnixe postulans, atque apostolicæ sedis communionem. Epistolæ Joannis Combefisius præmisit Agathonis diaconi, sexta quondam synodi scribæ et notarii, perorationem de his que argente Philippico in hoc sanctum concilium patrata erant, in qua insuper libelli pœniten tiæ Joannis ad Constantinum papam meminit. Ejusdem epistolæ seu libelli Joannis mentio fit ab Anastasio in Vita Constantini, quem ad eum rescripsisse ait. Scripta Joannis epistola est anno 713 post Pentecosten. Scripsisse quoque fertur ad Gregorium papam II, qui mense Maio anni 715 pontificatum iniit. Sedit itaque Joannes ad medium saltem usque ejusdem anni, quo Theodosius VIII imperabat. Quæ cum ita sint, perperam putavit Baronius Joan nem hunc nostrum ob Monothelismum fuisse ab Artemio imp. exauctoratum; cum nempe apud Theophanem hæc legisset ad annum 6 et ultimum Justiniani restituti: Cyro patriarcha ejecto, Philippicus Bardanes Joannem quemdam ejus in locum promovit, improbitatis sue et hæresis consortem. Hæc Theophanes scribebat, cum Joannis ad Constantinum et Grego rium Romanos pontifices epistolas ignoraret. Agatho diaconus in peroratione sua Philarte mium, seu Artemium, qui mutato nomine Anastasius est dictus, a Joanne patriarcha imperii corona redimitum dixit. Theophanes in Tabulis et in Annalibus, necnon Nicephorus, tres pontificatus annos Joanni assignant. QUA EXCUSAT PRO IIS QUÆ SUB TYRANNO BARDANE ADVERSUS SANCTAM ET ŒECUMENICAM (COMBER. Auclar. Biblioth. Patr. Gr. t. II, p. 211.) Per omnia sanctissimo ac beato fratri et commi nistro domno Constantino, Joannes episco us in Domino gaudere. Qui suæ deitatis et virtutis specimen Deus na suræ oculis subjectæ mirificum condidit opus, præ cipua quadam excellentia, in nobilissima creaturæ sensilis parte, nostro, inquam, figmento, suæ ipsius gloriæ ac sapientiæ argumenta ostendit; quam obrem etiam exclamavit Propheta ', mirabilem factam esse Dei scientiam ex ipso. Is naturæ ho minum Opifex, toti corpori moliens superius caput provehere, principalissimis sensibus in eo positis, omnem inde membrorum reliquorum motum ac sanitatem oriri fecit ac conservari: ac si eorum aliquod contingat offendere, aliove modo male Psal, cxxviii, 6.

πταῖσαι συμβαίη, ἢ ἄλλως πως κεκακῶσθαι, οὐκ ἀπροσποίητον τὴν τούτων ἐπιμέλειαν τίθεται· ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ τῶν μελῶν ἔσχατα τὴν φυσικὴν δεικνῦσα συμπάθειαν, διὰ τῆς τῶν χειρῶν ὑπουργίας, τῇ ὁδηγίᾳ τοῦ ὀφθαλμοῦ θεραπεύει τὸ πεπονηκός, οὐκ ἀτιμάζουσα καὶ ἀποπεμπομένη τὴν τούτων συνέρ γειαν ὡς ἄχρηστον. Τούτοις δὴ τὰ κατὰ τὴν ὑμετέ ραν ἀποστολικὴν προεδρίαν ἔχομεν παραβάλλειν, ἀγιώτατοι, καὶ κεφαλὴν τῆς κατὰ Χριστὸν ἱερω σύνης κανονικῶς ὑμᾶς λογιζόμενοι, εἰκότως, δι' ὑμῶν ἐπιζητοῦμεν τῆς ἐπισυμβάσης ἀθυμίας τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἐκκλησιαστικῷ σώματι ἐκ τῆς λοιμώδους καὶ νοσοποιοῦ τῶν ψυχῶν τυραννικῆς ἐξουσίας, παραμυθίαν κομίσασθαι. Πάντως γὰρ καὶ ὑμεῖς, τῷ τῆς κεφαλῆς ἰδιώματι, ἀβουλήτως νενοσηκότας ἡμᾶς οὐ περιόψεσθε, οὐδὲ τῆς ἑαυτῶν συμφυείας ἡμᾶς ἀποπέμψοισθε. ᾿Αλλὰ μᾶλλον τοῖς τραύμασιν ἡμῶν ἐπιστυγνάζοντες (πάσχοντος γὰρ ἑνὸς μέ λους, συμπάσχειν εἰκὸς πάντα τὰ μέλη, κατὰ τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνὴν), νῦν τῇ πρὸς τὸ ὑγιὲς ἐπανα δρομῇ, καὶ πρὸς τὸ ἄρτιον ἀποκαταστάσει ἡμῶν, συγχαρήσεσθε δικαιότατα· καὶ μάλιστα, όπηνίκα τη ἀρρώστημα, οὐκ ἐκ τῆς αἰτίας τοῦ σώματος τὴν σύ στασιν εἴληφεν, ἀλλ᾽ ἔξωθεν βεβιασμένης καὶ ἀδο κήτου συμφοράς γέγονεν ἀποτέλεσμα· περὶ ἧς ἀναγκαίως ὑμῖν, ἀδελφοὶ θεοτίμητοι, τὸ παρὸν τῆς πληροφορίας ἀπεστείλαμεν γράμμα, οἷον ἀπογυ μενοῦντες ὑμῖν δι' αὐτοῦ καὶ δεικνύντες τὸ τῆς πλη γῆς δυσαχθές. Διὸ καὶ μέχρι τοῦ νῦν, πρὸς τὴν ὑμῶν ἁγιωσύνην τῷ συνήθει τῆς συνοδικῆς προσφωνήσεως καταντῆσαι διεκωλύθημεν τυραννικῶς κατεχόμενοι οὐ γὰρ ἄλλως ἦν ἡμᾶς πρὸς ὑμᾶς γράφειν καθαρῶς τε καὶ ἀνεπιθολώτως εκτιθεμένους τῆς εὐσεβείας δόγματα. Καταλαβών γὰρ τὴν θεοφύλακτον ταύτην πόλιν μετὰ τῆς ἔξωθεν δυναστείας (οὐ γὰρ ἂν φαίην ἀληθῶς βασιλείας) ὁ τὸ ἔλκος ἡμῖν ληστρι κῶς, καὶ οἷον ἐξ ἐνέδρας ἐπαγαγὼν καθ᾽ οὓς οἶδε λόγους κυβερνητική Πρόνοια τῶν ἁπάντων (καὶ γὰρ ΝΟΤΑ. κανονικώς λογιζόμενοι. afici, haud prorsus eorum sibi curam putat des 1 Cor. XII, 26. trectandam: quin potius erga etiam membra in fima naturalem compassionem exhibens, manuum ministerio, oculo duce, curat quod affectum cet, nihil eorum adjutorium, ceu inutile spernens ac rejiciens. His porro apostolicam vestram praesi dentiam ac pontificium, sanctissimi comparare ha bemus, vosque sacerdotii Christi, canonice caput reputantes per vos quaerimus, ut solatium aliquod a mcstitia animique languore, qui nostro huic Ecclesiæ corpori, ex pestifera ac animabus exitiosa tyrannica potestate accidit, reportamus. Plane siquidem, ea quoque vos capitis proprietate, inconsulto nihilque volentes laborantes nos, haud quaquam despexeritis, aut a vestra necessitudine repuleritis: quin vero super nostris dolentes vul neribus: quippe membro uno patiente, par est compati membra omnia, juxta Apostoli vocem nostro nunc ad sanitatem reditu, ac restitutione pristinæ sospitalis, una nobiscum justissime gavi suri estis; idque maxime, quod morbus non a corpore causam habuerit ac ortum, sed extrinse cus, violentæ ac improvise calamitatis effectus exstiterit; de qua vobis necessario, honorati a Dou fratres, prasentem satisfactionis scripturam misi mus, per eain velut detegentes ac prodentes vul neris gravitatem. Idcirco etiam, tyrannica hacte nus necessitate detenti, consuetæ synodicæ allocu tionis olicio, prohibiti sumus ventre sanctitati occurrere: quippe haud alioqui licebat, ut ad vos scribentes, pure ac nihil turbide, pietatis dogmata ederemus. Veniens siquidem ad conservatam a Deo urbem hanc cum externa potentia; non enim vere cum imperio dixerim, qui nobis latronis more, ac ceu ex insidiis inflixit vulnus, juxta quod novit gubernatrix omnium. Providentia; neque enim nostrum est, ut judiciorum Dei profundum scrutemur: fundamentum basimque imperii, viu-¯ Ut aliquid caliginis offudisse videretur Ro manæ et Petri sedis splendoribus quibus illustrari habet Ecclesia universalis, Honorii Monothelisnio vel vero vel putato, obducta nebula: sic tamen secuti ordine sanctissimi Adeque integerrimi ac zelo eximii pontifices, Joannes, Theodorus, Marti nus, Agatho, Leo, Benedictus, etc., doctrinæ ac sanétitatis radiis disjecerunt, ut nunquam illa striores visi sint dissipandis ubique errorum obscuritatibus, nunquam calentiores, ſovendis ši quos hæreticus algor haberet, aurave mala afflas set: silque argumento, præter alia utraque adver sus Monothelitas synodo illustribus actis digesta, ac a diversis scriptoribus tradita, quam novum damus Joannis CP. ad Constantinum papam epi stola: qua ipso exordio sic Romanæ et Petri sedis primatum effert egregia illa capitis comparatione, ejusque officiorum ad membra reliqua," ut nihil pressius, nihil ad ejus commendationem augu stius, vel a Latino homine dici possit. Caput astruit, non politico tantum regimine superius, sed sensuum principalitate præstans, eaque, ceu ex arce, membris omnibus mystici corporis beni gne prospiciens, ac necessaria quæque ex suis im pertiens Caput ergo sacerdotii Christi, ascertor Joanne nostro, Romanus pontifex, a quo præcisi schismate successores Constantinopolitani patri archæ, allive sectarii, videant ut vivant; ac quate suum sacerdotium velint hoc nudatum capite, si quidem illud caput est sacerdotii Christi, quod unum uno capite, ipso uno summo sacerdote no stro, institutum est. Canonice reputantes, Juxta quod monent sacri canones, non velut ipsi eum primnatum constituant. Declarant, non faciunt: alio qui nihil magnum haberet illa capitis prærogativa, quæ tota esset humaní juris, nec secum afferret illam sensuum principalitatem, necessariam re gendis, fovendis, ac debite componendis in finem vitæ æternæ, membris Ecclesiæ. Qui sibi ergo Ecclesiam accepit, is ei caput sui vicarium, cum onini capitis prærogativa, ad similitudinem capitis naturalis, juxta quod patitur, ratio capitis mystici, non principalis, sed ministerialis, sub eodem ipso Christo principali capite, præfecit.

