PG 132Joannes Antichenus
On the Transfer of Lay Monasteries
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR-floor (baked from facsimile pageview) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1021–1022page 1 of 15
PG 132:1021ἰατσμεν ΒΑΙνΔΗΒ : Ὑέλος τῆς βίδλου τοῦ μαναριωτάτον πατριάρχου ᾿Αντιοχείας κυρίου Ἰωάννον, τοῦ ἐν οὐχ ἐνεργεῖ. Νυία σμα' ἰπ ἐπα Πρνργοιαιῖσηε δετίρια δπαΐ, μασησιδ πλεῖστον τἀ ἴα, φασηηρίοτίοτινι σίισα παῖ ἃ ἐ"οπιὴβεὶίηια ἐαηίαν πα ἡυηες εἰ ἔάσγμμι, Νέα αὐοηφονὶα ἐφ φαίπν σαμῖϊδ αν ΘῈ χὰ, ὁααγαία εεπὲ αὖ τὸ φεὶ Νοιπροιθιοηιην ἐαρυδτῖι. Οεΐα Ρυΐηνα Οὐνδηϊενεν τσοὶ νον αγῖθ Πα ἢ, ἡτισν δὶ φαραὶ χ Ψαθ πίαπεαι Νουδί αν ννῖ, πὴ μοσίτα ἐπ Βα φ ἰοῖς; σ σπρτομίεν υἷνι πον ἐπϑεῖ. Πιληπιος τὶ δα δοανπονν ρηΐτίατγο οἴναμν. ΑΒΠΘΟΙΘΠΙΠ Γογονίασ, ρηη 0. Πνεΐον 6555. νἰζοίαν οληνα ἀΠ, οὶ ἐν Πμθ πρ δοίη πίθον! δοροϊὶ, πρδινο δέησις, ἃ Οο Ποἰπιογνίο, 18, νὰ, οαρ, 95, ΑἸ θεῖο Ἀησεπί, 1, νὰ φὰρς τ οἱ Θεάδείοο ψο, Τρ. κ᾿ Νοβεγὶ γογοὸ Βυίοχηβ ββοϑιίφιβ δομείποι οὐύεχ αβαγθυβ ᾿πεοίορίουξ 96, ἐραὰ Πιϑηνθδοίνιπ, βυῦησς χο..σο.ς.. νος σνο------- ον». Ὶ ἌΝΝῸ ὈΌΝΙΝΙ ΜΧΙ γον ἀΠπηβ. αἱ ὁλε, 5, γε ϑγηρηΐ τ Τὰ ἐν τῇ ἐξηγῆσει τοῦ παρόντος χανόνος γεγραμμένα παρ᾽ ἡμῶν ἀρχέσουσι τῷ βουλομένῳ εἰς τὸ μὴ προσέχειν τοῖς παρὶ τοῦ πατριάρχου ἐχείνον ᾿Αντιοχείας χυροῦ Ἰωάννου γραφεῖσι, γάριν τοῦ μὴ δίξονθαι προσώποις μοναστήρια, καὶ ὀνομάζουσι τὸ ἔργον τοῦτῳ ἀσέ-- θειαν. Πάντως γὰρ κατηκρατήσει τούτων, ὁ πχρὰ τοῦ ἀγυυτάτου πατριάρχου οἰκουμενικοῦ κυροῦ Σεργίου γεγονὼς τόμος, ἐρχηνεύων πῶς ὀφείλουσι νοεῖσθαι τὰ τῶν κανόνων μετὰ συνοδιχῇς συμπράξεως " θκα ἃ τὰ ἐν τῇ παρούσῃ ἑρμηνειᾷ γραφέντα, χρησιμώτατα ὄντα χάριν τῶν χατὰ δωρεὰν καὶ χέρδης, διδομένων μοναστηρίων παρὰ τῶν ἀρχιερέων, Καὶ μὴ προσχῇ; τοῖς ἐν τῷ αἱ χεφ, τοῦ ια΄, τῖτλι γραφεῖαι καρὰ τοῦ ἐχθεμένου τὸ Νομονάνονον, "Ὅτι ἡ α' διάταξις τὸ 8' τίτλον τῶν Νεαρῶνν ἥτις ἐστὶ κερ, ( τῆς ζ' Ἰρυυστινιαγείου Νεαρᾶς, οὐχ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικὰν ναὶ διὰ τοῦτο ΠΟΜΕΣ δε ΡῈ ΗΉ 1 ΒΡ ΕΗ 5 ἐἀπύπια βΟλ μμἐ, ΜΕΘ οἱ πὸ ὈθιΠετῖες, ἘΞ ΟΝ ἀλϑε ΜΓ Νὰ ἂν ἐἰ ναενλανενα ΑνΠοείνῖι! ἐοινίιο ]οανν 6 πενίρία φαηῖ, μὰ πίον ον πιοησοίοτία ρυτποηῖν, τιϑὶ εἰ πος σρνς ἰην ἀδίης ποημναιιτ, ἐφ᾽ δηΐων ομιπῖηο Ῥταναίεθε φεῖ α΄ ταποιίϑοηνο μωιτίαγείνα πη νονθα!ᾷ ἀσοιίπο Βεγρῖο [μεἰτι ἐδὲ Γιὴηηπι. φιιὶ ἐμιθγμγεΙα ΩΡ σαὶ ἀμηιοία! ἢ ὑσηδονδηε μι προιίο, ἀε δαη! δαηοιμιὴ αἰθογοῖα ἔνε ἰφὶς Φοϊνυβοιθν ναοῦ Πο οι. Δα Π ’θα. ΒΙακματοα ΕἸριθθηιο Βν σὺρ 88. πρνῆον ἰδία πο! 0 πὰ Βαΐκα. νὴ οπθν, γοορ οἰοης Νυιποσαποιυοιν ὈΙνου, αλη ρτοίονι νἱν ἀσοιοϑας ΟΠ δ ηυβ Πονογοσνις : Σημεΐίωσας
col. 1031–1032page 2 of 15
PG 132:1031τῇ Ὀξείᾳ. Τοῦ ἁγιωτάτου καὶ μακαριωτάτου πατριάρχου Αντιοχείας κυροῦ Ἰωάννου, τοῦ ἐν τῇ Οξεία νήσῳ ἀσκήσαντος, λόγος, περὶ τοῦ ὅτι οἱ τὰ μοναστήρια διὰ δωρεῶν λαμβάνοντες, εἴτε ἀρχιερατικῶν εἴτε βασιλικῶν, καὶ ἐκ τῶν μου ναστηρίων κέρδη ἔχοντες, ἀσεβοῦσιν. 'Ο δὲ λόγος ἐν προοιμίοις περὶ τῆς μοναχικῆς που λιτείας διαλαμβάνει· ὅλος ἐν κεφαλαίοις δεν καοκτώ συμπληρούμενος. Ητοι λόγος δια λαμβάνων τὰ περὶ τῆς νῦν ἐνδυναστευούσης τῇ ἡμῶν Χριστιανῶν πολιτεία, δοκούσης δὲ μὴ εἶναι ἀσεβείας· φημὶ δὴ τὸ διὰ δωρεᾶς χαρίζεσθαι τὰ ἀνδρῷά τε καὶ γυναικεῖα μοναστή για ἄρχουσι καὶ λαϊκοῖς καὶ λοιποῖς. α'. 'Ο Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, κλί νας οὐρανοὺς καὶ καταβὰς ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων, σαρκωθείς τε ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς ἀειπαρθένου καὶ ἀληθῶς Θεοτόκου, καὶ σωμα τικῶς ἡμῖν κατὰ τὴν προφητείαν συναναστραφείς, λόγῳ τε καὶ ἔργῳ τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας καθυποδείξας ἡμῖν, καὶ διὰ τοῦ τιμίου αὐτοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ ζωοποιοῦ θανάτου καταργήσας τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τουτέστι τὸν διάβολον, καὶ τῇ δυνάμει τῆς τριημέρου αὐτοῦ ἀναστάσεως ἐκ νεκρῶν, τῶν ᾅδου δεσμῶν ἐλευθερώσας τὸ γένος ἡμῶν, πρὸς τοὺς οὐρανούς τε οὓς οὐκ ἔλιπεν ἐπανέρχεσθαι μέλο λων, ἔφη τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ μαθηταῖς καὶ ἀποστόλο:ς· Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Καὶ οὐκ ἔστη μέχρι τούτου, ἀλλ' ἐπήγαγε· διδάσκοντες αυ τοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν, δει κνύς, ὅτι οὐ μόνον διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν, ἡ εἰς αὐτὸν πίστις βεβαιοῦται. Ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες, φησὶν, ἐκήρυξαν πανταχοῦ, τοῦ Κυρίου συνεργοῦντος, καὶ πι, χχνί, Εν τῇ Οξείᾳ νήσῳ. 12: Μιχαὴλ τοῦ κατὰ τὴν νῆσον, ἦν Ὀξεῖαν ἐκ τῆς θέσεως καλοῦσιν, ἦρχε φροντιστηρίου. καθηγουμένου τῆς ἐν τῇ Οξεία νήσῳ σεβασμίας μονῆς. Ητοι.
