DISSERTATIO J. F. BERN. MARLE DE RUBEIS DE THEOPHYLACTI GESTIS, SCRIPTIS ET DO CAPUT PRIMUM. Scriptores, qui Theophylactum sæ culo nouo floruisse asserunt. Anachronismi causa, suNI pla ex episcopo, quen noinine Theophylacti vocatum putant, eodem sæculo ad Bulgaros erudiendos misso. Sed eo ipsum vomine appellatum fuisse nou constat. CAP. II. - Vitam non egisse Theophylactum archiepi scopum sæculo nono, demonstrat Baronius epistolarum eus auctoritate. Adsæculum undecimum refert ipsum sub imperatoribus Michzeie Duca, Nicephoro Botoniata et Alexio Comneno. Aliquo ten:poris intervalle dissident bibliographi scriptoresque recentiores: maximeque Du fresnius tempora solius Alexil Commeni imperantis de signal CAP. III. Cum Baronio sentit Antonius Pagins, Theophylacium etiam sub Michaele Duca et Nicephoro Botontata vixisse. Ejus argumentatio expenditur, quæ so mitur ex libro Regie Institutionis. Hæc eadem tempora indical epistola ad Joannem Italum philosophum, cujus varia fata narrat Anna Comuena. Chronographiam confir maut aliæ epistolæ. CAP. IV. Florebat sine dubio sub Alexio Comneno imperatore. Ejusdem Theophylacti epistola ad Nicepho rum Melissenum Cæsarem: ubi de imperatoris, aut _Con stantini, aut Michaelis morte. Item ad Gregorium Cama lerom. CAP. V. Attigit etiam sæculum duodecimum, ac se ptimum ejusdem sæculi annum, quo Boemundus Nort mannus in Bulgariam irrupit, Dufresnio adnotante. Viri clarissimi senteutia confirmatur. Ejusdem Boemundi ca ptivitatis mentio in epistola ad Gregorium Taronitam. Eamdem chronographiam aliæ confirmant epistolæ. 22 Quænam Theophylacti patria, an Constanti nopolis, an Euripus Lubes. Disconum egit in magna ecclesia urbis regie. Quando prometus ad Bulgariæ ar chiepiscopatum. sacris litteris ac humanioribus florebat. De munere abdicando irritum votum ejus. CAP VII. Ecclesiæ Bulgariæ sub regibus propriis initium. De jure in ipsam contentio Romanos pontifices inter ac episcopos Byzantinos. Throno Constantinopoli tano non obnoxia. Subacta a Græcis imperatoribus pro vincia, autocephaliam servat ecclesia, eamque tutatur Theophylactus contra jura Stauropegii. Morinus emen dalus, itemque Joannes Lonicerus. CAP. VIII.· Archiepiscopalis Bulgariæ jurisdictio pri mum veloti vaga, tum Achrida sedi annexa. Achridis urbis situs et conditor. Belici in Bulgariam molus, Theo phylacti tempore Byzantinorum exactorum improbitas. Sollicitudo ejus ecclesiastica. Scripsit Theophylactus Commentarios in quatuor Evangelia, Mariæ imperatricis, ut videtur, jussu codices præcipui. Editio prima Latina cum versione Joannis Oecolampadii ex codice Græco mutilo. Edditio Græci textos ex codice Vaticano, qui expenditur. Hujus ope Latina interpretatio ognita a Philippo Montano Latinii Observationes. 