οὐχ ἡμῶν ἐστι τῶν θείων κριμάτων τὸν βυθὲν ἐρευ ναν), θεμέλιον καὶ ὑπόβαθρον τοῦ κράτους, βίαιον καὶ οὐκ ἔννομον προβαλλόμενος καθείλε μὲν καὶ πρὸ τῆς ἑαυτοῦ εἰσόδου τὴν ἀνατεθεῖσαν ἐν τοῖς προαυλίοις τῶν βασιλικῶν εἰκόνα τῆς ἁγίας ἕκτης συνόδου· ἐγκαταστῆσαι δὲ βουληθεὶς εἰς τὸν τῆς ἀρ χιερωσύνης θρόνον, ἄνδρα οὐκ ἐκ τοῦ ἐκκλησια στικοῦ ἡμῶν συλλόγου τυγχάνοντα, τῆς δὲ οἰκείας ἐνδιαστρόφου γνώμης ὁμόφρονα, ὅμως τῇ τοῦ καθ' ἡμᾶς εὐαγούς κλήρου ὁρμῇ καὶ ἐνστάσει βιασθείς, προήγαγεν ἡμᾶς οὐ προσδοκῶντας, οὐ βουλομένους, οὐκ ἀπαθῶς τε καὶ ἀβαρῶς καὶ δίχα παντός όδυρμού τὸ τοιοῦτον ὑπομείναντας, πρὸς τὴν τῆς ἀρχιερα σύνης ἀξίαν καὶ κορυφήν. Τίς γὰρ ἂν ἀπείρως ἔχων πάντη τοῦ πλέειν τὴν θάλασσαν, νηὸς ἐπιβαίνῃ, καὶ πορθμὸν διαπεραιοῦσθαι ἀνάσχοιτο (πολύ γὰρ εἰπεῖν, τὴν διὰ μακροῦ πελάγους στέλλεσθαι ἀποδημίαν), αὐτὸς μέλλων μόνος τῆς ὁλκάδος ἐγχειρισθῆναι τοὺς οἴακας, ἑαυτοῦ τε καὶ τῶν συμπλεόντων ἀναδεχο μένων τὴν κυβέρνησιν; Ὅπερ καὶ ἐφ' ἡμῖν πᾶς τις καθορῶν (οὐ γὰρ τῶν ἐν ιεράρχαις πρεπωδε στάτων καὶ ἀρμοδίων ἐν μελέτῃ ἡμέν ποτε, ἢ τὸ περιφανὲς ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς κετημένοι ἀξίαις, μόνῃ τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν μυστηρίων ἀδιαλείπτως σχολάζοντες), οὐκ ἄπιστον ἡγήσεται τὸ περὶ τούτου τῆς ἡμετέρας γνώμης αθέλητον, αὐτὸ τὸ μαρτύριον τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, ὅπερ καύχημα ἑαυτοῦ ὁ θεῖος Απόστολος διωρίσατο, προβαλλομένων ἡμῶν εἰς πα ράστασιν ἀληθείας τῶν ἐξ ἡμῶν λεγομένων. Οὗτος τοίνυν ὁ κόσμον οἰκεῖον τὴν ἀκοσμίαν τῆς Ἐκκλησίας τιθέμενος, ώδινε μὲν καὶ ἐσπούδαζε τῆς ἀσεβείας ἀποκνῆσαι τὸν βασιλίσκον τὸ τοῦ ἀρχεκάκου όφεως γέννημα· ὥστε δημοσίᾳ ἐπ' ἐκκλησίαις καὶ ἐν ταῖς ὁμολογίαις τῶν ἐπισκόπων, ἀναθέματι ὑποβάλλεσθαι τὴν εἰρημένην ἁγίαν ἔκτην σύνοδον, καὶ τοὺς τοῦ καθ᾽ ὑμᾶς ἀποστολικοῦ καὶ σεβασμίου θρόνου προ πατέρας, ὅσοι τὸ εὐαγὲς τῆς ἀληθείας διεπρέσβευσαν δόγμα· κοινῇ δὲ συνομολογεῖσθαι λέξεσιν ἀπεμφαι νούσαις, καὶ μηδεμίαν ἐχούσαις συγγένειαν πρὸς τὰς γνωριστικὰς τῆς τελειότητος τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου, ἐννοίας· αὐτὸ δὴ τὸ θεῖον τῆς ἐνανθρω πήσεως τοῦ Λόγου μυστήριον· ὡς οὐ πόρρω τυγχά νειν, μάλλον δὲ ἤδη τινὰς καὶ ὑπ' οδόντας γρύζειν, τοῦ καὶ αὐτὴν τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον εθε δογμάτων οἰκειότητα, καὶ οἷον εἰπεῖν, αὐτὴν ἐχου σης ρίζαν τε καὶ βεβαίωσιν τῆς εἰρημένης ἁγίας Έκτης συνόδου. Εῶ γὰρ λέγειν ὅσας ἡμῖν ἐχλήσεις τεῖσθαι, ὡς ἐκείνῃ συνηρτημένης κατὰ τὴν τῶν ὁμόφρονα lentia:n, non quod justum est ac logitimum, prae struens; ante ipsum suum ingressum, pro regis vestibulis propositam sacrae sexta synodi imagi nom, sustulit. Cum porre profanum nec eccle siastici nostri ordinis hominem, eadem secum perverse sapientem, in pontificali throno consti tuere vollet, venerabilis cleri nostri impetu ac re nitemia prohibente, nihil nos tale exspectantes, nihil volentes, nec sine dolore et molestia luctumque omni, rem ejusmodi patientes, ad pontificatus dig nitatem apicemque provexit. Quis enim prorsus ¡nexpertus rei nauticœ navem conscendat, susti neatque, vel fretum trajicere; ut ne dicam, per longi maris tractus profectionem adornare; solus ipse creditum habens navis gubernaculum, iden que ipse, una cum vectoribus aliis gubernationem recipiens? Quod et in nobis quisquis dispexerit neque enim aliquando iis adhibuimus studium, quæ maxime decent pontifices, ac eis congrua sumit, nec illustre aliquid habuimus in dignitatibus › ecclesiasticis, mysteriorum soli ministerio inces ganter vacantes; haud certe nostri in hoc animi involuntarium, putaverit non habere fidem; hoc nobis nostræ conscientiæ proferentibus testimo nium, quod divus Apostolus gloriationem suam definivil ', ad eorum quæ nos ipsi testantur, re praesentandam veritatem. Hic itaque, qui in en suum decus constitutum vellet; ut Ecclesiæ dede eus ac inhonorationem afferret, parturiit quidem ac parere enixus est basiliscum, auctoris mali serpen is prolem; ut nimirum publice in eoclesiis, ac sub confessione episcoporum, præfata sancta sexta synodus anathemati subjiceretur, ac quot quot apostolica ac veneranda sedis vestra deces sores, sincerum veritatis dogma docuissent: utque Adei formula communi suffragio discrepantibus vocibus ederetur, nullamque afinitatem habenti bus, cum vocibus, quibus mysterii Christi inteli gentia perfecta exprimitur; divinum, inquam, as sumptæ a Verbo naturæ humanæ sacramentum ita sane ut jam proximum videretur; quin potius bel jam aliqui etiam dentibus operae pretium sub id mutirent; ut sancta Chalcedonensis synodus abro garetur, tanquam præfata sancta sexta synodo, ab ea, pro dogmatum utriusque convenientia, pen dente, illamque velut radicem ac firmamentum ha bente. Mitto siquidem dicere, quot nobis molestias intulerit velut pro veritate sollicitans, quo no 11 Cor. 1, Cum porro profanum. Magna licentia impe ratores, et deponebant patriarchas, et depositis, quos vellent subrogabant, contra etiam expressa canonum jura, ac laicos homines, nulla in minori bus, pro more, probatione. Voluit ergo Bardanes, expulso Cyro, quod recenti memoria factum vi derat a Justiniano in Paulo, aliquem e domesticis illa dignitate augere; nimirum, homi nem, eodemque modo hæresi Monothelitarum affe clum, quam instaurandam meditabatur, nihil ce lalo consilio: qua hypothesi, non video ut meri to culpanda videatur Joannis nostri qualiscunque intrusio, utque ille detrectare obstinatius debue rit onus pontificale, acquiescente ac urgente at in se Landein reciperet, cuin imperatore, clero Con ´stantinopolitano, sibi ac Ecclesiæ toti cavente gra viora, viri in ipso probati, quanquam per injuriam alterius, quam prohibere non posset, in patriar cham provectione. Nec Cyrus depositus, iis ciro cumstantiis videri poterat rationabiliter pro a invitus; tametsi ita Invitus pro sua ipse exaucto ratione, quam passus esset tyrannice.

