ὑμῖν τὸ ὑπὸ του Αποστόλου εἰρημένον, ὅτι « Ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. » * ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ, ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΛΟΓΟΣ Α'. Ότι δει πρῶτον μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καὶ τότε καταξιωθῆναι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν ἀπολαβὼν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ, εἰπόντος διὰ Δαβὶδ τοῦ προφήτου· • Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε α τησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη την κληρονο- μίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς, ο προσλαβόμενος τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, φανε ροῖ αὐτοῖς πρῶτον τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουσίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς, εἰπών· « Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· ν καὶ τότε ἀποστέλλει αὐτοὺς, λέγων· « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν. » Ἐπεὶ οὖν, προστάξαντος τοῦ Κυρίου πρῶτον, • Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, » καὶ τότε ἐπαγαγόντος, ο Βαπτί- ζοντες αὐτοὺς, » καὶ τὰ ἑξῆς, ὑμεῖς μὲν, τὸ πρῶτον σιωπήσαντες, τοῦ δευτέρου τὸν λόγον ἡμᾶς ἀπητή σατε· ἡμεῖς δὲ λογισάμενοι παρ' ἐντολὴν τοῦ Ἀπο στόλου ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποκρινώμεθα, εἰπόν· τος· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ Επερωτῶντι (29) ὑμᾶς λόγον, παρεδώκαμεν τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου βαπτί σματος, ἔχοντος δόξαν ὑπὲρ τὸ τοῦ μακαρίου Ιωάν του μνημονεύσαντες ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ αὐ- τοῦ ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς εἰρημένων. Ομως • ἀναγκαῖον εἶναι ἐλογισάμεθα ἐπὶ τὴν παραδεδομέ- σε DE BAPTISMO LIBER I. A da fidelibus hominibus, qui et alios docere erunt idonei ". II Tim. 11, 2. SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, ARCHIEPISCOPI CÆSAREÆ Cappadociæ, DE BAPTISMO LIBER PRIMUS. B C CAPUT I. Quod oportet primum Domini doctrina imbui, tum- que baptismate sancto initiari. Dei viventis Filius, cum post resurrectionem ex mortuis accepisset promissionem Dei et Patris, per prophetam Davidem dicentis, «Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuan terminos terra ",, assumpsissetque discipulos suos, eis primum datam sibi a Patre potestatem declarat his verbis: «Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra : › et tunc mittit ipsos, di- cens Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quæcunque mandavi vobis ". » Cum igitur Domino præcipiente, pri- mum, « Docete omnes gentes, et deinde subjun- gente, • Baptizantes eos,, et quæ sequuntur, vos quidem omisso priore posterioris a nobis rationem exegistis ; nos vero rati contra mandatum Apostoli facturos nos, si non statim responderemus, cum dicat, ‹ Parati estote ad respondendum cuilibet rationem vos interroganti “; › tradidimus doctrinam baptismatis secundum Evangelium Domini, ejus- que præstantioris baptismate beati Joannis, sed sic ut pauca ex multis quæ de eo in sacris Scripturis dicta sunt, in medium proferamus. Necessarium tamen duximus, ad traditum a Domino ordinem recurrere, ut sic etiam vos hujus vocis, Docete, › D vim ac intelligentiam primum edocti, post deinde " Psal. It. 7, 8. Matth. XXVIII, 18-20. ihil. 19, 20. [ Pet. III, 15. PATROL. GR. XXXI. 1. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενής 1. Dominus noster Jesus Christus, unigenitus (29) Regii duo mss. τῷ ἐρωτῶντι. Μox iidem ἔχον δόξαν. Subinde iidem illi duo mss. ὀλίγον.

ὑμῖν τὸ ὑπὸ του Αποστόλου εἰρημένον, ὅτι « Ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. » * ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ, ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΛΟΓΟΣ Α'. Ότι δει πρῶτον μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καὶ τότε καταξιωθῆναι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν ἀπολαβὼν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ, εἰπόντος διὰ Δαβὶδ τοῦ προφήτου· • Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε α τησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη την κληρονο- μίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς, ο προσλαβόμενος τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, φανε ροῖ αὐτοῖς πρῶτον τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουσίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς, εἰπών· « Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· ν καὶ τότε ἀποστέλλει αὐτοὺς, λέγων· « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν. » Ἐπεὶ οὖν, προστάξαντος τοῦ Κυρίου πρῶτον, • Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, » καὶ τότε ἐπαγαγόντος, ο Βαπτί- ζοντες αὐτοὺς, » καὶ τὰ ἑξῆς, ὑμεῖς μὲν, τὸ πρῶτον σιωπήσαντες, τοῦ δευτέρου τὸν λόγον ἡμᾶς ἀπητή σατε· ἡμεῖς δὲ λογισάμενοι παρ' ἐντολὴν τοῦ Ἀπο στόλου ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποκρινώμεθα, εἰπόν· τος· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ Επερωτῶντι (29) ὑμᾶς λόγον, παρεδώκαμεν τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου βαπτί σματος, ἔχοντος δόξαν ὑπὲρ τὸ τοῦ μακαρίου Ιωάν του μνημονεύσαντες ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ αὐ- τοῦ ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς εἰρημένων. Ομως • ἀναγκαῖον εἶναι ἐλογισάμεθα ἐπὶ τὴν παραδεδομέ- σε DE BAPTISMO LIBER I. A da fidelibus hominibus, qui et alios docere erunt idonei ". II Tim. 11, 2. SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, ARCHIEPISCOPI CÆSAREÆ Cappadociæ, DE BAPTISMO LIBER PRIMUS. B C CAPUT I. Quod oportet primum Domini doctrina imbui, tum- que baptismate sancto initiari. Dei viventis Filius, cum post resurrectionem ex mortuis accepisset promissionem Dei et Patris, per prophetam Davidem dicentis, «Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuan terminos terra ",, assumpsissetque discipulos suos, eis primum datam sibi a Patre potestatem declarat his verbis: «Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra : › et tunc mittit ipsos, di- cens Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quæcunque mandavi vobis ". » Cum igitur Domino præcipiente, pri- mum, « Docete omnes gentes, et deinde subjun- gente, • Baptizantes eos,, et quæ sequuntur, vos quidem omisso priore posterioris a nobis rationem exegistis ; nos vero rati contra mandatum Apostoli facturos nos, si non statim responderemus, cum dicat, ‹ Parati estote ad respondendum cuilibet rationem vos interroganti “; › tradidimus doctrinam baptismatis secundum Evangelium Domini, ejus- que præstantioris baptismate beati Joannis, sed sic ut pauca ex multis quæ de eo in sacris Scripturis dicta sunt, in medium proferamus. Necessarium tamen duximus, ad traditum a Domino ordinem recurrere, ut sic etiam vos hujus vocis, Docete, › D vim ac intelligentiam primum edocti, post deinde " Psal. It. 7, 8. Matth. XXVIII, 18-20. ihil. 19, 20. [ Pet. III, 15. PATROL. GR. XXXI. 1. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενής 1. Dominus noster Jesus Christus, unigenitus (29) Regii duo mss. τῷ ἐρωτῶντι. Μox iidem ἔχον δόξαν. Subinde iidem illi duo mss. ὀλίγον.

ὑμῖν τὸ ὑπὸ του Αποστόλου εἰρημένον, ὅτι « Ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. » * ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ, ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΛΟΓΟΣ Α'. Ότι δει πρῶτον μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καὶ τότε καταξιωθῆναι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν ἀπολαβὼν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ, εἰπόντος διὰ Δαβὶδ τοῦ προφήτου· • Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε α τησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη την κληρονο- μίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς, ο προσλαβόμενος τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, φανε ροῖ αὐτοῖς πρῶτον τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουσίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς, εἰπών· « Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· ν καὶ τότε ἀποστέλλει αὐτοὺς, λέγων· « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν. » Ἐπεὶ οὖν, προστάξαντος τοῦ Κυρίου πρῶτον, • Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, » καὶ τότε ἐπαγαγόντος, ο Βαπτί- ζοντες αὐτοὺς, » καὶ τὰ ἑξῆς, ὑμεῖς μὲν, τὸ πρῶτον σιωπήσαντες, τοῦ δευτέρου τὸν λόγον ἡμᾶς ἀπητή σατε· ἡμεῖς δὲ λογισάμενοι παρ' ἐντολὴν τοῦ Ἀπο στόλου ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποκρινώμεθα, εἰπόν· τος· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ Επερωτῶντι (29) ὑμᾶς λόγον, παρεδώκαμεν τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου βαπτί σματος, ἔχοντος δόξαν ὑπὲρ τὸ τοῦ μακαρίου Ιωάν του μνημονεύσαντες ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ αὐ- τοῦ ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς εἰρημένων. Ομως • ἀναγκαῖον εἶναι ἐλογισάμεθα ἐπὶ τὴν παραδεδομέ- σε DE BAPTISMO LIBER I. A da fidelibus hominibus, qui et alios docere erunt idonei ". II Tim. 11, 2. SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, ARCHIEPISCOPI CÆSAREÆ Cappadociæ, DE BAPTISMO LIBER PRIMUS. B C CAPUT I. Quod oportet primum Domini doctrina imbui, tum- que baptismate sancto initiari. Dei viventis Filius, cum post resurrectionem ex mortuis accepisset promissionem Dei et Patris, per prophetam Davidem dicentis, «Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuan terminos terra ",, assumpsissetque discipulos suos, eis primum datam sibi a Patre potestatem declarat his verbis: «Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra : › et tunc mittit ipsos, di- cens Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quæcunque mandavi vobis ". » Cum igitur Domino præcipiente, pri- mum, « Docete omnes gentes, et deinde subjun- gente, • Baptizantes eos,, et quæ sequuntur, vos quidem omisso priore posterioris a nobis rationem exegistis ; nos vero rati contra mandatum Apostoli facturos nos, si non statim responderemus, cum dicat, ‹ Parati estote ad respondendum cuilibet rationem vos interroganti “; › tradidimus doctrinam baptismatis secundum Evangelium Domini, ejus- que præstantioris baptismate beati Joannis, sed sic ut pauca ex multis quæ de eo in sacris Scripturis dicta sunt, in medium proferamus. Necessarium tamen duximus, ad traditum a Domino ordinem recurrere, ut sic etiam vos hujus vocis, Docete, › D vim ac intelligentiam primum edocti, post deinde " Psal. It. 7, 8. Matth. XXVIII, 18-20. ihil. 19, 20. [ Pet. III, 15. PATROL. GR. XXXI. 1. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενής 1. Dominus noster Jesus Christus, unigenitus (29) Regii duo mss. τῷ ἐρωτῶντι. Μox iidem ἔχον δόξαν. Subinde iidem illi duo mss. ὀλίγον.

ὑμῖν τὸ ὑπὸ του Αποστόλου εἰρημένον, ὅτι « Ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. » * ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ, ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΛΟΓΟΣ Α'. Ότι δει πρῶτον μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καὶ τότε καταξιωθῆναι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν ἀπολαβὼν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ, εἰπόντος διὰ Δαβὶδ τοῦ προφήτου· • Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε α τησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη την κληρονο- μίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς, ο προσλαβόμενος τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, φανε ροῖ αὐτοῖς πρῶτον τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουσίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς, εἰπών· « Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· ν καὶ τότε ἀποστέλλει αὐτοὺς, λέγων· « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν. » Ἐπεὶ οὖν, προστάξαντος τοῦ Κυρίου πρῶτον, • Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, » καὶ τότε ἐπαγαγόντος, ο Βαπτί- ζοντες αὐτοὺς, » καὶ τὰ ἑξῆς, ὑμεῖς μὲν, τὸ πρῶτον σιωπήσαντες, τοῦ δευτέρου τὸν λόγον ἡμᾶς ἀπητή σατε· ἡμεῖς δὲ λογισάμενοι παρ' ἐντολὴν τοῦ Ἀπο στόλου ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποκρινώμεθα, εἰπόν· τος· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ Επερωτῶντι (29) ὑμᾶς λόγον, παρεδώκαμεν τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου βαπτί σματος, ἔχοντος δόξαν ὑπὲρ τὸ τοῦ μακαρίου Ιωάν του μνημονεύσαντες ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ αὐ- τοῦ ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς εἰρημένων. Ομως • ἀναγκαῖον εἶναι ἐλογισάμεθα ἐπὶ τὴν παραδεδομέ- σε DE BAPTISMO LIBER I. A da fidelibus hominibus, qui et alios docere erunt idonei ". II Tim. 11, 2. SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, ARCHIEPISCOPI CÆSAREÆ Cappadociæ, DE BAPTISMO LIBER PRIMUS. B C CAPUT I. Quod oportet primum Domini doctrina imbui, tum- que baptismate sancto initiari. Dei viventis Filius, cum post resurrectionem ex mortuis accepisset promissionem Dei et Patris, per prophetam Davidem dicentis, «Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuan terminos terra ",, assumpsissetque discipulos suos, eis primum datam sibi a Patre potestatem declarat his verbis: «Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra : › et tunc mittit ipsos, di- cens Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quæcunque mandavi vobis ". » Cum igitur Domino præcipiente, pri- mum, « Docete omnes gentes, et deinde subjun- gente, • Baptizantes eos,, et quæ sequuntur, vos quidem omisso priore posterioris a nobis rationem exegistis ; nos vero rati contra mandatum Apostoli facturos nos, si non statim responderemus, cum dicat, ‹ Parati estote ad respondendum cuilibet rationem vos interroganti “; › tradidimus doctrinam baptismatis secundum Evangelium Domini, ejus- que præstantioris baptismate beati Joannis, sed sic ut pauca ex multis quæ de eo in sacris Scripturis dicta sunt, in medium proferamus. Necessarium tamen duximus, ad traditum a Domino ordinem recurrere, ut sic etiam vos hujus vocis, Docete, › D vim ac intelligentiam primum edocti, post deinde " Psal. It. 7, 8. Matth. XXVIII, 18-20. ihil. 19, 20. [ Pet. III, 15. PATROL. GR. XXXI. 1. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενής 1. Dominus noster Jesus Christus, unigenitus (29) Regii duo mss. τῷ ἐρωτῶντι. Μox iidem ἔχον δόξαν. Subinde iidem illi duo mss. ὀλίγον.

ὑμῖν τὸ ὑπὸ του Αποστόλου εἰρημένον, ὅτι « Ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. » * ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ, ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΛΟΓΟΣ Α'. Ότι δει πρῶτον μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καὶ τότε καταξιωθῆναι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν ἀπολαβὼν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ, εἰπόντος διὰ Δαβὶδ τοῦ προφήτου· • Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε α τησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη την κληρονο- μίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς, ο προσλαβόμενος τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, φανε ροῖ αὐτοῖς πρῶτον τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουσίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς, εἰπών· « Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· ν καὶ τότε ἀποστέλλει αὐτοὺς, λέγων· « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν. » Ἐπεὶ οὖν, προστάξαντος τοῦ Κυρίου πρῶτον, • Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, » καὶ τότε ἐπαγαγόντος, ο Βαπτί- ζοντες αὐτοὺς, » καὶ τὰ ἑξῆς, ὑμεῖς μὲν, τὸ πρῶτον σιωπήσαντες, τοῦ δευτέρου τὸν λόγον ἡμᾶς ἀπητή σατε· ἡμεῖς δὲ λογισάμενοι παρ' ἐντολὴν τοῦ Ἀπο στόλου ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποκρινώμεθα, εἰπόν· τος· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ Επερωτῶντι (29) ὑμᾶς λόγον, παρεδώκαμεν τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου βαπτί σματος, ἔχοντος δόξαν ὑπὲρ τὸ τοῦ μακαρίου Ιωάν του μνημονεύσαντες ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ αὐ- τοῦ ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς εἰρημένων. Ομως • ἀναγκαῖον εἶναι ἐλογισάμεθα ἐπὶ τὴν παραδεδομέ- σε DE BAPTISMO LIBER I. A da fidelibus hominibus, qui et alios docere erunt idonei ". II Tim. 11, 2. SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, ARCHIEPISCOPI CÆSAREÆ Cappadociæ, DE BAPTISMO LIBER PRIMUS. B C CAPUT I. Quod oportet primum Domini doctrina imbui, tum- que baptismate sancto initiari. Dei viventis Filius, cum post resurrectionem ex mortuis accepisset promissionem Dei et Patris, per prophetam Davidem dicentis, «Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuan terminos terra ",, assumpsissetque discipulos suos, eis primum datam sibi a Patre potestatem declarat his verbis: «Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra : › et tunc mittit ipsos, di- cens Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quæcunque mandavi vobis ". » Cum igitur Domino præcipiente, pri- mum, « Docete omnes gentes, et deinde subjun- gente, • Baptizantes eos,, et quæ sequuntur, vos quidem omisso priore posterioris a nobis rationem exegistis ; nos vero rati contra mandatum Apostoli facturos nos, si non statim responderemus, cum dicat, ‹ Parati estote ad respondendum cuilibet rationem vos interroganti “; › tradidimus doctrinam baptismatis secundum Evangelium Domini, ejus- que præstantioris baptismate beati Joannis, sed sic ut pauca ex multis quæ de eo in sacris Scripturis dicta sunt, in medium proferamus. Necessarium tamen duximus, ad traditum a Domino ordinem recurrere, ut sic etiam vos hujus vocis, Docete, › D vim ac intelligentiam primum edocti, post deinde " Psal. It. 7, 8. Matth. XXVIII, 18-20. ihil. 19, 20. [ Pet. III, 15. PATROL. GR. XXXI. 1. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενής 1. Dominus noster Jesus Christus, unigenitus (29) Regii duo mss. τῷ ἐρωτῶντι. Μox iidem ἔχον δόξαν. Subinde iidem illi duo mss. ὀλίγον.

Α νην ὑπὸ τοῦ Κυρίου τάξιν ἀναδραμεῖν, ἵνα οὕτω καὶ Β ὑμεῖς πρῶτον τοῦ, « Μαθητεύσατε, » τὴν δύναμιν γνόντες, εἶτα ἀκολούθως τὴν περὶ τοῦ ἐνδοξοτά τοῦ (30) βαπτίσματος λόγον παραλαβόντες, ἐπὶ τὴν τελειότητα ευοδωθῆτε, διδασκόμενοι τηρεῖν ὅσα πάντα ἐνετείλατο ὁ Κύριος τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς, καθώς γέγρα- πται. Ἐνταῦθα μὲν οὖν, • Μαθητεύσατε, » εἰπόν τος, ἠκούσαμεν· λοιπὸν δὲ χρεία τῶν ἀλλαχοῦ περὶ τοῦ τοιούτου εἰρημένων προστάγματος μνημονεῦσαι, ἵνα πρῶτον μὲν τὸ φρόνημα εὐάρεστον τῷ Θεῷ κατορθώσαντες, ἔπειτα δὲ τὴν πρέπουσαν καὶ ἀναγ καίαν τάξιν φυλάξαντες, οὕτω τοῦ δυνατοῦ, κατά σκοπὸν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, μὴ ἐκπέσωμεν. Σύνηθες γὰρ τῷ Κυρίῳ τὰ ὁριστικῶς που προστα- χθέντα διὰ τῶν ἐν ἄλλοις τόποις εἰρημένων σαφῶς παραδιδόναι· ὡς τὸ, «Θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυρούς ἐν οὐρανῷ. » Απλῶς γὰρ οὕτως εἰπὼν ἐνταῦθα, τὸ, πῶς, ἐν ἑτέρῳ τόπῳ σαφηνίζει, λέγων· « Πωλή σατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην· ποιή- σατε ἑαυτοῖς βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀν έκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» Καὶ πολλὰ ἄλλα ὁμοίως. αὐτοῦ τοῦ Κυρίου, πᾶς ὁ τῷ Κυρίῳ προσερχόμενος, ὥστε ἀκολουθεῖν αὐτῷ, τουτέστιν, ἀκούειν τῶν λό- γων αὐτοῦ (31)· πιστεύειν τε καὶ πείθεσθαι αὐτῷ, ὡς Δεσπότῃ, καὶ βασιλεῖ, καὶ ἰατρῷ, καὶ διδασκάλῳ ἀληθείας, ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ τοῦτο ἐάν μένῃ ἐν αὐτοῖς, καθὼς γέγραπται • Ελεγεν οὖν πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους· Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε (32) ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μα θηταί μου ἐστὲ, καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς·, ἐλευθερίαν δηλονότι ψυχῆς, ἀπὸ τῆς τοῦ διαβόλου πικρᾶς τυραννίδος, ἐν τῷ ῥυσθῆναι ἀπὸ τῆς τῶν ἁμαρτημάτων καταδυνα- στείας· « Ο γὰρ ποιῶν, φησί, τὴν ἁμαρτίαν, δοῦ λός ἐστι τῆς ἁμαρτίας, » καὶ τῆς κατακρίσεως τοῦ θανάτου· καθὼς καὶ παρέδωκεν ἡμῖν Παῦλος ὁ Ἀπό στολος εἰπών· « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, ἁμαρ τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δι- καιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ· ν καὶ πάλιν · « Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοί κατ εστάθησαν οἱ πολλοὶ, οὕτω διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. » Τὸν δὲ πι- στεύοντα τῷ Κυρίῳ, καὶ προσάγοντα ἑαυτὸν ἐπιτή- δειον εἰς μαθητείαν, μανθάνειν δεῖ πρῶτον μὲν ἀφ- ίστασθαι παντὸς ἁμαρτήματος· ἔπειτα δὲ καὶ παν- τὸς ἀφέλκοντος τῆς ὀφειλομένης κατὰ πολλούς λό γους τῷ Κυρίῳ εὐπειθείας, κἂν εὐλογοφανεῖς εἶναι δοκῶσιν. Αδύνατον γὰρ, ἁμαρτίαν ποιοῦντα, ἢ ἐμ πλεκόμενον ταῖς τοῦ βίου τούτου πραγματείαις, ἢ ἐν φροντίδι καὶ αὐτῶν τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων, δου- λεῦσαι, οὐχ ὅτι γε μαθητευθήναι, τῷ Κυρίῳ τῷ οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, « Δεύρο, ἀκολούθει μοι, ο ποὶν ἐντείλασθαι πωλῆσαι τὰ ὑπάρχοντα, καὶ 7º APPENDIX OPERUM S. ΒASILII MAGNI. doctrina de gloriosissimo baptismale accepta, ad perfectionem prospere perveniretis, discentes ser- vare omnia quæ Dominus discipulis suis præcepit, sicut scriptum est. Hic igitur audivimus dicentem, • Docele : » sed jam opus est de iis quæ alibi de hoc mandato dicta sunt, mentionem facere, ut primum sententiam Deo acceptam assecuti, deinde vero aptum necessariumque ordinem servantes, sic, juxta propositum placendi Deo, ab intelligen- tia hujus præcepti non "aberremus. Familiare est enim Domino, ea quæ alicubi strictim præcepta sunt, per ea quæ in aliis locis relata sunt, perspicue explanare. Quale est illud : «Thesaurizate vobis thesauros in cœlo ". Nam hic simpliciter locu- tus, quomodo id fieri oporteat, in alio loco decla- rat, cum ait : « Vendite quæ possidetis, et dale eleemosynam : facile vobis sacculos, qui non ve- terascunt, thesaurum non deficientem in coelis 68, Et multa hujusmodi alia B C discimus, quisquis ad Dominum accedit, ut eum sequatur, hoc est, ut sermones ipsius audial, credatque, ac ei obediat uti Domino, et regi, et medico, et doctori veritatis, ob spem vitæ æternæ, idque, si modo in his permanserit, sicut scriptum est : ‹ Dicebat igitur ad eos, qui in se credidèrant, Judeos : Si vos maneatis in sermone meo, vere discipuli mei estis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos "; » sine dubio intelligens ani- mæ libertatem, qua ab amarulenta diaboli tyran- mide libera fit, dum a peccatorum dominio libe- ratur ; c Qui enim, inquit, facit peccatum, servus est peccati 7º, › et sub mortis condemnatione con- stitutus : quemadmodum etiam tradidit nobis Pau- lus apostolus, cum ait : ‹ Eum enim qui peccatum non novit, peccatum pro nobis fecit, ut nos effi- ceremur justitia Dei in ipso ; » et rursus, <Sic- ut enim per inobedientiam unius hominis, pecca- tores constituti sunt multi, ita per unius obedien- tiam, justi constituentur multi ". » Qui autem cre- dit Domino, seque idoneum exhibet ad docendum, discat oportet primum quidem desistere a pec- cato omni : deinde vero a re quacunque secedere, D quæ ab obedientia Domino debita multas ob cau- sas retrahat, etiamsi speciosæ esse videantur. Fieri enim non potest, ut qui peccatum patrat, aut hujus vite negotiis implicatur, aut de rebus ad vitam necessariis sollicitus est, servus sit Domini, nedum discipulus illius, qui non prius adolescenti dixit, « Veni, sequere me '', » quam præcepisset ut soua sua venderet, daretque pauperibus. Imo ne lioc quidem ante præcepit, quam ita ipse confes- Matth. vi, 20. Luc. xll, 19. Matth. xix, 21. ibid. 34. ][ Cor. v. 2. Discipulus igitur est, ut ab ipso Domino (30) Regii duo miss. τοῦ ἐνδόξου. (51) Unus ms. τὸν λόγον αὐτοῦ. 2. Μαθητής μὲν οὖν ἐστιν, ὡς μανθάνομεν παρ' 21. 7. Rom. *, 33. 69 Joan. vit, 51, 32. (52) Veteres duo libri μείνητε. Editi μένητε