col. 1033–1034page 3 of 15
PG 132:1033τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων. Τῷ παντοδυνάμῳ τοίνυν αὐτοῦ νεύματι, τοῦ θείου κηρύγματος τὴν τοῦ κόσμου γύρον διαλα σύντος, καὶ πάντων τῶν ἐθνῶν τῇ ἀτελευτήτῳ αὐτοῦ βασιλείᾳ ὑποταγέντων, οὐκ ἔμελλε ταῦτα πράως οἷ σειν ὁ φθόνος, ἤτοι ὁ τοῦ φθόνου πατὴρ, ὁ ἀρχέκακος δράκων· ἀλλ' ὁρῶν τὸν ἄνθρωπον, δν δι' ἀπάτης τοῦ παραδείσου ἐξέωσεν, εἰς οὐρανὸν ἀνερχόμενον, πάντα λίθον ἐκίνησε, τὸ τοῦ λόγου, τὴν ἐξαφθείσαν πίστιν κατασβέσαι φιλονεικῶν· πρῶτα μὲν διὰ τῶν ἀκαθάρτων αὐτοῦ ὀργάνων, βασιλέων φημὶ καὶ ἀρ χόντων, τῶν ἔτι τῇ πλάνῃ αὐτῷ δεδουλωμένων, τους ἀπανταχοῦ πιστούς διώκων, καὶ παντοιοτρόπως και ταφονεύων· ἔπειτα τοῦ θείου κηρύγματος ύπερ ισχύσαντος, τῇ ἀμάχῳ δηλαδὴ τοῦ διωκομένου δυνά μει, καὶ αὐτῶν τῶν τῆς γῆς βασιλέων ἐπιλαβομένου, οὐδ' οὕτως ἀπέγνω ὁ πονηρὸς δαίμων ἐκεῖνος· ἀλλὰ καὶ αὖθις διὰ τοῦ κατὰ καιροὺς ὑπ' αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ βεβήλων σκευῶν ἀναφυομένων αἱρέσεων, ἐπει ρᾶτο τὴν ἁγίαν ἀνατρέψαι πίστιν. Ὡς δὲ καὶ οὕτως ὑπὸ τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν τῶν εἰς τοῦτο κατά καιρούς συντρεχόντων, ἀπεκρούσθη, ὥσπερ τι με χάνημα τείχους ὀχυρωτάτου· καὶ αἱ κατὰ τῆς πίστεως ἐξέλιπον αὐτοῦ ῥομφαίαι εἰς τέλος· ἑτέραν ἦλθεν ὁδόν· λέγω δή, τὴν τοῦ παναγίου βαπτίσματος ὑπέρ θεσιν· τοὺς πιστοὺς ἀναπείθων, περὶ τὰ ἔσχατά που τῆς ἑαυτῶν ζωῆς τῷ θείῳ τελειοῦσθαι βαπτίσματα. Ως δὲ ἑώρων οἱ τρισόλβιοι Πατέρες ἡμῶν καὶ τῶν ἀποστόλων διάδοχοι τὴν ἐκ τούτου τῇ ἁγίᾳ καθολική καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ γινομένην βλάβην, ζημιουμένην αὐτὴν δηλονότι τὰ ἴδια τέκνα, διά τε αἰφνιδίων θανάτων, διά τε πολέμων, ναυαγίων σε καὶ λοιπῶν συμπτωμάτων· ἔνστασιν ἰσχυρὰν ἐνεδείξαντο, καὶ κατὰ τῆς τοιαύτης τοῦ ἐχθροῦ μηχανουργίας, καὶ διὰ τῶν θεοπνεύστων αὐτῶν διδασκαλιών καὶ συγγραμμάτων· ἐξ ὧν εἰσι (2*), τό, Ομὲν στ φὸς Σολομῶν, καὶ τὸ, Χθές τῇ λαμπρᾷ τῶν τώ των ἡμέρᾳ, καὶ τὰ τούτων ἀκόλουθα· πάντας ἀν έπεισαν νηπίους βαπτίζεσθαι, καὶ διὰ τῶν γονέων αὐτῶν, καὶ τῶν ἐκ τοῦ θείου βαπτίσματος ἀναδόχων, Χριστιανικῶς ἀνατρέφεσθαι. Ως δὲ καὶ τοῦ τοιούτου σκοποῦ ἀπέτυχεν ὁ μιαρός δαίμων ἐκεῖνος, τὴν τῶν Χριστιανῶν πολιτείαν διαφθεῖραι ἐσπούδασεν. Εγί νωσκε γὰρ ὁ δόλιος ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά έστιν. Ἀλλὰ καὶ οὕτως ἡ τῶν τοῦ ᾅδου πυλῶν κατισχύουσα Ἐκκλησία ἁγία υπερίσχυσε τῶν αὐτοῦ σοφισμάτων, καὶ τῶν ὑπ' αὐτοῦ ἐνεργουμένων καὶ τὴν μετάνοιαν ἀπαγορευόντων. Οἱ γὰρ ἅγιοι Πατέρες ἡμῶν μετανοίας τρόπους ἐκθέμενοι, καὶ ἐπιτιμίων ἰδέας ἀναλόγους τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτήμασιν, ἔσπευδον δι' αὐτῶν ἀνακαθαίρειν τὸ σῶμα τῆς Ἐκ κλησίας, καὶ τὴν ὑπὸ τῶν ἁμαρτιῶν συγχωσθεῖσαν χάριν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος τοῖς πιστοῖς ἀνακαλεῖσθαι πάλιν. "Οθεν καὶ τῶν μετανοούντων οἱ δῆμοι ταῖς ἐκκλησίαις προσφεύγοντες, καὶ τὰς ἐπιτιθεμέν
col. 1035–1036page 4 of 15
PG 132:1035νας αὐτοῖς ἐπιτιμίας καταδεχόμενοι, τὰς ἀφεσίμους λύσεις ἐλάμβανον. 'Αλλ' ὅμως ἡ τοῦ διαβόλου και τῶν σὺν αὐτῷ ἀκαθάρτων πνευμάτων ἐπήρεια, τὴν τοῦ βίου θάλασσαν ἑκταράσσουσα, καὶ αὐτοὺς δή δὴ τοὺς μετανοοῦντας, πρὸ τοῦ διανῦσαι τὸν χρόνον των, ἑτέρων ἁμαρτιῶν κύμασι κατεβάπτιζεν. τῆς ἐπιτιμίας τῶν προγεγονότων αὐτοῖς ἁμαρτημάτ Ει β'. Επεὶ οὖν λίαν ἐργῶδες καὶ δυσκατόρθωτον, ἵνα μὴ λέγω ἀδύνατον, τοῖς πᾶσιν ἐφάνη, τὸ τῇ 02 λάσσῃ τοῦ βίου ἐμπλέοντας ἀβρόχους διατηρεῖσθαι ἤκουον δὲ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐν τοῖς ἁγίοις καὶ ἀχράντοις αὐτοῦ Εὐαγγελίοις λέγοντος Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν ἢ γὰρ τὰν ἕνα μισήσει, καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει· ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμμωνᾷ. Καὶ πά λιν· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Καὶ πάλιν· Εἴ τις ἔρχεται πρὸς μέ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μη τέρα, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής. Καὶ αὖθις· 'Ο φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος. Καὶ ὁ ἀγαπῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. Καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος, Καὶ πρὸς τοὺς εἰπόντας αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφή καμεν πάντα, καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔσται ἡμῖν; φησίν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσία ὅταν καθίσῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης ( αὐτοῦ, καθίσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους, κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ ᾿Ισραήλ. Και πᾶς ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν, ἢ πατέρα, ἢ μητέρα, ἢ ἀδελφοὺς, ἢ γυναῖκα, ἢ τέκνα, ἢ ἀγροὺς, ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου, ἑκατονταπλασίονα λή ψεται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. Ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τούτων ἀκόλουθα ἀκούοντες οἱ πιστοὶ καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἀνὰ τὰς ἐκκλησίας τῆς οἰκουμένης ἀναγινωσκόμεθα, ήρξαντο ἀναχωρεῖν· ὅσοι δηλαδὴ τῷ θείῳ φόβῳ γεγόνασι κάτοχοι, καὶ τὰ ὄρη καταλαμβάνειν, καὶ ἀσκητικῶς ἑαυτοὺς γυμνάζειν. Τῆς δὲ φήμης αὐτὸ φανεροποιούσης, ἐφοίτων πρὸς αὐτοὺς πολλοί· ἐξ ὧν τινες, τὸ ἀγαθὸν μιμούμενοι, είλοντο τούτοις συζῇν· καὶ λοιπὸν ἤρξαντο κατ' ολί γον πληθύνεσθαι, καὶ μοναστήρια ὀνομάζεσθαι· ἐκ τῆς Αἰγύπτου μάλιστα τοῦ ἀγαθοῦ τούτου ἀπαρξα μένου, καὶ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης διαδοθέντος καθώς φησιν ὁ μέγας ᾿Αθανάσιος, ἐν τοῖς προοιμίοις τοῦ βίου τοῦ [αι. ἁγίου καὶ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν] μεγάλου Αντωνίου, καὶ ὁ ὁσιομάρτυς Πατὴρ ἡμῶν Θεό δωρος ὁ Στουδίτης ἐν τῇ θείᾳ ὑμνολογίᾳ τῇ πρὸς πάντας τοὺς ἁγίους αὐτῷ μελισθείσῃ, καὶ πλεῖστοι Έτεροι. γ'. Αυξανομένου τοίνυν καὶ ἐπιδιδόντος ὁσημέραι τοῦ θείου τῶν μοναζόντων τάγματος [αι. συστήμα το;] ἀνὰ τὸν κόσμον ὅλον, ἔδοξε τῇ τῆς καθ' ἡμᾶς Ιεραρχίας θεσμοθεσία [αι. νομοθεσίᾳ ] μετὰ τὰς ἱε ράς εὐθὺς τελειώσεις τελεστικὴν καὶ αὐτοῖς δωρή
col. 1029–1030page 5 of 15
PG 132:1029Λ σασθαι χάριν, καὶ ἀφιερωτικῆς ἐπικλήσεως, καὶ ἱερουργικῆς αὐτοὺς ἀξιῶσαι τελετουργίας (αι. τελε σιουργίας] ὡς καὶ ὁ μέγας Διονύσιος τὸ τῆς μοναχικῆς τελειώσεως μυστήριον ἐκτιθέμενος, καὶ τὴν αὐ τοῦ θεωρίαν πλατύτερον ἐπεξηγούμενος, διασαφεῖ ἐν οἷς καὶ τὴν μετὰ τὰς ἱερατικὰς εὐθὺς τελειώσεις τάξιν τε καὶ στάσιν τούτοις ἀπονεμηθῆναι φησι, τὴν δὲ μετὰ ταύτην, τῷ πιστοτάτῳ λαῷ. δ'. Εστιν οὖν ἡ δηλωθεῖσα τῶν μοναχῶν ἱερὰ τε λετή, ὡς ἐν ὑπομνήσεως λόγῳ, κατὰ μίμησιν τοῦ θείου βαπτίσματος, ἐν ἀποταγαῖς καὶ συνταγαί, κατά πολὺ ἐργωδεστέραις καὶ φοβερωτέραις συγκειμένη ἥντινα δεύτερον βάπτισμα καὶ τοῦ πρώτου ἀνακαι νιστικών (2') οἱ θεῖοι Πατέρες ἡμῶν ἐπωνόμασαν. Ἐκεῖ μὲν γὰρ, Αποτάσσομαι τῷ Σατανᾷ, φησί, καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, καὶ πάσῃ τῇ λατρεία αὐτοῦ, καὶ πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ, καὶ πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν· καὶ τὰ ἑξῆς· ἐνταῦθα δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοι;· Αποτάσσομαι γονεῦσιν, ἀδελφοῖς, συγγενείαις, φίλοις, συνήθεσι, κτήσεσιν, ὑπάρ ξεσι, τῇ κενῇ τε καὶ ματαίᾳ ἡδονῇ τε καὶ δόξη καὶ ἀπαρνοῦμαι οὐ μόνον ταῦτα, ἀλλ᾽ ἔτι καὶ τὴν ἐμαυτοῦ ψυχήν· κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου· καὶ ὑπομένω πᾶσαν θλίψιν τοῦ μονήρους βίου, καὶ φυλάττω ἐμαυτὸν ἐν ἁγνείᾳ καὶ παρ θενίᾳ καὶ ἀκτημοσύνῃ, διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, καὶ παραμένω τῷ μοναστηρίῳ καὶ τῇ ἀσκήσει, ἕως ἐσχάτης μου ἀναπνοῆς, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἀπὸ τῶν ἐπιτεθεισῶν δὲ ἐντολῶν τοῖς ἐν γάμῳ καὶ ἀγαμίᾳ ἔνεστι τοῦτο μαθεῖν ἀκρι δέστερον. Τοῖς μὲν γάρ φησὶν ὁ μακάριος Παύλο, ο Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας ὑμῶν, ὥσπερ ὁ Χριστὸς ἡγάπησε τὴν Ἐκκλησίαν. Αἱ γυναῖκες, ὑποτάσσεσθε τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ὥσπερ ἡ Ἐκκλησία τῷ Κυρίῳ. Καὶ αὖθις· Οἱ πατέρες, ἀγαπᾶτε τὰ τέκνα τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν Κυρίῳ, καὶ τὰ ἑξῆς. Τοῖς δὲ ἀγάμοις τὰ προειρημένα. Εἴ τις ἔρχεται πρός με, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ τὰ ἐκεῖ ἀναμάρτητα καὶ ἐν τάξει ἀρετῆς κείμενα ὧδε ἁμαρτίαι εἰσὶν· ἀσύγγνωστοι. Ἐκεῖ μὲν γὰρ Τίμιος ὁ γάμος ἐνταῦθα δὲ, ὁ γά μας ἀνατροπὴ τοῦ παντός. Οὐ γὰρ μόνον οὐκέτι ἔσται μοναχὸς ὁ γαμήσας, ἀλλὰ καὶ τοῖς τῶν ἀρνησ σαμένων τὴν πίστιν ἐπιτιμίοις ὑπεύθυνος. ε'. Βεβαιοῦσι τὸν λόγον αἱ παρὰ τῶν θεσπεσίων καὶ ἁγίων Πατέρων ἡμῶν, ᾿Αθανασίου, Βασιλείου, τοῦ Νύσσης, καὶ τῶν κατ' αὐτοὺς ἐκτεθεῖσαι ἀσχη τικαὶ καὶ θεόπνευστοι βίβλοι, ῥυθμίζουσαι τήν τε συνδιαγωγὴν καὶ τὴν συνδιαίτησιν, καὶ πᾶσαν ἁπλῶς τὴν τῶν μοναχῶν ζωήν τε καὶ πολιτείαν. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἡ πρώτως ἐν Αἰγύπτῳ συντεθείσα μεγίστη βία Ολος τῶν ἁγίων γερόντων της Σκήτεως, Θηβαΐδος τε καὶ Λιβύης, τὰς ἱερὰς πολιτείας καὶ ἀποφθέγματα
col. 1039–1040page 6 of 15
PG 132:1039τούτων κατὰ στοιχεῖον ἐμπεριέχουσα. Ἐπεὶ δὲ χά ριτι Χριστοῦ, καὶ τῶν μαθηματικῶν καὶ φιλοσόφων τοῦ κόσμου πολλοί, τὴν στενὴν καὶ τεθλιμμένην ἑλόμενοι, μοναχοὶ καὶ ἅγιοι γεγόνασι· συγγράψαντες [αι. συνεγράψαντο] καὶ οὗτοι βίβλους θεοπνεύστους οὐκ ὀλίγας· α? καὶ εἰσὶν οὕτως· ἡ τοῦ ὁσίου Παλα λαδίου πρὸς Λαῦτον· ἡ τοῦ ὁσίου Ιωάννου πρὸς τὴν μαθητὴν Σωφρόνιον ήτοι Ο νέος παράδεισος ἡ τοῦ ὁσίου Καλλίστου ἡ τοῦ ὁσίου Δωροθέου, ἡ τοῦ ὁσίου Μακαρίου, ἡ τοῦ ὁσίου Κασιανοῦ, ἡ τοῦ ὁσίου Ἰσαάκ, ἡ τοῦ ὁσίου Ἡσαΐου, αἱ τοῦ Ἐφραὶμ, ἡ τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τῆς κλίμακος, ἡ τοῦ ὁσίου Μάρκου, ἡ τοῦ ὁσίου Διαδόχου, ἡ τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Καρπαθίου, ἡ τοῦ ὁσίου Θαλασσίου, ἡ τοῦ ὁσίου Νείλου, ἡ τοῦ ὁσίου Μαξίμου, ἡ τοῦ ὁσίου ᾿Αντιόχου, ήτοι ὁ Πανδέκτης, καὶ αἱ βίβλοι τοῦ ἁγίου ὁσιομάρτυρος Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου. ς'. Ὑπὸ τῶν εἰρημένων τοίνυν εὐαγγελικῶν καὶ ἀποστολικῶν καὶ πατρικῶν συγγραμμάτων καὶ δια ταγμάτων πᾶσα ἡ οἰκουμένη αναζωπυρηθεῖσα καὶ ὁμοφρονήσατα, ἐν τῇ ἀποταγῇ καὶ ἀποφυγῇ τοῦ κόσ σμου καὶ τῶν ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ ἐν τῇ ἀσκητικῇ ήτοι μοναχική διαγωγῇ καὶ πολιτεία, τὸ τέλος [αι. τέλειον] τῆς σωτηρία; ὡρίσατο. Οὐ γὰρ ἡ καθ' ἡμᾶς ἁγία Εκκλησία μόνη τοῦτο πέπραχεν· ἀλλὰ πολὺ πρότερον ἡ τῆς Αἰγύπτου καὶ Λιβύης, ὡς ἤδη εἴρηται, ἡ τῆς Παλαιστίνης, ἡ τῆς Συρίας, ἡ τῆς Περσίδος, ἡ τοῦ ᾿Αλανῶν [αι. Ἀλβανῶν] καὶ Ἰβήρων ἡ καθ' 'Η τοῦ ὁσίου Ἰωάννου πρὸς τὸν μαθητὴν συντεθείσῃ παρ' αὐτῶν πνευματικώς τε καὶ θεο Σωφρόνιον. λειμών λειμωνά ριον, εἰ νέος παράδεισος νέον παραδείσιον, 'Η τοῦ ὁσίου Καλλίστου. Τῶν ἐν μονοτρόποις ἐλαχίστων Καλλίστου καὶ Ἰγνατίου τῶν Ξανθοπούλων μέσο δος, καὶ κανὼν ἀκριβὴς, καὶ παρὰ τῶν ἁγίων ἔχων τὰς μαρτυρίας, περὶ τῶν αἱρουμένων ἡσύχως βιῶναι καὶ μοναστικῶς, περί τε ἀγωγῆς καὶ πολιτείας καὶ διαίτης αὐτῶν, καὶ περὶ τοῦ ὅσων ἡλίκων ἀγαθῶν πρόξενος ἡ ἡσυχία καθίσταται τοῖς λόγῳ μετιοῦσιν αὐτήν. Διακέκριται δὲ ἡ παρούσα τοῦ λόγου πραγματεία ἐν κεφαλαίοις ρ'. Ἐδεὶ μὲν ἡμᾶς κατὰ τοὺς θείους φάναι χρησμούς ψευδιδάκτους τυγχάνοντας. Εξαι μέτως δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν ταύταις περί αὐτῆς συνεγράψαντο, πνεύματι ὡς καὶ αὐτοὶ ὄντες ἐκ Θεοῦ, οι θεηγόροι καὶ θεοφόροι καὶ Χριστοφόροι καὶ ἔνθεοι ὄντες ἀληθῶς, ὅ τε ἐν ἁγίοις πατὴρἡμῶν Κάλλιστος, ὁ τῆς βασιλευούσης γεγονώς νέας Ῥώμης ἐκ Θεοῦ πατριάρχης, καὶ ὁ σύμπνους αὐτῷ καὶ συνασκητὴς ὅσιος Ἰγνατίος, καὶ βίβλῳ οἰκείᾳ φρόνως καὶ λίαν υψηλῶς ἐφιλοσόφησαν ἐν ρ' κεφαλαίοις, τῷ ἐντελεῖ ἀριθμῷ τελείαν τὴν περὶ ταύτης γνῶσιν ἐκθέμενοι Αλανῶν καὶ 'Ιβήρων. Ιβηρες δὲ καὶ ᾿Αβασγοὶ καὶ ᾿Αλανοὶ, ἐν γέν νος. νῶν, Αλανίᾳ καὶ ᾿Αλβανίᾳ. Μαξιμιανὸς ὁ Ερκούλιος Γαλλίας καὶ Βρεττανίας, Κωνστάντιος δὲ ᾿Αλανίας καὶ ᾿Αφρικής ἐκράτησαν· Βι
col. 1041–1042page 7 of 15
PG 132:1041ἡμᾶς τε έψα καὶ ἑσπέριος λῆξις, καὶ τὰ ὑπὸ τὴν τῶν Ρωμαίων ἐκκλησίαν τελοῦντα σύμπαντα Έθνη. Καὶ οὐχ ὡρίσαντο μὲν, οὐκ ἔπραξαν δὲ, ἢ οὐ πράττουσιν· ἀλλ' ὡς ἔστιν ὁρᾷ», εἰς δύο λαούς σχεδὸν ἰσαρίθμους, τῶν ἐν γάμῳ τέ φημι καὶ ἀγαμίᾳ, ἡ οἰκουμένῃ μεμέρισται, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν δυνάμει καὶ χάριτι, τοῦ ἐλθόντος πῦρ βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ τοῦτο εἰς τὴν νῦν βλεπομένην πυρκαϊὰν ἀνάψαντος, καὶ τὴν οἰκουμένην πᾶσαν τοῦ τῆς παρθενίας ἐμπλήσαντος φυτοῦ· οὐκ ἀνδρῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ γυναικῶν, τὸ παράδοξον, τῆς ἀφερεπόνου καὶ ἀπε λωτέρας φύσεως. Τὴν τοιαύτην γοῦν καὶ τηλικαύτην τῆς τῶν ψυχῶν σωτηρίας ἐπίδοσιν βλέπων ὁ ἐχθρὸς, ἐδυσχέραινεν, ἡνιᾶτο, δεινὸν ἔπνει καὶ μανικόν· ὁρῶν τὰ πλήθη τῶν σωζομένων ψυχῶν, τῶν αὐτοῦ ἀρχίων Β' ὑπεριπτάμενα, καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀνερχόμενα. Καὶ περιήρχετο ζητῶν ὄργανον ἐπιτήδειον τῆς ἑαυτοῦ κακίας· καὶ ζητῶν, ὦ τῶν ἐμῶν κακῶν! εὑρίσκει Λέοντα τὸν Ἰσαυρὸν, τὸν τῆς εἰκονομαχικῆς αἱρές σεως ἔξαρχον· καὶ δι' αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ τῆς τε βασιλείας καὶ αἱρέσεως διαδόχων, ἐξαιρέτως τοῦ τρισκαταράτου Κοπρωνύμου, ἐπειρᾶτο τήν τε Ενο σαρχον οικονομίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ τὸ τῶν μοναχῶν τάγμα, ἐκ μέσου ποιήσασθαι. ἐψεύσθη τῶν ἐλπίδων κἂν τούτῳ ὁ δόλιος. Αλλ' ς'. Ὑπ᾿ αὐτοῦ γὰρ τούτων τῶν ὑπ' αὐτοῦ διωκομένων μοναχῶν, τῇ ἀμάχῳ Χριστοῦ δυνάμει, ανετράπη συν τῇ εἰκονομαχική μαγγανείᾳ αὐτοῦ, καὶ πέπτωκε πτῶμα ἐξαίσιον. Εκτοτε οὖν καὶ μέχρι τῆς δεύρο, Ο τετρακοσίων ήδη χρόνων παρωχηκότων, τοσοῦτον ὑπὸ πάντων τῶν πιστῶν ἐξεθειάζετο καὶ ἐτιμᾶτο τὸ τάγμα τῶν μοναχῶν, ὡς καὶ τὰς ἐξομολογήσεις καὶ ἐξαγγελίας τῶν ἁμαρτημάτων, καὶ τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐπιτιμίας καὶ ἀφεσίμους λύσεις, εἰς τοὺς μονα χούς μετατεθῆναι· καθὼς καὶ ἔτι νῦν ὁρᾶται γινό μενον η'. Ταῦτα τοίνυν μὴ φέρων καὶ αὖθις ὁ ἐχθρὸς ὁρᾷν, τῆς ἀρχαίας ἐπεμνήσθη διπλόης· καὶ ἔγνω δεῖν μηκέτι ὁμόσε χωρεῖν μήτε κατὰ τῆς πίστεως, μήτε κατὰ τῶν μοναχῶν ἢ λαϊκῶν· ἀλλ' ὑφάλως καὶ ὑποκεκρυμμένως τὰ ἀμφότερα ἑνὶ τεχνάσματι ἀνα στρέψαι καὶ καθελεῖν. Τῷ τοι καὶ τρόπον μηχανῆς ἐξευρίσκει ὁ τὴν κακίαν σοφώτατος, πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος αὐτοῦ σοφισμάτων σκαιότερόν τε καὶ κακουργότερον ὅπερ καὶ ἐπὶ τέλει τῶν αἰώνων τε λευταῖον ἐταμιεύσατο. Οὐκέτι γὰρ Μαξιμιανοὶ καὶ Διοκλητιανοί, οὔτε "Αρειο: καὶ Νεστόριοι, οὔτε Σι βέλλιοι καὶ ᾿Απολινάριοι καὶ Εἰκονομάχοι ἡμᾶς διώ κουσι καὶ ἀποκτείνουσιν· ἀλλ' ἡμεῖς ἑαυτοὺς, ὦ τῆς συμφοράς! οἱ πιστοὶ τοὺς πιστοὺς, οἱ ὀρθόδοξο: τοὺς Καθὼς καὶ ἔτι νῦν ὁρᾶται γινόμενον.