1. siensis editio Græco-Latina, cujus defectus iudicantur Fabricius notatus. Car. X. Methodus: Theophylacto servata in Com mentariis breve scilice in compendium passim redi gente surtum Joannem Chrysostomum. Parciore inu aliorum elligit aliquando expositiones, Allegoriis.:1 dat, quæ an omnes ab ipso profects sint, an insititiæ, inquiritur. Aliqua sunt proprio marte scripta: Græcorum ejus ævi theologiam tradit, CAP. XI. Commentarium in Acta apostolorum Græce et Latine vulgavit Laurentius Sifanins: codices, editio nes, ac specimen operis. Christophoro Porsena inter prete, prodiit Commentarius in Epistolas sancti Pauli sub nomine Athanasii, scilicet Alexandrini Latinam versio nem recognoscunt Lonicerus et Montanus, ac Therphy lacto opus adjudicant. Tribuit illud Latirius Athanasio Byzantio quae sententia refutatur codicum auctoritate. Editio Græco-Latina Londinensis: deque ipso Commen tario judicium. CAP. XII.· Commentarium in Epistolas canonicas, qui nec Latine, nec Græce vidit hactenus lucem, continent codices Vindobonenses ac Parisienses. Mutila prodiit, Lonicero curante, Expositio in quatuor prophetas mino res, Latine translata: cujus defectum supplevit Chri stoph. Henricus Ritmejerus. Codices, Venetus Marcianus, et Vindobonensis, expositionem continent in quinque mi nores prophetas: opus integrum codex Bavarico-Mona chiensis, Mariæ imperatricis jussu concinnatum a Theo phylacto. CAP. XIII. Undecim bomiliæ in totidem evangelia matutina Resurrectionis Domint Theophylacto attribuun tur in codicibus. Sunt vero iidem omino Theophylacti Commentarii super eisdem evangeliis, postrema hom lim undecimæ parte excepta. Posterior Græcus aliquis videtur, tum postremam hanc adjecisse partem, tum Com mentarios Theophylacti in prædictas homilias redegisse. CAP. XIV. Homilia, quam infadorationem venerandæ crucis medio jejuniorum tempore, Græce et Latine vulgavit Jacobus Greiserus: alia in sanctæ Mariæ Præsentatio nem in templo, Latine edita a Francisco Combefisio. Fra gmenta epistolae ad Nicolaum diaconum et canstrisium apud Leunclavium'in Jure Græco-Romano: integra vero exstat in codice Vindobonensi, Vocis canstrisii explica uo. In eadem continentur varia, quæ apud bibliogra phos distinguebantur opuscula. CAP. XV.. Regia Institutio ad Constantinám Por phyrogenitom Græce et Latine edita a Petro Possíno, et oratio ad Alexium Comnenum imperatorem in codice Bavarico-Monachiensi. Carmina inedita, et epistolæ a Baronio et Meursio vulgatæ. Opera dubia et suppositi tia. CAP. XVI. Theophylacti doctrinæ capita nonnulla peculiari examine discussa: ac primo Græcorum scis sionis prætextum improbat, ex rituum differentia sum plum. Agit præcipue de oblatione in azymis, deque jeju nio Sabbati. Suffocatorum esus, quem damnat, vindicatur innoxius. Latinis favent Petrus Antiochenus patriarcha, et Demetrius Chomatenus Bulgariæ archiepiscopus. CAP. XVII. Sacram Eucharistiam in azymo pane in stitutam a Christo Domino, docet Theophylactus in epi stola ad Nicolaum diaconum. Itemque in Commentariis ad Matthæum et Lucam. Non adversatur in Commentario ad Joannem, ubi Christum suum prævenisse Pascha docet. 1.ocus Matthæi corruptus in aliquibus codicibus: corru ptionis origo. Corruptus etiam fortasse locus Marci: qui tamen vindicatur. CAP. XVIII. Pugnal attamen pro Græco ritu conse crationis in fermentato. Levissima ejus argumenta varia. Item contra jejunium Sabbati. Perperam affert cano.es apostolorum. Synodi sexta meuauiem auctoritas falso adducta, quæ sumitur pro synodo Trellana. Lapsus ejus plures.