ὡς ἐπὶ τῆς ἀληθείας προσήγαγε πρὸς τὴ γράμμασιν ἡμᾶς χρήσασθαι κατὰ τὸν τῆς ἐκείνου παροινίας σκοπόν, πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀδελφικήν μακαριότητα πρὸς ταῦτα, ὅπως ἡμεῖς τῷ κατ' οἰκονομίαν έχρη σάμεθα λόγῳ, ὥστε διακρούσασθαι μὲν τὴν τυραν νικὴν καὶ ἀνένδοτον ἔνστασιν· πρὸς τὸ μετριώτερον δὲ, τὰ τῆς ἀτοπίας συστείλαι, τὴν ὡς ἐν κακοῖς δια φορὰν εἰδότες οὐ πάντη ἀπόβλητον, ὅτε μὴ αὐτὸ τὸ καλόν καθαρῶς κατὰ πρώτην ἔνεστι τάξιν κρατεῖν, αὕτη ἡμῖν μαρτυρήσει ἡ τῶν ἐν καρδίᾳ βουλευμά των έφορος δύναμις· καὶ ἐν ἀνθρώποις δὲ, ὁ τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερωτάτης καθέδρας ἐνδημῶν ἐνταῦθα Θεοφιλής αποκρισιάριος, ἂν ἐν αὐτῇ τῇ ἀκμῇ τοῦ καιροῦ, ἐνομώτως μετὰ τῆς ἀληθείας ἐπληροφορή σαμεν, καθαρὰν αὐτῷ τὴν ἐνυπάρχουσαν ἡμῖν περί τὴν ὀρθόδοξον διάθεσιν φανερώσαντες. Οίδατε γὰρ καὶ ὑμεῖς τῇ πείρα σαφώς μεμα Θηκότες, ἁγιώτατο, ὡς οὐ ο λίαν ἀντιτύπως καὶ «ἴσ. λείπ. μή. Η θεία χάρις ή πάντοτε τὰ ἀσθενῆ θεραπεύουσα, καὶ τὰ ἐλλείπον τα αναπληροῦσα, μετατίθησι Γερμανὸν τὸν ὁσιώ τατον πρόεδρον τῆς Κυζικηνών μητροπόλεως, εἰς ἀρχιεπίσκοπον ταύτης τῆς θεοφυλάκτου καὶ βασι λίδος πόλεως. Ἐπὶ Αρτεμίου βασιλέως. ψήφῳ καὶ δοκιμασία τῶν θεοφιλεστάτων πων, ἕως τοῦ δ' ἔτους Φιλιππικοῦ, γενέσθαι ἐμμανή σύνοδον, κατὰ τῆς ἁγίας οικουμενικῆς ς' συνόδου καὶ ἐξωσθέντος Κύρου τῷ ς' ἔτει τῆς πατριαρχίας i stras ad fraternam vestram beatitudine n, pro sul2 insaniæ scopo, litteras extorqueret: ad hæc vero, ut simus usi accommodato ac dispensationis ser mone, ut et tyrannicam pugnacemque instantiam repelleremus, atque ad medium aliquod absonas molitiones cogeremus, haud nescientes non om nino reprobandam in malis differentiam, cum ip sum pure bonum, primo ejus ordine, non licet ob tinere, ipsa nobis testis erit virtus consiliorum cordis inspectris; quod autem spectat aul homi nes, qui etiam ex parte sacratissimæ vestræ sedis hic versatur religiosus apocrisiarius, cui sub illud ipsum temporis momentum, sacramento adhibito satisfacientes, puram nostram, quod spectat ad orthodoxam sinceramque fidem, animi affectionem ostendimus. Scitis quippe etiam vos, experientia docente, sanctissimi, difficile esse, ut ne in ejusmodi Ut ne in ejusmodi. Suppleo alteram negati vam, ut sensus constet. Significat sua se arte ac callidiori consilio, cavisse majorem Bardanis oſ fensionem; edita scilicet fidei formula sensu ca tholico, qua tamen supprimerentur voces nuper definitæ à sexta synodo, gemine in Christo opera tionis et voluntatis, præfato Bardani duriores ac invidiosa. Hæc Joannis nostri œconomia, pro qua excusat; nec ejus tantum, sed et sancti Germani tunc episcopi Cyzici, postmodum vero patriarchæ CP., Andrea Cret. quos sanctus Nicephorus et Theo phanes nominant, velut primarios in ea Joannis cooperatores, aliorumque fere per Orientem epi scoporum, quos omnes durum prævaricationis damnare, ac in Monothelitas repente confatos, cum Baronio dicere. Media ego via incederim, ut reipsa multos episcopos, quorum animis inolitæ Monothelitarum hæresis semina insiderent, aut qui facile alioqui adducendi erant, ut expressæ præfatæ sexta synodi daninationi, imo et Chalce donensis, subscriberent, sociique accederent toti Bardanis a Joanne relatæ, molitioni, haud a culpa iromunes putaverim, vel non reos proditæ fidei, cum eorum partium esset ac ecclesiastici totius ordinis, unanimi constantia a proposito tyrannum deterrere, aut certe gloriosa confessione nuper explicatam fidem defendere; alii autem ex animo erthodoxi, ac omnino caventes ne tatu grave dam mum per collegarum vel malitiam vel ignavian, publicæ nimirumi sextæ synodi ac sanctorum Pa Lruin anathematizationis, Orientalis Ecclesia sub iret, medium hoc invenientes, seu inventum ab aliis comprobantes nedum peccaverint, sed et rem dignam laude egerint; majori depulso malo ab Ecclesia, ac minori permisso potius quam acto. Indicat nihilominus Agatho diaconus, no tisse plures huic economia acquiescere, ac cơn fessioal ejusmodi, ceu ad irritandam sextam san clam synodum edits, subscribere, quos ideo Bar dames dire vexaverit; sic non defuit id etiam tem poris generosius semen in Oriente, tametsi scri plerum inopia obscuriin adeo manserit. Hoc eo rum zelo el constantia tantäin sibi Joannes noster suo illo medio conflavit invidiam, ut passin Mono thelita audiat, ac ejusdem sententiæ cum Philip pico: tametsi videntur plerique scriptores loqui sola conjectura ac præsuniptione, non quia suquan Lur certa inonumenta eorum temporum, qua de re sic varii sunt. Joan. Zonaras vult exauctoratum propter hæresim, Germano eidem suffecto sub Artemio Bardanis successore: at qui hoc constet, cum, sancto Nicephore et Theophane testibus, Ger manus, si qua fuit ea hæresis, illi socius esset quare etiam mortuo suffectum habent, redeuthGay tos. Nihil etiam Cedrenus meminit hujus deposi tionis, sed creatum tantum habet sub ipso Arte mium, qui Anastasius appellatus est: sub quo postmodum refert translatum Cyzico Germanum, ita concepto translationis decreto. Divina gratia, quæ semper infirma curat, et deficientia complet, Germanum sanctissimum Cyzicene metro polis præsulem transfert in archiepiscopum a Deo conservatæ ac regiæ hujus urbis. Sub Artemio im peratore. Ut Joannis, pro qua excusat, œconomia habita esset proditio, vel a Constantino papa, vel ab Artemio, haud tamen ea modestia satisfacienti, quam hæ ejus litteræ præferunt, idque nulla mora a sublato tyranno sedes abroganda erat, vel si nullos, aut quam paucos in ea socios habuisset, nedum cum universos fere Orientis episcopos; ac in iis Germanum, cujus tanta enituit virtus, ut posthabitis omnibus aliis, meruerit ab orthodoxo principe, Roxónwy calculo ac probatione religiosissimorum episcoporum, inquit præfatus Cedrenus, ac com muni eorum suffragio, Constantinopolim, Joannis ejusdon successor, ipso eodem anno, transferri. Quanta hæc personarmin acceptio, causa utrique communi? Quam itaque œconomiam ignorarunt scriptores ab illa ætate non minimum dissiti, ac in aliis ejustnodi non adeo certæ fidei, ut non pos sial ex monninentis certioribus corrigi: hanc pro ferimus ex Joannis istis Litteris, de qua liberum cuique esto judicium, ubi pro interpretis munere diximus ipsi, quod theologiæ ac rationi visum fuit Dagis congruum. Libet bic reddere Theophanem. Inita ergo temporum ratione a sexta sancta syno do, ita prosequitur. 'And de twν Exôèdoµévwv tú