Α νην ὑπὸ τοῦ Κυρίου τάξιν ἀναδραμεῖν, ἵνα οὕτω καὶ Β ὑμεῖς πρῶτον τοῦ, « Μαθητεύσατε, » τὴν δύναμιν γνόντες, εἶτα ἀκολούθως τὴν περὶ τοῦ ἐνδοξοτά τοῦ (30) βαπτίσματος λόγον παραλαβόντες, ἐπὶ τὴν τελειότητα ευοδωθῆτε, διδασκόμενοι τηρεῖν ὅσα πάντα ἐνετείλατο ὁ Κύριος τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς, καθώς γέγρα- πται. Ἐνταῦθα μὲν οὖν, • Μαθητεύσατε, » εἰπόν τος, ἠκούσαμεν· λοιπὸν δὲ χρεία τῶν ἀλλαχοῦ περὶ τοῦ τοιούτου εἰρημένων προστάγματος μνημονεῦσαι, ἵνα πρῶτον μὲν τὸ φρόνημα εὐάρεστον τῷ Θεῷ κατορθώσαντες, ἔπειτα δὲ τὴν πρέπουσαν καὶ ἀναγ καίαν τάξιν φυλάξαντες, οὕτω τοῦ δυνατοῦ, κατά σκοπὸν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, μὴ ἐκπέσωμεν. Σύνηθες γὰρ τῷ Κυρίῳ τὰ ὁριστικῶς που προστα- χθέντα διὰ τῶν ἐν ἄλλοις τόποις εἰρημένων σαφῶς παραδιδόναι· ὡς τὸ, «Θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυρούς ἐν οὐρανῷ. » Απλῶς γὰρ οὕτως εἰπὼν ἐνταῦθα, τὸ, πῶς, ἐν ἑτέρῳ τόπῳ σαφηνίζει, λέγων· « Πωλή σατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην· ποιή- σατε ἑαυτοῖς βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀν έκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» Καὶ πολλὰ ἄλλα ὁμοίως. αὐτοῦ τοῦ Κυρίου, πᾶς ὁ τῷ Κυρίῳ προσερχόμενος, ὥστε ἀκολουθεῖν αὐτῷ, τουτέστιν, ἀκούειν τῶν λό- γων αὐτοῦ (31)· πιστεύειν τε καὶ πείθεσθαι αὐτῷ, ὡς Δεσπότῃ, καὶ βασιλεῖ, καὶ ἰατρῷ, καὶ διδασκάλῳ ἀληθείας, ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ τοῦτο ἐάν μένῃ ἐν αὐτοῖς, καθὼς γέγραπται • Ελεγεν οὖν πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους· Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε (32) ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μα θηταί μου ἐστὲ, καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς·, ἐλευθερίαν δηλονότι ψυχῆς, ἀπὸ τῆς τοῦ διαβόλου πικρᾶς τυραννίδος, ἐν τῷ ῥυσθῆναι ἀπὸ τῆς τῶν ἁμαρτημάτων καταδυνα- στείας· « Ο γὰρ ποιῶν, φησί, τὴν ἁμαρτίαν, δοῦ λός ἐστι τῆς ἁμαρτίας, » καὶ τῆς κατακρίσεως τοῦ θανάτου· καθὼς καὶ παρέδωκεν ἡμῖν Παῦλος ὁ Ἀπό στολος εἰπών· « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, ἁμαρ τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δι- καιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ· ν καὶ πάλιν · « Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοί κατ εστάθησαν οἱ πολλοὶ, οὕτω διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. » Τὸν δὲ πι- στεύοντα τῷ Κυρίῳ, καὶ προσάγοντα ἑαυτὸν ἐπιτή- δειον εἰς μαθητείαν, μανθάνειν δεῖ πρῶτον μὲν ἀφ- ίστασθαι παντὸς ἁμαρτήματος· ἔπειτα δὲ καὶ παν- τὸς ἀφέλκοντος τῆς ὀφειλομένης κατὰ πολλούς λό γους τῷ Κυρίῳ εὐπειθείας, κἂν εὐλογοφανεῖς εἶναι δοκῶσιν. Αδύνατον γὰρ, ἁμαρτίαν ποιοῦντα, ἢ ἐμ πλεκόμενον ταῖς τοῦ βίου τούτου πραγματείαις, ἢ ἐν φροντίδι καὶ αὐτῶν τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων, δου- λεῦσαι, οὐχ ὅτι γε μαθητευθήναι, τῷ Κυρίῳ τῷ οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, « Δεύρο, ἀκολούθει μοι, ο ποὶν ἐντείλασθαι πωλῆσαι τὰ ὑπάρχοντα, καὶ 7º APPENDIX OPERUM S. ΒASILII MAGNI. doctrina de gloriosissimo baptismale accepta, ad perfectionem prospere perveniretis, discentes ser- vare omnia quæ Dominus discipulis suis præcepit, sicut scriptum est. Hic igitur audivimus dicentem, • Docele : » sed jam opus est de iis quæ alibi de hoc mandato dicta sunt, mentionem facere, ut primum sententiam Deo acceptam assecuti, deinde vero aptum necessariumque ordinem servantes, sic, juxta propositum placendi Deo, ab intelligen- tia hujus præcepti non "aberremus. Familiare est enim Domino, ea quæ alicubi strictim præcepta sunt, per ea quæ in aliis locis relata sunt, perspicue explanare. Quale est illud : «Thesaurizate vobis thesauros in cœlo ". Nam hic simpliciter locu- tus, quomodo id fieri oporteat, in alio loco decla- rat, cum ait : « Vendite quæ possidetis, et dale eleemosynam : facile vobis sacculos, qui non ve- terascunt, thesaurum non deficientem in coelis 68, Et multa hujusmodi alia B C discimus, quisquis ad Dominum accedit, ut eum sequatur, hoc est, ut sermones ipsius audial, credatque, ac ei obediat uti Domino, et regi, et medico, et doctori veritatis, ob spem vitæ æternæ, idque, si modo in his permanserit, sicut scriptum est : ‹ Dicebat igitur ad eos, qui in se credidèrant, Judeos : Si vos maneatis in sermone meo, vere discipuli mei estis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos "; » sine dubio intelligens ani- mæ libertatem, qua ab amarulenta diaboli tyran- mide libera fit, dum a peccatorum dominio libe- ratur ; c Qui enim, inquit, facit peccatum, servus est peccati 7º, › et sub mortis condemnatione con- stitutus : quemadmodum etiam tradidit nobis Pau- lus apostolus, cum ait : ‹ Eum enim qui peccatum non novit, peccatum pro nobis fecit, ut nos effi- ceremur justitia Dei in ipso ; » et rursus, <Sic- ut enim per inobedientiam unius hominis, pecca- tores constituti sunt multi, ita per unius obedien- tiam, justi constituentur multi ". » Qui autem cre- dit Domino, seque idoneum exhibet ad docendum, discat oportet primum quidem desistere a pec- cato omni : deinde vero a re quacunque secedere, D quæ ab obedientia Domino debita multas ob cau- sas retrahat, etiamsi speciosæ esse videantur. Fieri enim non potest, ut qui peccatum patrat, aut hujus vite negotiis implicatur, aut de rebus ad vitam necessariis sollicitus est, servus sit Domini, nedum discipulus illius, qui non prius adolescenti dixit, « Veni, sequere me '', » quam præcepisset ut soua sua venderet, daretque pauperibus. Imo ne lioc quidem ante præcepit, quam ita ipse confes- Matth. vi, 20. Luc. xll, 19. Matth. xix, 21. ibid. 34. ][ Cor. v. 2. Discipulus igitur est, ut ab ipso Domino (30) Regii duo miss. τοῦ ἐνδόξου. (51) Unus ms. τὸν λόγον αὐτοῦ. 2. Μαθητής μὲν οὖν ἐστιν, ὡς μανθάνομεν παρ' 21. 7. Rom. *, 33. 69 Joan. vit, 51, 32. (52) Veteres duo libri μείνητε. Editi μένητε

δοῦναι τοῖς πτωχοίς. ᾿Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν, ὅτι « Ταῦτα πάντα ἐφύλαξα.» Ο γὰρ μήπω λαβὼν (33) τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτη- μάτων, καὶ καθαρισθεὶς ἀπὸ τούτων ἐν τῷ αἵματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δουλεύων δὲ τῷ διαβόλῳ, καὶ κρατούμενος ὑπὸ τῆς ἐνοικούσης αὐτῷ ἁμαρτίας, ἀδυνάτως ἔχει δουλεῦσαι τῷ Κυρίῳ, τῷ ἀπαράβατον ἀπόφασιν δεδωκότι, ἐν τῷ εἰπεῖν· «Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλος ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ὁ δὲ δοῦλος τῆς ἁμαρτίας οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ. » Μαρ- τυρεῖ δὲ καὶ ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν Παῦλος, γράψας Ο δὲ δοῦλος τῆς ἁμαρτίας ελεύθερός ἐστιν ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης. Καὶ πάλιν ὁ Κύριός φησιν· « Οὐδεὶς δύο ναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἔδειξε δι' ὧν ἐδίδαξεν ὁριστικῶς καὶ πολυτρόπως, ὅτι οὔτε οἱ τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων ἑαυτοῖς με. ριμνᾶν ἀνεχόμενοι δουλεύειν Θεῷ δύνανται, οὐχ ὅτι γε μαθητευθῆναι (54). "Οθεν ἔμαθεν ὁ ᾿Απόστολος πλατύτερον θεωρήσας εἰπεῖν· « Τίς μετοχὴ δικαιο- σύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ ; ἢ τίς μετ ρὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; » Καὶ πάλιν ὁριστικῶς· « Ἡ σάρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις, ἵνα μή ἃ ἂν θέλητε, ταῦτα ποιῆτε. . Ἔτι δὲ (55) ἐντρεπτι- κώτερον ἡμῖν παραδιδούς, τί εἶπε, μνημονεύσωμεν. • Οἶδα μὲν γὰρ, ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν· ἐγὼ δὲ σαρκικός είμι, πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. Ο γὰρ κατεργάζομαι, οὐ γινώσκω· οὐ γὰρ ὅ θέλω ἀγαθὸν, τοῦτο πράσσω, ἀλλ' ὅ μισῶ κακὸν, τοῦτο ποιῶ. Εἰ δὲ οὐ θέλω ἐγώ, τοῦτο ποιῶ, σύμφημι τῷ νόμῳ, ὅτι καλός. Νυνὶ δὲ οὐκέτι εγώ κατεργά ζομαι αὐτό, ἀλλ' ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. » Καὶ τοῦτο αὐτὸ τὸ θεώρημα διὰ πλειόνων ἐπεξεργασά μενος, ὅτι ἀδύνατον τὸν κρατούμενον ὑπὸ ἁμαρτίας δουλεύειν τῷ Κυρίῳ, φανερῶς ὑποδεικνύει ἡμῖν τὸν λυτρούμενον ἡμᾶς ἐκ τῆς τοιαύτης τυραννίδος ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος, τίς με φύ σεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου ; Εὐχαρι στῷ τῷ Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. » Καὶ μετ' ὀλίγα ἐπάγει· . Οὐδὲν ἄρα νῦν κατάκριμα τοῖς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, μὴ κατὰ σάρκα περιπα- τοῦσιν (36).» γάλην τῆς φιλανθρωπίας χάριν τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ σαφῶς παρίστησιν, εἰπών· ο Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστά θησαν οἱ πολλοὶ, οὕτω καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. » Ἐν ἑτέρῳ δὲ τόπῳ θαυμασιωτέραν θεωρῶν τὴν ἐν Χριστῷ φιλαν . • Εt θῆναι. τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πνεῦμα. Καί. DE BAPTISMO LIBER I. A sus esset : « Hæc omnia custodiv B C Qui enim nondum veniam peccatorum consecutus est, nec ab iis purgatus est in sanguine Domini nostri Jesu Christi, sed servit diabolo, et ab inhabitante in se peccato detinetur, non potest Domino servire, qui sententiain stabilem protulit, cum dixit : « Qui fa- cit peccatum, servus est peccati : servus vero peccati non manet in domo ”. › Testatur hoc idem eɩ qui in Christo loquebatur Paulus, cum scribit: Qui vero servus est peccati, liber est a justitia 76. iterum Dominus dicit : « Nemo potest duobus do- minis servire ”, etc. Ex iis autem quæ breviter et fuse docuit, ostendit, qui de rebus sibi ad viven- dum necessariis anxii sunt, eos ne servos quidem Dei esse posse, nedum discipulos. Unde re an- plius considerata didicit Apostolus dicere: Quæ participatio justitiæ cum iniquitate? aut quæ so- cietas lucis ad tenebras? quæ autem conventio Christi ad Belial? aut quæ pars fideli cum inſideli? qui autem consensus templo Dei cum idolis 78?, Ac rursus definite ait: «Caro concupiscit adversus spi- ritum, spiritus vero adversus carnem. Hæc enim sibi invicem adversantur, ut non quæcunque vul- tis, illa faciatis ". » Atque adhuc etiam modo ad pudorem incutiendum aptiore docens nos, quid dixerit, referamus. Scimus enim, inquit, quia lex spiritualis est: ego autem carnalis sum, ve- numdatus sub peccato. Quod enim operor, non intelligo : non enim quod volo bonum, hoc ago : sed quod odi malum, illud facio. Si autem quod nolo ego, illud facio, consentio legi, quo- niam bona est. Nunc vero non jam ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum 8º. Et ubi hanc ipsam contemplationem pluribus persecutus est, quod fieri non possit, ut homo in quo pecca- tum dominatur, Domino serviat, manifeste nobis commonstrat eum, qui nos ex ejusmodi tyrannide exemit, cum dicit: • Infelix ego homo, quis me li- berabit de corpore mortis bujus? Gratias ago Deo per Jesum Christum Dominum nostrum 81., Et paulo post addit: Nihil ergo nunc damnationis est iis qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant 8ª. › . magnum benignitatis Dei beneficium, per incar- nationem Domini nostri Jesu Christi collatum, palam ostendit his verbis : • Sicut enim per in- obedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et per obedientiam unius justi con - stituentur multi 8*. » Et alibi considerans Dei in Christo benignitatem, eamque magis admirabilem, v, 17. Rom. vi, 14-17. Rom. vii, 24. es Rom. viii, 1. Rom. v, 19. 5. Καὶ διὰ τῶν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ εἰρημένων τὴν με D 3. Quin etiam ex iis quæ alio in loco dicta sunt, 7. Matth. xix, 20. 78 Joan. vult, 34. 76 Rom. v1, 20. 7 Matth. vi, 24. 78 II Cor. vi, 14-16. 79 Gal. (33) Codices duo μήπω λαβών. Editi μὴ λαβών. (54) Antiqui tres libri μαθητεύειν. Editi μαθητευ- (35) Codices duo "Οτι δέ. (56) Sic antiqui tres libri. Editi ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ

δοῦναι τοῖς πτωχοίς. ᾿Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν, ὅτι « Ταῦτα πάντα ἐφύλαξα.» Ο γὰρ μήπω λαβὼν (33) τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτη- μάτων, καὶ καθαρισθεὶς ἀπὸ τούτων ἐν τῷ αἵματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δουλεύων δὲ τῷ διαβόλῳ, καὶ κρατούμενος ὑπὸ τῆς ἐνοικούσης αὐτῷ ἁμαρτίας, ἀδυνάτως ἔχει δουλεῦσαι τῷ Κυρίῳ, τῷ ἀπαράβατον ἀπόφασιν δεδωκότι, ἐν τῷ εἰπεῖν· «Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλος ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ὁ δὲ δοῦλος τῆς ἁμαρτίας οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ. » Μαρ- τυρεῖ δὲ καὶ ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν Παῦλος, γράψας Ο δὲ δοῦλος τῆς ἁμαρτίας ελεύθερός ἐστιν ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης. Καὶ πάλιν ὁ Κύριός φησιν· « Οὐδεὶς δύο ναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἔδειξε δι' ὧν ἐδίδαξεν ὁριστικῶς καὶ πολυτρόπως, ὅτι οὔτε οἱ τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων ἑαυτοῖς με. ριμνᾶν ἀνεχόμενοι δουλεύειν Θεῷ δύνανται, οὐχ ὅτι γε μαθητευθῆναι (54). "Οθεν ἔμαθεν ὁ ᾿Απόστολος πλατύτερον θεωρήσας εἰπεῖν· « Τίς μετοχὴ δικαιο- σύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ ; ἢ τίς μετ ρὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; » Καὶ πάλιν ὁριστικῶς· « Ἡ σάρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις, ἵνα μή ἃ ἂν θέλητε, ταῦτα ποιῆτε. . Ἔτι δὲ (55) ἐντρεπτι- κώτερον ἡμῖν παραδιδούς, τί εἶπε, μνημονεύσωμεν. • Οἶδα μὲν γὰρ, ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν· ἐγὼ δὲ σαρκικός είμι, πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. Ο γὰρ κατεργάζομαι, οὐ γινώσκω· οὐ γὰρ ὅ θέλω ἀγαθὸν, τοῦτο πράσσω, ἀλλ' ὅ μισῶ κακὸν, τοῦτο ποιῶ. Εἰ δὲ οὐ θέλω ἐγώ, τοῦτο ποιῶ, σύμφημι τῷ νόμῳ, ὅτι καλός. Νυνὶ δὲ οὐκέτι εγώ κατεργά ζομαι αὐτό, ἀλλ' ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. » Καὶ τοῦτο αὐτὸ τὸ θεώρημα διὰ πλειόνων ἐπεξεργασά μενος, ὅτι ἀδύνατον τὸν κρατούμενον ὑπὸ ἁμαρτίας δουλεύειν τῷ Κυρίῳ, φανερῶς ὑποδεικνύει ἡμῖν τὸν λυτρούμενον ἡμᾶς ἐκ τῆς τοιαύτης τυραννίδος ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος, τίς με φύ σεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου ; Εὐχαρι στῷ τῷ Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. » Καὶ μετ' ὀλίγα ἐπάγει· . Οὐδὲν ἄρα νῦν κατάκριμα τοῖς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, μὴ κατὰ σάρκα περιπα- τοῦσιν (36).» γάλην τῆς φιλανθρωπίας χάριν τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ σαφῶς παρίστησιν, εἰπών· ο Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστά θησαν οἱ πολλοὶ, οὕτω καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. » Ἐν ἑτέρῳ δὲ τόπῳ θαυμασιωτέραν θεωρῶν τὴν ἐν Χριστῷ φιλαν . • Εt θῆναι. τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πνεῦμα. Καί. DE BAPTISMO LIBER I. A sus esset : « Hæc omnia custodiv B C Qui enim nondum veniam peccatorum consecutus est, nec ab iis purgatus est in sanguine Domini nostri Jesu Christi, sed servit diabolo, et ab inhabitante in se peccato detinetur, non potest Domino servire, qui sententiain stabilem protulit, cum dixit : « Qui fa- cit peccatum, servus est peccati : servus vero peccati non manet in domo ”. › Testatur hoc idem eɩ qui in Christo loquebatur Paulus, cum scribit: Qui vero servus est peccati, liber est a justitia 76. iterum Dominus dicit : « Nemo potest duobus do- minis servire ”, etc. Ex iis autem quæ breviter et fuse docuit, ostendit, qui de rebus sibi ad viven- dum necessariis anxii sunt, eos ne servos quidem Dei esse posse, nedum discipulos. Unde re an- plius considerata didicit Apostolus dicere: Quæ participatio justitiæ cum iniquitate? aut quæ so- cietas lucis ad tenebras? quæ autem conventio Christi ad Belial? aut quæ pars fideli cum inſideli? qui autem consensus templo Dei cum idolis 78?, Ac rursus definite ait: «Caro concupiscit adversus spi- ritum, spiritus vero adversus carnem. Hæc enim sibi invicem adversantur, ut non quæcunque vul- tis, illa faciatis ". » Atque adhuc etiam modo ad pudorem incutiendum aptiore docens nos, quid dixerit, referamus. Scimus enim, inquit, quia lex spiritualis est: ego autem carnalis sum, ve- numdatus sub peccato. Quod enim operor, non intelligo : non enim quod volo bonum, hoc ago : sed quod odi malum, illud facio. Si autem quod nolo ego, illud facio, consentio legi, quo- niam bona est. Nunc vero non jam ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum 8º. Et ubi hanc ipsam contemplationem pluribus persecutus est, quod fieri non possit, ut homo in quo pecca- tum dominatur, Domino serviat, manifeste nobis commonstrat eum, qui nos ex ejusmodi tyrannide exemit, cum dicit: • Infelix ego homo, quis me li- berabit de corpore mortis bujus? Gratias ago Deo per Jesum Christum Dominum nostrum 81., Et paulo post addit: Nihil ergo nunc damnationis est iis qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant 8ª. › . magnum benignitatis Dei beneficium, per incar- nationem Domini nostri Jesu Christi collatum, palam ostendit his verbis : • Sicut enim per in- obedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et per obedientiam unius justi con - stituentur multi 8*. » Et alibi considerans Dei in Christo benignitatem, eamque magis admirabilem, v, 17. Rom. vi, 14-17. Rom. vii, 24. es Rom. viii, 1. Rom. v, 19. 5. Καὶ διὰ τῶν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ εἰρημένων τὴν με D 3. Quin etiam ex iis quæ alio in loco dicta sunt, 7. Matth. xix, 20. 78 Joan. vult, 34. 76 Rom. v1, 20. 7 Matth. vi, 24. 78 II Cor. vi, 14-16. 79 Gal. (33) Codices duo μήπω λαβών. Editi μὴ λαβών. (54) Antiqui tres libri μαθητεύειν. Editi μαθητευ- (35) Codices duo "Οτι δέ. (56) Sic antiqui tres libri. Editi ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ

τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γε νώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Ανάγκη οὖν πᾶσα ἔκ τε τῶν μνημονευθέντων καὶ τῶν ὁμοίων, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐδεξάμεθα, μι σθῆναι πρῶτον τῆς δυναστείας (37) τοῦ διαβόλου, ἐνάγοντος τὸν ὑφ᾽ ἁμαρτίας κρατούμενον ἐφ᾽ ἃ με βούλεται κακὰ, καὶ τότε ἀπαρνησάμενον πάντα τὰ παρόντα, καὶ ἑαυτὸν, τῆς τε προσπαθείας τοῦ ζῆν ἀναχωρήσαντα, μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καθώς αὐτὸς εἶπεν· «Ε! τις ἔρχεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείται μοι, » ὅπερ ἐστὶ, μαθητής μου γινέσθω (38). Τὸ δὲ αὐτὸ πλατύτερον καὶ ἀποδεικτικώτερον καὶ ἀποφαντικώτερον παραδίδωσιν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Α θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, φησί · « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρ Β Εὐαγγελίῳ, οὗ μνημονεύσομεν μετ' ὀλίγα. Λυτρού μεθα δὲ πάντες τῆς τοιαύτης τῶν ἁμαρτιῶν κατα- κρίσεως οἱ πιστεύοντες τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ τῇ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ εἰπόντος· « Τοῦτο μου ἐστὶ τὸ αἷμα τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· » μαρτυροῦντος δὲ καὶ τοῦ ᾿Απο στόλου δι᾽ ὧν γράφει ποτέ μέν· Αγαπᾶτε ἀλλή λους, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρ ἔδωκεν ἑαυτὸν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ·ν ποτέ δέ · ὁ Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατα άρας τοῦ νόμου· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Οταν οὖν δοθῇ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων, τότε λαμβάνει δ ἄνθρωπος τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθερίαν παρα τοῦ ἐξαγοράσαντος ἡμᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι προσελθεῖν τῷ λόγῳ. Και τότε οὔπω τίς ἐστιν ἄξιος ἀκολουθῆσαι τῷ Κυ ρίῳ (πάλιν λέγω), οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, • Δεῦρο, ἀκολούθει μοι, » πρὶν εἰπεῖν, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοίς. » Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν καθα ρεύειν πάσης παραβάσεως, τῷ εἰπεῖν πεποιηκέναι πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένα. Ὡς καὶ ἐν τού τῳ τὴν τάξιν φυλάττεσθαι ἀναγκαῖον. Οὐ μόνον δὲ ὑπαρχόντων, καὶ τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὸ ζῆν κατα- φρονεῖν διδασκόμεθα, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους νενομισμένων κατά τε νόμον καὶ φύσιν δικαίων καθώ ηκόντων ὑπερφρονεῖν διδασκόμεθα (39), τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Ο ἀγαπῶν πατέρα ή μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος·, ὁμοίως καὶ περὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐγγυτάτων οι- κείων (40), δῆλον δὲ, ὅτι πολὺ πρότερον τῶν ποὺ ῥωτέρω καὶ ξένων τῆς πίστεως. Οἷς ἐπάγει· ι 0; οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπί σω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιο·, ὅπερ κατορθώσας ὁ τῆς δυναστείας. μνημονεύσομεν. ὧν με.. νων ἐγγυτάτων οἰκείων. εγγυτάτων έγ- γυτάτω. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. ait : Eum enun qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso **¸› Omnino igitur necesse est tum ex dictis, tum ex similibus locis nisi inaniter gratiam Dei susceperimus, primum liberari nos ab impe- rio diaboli, qui hominem peccato mancipatum ad mala quæ non vult inducit, deinde unumquemque, posteaquam praesentia omnia et seipsum abnegave- rit, atque a vitæ studio recesserit, discipulum fieri Domini, quemadmodum dixit ipse : • Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me ®, hoc est, discipulus meus fiat. Cæterum hoc idem in Lucæ Evangelio, cujus verba haud multo post referemus, latius, clariusque et significantius tradit. Liberamur autem omnes a tali peccatorum multa, quotquot credimus, gratia Dei, quæ est per unigenitum ipsius Filium Domi- num nostrum Jesum Christum, qui dixit : « Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. > Sed et Apostolus idem testatur, cum scribit, nunc qui- dem, • Diligite vos mutuo, sicut et Cliristus di- lexit nos, et tradidit semetipsum oblationem et hostiam Deo : » nunc vero, « Christus nos red- emit de maledicto legis 88; » et alia ejusdem gene.. ris multa. Cum igitur data fuerit venia peccatorum, tunc accipit homo libertatem a peccato, ab eo qui nos redemit Jesu Christo Domino nostro, ut possit ad verbum accedere. Necdum tunc quispiam dignus est qui sequatur Dominum (iterum hoc dico), qui non prius adolescenti dixit, Veni, sequere !ne, › quam dixisset, Vende quæ habes, et da pauperi- bus . . Imo ne hoc quidem ante præcepit, quam se ab omni transgressione purum esse confessus esset, dicens, fecisse se omnia quæ fuerant a Do- mino dicta. Quamobrem ea in re etiam ordinem servare necessarium est. Non autem ea tantum, quæ quovis modo habemus, et quæ ad vitæ usum necessaria sunt, contemnere docemur: sed ea etiam jura ac officia, quæ tum lege, tum na- tura inter nos stabilita sunt aspernari discimus, Doinino nostro Jesu Christo dicente: «Qui amat patrem aut matrem supra ne, non est me dignus 00:3 quod similiter et de reliquis intelligendum est, qui nobis sunt proximi, et sine dubio multo magis de D alienis, de iisque, qui a fide peregrini sunt. Qui- bus subjungit : « Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ":, quod cum præ - staret Apostolus, ita ad nos erudiendos scribit: • Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi . Cor. v, 21. C es Matth. AVI, 24. Matth. xxvi, 28. Ephes. ▼ 2. duo Mox unus ms. Alii duo Gal. 111, 13. * Luc. Ivill, Notabo quasi præteriens, vocem videri positam hic fuisse pro 22. ” Matth. x, 37. 8. ibid. 38. ss Gal. vi, 14. (37) Unus ms. et editi τῆς καταυναστείας. Alii (38) Veteres duo libri γινεσθω. Editi γενέσθω. (39) Auriqui duo libri υπερφρονεῖν παιδευόμεθα. (40) Editi τῶν ἐγγυτάτων. Αι mss. tres τῶν ἐχεί-

τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γε νώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Ανάγκη οὖν πᾶσα ἔκ τε τῶν μνημονευθέντων καὶ τῶν ὁμοίων, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐδεξάμεθα, μι σθῆναι πρῶτον τῆς δυναστείας (37) τοῦ διαβόλου, ἐνάγοντος τὸν ὑφ᾽ ἁμαρτίας κρατούμενον ἐφ᾽ ἃ με βούλεται κακὰ, καὶ τότε ἀπαρνησάμενον πάντα τὰ παρόντα, καὶ ἑαυτὸν, τῆς τε προσπαθείας τοῦ ζῆν ἀναχωρήσαντα, μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καθώς αὐτὸς εἶπεν· «Ε! τις ἔρχεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείται μοι, » ὅπερ ἐστὶ, μαθητής μου γινέσθω (38). Τὸ δὲ αὐτὸ πλατύτερον καὶ ἀποδεικτικώτερον καὶ ἀποφαντικώτερον παραδίδωσιν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Α θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, φησί · « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρ Β Εὐαγγελίῳ, οὗ μνημονεύσομεν μετ' ὀλίγα. Λυτρού μεθα δὲ πάντες τῆς τοιαύτης τῶν ἁμαρτιῶν κατα- κρίσεως οἱ πιστεύοντες τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ τῇ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ εἰπόντος· « Τοῦτο μου ἐστὶ τὸ αἷμα τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· » μαρτυροῦντος δὲ καὶ τοῦ ᾿Απο στόλου δι᾽ ὧν γράφει ποτέ μέν· Αγαπᾶτε ἀλλή λους, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρ ἔδωκεν ἑαυτὸν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ·ν ποτέ δέ · ὁ Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατα άρας τοῦ νόμου· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Οταν οὖν δοθῇ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων, τότε λαμβάνει δ ἄνθρωπος τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθερίαν παρα τοῦ ἐξαγοράσαντος ἡμᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι προσελθεῖν τῷ λόγῳ. Και τότε οὔπω τίς ἐστιν ἄξιος ἀκολουθῆσαι τῷ Κυ ρίῳ (πάλιν λέγω), οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, • Δεῦρο, ἀκολούθει μοι, » πρὶν εἰπεῖν, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοίς. » Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν καθα ρεύειν πάσης παραβάσεως, τῷ εἰπεῖν πεποιηκέναι πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένα. Ὡς καὶ ἐν τού τῳ τὴν τάξιν φυλάττεσθαι ἀναγκαῖον. Οὐ μόνον δὲ ὑπαρχόντων, καὶ τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὸ ζῆν κατα- φρονεῖν διδασκόμεθα, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους νενομισμένων κατά τε νόμον καὶ φύσιν δικαίων καθώ ηκόντων ὑπερφρονεῖν διδασκόμεθα (39), τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Ο ἀγαπῶν πατέρα ή μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος·, ὁμοίως καὶ περὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐγγυτάτων οι- κείων (40), δῆλον δὲ, ὅτι πολὺ πρότερον τῶν ποὺ ῥωτέρω καὶ ξένων τῆς πίστεως. Οἷς ἐπάγει· ι 0; οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπί σω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιο·, ὅπερ κατορθώσας ὁ τῆς δυναστείας. μνημονεύσομεν. ὧν με.. νων ἐγγυτάτων οἰκείων. εγγυτάτων έγ- γυτάτω. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. ait : Eum enun qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso **¸› Omnino igitur necesse est tum ex dictis, tum ex similibus locis nisi inaniter gratiam Dei susceperimus, primum liberari nos ab impe- rio diaboli, qui hominem peccato mancipatum ad mala quæ non vult inducit, deinde unumquemque, posteaquam praesentia omnia et seipsum abnegave- rit, atque a vitæ studio recesserit, discipulum fieri Domini, quemadmodum dixit ipse : • Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me ®, hoc est, discipulus meus fiat. Cæterum hoc idem in Lucæ Evangelio, cujus verba haud multo post referemus, latius, clariusque et significantius tradit. Liberamur autem omnes a tali peccatorum multa, quotquot credimus, gratia Dei, quæ est per unigenitum ipsius Filium Domi- num nostrum Jesum Christum, qui dixit : « Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. > Sed et Apostolus idem testatur, cum scribit, nunc qui- dem, • Diligite vos mutuo, sicut et Cliristus di- lexit nos, et tradidit semetipsum oblationem et hostiam Deo : » nunc vero, « Christus nos red- emit de maledicto legis 88; » et alia ejusdem gene.. ris multa. Cum igitur data fuerit venia peccatorum, tunc accipit homo libertatem a peccato, ab eo qui nos redemit Jesu Christo Domino nostro, ut possit ad verbum accedere. Necdum tunc quispiam dignus est qui sequatur Dominum (iterum hoc dico), qui non prius adolescenti dixit, Veni, sequere !ne, › quam dixisset, Vende quæ habes, et da pauperi- bus . . Imo ne hoc quidem ante præcepit, quam se ab omni transgressione purum esse confessus esset, dicens, fecisse se omnia quæ fuerant a Do- mino dicta. Quamobrem ea in re etiam ordinem servare necessarium est. Non autem ea tantum, quæ quovis modo habemus, et quæ ad vitæ usum necessaria sunt, contemnere docemur: sed ea etiam jura ac officia, quæ tum lege, tum na- tura inter nos stabilita sunt aspernari discimus, Doinino nostro Jesu Christo dicente: «Qui amat patrem aut matrem supra ne, non est me dignus 00:3 quod similiter et de reliquis intelligendum est, qui nobis sunt proximi, et sine dubio multo magis de D alienis, de iisque, qui a fide peregrini sunt. Qui- bus subjungit : « Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ":, quod cum præ - staret Apostolus, ita ad nos erudiendos scribit: • Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi . Cor. v, 21. C es Matth. AVI, 24. Matth. xxvi, 28. Ephes. ▼ 2. duo Mox unus ms. Alii duo Gal. 111, 13. * Luc. Ivill, Notabo quasi præteriens, vocem videri positam hic fuisse pro 22. ” Matth. x, 37. 8. ibid. 38. ss Gal. vi, 14. (37) Unus ms. et editi τῆς καταυναστείας. Alii (38) Veteres duo libri γινεσθω. Editi γενέσθω. (39) Auriqui duo libri υπερφρονεῖν παιδευόμεθα. (40) Editi τῶν ἐγγυτάτων. Αι mss. tres τῶν ἐχεί-

τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γε νώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Ανάγκη οὖν πᾶσα ἔκ τε τῶν μνημονευθέντων καὶ τῶν ὁμοίων, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐδεξάμεθα, μι σθῆναι πρῶτον τῆς δυναστείας (37) τοῦ διαβόλου, ἐνάγοντος τὸν ὑφ᾽ ἁμαρτίας κρατούμενον ἐφ᾽ ἃ με βούλεται κακὰ, καὶ τότε ἀπαρνησάμενον πάντα τὰ παρόντα, καὶ ἑαυτὸν, τῆς τε προσπαθείας τοῦ ζῆν ἀναχωρήσαντα, μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καθώς αὐτὸς εἶπεν· «Ε! τις ἔρχεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείται μοι, » ὅπερ ἐστὶ, μαθητής μου γινέσθω (38). Τὸ δὲ αὐτὸ πλατύτερον καὶ ἀποδεικτικώτερον καὶ ἀποφαντικώτερον παραδίδωσιν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Α θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, φησί · « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρ Β Εὐαγγελίῳ, οὗ μνημονεύσομεν μετ' ὀλίγα. Λυτρού μεθα δὲ πάντες τῆς τοιαύτης τῶν ἁμαρτιῶν κατα- κρίσεως οἱ πιστεύοντες τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ τῇ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ εἰπόντος· « Τοῦτο μου ἐστὶ τὸ αἷμα τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· » μαρτυροῦντος δὲ καὶ τοῦ ᾿Απο στόλου δι᾽ ὧν γράφει ποτέ μέν· Αγαπᾶτε ἀλλή λους, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρ ἔδωκεν ἑαυτὸν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ·ν ποτέ δέ · ὁ Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατα άρας τοῦ νόμου· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Οταν οὖν δοθῇ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων, τότε λαμβάνει δ ἄνθρωπος τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθερίαν παρα τοῦ ἐξαγοράσαντος ἡμᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι προσελθεῖν τῷ λόγῳ. Και τότε οὔπω τίς ἐστιν ἄξιος ἀκολουθῆσαι τῷ Κυ ρίῳ (πάλιν λέγω), οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, • Δεῦρο, ἀκολούθει μοι, » πρὶν εἰπεῖν, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοίς. » Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν καθα ρεύειν πάσης παραβάσεως, τῷ εἰπεῖν πεποιηκέναι πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένα. Ὡς καὶ ἐν τού τῳ τὴν τάξιν φυλάττεσθαι ἀναγκαῖον. Οὐ μόνον δὲ ὑπαρχόντων, καὶ τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὸ ζῆν κατα- φρονεῖν διδασκόμεθα, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους νενομισμένων κατά τε νόμον καὶ φύσιν δικαίων καθώ ηκόντων ὑπερφρονεῖν διδασκόμεθα (39), τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Ο ἀγαπῶν πατέρα ή μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος·, ὁμοίως καὶ περὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐγγυτάτων οι- κείων (40), δῆλον δὲ, ὅτι πολὺ πρότερον τῶν ποὺ ῥωτέρω καὶ ξένων τῆς πίστεως. Οἷς ἐπάγει· ι 0; οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπί σω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιο·, ὅπερ κατορθώσας ὁ τῆς δυναστείας. μνημονεύσομεν. ὧν με.. νων ἐγγυτάτων οἰκείων. εγγυτάτων έγ- γυτάτω. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. ait : Eum enun qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso **¸› Omnino igitur necesse est tum ex dictis, tum ex similibus locis nisi inaniter gratiam Dei susceperimus, primum liberari nos ab impe- rio diaboli, qui hominem peccato mancipatum ad mala quæ non vult inducit, deinde unumquemque, posteaquam praesentia omnia et seipsum abnegave- rit, atque a vitæ studio recesserit, discipulum fieri Domini, quemadmodum dixit ipse : • Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me ®, hoc est, discipulus meus fiat. Cæterum hoc idem in Lucæ Evangelio, cujus verba haud multo post referemus, latius, clariusque et significantius tradit. Liberamur autem omnes a tali peccatorum multa, quotquot credimus, gratia Dei, quæ est per unigenitum ipsius Filium Domi- num nostrum Jesum Christum, qui dixit : « Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. > Sed et Apostolus idem testatur, cum scribit, nunc qui- dem, • Diligite vos mutuo, sicut et Cliristus di- lexit nos, et tradidit semetipsum oblationem et hostiam Deo : » nunc vero, « Christus nos red- emit de maledicto legis 88; » et alia ejusdem gene.. ris multa. Cum igitur data fuerit venia peccatorum, tunc accipit homo libertatem a peccato, ab eo qui nos redemit Jesu Christo Domino nostro, ut possit ad verbum accedere. Necdum tunc quispiam dignus est qui sequatur Dominum (iterum hoc dico), qui non prius adolescenti dixit, Veni, sequere !ne, › quam dixisset, Vende quæ habes, et da pauperi- bus . . Imo ne hoc quidem ante præcepit, quam se ab omni transgressione purum esse confessus esset, dicens, fecisse se omnia quæ fuerant a Do- mino dicta. Quamobrem ea in re etiam ordinem servare necessarium est. Non autem ea tantum, quæ quovis modo habemus, et quæ ad vitæ usum necessaria sunt, contemnere docemur: sed ea etiam jura ac officia, quæ tum lege, tum na- tura inter nos stabilita sunt aspernari discimus, Doinino nostro Jesu Christo dicente: «Qui amat patrem aut matrem supra ne, non est me dignus 00:3 quod similiter et de reliquis intelligendum est, qui nobis sunt proximi, et sine dubio multo magis de D alienis, de iisque, qui a fide peregrini sunt. Qui- bus subjungit : « Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ":, quod cum præ - staret Apostolus, ita ad nos erudiendos scribit: • Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi . Cor. v, 21. C es Matth. AVI, 24. Matth. xxvi, 28. Ephes. ▼ 2. duo Mox unus ms. Alii duo Gal. 111, 13. * Luc. Ivill, Notabo quasi præteriens, vocem videri positam hic fuisse pro 22. ” Matth. x, 37. 8. ibid. 38. ss Gal. vi, 14. (37) Unus ms. et editi τῆς καταυναστείας. Alii (38) Veteres duo libri γινεσθω. Editi γενέσθω. (39) Auriqui duo libri υπερφρονεῖν παιδευόμεθα. (40) Editi τῶν ἐγγυτάτων. Αι mss. tres τῶν ἐχεί-

τίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γε νώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. » Ανάγκη οὖν πᾶσα ἔκ τε τῶν μνημονευθέντων καὶ τῶν ὁμοίων, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐδεξάμεθα, μι σθῆναι πρῶτον τῆς δυναστείας (37) τοῦ διαβόλου, ἐνάγοντος τὸν ὑφ᾽ ἁμαρτίας κρατούμενον ἐφ᾽ ἃ με βούλεται κακὰ, καὶ τότε ἀπαρνησάμενον πάντα τὰ παρόντα, καὶ ἑαυτὸν, τῆς τε προσπαθείας τοῦ ζῆν ἀναχωρήσαντα, μαθητευθῆναι τῷ Κυρίῳ, καθώς αὐτὸς εἶπεν· «Ε! τις ἔρχεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείται μοι, » ὅπερ ἐστὶ, μαθητής μου γινέσθω (38). Τὸ δὲ αὐτὸ πλατύτερον καὶ ἀποδεικτικώτερον καὶ ἀποφαντικώτερον παραδίδωσιν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Α θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, φησί · « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρ Β Εὐαγγελίῳ, οὗ μνημονεύσομεν μετ' ὀλίγα. Λυτρού μεθα δὲ πάντες τῆς τοιαύτης τῶν ἁμαρτιῶν κατα- κρίσεως οἱ πιστεύοντες τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ τῇ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- στοῦ εἰπόντος· « Τοῦτο μου ἐστὶ τὸ αἷμα τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· » μαρτυροῦντος δὲ καὶ τοῦ ᾿Απο στόλου δι᾽ ὧν γράφει ποτέ μέν· Αγαπᾶτε ἀλλή λους, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρ ἔδωκεν ἑαυτὸν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ·ν ποτέ δέ · ὁ Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατα άρας τοῦ νόμου· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Οταν οὖν δοθῇ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων, τότε λαμβάνει δ ἄνθρωπος τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθερίαν παρα τοῦ ἐξαγοράσαντος ἡμᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι προσελθεῖν τῷ λόγῳ. Και τότε οὔπω τίς ἐστιν ἄξιος ἀκολουθῆσαι τῷ Κυ ρίῳ (πάλιν λέγω), οὐ πρότερον εἰπόντι τῷ νεανίσκῳ, • Δεῦρο, ἀκολούθει μοι, » πρὶν εἰπεῖν, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοίς. » Αλλ' οὐδὲ τοῦτο προσέταξε, πρὶν ὁμολογῆσαι αὐτὸν καθα ρεύειν πάσης παραβάσεως, τῷ εἰπεῖν πεποιηκέναι πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένα. Ὡς καὶ ἐν τού τῳ τὴν τάξιν φυλάττεσθαι ἀναγκαῖον. Οὐ μόνον δὲ ὑπαρχόντων, καὶ τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὸ ζῆν κατα- φρονεῖν διδασκόμεθα, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους νενομισμένων κατά τε νόμον καὶ φύσιν δικαίων καθώ ηκόντων ὑπερφρονεῖν διδασκόμεθα (39), τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Ο ἀγαπῶν πατέρα ή μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος·, ὁμοίως καὶ περὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐγγυτάτων οι- κείων (40), δῆλον δὲ, ὅτι πολὺ πρότερον τῶν ποὺ ῥωτέρω καὶ ξένων τῆς πίστεως. Οἷς ἐπάγει· ι 0; οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπί σω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιο·, ὅπερ κατορθώσας ὁ τῆς δυναστείας. μνημονεύσομεν. ὧν με.. νων ἐγγυτάτων οἰκείων. εγγυτάτων έγ- γυτάτω. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. ait : Eum enun qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso **¸› Omnino igitur necesse est tum ex dictis, tum ex similibus locis nisi inaniter gratiam Dei susceperimus, primum liberari nos ab impe- rio diaboli, qui hominem peccato mancipatum ad mala quæ non vult inducit, deinde unumquemque, posteaquam praesentia omnia et seipsum abnegave- rit, atque a vitæ studio recesserit, discipulum fieri Domini, quemadmodum dixit ipse : • Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me ®, hoc est, discipulus meus fiat. Cæterum hoc idem in Lucæ Evangelio, cujus verba haud multo post referemus, latius, clariusque et significantius tradit. Liberamur autem omnes a tali peccatorum multa, quotquot credimus, gratia Dei, quæ est per unigenitum ipsius Filium Domi- num nostrum Jesum Christum, qui dixit : « Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. > Sed et Apostolus idem testatur, cum scribit, nunc qui- dem, • Diligite vos mutuo, sicut et Cliristus di- lexit nos, et tradidit semetipsum oblationem et hostiam Deo : » nunc vero, « Christus nos red- emit de maledicto legis 88; » et alia ejusdem gene.. ris multa. Cum igitur data fuerit venia peccatorum, tunc accipit homo libertatem a peccato, ab eo qui nos redemit Jesu Christo Domino nostro, ut possit ad verbum accedere. Necdum tunc quispiam dignus est qui sequatur Dominum (iterum hoc dico), qui non prius adolescenti dixit, Veni, sequere !ne, › quam dixisset, Vende quæ habes, et da pauperi- bus . . Imo ne hoc quidem ante præcepit, quam se ab omni transgressione purum esse confessus esset, dicens, fecisse se omnia quæ fuerant a Do- mino dicta. Quamobrem ea in re etiam ordinem servare necessarium est. Non autem ea tantum, quæ quovis modo habemus, et quæ ad vitæ usum necessaria sunt, contemnere docemur: sed ea etiam jura ac officia, quæ tum lege, tum na- tura inter nos stabilita sunt aspernari discimus, Doinino nostro Jesu Christo dicente: «Qui amat patrem aut matrem supra ne, non est me dignus 00:3 quod similiter et de reliquis intelligendum est, qui nobis sunt proximi, et sine dubio multo magis de D alienis, de iisque, qui a fide peregrini sunt. Qui- bus subjungit : « Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ":, quod cum præ - staret Apostolus, ita ad nos erudiendos scribit: • Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi . Cor. v, 21. C es Matth. AVI, 24. Matth. xxvi, 28. Ephes. ▼ 2. duo Mox unus ms. Alii duo Gal. 111, 13. * Luc. Ivill, Notabo quasi præteriens, vocem videri positam hic fuisse pro 22. ” Matth. x, 37. 8. ibid. 38. ss Gal. vi, 14. (37) Unus ms. et editi τῆς καταυναστείας. Alii (38) Veteres duo libri γινεσθω. Editi γενέσθω. (39) Auriqui duo libri υπερφρονεῖν παιδευόμεθα. (40) Editi τῶν ἐγγυτάτων. Αι mss. tres τῶν ἐχεί-

Απόστολος, εἰς ἡμετέραν διδασκαλίαν γράφει· « Εγώ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός.. κατὰ πρόσωπον ἑκάστῳ (41), τῷ μὲν εἰπόντι, ι Επί- τρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν, καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου· Αφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς· σὺ δὲ, ἀπελθὼν, διάγγελλε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, τῷ δὲ εἰπόντι· « Επίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν, καὶ συντάξασθαι (42) τοῖς εἰς τὸν οἶκόν μου, ο ἐπι- πληκτικώτερον καὶ μετὰ ἀπειλῆς σφοδροτέρας. Εἶπε γάρ· › Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στρα φεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. › Οὕτω καὶ τὸ πρὸς ὀλίγον ἀναβολὴν ἐμ- ποιοῦν τῇ ὀφειλομένῃ τῷ Κυρίῳ ἀμετεωρίστῳ ὑπο ἀκοῇ καθῆκον ἀνθρώπινον, κἂν δοκῇ εύλογον εἶναι, ἀλλότριον ἐστι τοῦ θέλοντος μαθητευθῆναι τῷ (43) Κυρίῳ, καὶ ἀπειλῆς δεινοτέρας ἄξιον. Καθολικώτερον δὲ νομοθετεῖ λέγων· . Εί τις ἔρχεται πρὸς με, ἀπαρ νησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. · Ἐὰν δὲ ἔλθωμεν εἰς μνήμην τῶν ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένων πρὸς τὸν (44) εἰπόντα· • Μακάριος ὃς φάγεται ἄρτον (45) ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ· ο φοβερώτερον κρίμα ὀργῆς καὶ ἀποτο- μίας μανθάνομεν, καὶ πάσης ἐλπίδος ἀγαθῆς ἀπαλλο- τριοῦν τοὺς τοιούτους. Λέγει δὲ οὕτως· « Ανθρωπός τις ἐποίησε δείπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσε πολλούς. Καὶ ἀπέστειλε τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου εἰ πεῖν τοῖς κεκλημένοις· Ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἔτοιμά ἐστι πάντα. Καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς παραιτεῖσθαι πάντες. Ὁ πρῶτος εἶπεν· ἀγρὸν ἡγόρασα, καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐξελθεῖν, καὶ ἰδεῖν αὐτόν· ἐρωτῶ σε, Εχε με παρητημένον. Καὶ ἕτερος εἶπε· Ζεύγη βοῶν Αγόρασα πέντε, καὶ πορεύομαι δοκιμάσαι αὐτά· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρητημένον. Καὶ ἕτερος εἶπε· Γυναῖκα ἔγημα, καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. Και παραγενόμενος ὁ δοῦλος ἀπήγγειλε τῷ κυρίω αὐτοῦ ταῦτα. Τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης είπε τῷ δούλῳ αὐτοῦ· Έξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ ἀναπή- ρους, καὶ τυφλούς, καὶ χωλοὺς εἰσάγαγε ὧδε. Καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος· Κύριε, γέγονεν ὡς ἐπέταξας, καὶ ὅτι τόπος ἐστίν. Καὶ εἶπεν ὁ κύριος πρὸς τὸν δοῦλον αὐτοῦ· Ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμούς, καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκός μου. Λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλη- μένων (46) γεύσεταί μου τοῦ δείπνου. » Πάλιν δὲ αὐτὸς ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ ἀπο σταλεὶς παρὰ τοῦ Πατρὸς, οὐχ ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ τὸν κόσμον, ἑαυτῷ ἐμμένων, καὶ τὸ Εt ΣΙ, 47. σθαι. Κυρίου εἰρημένων πρός. τοὺς δούλους. εἶπεν αὐτῷ· Αγρόν. DE BAPTISMO LIBER I. stus ss. A Vivo autem jam non ego : vivit vero in me Chri- B D C unicuique in faciem, alii quidem dicenti, Per- mitte mihi primum abire, et sepelire patrem meum, » ait : • Sine ut mortui sepeliant mortuos suos : tu vero abiens, annuntia regnum Dei " ; alii vero qui dixerat: • Permitte mihi prius ut abeam, et disponam res domi meæ, › severius et cum comminatione vehementiore respondit. Dixit videlicet : « Nemo admovens manum ad aratrum, et conversus retro, aptus est regno Dei ". » Adler humanum omne officium, quod vel modicam dila- tionem jugi obedientiæ Domino debitæ affert, etiamsi honestum esse videatur, alienum est ab eo qui vult esse discipulus Domini, minisque gravioribus di- gnum habetur. Generalius autem decernit, cum dicit : « Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. . . Quod si revocemus in memoriam verba Domini ad eum qui dixit, ‹ Beatus qui comedit panem in regno Dei "; » discimus magis horrendum iræ ac severi- talis judicium, et quod ejusmodi homines ab omni bona spe abalienet. Ita autem loquitur : c Homo quidam fecit cœnam magnam, et vocavit multos. Et misit servum suum hora cœnæ, qui diceret in- vitatis : Venite, quia jam parala sant omnia. ceperunt excusare se simul omnes. Primus dixit : Villam emi, et necesse mihi est exire, et videre il- lam : rogo te, habe me excusatum. Et alter dixit : Juga boum emi quinque, et eo ad probandum illa; rogo te, habe me excusatum. Et alius dixit: Uxo- rem duxi, et ideo non possum venire. Et reversus servus nuntiavit hæc domino suo. Tunc iratus pa- terfamilias dixit servo suo : Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes, ac debiles, et cæcos, et claudos introduc huc. Et ait servus : Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Et ait dominus servo suo : Exi in vias et sepes, et com- pelle intrare, ut impleatur domus mea. Dico enim vobis, quod nemo virorum illorum qui vocati sunt, gustabit coenam meam 98. Rursus autem unigeni- tus ipse Dei viventis Filius, qui missus est a Patre, non ut judicet mundum, sed ut servet mundum ", constans sibiipsi, et voluntatem boni Dei et Patris sui adimplens, severitatis sententiam proferens, doctrinam subjungit, quæ nos reddat dignos, qui ipsius fiamus discipuli, et ait : « Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem et uxo- ” Matth. xvi, 24. º7 Luc. x!v, 15. ss ibid. » Gal. 11, 20. Luc. 1x, 59, 60. ** ibid. 61, 16-24. s Joan. unicuique in faciem dixit, ita accipi oportet: Quod Dominus uni homini in faciem dixit, id omnibus in faciem dixisse putandus est. tius post iidem codices Subinde Reg. se- cundus legitur. 4. Πάλιν δὲ τοῦ Κυρίου ἔστι μνημονεῦσαι, εἰπόντος 4. Rursus autem Domini meminisse juvat, qui (44) Illud, εἰπόντος κατὰ πρόσωπον ἑκάστῳ, qui (42) Editi et mss. συντάξασθαι. Vulgata ἀποτάξα- (43) Antigui tres libri μαθητεῦσαι τῷ. (44) Editi Κυρίου πρός τόν. Regii primus et ter- (45) Nostri tres mss. φάγεται ἄριστον. Aliquanto (46) lllud, τῶν κεκλημένων, in mss. nostris non

Απόστολος, εἰς ἡμετέραν διδασκαλίαν γράφει· « Εγώ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός.. κατὰ πρόσωπον ἑκάστῳ (41), τῷ μὲν εἰπόντι, ι Επί- τρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν, καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου· Αφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς· σὺ δὲ, ἀπελθὼν, διάγγελλε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, τῷ δὲ εἰπόντι· « Επίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν, καὶ συντάξασθαι (42) τοῖς εἰς τὸν οἶκόν μου, ο ἐπι- πληκτικώτερον καὶ μετὰ ἀπειλῆς σφοδροτέρας. Εἶπε γάρ· › Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στρα φεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. › Οὕτω καὶ τὸ πρὸς ὀλίγον ἀναβολὴν ἐμ- ποιοῦν τῇ ὀφειλομένῃ τῷ Κυρίῳ ἀμετεωρίστῳ ὑπο ἀκοῇ καθῆκον ἀνθρώπινον, κἂν δοκῇ εύλογον εἶναι, ἀλλότριον ἐστι τοῦ θέλοντος μαθητευθῆναι τῷ (43) Κυρίῳ, καὶ ἀπειλῆς δεινοτέρας ἄξιον. Καθολικώτερον δὲ νομοθετεῖ λέγων· . Εί τις ἔρχεται πρὸς με, ἀπαρ νησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. · Ἐὰν δὲ ἔλθωμεν εἰς μνήμην τῶν ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένων πρὸς τὸν (44) εἰπόντα· • Μακάριος ὃς φάγεται ἄρτον (45) ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ· ο φοβερώτερον κρίμα ὀργῆς καὶ ἀποτο- μίας μανθάνομεν, καὶ πάσης ἐλπίδος ἀγαθῆς ἀπαλλο- τριοῦν τοὺς τοιούτους. Λέγει δὲ οὕτως· « Ανθρωπός τις ἐποίησε δείπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσε πολλούς. Καὶ ἀπέστειλε τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου εἰ πεῖν τοῖς κεκλημένοις· Ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἔτοιμά ἐστι πάντα. Καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς παραιτεῖσθαι πάντες. Ὁ πρῶτος εἶπεν· ἀγρὸν ἡγόρασα, καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐξελθεῖν, καὶ ἰδεῖν αὐτόν· ἐρωτῶ σε, Εχε με παρητημένον. Καὶ ἕτερος εἶπε· Ζεύγη βοῶν Αγόρασα πέντε, καὶ πορεύομαι δοκιμάσαι αὐτά· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρητημένον. Καὶ ἕτερος εἶπε· Γυναῖκα ἔγημα, καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. Και παραγενόμενος ὁ δοῦλος ἀπήγγειλε τῷ κυρίω αὐτοῦ ταῦτα. Τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης είπε τῷ δούλῳ αὐτοῦ· Έξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ ἀναπή- ρους, καὶ τυφλούς, καὶ χωλοὺς εἰσάγαγε ὧδε. Καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος· Κύριε, γέγονεν ὡς ἐπέταξας, καὶ ὅτι τόπος ἐστίν. Καὶ εἶπεν ὁ κύριος πρὸς τὸν δοῦλον αὐτοῦ· Ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμούς, καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκός μου. Λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλη- μένων (46) γεύσεταί μου τοῦ δείπνου. » Πάλιν δὲ αὐτὸς ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ ἀπο σταλεὶς παρὰ τοῦ Πατρὸς, οὐχ ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ τὸν κόσμον, ἑαυτῷ ἐμμένων, καὶ τὸ Εt ΣΙ, 47. σθαι. Κυρίου εἰρημένων πρός. τοὺς δούλους. εἶπεν αὐτῷ· Αγρόν. DE BAPTISMO LIBER I. stus ss. A Vivo autem jam non ego : vivit vero in me Chri- B D C unicuique in faciem, alii quidem dicenti, Per- mitte mihi primum abire, et sepelire patrem meum, » ait : • Sine ut mortui sepeliant mortuos suos : tu vero abiens, annuntia regnum Dei " ; alii vero qui dixerat: • Permitte mihi prius ut abeam, et disponam res domi meæ, › severius et cum comminatione vehementiore respondit. Dixit videlicet : « Nemo admovens manum ad aratrum, et conversus retro, aptus est regno Dei ". » Adler humanum omne officium, quod vel modicam dila- tionem jugi obedientiæ Domino debitæ affert, etiamsi honestum esse videatur, alienum est ab eo qui vult esse discipulus Domini, minisque gravioribus di- gnum habetur. Generalius autem decernit, cum dicit : « Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. . . Quod si revocemus in memoriam verba Domini ad eum qui dixit, ‹ Beatus qui comedit panem in regno Dei "; » discimus magis horrendum iræ ac severi- talis judicium, et quod ejusmodi homines ab omni bona spe abalienet. Ita autem loquitur : c Homo quidam fecit cœnam magnam, et vocavit multos. Et misit servum suum hora cœnæ, qui diceret in- vitatis : Venite, quia jam parala sant omnia. ceperunt excusare se simul omnes. Primus dixit : Villam emi, et necesse mihi est exire, et videre il- lam : rogo te, habe me excusatum. Et alter dixit : Juga boum emi quinque, et eo ad probandum illa; rogo te, habe me excusatum. Et alius dixit: Uxo- rem duxi, et ideo non possum venire. Et reversus servus nuntiavit hæc domino suo. Tunc iratus pa- terfamilias dixit servo suo : Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes, ac debiles, et cæcos, et claudos introduc huc. Et ait servus : Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Et ait dominus servo suo : Exi in vias et sepes, et com- pelle intrare, ut impleatur domus mea. Dico enim vobis, quod nemo virorum illorum qui vocati sunt, gustabit coenam meam 98. Rursus autem unigeni- tus ipse Dei viventis Filius, qui missus est a Patre, non ut judicet mundum, sed ut servet mundum ", constans sibiipsi, et voluntatem boni Dei et Patris sui adimplens, severitatis sententiam proferens, doctrinam subjungit, quæ nos reddat dignos, qui ipsius fiamus discipuli, et ait : « Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem et uxo- ” Matth. xvi, 24. º7 Luc. x!v, 15. ss ibid. » Gal. 11, 20. Luc. 1x, 59, 60. ** ibid. 61, 16-24. s Joan. unicuique in faciem dixit, ita accipi oportet: Quod Dominus uni homini in faciem dixit, id omnibus in faciem dixisse putandus est. tius post iidem codices Subinde Reg. se- cundus legitur. 4. Πάλιν δὲ τοῦ Κυρίου ἔστι μνημονεῦσαι, εἰπόντος 4. Rursus autem Domini meminisse juvat, qui (44) Illud, εἰπόντος κατὰ πρόσωπον ἑκάστῳ, qui (42) Editi et mss. συντάξασθαι. Vulgata ἀποτάξα- (43) Antigui tres libri μαθητεῦσαι τῷ. (44) Editi Κυρίου πρός τόν. Regii primus et ter- (45) Nostri tres mss. φάγεται ἄριστον. Aliquanto (46) lllud, τῶν κεκλημένων, in mss. nostris non