col. 1035–1036page 4 of 15
PG 132:1035ὀρθοδόξους, βαλλομέν τε καὶ φονεύομεν ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους· οὗ σωματικῶς, ἀλλὰ ψυχικῶς. Πάντας γὰρ ὁ ἐχθρὸς ὑφ᾽ ἑνὶ τούτῳ δηλητηρίῳ, καὶ βασιλεῖς καὶ ἀρχιερεῖς καὶ μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς ἀναιρεῖ· καὶ τὸ ἐλεεινότερον, ἡδέως τοῦτο προσιεμένους πίνοντας ὡς σωτήριον, καὶ οὐκ ολέθριον. Τὸ δὲ ὅπως, προϊών ὁ λόγος δηλώσει. Οἴμοι! Τίς δώσει τῇ κεφαλῇ μου ὕδωρ, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς μου πηγὴν δακρύων ὁ φησὶν ὁ θεῖος Ἱερεμίας· καὶ κλαύσομαι ἡμέρας τε καὶ νυκτός, τὴν κατέχουσαν ἡμᾶς ἀνυπέρβλητον συμφοράν. Τί δέ ἐστιν ὅ φημι; Τὸ τὰ τῷ Θεῷ προσο αφορισθέντα παρὰ φιλοχρίστων βασιλέων, ἀρχιερέων, ἀρχόντων, μοναχῶν, λαϊκῶν, δῶρον δίδοσθαι παρὰ ἀνθρώπων ἀνθρώποις· ήγουν μοναστήρια, γηροκομεῖα, ξενώνας, καὶ τὰς αὐτοῖς διαφερούσας κτήσεις καὶ ταῦτα τῶν κτητόρων ἀραῖς φρικωδεστάταις & ὑποβεβληκότων ἐν ταῖς αὐτῶν διατάξεσι, τοὺς κατα δουλοῦντας αὐτά. Αὕτη δὲ ἡ παρανομία, ἢ κατὰ Θεοῦ ἀδικία, ἢ οὐκ οἶδα ὅ τι χρὴ λέγειν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κακοῦ, ἤρξατο μὲν, ὡς πάντες ἴσασιν, ἀπὸ τῆς Εἰκονομαχικῆς αἱρέσεως, καὶ τοῦ διαπύρου αὐτῆς προστάτου, ὡς δεδήλωται· τοῦ Κοπρωνύμου φημί· διὰ τὴν πρὸς τοὺς μοναχούς, αὐτοῦ ἄσπονδον ἀπέχθειαν· ἐσχόλαζε δὲ, τῆς ὀρθοδοξίας λαμψάσης. θ'. Εἶτα αὖθις τῇ τοῦ κακομηχάνου ἐχθρού σκαιωρία, ὡς εἴρηται, τοῦ ἀεὶ σαίνοντος μὲν τῷ χρηστῷ, τελευτῶντος δὲ εἰς πονηρὸν, ἀρχὴν ἔλαβεν, ἐξ αἰτίας δῆθεν προνοητικῆς, τῶν κατὰ καιροὺς βαο σιλέων καὶ πατριαρχῶν, τὰ καταλελυμένα ἢ και ταλυόμενα τῶν μοναστηρίων καὶ πτωχείων, τοῖς ἄρχουσι παρεχόντων· οὐ ἑωρεᾶς τρόπῳ, καὶ ἐπὶ σωματικῷ κέρδει· ἀλλ' ἐπὶ φιλοκαλίᾳ, καὶ καλ-, λιεργίᾳ, καὶ ψυχικῇ δῆθεν ὠφελείᾳ. Τοῦ χρόνου δὲ προϊόντος, προσέμιξεν ὁ ἐχθρὸς εἰς τὸ πρᾶγμα, τὸν ΙΧ, Τις δώσει τῇ κεφαλῇ μου. Κτητόρων. κτήτορες 54: "Οσοι γὰρ κτήτορες χωρίων ἢ οἰκιῶν ὑπῆρχον 456: Οὔτε πάλιν ἐὰν ἐρημωθῇ οὐσία κτήτορος, δύο νασαι εἰπεῖν, ὅτι τὸ πρόσωπον [αὐτοῦ ἠρημώθη. τὸ γὰρ πρόσωπον,] ὡς πολλάκις, 190: Κτήτορα όντα καὶ Σελευκείας καὶ ᾿Αντιοχείας. 426: Τοῖς ἐνδοξοτάτοις καὶ λαμπροτάτοις κτήτορσι καὶ οἰκήτορσι τῆς 0:0 σώστου πόλεως. κτήματα Δεσπότης του κτήματος, κτήτωρ, κτήτωρας. 269, κτήτωρ τοῦ ἱεροῦ φροντιστης ρίου. κτήτωρ τῆς μονῆς. Κτήτορος καὶ ἡγουμένου μονῆς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Εὐεργέτιδος, κτήτορος μονῆς τῆς Εὐεργέτιδος. κτητορικὸν δίκαιον, Τυπικά κτητορικά, κτητι ρων τυπικά, κτητοριτυπικά,
col. 1037–1038page 8 of 15
PG 132:1037Ἢ ΤΑ, τ σναθ ν. πὸ. ὧς 6 δ΄Π ΠπΠΠ ΠΤ ἐς “ψαἰψιηνεαων αι οἷο δοφαλία ἰμβοηι, φουϊμϑέννϑεν Υ ΔΠωῖμθ μγὸ Υἶγ 6 τπυδεΐς ρᾶσσα ργοσυάδηθ βόγιῃθὶ πμ σαγο τοναϊίίωγ, οἰκεῖον ἰόν ’ φημὶ δὴ τὴν αἰσχροκέρδειαν καὶ πλεσ.- εξίαν' καὶ ἀφορμῆς εὑπροσῶπον τῷ δοχεῖν, δραξάμε - γο! οἱ μεταγενέστεροι τῶν βασιλέων καὶ πατριαρχῶν, τὴν εἰρημένην τῶν πρὸ αὐτῶν οἰκονομικὴν δῆθεν ἔχδοσιν, ἤρξαντο τελείας δωρεᾶς τρόπῳ δωρεῖσθαι καὶ τὰ συγιστάμεγα τῶν μοναστηρίων καὶ πτωχείων. Εἴτα προῖδντος τοῦ χρόνου, καὶ τὰ μείζονα καὶ εὐπροσοδώτερα, Ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Σισίννιος (9), οὐ, πρὸ πολλῶν τούτων χρόνων πατριάρχης γεγονὼς Κωνσταντιγουπόλεως, μὴ φέρων ὁρᾷν τὴν τηλικαύτην παρανημίαν, διαγέστη, ὥς τινες λέγονσι, καὶ αὐτὴν ἀπεχήρυξε, καίτοι οὕπω εἰς τοσαύτην ἀκρότητα χαχίας ἐλάσασανι Οἱ δὲ. μετ᾽ αὐτὸν (40), τούτου, ὡς μὴ ὥφελον, ἡλογηχότες, τὸ πονηρὸν, καὶ αὖθις ἀνενεώσαντο. Ὅπερ καὶ λατ' ὀλίγον αὐξγθὲν, εἰς τὴν νῦν ὁρωμένην κατέληξε συμφοράν, Οὐχέτε γὰρ πόδε τὸ μοναστήριον, ἢ τόδε, ἀλλά πάντα ὁμοῦ δεδώρηνται, μικρὰ, μεγάλᾷ, πτωχὰ, πλούσια, ἀνδρῷα, γυναικεῖα" πϑὴν ὀλιγοστῶν. καὶ τῶν νεοσνστάτων εὐαρεθμήτων κοινοθίιον, ᾿Αλλὲ ησὶ αὐτὰ ὅσον οὔπω τοῦτ᾽ τρέφονται, τοῦ πονηροῦ ἔθους χρατοῦγτος " καθάπερ καὶ τὰ ὄγτως χοινόδιᾳ τὰ ἀρχαῖα καὶ μέγιστα πεπόνθασι, Δεδώρηνται δὲ χοόμικοῖς καὶ ἀνδρηγύνοις (, ἐνίοτε δὲ καὶ ἐθνικοῖς," καὶ ἐπὶ ὃνοὶ, φιῦ, προσώποις, Τὶς νοῦς, ποῖα δὲ γλῶσσα, ἀξίως ἐχτραγῳδῆσαι ἱφχύφει τὸ πλῆθος τῶν ἐνουτῶν τῇ καχίᾳ ταύτῃ ἀνομιῶν; ὅμως κατὰ τὺ δυγᾳτὸν ἐχ πολλῶν ὀλίγα ὁ λόγος προϊὼν, ἀποδεῖξαι πειράδεταὶ, νν Αὐνίκα γοῦν τὴ προλίμιον τῆς ψνχοφθόρον δ» ρεᾶς, βλασφημίας ὑπάρχει ἀνάπλεων, Ἡ βασιλείᾳ μὸν, ἢ μετριότης ἡμῶγ, δωρεῖταί σοι τῷ δεῖνι, τὴν δεῖνα μονὴν " τυχὸν, τοῦ Κυρίον καὶ θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριετοῦ, ἢ τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοιόχον, ἢ τίνης τῶν ἁγίων " μετὰ πάντων τῶν διχαίων καὶ προνομίων αὐτῆς, καὶ τῶν ὑπ᾽ αὐτὴν χτημάτων, ἀχινήτων τῇ καὶ λοιτιῶν προσν ὀξων [αἱ. πιροποδίων) αὐτῆς, ἐπὶ ὅρῳ ζωῆς σον " ἢ ἐπὶ δυσὶ προσώποις, Εὐφήμει, ἄνθρωπε " σύγες τί λέγεις, τέ γράφεις" καὶ φρίξον" ὅτι ἄνθρωπος ὧν φθαρτὸς καὶ θνητὸς καὶ ἐφήμερο;, τολμᾷς πὴν τὸ θεῖον χαὶ φυδερὸν ὄνομα ἐπικεχλημένην μονῇν, ἢ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἢ τινος τῶν ἁγίων, ἀνθρώ, πῳ χαρίσασθαι. πᾶς ὁ δωρούμενος, ὁ ἔχει δωροῖταιν οὐχ ὃ οὐχ ἔχει. Σὺ δὲ εἰ μὲν φὴς χαρίξειν ὅ ἔχεις, δαὶ σὰ εἶναι τὰ τοῦ Θεοῦ νομίζεις, ὀμόθεον σαυτὴν πεποίηκας, καὶ ὡς Θεὺς χαρίζῃ τὰ ἴδια, οἷς βυύλει, καὶ καθὼς βούλει, ΕΠ δὲ ὃ οὐκ ἔχεις, τί πράττεις λέξον, Οὐκ οἶδας τί εἰσι τὰ μοναστήρια ; λιμένες
col. 1039–1040page 6 of 15
PG 132:1039πάντως τοὺς τὴν θάλασσαν τοῦ βίου πλέοντας ὑπο-? δεχόμενοι καὶ διασώζοντες. Ο γοῦν ταῦτα τοῖ; βιω τικοῖς χαριζόμενος, οὐδὲν ἄλλο ποιεῖ, ἢ τοὺς φραγμοὺς τῶν λιμένων περιελών, ᾠδοποίησε τῷ κλύδωνι τῆς θαλάσσης, τὴν εἰς τοὺς λιμένας εἴσο δον· καὶ οὐκέτι εἰσὶ λιμένες· καὶ γέγονεν οἰκουμενι τὸν τὸ ναυάγιον. ια΄. Οὐκ οἶδας τί ἐστι μοναστήριον; Πάντως, ἅγιος οἶκος ἐπ' ὀνόματι Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ τυχὸν ἱδρυμέν νος, φέρων αὐτὸν ἐν τοῖς ἱεροῖς ἀδύτοις ἀνιστορημένον, καὶ τὰ θαύματα αὐτοῦ καὶ τὰ θεῖα παθήματα ἐν τῷ ναῷ παντί, βίβλοι ἱεραὶ καὶ θεῖα κειμήλια συνοδία ἁγία, δι' αὐτὸν, κόσμον, τὰ ἐν κόσμῳ τε καὶ ἑαυτὴν ἀπαρνησαμένη, καὶ αὐτῷ κολληθεῖσα καὶ προσανέχουσα, καὶ αὐτῷ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ᾄδουσα καὶ ψάλλουσα· καὶ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ, κατὰ τὸν Ψαλμῳδὸν, ἅπαυστον λέγουσα δόξαν· καὶ μέσον αὐτῆς ἔχουσα τοῦτον ἀεὶ, κατὰ τὴν ἀψευδεστάτην αὐτοῦ καὶ θείαν ὑπόσχεσιν· Οπου γάρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, φησὶν, ἐκεῖ εἰμὶ ἐν μέσῳ αὐτῶν. Πρόσοδοι ἐπὶ τούτεις ἱεραὶ καὶ διάφοροι, πολυτρόπως συλλεγόμεναι, πρὸς σύστασιν καὶ διαμονὴν καὶ διοίκησιν τῶν εἰρημένων χρηματ τίζουσαι, αἱ παρὰ τῶν μακαρίων κτητόρων, εἰς τοῦ το ἀφιερωθεῖσαι. Ταῦτα τοίνυν πάντα τὰ ἱερά τε καὶ θεῖα μοναστήρια καὶ ὄντα καὶ λεγόμενο, οἱ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ τολμηρῶς ἀφαιρούμενοι, καὶ διὰ δωρεᾶ; ἀν θρώπῳ [αί. ἀνθρώπων] καταδουλοῦντες, τί ἁμαρτάνουσιν; ἱεροσυλίαν; οὐχί. Ο γὰρ ιερόσυλος, ἅπαξ ή τὸ πολὺ δὲς ἱερὰ συλῆσαι δυνηθεὶς, εἶτα κρατηθεὶς ἐκολάσθη καὶ ἐφυλακίσθη, καὶ πέπαυται τὸ κακόν ἐνταῦθα δὲ διηνεκὲς τὸ κακὸν, καὶ τὸ πλημμέλημα τῷ βίῳ παντὶ συμπαρεκτεινόμενον· καὶ οὐ μετὰ φόβου, καθάπερ ἐκεῖ, ὡς ἁμάρτημα δρώμενον, ἀλλὰ μετὰ παῤῥησίας διενεργούμενον ὡς ἀναμάρτητον. Τί οὖν κληθήσεται; πλεονεξία; οὔμενουν. Τὴν γὰρ πρὸς τοὺς ὁμοδούλους πλεονεξίαν, ὁ θεῖος ἀπόστολος Παῦλος εἰδωλολατρίαν ἐκάλεσεν· ὁ καὶ ἑρμηνεύων ὁ θεῖος Χρυσόστομος, πολλαχοῦ τε καὶ ἐν τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ λόγῳ τῆς πρὸς Ἐφεσίους Επιστολῆς, καὶ χεῖ ρον εἰδωλολατρίας απέδειξεν. Εἰ οὖν ἡ πρὸς τοὺς ἐμοδούλους πλεονεξία, ειδωλολατρία ἐστίν. Η πρὸς Θεὸν διαβαίνουσα, τί ἄλλο όνομασθήσεται, εἰ μὴ ἀσέβεια; Εἰ γὰρ ὁ ἔν τι τῶν θείων ἅπαξ κοινώσας ἢ καθυβρίσας, οἷον ἁγίαν εἰκόνα, ἢ ἱερὸν κειμήλιον, ἢ χρήματα ἱερὰ μερικώς νοσφισάμενος, θεοστυγής καὶ κατάκριτος, διὰ τὸ τὴν ὕβριν ἐπὶ τὸν Θεὸν δια βαίνειν, ὥσπερ καὶ τὴν τιμήν· καὶ βεβαιοῦσι τὸν λόγον, ἐν μὲν τῇ Παλαιᾷ, πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ Αχαρ ἐκ τῶν τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένων ἅπαξ κεκλοφώς, καὶ ὑπὸ τοῦ λαοῦ πανοικὶ καταλευσθείς ἐν δὲ τῇ Καινῇ, Ανανίας καὶ Σάπφειρα, ἐκ τῶν τῷ "Αχαρ.