σκληρῶς ἔχειν πρὸς τὴν τῆς ἐξουσίας ἀνάγκην ἐν τοῖς τοιούτοις, ἄνευ τινὸς τέχνης καὶ περινοίας και έστηκεν εὐμαρές. Ἐπεὶ καὶ Νάθαν ὁ προφήτης, είχ ἀπερικάλυπτον τὸν ἔλεγχον τὸν περὶ τῆς μοιχείας τε καὶ τοῦ φόνου προσήγαγε τῷ Δαβίδ· καίτοι καὶ αὐτοῦ τοῦ Δαβὶδ προφητικῷ τετιμημένου χαρίσματι. Κατὰ τοῦτο, καὶ ἡμεῖς, ὅπερ φησὶν ὁ μέγας Βασί λειος, ἐνδιδόναι μικρὸν τῷ ἤθει τοῦ ἀνδρὸς κατελε ξάμεθα, ὥστε τὴν ἐν τοῖς καιρίοις τῆς πίστεως ὁμολογίαν, εἰ καὶ μὴ λέξεσιν, ἀλλά γε ταῖς ἐνναίεις φυλάττεσθαι απαράβατον. Οὐ γὰρ ἐν λέξεσιν ἡμῖν, ἀλλ' ἐν πράγμασιν ἡ ἀλήθεια»,, ὁ θεῖος Γρηγόριος βοᾷ.» Καὶ πάλιν, «Ἱκανῶς ἄτοπον καὶ λίαν αἰσχρὸν διορίζεται, ε τὸ περὶ τὸν ἦχον σμικρολογείσθαι. ο Καὶ ὁ ἀποστολικὸς Διονύσιος ὁ ᾿Αρεοπαγίτης, ο Αλο γον ὁμοῦ καὶ σκαιὸν ἀποφαίνεται, τὸ μὴ τῇ δυνάμει τοῦ σκοποῦ προσέχειν, ἀλλὰ ταῖς λέξεσι· καὶ ταῦτε οὐκ ἔστι τῶν τὰ θεῖα νοεῖν ἐθελόντων ίδιον, φησίν, ἀλλὰ τῶν ἤχους ψιλούς καταδεχομένων, καὶ τούτους ἄχρι τῶν ὤτων ἀδιαβάτους ἔξωθεν συνεχόντων καὶ οὐκ ἐθελόντων εἰδέναι, τί μὲν ἡ τοιάδε λέξις σημαίνει πως δὲ ταύτην χρὴ, καὶ δι' ἑτέρων ὁμοδυνάμων καὶ ἐκφεν τικωτέρων λέξεων διασαφήσαι.» Ταῦτα δὲ λέγομεν, οὐχ ὡς ἀνατρέπειν βουλόμενοι τας ήδη συνοδικώς όρι σθείσας φωνάς, καὶ πρὸς πάσης τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη σίας ἐπὶ συχνὸν οὕτως ὁμολογηθείσας τὸν χρόνον τουτέστι, τὸ λέγειν ἐπὶ τοῦ κατὰ Χριστὸν τῆς σαρ κώσεως μυστηρίου, κατὰ τὴν εὐσεβῆ τε καὶ τοῖς ἁγίοις Πατράσι γνώριμον έννοιαν, δύο φυσικά θελή ματα, καὶ δύο φυσικὰς ἐνεργείας· ἀλλὰ πρὸς μόνης ὁρῶντες τοῦ τυράννου τὴν πεισμονὴν, ὡς ὁ Ἀπό στολος ὀνομάζει, καὶ τὸ ταύτην δι' ἐπινοίας εἰς τὸ σωτηρία. ΝΟΤΑ. αὐτοῦ, γενέσθαι Ιωάννην πατριάρχην Κωνσταντι νουπόλεως· Ανδρέαν δὲ μητροπολίτης Κρήτης, καὶ Γερμανὸν μητροπολίτην Κυζίκου, υπογράψαντας προδήλως, καὶ ἀναθεματίσαντας, μετὰ πάντων τῶν ἐπὶ τοὺς αὐτοὺς χρόνους, την προῤῥηθείσαν κατὰ τῶν Μονοθελιτῶν ἁγίαν οἰκουμενικήν σύνοδον. Μετά δὲ ἔτη γ' τελευτήσαντος Ιωάννου, μετατεθῆναι Γερ μανὸν ἀπὸ Κυζίκου, καὶ πατριαρχῆσαι καὶ Κωνσταν τινουπόλεως έτη ιε'. σωτη ρίαν Οὐδὲ γὰρ ἐν ρήμασιν ἡμῖν εἶναι τὴν σωτηρίαν μᾶλλον, ἢ πράγμασι (β) πεισμονήν. Η ἡ πεισμονή, οὐκ ἐκ τοῦ καλοῦντος ἡμᾶς. ἀπὸ τοῦ πα σχειν, πείθεσθαι. arte aliqua ac subtili inventione excepta, dure ad modum multaque exacerbatione habeamus ad po tentiæ necessitatem. Nam et Nathan propheta, haud aliter quam velatam reprehensionem pro adulterio ac homicidio adhibuit Davidi, quanquam et ipse nihilominus David decoratus esset dono prophe tia ". Per hunc modum, nos quoque parum aliquid, tiæ *. quod ait magnus Basilius, viri moribus cedend um duximus, ut confessio fidei in iis, quæ momentum haberent, sin vocibus, at sensibus saltem ac intel ligentia, incommutabilis firmaque servaretur. Nee enim, ut clamat D. Gregorius ", Veritas nobis in vocibus sed in rebus consistit. › Iterumque, ‹ Valde absonum ac turpe › definit: ‹ ut minutius de vocum sono disceptemus. Sed et apostolicus vir Dionysius Areopagita, alienum a ratione pro nuntiat, rudisque ingenii, ut quis instituti vim non attendat, sed verba; ‹aitque › non eorum proprium esse qui divina intelligere cupiunt, sed eorum qui sonos nudos captant, eosque aure tenus, ut non penetrent ac animo insinuentur, extrinsecus con tinent, nec scire volunt, quidnam hoc verbum de claret, ac quonam modo aliis etiam verbis quæ idem efficiant ac melius declarent explanandum sit. › Porro hæc dicimus, non quasi voces jam synodice præscriptas subvertere velimus, quasque universa Dei Ecclesia per longum tempus ita confessa est; ut nimirum in mysterio incarnationis Christi, na turales duas voluntates, duasque operationes natu rales, juxta pium ac notum sanctis Patribus intel lectum, dicamus; sed tantum respicientes ad per suasionem tyranni quod vocat Apostolus, * Galat. vu, 8. *`]] Reg.`xit, 1. Orat. 20 quæ est in Basilium. * Apud Graec. tempore editarum constitutio num ad quartum Philippici annum, facta est plena furore synodus adversus sacram sextam æcumeni cam synodum, ac Cyro ejecto anno sexto initi pa triarchatus, Joannes patriarcha Constantinopolita nus creatus est: Andreas autem metropolita Creta, ec Germanus Cyzici metropolita, propalam subscri pserunt, ac anathemate damnarunt, cum omnibus collegis, præfatam in Monothelitas celebratam san clam ecumenicam synodum. Mortuo autem post triennium Joanne, translatus est Germanus Cysico, egitque patriarcham Constantinopolitanum annis quindecim. Veritas nobis in vocibus. Malim salus, ut habet Gregorii textus editus Non tam esse positam in verbis, quam in rebus. Quibus minime excludit verba, sed res principaliores agnoscit: ut sit principalior sen sus, ostendit quod ipse excusat epistola 2 ad Cle donium circa Vitalis confessionem, quam prius approbasset, postmodum vero damnasset, aguitam sub verbis catholicis, sensu hæreticam, asserens Damasum idem fecisse. Ad persuasionem tyranni, Paulus vocat Galatarum interpellationem ac quasi violentam abductionem a recto Evangelii tramite Non al, inquit, illata illa vis abductioque, ab eo qui vocat vos: velut deducta voce magis, quam Quod ergo Joannes aliique præcipui Orientis episcopi idem timerent a Bar dane suis ecclesiis, quas Monothelismus hand ita pridem foedasset, ac passi essent Galatæ, malve runt obscuriori confessione ipsum placare quam clariori, tantum sibi ab eo periculum creare. le ter Basilium et ipsos, vix aliud appareat discri men, quam quod ille ex sola charitate, Banomia norum se imbecillitati accommodans, consulto, ab illa voce Deus abstineret, ut ne offenderet, esact que impedimento ne illi accederent ad fidem: bi autem, velut cedentes tyranno insectanti v sy nodum, præscriptas ab ea voces omitterent, iis utentes, quibus antea Leo rem eamdem expressis set, quarum etiam sanum sensum synodus Late ran. exposuisset. Illic ergo charitas, hic necessi las; at neque hic deest charitas, in eos nimirum quos tam multos ac innumerabiles abduccndos