CAP. XIX. Audacius invehitur contra processionem Spiritus sancti ex Patre Filioque. Argumentorum e us refutatio Joannis Becci cum nostris animadversionibus ubi late de temporali Spiritus sancti missione disseritur. Kuni Latinoruni erroris, ut aiunt, summam redegerit tan dem Theophylactus ad solam vocis, Filioque, additionem ad Symbolum. Ita sentiebant Græcorum aliqui. CAP. XX. Fidelium suffragia perperam ac falso docet, defunctorum aliquibus prodesse, qui gravibus inquinati peccatis ex hac vita decedunt: Latini nonnulli doctores notati. Russorum confessio fidei expenditur et refellitur. Erroris causa. Doctrina illibata Thomæ Aquinatis. CAP. XXI. Piorum hominum spiritus, qui corpore soluti jam nulla egent purgatione, in regnum coelorum re cipi, Theophylacti sententia est. An etiam docuerit, di vina eos donari visione, inquiritur. Virgíni Deiparæ pri vilegium immunitatis ab omni culpa etiam levi, detrahit; quod aliis quibusdam Ecclesia Patribus commune. 99 CAP. XXII. De electione divina ac prædestinatione, et gratiæ necessitate perplexe et ambigue disserit. OEco lampadius et Simionius notati. Regula prima, quani statuit Sixtus Senensis, Theophylacti dictis applicatur. Hanc il lustrat Petavius. Ejusdem Senensis regula secunda. De præscientia divina, quam admittunt Græci Patres scripto resve, animadversiones Petavii. Cura præcipua ipsis erat, liberum arbitrium tueri: notio ejus. CAP. XXIII. Luculentissime et ulla sine ambage de reali præsentia Christiin Eucharistiæ sacramento disserit, deque transsubstantiatione. Nugæ nugacissimæ sunt, quas heterodoxi reponunt, Salmasius, A.bertinus et Claudius, CAP. XXIV. OEcolampadium accusat Possevinus de locis depravatis, ubi primatum sancti Petri tradebat 'Theo phylactus. Egregia plura exstant testimonia. Philippus Mornæus refutatur. Locus ejusdein Theophylacti expen ditur in epistola ad Nicolaum diaconum et canstrisium; Pithoeus emendatur. Christianis non eripi Michææ pro phetiam adversum Judæos, ut perperam notavit Petrus Daniel Huetius CAP. XXV. Novi Testamenti codex, quo Theophyla ctus utebatur, integer in postremo sancti Marci capite. Mutilus in Joanne, ubi de muliere adultera agitur. Inter polationum specimen ac lectionum genuinarum. Quænam codicis divisio in capita minoresque sectiones. CAP. XXVI. De Veneta operum Theophylacti omnium editione. CAP. XII. De discipulis in Sabbato spicas vellentibes, De muliere quæ aridam manum habebat. De dæmoniaro cæco et surdo. De petentibus signum. De Matre Christi et fratribus. CAP. XII.· De parabolis seminantis et regni enlaz run. CAP. XIV. De Joanne et Herede. De quinque panibus et duobus piscibus. De ambulatione (hristi supra mare. CAP. XV. - De transgressione mandatorum Dei per tradidionem hominum. De Chananæa. De multitudine sa nata. De septem panibus. CAP. XVI. De fermento Pharisæorum. De facta Cr sareæ interrogatione. De increpatione Petri renuentis Christum pati. CAP. XVII.. De transfiguratione Christi. De lunatico. De exigentibus didrachmam. CAP. XVIII. De iis qui quæsierunt: Quis majər? Quod neminem liceat scandalizare. Parabola de centum ovibus. De correptione proximi. De potestate ligandi et solvendi. De eo qui mille talenta debet. CAP. XIX. De quærentibus num liceret dimitter. uxorem. De divite Jesum interpellante. CAP. XX. De mercede conductis operariis. De filiis Zebedei. De duobus ca-cis. CAP. XXI. De asina et pullo. De claudis et cæcis. De ficn arefacta. De principibus sacerdotum et presby. teris Dominum Jesum interrogantibus. Parabola de due bus filiis. Parabola de vinea. CAP. XXII. De invitatis ad nuptias. De interroganti bus ob censum. De Sadducæis. De jurisperito. De factis a Domino interrogationibus. De misería Pharisæorum. De consummatione, die et hora. 407 De