col. 1041–1042page 7 of 15
PG 132:1041Θεῷ ὑπὸ τούτων αὐτῶ) ἀφιερωθέντων νουφισάμενοὶ, καὶ τῷ θανάτῳ παραδοθέντες" μᾶλλον δὲ τῷ ἀχριδέστερον ἐξετάτοντι, οὐ τὰ τοῦ Θεοῦ ἔκεινοι δοχοῦσι νοσφίσασθαι, ἀλλὰ τῶν τότε Χριστιανῶν. Δεεπίπρασκον γὰρ οἱ πλουσιώτεροι τὰς χτήσεις αὐτῶν, καὶ φέροντες, τὰς τιμὰς, ἐτίθουν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων, χαὶ ὑπ᾽ αὐτῶν διεδίδ᾽το ἑκάστῳ τῶν Χριστιανῶν, καθότι ἄντις χρείαν εἶχεν. Ὅμως καὶ τῷ Θεῷ, καὶ τῷ χορυφαίῳ τῶν ἀποστόλων, ὡς τὰ ποῦ Θεοῦ νοσφισάμενοι ἐνομίσθησαν " καὶ μάλα εἰχότως" διὰ γὰρ τοῦτο καὶ κατεχρίθησαν. Εἰ οὖν ἐκεῖνον ἐχ τῶν οἰκείων νοσφισάμενοι, οὕτως ἐκολάσθησαν" 9 τὰ παρ᾽ ἑτέρων τῷ Θεῷ καὶ τοῖς αὐτῷ ἀνακειμέγοῖς ἀφιερωθέντα, οὐ μόνον ἅπαξ νοτφισάμενοι, ἀλλὰ διὰ πάσης ζωῆς ἀδεῶς καὶ μετὰ πάσης παῤῥησίας κατεσθίοντες, τί πείσονται, αὐτοί τε χαὶ οἱ ταῦτὰ τούτοις δωρούμενοι; Ποίας οὐκ ἄξιοι καταχρίσεως, οἱ πάντα ὁμοῦ κοινοῦντες καὶ καθυδρίζοντες διηνεκῶς καὶ γοσφιζόμενοι, καὶ οὐχ εἰς ἕν μοναστήριον, ἢ δύο, ἢ δέχα, ἢ ἑκατὸν, τὴν παροινίαν ἐνξειχνύμενοι, ἀλλ᾽ εἰς ἅπαντα; καὶ εἰ ὁ μίαν πιστοῦ ψυχὴν σχανδαλίσας, συμφέρει αὐτῷ, κατὰ τὴν θείαν φωνὴν, μύλον ὀνικὸν κρεμασθῆναι εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ, χαὶ καταποντισθῆγαι ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης " ὁποίας οὐκ ἄξιος καταχρίσεως, ὁ τὰ ἄπειρα πλήθη τῶν μοναχῶν καὶ μοναζουσῶν, οὐ μόνον ἀεὶ σκανδαλίζων, ἀλλά τελείως ἀπολλύς " ἀνθρώπους ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ἐπιθιθάζων, καὶ καταδουλῶν αὐτοῖς [αἱ, τούτοις], αὐτούς τε χαὶ ἅπαντα τὰ αὐτῶν; ιβ΄, Τὸ δὲ πάντων χείριστον, αὐτὸν τὴν τῆς ἐχκλησιαστικῆς εὐταξίας θεοσμοθεσίαν χαινοτόμεξ χαὶ συγχέει ἡ μανία αὔτη. Ἐχείνη γὰρ, ὡς ἄνωθεν εἴρῆται, μετὰ τὰς τῆς ἱερωσόνης θεία; τάξεις τὸ καὶ πελειώσεις, εὐθὺς τὴν τῶν μοναχῶν ἐνέταξε τελείωσίν τε καὶ τάξιν" ἔπειτα τὴν τοῦ πιστοτάτου λαοῦ, Αὕτη δὲ τὸ σῶμα τῆς Ἐχχλησίας συνταράσσουσαν ἐπεδίθασε τοῖς μοναχοῖς τοὺς λαϊκούς " τοῖς δὲ λαϊχεῖς ὑπέταξε τοὺς μοναχούς. Ὅτι δὲ σῶμα Χριστοῦ ἡ Ἐκκλησία αὐτοῦ ἐστὶ, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς τὸ ἴδιον αἷμα ἐξέχεεν, οὐδεὶς ἀγνοεῖ, Τῷ δὲ Ἐχχλησίαν Θεοῦ αχανδαλίσαντε, οὐδὲ μαρτυρίου αἶμα, κατὰ τὸν θεοφόρον Ἰγνάτιον, ἀρκεῖ εἰς συγχώρησιν (|5). ιγ΄. Εἰ δὲ λέγοιεν, ἐπὶ συστάσει καὶ διαμονῆ δωρεῖσθαι τὰ μοναστήρια" αὐτίκα βοῶσι λαμπρᾷ τῇ φωνῇ, τὰ ὑπὸ τῶν χαρισεικαρίων καταλυθέντα' καὶ τούτων οὔχ ὀλίγα, εἰς προάστεια μεταποιηθέντα,
col. 1043–1044page 9 of 15
PG 132:1043Συσταθὲν δὲ καὶ ἀνακαινισθὲν παρὰ χαριστικα ρίου μοναστήριον, οὐκ ἴσμεν εἰ εὑρεθήσεται ἀλλὰ καὶ εἰ εὑρεθήσεται, παρανομίας δῶρον Θεὸς οὐ προσίετα:. Τέως σήμερον, τὰ ἐλεύθερα θάλλουσι καὶ ἐπιδιδόασι· τὰ δὲ δοῦλα, καταλύονται. Σὺ δὲ ὅμοιόν τι λέγεις, τῷ διατεινομένῳ τὴν διηνεκή δουλείαν κρείττονα εἶναι τῆς ἐλευθερίας. Ὅτι δὲ οὐκ ἐπὶ συν στάσει καὶ διαμονῇ ταῦτα δωροῦνται, δῆλον ἐκεῖθεν. Οὐ γὰρ τὰ καταλελυμένα δωροῦνται· ἀλλὰ μᾶλλον τὰ συνιστάμενα, καὶ εὐθαλῆ τὴν πρόσοδον ἔχοντα. Καὶ ἡ ταῖς ἐνίαις δὲ τῶν δωρεῶν προσκειμένη προκειμένη] χάρις δηλοῖ τοῦτο σαφέστερον, ἐν οἷς φησὶ τὰς μετὰ τὴν τυπικὴν τῆς μονῆς ἔξοδον περιτο τευούσας προσόδους, ἀποκερδαίνειν ἀλογοπραγήτως τὸν χαριστικάριον. Εἰ δὲ πάλιν λέγει [αι. λέγοιεν], ὅτι διὰ τὸ ἐξκουσσεύεσθαι ἀπὸ τῶν ἐπηρειῶν τοῦτο πράττουσιν, ἀκουέτωσαν· τὸ ἐπηρεάζειν ἢ μὴ ἐπε τρεάζειν, τῆς ὑμῶν ἐξουσίας ἐστί· παύσατε τοὺς ἐπηρεαστάς, καὶ ἐξκουσσάτων ἐξκουσσάτορος] χρεία οὐκ ἔστιν. Ὁ γὰρ ταῦτα λέγων ἔοικεν ἄρα χοντι, ἐλεύθερον πένητα διὰ τῶν αὐτοῦ ὑπηρετῶν ξενοπροσώπως επηρεάζοντι, εἶτα εἰς ἔλεον δῆθεν τοῦ πένητος κινηθέντι, καὶ προστάξαντι, μετὰ πάντων τῶν προσόντων αὐτῷ, καὶ τὴν ἐλευθερίαν αὐτοῦ ἀφελέσθαι, καὶ δοῦλον εἶναι ἀντ᾽ ἐλευθέρου· ἵνα μὴ ἐπηρεάζηται, φησί. Σκήψις ταῦτα καὶ πρόφασις, καὶ τῆς αἰσχροκερδείας ἐπικαλύμματα. Ποία εὐαγγελικὴ καὶ θεία φωνὴ ἐνετείλατο, ποία ἀποστολική παρ αίνεσις διετάξατο, ποία πατρικὴ καὶ κονονικὴ παρά δοσις ὥρισε, ποία πολιτική νομοθεσία ἀπὸ τοῦ αἰῶνος ἐθέσπισε, ναὸν ἅγιον, καὶ μοναστήριον δε ρεῖσθαί τινι; οὐδὲ γὰρ αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες εὑρίσκονται εἰδωλικόν τινα ναόν ποτέ τινι δωρησάμενοι. Το γοῦν παρὰ ταῦτα γινόμενον, τίς ἂν λογισμοῦ Κύριος, ἀγαθὸν καλέσῃ ἢ συμφέρον, ἢ οἰκονομίαν, ἢ προ μήθειαν, ἡ ὠφέλειαν καὶ σύστασιν· ἀλλ᾽ οὐχὶ μᾶλλον παράβασιν καὶ παρακοὴν, καὶ παρανομίαν ἐσχάτην καὶ ὀλεθρίαν; Εἰπὲ γάρ μοι, εἰ ὁ τῷ ἐπιγείῳ ἀντά ρας βασιλεῖ, καὶ τὰ προσήκοντα αὐτῷ χρήματα καὶ κτήματα σφετερισάμενος, έπειτα δὲ καὶ αὐτοῦ στρατοπέδου [στρατόπεδον] δυνηθεὶς ἀποστῆσαι, καὶ ὑφ᾽ ἑαυτὸν ποιήσασθαι, οὐκέτι ἐστὶ δοῦλος πάντως ἢ φίλος τοῦ βασιλέως, ἀλλ' ἐχθρὸς καὶ πολέμιος· ὁ τὰ τῷ ἐπουρανίῳ βασιλεῖ Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν ἀνατεθειμένα θεῖα καὶ ἱερὰ πράγματα, οἷα δ' ἂν καὶ εἶεν, κοινῶν καὶ σφετεριζόμενος καὶ ἄλλοις δω ρούμενος, ἔτι δὲ καὶ τὸ θεῖον καὶ ἱερὸν αὐτοῦ στρα τόπεδον· φημὶ δὴ, τὸ τῶν μοναχῶν καὶ μοναζουσῶν οὐ μόνον διὰ τῆς τῶν ἀναγκαίων ενδείας πιέζων καὶ στεναχωρῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ δωρεᾶς ἀνθρώποις κατα δουλῶν, καὶ ὅσον τὸ ἐπ' αὐτὸν ἀφιστάνων αὐτοὺς τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως, πῶς δύναται εἶναι ἢ λέγεσθαι ἡ Χαριστικαρίων.