Εναντίον περιτραπῆναι, ὥστε μὴ ἀλλότρια δόγματα ἀναφανδόν ἐπεισαχθῆναι τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ τέλεον διασαλευθῆναι τὰ καλῶς πεπηγότα καὶ ἀκράδαντα μείναντα περὶ τοῦ προκειμένου τῆς εὐσεβείας θε σπίσματα· καὶ ἅμα μέγα τιθέμενοι, τὴ καὶ παρὰ τῶν πολεμίων τῆς διονομασθείσης ἁγίας συνόδου, τὴν κατ' ἔννοιαν αὐτῆς ὁμολογεῖσθαι διδασκαλίαν. Οθεν μὴ ἀνατροπήν, ἀλλὰ βεβαίωσιν μᾶλλον ἐκεί νης σαφῶς ἀποδείκνυσθαι παρά γε τοῖς ὑγιεῖ τε καὶ ἀπροσκλινεῖ τῆς τῶν πραγμάτων κατανοήσεως όφο θαλμῷ τὰ τοιαῦτα εἰδόσι σκοπεῖν, αὐτὰ δὴ τὰ κατά τῆς συνόδου τῷ τυράννω σκαιωρηθέντα. Τὸ γὰρ θελητικόν τε 'καὶ ἐνεργητικόν καθ' ετέ ραν ο φύσιν λέγειν τὸν Χριστὸν, οὐδὲν ἑτερόν ἐστιν, ἢ δύο φυσικά θελήματα, καὶ δύο φυσικὰς ἐνεργείας, νοεῖν. Κατὰ ταύτην γὰρ ῥητῶς τὴν διάνοιαν τὰς τοιαύτας νοεῖσθαι φωνὰς, ἐν τῷ ἐκφωνηθέντι παρ' αὐτῆς δρῳ προεθέσπισεν, ἡ ἐν τῇ καθ' ὑμᾶς μεγα λοπόλει 'Ρώμῃ συναχθεῖσα σύνοδος ἱερὰ ἐπὶ τοῦ τῆς σεβασμίας μνήμης Μαρτίνου, τοῦ τῆς ὑμετέρας προεδρεύσαντος Εκκλησίας· ὡς ἐκεῖνα σαφῶς καὶ ἐπὶ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ἐλαχίστων, τὴν τοῦ Θεοῦ σοφίαν οἰκονομῆσαι, τοῦ δρασσομένου τῶν σοφῶν ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν, ἅπερ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον τίθησιν ἐπιταφίῳ λόγῳ, ἔνθα ἐκεῖνον εἰσάγει συμβούλῳ τῷ Θείῳ Δαβίδ κεχρημένον καὶ οἰκονομοῦντα τοὺς λό γους αὐτοῦ ἐν κρίσει· παρησυχάσαι μὲν τὴν κυρίαν ἐπὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος φωνήν, ἑτέραις δὲ φωναῖς ταυτὸν δυναμέναις τὸ εὐσεβὲς κρατύνειν τῆς πίσ στεως κήρυγμα· καίτοι τὸ διάφορον ὅσον ἑκατέρας ὑποθέσεως, τῆς τε περὶ αὐτήν φημι τὴν τῆς θεό τητος πίστιν τε καὶ ὁμολογίαν, καὶ τῶν περὶ τῆς Θείας σαρκώσεως, ὡς ὁ αὐτὸς ἐν ἁγίοις Θεολόγος Γρηγόριος, φροντισμάτων, ὅσα ἡ λεπτομερής αναγ καίως ἐπιζητεῖ θεωρία πρὸς ἔνδειξιν τῆς καθ' έκασ τέραν φύσιν τελειότητος, οὐδένα ἂν οἶμαι ἀγνοεῖν. Οὐχ ὁ ὡς τῶν περὶ τῆς θείας φύσεως, ήγουν τῆς ζωοποιοῦ Τριάδος λόγων τε καὶ δογμάτων, μάλλον τὸ προηγούμενον ἐχόντων, ὑπερανεστηκός τε καὶ προτιμότερον. Οὕτω γὰρ καὶ τὰ κατ' Ευνομιανῶν περὶ θεολο γιας λόγῳ εἰρημένα τῷ αὐτῷ σοφῷ Θεολόγῳ ἐκδεξό μεθα, ἐν οἷς τοιάδε φησί· ο Φιλοσόφει μοι περί κόσμου, περὶ ὕλης, περὶ ψυχῆς, περὶ λογικῶν φύ σεων βελτιόνων τε καὶ χειρόνων, περὶ ἀναστάσεως, περιττ. τὸ οὐχ. ΝΟΤΑ. καὶ ἑκατέραν. utque eam subtili cogitatu in contrarium vertere mus: ne adeo aliena dogmata palam in Ecclesiam inducerentur, ac tandem labefactaremur, quæ fuissent bene firmata, ac inconcussa mansissent; pietatis illa, circa subjectam materiam placita: ad hæc vero pluris hoc facientes, ut prænominate sanctae synodi doctrinam, hostes ipsi quantum ad intelligentiam ac sensum confiterentur. Ita plane, ut apud eos, qui sano ac indeflexo considerationis rerum oculo, res ejusmodi noverunt perspicere, palam conficiatur, ipsa tyranni adversus synodum molimina ac struem, non in eversionem, sed in ejus potius confirmationem cessisse. Quippe Christum fateri secundum utramque naturam volendi ac operandi facultate præditum, nihil est aliud quam naturales duas voluntates in telligere, duasque naturales operationes. Sacra siquidem synodus in magna urbe Roma, quæ apud vos est, sub venerabilis memoriæ Martino, deces sore vestro Romanæ Ecclesiæ præsule, coacta, e», quam publicavit definitione, secundum hunc sen sum intelligendas voces ejusmodi, olim diserte sanxit; ut in nobis quoque peccatoribus ac humit limis, id aperte Dei sapientia, qui sapicntes com prehendit in astutia eorum *, provide egerit, quod ponit Gregorius Theologus oratione in magnum Basiliumn, ubi eum, divini Davidis usum consilio, suos in judicio inducit dispensantem sermones*; ac propriam quidem vocem, quod spectat ad Spi ritum sanctum, silentio pressisse, aliis vero idem valentibus piam fidei prædicationem firmare: tam etsi neminem nescire puto, quantum inter utrum que argumentum referat; inter, inquam, ipsam deitatis fidem ac confessionem, commentaque, ac subtiles cogitationes de divina incarnatione, quem admodum ait idem sanctus Gregorius Theologus, quotquot subtilis contemplatio, ad probandam. utriusque natura perfectionem, necessitate requi rit. Quippe liquet ut sermones ac dogmata spe elantia ad divinam naturam, id est ad Trinitatem vivifcam, principaliora sunt, majoremque emi nentiam ac præstantiam habent. Sic enim etiam accepturi sumus ab eodem sapien ti Theologo prolata adversus Eunomianos, Orat. de theologia ", cum ita ait: «Mibi de mundo philo sophare, de materia, de anima, de naturis rationa libus tam bonis quam malis de resurrectione, *Job. v, 13; 1 Cor. 111, 19. • Psal. cxi, 5. 10 Orat. 33. viderent tyranni illa persuasione. Ut charitaté indulserit Basilius Eunomianis, etiam indulserint præfati episcopi infirmioribus orthodoxis: nihilo minoris momenti, ut ne Spiritus sanctus diceretur Deus etiam Basilii ætate, quam ut ne Christus duarum voluntatum ac operationum, post etiam vt synodum: utrumque nimirum negative, ac quadam abstractione, non velut contrarie. Ut aliud peccaverint episcopi Orientales in vi syno dam in gratiam hæretici principis, eamque se re probare ullo modo professi sint, baud omnino ex cusandi sint, tametsi illata vis crimen dignum venia facit, quod Joannes noster multis in sequen tibus erudite ostendit. Tam bonis, quam malis. Manichæorum er rore, ac eorum qui malos a natura dæmones da, cent. Sic in reliquis varii sunt errores, quos velut nihili habet theologus. ejus comparatione, qui in ipsa Dei natura ac Trinitate, temere scrutanti committitur.