decem virginibus. Parabola eorum qui talenta acceperunt. De adventu Christi. CAP. XXVI - De Magdalena Dominum ungente. De Paschate. De mystica cuena. De traditione Christi De negatione Petri. CAP. XXVII. - De Pontio Pilato preside. De resipt scentia Judæ. De flagellatione, pœnis et crucifixione Christi Quomodo petitum fuerit corpus Domini ul sepe liretur, et de custodia ejus sepulcrò constituta. CAP. XXVIII. De resurrectione Domini. De custodibus sepulcri, iisdemque resurrectionis testibus. De appari tione t'hristi facta apostolis et mulieribus in Galilæa. 478 Præfatio Philippi Montani in Evangelia. Studiosis sacrarum litterarum. Admonitio in varias lectiones ex codicibus S. Marci Venetis et Patavino uno depromptas. Sophronius de Matthæo evangelista. Vita B. Marci secundum Sophronium. Vita B. Marci ex synopsi Dorothæi Tyriorum episcopi. Præfatio. De genealogia Christi. Præfatio auctoris. Joannes Baptista primus regni coelestis præco. CAP. II. De magis et occisione puerornm. CAP. IV. De tentatione Christi in deserto, de voca tione Petri, et Andreæ et filiorum Zebedæi. CAP. V. De beatitudinibus. Quod non liceat cum proximo contendere. Quod non liceat moechari. Quod Hon liceat dimittere uxorem. Quod non liceat jurare om nino. Quod contumelias sustinere, et diabolo resistere oporteat, etiam inimicos diligere. CAPUT FRIMUM. De Joanne Christum haptizante in Jordane. De vocatione Petri, Andrea, et Bliorum Zebe dæi. De dæmoniaco. De socru Petri. De curatione mult^ rum a variis morbis. De leproso. CAP. II.· De paralytico. De Jesu cum publicanis co meden e. De discipulis vellentibus spicas in Sabbato. 510 CAP III. De eo cui arida eral manus. De electione apostolorum. De matre et fratribus. CAP. IV. Parabola de semine. De increpatione aquɔ CAP. V. De legione dæmonum. De filia principis Sv nagoga. De hæmorrhoissa. rum. CAP. VI. De eleemosyna, oratione et jejunio. De con templu mundi. CAP. VII. Quod non liceat de quoquam judicare. Quomodo petere et quærere debeamus. Quod nobis ca vendum sit a falsis prophetis. De curatione leprosi. De centurione. De socru Petri. De iis qui curati sunt a variis morbis. De non commissa sequela. De increpatione aquarum. De damoniacis quorum dæmonia in porcorum gregem emissa sunt. CAP. IX.· De paralytico. De Matthæi vocatione. De Salvatoris refectione cum publicanis. De filia principis Synagogæ. De hæmorrhoissa. De duobus cæcis. De surdo damoniaco. De ordine apostolorum. CAP. XI. De iis qui missi sunt a Joanne CAP. VI. De ordine apostolorum. De Joanne et He rode. De quinque panibus et duobus piscibus. De am bulatione supra mare. CAP. VII. De discipulis illotis manibus comedentibus. De transgressione mandatorum Dei. De Syrophœnissa. De Sabbato. CAP. VIII. De septem panibus. Do quærentibus si gnum. De fermento Pharisæorum. De cæco. De toter rogatione Cæsareæ facta. De increpatione Petri. 589 CAP. IX. De Transfiguratione Jesu. De lunatico. De sermociuantibus, Quis major? De vilando scandzio. CAP. X.- De interrogantibus, num liceret dimittere

uxorem. De divite Jesum interrogante. De filiis Zebe Jai. De Bartimão cæco. CAP. XI. De pullo. De arefacta ficu. De fugatis e templo mensariis. De fiducia in Deum. De injuriarum oblivione. De principibus sacerdotum, et presbyteris Dominum interrogantibus. CAP. XII. Parabola de vinea. De interrogantibus Do minum propter censum. De Sadducæis. De scriba. De interrogatione Domini. Quod cavendum sit ab hypocritis. De muliere vidua. CAP. XIII. De consummatione. De die et hora. 634 CAP. XIV. Je muliere pedes Domini ungente. De Paschate. De traditione Christi. De negatione Petri. De impositis Christo coram principe sacerdotum calum niis. CAP. XV. De tormentis quæ sub Pilato perpessus est. De consuetudine. De petitione corporis Domini. De sepultura. CAP. XVI. De resurrectione Christi. Quibus post resurrectionem Dominus apparuit. Quomodo apostolis Evangelii prædicationem demandavit. Vita S. Lucæ secundum Sophronium. Vitæ ejusdem ex synopsi Dorothel Tyriorum episcopt. Argumentum in Evangelium secundum Lucam. 