τῇ ἀποφάσει τῆς ἀποτομίας διδασκαλίαν ἐπάγει, τὴν ἀξίους ἡμᾶς ποιοῦσαν μαθητὰς αὐτοῦ γενέσθαι, καί φησιν· ι Ε' τις ἔρχεται πρὸς μὲ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν μητέρα, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ τὰ τέκνα, καὶ τοὺς ἀδελφούς, καὶ τας ἀδελφάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναται μου είναι μαθητής. • Μίσος δηλονότι, οὐ μελέτην ἐμποιοῦν ἐπιβουλῆς, ἀλλ' ἀρετὴν θεοσεβείας ἐν παρ ἀκοῇ τῶν ἀφελκόντων. ι Καὶ ὅστις, φησίν, οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω Α θέλημα τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός αυτου πληρῶν, μου, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. • "Οπερ συντεθεῖσθαι δοκοῦμεν διὰ τοῦ ἐν τῷ ὕδατι βαπτίσματος, ὁμολογοῦντες συνεσταυρῶσθαι (47), συντεθνηκέναι, συντεθάφθαι, καὶ τὰ ἑξῆς, καθώς γέγραπτα.. Β μήποτε θέντος. μήπω τεθέντος, βέντος, υποδειγμάτων ηὐδόκησε βεβαιῶσαι ἡμῶν τὰς καρδίας ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας, καὶ ἑτοιμοτέρους κατερ- γάτασθαι πρὸς ὑπακοὴν, δι' ὧν φησι· « Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν, θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι, οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψη φίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει τὰ πρὸς ἀπαρτισμόν, ἵνα μήποτε, θέντος (48) αὐτοῦ θεμέλιον, καὶ μὴ ἰσχύον τος ἐκτελέσαι, πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται αὐτῷ εμπαίζειν, λέγοντες, ὅτι Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ήρξατο οί- κοδομεῖν, καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι ; Η τίς βασιλεὺς, πορευόμενος συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ εἰς πόλεμον, οὐχὶ καθίσας πρότερον βουλεύεται, εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ἀπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ερχομένῳ ἐπ᾿ αὐτόν; Εἰ δὲ μήγε, ἔτι πόῤῥω αὐτοῦ ὄντος, πρεσβείαν ἀποστείλας, ἐρωτᾷ τὰ πρὸς εἰρή νην. Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής. Καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; Οὔτε εἰς τὴν γῆν, οὔτε εἰς κου πρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. › Εἰ τούτοις πιστεύομεν, έλευ- θερωθέντες πρῶτον τῆς τοῦ διαβόλου καταδυναστείας, ἐν τῷ ἀπέχεσθαι παντὸς ἐπιθυμητοῦ πράγματος τῷ διαβόλῳ, χάριτι τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν ἐδεξάμεθα τὴν τοιαύτην χάριν, ἔπειτα (49) αποταξάμενοι οὐ μόνῳ τῷ κόσμῳ καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῖς πρὸς ἀλλή λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι δὲ καὶ τῇ ἑαυτῶν ζωή, ὅταν τι τούτων ἀφέλκῃ ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ὀφειλομένης τῷ Θεῷ ἀμετεωρίστου καὶ ταχείας ὑπακοῆς, οὕτω καταξιούμεθα μαθηταὶ τοῦ Κυρίου γενέσθαι· παι- δευόμενοι λοιπὸν ὑπό τε Μωϋσέως καὶ τῶν προφητών, εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων, τήν τε ἐν ἀρχῇ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ποίησιν πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων, τά τε ἱστορούμενα ἐν ταῖς θεοπνεύ- στοις Γραφαῖς τῆς τοῦ Θεοῦ χρηστότητος καὶ ἀποτο- μίας ἐν πολλῇ μακροθυμία, πρὸς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύ νης αὐτοῦ καὶ παιδείαν ἡμετέραν· τάς τε προφητείας λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι * μήπω, μήπω, μήπο, μήποτε. μὴ ἰσχύ- σαντος ἐκτελέσαι. πρῶτον βουλεύεται. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. rein suam, et liberos, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse di- scipulus '. » Odium videlicet precipitur, non quod insidiarum struendarum studium impertial, sed pietatis virtutem pariat, ne iis quæ ab ipsa retra- hunt, morem geramus. ‹ Et quisquis,, inquit, • non bajulat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus ., Quod per baptisma in aqua collatum videmur pacisci, cum confitea- mur, uos simul crucifixos esse, simul mortuos, si- mul sepultos, et quæ sequuntur, sicut scriptum est . C etiam per exempla voluit animum nostrum in ve- ritatis certa persuasione confirmare, nosque ad obedientiam reddere paraliores, cum ait: • Quis enim ex vobis volens turrim ædificare, non prius sedens computat sumptus, an babeat quibus opus habet ad perficiendum, ne postquam posuerit fun- damentum, et non potuerit perficere, omnes qui viderint, incipiant illudere ei, dicentes : Hic homo cœpit ædificare, et non potuit consummare? Aut quis rex proficiscens ad committendum prælium cum altero rege, non sedens prius cogitat, si pos- sit cum decem millibus occurrere ei, qui cum vi- ginti millibus venit ad se? Alioqui adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quæ pacis sunt. Sic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus, quæ possidet, non potest neus esse di- scipulus. Bonum est sal; si vero sal infatuatum fuerit, in quo condietur? Neque in terram, neque in sterquilinium utile est; foras projiciunt illud. Qui habet aures ad audiendum, audiat. Si fidem his habeamus, liberali primum a diaboli tyrannide, ut qui ab omni re diabolo grata abstineamus, id- que dono Dei per Dominum nostrum Jesum Chri- stum, si modo non frustra ejusmodi donum susce- perimus, deinde renuntiantes non solum mundo, ejusque cupiditatibus, sed et juribus etiam atque officiis mutuis, itemque nostræ ipsorum vitæ, si quid horum nos a debita Deo obedientia, quæ in- tenta veloxque esse debet, abstraxerit, ita demum digni sumus, qui Domini eliciamur discipuli. Præ- D terea discimus et a Moyse, et a prophetis, et ab evangelistis, et ab apostolis, omnia tam visibilia quam invisibilia initio a Deo per unigenitum suum Filium Dominum et Deum nostrum Jesum Chri- stum condita fuisse : docemur quoque et ea, quæ in divinis Scripturis narrantur de Dei bonitate atque severitate in multa patientia, ad justitiam ejus declarandam, et ad erudiendum nos, et vati- * Luc. xiv, 26. • ibid. 97. • Rom. vi, 4, sqq. Alter codex Reg. culpa librarii, qui voculam a conjunxit cum voce cum can conjungere debuisset cum voce Luc. xiv, 28-35. sed ita tamen, ut scripsisset non sed ut sit Statim Reg. tertius Nec ita multo post Reg. secundis 5. Caeterum considerata imbecillitate nostra, (47) Veteres duo libri συνσταυροῦσθαι. (48) Editi μήπω θέντος. Reg. tertius emendatus 5. Στοχαζόμενος δὲ τῆς ἡμετέρας ἀσθενείας, καὶ δι' (49) Unus ms. ἔπειτα δέ.

τῇ ἀποφάσει τῆς ἀποτομίας διδασκαλίαν ἐπάγει, τὴν ἀξίους ἡμᾶς ποιοῦσαν μαθητὰς αὐτοῦ γενέσθαι, καί φησιν· ι Ε' τις ἔρχεται πρὸς μὲ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν μητέρα, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ τὰ τέκνα, καὶ τοὺς ἀδελφούς, καὶ τας ἀδελφάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναται μου είναι μαθητής. • Μίσος δηλονότι, οὐ μελέτην ἐμποιοῦν ἐπιβουλῆς, ἀλλ' ἀρετὴν θεοσεβείας ἐν παρ ἀκοῇ τῶν ἀφελκόντων. ι Καὶ ὅστις, φησίν, οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω Α θέλημα τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός αυτου πληρῶν, μου, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. • "Οπερ συντεθεῖσθαι δοκοῦμεν διὰ τοῦ ἐν τῷ ὕδατι βαπτίσματος, ὁμολογοῦντες συνεσταυρῶσθαι (47), συντεθνηκέναι, συντεθάφθαι, καὶ τὰ ἑξῆς, καθώς γέγραπτα.. Β μήποτε θέντος. μήπω τεθέντος, βέντος, υποδειγμάτων ηὐδόκησε βεβαιῶσαι ἡμῶν τὰς καρδίας ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας, καὶ ἑτοιμοτέρους κατερ- γάτασθαι πρὸς ὑπακοὴν, δι' ὧν φησι· « Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν, θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι, οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψη φίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει τὰ πρὸς ἀπαρτισμόν, ἵνα μήποτε, θέντος (48) αὐτοῦ θεμέλιον, καὶ μὴ ἰσχύον τος ἐκτελέσαι, πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται αὐτῷ εμπαίζειν, λέγοντες, ὅτι Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ήρξατο οί- κοδομεῖν, καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι ; Η τίς βασιλεὺς, πορευόμενος συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ εἰς πόλεμον, οὐχὶ καθίσας πρότερον βουλεύεται, εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ἀπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ερχομένῳ ἐπ᾿ αὐτόν; Εἰ δὲ μήγε, ἔτι πόῤῥω αὐτοῦ ὄντος, πρεσβείαν ἀποστείλας, ἐρωτᾷ τὰ πρὸς εἰρή νην. Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής. Καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; Οὔτε εἰς τὴν γῆν, οὔτε εἰς κου πρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. › Εἰ τούτοις πιστεύομεν, έλευ- θερωθέντες πρῶτον τῆς τοῦ διαβόλου καταδυναστείας, ἐν τῷ ἀπέχεσθαι παντὸς ἐπιθυμητοῦ πράγματος τῷ διαβόλῳ, χάριτι τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν ἐδεξάμεθα τὴν τοιαύτην χάριν, ἔπειτα (49) αποταξάμενοι οὐ μόνῳ τῷ κόσμῳ καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῖς πρὸς ἀλλή λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι δὲ καὶ τῇ ἑαυτῶν ζωή, ὅταν τι τούτων ἀφέλκῃ ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ὀφειλομένης τῷ Θεῷ ἀμετεωρίστου καὶ ταχείας ὑπακοῆς, οὕτω καταξιούμεθα μαθηταὶ τοῦ Κυρίου γενέσθαι· παι- δευόμενοι λοιπὸν ὑπό τε Μωϋσέως καὶ τῶν προφητών, εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων, τήν τε ἐν ἀρχῇ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ποίησιν πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων, τά τε ἱστορούμενα ἐν ταῖς θεοπνεύ- στοις Γραφαῖς τῆς τοῦ Θεοῦ χρηστότητος καὶ ἀποτο- μίας ἐν πολλῇ μακροθυμία, πρὸς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύ νης αὐτοῦ καὶ παιδείαν ἡμετέραν· τάς τε προφητείας λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι * μήπω, μήπω, μήπο, μήποτε. μὴ ἰσχύ- σαντος ἐκτελέσαι. πρῶτον βουλεύεται. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. rein suam, et liberos, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse di- scipulus '. » Odium videlicet precipitur, non quod insidiarum struendarum studium impertial, sed pietatis virtutem pariat, ne iis quæ ab ipsa retra- hunt, morem geramus. ‹ Et quisquis,, inquit, • non bajulat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus ., Quod per baptisma in aqua collatum videmur pacisci, cum confitea- mur, uos simul crucifixos esse, simul mortuos, si- mul sepultos, et quæ sequuntur, sicut scriptum est . C etiam per exempla voluit animum nostrum in ve- ritatis certa persuasione confirmare, nosque ad obedientiam reddere paraliores, cum ait: • Quis enim ex vobis volens turrim ædificare, non prius sedens computat sumptus, an babeat quibus opus habet ad perficiendum, ne postquam posuerit fun- damentum, et non potuerit perficere, omnes qui viderint, incipiant illudere ei, dicentes : Hic homo cœpit ædificare, et non potuit consummare? Aut quis rex proficiscens ad committendum prælium cum altero rege, non sedens prius cogitat, si pos- sit cum decem millibus occurrere ei, qui cum vi- ginti millibus venit ad se? Alioqui adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quæ pacis sunt. Sic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus, quæ possidet, non potest neus esse di- scipulus. Bonum est sal; si vero sal infatuatum fuerit, in quo condietur? Neque in terram, neque in sterquilinium utile est; foras projiciunt illud. Qui habet aures ad audiendum, audiat. Si fidem his habeamus, liberali primum a diaboli tyrannide, ut qui ab omni re diabolo grata abstineamus, id- que dono Dei per Dominum nostrum Jesum Chri- stum, si modo non frustra ejusmodi donum susce- perimus, deinde renuntiantes non solum mundo, ejusque cupiditatibus, sed et juribus etiam atque officiis mutuis, itemque nostræ ipsorum vitæ, si quid horum nos a debita Deo obedientia, quæ in- tenta veloxque esse debet, abstraxerit, ita demum digni sumus, qui Domini eliciamur discipuli. Præ- D terea discimus et a Moyse, et a prophetis, et ab evangelistis, et ab apostolis, omnia tam visibilia quam invisibilia initio a Deo per unigenitum suum Filium Dominum et Deum nostrum Jesum Chri- stum condita fuisse : docemur quoque et ea, quæ in divinis Scripturis narrantur de Dei bonitate atque severitate in multa patientia, ad justitiam ejus declarandam, et ad erudiendum nos, et vati- * Luc. xiv, 26. • ibid. 97. • Rom. vi, 4, sqq. Alter codex Reg. culpa librarii, qui voculam a conjunxit cum voce cum can conjungere debuisset cum voce Luc. xiv, 28-35. sed ita tamen, ut scripsisset non sed ut sit Statim Reg. tertius Nec ita multo post Reg. secundis 5. Caeterum considerata imbecillitate nostra, (47) Veteres duo libri συνσταυροῦσθαι. (48) Editi μήπω θέντος. Reg. tertius emendatus 5. Στοχαζόμενος δὲ τῆς ἡμετέρας ἀσθενείας, καὶ δι' (49) Unus ms. ἔπειτα δέ.

τῇ ἀποφάσει τῆς ἀποτομίας διδασκαλίαν ἐπάγει, τὴν ἀξίους ἡμᾶς ποιοῦσαν μαθητὰς αὐτοῦ γενέσθαι, καί φησιν· ι Ε' τις ἔρχεται πρὸς μὲ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν μητέρα, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ τὰ τέκνα, καὶ τοὺς ἀδελφούς, καὶ τας ἀδελφάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναται μου είναι μαθητής. • Μίσος δηλονότι, οὐ μελέτην ἐμποιοῦν ἐπιβουλῆς, ἀλλ' ἀρετὴν θεοσεβείας ἐν παρ ἀκοῇ τῶν ἀφελκόντων. ι Καὶ ὅστις, φησίν, οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω Α θέλημα τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός αυτου πληρῶν, μου, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. • "Οπερ συντεθεῖσθαι δοκοῦμεν διὰ τοῦ ἐν τῷ ὕδατι βαπτίσματος, ὁμολογοῦντες συνεσταυρῶσθαι (47), συντεθνηκέναι, συντεθάφθαι, καὶ τὰ ἑξῆς, καθώς γέγραπτα.. Β μήποτε θέντος. μήπω τεθέντος, βέντος, υποδειγμάτων ηὐδόκησε βεβαιῶσαι ἡμῶν τὰς καρδίας ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας, καὶ ἑτοιμοτέρους κατερ- γάτασθαι πρὸς ὑπακοὴν, δι' ὧν φησι· « Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν, θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι, οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψη φίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει τὰ πρὸς ἀπαρτισμόν, ἵνα μήποτε, θέντος (48) αὐτοῦ θεμέλιον, καὶ μὴ ἰσχύον τος ἐκτελέσαι, πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται αὐτῷ εμπαίζειν, λέγοντες, ὅτι Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ήρξατο οί- κοδομεῖν, καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι ; Η τίς βασιλεὺς, πορευόμενος συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ εἰς πόλεμον, οὐχὶ καθίσας πρότερον βουλεύεται, εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ἀπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ερχομένῳ ἐπ᾿ αὐτόν; Εἰ δὲ μήγε, ἔτι πόῤῥω αὐτοῦ ὄντος, πρεσβείαν ἀποστείλας, ἐρωτᾷ τὰ πρὸς εἰρή νην. Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής. Καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; Οὔτε εἰς τὴν γῆν, οὔτε εἰς κου πρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. › Εἰ τούτοις πιστεύομεν, έλευ- θερωθέντες πρῶτον τῆς τοῦ διαβόλου καταδυναστείας, ἐν τῷ ἀπέχεσθαι παντὸς ἐπιθυμητοῦ πράγματος τῷ διαβόλῳ, χάριτι τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἴ γε μὴ εἰς κενὸν ἐδεξάμεθα τὴν τοιαύτην χάριν, ἔπειτα (49) αποταξάμενοι οὐ μόνῳ τῷ κόσμῳ καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῖς πρὸς ἀλλή λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι δὲ καὶ τῇ ἑαυτῶν ζωή, ὅταν τι τούτων ἀφέλκῃ ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ὀφειλομένης τῷ Θεῷ ἀμετεωρίστου καὶ ταχείας ὑπακοῆς, οὕτω καταξιούμεθα μαθηταὶ τοῦ Κυρίου γενέσθαι· παι- δευόμενοι λοιπὸν ὑπό τε Μωϋσέως καὶ τῶν προφητών, εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων, τήν τε ἐν ἀρχῇ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ποίησιν πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων, τά τε ἱστορούμενα ἐν ταῖς θεοπνεύ- στοις Γραφαῖς τῆς τοῦ Θεοῦ χρηστότητος καὶ ἀποτο- μίας ἐν πολλῇ μακροθυμία, πρὸς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύ νης αὐτοῦ καὶ παιδείαν ἡμετέραν· τάς τε προφητείας λους δικαίοις καθήκουσιν, ἔτι * μήπω, μήπω, μήπο, μήποτε. μὴ ἰσχύ- σαντος ἐκτελέσαι. πρῶτον βουλεύεται. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. rein suam, et liberos, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse di- scipulus '. » Odium videlicet precipitur, non quod insidiarum struendarum studium impertial, sed pietatis virtutem pariat, ne iis quæ ab ipsa retra- hunt, morem geramus. ‹ Et quisquis,, inquit, • non bajulat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus ., Quod per baptisma in aqua collatum videmur pacisci, cum confitea- mur, uos simul crucifixos esse, simul mortuos, si- mul sepultos, et quæ sequuntur, sicut scriptum est . C etiam per exempla voluit animum nostrum in ve- ritatis certa persuasione confirmare, nosque ad obedientiam reddere paraliores, cum ait: • Quis enim ex vobis volens turrim ædificare, non prius sedens computat sumptus, an babeat quibus opus habet ad perficiendum, ne postquam posuerit fun- damentum, et non potuerit perficere, omnes qui viderint, incipiant illudere ei, dicentes : Hic homo cœpit ædificare, et non potuit consummare? Aut quis rex proficiscens ad committendum prælium cum altero rege, non sedens prius cogitat, si pos- sit cum decem millibus occurrere ei, qui cum vi- ginti millibus venit ad se? Alioqui adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quæ pacis sunt. Sic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus, quæ possidet, non potest neus esse di- scipulus. Bonum est sal; si vero sal infatuatum fuerit, in quo condietur? Neque in terram, neque in sterquilinium utile est; foras projiciunt illud. Qui habet aures ad audiendum, audiat. Si fidem his habeamus, liberali primum a diaboli tyrannide, ut qui ab omni re diabolo grata abstineamus, id- que dono Dei per Dominum nostrum Jesum Chri- stum, si modo non frustra ejusmodi donum susce- perimus, deinde renuntiantes non solum mundo, ejusque cupiditatibus, sed et juribus etiam atque officiis mutuis, itemque nostræ ipsorum vitæ, si quid horum nos a debita Deo obedientia, quæ in- tenta veloxque esse debet, abstraxerit, ita demum digni sumus, qui Domini eliciamur discipuli. Præ- D terea discimus et a Moyse, et a prophetis, et ab evangelistis, et ab apostolis, omnia tam visibilia quam invisibilia initio a Deo per unigenitum suum Filium Dominum et Deum nostrum Jesum Chri- stum condita fuisse : docemur quoque et ea, quæ in divinis Scripturis narrantur de Dei bonitate atque severitate in multa patientia, ad justitiam ejus declarandam, et ad erudiendum nos, et vati- * Luc. xiv, 26. • ibid. 97. • Rom. vi, 4, sqq. Alter codex Reg. culpa librarii, qui voculam a conjunxit cum voce cum can conjungere debuisset cum voce Luc. xiv, 28-35. sed ita tamen, ut scripsisset non sed ut sit Statim Reg. tertius Nec ita multo post Reg. secundis 5. Caeterum considerata imbecillitate nostra, (47) Veteres duo libri συνσταυροῦσθαι. (48) Editi μήπω θέντος. Reg. tertius emendatus 5. Στοχαζόμενος δὲ τῆς ἡμετέρας ἀσθενείας, καὶ δι' (49) Unus ms. ἔπειτα δέ.

τῆς ἐνανθρωπήσεως (50) τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, καὶ τῶν τότε συνεμπιπτόντων εναντίων ἀλλήλοις πραγμάτων· καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἐνδόξου ανα στάσεως καὶ ἀναλήψεως, καὶ τῆς ἐνδοξοτάτης ἐπιφα- νείας ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος· τά τε δόγματα τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ὁλοκλήρου καὶ εὐπροσδέκτου τῷ Θεῷ εὐσεβείας ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ ἐπουρανίου βασιλείας, καὶ τὰ κρίματα τῆς δικαίας ἀνταποδόσεως τῶν τε ποιούντων τὰ ἀπηγορευμένα, ἢ ἀθετούντων τὰ ἐγκεκριμένα εἰς κόλασιν αἰώνιον, καὶ τῶν ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου Θεοῦ (51) πολιτευομένων ἐν ὑγιαι νούσῃ πίστει δι' ἀγάπης Χριστοῦ ἐνεργουμένῃ (52) ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ ἐπουρανίου βασιλείας τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ΛΟΓΟΣ Β'. Πῶς βαπτίζεταί τις τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βάπτισμα (53). δωκότος ἡμῖν ἀγαπᾶν ἀλλήλους, καθὼς αὐτὸς ἠγά- πησεν ἡμᾶς· καὶ διὰ Παύλου τοῦ ᾿Αποστόλου διδά σκοντος ἡμᾶς ἀνέχεσθαι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, τὸ ἐπίσ ταγμα τῆς ὑμετέρας ἐν Χριστῷ εὐλαβείας, τὸ περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐνδοξοτάτου βαπτίσματος, προθύμως έδε ξάμην, οὐχ ὡς πρὸς ἀξίαν εἰπεῖν τι δυνάμενος, ἀλλ', ὡς ἡ τὰ δύο λεπτά βαλοῦσα χήρα, συνεισφερόμενος. Καὶ ἐν τούτῳ δὲ τῆς παρὰ τῶν ἀγαπώντων τὸν Κύ ριον εὐχῆς μοι χρεία, ἵνα Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, τὸ ἅγιον καὶ ἀγαθὸν Πνεῦμα, ὑπομιμνῆσκον καὶ διδάσκον ἡμᾶς ἃ ἂν παρὰ τοῦ Κυρίου ἀκούσῃ, κατευθύνῃ τόν τε νοῦν ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης, καὶ τὸν ὑγιῆ λόγον εἰς τὴν τῆς πίστεως οἰκοδομὴν, ὥστε πληρωθῆναι ἡμῖν τε καὶ ὑμῖν τό· • Δίδου σοφῷ ἀφορμὴν, καὶ σοφώτερος ἔσται. » Πλὴν εἰδέναι χρή, ὅτι πρῶτον μαθητευθῆναι δεῖ, καὶ οὔ τως τοῦ θαυμασιωτάτου βαπτίσματος καταξιωθῆναι. Οὕτως γὰρ αὐτὸς ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ένα ετείλατο τοῖς ἑαυτοῦ (54) μαθηταῖς. Παραδεδώκαμεν οὖν ὑμῖν ἀναγκαίως κατ' ἰδίαν καὶ τὰ περὶ τῶν θελόντων γενέσθαι Χριστοῦ μαθητῶν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰρημένα, ὀλίγων γοῦν ἐκ πολλῶν μνημο νεύσαντες. Ἐπειδὴ δὲ τὸ μὲν ἄνωθεν γεννηθῆναι ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐπαγγέλλεται, τὸ δὲ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος γεννηθῆναι εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, λογίζομαι ἀναγκαῖον εἶναι ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν εἰρημένων παραθέσθαι, ἵνα κατὰ μηδένα τρόπον ἀπολειφθῶμεν ταύτης. Οὐ γὰρ μικρὸν ἐν βίῳ, τῆς ἐνανθρωπήσεως, καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἐνδόξου ἀναστά- σεως. στοῦ. γουμένῃ, Θεοῦ Χριστοῦ. ἀγάπης Χρι- στοῦ ἐνεργουμένης, Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. σματος. λόγος β'. DE BAPTISMO LIBER I. et de rebus inter se contrariis, quæ tune simul contigere; itemque de gloriosa ex mortuis resurrectione, et assumptione, et gloriosissimo ad- ventu in consummatione sæculi, et dogmata illa puræ secundum Evangelium et Deo acceptæ pieta- tis, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, ob spem vitæ æternæ, et regni cœlestis, et judicia justæ mercedis, tam eorum, qui patrant prohibita, aut respuunt approbata, ad supplicium æternum, quam eorum, qui pro dignitate Evangelii Dei in sana fide, quæ per Dei charitatem operatur, vixe- runt, ob spem vitæ æternæ, et regni cœlestis, quod est in Christo Jesu Domino nostro. A cinia de incarnatione Domini nostri Jesu Christi, s Gal. v, 6. * Joan. xiii, 34. Ephes. 1y, 2. lud, eo magis, quod mox scri- plum sit, nec aliter in vulgatis legitur, nisi quod * B G CAPUT II. Quomodo quis eo baptismate baptizatur, quod in Evangelio Domini nostri Jesu Christi commendatur. perit nobis, ut diligamus nos mutuo, sicut ipse dilexit nos, hocque nos per Apostolum Paulum doceat, ut nos mutuo in dilectione toleremus 7, vestræ in Christo pietatis præceptum, de glorio- sissimo secundum Evangelium Domini nostri Jesu Christi baptismate animo alacri accepi, non tan- quam qui pro rei dignitate quidquam dicere queam, sed ut ad exemplum mulieris quæ duo minuta con- jecit³, aliquid conferam. Et ea in re quoque pre- cibus diligentium Dominum mihi opus est, ut boni Dei ac Christi ipsius gratia, sanctus ac bonus Spi- ritus, commonefaciens ac docens nos quæ de Do- mino audierit, dirigat et nostram mentem in viam pacis, et sanam doctrinam ad fidei ædificationeni, sic ut tam in nobis quam in vobis impleatur illud, • Da sapienti occasionem, et sapientior erit ". » Cæterum sciendum est, quod primum doceri opor- tet, sicque perquam miro baptismate dignum fieri. Ita enim Dominus ipse, et Deus noster Jesus Chri- stus, unigenitus Dei viventis Filius, discipulis suis præcepit. Necessario igitur ea etiam quæ ab ipso Domino dicta sunt de iis qui discipuli Christi fieri volunt, vobis separatim tradidimus, sic ut pauca saltem ex multis protulerimus. Quoniam autem promittitur fore, ut regnum Dei videamus propter- ea quod denuo nascamur, itemque, ut introeamus in regnum Dei, propterea quod nascamur ex aqua et spiritu, necesse esse duco, pauca e multis qua de regno coelorum dicta sunt, apponere, ne ullo modo ab eo aberremus. Nam in vita parvum non est quod parum abest, uti quidam nostrorum sa- Luc. xxi, 2. " Prov. 1x, 9, juxta LXX. D pro habeant Alius ms. per actuosam Chricti charitatem. Aliquanto post Reg. tertius Editi soli 1. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν δεν (50) Vocem περί excidisse librariis puto ante il (51) Sic mss. nonnulli. Editi Εὐαγγελίου τοῦ Χρι- (52) Regii primus et tertius ἀγάπης Θεοῦ ἐνερ 1. Cum Dominus noster Jesus Christus præce- (53) Reg..secundus τοῦ αὐτοῦ λόγος περὶ βαπτί (54) Editi αὐτοῦ. Veteres duo libri ἑαυτοῦ.

τῆς ἐνανθρωπήσεως (50) τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, καὶ τῶν τότε συνεμπιπτόντων εναντίων ἀλλήλοις πραγμάτων· καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἐνδόξου ανα στάσεως καὶ ἀναλήψεως, καὶ τῆς ἐνδοξοτάτης ἐπιφα- νείας ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος· τά τε δόγματα τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ὁλοκλήρου καὶ εὐπροσδέκτου τῷ Θεῷ εὐσεβείας ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ ἐπουρανίου βασιλείας, καὶ τὰ κρίματα τῆς δικαίας ἀνταποδόσεως τῶν τε ποιούντων τὰ ἀπηγορευμένα, ἢ ἀθετούντων τὰ ἐγκεκριμένα εἰς κόλασιν αἰώνιον, καὶ τῶν ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου Θεοῦ (51) πολιτευομένων ἐν ὑγιαι νούσῃ πίστει δι' ἀγάπης Χριστοῦ ἐνεργουμένῃ (52) ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, καὶ ἐπουρανίου βασιλείας τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ΛΟΓΟΣ Β'. Πῶς βαπτίζεταί τις τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βάπτισμα (53). δωκότος ἡμῖν ἀγαπᾶν ἀλλήλους, καθὼς αὐτὸς ἠγά- πησεν ἡμᾶς· καὶ διὰ Παύλου τοῦ ᾿Αποστόλου διδά σκοντος ἡμᾶς ἀνέχεσθαι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, τὸ ἐπίσ ταγμα τῆς ὑμετέρας ἐν Χριστῷ εὐλαβείας, τὸ περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐνδοξοτάτου βαπτίσματος, προθύμως έδε ξάμην, οὐχ ὡς πρὸς ἀξίαν εἰπεῖν τι δυνάμενος, ἀλλ', ὡς ἡ τὰ δύο λεπτά βαλοῦσα χήρα, συνεισφερόμενος. Καὶ ἐν τούτῳ δὲ τῆς παρὰ τῶν ἀγαπώντων τὸν Κύ ριον εὐχῆς μοι χρεία, ἵνα Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, τὸ ἅγιον καὶ ἀγαθὸν Πνεῦμα, ὑπομιμνῆσκον καὶ διδάσκον ἡμᾶς ἃ ἂν παρὰ τοῦ Κυρίου ἀκούσῃ, κατευθύνῃ τόν τε νοῦν ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης, καὶ τὸν ὑγιῆ λόγον εἰς τὴν τῆς πίστεως οἰκοδομὴν, ὥστε πληρωθῆναι ἡμῖν τε καὶ ὑμῖν τό· • Δίδου σοφῷ ἀφορμὴν, καὶ σοφώτερος ἔσται. » Πλὴν εἰδέναι χρή, ὅτι πρῶτον μαθητευθῆναι δεῖ, καὶ οὔ τως τοῦ θαυμασιωτάτου βαπτίσματος καταξιωθῆναι. Οὕτως γὰρ αὐτὸς ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ένα ετείλατο τοῖς ἑαυτοῦ (54) μαθηταῖς. Παραδεδώκαμεν οὖν ὑμῖν ἀναγκαίως κατ' ἰδίαν καὶ τὰ περὶ τῶν θελόντων γενέσθαι Χριστοῦ μαθητῶν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰρημένα, ὀλίγων γοῦν ἐκ πολλῶν μνημο νεύσαντες. Ἐπειδὴ δὲ τὸ μὲν ἄνωθεν γεννηθῆναι ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐπαγγέλλεται, τὸ δὲ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος γεννηθῆναι εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, λογίζομαι ἀναγκαῖον εἶναι ὀλίγα ἐκ πολλῶν τῶν περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν εἰρημένων παραθέσθαι, ἵνα κατὰ μηδένα τρόπον ἀπολειφθῶμεν ταύτης. Οὐ γὰρ μικρὸν ἐν βίῳ, τῆς ἐνανθρωπήσεως, καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἐνδόξου ἀναστά- σεως. στοῦ. γουμένῃ, Θεοῦ Χριστοῦ. ἀγάπης Χρι- στοῦ ἐνεργουμένης, Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. σματος. λόγος β'. DE BAPTISMO LIBER I. et de rebus inter se contrariis, quæ tune simul contigere; itemque de gloriosa ex mortuis resurrectione, et assumptione, et gloriosissimo ad- ventu in consummatione sæculi, et dogmata illa puræ secundum Evangelium et Deo acceptæ pieta- tis, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, ob spem vitæ æternæ, et regni cœlestis, et judicia justæ mercedis, tam eorum, qui patrant prohibita, aut respuunt approbata, ad supplicium æternum, quam eorum, qui pro dignitate Evangelii Dei in sana fide, quæ per Dei charitatem operatur, vixe- runt, ob spem vitæ æternæ, et regni cœlestis, quod est in Christo Jesu Domino nostro. A cinia de incarnatione Domini nostri Jesu Christi, s Gal. v, 6. * Joan. xiii, 34. Ephes. 1y, 2. lud, eo magis, quod mox scri- plum sit, nec aliter in vulgatis legitur, nisi quod * B G CAPUT II. Quomodo quis eo baptismate baptizatur, quod in Evangelio Domini nostri Jesu Christi commendatur. perit nobis, ut diligamus nos mutuo, sicut ipse dilexit nos, hocque nos per Apostolum Paulum doceat, ut nos mutuo in dilectione toleremus 7, vestræ in Christo pietatis præceptum, de glorio- sissimo secundum Evangelium Domini nostri Jesu Christi baptismate animo alacri accepi, non tan- quam qui pro rei dignitate quidquam dicere queam, sed ut ad exemplum mulieris quæ duo minuta con- jecit³, aliquid conferam. Et ea in re quoque pre- cibus diligentium Dominum mihi opus est, ut boni Dei ac Christi ipsius gratia, sanctus ac bonus Spi- ritus, commonefaciens ac docens nos quæ de Do- mino audierit, dirigat et nostram mentem in viam pacis, et sanam doctrinam ad fidei ædificationeni, sic ut tam in nobis quam in vobis impleatur illud, • Da sapienti occasionem, et sapientior erit ". » Cæterum sciendum est, quod primum doceri opor- tet, sicque perquam miro baptismate dignum fieri. Ita enim Dominus ipse, et Deus noster Jesus Chri- stus, unigenitus Dei viventis Filius, discipulis suis præcepit. Necessario igitur ea etiam quæ ab ipso Domino dicta sunt de iis qui discipuli Christi fieri volunt, vobis separatim tradidimus, sic ut pauca saltem ex multis protulerimus. Quoniam autem promittitur fore, ut regnum Dei videamus propter- ea quod denuo nascamur, itemque, ut introeamus in regnum Dei, propterea quod nascamur ex aqua et spiritu, necesse esse duco, pauca e multis qua de regno coelorum dicta sunt, apponere, ne ullo modo ab eo aberremus. Nam in vita parvum non est quod parum abest, uti quidam nostrorum sa- Luc. xxi, 2. " Prov. 1x, 9, juxta LXX. D pro habeant Alius ms. per actuosam Chricti charitatem. Aliquanto post Reg. tertius Editi soli 1. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν δεν (50) Vocem περί excidisse librariis puto ante il (51) Sic mss. nonnulli. Editi Εὐαγγελίου τοῦ Χρι- (52) Regii primus et tertius ἀγάπης Θεοῦ ἐνερ 1. Cum Dominus noster Jesus Christus præce- (53) Reg..secundus τοῦ αὐτοῦ λόγος περὶ βαπτί (54) Editi αὐτοῦ. Veteres duo libri ἑαυτοῦ.

Α τὸ παρὰ μικρὸν, εἶπέ τις τῶν παρ' ἡμῖν σοφῶν, καὶ < τοῖς πλείστοις δῆλον ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων· πλὴν (55) δὲ καὶ βεβαιότερον ἐκ τῆς περὶ τῶν ἰδ- ρέων, καὶ τῶν προσφερομένων ζώων εἰς θυσίαν, “ ἀκριβολογίας ἐστὶ πληροφορηθῆναι· ἐν οἷς εἰ μια χρός τις μῶμος ἐφευρέθη, ή λώδησις οὐχὶ παντὸς μέλους, ἀλλὰ τούτου τοῦ μέρους, ὥσπερ γέγραπται, λοβοῦ ὠτίου (56), οὔτε ὁ ἄνθρωπος ενεκρίνετο εἰς ἱερωσύνην, οὔτε τὸ ζῶον εὐπρόσδεκτον ἦν εἰς θυσίαν· τοῦ μὲν Ἀποστόλου εἰπόντος· « Ταῦτα μὲν τυπικώς συνέβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκε (57)· τοῦ δὲ Κυρίου φανερῶς τὴν ὑπεροχήν δείξαντος ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Τοῦ ἱεροῦ μείζον (58) ὧδε· ν καὶ περισσο τέρως δείξαντος τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς ἀκριβε στέραν ποιεῖσθαι ἡμᾶς, ἐν τῷ εἰπεῖν· τα παρ- ἔθεντο πολύ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτόν. οὐρανῶν. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὅτε ἀν έβη εἰς τὸ ὄρος, καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς διδασκαλίας διὰ τῶν μακαρισμῶν ἐποιεῖτο, πρῶτον μακαρισμόν ἐκήρυξε τὴν ἐπαγγελίαν ἔχοντα βασιλείας οὐρανῶν. Είπε γάρ ο Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ὁ Ἐν δὲ τῷ ὀγδόῳ μακαρισμῷ φησι· . Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. » Καὶ πάλιν τὴν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀνταπο δόσεως εὐλογίαν διὰ τῆς παραβολῆς τοῦ ποιμένος προφητεύων, λέγει· . Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολής κόσμου. Επείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐν δὲ τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ, ἐν ἑτέρῳ καιρῷ καὶ τόπῳ, • καθὼς τὰ γεγραμμένα δηλοί, πάλιν μακαρισμούς ἐκτιθέμενος, φησί· « Μακάριοι οι πτωχοὶ τῷ πνεύ ματι (59), ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα νῶν, καὶ πάλιν· . Μή φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δού ναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην. Ποιήσατε ἑαυτοῖς βα- λάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ταῦτα μὲν οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα. δι' ὧν βασιλείας οὐρανῶν καταξιοῦταί τις. ἂν δὲ ἄνευ ἀδύνατόν ἐστιν (60) εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἐν μὲν τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ ἀποφαίνεται ὁ Κύριος, καί φησιν· • Ἐὰν μὴ περι- σεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλέον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· « Ἐὰν μὴ στραφῆτε, καὶ 10. μείζων, μείζον, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ. νατόν APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. pientium dixit, ac plerisque ex ipsis rebus manife- stum-est : sed tamen firmius etiam ejus rei ex sa- cerdotum et animalium sacrificandorum accurata consideratione convinci possumus : in qui- bus si modica aliqua macula reperiretur, aut mu- tilatio non tolius membri, sed, quemadmodum scriptum est, partis alicujus, pula summitatis au- riculæ, neque homo eligebatur ad sacerdotium, ne- que animal ad sacrificium admittebatur, cum Apo- stolus dixerit : Hæc quidem in figura continge- bant illis scripta sunt autem ad commonefacien- dum nos, in quos termini ætatum devenerunt ";, et Dominus excellentiam præstantiamque aperte declaraverit, his verbis: < Templo majus aliquid hic est '' ; ; imo etiam magis ostenderit, animæ curam diligentiorem nobis habendam esse, ubi dixit : « Cui commendaverunt multum, plus repetent ab eo 18. Dominus noster Jesus Christus, cum ascendisset in montem, et initium doctrinæ ex beatitudinibus sumeret, eam beatitudinem prædicavit primam, quæ pollicetur regnum calorum. Dixit enim : . Beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum calorum 4. » In octava vero beatitudine ait : « Beali qui persecutionem patiuntur propter justitiam : quoniam ipsorum est regnum cœlorum › Et rur- sus futuram in tempore retributionis benedictio- nem per parabolam pastoris vaticinans, ait: ‹ Ve- nite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare ",, etc. Quin et in Luca Evangelio, in alio tempore et loco, velut ipsa scri- pla indicant, rursus beatitudines exponens, dicit : C Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum cœlorum 4. Et iterum, « Noli timere, pusille grex, quia placuit Patri vestro cœlesti dare vobis regnum. Vendite quæ possidetis, et date eleemosynam. Facite vobis sacculos qui non ve- terascunt, thesaurum non deficientem in coelis 18. Hæc igitur et alia ejusdem generis sunt, per quæ quis regno cœlorum dignus efficitur. De iis autem sine quibus nemo in regnum cœlorum ingredi po- test, hanc sententiam Dominus pronuntiat in Evangelio Matthæi, et ait : « Nisi abundaverit ju- stitia vestra plus quam scribarum et Pharisæo- rum, non intrabitis in regnum cœlorum "., Et rursus : ‹ Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabilis in regnum coelorum 2. » Et D iterum : « Quisquis non receperit regnum Dei vel- Levit. xx, 18; xxii, 21. Cor. x. 11. Matth. xi. 6. Luc. xn, 48. Matth. xxv, 34, 35. Luc. vi, 20; Matth. v, 3. Luc. x11, 32. 33. XVIII, 3. major est : sed non hic solum, sed et in multis codicibus scriptum invenitur templo majus quiddam hic est. Legas velim Novum Testa- mentum Oxoniense. ** Matth. v, 3. ss ibid. Matth. v, 20. Matth. gato apud Lucam: sed reperitur quoque inter va- rias lectiones Testamenti Oxoniensis. Ibidem Reg. tertius abest a vulgatis. 2. Itaque regni culorum faciamus mentionem. Β 2. Μνημονεύσωμεν οὖν περὶ τῆς βασιλείας τῶν (35) Antiqui duo libri πλέον δὲ καὶ. (56) Codices tres λοβός ὠτίου. (57) Veteres duo libri κατήντησε. (53) In sacro textu vulgato pro μείζον legitur (59) Illud, τῷ πνεύματι. deest in sacro textu vul- (60) Veteres duo libri ἀδύνατόν ἐστιν. Illud ἐστιν

Α τὸ παρὰ μικρὸν, εἶπέ τις τῶν παρ' ἡμῖν σοφῶν, καὶ < τοῖς πλείστοις δῆλον ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων· πλὴν (55) δὲ καὶ βεβαιότερον ἐκ τῆς περὶ τῶν ἰδ- ρέων, καὶ τῶν προσφερομένων ζώων εἰς θυσίαν, “ ἀκριβολογίας ἐστὶ πληροφορηθῆναι· ἐν οἷς εἰ μια χρός τις μῶμος ἐφευρέθη, ή λώδησις οὐχὶ παντὸς μέλους, ἀλλὰ τούτου τοῦ μέρους, ὥσπερ γέγραπται, λοβοῦ ὠτίου (56), οὔτε ὁ ἄνθρωπος ενεκρίνετο εἰς ἱερωσύνην, οὔτε τὸ ζῶον εὐπρόσδεκτον ἦν εἰς θυσίαν· τοῦ μὲν Ἀποστόλου εἰπόντος· « Ταῦτα μὲν τυπικώς συνέβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκε (57)· τοῦ δὲ Κυρίου φανερῶς τὴν ὑπεροχήν δείξαντος ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Τοῦ ἱεροῦ μείζον (58) ὧδε· ν καὶ περισσο τέρως δείξαντος τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς ἀκριβε στέραν ποιεῖσθαι ἡμᾶς, ἐν τῷ εἰπεῖν· τα παρ- ἔθεντο πολύ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτόν. οὐρανῶν. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὅτε ἀν έβη εἰς τὸ ὄρος, καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς διδασκαλίας διὰ τῶν μακαρισμῶν ἐποιεῖτο, πρῶτον μακαρισμόν ἐκήρυξε τὴν ἐπαγγελίαν ἔχοντα βασιλείας οὐρανῶν. Είπε γάρ ο Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ὁ Ἐν δὲ τῷ ὀγδόῳ μακαρισμῷ φησι· . Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. » Καὶ πάλιν τὴν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀνταπο δόσεως εὐλογίαν διὰ τῆς παραβολῆς τοῦ ποιμένος προφητεύων, λέγει· . Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολής κόσμου. Επείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐν δὲ τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ, ἐν ἑτέρῳ καιρῷ καὶ τόπῳ, • καθὼς τὰ γεγραμμένα δηλοί, πάλιν μακαρισμούς ἐκτιθέμενος, φησί· « Μακάριοι οι πτωχοὶ τῷ πνεύ ματι (59), ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα νῶν, καὶ πάλιν· . Μή φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δού ναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην. Ποιήσατε ἑαυτοῖς βα- λάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ταῦτα μὲν οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα. δι' ὧν βασιλείας οὐρανῶν καταξιοῦταί τις. ἂν δὲ ἄνευ ἀδύνατόν ἐστιν (60) εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἐν μὲν τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ ἀποφαίνεται ὁ Κύριος, καί φησιν· • Ἐὰν μὴ περι- σεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλέον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· « Ἐὰν μὴ στραφῆτε, καὶ 10. μείζων, μείζον, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ. νατόν APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. pientium dixit, ac plerisque ex ipsis rebus manife- stum-est : sed tamen firmius etiam ejus rei ex sa- cerdotum et animalium sacrificandorum accurata consideratione convinci possumus : in qui- bus si modica aliqua macula reperiretur, aut mu- tilatio non tolius membri, sed, quemadmodum scriptum est, partis alicujus, pula summitatis au- riculæ, neque homo eligebatur ad sacerdotium, ne- que animal ad sacrificium admittebatur, cum Apo- stolus dixerit : Hæc quidem in figura continge- bant illis scripta sunt autem ad commonefacien- dum nos, in quos termini ætatum devenerunt ";, et Dominus excellentiam præstantiamque aperte declaraverit, his verbis: < Templo majus aliquid hic est '' ; ; imo etiam magis ostenderit, animæ curam diligentiorem nobis habendam esse, ubi dixit : « Cui commendaverunt multum, plus repetent ab eo 18. Dominus noster Jesus Christus, cum ascendisset in montem, et initium doctrinæ ex beatitudinibus sumeret, eam beatitudinem prædicavit primam, quæ pollicetur regnum calorum. Dixit enim : . Beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum calorum 4. » In octava vero beatitudine ait : « Beali qui persecutionem patiuntur propter justitiam : quoniam ipsorum est regnum cœlorum › Et rur- sus futuram in tempore retributionis benedictio- nem per parabolam pastoris vaticinans, ait: ‹ Ve- nite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare ",, etc. Quin et in Luca Evangelio, in alio tempore et loco, velut ipsa scri- pla indicant, rursus beatitudines exponens, dicit : C Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum cœlorum 4. Et iterum, « Noli timere, pusille grex, quia placuit Patri vestro cœlesti dare vobis regnum. Vendite quæ possidetis, et date eleemosynam. Facite vobis sacculos qui non ve- terascunt, thesaurum non deficientem in coelis 18. Hæc igitur et alia ejusdem generis sunt, per quæ quis regno cœlorum dignus efficitur. De iis autem sine quibus nemo in regnum cœlorum ingredi po- test, hanc sententiam Dominus pronuntiat in Evangelio Matthæi, et ait : « Nisi abundaverit ju- stitia vestra plus quam scribarum et Pharisæo- rum, non intrabitis in regnum cœlorum "., Et rursus : ‹ Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabilis in regnum coelorum 2. » Et D iterum : « Quisquis non receperit regnum Dei vel- Levit. xx, 18; xxii, 21. Cor. x. 11. Matth. xi. 6. Luc. xn, 48. Matth. xxv, 34, 35. Luc. vi, 20; Matth. v, 3. Luc. x11, 32. 33. XVIII, 3. major est : sed non hic solum, sed et in multis codicibus scriptum invenitur templo majus quiddam hic est. Legas velim Novum Testa- mentum Oxoniense. ** Matth. v, 3. ss ibid. Matth. v, 20. Matth. gato apud Lucam: sed reperitur quoque inter va- rias lectiones Testamenti Oxoniensis. Ibidem Reg. tertius abest a vulgatis. 2. Itaque regni culorum faciamus mentionem. Β 2. Μνημονεύσωμεν οὖν περὶ τῆς βασιλείας τῶν (35) Antiqui duo libri πλέον δὲ καὶ. (56) Codices tres λοβός ὠτίου. (57) Veteres duo libri κατήντησε. (53) In sacro textu vulgato pro μείζον legitur (59) Illud, τῷ πνεύματι. deest in sacro textu vul- (60) Veteres duo libri ἀδύνατόν ἐστιν. Illud ἐστιν

γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· ο "Ος ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ἰωάννην πρὸς Νικόδημον λέγει· . Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, καὶ πάλιν· • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. » ὁ κίνδυνος τοῖς πᾶσιν, ἑνὸς ἐλλειφθέντος. Εἰ γὰρ λέγει ὁ Κύριος, « Ἰῶτα ἓν, ἢ μία κεραία οὐ μή παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· ν πόσῳ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου, αὐτοῦ τοῦ Κυ ρίου λέγοντος· « Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσε- ται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν (61) ; » "Οθεν τεθαρσηκὼς Ἰάκωβος ὁ ἀπόστολος ἀπεφήνατο εἰπών. • ὓς ἂν ποιήσῃ ὅλον τὸν νόμον, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνὶ, ἔσται πάντων (62) ἔνοχος. » Εμαθε δὲ εἰπεῖν τοῦτο, ἐξ ὧν ὁ Κύριος μετὰ τοὺς μακαρισμοὺς καὶ τὰς ὑπὲρ ἄνθρωπον (63) μαρτυρίας καὶ ἐπαγγελίας τῷ Πέτρῳ δοὺς ἡπείλησεν, ὅτι « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ · . Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ἀνταναπληρῶν τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκ κλησία, ἐν Χριστῷ λαλῶν διαμαρτύρεται, δι' & μάτ λιστα βασιλείας οὐρανῶν οὐ καταξιοῦται (64) τις, καὶ θανάτου κρίματι ὑποπίπτει· ποτὲ μὲν εἰπὼν ὁριστι- κῶς, ὅτι « Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. » Διὰ τί δὲ οὐκ εἶπεν, ὅτι Οἱ ταῦτα (65), ἀλλ', • Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν οὐρανῶν οὐ κληρονομήσουσιν ; » καὶ πάλιν καθολικώτερον, ὅτι • Αδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· » καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ ἀπεφήνατο εἰπών· « Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ. • Επιτηρητέον δὲ ἐνταῦθα ἀναγ- καίως, ὅτι οὐ κατὰ ἁμαρτημάτων πολλῶν, ἀλλὰ καθ' ἑνός ἐστι τὸ οὕτω φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα, καὶ ταῦτα ἐκ τῶν συγκεχωρημένων, κἂν μόνην καὶ πρὸς ὀλίγον γοῦν ἀναβολὴν ἐμποιῇ (66) τῇ κατὰ πολ λοὺς λόγους ἀναγκαίως ὀφειλομένῃ ἀπροφασίστῳ τα χυτάτῃ τε καὶ ἀμετεωρίστῳ ὑπακοῇ τῷ Δεσπότῃ. Ἐκ τούτων οὖν πάντων καὶ τῶν τοιούτων παιδευό μεθα, ὅτι χρή, πάντα ὁλοκλήρως και νομίμως πλη- ρώσαντα, οἷς ἡ ἐπαγγελία τῆς βασιλείας τῶν οὐρα νῶν ἐπαγγέλλεται (67), καὶ ὧν ἄνευ ἡ τῆς βασιλείας ἀπαγορεύεται χάρις, καὶ φυλαξάμενον ἀπὸ πάντων, δι' ἃ οὐδεὶς βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομεί, οὕτω προσδοκάν καταξιοῦσθαι τῆς ἐπαγγελίας. Δεῖ γὰρ τὸν Β @ τεθαρρηκώς. ἀνθρώπων, παραγγελία- τῷ ἀπαγορεύεται. ἀπηγόρευται. DE BAPTISMO LIBER I. A ut parvulus, non intrabit in illud ". » Quin etiam Marc. x, 15. s Joan. xu, 8. B D dicit ad Nicodemum in Evangelio secundum Joan- nem : ‹ Nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei ". » Ac rursus : « Nisi quis na- tus fuerit ex aqua et spiritu. non introibit' in re- gnum Dei 33. profecto si vel unum desit, par etiam et æquale omnibus periculum est. Si enim dicit Dominus, ‹ lota unum, aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant *, » quanto magis ab Erange- lio, cum Dominus ipse dicat Cœlum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt 39, Unde confisus apostolus Jacobus pronuntia- vit, dicens : « Quicunque fecerit totam legem, of. fenderit vero in uno, erit omnium reus ". » Didicit autem hoc dicere, ex iis quæ Dominus post beati- tudines, post testimonia 'conditionem humanam superantia, post promissa Petro data, comminatus est, ita locutus, « Nisi lavero te, non habes partem mecum 37. › Paulus vero Apostolus qui ea quæ de- sunt passionum Christi, pro corpore ipsius, quod est Ecclesia, adimplebat 8, in Christo loquens de- clarat ea, ob quæ quis maxime regnum cœlorum non adipiscitur, subjacetque mortis judicio, modo cum minus late dicit, «Quia qui talia agunt, digni sunt morte ”. › Cur vero non dixit, Qui hæc, sed, ‹ Qui talia agunt, regnum calorum non consequen- tur s?, Et iterum cum generalius ait, c Iniqui re- gnum Dei non possidebunt ". » Et alibi similiter. Atque etiam ipse Dominus noster Jesus Christus in Evangelio secundum Lucam sententiain protulit, bis verbis usus : Nemo admovens manum ad ara- trum, et retro conversus, aptus est regno Dei ”. › Est autem hic necessario observandum, quod non in peccata multa, sed in unum pronuntiatum sit horrendum adeo et inevitabile judicium, idque, de concessis ac licitis, etsi quis duntaxat atque vel brevi tempore obedientiam Domino multis de cau- sis necessario debitam, quæ sine ulla excusatione et celerrima et intentissima esse debet, distulerit. Ex his igitur omnibus et similibus edocemur, adim- plenda esse integre ac legitime omnia, quibus pro- missio regni cœlorum indicitur, et sine quibus do- num regni denegatur; vitanda vero omnia, ob quæ nemo-regni cœlorum hæres evadit, et ita demum exspectandum esse, dum promissione digni efficia- mur. Oportet enim certamen quod ad placendum ss Joan. 1, 3. ss ibid. 5. st Matth. v. 18. ss ibid. xxiv, 55. Jac. 11, 10. Col. 1, 24. Rom. 1, 32. Gal. v, 21. ³¹ Cor. vi, 9. * Luc. 1x, 62. primus nium reus, et ita quoque legitur in sacro textu vul- galo. Editi male. Mox mss. duo Editi 3. Καθ' ὧν δὴ ἡ ἀπόφασις μία, δηλονότι ίσος καὶ 5. De quibus autem una sententia prolata est, (61) Codices duo οὐ παρελεύσονται. Μος Reg. (62) Codex Combef. γέγονε πάντων, factus est om- (63) Regii primus et tertius ὑπὲρ ἄνθρωπον. (64) Antiqui duo libri οὐκ ἀξιοῦται. (65) Editi εἶπε ταῦτα. At miss. duo ut in contextu. (66) Veteres duo libri έμποιῇ. Editi εμποιεῖ. (67) Codices aliquot ἐπήγγελται. Mox iidem mss.

γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· ο "Ος ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ἰωάννην πρὸς Νικόδημον λέγει· . Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, καὶ πάλιν· • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. » ὁ κίνδυνος τοῖς πᾶσιν, ἑνὸς ἐλλειφθέντος. Εἰ γὰρ λέγει ὁ Κύριος, « Ἰῶτα ἓν, ἢ μία κεραία οὐ μή παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· ν πόσῳ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου, αὐτοῦ τοῦ Κυ ρίου λέγοντος· « Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσε- ται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν (61) ; » "Οθεν τεθαρσηκὼς Ἰάκωβος ὁ ἀπόστολος ἀπεφήνατο εἰπών. • ὓς ἂν ποιήσῃ ὅλον τὸν νόμον, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνὶ, ἔσται πάντων (62) ἔνοχος. » Εμαθε δὲ εἰπεῖν τοῦτο, ἐξ ὧν ὁ Κύριος μετὰ τοὺς μακαρισμοὺς καὶ τὰς ὑπὲρ ἄνθρωπον (63) μαρτυρίας καὶ ἐπαγγελίας τῷ Πέτρῳ δοὺς ἡπείλησεν, ὅτι « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ · . Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ἀνταναπληρῶν τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκ κλησία, ἐν Χριστῷ λαλῶν διαμαρτύρεται, δι' & μάτ λιστα βασιλείας οὐρανῶν οὐ καταξιοῦται (64) τις, καὶ θανάτου κρίματι ὑποπίπτει· ποτὲ μὲν εἰπὼν ὁριστι- κῶς, ὅτι « Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. » Διὰ τί δὲ οὐκ εἶπεν, ὅτι Οἱ ταῦτα (65), ἀλλ', • Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν οὐρανῶν οὐ κληρονομήσουσιν ; » καὶ πάλιν καθολικώτερον, ὅτι • Αδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· » καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ ἀπεφήνατο εἰπών· « Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ. • Επιτηρητέον δὲ ἐνταῦθα ἀναγ- καίως, ὅτι οὐ κατὰ ἁμαρτημάτων πολλῶν, ἀλλὰ καθ' ἑνός ἐστι τὸ οὕτω φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα, καὶ ταῦτα ἐκ τῶν συγκεχωρημένων, κἂν μόνην καὶ πρὸς ὀλίγον γοῦν ἀναβολὴν ἐμποιῇ (66) τῇ κατὰ πολ λοὺς λόγους ἀναγκαίως ὀφειλομένῃ ἀπροφασίστῳ τα χυτάτῃ τε καὶ ἀμετεωρίστῳ ὑπακοῇ τῷ Δεσπότῃ. Ἐκ τούτων οὖν πάντων καὶ τῶν τοιούτων παιδευό μεθα, ὅτι χρή, πάντα ὁλοκλήρως και νομίμως πλη- ρώσαντα, οἷς ἡ ἐπαγγελία τῆς βασιλείας τῶν οὐρα νῶν ἐπαγγέλλεται (67), καὶ ὧν ἄνευ ἡ τῆς βασιλείας ἀπαγορεύεται χάρις, καὶ φυλαξάμενον ἀπὸ πάντων, δι' ἃ οὐδεὶς βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομεί, οὕτω προσδοκάν καταξιοῦσθαι τῆς ἐπαγγελίας. Δεῖ γὰρ τὸν Β @ τεθαρρηκώς. ἀνθρώπων, παραγγελία- τῷ ἀπαγορεύεται. ἀπηγόρευται. DE BAPTISMO LIBER I. A ut parvulus, non intrabit in illud ". » Quin etiam Marc. x, 15. s Joan. xu, 8. B D dicit ad Nicodemum in Evangelio secundum Joan- nem : ‹ Nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei ". » Ac rursus : « Nisi quis na- tus fuerit ex aqua et spiritu. non introibit' in re- gnum Dei 33. profecto si vel unum desit, par etiam et æquale omnibus periculum est. Si enim dicit Dominus, ‹ lota unum, aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant *, » quanto magis ab Erange- lio, cum Dominus ipse dicat Cœlum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt 39, Unde confisus apostolus Jacobus pronuntia- vit, dicens : « Quicunque fecerit totam legem, of. fenderit vero in uno, erit omnium reus ". » Didicit autem hoc dicere, ex iis quæ Dominus post beati- tudines, post testimonia 'conditionem humanam superantia, post promissa Petro data, comminatus est, ita locutus, « Nisi lavero te, non habes partem mecum 37. › Paulus vero Apostolus qui ea quæ de- sunt passionum Christi, pro corpore ipsius, quod est Ecclesia, adimplebat 8, in Christo loquens de- clarat ea, ob quæ quis maxime regnum cœlorum non adipiscitur, subjacetque mortis judicio, modo cum minus late dicit, «Quia qui talia agunt, digni sunt morte ”. › Cur vero non dixit, Qui hæc, sed, ‹ Qui talia agunt, regnum calorum non consequen- tur s?, Et iterum cum generalius ait, c Iniqui re- gnum Dei non possidebunt ". » Et alibi similiter. Atque etiam ipse Dominus noster Jesus Christus in Evangelio secundum Lucam sententiain protulit, bis verbis usus : Nemo admovens manum ad ara- trum, et retro conversus, aptus est regno Dei ”. › Est autem hic necessario observandum, quod non in peccata multa, sed in unum pronuntiatum sit horrendum adeo et inevitabile judicium, idque, de concessis ac licitis, etsi quis duntaxat atque vel brevi tempore obedientiam Domino multis de cau- sis necessario debitam, quæ sine ulla excusatione et celerrima et intentissima esse debet, distulerit. Ex his igitur omnibus et similibus edocemur, adim- plenda esse integre ac legitime omnia, quibus pro- missio regni cœlorum indicitur, et sine quibus do- num regni denegatur; vitanda vero omnia, ob quæ nemo-regni cœlorum hæres evadit, et ita demum exspectandum esse, dum promissione digni efficia- mur. Oportet enim certamen quod ad placendum ss Joan. 1, 3. ss ibid. 5. st Matth. v. 18. ss ibid. xxiv, 55. Jac. 11, 10. Col. 1, 24. Rom. 1, 32. Gal. v, 21. ³¹ Cor. vi, 9. * Luc. 1x, 62. primus nium reus, et ita quoque legitur in sacro textu vul- galo. Editi male. Mox mss. duo Editi 3. Καθ' ὧν δὴ ἡ ἀπόφασις μία, δηλονότι ίσος καὶ 5. De quibus autem una sententia prolata est, (61) Codices duo οὐ παρελεύσονται. Μος Reg. (62) Codex Combef. γέγονε πάντων, factus est om- (63) Regii primus et tertius ὑπὲρ ἄνθρωπον. (64) Antiqui duo libri οὐκ ἀξιοῦται. (65) Editi εἶπε ταῦτα. At miss. duo ut in contextu. (66) Veteres duo libri έμποιῇ. Editi εμποιεῖ. (67) Codices aliquot ἐπήγγελται. Mox iidem mss.

γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· ο "Ος ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ἰωάννην πρὸς Νικόδημον λέγει· . Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, καὶ πάλιν· • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. » ὁ κίνδυνος τοῖς πᾶσιν, ἑνὸς ἐλλειφθέντος. Εἰ γὰρ λέγει ὁ Κύριος, « Ἰῶτα ἓν, ἢ μία κεραία οὐ μή παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· ν πόσῳ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου, αὐτοῦ τοῦ Κυ ρίου λέγοντος· « Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσε- ται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν (61) ; » "Οθεν τεθαρσηκὼς Ἰάκωβος ὁ ἀπόστολος ἀπεφήνατο εἰπών. • ὓς ἂν ποιήσῃ ὅλον τὸν νόμον, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνὶ, ἔσται πάντων (62) ἔνοχος. » Εμαθε δὲ εἰπεῖν τοῦτο, ἐξ ὧν ὁ Κύριος μετὰ τοὺς μακαρισμοὺς καὶ τὰς ὑπὲρ ἄνθρωπον (63) μαρτυρίας καὶ ἐπαγγελίας τῷ Πέτρῳ δοὺς ἡπείλησεν, ὅτι « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ · . Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ἀνταναπληρῶν τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκ κλησία, ἐν Χριστῷ λαλῶν διαμαρτύρεται, δι' & μάτ λιστα βασιλείας οὐρανῶν οὐ καταξιοῦται (64) τις, καὶ θανάτου κρίματι ὑποπίπτει· ποτὲ μὲν εἰπὼν ὁριστι- κῶς, ὅτι « Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. » Διὰ τί δὲ οὐκ εἶπεν, ὅτι Οἱ ταῦτα (65), ἀλλ', • Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν οὐρανῶν οὐ κληρονομήσουσιν ; » καὶ πάλιν καθολικώτερον, ὅτι • Αδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· » καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ ἀπεφήνατο εἰπών· « Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ. • Επιτηρητέον δὲ ἐνταῦθα ἀναγ- καίως, ὅτι οὐ κατὰ ἁμαρτημάτων πολλῶν, ἀλλὰ καθ' ἑνός ἐστι τὸ οὕτω φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα, καὶ ταῦτα ἐκ τῶν συγκεχωρημένων, κἂν μόνην καὶ πρὸς ὀλίγον γοῦν ἀναβολὴν ἐμποιῇ (66) τῇ κατὰ πολ λοὺς λόγους ἀναγκαίως ὀφειλομένῃ ἀπροφασίστῳ τα χυτάτῃ τε καὶ ἀμετεωρίστῳ ὑπακοῇ τῷ Δεσπότῃ. Ἐκ τούτων οὖν πάντων καὶ τῶν τοιούτων παιδευό μεθα, ὅτι χρή, πάντα ὁλοκλήρως και νομίμως πλη- ρώσαντα, οἷς ἡ ἐπαγγελία τῆς βασιλείας τῶν οὐρα νῶν ἐπαγγέλλεται (67), καὶ ὧν ἄνευ ἡ τῆς βασιλείας ἀπαγορεύεται χάρις, καὶ φυλαξάμενον ἀπὸ πάντων, δι' ἃ οὐδεὶς βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομεί, οὕτω προσδοκάν καταξιοῦσθαι τῆς ἐπαγγελίας. Δεῖ γὰρ τὸν Β @ τεθαρρηκώς. ἀνθρώπων, παραγγελία- τῷ ἀπαγορεύεται. ἀπηγόρευται. DE BAPTISMO LIBER I. A ut parvulus, non intrabit in illud ". » Quin etiam Marc. x, 15. s Joan. xu, 8. B D dicit ad Nicodemum in Evangelio secundum Joan- nem : ‹ Nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei ". » Ac rursus : « Nisi quis na- tus fuerit ex aqua et spiritu. non introibit' in re- gnum Dei 33. profecto si vel unum desit, par etiam et æquale omnibus periculum est. Si enim dicit Dominus, ‹ lota unum, aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant *, » quanto magis ab Erange- lio, cum Dominus ipse dicat Cœlum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt 39, Unde confisus apostolus Jacobus pronuntia- vit, dicens : « Quicunque fecerit totam legem, of. fenderit vero in uno, erit omnium reus ". » Didicit autem hoc dicere, ex iis quæ Dominus post beati- tudines, post testimonia 'conditionem humanam superantia, post promissa Petro data, comminatus est, ita locutus, « Nisi lavero te, non habes partem mecum 37. › Paulus vero Apostolus qui ea quæ de- sunt passionum Christi, pro corpore ipsius, quod est Ecclesia, adimplebat 8, in Christo loquens de- clarat ea, ob quæ quis maxime regnum cœlorum non adipiscitur, subjacetque mortis judicio, modo cum minus late dicit, «Quia qui talia agunt, digni sunt morte ”. › Cur vero non dixit, Qui hæc, sed, ‹ Qui talia agunt, regnum calorum non consequen- tur s?, Et iterum cum generalius ait, c Iniqui re- gnum Dei non possidebunt ". » Et alibi similiter. Atque etiam ipse Dominus noster Jesus Christus in Evangelio secundum Lucam sententiain protulit, bis verbis usus : Nemo admovens manum ad ara- trum, et retro conversus, aptus est regno Dei ”. › Est autem hic necessario observandum, quod non in peccata multa, sed in unum pronuntiatum sit horrendum adeo et inevitabile judicium, idque, de concessis ac licitis, etsi quis duntaxat atque vel brevi tempore obedientiam Domino multis de cau- sis necessario debitam, quæ sine ulla excusatione et celerrima et intentissima esse debet, distulerit. Ex his igitur omnibus et similibus edocemur, adim- plenda esse integre ac legitime omnia, quibus pro- missio regni cœlorum indicitur, et sine quibus do- num regni denegatur; vitanda vero omnia, ob quæ nemo-regni cœlorum hæres evadit, et ita demum exspectandum esse, dum promissione digni efficia- mur. Oportet enim certamen quod ad placendum ss Joan. 1, 3. ss ibid. 5. st Matth. v. 18. ss ibid. xxiv, 55. Jac. 11, 10. Col. 1, 24. Rom. 1, 32. Gal. v, 21. ³¹ Cor. vi, 9. * Luc. 1x, 62. primus nium reus, et ita quoque legitur in sacro textu vul- galo. Editi male. Mox mss. duo Editi 3. Καθ' ὧν δὴ ἡ ἀπόφασις μία, δηλονότι ίσος καὶ 5. De quibus autem una sententia prolata est, (61) Codices duo οὐ παρελεύσονται. Μος Reg. (62) Codex Combef. γέγονε πάντων, factus est om- (63) Regii primus et tertius ὑπὲρ ἄνθρωπον. (64) Antiqui duo libri οὐκ ἀξιοῦται. (65) Editi εἶπε ταῦτα. At miss. duo ut in contextu. (66) Veteres duo libri έμποιῇ. Editi εμποιεῖ. (67) Codices aliquot ἐπήγγελται. Mox iidem mss.

γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν· καὶ πάλιν· ο "Ος ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ἰωάννην πρὸς Νικόδημον λέγει· . Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, καὶ πάλιν· • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. » ὁ κίνδυνος τοῖς πᾶσιν, ἑνὸς ἐλλειφθέντος. Εἰ γὰρ λέγει ὁ Κύριος, « Ἰῶτα ἓν, ἢ μία κεραία οὐ μή παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· ν πόσῳ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου, αὐτοῦ τοῦ Κυ ρίου λέγοντος· « Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσε- ται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν (61) ; » "Οθεν τεθαρσηκὼς Ἰάκωβος ὁ ἀπόστολος ἀπεφήνατο εἰπών. • ὓς ἂν ποιήσῃ ὅλον τὸν νόμον, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνὶ, ἔσται πάντων (62) ἔνοχος. » Εμαθε δὲ εἰπεῖν τοῦτο, ἐξ ὧν ὁ Κύριος μετὰ τοὺς μακαρισμοὺς καὶ τὰς ὑπὲρ ἄνθρωπον (63) μαρτυρίας καὶ ἐπαγγελίας τῷ Πέτρῳ δοὺς ἡπείλησεν, ὅτι « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ · . Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ἀνταναπληρῶν τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκ κλησία, ἐν Χριστῷ λαλῶν διαμαρτύρεται, δι' & μάτ λιστα βασιλείας οὐρανῶν οὐ καταξιοῦται (64) τις, καὶ θανάτου κρίματι ὑποπίπτει· ποτὲ μὲν εἰπὼν ὁριστι- κῶς, ὅτι « Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. » Διὰ τί δὲ οὐκ εἶπεν, ὅτι Οἱ ταῦτα (65), ἀλλ', • Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν οὐρανῶν οὐ κληρονομήσουσιν ; » καὶ πάλιν καθολικώτερον, ὅτι • Αδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· » καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ ἀπεφήνατο εἰπών· « Οὐδεὶς τὴν χεῖρα θεὶς ἐπ' ἄροτρον, καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ. • Επιτηρητέον δὲ ἐνταῦθα ἀναγ- καίως, ὅτι οὐ κατὰ ἁμαρτημάτων πολλῶν, ἀλλὰ καθ' ἑνός ἐστι τὸ οὕτω φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα, καὶ ταῦτα ἐκ τῶν συγκεχωρημένων, κἂν μόνην καὶ πρὸς ὀλίγον γοῦν ἀναβολὴν ἐμποιῇ (66) τῇ κατὰ πολ λοὺς λόγους ἀναγκαίως ὀφειλομένῃ ἀπροφασίστῳ τα χυτάτῃ τε καὶ ἀμετεωρίστῳ ὑπακοῇ τῷ Δεσπότῃ. Ἐκ τούτων οὖν πάντων καὶ τῶν τοιούτων παιδευό μεθα, ὅτι χρή, πάντα ὁλοκλήρως και νομίμως πλη- ρώσαντα, οἷς ἡ ἐπαγγελία τῆς βασιλείας τῶν οὐρα νῶν ἐπαγγέλλεται (67), καὶ ὧν ἄνευ ἡ τῆς βασιλείας ἀπαγορεύεται χάρις, καὶ φυλαξάμενον ἀπὸ πάντων, δι' ἃ οὐδεὶς βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομεί, οὕτω προσδοκάν καταξιοῦσθαι τῆς ἐπαγγελίας. Δεῖ γὰρ τὸν Β @ τεθαρρηκώς. ἀνθρώπων, παραγγελία- τῷ ἀπαγορεύεται. ἀπηγόρευται. DE BAPTISMO LIBER I. A ut parvulus, non intrabit in illud ". » Quin etiam Marc. x, 15. s Joan. xu, 8. B D dicit ad Nicodemum in Evangelio secundum Joan- nem : ‹ Nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei ". » Ac rursus : « Nisi quis na- tus fuerit ex aqua et spiritu. non introibit' in re- gnum Dei 33. profecto si vel unum desit, par etiam et æquale omnibus periculum est. Si enim dicit Dominus, ‹ lota unum, aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant *, » quanto magis ab Erange- lio, cum Dominus ipse dicat Cœlum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt 39, Unde confisus apostolus Jacobus pronuntia- vit, dicens : « Quicunque fecerit totam legem, of. fenderit vero in uno, erit omnium reus ". » Didicit autem hoc dicere, ex iis quæ Dominus post beati- tudines, post testimonia 'conditionem humanam superantia, post promissa Petro data, comminatus est, ita locutus, « Nisi lavero te, non habes partem mecum 37. › Paulus vero Apostolus qui ea quæ de- sunt passionum Christi, pro corpore ipsius, quod est Ecclesia, adimplebat 8, in Christo loquens de- clarat ea, ob quæ quis maxime regnum cœlorum non adipiscitur, subjacetque mortis judicio, modo cum minus late dicit, «Quia qui talia agunt, digni sunt morte ”. › Cur vero non dixit, Qui hæc, sed, ‹ Qui talia agunt, regnum calorum non consequen- tur s?, Et iterum cum generalius ait, c Iniqui re- gnum Dei non possidebunt ". » Et alibi similiter. Atque etiam ipse Dominus noster Jesus Christus in Evangelio secundum Lucam sententiain protulit, bis verbis usus : Nemo admovens manum ad ara- trum, et retro conversus, aptus est regno Dei ”. › Est autem hic necessario observandum, quod non in peccata multa, sed in unum pronuntiatum sit horrendum adeo et inevitabile judicium, idque, de concessis ac licitis, etsi quis duntaxat atque vel brevi tempore obedientiam Domino multis de cau- sis necessario debitam, quæ sine ulla excusatione et celerrima et intentissima esse debet, distulerit. Ex his igitur omnibus et similibus edocemur, adim- plenda esse integre ac legitime omnia, quibus pro- missio regni cœlorum indicitur, et sine quibus do- num regni denegatur; vitanda vero omnia, ob quæ nemo-regni cœlorum hæres evadit, et ita demum exspectandum esse, dum promissione digni efficia- mur. Oportet enim certamen quod ad placendum ss Joan. 1, 3. ss ibid. 5. st Matth. v. 18. ss ibid. xxiv, 55. Jac. 11, 10. Col. 1, 24. Rom. 1, 32. Gal. v, 21. ³¹ Cor. vi, 9. * Luc. 1x, 62. primus nium reus, et ita quoque legitur in sacro textu vul- galo. Editi male. Mox mss. duo Editi 3. Καθ' ὧν δὴ ἡ ἀπόφασις μία, δηλονότι ίσος καὶ 5. De quibus autem una sententia prolata est, (61) Codices duo οὐ παρελεύσονται. Μος Reg. (62) Codex Combef. γέγονε πάντων, factus est om- (63) Regii primus et tertius ὑπὲρ ἄνθρωπον. (64) Antiqui duo libri οὐκ ἀξιοῦται. (65) Editi εἶπε ταῦτα. At miss. duo ut in contextu. (66) Veteres duo libri έμποιῇ. Editi εμποιεῖ. (67) Codices aliquot ἐπήγγελται. Mox iidem mss.

ἀγῶνα τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως οὐ μόνον κακιας πάσης ἀπηλλάχθαι, ἀλλὰ καὶ ἀλώβητον εἶναι καὶ ἄμωμον ἐν παντὶ ῥήματι Θεοῦ, Παύλου τοῦ ἀποστά λου μετὰ τὴν θεωρίαν τῆς μεγάλης (68) καὶ ἀνεχ- διηγήτου εἰς ἡμᾶς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιοσύνης τε καὶ σωτη ρίας ἐπαγαγόντος· • Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία ἡμῶν, ἀλλ ἐν παντὶ συνιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι. νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν διὰ τὴν ἀπόφασιν· οὕτω πάλιν, « Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη πλέον (69) τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐλλειφθῇ, διὰ τὴν ὁμοίαν ἀπόφασιν οὐ καταξιοῦται τῆς βασιλείας. Γέγραπται γάρο • "Ινα παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν Ἐκκλη σίαν, μὴ ἔχουσαν σπίλον, ἢ ρυτίδα, ἤ τι τῶν τοιού των, ἀλλ᾽ ἵνα ᾗ ἁγία καὶ ἄμωμος. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα, ἅπερ σπουδαιότερόν τις ἀναγνούς, στο δρότερον βεβαιοῦται, ὅτι χρὴ πάντα πληρῶσαι, ἵνα βασιλείας οὐρανῶν καταξιωθῇ. Οτι δὲ ὁ τῇ δικαιο σύνη περισσεύων, ἢ γεννηθεὶς ἄνωθεν, πάντων ὁμοῦ τῶν κατορθωμάτων ἐφ᾽ ὧν τε οἱ μακαρισμοί κεῖν ται, καὶ τῶν λοιπῶν τὴν τελείωσιν ἐπλήρωσε, καὶ Εργάτης εἶναι τούτων καὶ τῶν τοιούτων ὡμολόγηται, ὁ λόγος ὁ περὶ τοῦ ἄνωθεν γεννηθῆναι μικρὸν ὕστε ρον ἀποδείξει Θεοῦ χάριτι. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς προείρη ται, τὸ ἐπίταγμα τῆς ὑμετέρας εὐλαβείας τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον θαυμασιωτάτου βαπτίσμα τος ἐπεζήτησε παρ' ἡμῶν, πρὸς τοῖς εἰρημένοις περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἀκόλουθον εἶναι λογίζε μαι καταμαθεῖν ἡμᾶς ἐν βραχεῖ καὶ τὴν διαφορὰν τοῦ κατὰ Μωϋσέα βαπτίσματος πρὸς τὸ τοῦ Ἰωάν νου, καὶ τότε χάριτι Θεοῦ ἀξίους γενέσθαι κατανοί- σα: τὸ ἐν τῷ βαπτίσματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὑπερέχον (70) θαῦμα ἐν ἀσυγκρίτως ὑπερ βολῇ τῆς δόξης. Μεῖζον γὰρ τοῦ ἱεροῦ ὧδε ἀπερή νατο εἶναι ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ μεῖζον τοῦ Σολομῶντος ὧδε, καὶ μεῖζον τοῦ Ιωνά (71) ὧδε. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος, προδιηγησάμενος τὴν τοῦ Μωϋσέως ἐν τῇ διακονία τοῦ νόμου τοῖς Ἰουδαίοις ἀπρόσιτον δόξαν, διαμαρτύρεται, έπαγα- γών· ι Καὶ γὰρ οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. » Καὶ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, οὗ μείζων ἐν γεννηταῖς γυναικῶν οὐδεὶς, μαρτυρεῖ, λέγων ποτὲ μὲν, ο Ἐκεῖ- νον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἑλαττοῦσθαι·, ποτὲ ἂ, • Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν, ἐκεῖνος δὲ ὑμᾶς βαπτίζει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὅσον δὲ διαφέρει τὸ Πνεῦμα τ ἅγιον τοῦ ὕδατος, τοσοῦτον ὑπερέχει δηλονότι καὶ ὁ βαπτίζων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ τοῦ βαπτίζοντος ἐν ][ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Deo suscipitur, non ab omni solum malitia remo- A tum esse, sed integrum etiam et inculpatum in omni verbo Dei, cum Paulus apostolus, magnam et ineſſfabilem Dei et Christi ipsius erga nos dilectio- nem speculatus, pro justitia et salute nostra, sub- jungat : ‹ Nullam in ulla re dantes offensionem, ut ne vituperetur ministerium nostrum: sed in omni- bus commendemus nos ipsos ut Dei ministri ".› nisi natus fuerit ex aqua et spiritu, ob latam sen- tentiam in regnum coelorum ingredi non potest : sic rursus, ‹ Nisi abundaverit justitia illius plus quam scribarum et Pharisæorum”; › aut si quid aliud hujusmodi defuerit, ob similem sententiam regno diguus non habetur. Scriptum est enim : Et Jjt exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujus- modi, sed ut sit sancta et immaculata 38. ejusmodi mulla sunt, quæ si quis diligentius lege- rit, in eo vehementius confirmabitur, quod omnia implere debet, ut regno calorum efficiatur dignus. Quod autem is qui justitia abundat, aut de- nuo natus est, omnium simul virtutum, in quibus beatitudines sitæ sunt, et reliquarum perfectionem adimpleverit, quodque in confesso sit hæc et ejus- dem generis alia ab ipso præstari, sermo de se- cunda generatione mox habendus, Deo dante, de- monstrabit. Quoniam autem pietatis vestræ manda- tum, uti prius dictum est, requisivit a nobis, ut de Evangelii baptismate maxime mirando sermonem institueremus, post ea quæ jam de regno cœlorum dicta sunt, consequens esse puto, ut etiam quæ inter Mosis et Joannis baptismum differentia sit, previter discamus, et ita demum per gratiam Dei digni efficiamur, qui præstantissimam baptismatis Domini nostri Jesu Christi dignitatem in incompa- rabili gloriæ magnitudine intelligamus. Nam uni- genitus viventis Dei Filius pronuntiavit aliquid templo majus hic esse, et majus etiam Salomone hic, et majus quoque Jona bic *. Et Apostolus cum jam Mosis gloriam Judæis in legis ministerio inac- cessarn explanasset, hoc testatur, bæc subjungens, B c C Nam nec glorificatum est quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam ". » El Joannes D Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo 3*, idem declarat, dum aliquando dicit : < 11- lum oportet crescere, me vero minui " : › aliquando vero, ‹ Ego quidem baptizo vos in aqua in pœni- tentiam, ille vero vos baptizat in Spiritu sancto et igni **; › et talia multa. Quanto autem excellentior est Spiritus sanctus aqua, tanto videlicet præstat et is qui baptizat in Spiritu sancto, ei qui baptizat 31, Cor. vi, 3. Matth. v, 20. Ephes. v, 27. * Matth. x11, 6, 42, 41. II Cor. 111, 10. * Mauh. • sed vetus hic liber videtur fuisse emendatus a li- brario, bene, an male, judicabunt eruditi. 4. Quemadmodum enim qui spiritu pauper est, 4. Ωσπερ γὰρ ὁ πτωχὸς τῷ πνεύματι, ἐὰν μὴ γεν 11. 8 Joan. 111, 50. so Matth. 11 11. (68) Antiqui duo libri μεγίστης. (69) Unus ms. δικαιοσύνη ὑμῶν. (70) Veteres duo libri περιέχον. (71) Reg. secundus pro Ἰωνᾶ habet Ἰωάννου

ἀγῶνα τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως οὐ μόνον κακιας πάσης ἀπηλλάχθαι, ἀλλὰ καὶ ἀλώβητον εἶναι καὶ ἄμωμον ἐν παντὶ ῥήματι Θεοῦ, Παύλου τοῦ ἀποστά λου μετὰ τὴν θεωρίαν τῆς μεγάλης (68) καὶ ἀνεχ- διηγήτου εἰς ἡμᾶς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιοσύνης τε καὶ σωτη ρίας ἐπαγαγόντος· • Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία ἡμῶν, ἀλλ ἐν παντὶ συνιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι. νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν διὰ τὴν ἀπόφασιν· οὕτω πάλιν, « Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη πλέον (69) τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐλλειφθῇ, διὰ τὴν ὁμοίαν ἀπόφασιν οὐ καταξιοῦται τῆς βασιλείας. Γέγραπται γάρο • "Ινα παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν Ἐκκλη σίαν, μὴ ἔχουσαν σπίλον, ἢ ρυτίδα, ἤ τι τῶν τοιού των, ἀλλ᾽ ἵνα ᾗ ἁγία καὶ ἄμωμος. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα, ἅπερ σπουδαιότερόν τις ἀναγνούς, στο δρότερον βεβαιοῦται, ὅτι χρὴ πάντα πληρῶσαι, ἵνα βασιλείας οὐρανῶν καταξιωθῇ. Οτι δὲ ὁ τῇ δικαιο σύνη περισσεύων, ἢ γεννηθεὶς ἄνωθεν, πάντων ὁμοῦ τῶν κατορθωμάτων ἐφ᾽ ὧν τε οἱ μακαρισμοί κεῖν ται, καὶ τῶν λοιπῶν τὴν τελείωσιν ἐπλήρωσε, καὶ Εργάτης εἶναι τούτων καὶ τῶν τοιούτων ὡμολόγηται, ὁ λόγος ὁ περὶ τοῦ ἄνωθεν γεννηθῆναι μικρὸν ὕστε ρον ἀποδείξει Θεοῦ χάριτι. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς προείρη ται, τὸ ἐπίταγμα τῆς ὑμετέρας εὐλαβείας τὸν λόγον τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον θαυμασιωτάτου βαπτίσμα τος ἐπεζήτησε παρ' ἡμῶν, πρὸς τοῖς εἰρημένοις περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἀκόλουθον εἶναι λογίζε μαι καταμαθεῖν ἡμᾶς ἐν βραχεῖ καὶ τὴν διαφορὰν τοῦ κατὰ Μωϋσέα βαπτίσματος πρὸς τὸ τοῦ Ἰωάν νου, καὶ τότε χάριτι Θεοῦ ἀξίους γενέσθαι κατανοί- σα: τὸ ἐν τῷ βαπτίσματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὑπερέχον (70) θαῦμα ἐν ἀσυγκρίτως ὑπερ βολῇ τῆς δόξης. Μεῖζον γὰρ τοῦ ἱεροῦ ὧδε ἀπερή νατο εἶναι ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ μεῖζον τοῦ Σολομῶντος ὧδε, καὶ μεῖζον τοῦ Ιωνά (71) ὧδε. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος, προδιηγησάμενος τὴν τοῦ Μωϋσέως ἐν τῇ διακονία τοῦ νόμου τοῖς Ἰουδαίοις ἀπρόσιτον δόξαν, διαμαρτύρεται, έπαγα- γών· ι Καὶ γὰρ οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. » Καὶ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, οὗ μείζων ἐν γεννηταῖς γυναικῶν οὐδεὶς, μαρτυρεῖ, λέγων ποτὲ μὲν, ο Ἐκεῖ- νον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἑλαττοῦσθαι·, ποτὲ ἂ, • Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν, ἐκεῖνος δὲ ὑμᾶς βαπτίζει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὅσον δὲ διαφέρει τὸ Πνεῦμα τ ἅγιον τοῦ ὕδατος, τοσοῦτον ὑπερέχει δηλονότι καὶ ὁ βαπτίζων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ τοῦ βαπτίζοντος ἐν ][ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Deo suscipitur, non ab omni solum malitia remo- A tum esse, sed integrum etiam et inculpatum in omni verbo Dei, cum Paulus apostolus, magnam et ineſſfabilem Dei et Christi ipsius erga nos dilectio- nem speculatus, pro justitia et salute nostra, sub- jungat : ‹ Nullam in ulla re dantes offensionem, ut ne vituperetur ministerium nostrum: sed in omni- bus commendemus nos ipsos ut Dei ministri ".› nisi natus fuerit ex aqua et spiritu, ob latam sen- tentiam in regnum coelorum ingredi non potest : sic rursus, ‹ Nisi abundaverit justitia illius plus quam scribarum et Pharisæorum”; › aut si quid aliud hujusmodi defuerit, ob similem sententiam regno diguus non habetur. Scriptum est enim : Et Jjt exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujus- modi, sed ut sit sancta et immaculata 38. ejusmodi mulla sunt, quæ si quis diligentius lege- rit, in eo vehementius confirmabitur, quod omnia implere debet, ut regno calorum efficiatur dignus. Quod autem is qui justitia abundat, aut de- nuo natus est, omnium simul virtutum, in quibus beatitudines sitæ sunt, et reliquarum perfectionem adimpleverit, quodque in confesso sit hæc et ejus- dem generis alia ab ipso præstari, sermo de se- cunda generatione mox habendus, Deo dante, de- monstrabit. Quoniam autem pietatis vestræ manda- tum, uti prius dictum est, requisivit a nobis, ut de Evangelii baptismate maxime mirando sermonem institueremus, post ea quæ jam de regno cœlorum dicta sunt, consequens esse puto, ut etiam quæ inter Mosis et Joannis baptismum differentia sit, previter discamus, et ita demum per gratiam Dei digni efficiamur, qui præstantissimam baptismatis Domini nostri Jesu Christi dignitatem in incompa- rabili gloriæ magnitudine intelligamus. Nam uni- genitus viventis Dei Filius pronuntiavit aliquid templo majus hic esse, et majus etiam Salomone hic, et majus quoque Jona bic *. Et Apostolus cum jam Mosis gloriam Judæis in legis ministerio inac- cessarn explanasset, hoc testatur, bæc subjungens, B c C Nam nec glorificatum est quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam ". » El Joannes D Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo 3*, idem declarat, dum aliquando dicit : < 11- lum oportet crescere, me vero minui " : › aliquando vero, ‹ Ego quidem baptizo vos in aqua in pœni- tentiam, ille vero vos baptizat in Spiritu sancto et igni **; › et talia multa. Quanto autem excellentior est Spiritus sanctus aqua, tanto videlicet præstat et is qui baptizat in Spiritu sancto, ei qui baptizat 31, Cor. vi, 3. Matth. v, 20. Ephes. v, 27. * Matth. x11, 6, 42, 41. II Cor. 111, 10. * Mauh. • sed vetus hic liber videtur fuisse emendatus a li- brario, bene, an male, judicabunt eruditi. 4. Quemadmodum enim qui spiritu pauper est, 4. Ωσπερ γὰρ ὁ πτωχὸς τῷ πνεύματι, ἐὰν μὴ γεν 11. 8 Joan. 111, 50. so Matth. 11 11. (68) Antiqui duo libri μεγίστης. (69) Unus ms. δικαιοσύνη ὑμῶν. (70) Veteres duo libri περιέχον. (71) Reg. secundus pro Ἰωνᾶ habet Ἰωάννου