Α κρίσεως, ἀνταποδόσεως, Χριστοῦ παθημάτων· ἐν τούτοις γὰρ, καὶ τὸ ἐπιτυγχάνειν οὐκ ἄχρηστο», καὶ τὸ ἁμαρτάνειν, ἀκίνδυνον. » Οὐχ ἁπλῶς γὰρ ταῦτα καὶ ἀπολύτως τέθεικεν ὁ διδάσκαλος, αλλά τῷ κατὰ ἀντιπαράθεσιν λόγῳ, πρὸς τὰ περὶ τῆς θείας Τριάδος λεγόμενά τε καὶ δογματιζόμενα. Κατά τοῦτον δὴ τὸν τῆς οἰκονομικῆς καὶ κατὰ περίστασιν συμβάσεως τρόπον, καὶ τὰ λοιπὰ τῶν γεγενημένων προελθεῖν πειθόμενοι, ἁγιώτατοι, μὴ ἀσύγνωστον ήμῖν τὸ ἐπὶ τούτοις έγκλημα προσαγαγεῖν καταδέ ξησθε· ἀλλὰ κἄν τι τῆς ἀκριβείας ἡμῖν ἡμαρτήσθαι ὑπονοῆται, τῇ παραθέσει τῶν ἐκ τῶν ἁγίων Πατρῶν ἡμῶν οἰκονομικῶς προελθέντων, ἀπολυέσθω ἀνεύ- θυμον, καὶ πάσης ἐλεύθερον κατακρίσεως. Ἐπεὶ καὶ Κύριλλος ὁ σοφώτατος, μὴ ῥητῶς ἀποκηρύττε σθαι τὸν Μοψουεστίας Θεόδωρον παρεγγυά δι' οίκο νομίαν, χαριζόμενος τοῖς ἔτι ἀσθενέστερον περί τοῦτο διακειμένοις, καίτοι ἀρχηγὸν καὶ πατέρα της Νεστορίου κακοδοξίας ἐκεῖνον εἰδώς. Καὶ τοῦτο δε λοί, τὰ περὶ τούτου γραφέντα παρ' αὐτοῦ, πρὸς τὸν ἐν ἁγίος Πρόκλον, τὸν τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας προεδρεύσαντα. Καὶ ὁ μὲν ἀνωτέρω δηλωθεὶς τῆς πίστεως τύραννος, κεκαυτηριασμένη» ἔχων τὴν ἰδίαν συνείδησιν, καθώς φησιν ὁ ἱερώτατος Παῦλος, κατακαῦσαι τετόλμηκε τους τόμους τῶν πεπραγμένων τῆς διονομασθείσης ἁγίας έκτης συν όδου, τοὺς ἐν τῷ παλατίῳ ἀποκειμένους, οιόμενος, κατά γε τὸ αὐτοῦ δοκοῦν συνεξαφανίζειν τούτοις τῆς ἀληθείας τὸν λόγον. Ἡμεῖς δὲ τοῦτον ἐάσαντες τῇ ἑαυτοῦ ἐναπατάσθαι oιήσει, καὶ ὡς ἐπὶ μεγάλῳ τινὶ κατορθώματι τη οἰκεία συγκαυχάσθαι αἰσχύνῃ, ἐπιμελῶς παρεφών λάξαμεν τοὺς παρ' ἡμῖν ἀποκειμένους τῶν τα πραγμένων τόμους τῆς διονομασθείσης ἁγίας έχ της συνόδου, ἐν οἷς καὶ αἱ τῶν συνελθόντων ἁπάντων ἐπισκόπων ἐν τῇ τοιαύτῃ ἁγίᾳ συνόδῳ υπογραφαὶ μετὰ τῆς βασιλικῆς ὑποσημειώσεως ἐν τῷ παρ' αὐτῆς ἐκτεθέντι ὄρῳ ἐμφέρονται. Καὶ ἑτέ ρως δὲ, ἐν τῷ καθ᾿ ἡμᾶς χρόνω, τὸ ἀδιάπτωτα φυλα χθῆναι τὰ πεπραγμένα τῆς αὐτῆς ἁγίας συνόδου φιλοπονώτερον διεσπουδάσθη, καθὰ καὶ βιβλίον ιδιό γραφον Παύλου τοῦ τῆς ἁγίας μνήμης προέδρου γεγονότος τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης Εκκλησίας, χάριτι Θεοῦ σώζεται παρ' ἡμῖν, ὃς ἀπεκρῆτες ὑπὸ άρχων, ἐν τῇ τοιαύτῃ συνόδῳ καθυπούργησεν. Ως ἐκ τούτου τὸ ἀσφαλὲς καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ προσεῖναι, τοῦ μή τινα τῶν πάντω κακονοίᾳ τινὶ, οἷα πολλὰ καινοτομεῖν εἴωθεν ἐν τ άνθρώποις ὁ χρόνος, ὑπονοθεύειν ἀποτολμᾷν τὰ ὡς προλέλεκται συνεχῶς πεπραγμένα τῆς ἁγίας ἕκτης συνόδου, ἢ κακοτρόπως ἑτέροις τὰ τοιαῦτα ἐπὶ φημίζειν δύνασθαι. Τὸ γὰρ ἀπαράγραπτόν τε καὶ γνή σιον τῆς ἀληθείας, καὶ ἐκ τοῦ τοιούτου βιβλίου πάει δειχθήσεται φανερώτερον. Ἐπειδὴ ὁ ἀληθὴς ἡμῶν ἐπιστάτης καὶ Σωτὴρ ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπὶ πολὺ τῇ ἐν τούτοις ἀνοχῇ ὑπνοῦν οὐκ ἠνέσχετο, διαναστάς, τῇ οἰκείᾳ ἀγαθότητι καὶ δυνάμει, ἐπετί- Judicio, retributione,Christi passionibus : in his enim me fructu vacal ut veruin assequaris, nec habet periculum ut exerres. Haec doctor, non simplici- ter posuit ac absolute, sed quadam comparatione, ad ea quæ dicuntur að astruuntur de divina Trinitate. Per hunc itaque dispensationis' eventusque ex ne- ressitate modum, gesta quoque reliqua cum certo noveritis procedere, sanctissimi, ne in his crimen non ignoscendum nobis amingi patiamini: iuo si quid commissum videatur contra quod exigebat accurata ratio, eorum collatione, quæ a sanctis Pa- tribus per axonomiam processerunt, inculpatum habeatur, et ab omni condemnatione liberum. Nam et sapientissimus Cyrillus ceconomia monet, ut ae nominatim proscribatur Theodorus Mopsue- stenus, ita indulgens iis qui adhuc imbecillius in Β hoc haberent, cum tamen Nestorianæ eum hære- sis auctorem ac patrem probe nosset. Ac palamı liquet, ex iis quæ hoc arguimento scripsit ad san- elum Proclum, sanctissimae nostra Constantinopo- litanæ Ecclesiæ quondam antistitem. Porro, quem superius declaravimus ſidei tyrannum, cauteriatam babens conscientiam, quemadmodum loquitur sa- cratissimus Paulus", memoratæ sanctæ sextæ synodi aetorum tomos in palatio repositos, ausus est comburere; ratus fore, quantum quidem vide- batur, ut iisdem pariter ſlammis sermonem verita- sis aboleret, Cæterum in hoc sinentes inani eum existimatione decipi, ac velut pro magno facinore suo ipsius probro gloriari, diligentem adhibuimus operam, ut dicta sanctae sexta synodi actorum toinos apud nas repositos, interim servaremus, in quibus etiam habentur cpiscoporus, quotquot ad sanctam ejus modi synodum convenerunt, subscriptiones una cum imperatoris consignatione ac sigillo, edita ab ea definitione adjecta. Alioqui vero, diligentius nostris jam temporibus cautum est, ejusdem synodi actorum inviolata conservationi, qua- Lenus etiam scriptus liber manu propria Pauli sanctae memoria quoniam Constantinopolitana nostræ Ecclesiæ præsulis, Dei gratia apud nos servatur, qui a secretis exsistens, ejusmodi syu- odo ministravit. Ut hinc in posterum secura ma- D meat Dei Ecclesia, fore ut ne quis prorsus maligno ullo consilio, qualia multa in humanis tempus no- vare solet, adulterare audeat, sic contínue con- scripta, ut praefati sumus, sauctæ sexlæ synodi acta, nec in alios auctores possit veteratoria arte referre. Quippe futurum est, ut sincera nihilque adulterata veritas, ex ejusmodi libro luculentius omnibus palam fat. Etenim verus præses noster ac Salvator, Dominus Jesus Christus, baud ad longum tempus, patientia in bujusmodi ferens, dormire sustinuit ", Exsurgens siquidem, sua bo- vitate ac virtute, nunc quoque ductus increpavit : d