686 Præfatio auctoris. CAPUT PRIMUM. - De parentibus Joannis Baptista et ejus nativitate. De salutatione angeli ad Mariam. De vi sitatione Mariæ ad Elisabeth. CAP. II. De conscriptione orbis. De puerperio Ma riæ. De pastoribus. De Simeone. De Anna prophetissa. De Jesu reperto inter pastores. Cap. III. — De prædicatione Joannis. De interroganli bu Joannem. De Herode et Joanne. De baptismo Šalva toris. De genealogia Christi. CAP. IV. De jejunio et tentatione Salvatoris. De Jesu a Judæis in montem abducto, et per medium ecrum transeunte. De obsesso a dæmone. De socru Petri. De iis qui sanati sunt a variis morbís. CAP. V. De captura piscium. De leproso. De para lytico. De Levi publicano. De Christo cum publicanis comedente. Cur discipuli Joannis jejunant, discipuli vero Christi non? CAP. VI. De discipulis in Sabbato spicas vellentibus. De eo qui aridam habebat manum. De electione aposto Jorum. De beatitudinibus. Quod oporteat inimicos dili gere. De non contendendo cum proximo. Quod neminem Ticeat judicare. CAP. VII. De centurione. De fillo viduæ. De missis a Joanne. CAP. VIII. De muliere Dominum ungente. Parabola de seminante. De matre et fratribus Jesu voientibus vi dere eum. De increpatione aquarum. De legione dæmo num. De filia principis Synagogæ. De hæmorrhoissa. 795 CAP. IX. De missione duodecim apostolorum. De Herode quod de Christo audivit. De quinque panibus et duobus piscibus. De interrogatione Domini. De Transfi guratione Christi. De lunatico. De disceptantibus quis major. De eo qui ab apostolis prohibitus est ejicere dæmonia. Quod non deceat vindictam quærere de iis qui excipere hospitio nolunt. De non commissa sequela. 814 CAP. X. De septuagiota designatis discipulis. De in terrogatione legisperiti. De eo qui incidit in latrones. De Martha et Maria sorore ejus. CAP. XI. De oratione. De eo qui habebat dæmonium surdum. De muliere quæ vocem de turba extulit. De petentibus siguum. De Pharisao interpellante Jesum. De miseria legisperitorum. CAP. XII. De fermento Pharisæorum. De eo qui volebat dividere hæreditatem. De divite, cujus ager fructificavit. De contemptu terrestrium. Quod fugienda sit avaritia. De vigili servo. Quot non oporteat cum proxi no contendere. CAP. XIII. De Galilæis et iis qui erant in Siloa. De ficu fructum non ferente. De muliere spiritus infirmi. Parabola de grano sinapi et fermento. De interrogante Num pauci sulvandi sint? De nuntiatis Jesu ob Hero dem. Car. XIV. De hydropico. Quod non liceat ambire primos accubitus. Quod deceat magis vocare ad cœnatu pauperes quam amicos. De vocatis ad coenam. Parabola de ædificio turris. CAP. XV.Parabola de centum ovibus. De peregre profecto in regionem longinquam. CAP. XVI. De dispensatore injusto. Quod ne apex quidem de lege prætereundus sit. De nou dimittenda uxore. De Lazaro et divite epulone. CAP. XVII. De scandalo. Quod remittenda sint proxi mis peccata. De fide in Deum. De decem leprosis. De Jesu interrogato: Quandonam venturum sit regium Dei. 92 CAP. XVIII. Quod assidue orandum. De injusto judice. De Pharisao et publicano. De puerulis quorum est re gnum Dei. De interpellante Christum. De leproso. 999 CAP. XIX. De Zaccheo. De illo qui profectus est ac cepturus regnum. De decem servis runas accipientibus. De pullo et asina. De lamentatione Jesu super Jerusaleni. De fugatis e templo vendentibus et ementibus. De priu cipibus sacerdotum et Scribis interrogautibus Jesum In qua potestate hæc faceret. CAP. XX. Parabola de vinea. De insidiose interro gantibus ob censum. De Sadducæis resurrectiouem ne gantibus. De interrogatione Jesu Pharisæis facta. 