ὕδατι, καὶ αὐτὸ τὸ βάπτισμα· ὥστε αὐτὸν τὸν Ἰω- Α αγνήν, τὸν τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον καὶ οὕτως μαρτυ- ρηθέντα ὑπὸ τοῦ Κυρίου, ἀνεπαισχύντως προειπεῖν, ὅτι • Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς λῦσαι τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδή- ματος. » τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ βαπτίσματος· ἦν εἰ καὶ πρὸς ἀξίαν κατανοῆσαι ἀδύνατον, κατά δύναμιν γοῦν, καὶ. ταύτην, ὡς ἂν ὁ Θεὸς ἱκανώσῃ, ἐξ αὐτῶν τῶν γεγραμμένων εἰπεῖν εὐσεβὲς καὶ ὠφέ- λιμον. Τὸ μὲν οὖν διὰ Μωϋσέως παραδοθὲν βάπτι σμα πρῶτον μὲν ἐπεγίνωσκε διαφορὰν ἁμαρτημάτ των· οὐ γὰρ πάντα τὰ ἁμαρτήματα εἶχε τὴν χάριν τῆς ἀφέσεως· ἔπειτα δὲ θυσίας ἐπεζήτει διαφόρους, ἠκριβολογεῖτο περὶ ἁγνισμοῦ, ἀφώριζεν ἕως καιροῦ τὸν ἐν ἀκαθαρσίᾳ καὶ μολυσμῷ, παρατήρησιν ἐποι- Β εἶτο ἡμερῶν καὶ ὡρῶν· καὶ τότε τὸ βάπτισμα παρ ελαμβάνετο (72), ὥσπερ ἐπισφράγισμα τοῦ καθαρι σμοῦ. Τὸ δὲ Ἰωάννου βάπτισμα πολυπλάσιον εἶχε τὸ πλέον. Οὐδεμίαν γὰρ ἐποιεῖτο διάκρισιν ἁμαρτη- μάτων, οὐ διαφορὰν ἐπεζήτει θυσιῶν, οὐκ ἀκρίβειαν ἐποιεῖτο ἁγνισμοῦ, οὐ παρατήρησιν εἶχεν ἡμερῶν ἢ ὡρῶν. Καὶ κατ' οὐδὲν εἰς μηδὲν ἀναβολῆς γινομένης ἐπὶ τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἅμα τε προσο ἦλθέ τις ἐξομολογούμενος τὰς ἁμαρτίας, ὅσας δήποτ' οὖν καὶ οἴας δήποτ' οὖν· καὶ ἐβαπτίζετο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ, καὶ εὐθὺς ἐλάμβανε τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτη- μάτων. Τὸ δὲ τοῦ Κυρίου βάπτισμα λόγον μὲν ἔχει κρείττονα παντὸς ἀνθρωπίνου, δόξαν δὲ ἀνωτέραν πάσης ἐπιθυμίας καὶ εὐχῆς ἀνθρωπίνης, ὑπερβο λὴν δὲ χάριτος (75) καὶ δυνάμεως πλείονα ἢ ὅσον ἥλιος ἀστέρων ὑπερέχει. Μᾶλλον δὲ τὰ μνημονευ θέντα τῶν ἁγίων ῥητά σφοδρότερον παρίστησι τὴν ἀσύγκριτον ὑπεροχήν. Ἀλλ᾿ οὐ διὰ τοῦτο σιωπῆσαι χρή, αὐτοῖς δὲ τοῖς ῥητοῖς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁδηγοῖς χρώμενοι (74), καὶ ὥσπερ δι' ἐστ όπτρου καὶ ἐν αἰνίγματι ὁδηγούμενοι εἰπεῖν ἀναγ- καῖον, οὐχ ἵνα τῇ ἡμετέρα ἑρμηνείᾳ ἐν ἀσθενείᾳ σώματος καὶ λόγῳ ἐξουθενημένῳ σμικρυνθῇ ἡ δόξα, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ ἐν τούτῳ θαυμαστωθῇ τὸ μέγεθος τῆς μακροθυμίας καὶ φιλανθρωπίας τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ, ὅτι ἀνέχεται ψελλιζόντων τὰ μεγαλεῖα τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἀγάπης καὶ χάριτος αὐτοῦ • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ· καὶ πάλιν· ε Ἐὰν μή τις γεν νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, μετὰ δὲ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν (πληρουμένης εἰς αὐτὸν τῆς διὰ τοῦ Δα- Ειδ ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς προφητείας, εἰπόντος· ο Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέν- νηκά σε· αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη σε βάνετο ἐφ᾽ ὧν. βάπτισμα ἐφ᾽ ὧν παρελαμβά- νετο, ὥσπερ. ἁγίων ῥήματα. έρμηνεία ἢ ἀσθενείᾳ. DE BAPTISMO LIBER I. in aqua : quod dictum volo et de ipso baptismale, Marc. 1, 7. ts Joan. 111, Editi Reg. secundus ut in contextu, simpli cius et melius. C sic ut Joannes ipse tantus et talis, et ita a Domino commendatus, prius citra verecundiam dixerit : • Non sum idoneus, ut solvam corrigiam calcea- menti ". » . sit baptismatis secundum Evangelium Christi præ- stantia: quam etsi pro dignitate mente assequi non possumus, tamen eam ex ipsis Scripturis pro viribus, et prout Deus idoneos nos effecerit, de- clarare pium est et utile. Quod igitur per Mosen traditum est baptisma, primum quidem cognosce- bat discrimen peccatorum, cum non ommibus dec- calis daretur veniæ donum ; deinde vero require- bat sacrificia diversa, purificationem prorsus exi- gebat, aliquamdiu separabat a reliquis impurum et pollutum, dierumn et temporum statuebat observa- tionem, tuncque baptisma suscipiebatur velut si- gillum purificationis. At vero Joannis baptisma multis modis excelluit. Nam peccata nullo modo discernebat, non exposcebat diversitatem sacrifi- ciorum, purificationis diligentiam non adhibebat, non observabat dies aut tempora. Quin etiam sine ulla prorsus dilatione, simul atque ad gratiam Dei et Christi ejus aliquis accesserat, quantacunque et qualiacunque peccata confessus fuisset, et baptiza- batur in Jordane fluvio, et statim veniam conse- quebatur peccatorum. Verum Domini baptismna hu- manum omnem captum superat, gloriamque habet omni desiderio ac voto humano sublimiorem, et gratiæ virtutisque præstantiam tanto amplio- rem, quanto sol stellis antecellit. Imo etiam si Sanctorum dicta in memoriam revocentur, validius adhuc incomparabilem illam excellentiam osten- dunt. At non propterea silendum, sed nos ipsis Do- mini nostri Jesu Christi verbis veluti viæ ducibus usos, et velut per speculum et in ænigmate ductos necesse est loqui, non ut nostra interpretatione ob corporis debilitatem et abjectum sermonem glo- ria hæc imminuatur, sed ut etiam ea in re magni- tudinem lenitatis ac benignitatis boni Dei miremur, quod eos qui de dilectionis in Christo Jesu et gra- tiæ ipsius magnificentia ore balbutienti loquuntur, perferat. dixisset, Nisi quis natus fuerit denuo, non po- test 'videre regnum Dei t ; › ac rursus, Nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei **; » et post resurrectionem ex mor- tuis (adimpleto in se vaticinio Davidis, qui ex per- sona Dei ac Patris dixerat, c Filius meus es tu, ego hodie genui te postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam Aliquanto post mss. duo Mox mss. duo 5. Ὡς ἐκ πάντων φανερὸν εἶναι τὴν ὑπερβολὴν 6. Εἰπὼν τοίνυν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· 3. 68 ibid. 5. (72) Regii primus et tertius βάπτισμα παραλαμ- 5. Quare ex his omnibus manifestum est quæ 6. Cum igitur Dominus noster Jesus Christus (73) Veteres duo libri ὑπερβολὴν δὲ χαρίσματος. (74) Reg. secundus χρώμενον.... ἐδηγούμενον.

ὕδατι, καὶ αὐτὸ τὸ βάπτισμα· ὥστε αὐτὸν τὸν Ἰω- Α αγνήν, τὸν τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον καὶ οὕτως μαρτυ- ρηθέντα ὑπὸ τοῦ Κυρίου, ἀνεπαισχύντως προειπεῖν, ὅτι • Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς λῦσαι τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδή- ματος. » τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ βαπτίσματος· ἦν εἰ καὶ πρὸς ἀξίαν κατανοῆσαι ἀδύνατον, κατά δύναμιν γοῦν, καὶ. ταύτην, ὡς ἂν ὁ Θεὸς ἱκανώσῃ, ἐξ αὐτῶν τῶν γεγραμμένων εἰπεῖν εὐσεβὲς καὶ ὠφέ- λιμον. Τὸ μὲν οὖν διὰ Μωϋσέως παραδοθὲν βάπτι σμα πρῶτον μὲν ἐπεγίνωσκε διαφορὰν ἁμαρτημάτ των· οὐ γὰρ πάντα τὰ ἁμαρτήματα εἶχε τὴν χάριν τῆς ἀφέσεως· ἔπειτα δὲ θυσίας ἐπεζήτει διαφόρους, ἠκριβολογεῖτο περὶ ἁγνισμοῦ, ἀφώριζεν ἕως καιροῦ τὸν ἐν ἀκαθαρσίᾳ καὶ μολυσμῷ, παρατήρησιν ἐποι- Β εἶτο ἡμερῶν καὶ ὡρῶν· καὶ τότε τὸ βάπτισμα παρ ελαμβάνετο (72), ὥσπερ ἐπισφράγισμα τοῦ καθαρι σμοῦ. Τὸ δὲ Ἰωάννου βάπτισμα πολυπλάσιον εἶχε τὸ πλέον. Οὐδεμίαν γὰρ ἐποιεῖτο διάκρισιν ἁμαρτη- μάτων, οὐ διαφορὰν ἐπεζήτει θυσιῶν, οὐκ ἀκρίβειαν ἐποιεῖτο ἁγνισμοῦ, οὐ παρατήρησιν εἶχεν ἡμερῶν ἢ ὡρῶν. Καὶ κατ' οὐδὲν εἰς μηδὲν ἀναβολῆς γινομένης ἐπὶ τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἅμα τε προσο ἦλθέ τις ἐξομολογούμενος τὰς ἁμαρτίας, ὅσας δήποτ' οὖν καὶ οἴας δήποτ' οὖν· καὶ ἐβαπτίζετο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ, καὶ εὐθὺς ἐλάμβανε τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτη- μάτων. Τὸ δὲ τοῦ Κυρίου βάπτισμα λόγον μὲν ἔχει κρείττονα παντὸς ἀνθρωπίνου, δόξαν δὲ ἀνωτέραν πάσης ἐπιθυμίας καὶ εὐχῆς ἀνθρωπίνης, ὑπερβο λὴν δὲ χάριτος (75) καὶ δυνάμεως πλείονα ἢ ὅσον ἥλιος ἀστέρων ὑπερέχει. Μᾶλλον δὲ τὰ μνημονευ θέντα τῶν ἁγίων ῥητά σφοδρότερον παρίστησι τὴν ἀσύγκριτον ὑπεροχήν. Ἀλλ᾿ οὐ διὰ τοῦτο σιωπῆσαι χρή, αὐτοῖς δὲ τοῖς ῥητοῖς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁδηγοῖς χρώμενοι (74), καὶ ὥσπερ δι' ἐστ όπτρου καὶ ἐν αἰνίγματι ὁδηγούμενοι εἰπεῖν ἀναγ- καῖον, οὐχ ἵνα τῇ ἡμετέρα ἑρμηνείᾳ ἐν ἀσθενείᾳ σώματος καὶ λόγῳ ἐξουθενημένῳ σμικρυνθῇ ἡ δόξα, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ ἐν τούτῳ θαυμαστωθῇ τὸ μέγεθος τῆς μακροθυμίας καὶ φιλανθρωπίας τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ, ὅτι ἀνέχεται ψελλιζόντων τὰ μεγαλεῖα τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἀγάπης καὶ χάριτος αὐτοῦ • Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ· καὶ πάλιν· ε Ἐὰν μή τις γεν νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ·, μετὰ δὲ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν (πληρουμένης εἰς αὐτὸν τῆς διὰ τοῦ Δα- Ειδ ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς προφητείας, εἰπόντος· ο Υιός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέν- νηκά σε· αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη σε βάνετο ἐφ᾽ ὧν. βάπτισμα ἐφ᾽ ὧν παρελαμβά- νετο, ὥσπερ. ἁγίων ῥήματα. έρμηνεία ἢ ἀσθενείᾳ. DE BAPTISMO LIBER I. in aqua : quod dictum volo et de ipso baptismale, Marc. 1, 7. ts Joan. 111, Editi Reg. secundus ut in contextu, simpli cius et melius. C sic ut Joannes ipse tantus et talis, et ita a Domino commendatus, prius citra verecundiam dixerit : • Non sum idoneus, ut solvam corrigiam calcea- menti ". » . sit baptismatis secundum Evangelium Christi præ- stantia: quam etsi pro dignitate mente assequi non possumus, tamen eam ex ipsis Scripturis pro viribus, et prout Deus idoneos nos effecerit, de- clarare pium est et utile. Quod igitur per Mosen traditum est baptisma, primum quidem cognosce- bat discrimen peccatorum, cum non ommibus dec- calis daretur veniæ donum ; deinde vero require- bat sacrificia diversa, purificationem prorsus exi- gebat, aliquamdiu separabat a reliquis impurum et pollutum, dierumn et temporum statuebat observa- tionem, tuncque baptisma suscipiebatur velut si- gillum purificationis. At vero Joannis baptisma multis modis excelluit. Nam peccata nullo modo discernebat, non exposcebat diversitatem sacrifi- ciorum, purificationis diligentiam non adhibebat, non observabat dies aut tempora. Quin etiam sine ulla prorsus dilatione, simul atque ad gratiam Dei et Christi ejus aliquis accesserat, quantacunque et qualiacunque peccata confessus fuisset, et baptiza- batur in Jordane fluvio, et statim veniam conse- quebatur peccatorum. Verum Domini baptismna hu- manum omnem captum superat, gloriamque habet omni desiderio ac voto humano sublimiorem, et gratiæ virtutisque præstantiam tanto amplio- rem, quanto sol stellis antecellit. Imo etiam si Sanctorum dicta in memoriam revocentur, validius adhuc incomparabilem illam excellentiam osten- dunt. At non propterea silendum, sed nos ipsis Do- mini nostri Jesu Christi verbis veluti viæ ducibus usos, et velut per speculum et in ænigmate ductos necesse est loqui, non ut nostra interpretatione ob corporis debilitatem et abjectum sermonem glo- ria hæc imminuatur, sed ut etiam ea in re magni- tudinem lenitatis ac benignitatis boni Dei miremur, quod eos qui de dilectionis in Christo Jesu et gra- tiæ ipsius magnificentia ore balbutienti loquuntur, perferat. dixisset, Nisi quis natus fuerit denuo, non po- test 'videre regnum Dei t ; › ac rursus, Nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei **; » et post resurrectionem ex mor- tuis (adimpleto in se vaticinio Davidis, qui ex per- sona Dei ac Patris dixerat, c Filius meus es tu, ego hodie genui te postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam Aliquanto post mss. duo Mox mss. duo 5. Ὡς ἐκ πάντων φανερὸν εἶναι τὴν ὑπερβολὴν 6. Εἰπὼν τοίνυν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· 3. 68 ibid. 5. (72) Regii primus et tertius βάπτισμα παραλαμ- 5. Quare ex his omnibus manifestum est quæ 6. Cum igitur Dominus noster Jesus Christus (73) Veteres duo libri ὑπερβολὴν δὲ χαρίσματος. (74) Reg. secundus χρώμενον.... ἐδηγούμενον.

Α τὴν κληρονομίαν σου, καὶ την κατάσχεσίν σου τα ** πέρατα τῆς γῆς, ὅπερ καὶ γέγονε, καὶ ἔστιν ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων,) λοιπὸν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ὥσπερ ἀντιδιαστελλόμενος τῇ πρώτῃ ἐντολῇ κα λυούσῃ εἰς ὁδὸν ἐθνῶν ἀπελθεῖν, ἐντέλλεται, εἰπών· • Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί ζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. » Αναγκαῖον δὲ εἶναι λογίζομαι ἑκάστου ῥητοῦ τὴν δύναμιν διὰ τῆς π στεως συνιέναι (75) τε καὶ κατανοῆσαι, καὶ εἰπεῖν καθόσον ἂν κατ' εὐχὰς κοινὰς δοθῆναι ἡμῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν. Γέγραπται γάρ, ότι • Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, οὐδ᾽ οὐ (76) μή συνῆτε ο και πάλιν· « Ἐπίστευσα, δι' δ ἐλάλησα. · Ἐπειδὴ δὲ τῶν τε ονομάτων καὶ τῶν ῥημάτων, καὶ τῶν πραγμάτων ἐν τῇ συνηθείᾳ οὐχ ἁπλῶς, καὶ ὡς ἔτυχε, κατὰ τὸ συμβὰν τὴν χρῆσιν παραλαμβάνεσθαι δοκῶ ἐν τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ παρά τε Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ τῶν ἁγίων προφητῶν τε καὶ εὐαγγελ στῶν, καὶ ἀποστόλων, ἀλλὰ δεδοκιμασμένως ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβεῖς φρονήσεως, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὁλοκλήρου (77), ἐν μέσ ρει δὲ καὶ καθόσον ἂν ἕκαστον συμβάλληται τω προκειμένῳ ὑγιεῖ λόγῳ, φρονεῖν τε εὐσεβῶς καὶ ὁδηγεῖν τὸν νοῦν εἰς κατανόησιν τῶν τε κριμάτων καὶ δογμάτων τῆς εὐσεβείας· ἀναγκαῖον καὶ ἡμᾶς ἐξητα- σμένως καὶ ἐπιτετηρημένως προσέχειν ἑκάστῳ ῥητῷ, καὶ κατὰ σκοπὸν τῆς ἄνω κλήσεως ἐκλέγεσθαι τὴν διάνοιαν. Καὶ τοῦτο ποιοῦμεν, ἐὰν κατ' εὐχὰς κοινές ἐνδυναμώσῃ ἡμᾶς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενές Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα γένηται καὶ ἐν ἡμῖν, καθὼς εἶπεν ὁ Ἀπόστολος· «Πάντα ἰσχύω ἐν τ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ. » ἐπανόρθωσιν τῆς προλαβούσης ἐν ῥυπαρίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων γενέσεως· τοῦ μὲν Ἰὼβ εἰπόντος, ὅτι • Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, οὐδ' ἂν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ (78)·, καὶ τοῦ Δαβὶδ ὀδυρομένου, καὶ λέγοντος, ὅτι ο Ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου· κ τοῦ δὲ Ἀπο στόλου διαμαρτυρομένου, ὅτι « Πάντες γὰρ ἥμαρτον. καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης Θεοῦ· δικαιούμενοι δι ρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃν προέθετο ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. » Διὸ καὶ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων δίδοται τοῖς πιστεύουσιν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν·, καθὼς μαρτυρεῖ πάλιν ὁ ᾿Από στολος, λέγων· « Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος δοθῇ λόγος. δοθῆναι λόγος. δοθῆναι λόγον. πραγμάτων τῶν ἐν. φρονείτε. φρονεῖν τε. ὁδηγεῖ, ὁδηγῇ. ὁδη γεῖν, δόξης καί. καί διό δι' οὗ. αὐτοῦ δὲ τοῦ. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. terminos terræ “ , quæ res et facta est, et jam omnium oculis exposita), tum demum discipulis suis, tanquam mandatum aliud opponens priori, quo in vias gentium abire 'prohibuerat " præci- pit, dicens : « Euntes docete omnes gentes, bapti- zantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti 4. » Necesse autem esse duco, singulorum verborum vim per fidem intelligere, et conside- rare, et ita loqui, ut nobis sermo per communes preces in apertione oris nostri dabitur. Scriptum namque est : • Nisi credideritis, non intellige- tis “. . Et iterum : « Credidi propter quod locu- tus sum **. » Et quoniam mihi persuasum est usum et nominum et verborum et rerum in divina Scri- ptura non accipi ex consuetudine, aut simpliciter et temere, ut contingere solet, neque a Deo, neque B a Christo ejus, neque a sanctis prophetis, neque ab evangelistis aut ab apostolis, sed in Spiritu sancto, examine præmisso, ad scopum piæ sententiæ, id- que non integre, sed ex parte, et quantum quod- que contulerit ad propositum sanæ doctrinæ, tuin ut quis pie sential, tum ut mentem ad contempla- tionem judiciorum et dogmatum pictatis dirigat, necesse est et nos accurate diligenterque singulis dictis attendere, et ex supernæ vocationis scopo sen- tentiam eligere. Atque hoc præstabimus, si modo per communes preces corroboraverit nos Jesus Chri- slus unigenitus Dei viventis Filius, ut id et in no- bis fat, sicut Apostolus dixit : c Omnia possum in Christo qui me corroborat “. rationis, quæ in peccatorum sordibus facta est, emendationem ostendere, cum Job dicat, • Nemo purus est a sordibus, ne si unus quidem dies sit vita ejus ; › et David lugeat, ac dicat, ‹ In ini- quitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea"; » et Apostolus ita conteste- tur: • Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius per re- demptionein quæ est in Christo Jesu, quem propo- suit Deus propitiationem per Gden in sanguine ip- sius ". » Quapropter etiamn peccatorum venia da- tur credentibus, Domino ipso dicente, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis ef- funditur in remissionem peccatorum : » quem- admodum Apostolus rursus testatur, dicens : e Se- D cundum beneplacitum voluntatis suæ, in laudem Isa. VII, 9. Ms Psal. cxv, 10. "Philipp. 14, ss Matth. xxvi, 28. ◄ Psal. 11, 7, Ɛ. ibid. x, 5. Matth. 28, 19. Psal. L, 7. ss Rom. 11, 23-25. iidem miss. Editi Reg. secundus Reg. tertius Aliquanto post editi Veteres libri Ibidem mss. aut aut Editi et ita quoque legitur in Reg. secundo, sed secunda duntaxat manu. bri ut in contextu, nec aliter legitur apud LXX. Aliquanto post editi Vocula non le- gitur in mss. nostris. Nec ita longe mss. duo pro habent Subinde unus ms. 7. Τὸ μὲν οὖν < ἄνωθεν » εἰπεῖν δηλοῦν δοκώ την 7. Illud igitur, e denuo, o arbitror prioris gene- C 13. το Job. χιν, 4. (75) Editi συνεῖναι. At mss. duo συνιέναι. Μox (76) Veteres duo libri οὐδὲ μή. Aliquanto post (77) Veteres duo libri καὶ τούτων οὐχ ὁλοκλήρων. (78) Editi ἡμέρα ᾗ ἡ ζωὴ αὐτοῦ. Antiqui duo li-