μησε καὶ νῦν τῷ κλυδώνι, οὐ τοῦ ὕδατος, ἀλλὰ τοῦ ἀθέσμου ἐγχειρήματος· καὶ τὸν μὲν χειμῶνα τῆς τῶν Ἐκκλησιῶν ζάλης κατέπαυσε· ἐδωρήσατο δὲ ἡμῖν τὴν μεγάλην τῶν πραγμάτων γαλήνην, εὐσεβῆ βασιλέα καὶ κατὰ πάντα ἐνάρετον, ἐφάμιλλόν τε καὶ ἄξιον τοῦ ὕψους τῆς βασιλείας, κεκτημένον τῆς ὀρθοδοξίας τὸν ζῆλον, καὶ τῶν τρόπων τὸ κόσμιον, φερωνύμως ἀναστήσαντα ἡμῖν τὴν ἐκκλησιαστικὴν εἰρήνην τε καὶ ὁμόνοιαν. Πεποίθαμεν δὲ τῷ ταύτην ἡμῖν χαρισαμένῳ, ὅτι καὶ τῶν τῆς πολιτείας πρα γμάτων τὴν ἀνέγερσιν ἡμῖν ἐπωνυμικῶς προοιμιάζει ται. Ὑμεῖς οὖν, ὦ ἱερὰ κεφαλή, τῇ ἐν ὑμῖν διορατι κωτάτῳ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, τὴν χεῖρα τῆς εὐ μενοῦς ἡμῖν ἐκτείνοντες ἐπικλήσεως πραείᾳ ἐπαφῇ ἀμοιβαίων γραμμάτων κατὰ τὸν ἐκκλησιαστικὸν θεσμόν, ήγουν τῇ τῶν ἀντισυνοδικῶν ἀποστολῇ, τὸ τῆς ἀγάπης προσάγοντες φάρμακον τὸ λυποῦν ἐν ἡμῖν καὶ ὑποσφύζον, θεραπεῦσαι σπουδάσατε. Οι γάρ ἐστί ποτε ἄνεσις τῇ ψυχῇ, ἢ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιβήσεται ὕπνος, καὶ ἀνάπαυσις τοῖς κροτάφοις, ἢ τοῖς βλεφάροις ἡμῶν νυσταγμός, ἕως ἂν τὴν καθόλου θεασώμεθα τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, τὴν ἐνότητα του πνεύματος καὶ αὖθις ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρή της διασώζουσαν. Καὶ γὰρ ἐκείνου ὄντες μαθηταὶ καὶ διάδοχοι, τοῦ παρὰ τοῦ Κυρίου ἀκούσαντος · Σί- σεων Σίμων, ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἐξητήσατο ὑμᾶς σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον· ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περί σοῦ, ἵνα μὴ ἐκλείπῃ ἡ πίστις σου· καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας, στήριξον τοὺς ἀδελφούς σου. Εφει λέται ἐστὲ, θεοτίμητοι, τὰ μὲν, τοῦ πρὸς ἐπανόρ θωσιν στηριγμοῦ ἐπάγειν ἐπιμελῶς, τὰ δὲ, τῆς συμπαθούς γνώμης προχειρότερον μάλλον χαρίζει σθαι. Ἐπεὶ καὶ τὸν κορυφαῖον αὐτὸν, ἐκ τοῦ καθ' ἑαυτὸν προτρέπει ὁ Κύριος, συνειδέναι μὲν τῆς σαρκὸς τὴν ἀσθένειαν· τοὺς δὲ κατ' ἐπήρειαν τῶν ἐκτὸς, ὀλίσθου τροπὴν ὑπομείναντας, καθὰ δὴ πέπονθεν καὶ αὐτὸς ἐν τῷ τοῦ σωτηρίου πάθους πρὸς τὴν προτέραν ἀπάθειαν ἀποκαταστάσεως. Καὶ τοῦτο δὲ, τὴν ἱερὰν ὑμῶν μνήμην μὴ δια φευγέτω, ὥς τινες τῶν καθελόντων τὸν ἀσεβῇ Εὐτυ χέα ἐπὶ τοῦ τῆς ἁγίας μνήμης Φλαβιανοῦ, ἐν τῇ μετὰ ταῦτα ἐπὶ Διοσκόρου ἐν Ἐφέσῳ συνόδῳ, τὸν ἐνδίκως κατακριθέντα δικαιώσαντες, τὴν ἀδικωτά την επήρτησαν Φλαβιανῷ τῷ μακαριωτάτῳ κατά κρεσιν· καὶ ὅμως ἐν τῇ κατὰ Χαλκηδόνα ἁγία συν όδῳ ήρκεσε τούτοις πρὸς τελείαν ἀποτροπὴν τοῦ ἐγκλήματος ἡ τῆς ὑγιούς ὁμολογίας σύνθεσις, καὶ οὐ πολλῶν περὶ τούτου εδέησαν πόνων καὶ λόγων. Ο δε γὰρ ἀδελφική στοργή, μὴ ἐπιπολὺ ἀναβάλλεσθαι τὸ πρὸς τοῦ πέλας προσηνὲς καὶ μειλίχιον. Ταῦτα γὰρ τοῖς ἐν αὐτῇ τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνειλεγμένοις A non aquæ illus, sed iniqui conatus. Ac procellan e quidem astus Ecclesiarum sedavit ; indulsit vero magnam rerum tranquillitatem, pium largiens im- peratorem, ac omni virtute ornatum virum, plane dignum imperii vertice, eique respondentem ha- bentem zelum orthodoxæ fidei, ac morum hone- statem, qui pro nominis ratione, ecclesiasticam nobis pacem et concordiam velut mortuam post- liminio suscitaverit. Porro condidimus praestante eo, qui eam tranquillitatem largitus est, ut rei- publica afflictarum rerum resurrectionem, pro sui appellatione nominis, instaurator inchoet ac exordiatur. Vos itaque, o sacrum caput, perspicaci illa in vobis virtute spiritus, blandæ in nos inclinationis extendentes manum, leni contactu reciproca per litteras gratiae juxta Ecclesiæ legem, id est, missis vicissim synodicis, dilectionis remedium adhiben- tes, quod in nobis dolorem facit, ac subius puisat, festinate curare. Nulla siquidem animæ remissio est, nec somnus oculis '', aut requies temporibus, vel palpebris dormitatio aliqua insidebit, donee iterum universam Dei Ecclesiam videre liceat servanteın unitatem spiritus in vinculo pacis *. Etenim cum ejus sitis discipuli et successores qui · a Domino audivit : Simon, Simon : ecce Satanas expetivit vos ut cribraret sicut triticum; ego autem pro te rogavi ut non deficial fides tuajet tu ali- quando conversus, confirma fratres tuos 18, plane debetis a Deo honorati, cum ea studio adhi- bere, quæ sunt confirmationis ad emendationem, tum quæ compatientis animi propensive ostendere. Nam et principem ipsum ac apostolorum caput, admonet Dominus ex iis quæ in eo acciderunt, ut ipse quidem carnis infirmitatem intelligat; eos autem qui externa quadam violentia ae insultu að casum impulsi fuerunt, quemadmodum ipse etiam passus est sub tempus salutaris passionis, haud ita habere, ut ne prioris status ab affectionibus vacui absolutionem, emendatione valeant recipere. Nec illud vero sacra vestra memoria excidat, ut nimirum nonnulli eorum, qui sub sanctæ memo- riæ Flaviano impium Entychem damnassent, in D Ephesina postmodum synodo ab Dioscoro, eum, " qui juste condemnatus fuisset, justum pronuntian- tes, omni plenam injustitia condemnationis sen- tentiam in beatissimum Flavianum tulerint. li ni- hilominus satis habuerunt in sancta Chalcedo- nensi synodo, ad perfecte depellendum crimen, ut sanse confessioni assensuin præberent, neɑ multis ad hoc laboribus verbisque eis opus fuit, Quippe novit fraternus amor non diu differre le- uitatem in proximum, ac blandos mores. Hæc ·