1038 CAP. XXI. De muliere cum duobus minutis. Interro gatio de ultima consummatione. De obsidione Jerusalem, et quod Christus prædixerit discipulis ejus vastitatem. De signis. CAP. XXII. De Pascha. De rixantibus, quis major. De querela Satan. De comprehensione Christi. Quomodo Christus ad principem saċerdotum ductus fuerit. 1062 CAP. XXIII. Quomodo ductus est ad Pilatum. De con templo Jesu ab Herode. De lugentibus mulieribus. crucifixione Christi. De latrone resipiscente. De sepul tura Christi. CAP. XXIV. De mulieribus sepulcrum invisentibus. De Petro ad monumentum currente. De Cleopha. De ar paritione Jesu. De ascensione Christi in cœlum. 1110 Vita S. Joannis ex Sophronio. Vita ejusdem ex synopsi Dorothei Tyriorum episcopi. Præfatio auctoris. CAPUT PRIMUM. Testimonium Joannis de Christo. Quo modo Joannes interrogatum miserit, an Jesus esset ille Christus. De vocatione Andreæ, Petri, Philippi et Na thanaelis. CAP. II. De nuptiis in Cana Galilææ. De expulsis e templo. De hoc: Solvite templum istud. CAP. III. - De Nicodemo et Jesu. De Jesu et Joanne baptizantibus. De Purificatione. CAP. IV. De Samaritana. De filio reguli, CAP. V. De eo qui a triginta et octo annis in infir mitate jacebat. De Judæis quærentibus Dominum occi dere. CAP. VI. De quinque panibus et duobus piseibus De secessione Christi ne facerent eum regem De ambu latione supra mare. De turba quæ Dominum sequebatur in navibus. De turba signum petente. De paine qui de celo descendit. De discipulis qui Christum reliquerant. De confessione Petri. CAP. VII. Quomodo Christus clanculum ad festivita tem venerit. De Judæis murmurantibus, quomodo Chri Istus litteras sciret a nullo edoctus. De divisione turban ob Christum. De ambiguitate principum et Nicodemi. 1246 CAP. VIII. De iis qui Dominum interrogabaut de Patre. Quomodo Christus sequentibus se libertatem pro miserit. De iis qui dicebant Christum dæmonium habere. De Judæis conantibus Jesum lapidare, quia se Abraha prætulisset. CAP. IX. De caco a nativitate. CAP. X.- De bono pastore et mercenario. Quomodo Jesus interrogatus sit in porticu, dum ambularet. 1296 CAP. XI. De suscitatione Lazari. Quomodo consilium inierunt sunmi sacerdotes et Pharisæi de occidend.> Christo. De prophetia Caiphæ. CAP. XII. De muliere pedes Christi ungente. De iis que Judas dixit. De pullo asin. De Gracis agermi

ORDO RERUM QUE IN HOC TOMO CONTINENTUR. Bus et interrogantibus Philippum. De voce e cœlo au dita. CAP. XIII. De pelvi sive malluvio. Quomodo Judas exiverit ut Christum traderet. De præcepto se invicem diligendi. De eo qui Petrum interrogavit, quo abiret Jesus. CAP. XIV. De Thoma ignorante quo Dominum abiret. De Juda Thaddeo interrogante Jesum. De Spiritu con solatore. CAP. XV. De vera vite, agricola et pampino. 1314 CAP. XVI. Quomodo Jesus ea quæ discipulis even tura erant prædixit. De hoc: Parum videbitís me. Quo modo Pater, quæcunque ab eo petierint homines, da surus sit. CAP. XVIII. - De traditione Jesu. De Judæis retro cadentibus. De Petro qui abscidit auriculam servo pon tificis. Quomodo Jesus ductus sit ad Annam, Caipham et Pilatum. CAP. XIX. De flagellatione Christi. De crucifixione Christi. De iis qui juxta crucem astabant. Quomodo pe titum est corpus Christi. De ejus sepelitione. 1324 CAP. XX.. De resurrectione Christi. De ejus appari tione, primum Mariæ Magdalenæ, deinde cæteris aposto lis. CAP. XXI. De apparitione Christi Petro facta_post resurrectionem, cæterisque piscantibus in mari Tibe riadis. Quomodo Christus Petro dixerit: Pasce ores meus. Oratio Jesu pro datis sibi a Patre disci pulis. i Parisiis. Ex Typis L. Migne.