col. 1045–1046page 10 of 15
PG 132:1045Χριστιανός οὕτω μὲν οὖν ὁ ἐχθρὸς τοὺς τῶν θείων ἀδεῶς κατοχουμένους, καὶ ταῦτα οὐχ ὡς Θεοῦ, ἀλλ' ὡς ίδια λογιζομένους, καὶ διὰ τοῦτο οἷς βούλονται χαριζομένους, ψυχικῶς φαρμακεύων, ἀναιρεί, ὡς προδεδήλωται. Περὶ ὧν ἐκ πολλῶν ὀλίγα εἰρήσθω. ΙΔ΄. Περὶ δὲ τῶν τὰς δωρεάς ταύτας λαμβανόντων, οὓς ἡ πονηρὰ συνήθεια χαριστικαρίους ὠνόμασεν, ἀναγκαῖον εἰπεῖν. Αμα γὰρ τῷ παραλαβεῖν, φεύ, τὴν μονὴν, αὐτίκα τοὺς ἀπληρώτους τῆς πλεονεξίας κόλπους ὑφαπλώσας, πάντα ἐγκολποῦται τὰ αὐτῆς οὐ μόνον οἰκήματα, προάστειά τε καὶ ζῶα καὶ παν τοίας προσόδους, ἀλλὰ καὶ ναοὺς αὐτούς καὶ καθε ηγούμενον καὶ μονάζοντας, δούλους ἡγεῖται, καὶ πάν τας καὶ πάντα, ὡς ἰδιόκτητα πράγματα ἔχει, καὶ ὡς οἰκείᾳ κληρονομίᾳ καταχρᾶται ἀφόβως ὡς βούλεται μηδέποτε ἐπὶ νοῦν λαμβάνων, τοῦ Θεοῦ ταῦτα καὶ θεῖα εἶναι. Τοῖς δὲ θείοις ναοίς τε καὶ μοναχοῖς, ἀπόμοιράν τινα σμικροτάτην, ἐκ πάσης τῆς προσ όδου ἀπένειμε κακείνην ώς ίδιον ψυχικόν μετά πολλῶν αἰτήσεων αὐτοῖς παρεχόμενος. Εὼ γὰρ λέο γειν τὴν κατάλυσιν τῶν ναῶν, οἰκημάτων τε καὶ προαστείων, ἀεὶ εἰς τὸ εἰσοδιάζειν αὐτοῦ βλέποντος μόνον, οὐχὶ καὶ εἰς τὸ ἐξοδιάζειν· καὶ μᾶλλον εἰ πρό κειται ἐν τῇ ψυχολέθρῳ δωρεᾷ αὐτοῦ, τὸ ἀνεύθυνον ἐπὶ ταῖς μειώσεσιν. Αὐτίκα γοῦν πέπαυται καὶ ἀπέσβη, οὐ μόνον πᾶσα ἡ ὑπὸ τῶν μακαρίων κτη τόρων τυπωθείσα εἰς τὸ θεῖον εὐσεβὴς θεραπεία, ήγουν αἱ ἱεραὶ τῶν ἁγίων ἑορτῶν λαμπροφορίας, εὐωδίαι τε καὶ δοξολογίαι· ἐν τισὶ δὲ, καὶ αὐταὶ αἱ ημερήσιοι φωταψίαι· ἔτι δὲ καὶ αἱ τῆς ἐλεημοσύν νης μεταδόσεις, αἵ τε εἰς τὰς ἑορτὰς τυπωθεῖσαι, καὶ αἱ ἡμερήσιοι τῶν πυλώνων, ἔτι δὲ καὶ αἱ τῶν μνημοσύνων τῶν κτητόρων· πρὸς δὲ καὶ αἱ τοῖς μοναχοῖς ἐπὶ ταῖς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑορταῖς, καὶ μνημοσύνοις, καὶ ἀποκρέαις, καὶ πασχαλίαις τυπωθεί σαι παρακλήσεις· ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ τῶν μοναχῶν σιτηρέσια τὰ ἀναγκαιότατα· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οίχεται πᾶς εὐσεβείας τρόπος παρὰ τῶν κτητόρων επινοηθεὶς ἐν τοῖς θείοις ναοῖς καὶ τοῖς μοναχοῖς καὶ ταῖς μοναστρίαις [αι. τοῖς μοναστηρίοις]. Ἡ δὲ εἰς τὰ τοιαῦτα πρότερον ἐπιῤῥέουσα πρόσοδος, μετα ωχετεύθη ἐπὶ τὸν πλάνον κόσμον καὶ κοσμοκράτορα. Πρὸ δὲ τούτων καὶ μετὰ τούτων, ἐσχόλασεν εὐθέως πᾶς κανὼν, καὶ τύπος, καὶ τάξις μοναχική. Οὐκέτι γὰρ ἡγουμένου ἐξουσία, οὐ φόβος, οὐ ταπείνωσις, οὔτε τι ἄλλο τῶν ἀγαθῶν. Οὐκ ἠρκέσθη γὰρ τοῖς τοιούτοις κακοῖς ἡ τῶν χαριστικαρίων μοχθηρία ο ἀλλ᾽ ἐπεδράξατο καὶ τῶν ἀψαύστων. Κατετόλμησε γὰρ, οἴμοι, καὶ αὐτῆς τῆς ἱερᾶς τοῦ θείου ἐπαγ γέλματος τελετῆς. Ὁ μὲν γὰρ ἱερὸς τῶν μοναχῶν θεσμὸς παρακελεύεται, τὸν ἄρτι τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς ἐν κόσμῳ ἀποτασσόμενον, ὑποδέχεσθαι παρὰ τοῦ Ψυχικόν. 57: Τὰ ὑπὲρ ψυχικών διαδόσεων ταῖς ἐκκλησίαις παρὰ τινῶν προσφερόμενα. ψυχικών διαθέσεων. ψυχι κας διαδόσεις
col. 1047–1048page 11 of 15
PG 132:1047τῆς μονῆς προεστῶτος καὶ τῶν ἀδελφῶν, δοκιμάζεσθαι δὲ αὐτὸν ἐπὶ τριετίαν ὅλην, εἰ δύναται γενέ σθαι μοναχός· καὶ εἰ μὲν φανῇ ἐπιτήδειος, ἀπο κείρεσθαι, καὶ τῷ κλήρῳ τῶν μοναζόντων συγκαταλέγεσθαι εἰ δ' ού, ἐπαναστρέφειν αὐτὸν ὅθεν ἐλήλυθε. Καὶ ἀποκαρέντα δὲ τοῦτον, ὁ προεστώς παραδίδωσί τινι τῶν τὴν ἀσκητικὴν ζωὴν καὶ ἀρετὴν κατορθωκότων, ἐπὶ τῷ στοιχειωθῆναι ὑπ' αὐτοῦ εἰς τὴν τέχνην τῶν τεχνῶν καὶ ἐπιστήμην τῶν ἐπιστημῶν· φημὶ δὴ τὴν μοναχικήν φιλοσοφίαν. Κελλίου δὲ ἰδιαζόντως τότε ἀξιοῦται, ὅτε δηλαδὴ ἀρχεῖν αὐτὸν ἑαυτῷ εἰς σωτηρίαν παρὰ τοῦ προεστῶτος κριθήσεται. Καὶ οὕτω μὲν ὁ ἱερὸς θεσμός τε καὶ θεμέλιος ἀρχή τε καὶ ῥίζα τῆς θείας ευζωΐας. Ἡ δὲ ἄθεσμος πονηρία, τὸν θεσμὸν ἀναιροῦσα, πρόσταγμα ἔγγραφον καταπέμπει πρὸς τὸν ἡγούμενον, ούτωσὶ περιέχον· τὸν δεῖνα ἐτάξαμεν ἀδελφὸν εἰς τὴν ὑφ᾽ ἡμᾶς καθ᾽ ὑμᾶς] μονὴν, καὶ [αί. τὴν] δεῖνα, καὶ παράλαβε αὐτὸν, καθηγούμενε, καὶ ἀπόχειρον, καὶ παρασχε αὐτῷ κελλία εἰς οἰκείαν καταμονὴν καὶ ἀνάπαυσιν· λαμβανέτω δὲ καὶ αὐτὸς, εἴ τι καὶ οἱ λοιποὶ ἀδελφοὶ λαμβάνουσι ποίησον δὲ καὶ τὸ ἴσον τῆς παρούσης ἡμῶν προσ τάξεως, καὶ ἐπίδος τῷ τοιούτῳ εἰς ἀσφάλειαν. Καὶ ταῦτα μὲν, ἐάν τις τῶν εὐλαβεστέρων εἴη χαριστι καρίων, εἰ δὲ τῶν ἄλλως ἐχόντων ἐστίν, οὐδὲ ψιλῆς προσρήσεως τὸν ἡγούμενον ἀξιοῖ· ἀλλὰ πρὸς ὄν ἐπέστησε τὰ τῆς μονῆς προνοείσθαι ἄνθρωπον απο τοῦ, τὸ ῥηθὲν ἀποστέλλει πρόσταγμα· οὐδὲ εἰ ἔστιν ἡγούμενος, καθηγούμενος. Διέφθειρε [αι. διέφθορε] γοῦν παραυτίκα ἡ ἀρχὴ, καὶ ὑπεσύρη ὁ θεμέλιος τῆς θείας οικοδομῆς, καὶ ἡ ῥίζα ἐξήρανται. Τῆς ἀρχῆς δὲ διαφθαρείσης, ἀνάγκη συνδιαφθαρῆναι τὸ πᾶν· καὶ τοῦ θεμελίου ὑποσπασθέντος, ἀνάγκη καὶ τὴν οἰκοδομὴν συγκατενεχθῆναι· καὶ τῆς ῥίζης ξηρανθείσης, ἀνάγκη καὶ τὸ δένδρον ἤργησε γὰρ αὐτίκα, πᾶσα θεόπνευστος διδασκαλία τῶν προειρημένων θεσπεσίων Πατέρων, περὶ ἀποταγῆς, καὶ ὑποταγῆς, καὶ εἰσαγωγικῆς στοιχειώσεως, καὶ ἐκε κοπῆς θελήματος συντεθεῖσα. Τούτων δὲ μὴ προσ ὑπαρξάντων τῷ μονάσαι θέλοντι, οὐδὲ ἄλλο τι πάντως ἔψεται τῶν θείων τοῦ πνευματικοῦ καὶ μου ναχικού νόμου παραγγελμάτων. Τῆς γὰρ τοῦ προσ εστῶτος ἐξουσίας ἀνῃρημένης ὑπὸ τῆς κοσμικής ἐξουσίας, ὡς εἴρηται, τῆς σωματικῆς τε χρείας τοῖς? μοναχοῖς οὐχ ὑπ' αὐτοῦ, ἀλλ' ὑπὸ τοῦ χαριστικαρίου παρεχομένης, τίς αὐτῶν τῷ προεστῶτι προσέξει; τις φοβηθήσεται; τίς ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ πειθαρ χήσει; τίς πνευματικὸν καυτῆρα, ἢ τομήν, ἢ μικρὰν γοῦν ἐπιτίμησιν καταδέξεται; τούτων δὲ καὶ τῶν τοιούτων ἀνῃρημένων, ἀνάγκη ἐστὶ λοιπὸν, πᾶσαν τὴν μοναχικὴν καὶ ἀσκητικὴν πολιτείαν καὶ κατά στασιν οἴχεσθαι πανωλεθρίᾳ· μόνην τὴν περιβολὴν ὡς προσωπεῖον περικειμένους κατὰ τὸν ἔξω ἀνθρώπου. ᾿Αλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἔξωθεν μόρφωσις, ἀπήρξα το ἤδη ἀφανίζεσθαι· ὡς ἔστιν ὁρᾷν εἰς τὰ δεδουλωμένα κοσμικοῖς μοναστήρια. Ἰσαρίθμιοι γάρ εἰσι σχεδὸν τοῖς μοναχοῖς οἱ ἐνταττόμενοι παρὰ τῶν βα σιλέων καὶ χαριστικαρίων κοσμικοὶ ἀδελφοὶ ἐσωμο