ὑμᾶς ἀποστολικῆς καθέδρας, μάλλον δὲ τῆς οἰκο μένης ἀπάσης φανώτατος λαμπτήρ τοιάδε γεγρα- φως· ο 'Αλλ' ἐπεὶ πολλὰ συμβαίνει πολλάκις τέ δυνάμενα μετάνοιαν ἐμποιεῖν, καὶ ὁ ἔλεος τοῦ Θεοῦ νικᾷ τῶν ἁμαρτανόντων τὰ πλημμελήματα, διὰ τοῦτο, τὰ τῆς τιμωρίας ἐν ἀναρτήσει καθίσταται, ὅπως ἂν χώραν ἔχειν ἡ διόρθωσις δυνηθείη. ο Επι μὴν καὶ Πουλχερίᾳ τῇ τῆς εὐσεβοῦς λήξεως γράφων ἐν ἐπιστολῇ, ἧς ἡ ἀρχή, «Τὴν θεοφιλῆ τῆς ὑμετέ ρας φιλανθρωπίας φροντίδα, ἣν τῇ καθολικῇ πίστει ἀδιάλειπτον ἀπονέμετε, τοιάδε φησὶν ὁ ἀρχικώτατος τοῦ Λέοντος νοῦς· . Καθάπερ γὰρ ἐξ ἀρχῆς ταύτης τῆς ὑποθέσεως συχνότατα γέγραφα, ταύτην μεταξύ τῶν τε διχονοουσῶν διανοιῶν, καὶ τῶν σαρκικών ζηλο τυπιῶν τὴν ἐπιείκειαν βούλομαι φυλαχθῆναι· ὥστε τη μὲν τελειότητι τῆς πίστεως μηδὲν ἐξεῖναι προστεθε ναι, μήτε μὴν ἀφαιρεθῆναι· τοῖς δὲ πρὸς τὴν ενώ τητα καὶ τὴν εἰρήνην ἐπανιοῦσι, τὸ τῆς συγγνώμης Ταμα παρασχεθῆναι. Ἐπειδὴ τότε τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου δυνατώτερον καθαιροῦνται, ὅταν πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ πλησίον ἀγάπην, αἱ τῶν ἀνθρώπων ἀνακαλῶνται καρδίαι. » Αὐτὸ δὲ τοῦτο πολὺ πρότερον καὶ Κύριλλος ὁ ἀκριβῆς περὶ τὰ θεῖα πεποιηκέναι εὑρίσκεται ἐπὶ τῇ τῶν ᾿Ανατολικῶν ἐπισκόπων πρὸς αὐτὸν διενέξει τε καὶ ἀντιστάσει. Απολύειν γὰρ κατακρίσεως ἐκεῖνοι βουλομένοι τὸν Νεστόριον, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ψῆφον ἀχυροῦν σπεύδοντες, ε φορητὰ τετολμήκασιν, ἀλλὰ μέγιστον ειργάσαντο πλημμέλημα. Αὐτὸν γὰρ τὸν μακάριον Κύριλλον, καὶ τὴν κατ' αὐτὸν ἀνεθεμάτισαν σύνοδον. Αλλά κἀκεῖνος ταχείαν καὶ οὐκ ἐργώδη προσηγάγετο την ἀνάκτησιν· αὐτὸ μόνον τὸ συνθέσθαι αὐτοὺς τοῖς συνοδικῶς δεδογμένοις, καὶ εὐσεβῶς διορισθεῖσι, καὶ τοῦ ἀσεβοῦς κυρῶσαι τὴν καταδίκην, ἐκείνας ἐπὶ τούτοις τὰς πάσης περιχαρείας επιμέστους φωνές εκβοήσαντος τοῦ αὐτοῦ θεοφόρου Πατρός, ἃς ὑπε νοήσειέ τις ἐῤῥῆσθαι ὡς αὐτοῦ μᾶλλον πταίσματος συγχώρησιν δοξαμένου, καὶ οὐ τοῖς πταίσασι συγ χωρήσαντος· « Εὐφραινέσθωσαν γάρ, φησίν, οι οπ ρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ · λέλυται γὰρ τὸ μεσό τοιχον τοῦ φραγμοῦ, καὶ διχονοίας ἁπάσης ἀνήρηται τρόπος, τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτήρος Χριστοῦ ταῖς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντος. Α Πατράσι Λέων ὁ ἁγιώτατος διεστείλατο, ὁ τῆς καὶ Έχετε τοίνυν καὶ ὑμεῖς, ὦ θεόληπτοι, τὴν ἀναιρετι κὴν τοῦ κατ' ἐπήρειαν σφάλματος, ἀπολογίαν ίσχυ ράν τε καὶ ἔννομον, καὶ οὐδαμῶς δυναμένην παρα- κρουσθῆναι, τὴν καθαρὰν καὶ πεπαῤῥησιασμένην τῆς ὀρθοδοξίας ὁμολογίαν. Μὴ οὖν βραδείς τε καὶ ὀκνηροὶ πρὸς τὸ συνηρμοσμένον ὑμῖν καὶ ἀδιάτμητον ἐν πνευματικῇ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ γένησθε, ὦ μακάριοι, μήτε τοῖς κατὰ βίαν γεγενημένοις προς- έχοντες, τοὺς βιασθέντας ἡμᾶς, τῆς ἑαυτῶν ἀγάπης ἀπώσασθε· μηδὲ ὡς ἐχθροὺς ἡγεῖσθε, ὥς φησιν ὁ θεῖος Απόστολος, ἀλλὰ παρακαλεῖτε ὡς ἀδελφούς, τὸ θεομίμητον ενδεικνύμενοι. Πάντως γὰρ λογιεῖσθε, ἁγιώτατοι, ἐκ τῆς κατὰ τὸν ᾿Απρὼν τὴν ἅγιον Κυ- -- enim sanctissimus Leo Patribus Chalcedone con- gregatis mittens, vestra ille apostolica Ecclesiæ, quin et universi orbis clarissimum lumen, in hunc nodum scripsit 1 : « Sed quia multa sæpe, quæ poenitudinem possint generare, proveniunt, et superat culpas delinquentium misericordia Dei, ideo suspenditur ultio, ut possit locum habere corre- ctio.› Ad hæc vero etiam pie recordationis scri- bens Pulcheriæ Augustæ, in epistola cujus initium : ‹ Religiosam clementiæ vestræ sollicitudinem, quain catholicæ fidei indesinenter impenditis, ejusce- modi scribit principalissimus Leonis animus : • Sicut enim a principio bujus cause frequentis- sime scripsi, hanc inter discordes sensus et ear- nales æmulationes moderationem volui custodire, ut integritati quidem fidei nihil evelli, nihil liceret apponi, ad unitatem vero pacemque redeunti- bus, remedium veniæ præstaretur. Quia tunc ope- rum diaboli potentiæ destruuntur, cum ad Dei proximique dilectionem hominum corda revocan- tur. › Hoc ipsum longe etiam prius invenitur præstasse in divinis accuratus Cyrillus, in ea quam habuit cum episcopis Orientalibus disce- ptatione studiorumque couflictu. Quippe ii, præ- damnatum Nestorium absolvere volentes, latamque in eum sententiam satagentes irritam facere, rem præsumpserunt minime ferendam ; quin maximo se scelere constrinxerunt ; quippe qui beato Cy- Fillo, ac ejus synodo anathema dixerint. Cæterum is quoque promptum adhibuit, nihilque difficile C remedium : hoc unum satisfactionis loco exigens ut nimirum iis quæ fuissent synodice decreta, pieque definita, assensum praestarent, sancitamque in impium confirmarent damnationem; in eas in- terim totiús gaudii plenas voces prorumpenta eo- dem ipso deifero Patre, quas putet aliquis dictas, velut ipse potius veniam esset consecutus pro quibus offendisset, quam iis indulsisset, qui ita ofendissent : • Lalentur enim, inquit, coli, et exsuitet terra : medius paries maceriæ solutus est, ac cujusvis generis sublata dissensio, universorum Salvatore Christo Ecclesiis suis pacem largiente. > Porro etiam habetis vos a Deo afflati, firmam le- gitimamque, ac nullatenus repellendam defensio- nem, qua, omnino per illatam vim commissa D offensio abolenda sit; puram nimirum ac claram recia Adei confessionem. Ne ergo, o beati, tarde pigreque ad eos habueritis quos vobis consocialos ac individue spiritali conspiratione ac concordia babetis conjunctos; nec iis attendentes quæ per vim patrata sunt, eani passos a vestra dilectione velitis repellere, aut reputare ut inimicos, quem- admodum ait divinus Apostolus ", sed consola- nini ut fratres, ostendentes imitatione, quod divinum est. Omnino siquidem, sanctissimi, ex Aaronis sancti Domini historia “ pensaturi estis, ut divinus ipse Spiritus, consignata sacris paginis