col. 1049–1050page 12 of 15
PG 132:1049Εν οδ οοηΝ Ἔν Οὕτως τοίνυν ὁ δράχων χαὶ τοὺς τὰς δωρεὰς λαμθάνοντας, ἡδέως ἀναιρεῖ καὶ καταπίνει. Καὶ παῦτα τὰ αὐτῶν ἀνομήματα, ἵνα μὴ λέγω ἀσεδήματα, ἐχ πολλῶν ὀλίγα, διὰ τὴν πολυγραφίαν. ὦ ᾿᾽ οως ἴδοι ἄρδω ἀφς μα ΡΝ ΒΒ Ἢ νἴται καὶ ἐξωμονῖται. Καὶ ἔσωθεν τῆς ἁγίας μάν" ὅρας, ὦ τῆς ἀτοπίας, οἱ χοσμιχοὶ σφάζουσι, πῤεωφας γοῦσι, τραγῳδοῦσι, κοὶ πάντα τὰ κοσμικὰ ἐπίτητ διύματα δρῶτι μετὰ πάσης ἐξουσξας,. Καὶ τίς ἀμφιδάλλει, τοῦ χρόνου προϊόντος, χαὶ τοῦ χαχοῦ Ὑιροκόπτοντος, μὴ τελείως γενέσθαι τὰ μοναστήρια, χησμιχὰ καταγώγια - χαὶ ὅπερ οὐχ ἐδυνήθη ὁ πρισάθλιος Κοπρώνυμος κατορθῶσαι " τοῦτο γὰρ ἀχείγῳ σκοπό: " ὑπὸ τῶν ὀρθοδέξων πληῤωθῆνατι “πα ερνπαν απ εν, πε αν ΤῊ αν “"ν περὶ ὧν καὶ δύ οὔ; ἡ πᾶσα σπουδὴ τῷ νοητῷ λέοντι, χαὶ ἡ ἀχόρεστο: καὶ ἀνένδιτος ἔφεσις "τῆς αὐτῶν ἀπωλείας. δι᾽ ἣν καὶ πᾶσαι αἱ προτέρημέναι ἀὐτοῦ μηχανουργίαι ἐπενοήθησαν, μὴ φέροντι χαθορᾷν, ὡς προείρηται, τὴν δ'' αὐτῶν προυγινόμενὴν τῷ κόσμῳ παρὰ Θεοῦ σωτηρίαν, ἀναγκαῖον "εἰπεξὶ ἅμα γὰρ τῷ ἐπιδῆναι αὐτοῖς καὶ τῇ αὑτῶν μονῇ τὸν χάριστικάριον, "καὶ πάντα τὰ αὐτῶν χαὶ αὐτοὺς ἐγκολπώσασθαι καὶ κιταχυριεῦσαι, ὡς δεδήλωται ἑωρακότες τὴν τῆς μονῆς καὶ ἑαυτῶν καταδούλώσιν, ὑποχὸ πτουσι καὶ μὴ θέλοντες, φεῦ, τῇ χοσμιχῇ δυναστείᾳ ' χαὶ ὑπὸ τῆς ἐνδείας τῶν ἀναγκαίων ἀἰεζόμένοι δὲ ξελέναις, ὃ δὲ λέγεται, ταῖς χερσὶ, δονλοπρεπῶς τῷ χαριστικαρίῳ παρίστανται, πειταρχοῦντες. δίχην ἀνδραπόδων τοῖς αὑτῶν διατάγμασι καὶ κοτμεκοῖς θελήμασιν “ οὐδὲ εἰ ἔστιν αὐτοῖς προεστῶτι ἐπιστάς μενοι Ὁ δὲ ἡγούμενος, εἰ μὲν τῶν πολλῶν εἷς ἐστὶ, ἐδυναπάγεται χαὶ αὐτὸς τῇ τοῦ χαριστιχαρίον ἐξουσίᾳ, καὶ γίνεται καὶ λέγεται ἀντὶ: ἡγουμένου ἀγόμενος. ΕἸ δὲ τύχῃ εἶναί τις τοῦ πνευματιχῶν ἱχαὶ λογίων, ἀντέχει μὲν ἄχφι τινὸς καὶ ἀνθίσταται αῖς τοῦ. χαριστικαρίου παραλόγοις. ὁρμαῖς, καὶ ἐπισπᾶται᾽ πρὸς ἑαυτὸν τῇ τοῦ θείου λόγου. αὔριγγιν τῇ πολλῇ νουθεσίᾳ καὶ τῇ πυκνῇ παρακλήσει, ἐνίους τῶν ἀδελφῶν " ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ὁρῶντες τοὺς τῷ χα ριστικαρίῳ προσανέχοντας ἀδελφοὺς, καὶ αὐτοῦ δῇ ποῦ ἡγουμένου περιφρονοῦντας, μερικῆς τινος προς γοίας ἀξιουμένους, ἑαντοὺς δὲ παραδλεπομένους, παλινῳδίᾳ χρησάμενοι, τῷ χαριστιχαρίῳ καὶ αὐτοὶ προστίθενται, μὴ παραδεχόμενοι ὑπὶ' αὐτοῦ, ἄχρις ὦ δεῖγμά τι τῆς πρὸς τὸν καθηγούμενον ἀπεχθείας αὑτῷ παράσχωσι, Ἐΐ οὖν ποιήσει ὁ ταπεινὸς ἐκεῖνος ) ἡγούμενος ; τί διανοηθήσεται ;ὶ ποῖος παραστήσει λόγος τὴν ὑπερθάλλουσαν αὐτοῦ θλῖψιν, καὶ τὴν ἀφηχουίαν, ὁρῶντος τὴν τῶν ὑπ' αὐτοῦ ποιμαινομένων ψυχῶν ἀπώλειαν, καὶ τὴν εἰς τὸ θεῖον χαταφρόνησιν, τὸν τοῦ ἁγίου τάγματος πάντα κίνδυνον, καὶ πάντα τὰ εἰρημένα ἄτοπα ; οὐ τῷ εἰρημένῳ δὲ τρόπῳ μόνον ἀπόλλυνται οἱ ταπεινοὶ μοναχοὶ, ἀλλὰ πολύτροπος ὑπάρχει ὁ ὄλεθρος αὐτῶν. Ἑἰς πολλὰ γὰρ ἄτοπα ὑπὸ τῆς ἐνδείας ἐκκυλίονται, ἐμπορείαν χαὶ καπηλείαν καὶ πᾶν βιωτιχὸν ἐπιτήδευμα μετ. ἐρχόμενοι, διὰ τὴν ἐλεεινὴν σωματιχὴν ζωήν" ἡ τἰμϑν ὑὖν εἰς τὰ ἀνδρῷα᾽ μοναστήρια ἐνεργοῦσα ἢ “ἐενξργουμένη ἀσέβεια, τοιαύτη. Τῆς δὲ εἰς τὰ γυναιχεῖα, τίς ἂν ἐφέκοιτο λόγος, διὰ τὴν ὑπερθολὴν τοῦ χακηῦ" Τίς μὴ χλαύσει ὁρῶν τὰ φρίχης ἀνάπλεα;
col. 1051–1052page 13 of 15
PG 132:1051Μετὰ γὰρ τῶν ἐπὶ τοῖς ἀνδρῴοις προειρημένων ναχῶν, καὶ ἄλλα χαλεπώτερα ἐπὶ τούτοις ἐρῶνται. Τὰ μὲν γὰρ εὐπορώτερα τούτων, τοῖς ἄρχουσιν εἰς πρόσωπα τῶν οἰκείων γαμετῶν δωροῦνται, ἐπὶ δυσὶ προσώποις ἢ ἐπὶ τρισὶν, ως φασι· τὰ δὲ ἀπορώτερα, ἀπορωτέροις καὶ ἀπορωτέραις. Οἱ τινες ἅμα τῷ παραλαβεῖν αὐτὰ, οὐ μόνον πᾶσαν τὴν πρόσοδον αὐτῶν, ὡς ἰδίαν ἐγκολποῦνται κληρονομίαν, ὀλίγα τινὰ ἢ οὐδὲν ταῖς μοναζούσαις παρέχοντες· ἀλλὰ καὶ οἴκους ἔνιοι ἔσωθεν τῆς τῶν παρθένων αὐλῆς ἀνεγείρουσιν, αἰωνίαν τὴν τῶν μοναστηρίων κατά σχεσιν ἑαυτοῖς πραγματευόμενοι. Καὶ εἰσὶ λοιπὸν ἀναμίξ, κοσμικοὶ καὶ κοσμικαί, δοῦλοι καὶ δουλίδες, μετὰ τῶν μοναζουσῶν συζῶντες καὶ συνεκκλησιαζό μενοι. "Α δὲ καὶ αἱ ταπειναὶ μονάζουσαι, ὑπὸ τῆς ἐνδείας τῶν ἀναγκαίων πιεζόμεναι ὁρῶσι, τίς ἰσχύει γραφῇ παραδούναι; οἴχεται κἀνταῦθα ἐξ αἰτίας τῶν χαριστικαρίων καὶ χαριστικαριῶν, πᾶσα μοναδική μοναχική] καὶ παρθενική κατάστασις· πᾶς κανὼν ὑπο ταγῆς καὶ ταπεινώσεως καὶ ἐκκοπῆς θελήματος ἀπελήλαται· πανταχοῦ τῶν χαριστικαρίων κατεξουσια ζέντων, καὶ τῶν προεστώτων καταφρονουμένων· καὶ τῶν μοναζουσῶν ταῖς χαριστικαρίαις προσκειμένων καὶ ὑπεικουσῶν, οὐ ταῖς προεστώσαις, καὶ χαιρους σῶν μᾶλλον ὡς τὰ πολλὰ, ταῖς διενέξεσι τῆς χαρι στικαρίας καὶ τῆς καθηγουμένης, διηνεκῶν καὶ ἀδιαλείπτων οὐσῶν ἐν αὐταῖς διχοστασιῶν καὶ μνη σικακιῶν. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, ποῦ λοιπὸν σωτηρίας ἐλπίς; Ποῦ τὸ τῆς ἀρετῆς ἐργαστήριον; Ποῦ τὸ διδασκάλιον τῆς ἀληθοῦς φιλοσοφίας, καὶ τέχνης τῶν τεχνῶν; οἴχεται καὶ ἀπώλωλεν. Οὕτως τοίνυν καὶ ὁ ἐχθρὸς ἡμᾶς τοὺς ἐλεεινούς μοναχούς, ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, ψυχικῶς φονεύων ἀπόλ λυσεν. ις'. Τοῦτο τὸ χαλεπώτατον καὶ ὑπέρογκον καὶ πολύτροπον καὶ ἀνυπέρβλητον κακόν, τὸ πάσης ἀσε βείας ἐφάμιλλον, τὸ πάσης αἱρέσεως ισοστάσιον, οἱ κατὰ καιροὺς βασιλεῖς καὶ πατριάρχαι ενεργούμενον καθορῶντες, καὶ δυνάμενοι καὶ ἐξουσίαν ἔχοντες ἀναστείλαι καὶ παῦσαι αὐτό, οὐ μόνον τοῦτο οὐ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβαιοῦσι, δι᾿ ὧν καὶ αὐτοὶ τὰ αὐτὰ τῶν πρὸ αὐτῶν ἐνεργοῦσιν· ἀεὶ τοῦ κακοῦ κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν προσθήκην ἐπιδεχομένου, καὶ ὅσον οὔπω ἀφανισμῷ τελείῳ τοῦ μοναχικοῦ τάγματος παραδοθησομένου. Οὐδὲ γὰρ ἡγοῦνται τὸ τοιοῦτον, ὅλως ἁμάρτημα εἶναι. Καὶ πῶς ἄρα διορθώσονται; Εἰ δὲ καί ποτε εἰς μικρὰν συναίσθησιν ἔλθωσιν, ὑπό τινος τῶν φιλαρέτων περὶ τούτου ὑπομιμνησκόμενοι, τοῖς πρωταιτίοις ἐκείνοις τὸ πᾶν ἐπιγράφουσι, καὶ ἑαυτοὺς ἀνευθύνους ὑπολαμβάνουσιν· ἀγνοοῦντες ὅτι τοσοῦτον μᾶλλον ἐκείνων κατα κριθήσεσθαι μέλλουσιν, ὅσον ἐκεῖνοι μὲν μὴ εἰδότες τὸ ἐξ ἀποτελέσματος τοῦ κακοῦ μέγεθος, ὡς ἀγαθόν τι δοκοῦντες ποιεῖν, τὸ πονηρὸν ἕδρασαν· οὗτοι δὲ τὸ θεοστυγέστατον ἀποτέλεσμα ὀφθαλμοῖς καθορῶντες, ἑκουσίως ἀνομοῦσι, τὴν οἰκείαν καταπατοῦντες συνείδησιν. ᾿Αλλὰ καὶ τίς ἀπὸ τοῦ αἰῶνος, ὑπὸ τῆς τῶν προλαβόντων κακίας ἐβοηθήθη, τοῦ μὴ τὰ ὅμοια καὶ χείρονα ἐκείνων κολασθῆναι; τί γὰρ ὠφελοῦνται οἱ φονεῖς ἀπὸ τοῦ εἶναι τοῦ φόνου πρωταίτιον τὸν Κάϊν, ἢ οἱ ἀρσενοκοῖται ἀπὸ τοῦ εἶναι πρωταιτίους
col. 1053–1054page 14 of 15
PG 132:1053τοὺς Σοδομίτα;; εἰ μὴ μᾶλλον ἀσυγχώρητα πλημ μελοῦσιν· ὡς μετὰ τὴν φοβερὰν ἐκείνων κατάκρισιν, τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένοντες. Οὕτως οὐδὲ αὐτοὶ χώρων ἀπολογίας πάντως ἕξουσι, διὰ τὸ μὴ γενέσθαι πρωτο αίτιοι. 5. Αμαρτίαν πρός θάνατον εἶπον οἱ Πατέρες τὴν ἀμετανόητον. Καὶ τίς τῶν μοναστήρια δωρουμένων ἢ τῶν λαμβανόντων μετενόησε ποτε ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ καὶ τοσαύτῃ ἁμαρτίᾳ, ἢ κἂν ὅλως ἁμαρτῆσαι ποτε ψήθη τούτου ἕνεκεν, τα μετανοήσῃ, καὶ κἂν εἰς αὐτὰς τὰς τελευταίας ἀναπνοις, κἂν φλε λόγῳ εἴπῃ πρὸ; Κύριον· Ημαρτόν σοι, Κύριε· τά σοι καὶ τοῖς τοῖς ἀνατεθειμένα πράγματα, αναιδώς καὶ ἀδεῶς δι' ὅλης μου τῆς ζωῆς καταχρώμενος ἀλλὰ σύ, Κύριε, διὰ τὴν ἄπειρόν σου καὶ ἀνεκδιήγη τον ἀγαθότητα, ἐλέησον καὶ συγχώρησόν μοι. 'ἀμετανόητος δὲ ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ καὶ τηλικαύτῃ ἀσεβεία ἀποθανών, πῶς ῥυσθήσεται ὁ ἄθλιος τῆς αἰωνίου κολάσεως; εἰ καὶ μηδεμίαν ἄλλην ἁμαρτίαν ἑαυτῷ συνέγνωκεν· ὅπερ ἀμήχανον. Τὸ δὲ παραδοξότεροι, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα τολμῶντες πλημμελεῖν, καὶ οὕτως τῷ Θεῷ προσκρούοντες, τολμῶσι μοναστήρια ἐκ νέου ανοικοδομεῖν· καὶ οὐκ ἐρυθριῶσιν, ἄλλα μοναστήρια καταλύοντες, καὶ ἕτερα ἀνοικοδομοῦντες· μὴ δὲ κἂν τοῦτο συνιδεῖν δυνάμενοι, ὅτι τοῦ δυσσεβοῦς ἔθους κρατοῦντος, καὶ τὰ νῦν ὑπ' αὐτῶν ἀνεγειρόμενα, εἰ καὶ μὴ σήμερον, ἀλλ' αὔριον γοῦν, ἀνάγκη δωρηθής ναι καὶ δουλωθῆναι καὶ καταλυθήναι. τη'. Δόξα σοι, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, η δόξα σοι, δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου, δόξα τῇ ἀνεξικακία σου, δόξα τῇ ἀφάτῳ φιλανθρωπίᾳ σου· ὅτι τοῦ τοιούτου και τηλικούτου κακοῦ, ἐπὶ τοσούτοις χρόνοις τῇ Ῥωμανίᾳ καὶ τῇ τῶν Χριστιανῶν του λιτείᾳ ἐνδυναστεύοντος, καὶ τολμωμένου ἀφόβως καὶ πεπαρρησιασμένως ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν σου, οὐκ Αγανάκτησας, οὐκ ὠργίσθης ἀξίως, καὶ ἀφανισμῷ τελείῳ ἡμᾶς παρέδωκας· ἀλλ' ἔτι ἀνέχῃ καὶ μακροθυμεῖς. Καὶ νῦν μὲν, τὸ τῶν Τούρκων ἄγριον καὶ ἀθεώτατον ἔθνος ἡμῖν εἰς παιδείαν ήγειρας, τὴν τῆς Ανατολῆς χώραν ληΐζον· νῦν δὲ, τὰ τῶν Πατζινά χων καὶ Κομάνων καὶ Φράγγων, τὰ τῆς Δύσεως λεηλατοῦντα. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ σεισμῷ φοβερῷ, καὶ χαλεποίς συμπτώμασι, καὶ θανάτοις ἐξαισίοις, καὶ ἐμπρησμοῖς ἡμᾶς ἐφόβησας· εἰς συναίσθησιν πάν τως διὰ τούτων καὶ τῶν τοιούτων, καὶ εἰς διόρθωσιν ἄγων. Ἡμεῖς δὲ οὐ συνήκαμεν, οὔτε συνίεμεν Κατά τὸν παρόντα κανόνα, ὡς ἔοικεν, ἀναγκάζει τὸ μέρος τῆς Ἐκκλησίας τοὺς Λατίνους ἐξόμνυσθαι θέλοντας γυναῖκας λαβεῖν ἐκ τῆς Ρωμανίας. Πατζινάκων. Δάκες,
col. 1055–1056page 15 of 15
PG 132:1055ἀλλ' ἔτι ὁ ἀθετῶν ἀθετεῖ, καὶ ὁ ἀνομῶν ἀνομεῖ. Σὺ δὲ, ". Τα Κύριε, καὶ ἔτι φείδῃ ἡμῶν, καὶ προνοεῖς, καὶ διοικεῖς ἐν ἐλέει καὶ οἰκτιρμοῖς τὴν ζωὴν ἡμῶν. Ὄντως κατά τὴν μεγαλωσύνην σου, καὶ ἡ μακροθυμία σου. ᾿Αλλὰ φοβοῦσί με αἱ φοβεραὶ φρικται] καὶ ἀδέκαστοι κρί σεις σου, αἱ ἀπ' αἰῶνος ἐπενεχθεῖσαι τοῖς τὰ ἀδιόρθωτα πταίσασιν. Οὐ γὰρ πολλάκις φιλεῖς περιφρονούμενος, καὶ εἰ λίαν ὑπάρχεις φιλάνθρωπος. Φοβεί με ὁ ἀσυμπαθῶς κατακλυσθεὶς κόσμος. Φοβεί με ἡ τοῦ λαοῦ τῶν Σοδόμων σὺν τῇ γῇ καὶ τῷ ἀέρι ἀποτέφρωσις, ἡ τῶν Αἰγυπτίων εἰς τὸ Ερυθραῖον πέ λαγος καταπόντωσις καταπόντισις], καὶ ἡ τοῦ Αγαπημένου Ισραήλ διὰ τὴν εἰς σὲ παρανομίαν ἀποβολή τε καὶ ἔκπτωσις. Καὶ διὰ τοῦτο τολμῶν δέομαι· Κύριε, κλίνον τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον· ἄνοι ξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἴδε ἱλέῳ σου ὅμματι ἐπὶ τὸν λαόν σου καὶ τὴν κληρονομίαν σου, ἣν ἐξηγοράσω τῷ τιμίῳ σου αἵματι· καὶ κλίνον τὰς καρδίας ἡμῶν βασιλέων φημὶ καὶ ἀρχιερέων, ἀρχόντων τε καὶ ἀρχομένων, μοναστῶν καὶ μιγάδων, εἰς ὑπακοὴν τῶν θείων σου προσταγμάτων· καὶ τῷ θείῳ του φόβῳ καθηλώσας τὰς σάρκας ἡμῶν, καταξίωσον ἡμᾶς τρέμειν καὶ φοβεῖσθαι τὸ φρικτὸν καὶ πάντιμον ὄνομά σου· τοῦ [αι. και] μὴ παρακούειν τὸν νόμον ἀλλὰ ταῖς ἁγίαις ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασί σου πειθαρχοῦντας, ἐκφυγεῖν δι' αὐτῶν, οὐ μόνον τὴν προειρημένην ἀσέβειαν, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν ἄλλην ἁμαρτίαν, πράξει καὶ λόγῳ καὶ διανοίᾳ ἐνεργουμένην· ἵνα εὑρεθῶμεν ἐνώπιόν σου εὐαρεστήσαντες, καὶ μὴ αἰσχυνόμενοι, ὅταν ἀποδίδως ἑκάστῳ κατά – τὰ ἔργα αὐτοῦ. Σοὶ γὰρ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμή καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Ιωάννου τοῦ Κομνηνού χρυσόβουλλον, δια οριζόμενον μηδέν τι ἀπαιτεῖν τὸν πράκτορα ἀπὸ ἐκκλησίας χηρευούσης τοῦ ἐπισκόπου αυτ τῆς Καὶ τί δὲ ἄλλο τῇ βασιλείᾳ μου προυργιαίτερον ή περισπουδαστότερον, ἢ τὸ τὰς ἐκκλησίας ἀνωτέρας ρ.
Page scan enlarged

Notebook

Full View