Α τὴν κληρονομίαν σου, καὶ την κατάσχεσίν σου τα ** πέρατα τῆς γῆς, ὅπερ καὶ γέγονε, καὶ ἔστιν ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων,) λοιπὸν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ὥσπερ ἀντιδιαστελλόμενος τῇ πρώτῃ ἐντολῇ κα λυούσῃ εἰς ὁδὸν ἐθνῶν ἀπελθεῖν, ἐντέλλεται, εἰπών· • Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί ζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. » Αναγκαῖον δὲ εἶναι λογίζομαι ἑκάστου ῥητοῦ τὴν δύναμιν διὰ τῆς π στεως συνιέναι (75) τε καὶ κατανοῆσαι, καὶ εἰπεῖν καθόσον ἂν κατ' εὐχὰς κοινὰς δοθῆναι ἡμῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν. Γέγραπται γάρ, ότι • Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, οὐδ᾽ οὐ (76) μή συνῆτε ο και πάλιν· « Ἐπίστευσα, δι' δ ἐλάλησα. · Ἐπειδὴ δὲ τῶν τε ονομάτων καὶ τῶν ῥημάτων, καὶ τῶν πραγμάτων ἐν τῇ συνηθείᾳ οὐχ ἁπλῶς, καὶ ὡς ἔτυχε, κατὰ τὸ συμβὰν τὴν χρῆσιν παραλαμβάνεσθαι δοκῶ ἐν τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ παρά τε Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ τῶν ἁγίων προφητῶν τε καὶ εὐαγγελ στῶν, καὶ ἀποστόλων, ἀλλὰ δεδοκιμασμένως ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβεῖς φρονήσεως, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὁλοκλήρου (77), ἐν μέσ ρει δὲ καὶ καθόσον ἂν ἕκαστον συμβάλληται τω προκειμένῳ ὑγιεῖ λόγῳ, φρονεῖν τε εὐσεβῶς καὶ ὁδηγεῖν τὸν νοῦν εἰς κατανόησιν τῶν τε κριμάτων καὶ δογμάτων τῆς εὐσεβείας· ἀναγκαῖον καὶ ἡμᾶς ἐξητα- σμένως καὶ ἐπιτετηρημένως προσέχειν ἑκάστῳ ῥητῷ, καὶ κατὰ σκοπὸν τῆς ἄνω κλήσεως ἐκλέγεσθαι τὴν διάνοιαν. Καὶ τοῦτο ποιοῦμεν, ἐὰν κατ' εὐχὰς κοινές ἐνδυναμώσῃ ἡμᾶς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενές Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα γένηται καὶ ἐν ἡμῖν, καθὼς εἶπεν ὁ Ἀπόστολος· «Πάντα ἰσχύω ἐν τ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ. » ἐπανόρθωσιν τῆς προλαβούσης ἐν ῥυπαρίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων γενέσεως· τοῦ μὲν Ἰὼβ εἰπόντος, ὅτι • Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, οὐδ' ἂν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ (78)·, καὶ τοῦ Δαβὶδ ὀδυρομένου, καὶ λέγοντος, ὅτι ο Ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου· κ τοῦ δὲ Ἀπο στόλου διαμαρτυρομένου, ὅτι « Πάντες γὰρ ἥμαρτον. καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης Θεοῦ· δικαιούμενοι δι ρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃν προέθετο ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. » Διὸ καὶ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων δίδοται τοῖς πιστεύουσιν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν·, καθὼς μαρτυρεῖ πάλιν ὁ ᾿Από στολος, λέγων· « Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος δοθῇ λόγος. δοθῆναι λόγος. δοθῆναι λόγον. πραγμάτων τῶν ἐν. φρονείτε. φρονεῖν τε. ὁδηγεῖ, ὁδηγῇ. ὁδη γεῖν, δόξης καί. καί διό δι' οὗ. αὐτοῦ δὲ τοῦ. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. terminos terræ “ , quæ res et facta est, et jam omnium oculis exposita), tum demum discipulis suis, tanquam mandatum aliud opponens priori, quo in vias gentium abire 'prohibuerat " præci- pit, dicens : « Euntes docete omnes gentes, bapti- zantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti 4. » Necesse autem esse duco, singulorum verborum vim per fidem intelligere, et conside- rare, et ita loqui, ut nobis sermo per communes preces in apertione oris nostri dabitur. Scriptum namque est : • Nisi credideritis, non intellige- tis “. . Et iterum : « Credidi propter quod locu- tus sum **. » Et quoniam mihi persuasum est usum et nominum et verborum et rerum in divina Scri- ptura non accipi ex consuetudine, aut simpliciter et temere, ut contingere solet, neque a Deo, neque B a Christo ejus, neque a sanctis prophetis, neque ab evangelistis aut ab apostolis, sed in Spiritu sancto, examine præmisso, ad scopum piæ sententiæ, id- que non integre, sed ex parte, et quantum quod- que contulerit ad propositum sanæ doctrinæ, tuin ut quis pie sential, tum ut mentem ad contempla- tionem judiciorum et dogmatum pictatis dirigat, necesse est et nos accurate diligenterque singulis dictis attendere, et ex supernæ vocationis scopo sen- tentiam eligere. Atque hoc præstabimus, si modo per communes preces corroboraverit nos Jesus Chri- slus unigenitus Dei viventis Filius, ut id et in no- bis fat, sicut Apostolus dixit : c Omnia possum in Christo qui me corroborat “. rationis, quæ in peccatorum sordibus facta est, emendationem ostendere, cum Job dicat, • Nemo purus est a sordibus, ne si unus quidem dies sit vita ejus ; › et David lugeat, ac dicat, ‹ In ini- quitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea"; » et Apostolus ita conteste- tur: • Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius per re- demptionein quæ est in Christo Jesu, quem propo- suit Deus propitiationem per Gden in sanguine ip- sius ". » Quapropter etiamn peccatorum venia da- tur credentibus, Domino ipso dicente, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis ef- funditur in remissionem peccatorum : » quem- admodum Apostolus rursus testatur, dicens : e Se- D cundum beneplacitum voluntatis suæ, in laudem Isa. VII, 9. Ms Psal. cxv, 10. "Philipp. 14, ss Matth. xxvi, 28. ◄ Psal. 11, 7, Ɛ. ibid. x, 5. Matth. 28, 19. Psal. L, 7. ss Rom. 11, 23-25. iidem miss. Editi Reg. secundus Reg. tertius Aliquanto post editi Veteres libri Ibidem mss. aut aut Editi et ita quoque legitur in Reg. secundo, sed secunda duntaxat manu. bri ut in contextu, nec aliter legitur apud LXX. Aliquanto post editi Vocula non le- gitur in mss. nostris. Nec ita longe mss. duo pro habent Subinde unus ms. 7. Τὸ μὲν οὖν < ἄνωθεν » εἰπεῖν δηλοῦν δοκώ την 7. Illud igitur, e denuo, o arbitror prioris gene- C 13. το Job. χιν, 4. (75) Editi συνεῖναι. At mss. duo συνιέναι. Μox (76) Veteres duo libri οὐδὲ μή. Aliquanto post (77) Veteres duo libri καὶ τούτων οὐχ ὁλοκλήρων. (78) Editi ἡμέρα ᾗ ἡ ζωὴ αὐτοῦ. Antiqui duo li-

Α τὴν κληρονομίαν σου, καὶ την κατάσχεσίν σου τα ** πέρατα τῆς γῆς, ὅπερ καὶ γέγονε, καὶ ἔστιν ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων,) λοιπὸν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ὥσπερ ἀντιδιαστελλόμενος τῇ πρώτῃ ἐντολῇ κα λυούσῃ εἰς ὁδὸν ἐθνῶν ἀπελθεῖν, ἐντέλλεται, εἰπών· • Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί ζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. » Αναγκαῖον δὲ εἶναι λογίζομαι ἑκάστου ῥητοῦ τὴν δύναμιν διὰ τῆς π στεως συνιέναι (75) τε καὶ κατανοῆσαι, καὶ εἰπεῖν καθόσον ἂν κατ' εὐχὰς κοινὰς δοθῆναι ἡμῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν. Γέγραπται γάρ, ότι • Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, οὐδ᾽ οὐ (76) μή συνῆτε ο και πάλιν· « Ἐπίστευσα, δι' δ ἐλάλησα. · Ἐπειδὴ δὲ τῶν τε ονομάτων καὶ τῶν ῥημάτων, καὶ τῶν πραγμάτων ἐν τῇ συνηθείᾳ οὐχ ἁπλῶς, καὶ ὡς ἔτυχε, κατὰ τὸ συμβὰν τὴν χρῆσιν παραλαμβάνεσθαι δοκῶ ἐν τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ παρά τε Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ τῶν ἁγίων προφητῶν τε καὶ εὐαγγελ στῶν, καὶ ἀποστόλων, ἀλλὰ δεδοκιμασμένως ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβεῖς φρονήσεως, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὁλοκλήρου (77), ἐν μέσ ρει δὲ καὶ καθόσον ἂν ἕκαστον συμβάλληται τω προκειμένῳ ὑγιεῖ λόγῳ, φρονεῖν τε εὐσεβῶς καὶ ὁδηγεῖν τὸν νοῦν εἰς κατανόησιν τῶν τε κριμάτων καὶ δογμάτων τῆς εὐσεβείας· ἀναγκαῖον καὶ ἡμᾶς ἐξητα- σμένως καὶ ἐπιτετηρημένως προσέχειν ἑκάστῳ ῥητῷ, καὶ κατὰ σκοπὸν τῆς ἄνω κλήσεως ἐκλέγεσθαι τὴν διάνοιαν. Καὶ τοῦτο ποιοῦμεν, ἐὰν κατ' εὐχὰς κοινές ἐνδυναμώσῃ ἡμᾶς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενές Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα γένηται καὶ ἐν ἡμῖν, καθὼς εἶπεν ὁ Ἀπόστολος· «Πάντα ἰσχύω ἐν τ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ. » ἐπανόρθωσιν τῆς προλαβούσης ἐν ῥυπαρίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων γενέσεως· τοῦ μὲν Ἰὼβ εἰπόντος, ὅτι • Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, οὐδ' ἂν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ (78)·, καὶ τοῦ Δαβὶδ ὀδυρομένου, καὶ λέγοντος, ὅτι ο Ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου· κ τοῦ δὲ Ἀπο στόλου διαμαρτυρομένου, ὅτι « Πάντες γὰρ ἥμαρτον. καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης Θεοῦ· δικαιούμενοι δι ρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃν προέθετο ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. » Διὸ καὶ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων δίδοται τοῖς πιστεύουσιν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν·, καθὼς μαρτυρεῖ πάλιν ὁ ᾿Από στολος, λέγων· « Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος δοθῇ λόγος. δοθῆναι λόγος. δοθῆναι λόγον. πραγμάτων τῶν ἐν. φρονείτε. φρονεῖν τε. ὁδηγεῖ, ὁδηγῇ. ὁδη γεῖν, δόξης καί. καί διό δι' οὗ. αὐτοῦ δὲ τοῦ. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. terminos terræ “ , quæ res et facta est, et jam omnium oculis exposita), tum demum discipulis suis, tanquam mandatum aliud opponens priori, quo in vias gentium abire 'prohibuerat " præci- pit, dicens : « Euntes docete omnes gentes, bapti- zantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti 4. » Necesse autem esse duco, singulorum verborum vim per fidem intelligere, et conside- rare, et ita loqui, ut nobis sermo per communes preces in apertione oris nostri dabitur. Scriptum namque est : • Nisi credideritis, non intellige- tis “. . Et iterum : « Credidi propter quod locu- tus sum **. » Et quoniam mihi persuasum est usum et nominum et verborum et rerum in divina Scri- ptura non accipi ex consuetudine, aut simpliciter et temere, ut contingere solet, neque a Deo, neque B a Christo ejus, neque a sanctis prophetis, neque ab evangelistis aut ab apostolis, sed in Spiritu sancto, examine præmisso, ad scopum piæ sententiæ, id- que non integre, sed ex parte, et quantum quod- que contulerit ad propositum sanæ doctrinæ, tuin ut quis pie sential, tum ut mentem ad contempla- tionem judiciorum et dogmatum pictatis dirigat, necesse est et nos accurate diligenterque singulis dictis attendere, et ex supernæ vocationis scopo sen- tentiam eligere. Atque hoc præstabimus, si modo per communes preces corroboraverit nos Jesus Chri- slus unigenitus Dei viventis Filius, ut id et in no- bis fat, sicut Apostolus dixit : c Omnia possum in Christo qui me corroborat “. rationis, quæ in peccatorum sordibus facta est, emendationem ostendere, cum Job dicat, • Nemo purus est a sordibus, ne si unus quidem dies sit vita ejus ; › et David lugeat, ac dicat, ‹ In ini- quitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea"; » et Apostolus ita conteste- tur: • Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius per re- demptionein quæ est in Christo Jesu, quem propo- suit Deus propitiationem per Gden in sanguine ip- sius ". » Quapropter etiamn peccatorum venia da- tur credentibus, Domino ipso dicente, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis ef- funditur in remissionem peccatorum : » quem- admodum Apostolus rursus testatur, dicens : e Se- D cundum beneplacitum voluntatis suæ, in laudem Isa. VII, 9. Ms Psal. cxv, 10. "Philipp. 14, ss Matth. xxvi, 28. ◄ Psal. 11, 7, Ɛ. ibid. x, 5. Matth. 28, 19. Psal. L, 7. ss Rom. 11, 23-25. iidem miss. Editi Reg. secundus Reg. tertius Aliquanto post editi Veteres libri Ibidem mss. aut aut Editi et ita quoque legitur in Reg. secundo, sed secunda duntaxat manu. bri ut in contextu, nec aliter legitur apud LXX. Aliquanto post editi Vocula non le- gitur in mss. nostris. Nec ita longe mss. duo pro habent Subinde unus ms. 7. Τὸ μὲν οὖν < ἄνωθεν » εἰπεῖν δηλοῦν δοκώ την 7. Illud igitur, e denuo, o arbitror prioris gene- C 13. το Job. χιν, 4. (75) Editi συνεῖναι. At mss. duo συνιέναι. Μox (76) Veteres duo libri οὐδὲ μή. Aliquanto post (77) Veteres duo libri καὶ τούτων οὐχ ὁλοκλήρων. (78) Editi ἡμέρα ᾗ ἡ ζωὴ αὐτοῦ. Antiqui duo li-

Α τὴν κληρονομίαν σου, καὶ την κατάσχεσίν σου τα ** πέρατα τῆς γῆς, ὅπερ καὶ γέγονε, καὶ ἔστιν ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων,) λοιπὸν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ὥσπερ ἀντιδιαστελλόμενος τῇ πρώτῃ ἐντολῇ κα λυούσῃ εἰς ὁδὸν ἐθνῶν ἀπελθεῖν, ἐντέλλεται, εἰπών· • Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί ζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. » Αναγκαῖον δὲ εἶναι λογίζομαι ἑκάστου ῥητοῦ τὴν δύναμιν διὰ τῆς π στεως συνιέναι (75) τε καὶ κατανοῆσαι, καὶ εἰπεῖν καθόσον ἂν κατ' εὐχὰς κοινὰς δοθῆναι ἡμῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν. Γέγραπται γάρ, ότι • Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, οὐδ᾽ οὐ (76) μή συνῆτε ο και πάλιν· « Ἐπίστευσα, δι' δ ἐλάλησα. · Ἐπειδὴ δὲ τῶν τε ονομάτων καὶ τῶν ῥημάτων, καὶ τῶν πραγμάτων ἐν τῇ συνηθείᾳ οὐχ ἁπλῶς, καὶ ὡς ἔτυχε, κατὰ τὸ συμβὰν τὴν χρῆσιν παραλαμβάνεσθαι δοκῶ ἐν τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ παρά τε Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ τῶν ἁγίων προφητῶν τε καὶ εὐαγγελ στῶν, καὶ ἀποστόλων, ἀλλὰ δεδοκιμασμένως ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβεῖς φρονήσεως, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὁλοκλήρου (77), ἐν μέσ ρει δὲ καὶ καθόσον ἂν ἕκαστον συμβάλληται τω προκειμένῳ ὑγιεῖ λόγῳ, φρονεῖν τε εὐσεβῶς καὶ ὁδηγεῖν τὸν νοῦν εἰς κατανόησιν τῶν τε κριμάτων καὶ δογμάτων τῆς εὐσεβείας· ἀναγκαῖον καὶ ἡμᾶς ἐξητα- σμένως καὶ ἐπιτετηρημένως προσέχειν ἑκάστῳ ῥητῷ, καὶ κατὰ σκοπὸν τῆς ἄνω κλήσεως ἐκλέγεσθαι τὴν διάνοιαν. Καὶ τοῦτο ποιοῦμεν, ἐὰν κατ' εὐχὰς κοινές ἐνδυναμώσῃ ἡμᾶς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενές Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα γένηται καὶ ἐν ἡμῖν, καθὼς εἶπεν ὁ Ἀπόστολος· «Πάντα ἰσχύω ἐν τ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ. » ἐπανόρθωσιν τῆς προλαβούσης ἐν ῥυπαρίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων γενέσεως· τοῦ μὲν Ἰὼβ εἰπόντος, ὅτι • Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, οὐδ' ἂν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ (78)·, καὶ τοῦ Δαβὶδ ὀδυρομένου, καὶ λέγοντος, ὅτι ο Ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου· κ τοῦ δὲ Ἀπο στόλου διαμαρτυρομένου, ὅτι « Πάντες γὰρ ἥμαρτον. καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης Θεοῦ· δικαιούμενοι δι ρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃν προέθετο ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. » Διὸ καὶ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων δίδοται τοῖς πιστεύουσιν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν·, καθὼς μαρτυρεῖ πάλιν ὁ ᾿Από στολος, λέγων· « Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος δοθῇ λόγος. δοθῆναι λόγος. δοθῆναι λόγον. πραγμάτων τῶν ἐν. φρονείτε. φρονεῖν τε. ὁδηγεῖ, ὁδηγῇ. ὁδη γεῖν, δόξης καί. καί διό δι' οὗ. αὐτοῦ δὲ τοῦ. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. terminos terræ “ , quæ res et facta est, et jam omnium oculis exposita), tum demum discipulis suis, tanquam mandatum aliud opponens priori, quo in vias gentium abire 'prohibuerat " præci- pit, dicens : « Euntes docete omnes gentes, bapti- zantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti 4. » Necesse autem esse duco, singulorum verborum vim per fidem intelligere, et conside- rare, et ita loqui, ut nobis sermo per communes preces in apertione oris nostri dabitur. Scriptum namque est : • Nisi credideritis, non intellige- tis “. . Et iterum : « Credidi propter quod locu- tus sum **. » Et quoniam mihi persuasum est usum et nominum et verborum et rerum in divina Scri- ptura non accipi ex consuetudine, aut simpliciter et temere, ut contingere solet, neque a Deo, neque B a Christo ejus, neque a sanctis prophetis, neque ab evangelistis aut ab apostolis, sed in Spiritu sancto, examine præmisso, ad scopum piæ sententiæ, id- que non integre, sed ex parte, et quantum quod- que contulerit ad propositum sanæ doctrinæ, tuin ut quis pie sential, tum ut mentem ad contempla- tionem judiciorum et dogmatum pictatis dirigat, necesse est et nos accurate diligenterque singulis dictis attendere, et ex supernæ vocationis scopo sen- tentiam eligere. Atque hoc præstabimus, si modo per communes preces corroboraverit nos Jesus Chri- slus unigenitus Dei viventis Filius, ut id et in no- bis fat, sicut Apostolus dixit : c Omnia possum in Christo qui me corroborat “. rationis, quæ in peccatorum sordibus facta est, emendationem ostendere, cum Job dicat, • Nemo purus est a sordibus, ne si unus quidem dies sit vita ejus ; › et David lugeat, ac dicat, ‹ In ini- quitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea"; » et Apostolus ita conteste- tur: • Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius per re- demptionein quæ est in Christo Jesu, quem propo- suit Deus propitiationem per Gden in sanguine ip- sius ". » Quapropter etiamn peccatorum venia da- tur credentibus, Domino ipso dicente, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis ef- funditur in remissionem peccatorum : » quem- admodum Apostolus rursus testatur, dicens : e Se- D cundum beneplacitum voluntatis suæ, in laudem Isa. VII, 9. Ms Psal. cxv, 10. "Philipp. 14, ss Matth. xxvi, 28. ◄ Psal. 11, 7, Ɛ. ibid. x, 5. Matth. 28, 19. Psal. L, 7. ss Rom. 11, 23-25. iidem miss. Editi Reg. secundus Reg. tertius Aliquanto post editi Veteres libri Ibidem mss. aut aut Editi et ita quoque legitur in Reg. secundo, sed secunda duntaxat manu. bri ut in contextu, nec aliter legitur apud LXX. Aliquanto post editi Vocula non le- gitur in mss. nostris. Nec ita longe mss. duo pro habent Subinde unus ms. 7. Τὸ μὲν οὖν < ἄνωθεν » εἰπεῖν δηλοῦν δοκώ την 7. Illud igitur, e denuo, o arbitror prioris gene- C 13. το Job. χιν, 4. (75) Editi συνεῖναι. At mss. duo συνιέναι. Μox (76) Veteres duo libri οὐδὲ μή. Aliquanto post (77) Veteres duo libri καὶ τούτων οὐχ ὁλοκλήρων. (78) Editi ἡμέρα ᾗ ἡ ζωὴ αὐτοῦ. Antiqui duo li-

Β αὐτοῦ, εἰς ἔπαινον δόξης τῆς χάριτος αὐτοῦ, ἐν ᾗ Α ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς ἐν τῷ ἡγαπημένῳ, ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφε- σιν τῶν παραπτωμάτων κατὰ τὸν πλοῦτον τῆς χα- ριτος αὐτοῦ, ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς (79)· ) ἵνα, ὥσπερ ἀνδριὰς συντριβείς συνθλασθείς τε, καὶ ἀφανί- σας τὴν ἔνδοξον μορφὴν τοῦ βασιλέως, ἄνωθεν μορ- φοῦνται ὑπὸ τοῦ σοφοῦ τεχνίτου καὶ ἀγαθοῦ δημιουρ- γοῦ ἀντιποιουμένου τῆς δόξης τοῦ ἰδίου πλάσματος, καὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν δόξαν ἀποκαθίσταται· οὕτω καὶ ἡμεῖς παθόντες διὰ τὴν παρακοὴν τῆς ἐντολῆς, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ο "Ανθρωπος, ἐν τιμῇ ὢν, οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς, ἀνακληθῶμεν εἰς τὴν πρώτην δόξαν τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ. Κατ' εἰκόνα γάρ, φησί, καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρω- πον. Πῶς δὲ τοῦτο γεγένηται (80), Παῦλος ὁ ἀπό στολος ἐδίδαξεν, εἰπών· « Χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι ἦτε δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας, ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς δν παρεδόθητε τύπον διαδοχῆς·, ἵνα, ὥσπερ ὁ κηρὸς, παραδιδόμενος τῷ τύπῳ τῆς γλυφῆς, μορφονται πρὸς ἀκρίβειαν τὴν ἐγκειμένην τῇ γλυφῇ μορφήν, οὕτω καὶ ἡμεῖς, παραδόντες ἑαυτοὺς τῷ τύπῳ τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον διδασκαλίας, μορφωθῶμεν τὸν ἔσω ἄνθρωπον, πληροῦντες τὸ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰ ρημένον προστακτικῶς. Φησὶ γάρ ο Απεκδυσά μενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτ τοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν· › καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Παῦλος, ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν, δογματικῶς παραδί δωσι λέγων· « Ἢ ἀγνοεῖτε, ἀδελφοὶ, ὅτι ὅσοι έβα- πτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν ; Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα, ὥσπερ ἡγέρ θη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρός, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θα νάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα· τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρ τίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ. Ὁ γαρ ἀποθανών δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. Εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ, πιστεύομεν, ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ· εἰδότες, ὅτι Χριστὸς, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτία ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὃ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λο- γίζεσθε, ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » Ἐξ ὧν ἁπάν των καὶ ὁ λόγος τῆς ἄνωθεν γεννήσεως καθ' ὁμοιό- τητα θεωρεῖται. Αδύνατον δὲ ἦν ἄνωθεν γεννηθῆναι, τι, 3-11. ἢ ἐπερίσσευσεν ἐν * νι, 17. ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς. . DE BAPTISMO LIBER I. B • cto, in quo habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum, secundum divitias gratiæ ejus, de qua nobis impertivit ubertim * ; » ut quemadmodum statua contrita ac confracta, amis- sa regis forma eximia, denuo conformatur a sa- piente artifice ac bono opifice, gloriam operis su resarciente, atque pristino splendori restituitur sic etiam nos ob præcepti transgressionem male affecti, velut scriptum est, « Homo, cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insi- pientibus, et similis factus est illis **, › ad pristi- nam imaginis Dei gloriam revocemur. Nam, inquit, juxta imaginem et similitudinem Dei fecit Deus ho- minem . Quomodo autem hoc factum sit, Paulus Apostolus docuit, his verbis : e Gratia Deo, quod ſuistis servi peccati, obedistis vero ex corde in eam formam doctrinæ, in quam traditi estis ";, ut quemadmodum cera, typo sculpturæ admota, pror- sus conformatur ad insitam sculpturæ formain : ita nos quoque posteaquam nosmet typo doctrinæ evangelicæ tradidimus, informemur secundum in- ternum hominem, implentes quod in modum præ- cepti ab eo dictum est. Ait enim : • Exuentes vo terem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus qui creavit illum 58; » et multa hu- jusmodi. gloriæ gratiæ suæ, in qua gratificavit nos in dile- "Ephes. 1, 5-8. * Psal. XLVIII, 43. D ut 8.. Modum quidem et rationem, qua oportet er aqua generari, Paulus in Christo loquens, decreto- riis his verbis tradit : • An ignoratis, fratres, quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti igitur sumus cum illo per baptismum in mortem, quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitæ ambulemus. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, et resurrectionis quoque erimus ; hoc scien- tes quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Si autem mortui sumus cum Christo, cre- dimus quia simul etiam vivemus cum eo, scientes quod Christus resurgens ex mortuis jam non mo. ritur, mors illi ultra non dominatur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel: quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos existimate vos ipsos mortuos quidem esse peccato, viventes au- tem Deo in Christo Jesu "., Ex quibus omnibus etiam ratio secundæ generationis per quam- dam similitudinem consideratur. Fieri autem non Gen. 27. in nobis : ubi omnes vident interpretem ita' ver- tisse, quasi scriptum invenisset, Rom. Col. 1, 9, 10. . Rom. huis, cum tamen legatur omnibus quæ videre licuit exemplaribus 8. Τοῦ μὲν οὖν ἐξ ὕδατος γεννηθῆναι τὸν λόγον C (79) Ita in Vulgata legitur, que superabundavit (80) Veteres duo libri τοῦτο γένηται.

Β αὐτοῦ, εἰς ἔπαινον δόξης τῆς χάριτος αὐτοῦ, ἐν ᾗ Α ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς ἐν τῷ ἡγαπημένῳ, ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφε- σιν τῶν παραπτωμάτων κατὰ τὸν πλοῦτον τῆς χα- ριτος αὐτοῦ, ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς (79)· ) ἵνα, ὥσπερ ἀνδριὰς συντριβείς συνθλασθείς τε, καὶ ἀφανί- σας τὴν ἔνδοξον μορφὴν τοῦ βασιλέως, ἄνωθεν μορ- φοῦνται ὑπὸ τοῦ σοφοῦ τεχνίτου καὶ ἀγαθοῦ δημιουρ- γοῦ ἀντιποιουμένου τῆς δόξης τοῦ ἰδίου πλάσματος, καὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν δόξαν ἀποκαθίσταται· οὕτω καὶ ἡμεῖς παθόντες διὰ τὴν παρακοὴν τῆς ἐντολῆς, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ο "Ανθρωπος, ἐν τιμῇ ὢν, οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς, ἀνακληθῶμεν εἰς τὴν πρώτην δόξαν τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ. Κατ' εἰκόνα γάρ, φησί, καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρω- πον. Πῶς δὲ τοῦτο γεγένηται (80), Παῦλος ὁ ἀπό στολος ἐδίδαξεν, εἰπών· « Χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι ἦτε δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας, ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς δν παρεδόθητε τύπον διαδοχῆς·, ἵνα, ὥσπερ ὁ κηρὸς, παραδιδόμενος τῷ τύπῳ τῆς γλυφῆς, μορφονται πρὸς ἀκρίβειαν τὴν ἐγκειμένην τῇ γλυφῇ μορφήν, οὕτω καὶ ἡμεῖς, παραδόντες ἑαυτοὺς τῷ τύπῳ τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον διδασκαλίας, μορφωθῶμεν τὸν ἔσω ἄνθρωπον, πληροῦντες τὸ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰ ρημένον προστακτικῶς. Φησὶ γάρ ο Απεκδυσά μενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτ τοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν· › καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Παῦλος, ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν, δογματικῶς παραδί δωσι λέγων· « Ἢ ἀγνοεῖτε, ἀδελφοὶ, ὅτι ὅσοι έβα- πτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν ; Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα, ὥσπερ ἡγέρ θη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρός, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θα νάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα· τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρ τίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ. Ὁ γαρ ἀποθανών δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. Εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ, πιστεύομεν, ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ· εἰδότες, ὅτι Χριστὸς, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτία ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὃ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λο- γίζεσθε, ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » Ἐξ ὧν ἁπάν των καὶ ὁ λόγος τῆς ἄνωθεν γεννήσεως καθ' ὁμοιό- τητα θεωρεῖται. Αδύνατον δὲ ἦν ἄνωθεν γεννηθῆναι, τι, 3-11. ἢ ἐπερίσσευσεν ἐν * νι, 17. ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς. . DE BAPTISMO LIBER I. B • cto, in quo habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum, secundum divitias gratiæ ejus, de qua nobis impertivit ubertim * ; » ut quemadmodum statua contrita ac confracta, amis- sa regis forma eximia, denuo conformatur a sa- piente artifice ac bono opifice, gloriam operis su resarciente, atque pristino splendori restituitur sic etiam nos ob præcepti transgressionem male affecti, velut scriptum est, « Homo, cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insi- pientibus, et similis factus est illis **, › ad pristi- nam imaginis Dei gloriam revocemur. Nam, inquit, juxta imaginem et similitudinem Dei fecit Deus ho- minem . Quomodo autem hoc factum sit, Paulus Apostolus docuit, his verbis : e Gratia Deo, quod ſuistis servi peccati, obedistis vero ex corde in eam formam doctrinæ, in quam traditi estis ";, ut quemadmodum cera, typo sculpturæ admota, pror- sus conformatur ad insitam sculpturæ formain : ita nos quoque posteaquam nosmet typo doctrinæ evangelicæ tradidimus, informemur secundum in- ternum hominem, implentes quod in modum præ- cepti ab eo dictum est. Ait enim : • Exuentes vo terem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus qui creavit illum 58; » et multa hu- jusmodi. gloriæ gratiæ suæ, in qua gratificavit nos in dile- "Ephes. 1, 5-8. * Psal. XLVIII, 43. D ut 8.. Modum quidem et rationem, qua oportet er aqua generari, Paulus in Christo loquens, decreto- riis his verbis tradit : • An ignoratis, fratres, quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti igitur sumus cum illo per baptismum in mortem, quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitæ ambulemus. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, et resurrectionis quoque erimus ; hoc scien- tes quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Si autem mortui sumus cum Christo, cre- dimus quia simul etiam vivemus cum eo, scientes quod Christus resurgens ex mortuis jam non mo. ritur, mors illi ultra non dominatur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel: quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos existimate vos ipsos mortuos quidem esse peccato, viventes au- tem Deo in Christo Jesu "., Ex quibus omnibus etiam ratio secundæ generationis per quam- dam similitudinem consideratur. Fieri autem non Gen. 27. in nobis : ubi omnes vident interpretem ita' ver- tisse, quasi scriptum invenisset, Rom. Col. 1, 9, 10. . Rom. huis, cum tamen legatur omnibus quæ videre licuit exemplaribus 8. Τοῦ μὲν οὖν ἐξ ὕδατος γεννηθῆναι τὸν λόγον C (79) Ita in Vulgata legitur, que superabundavit (80) Veteres duo libri τοῦτο γένηται.

μή προλαβούσης χάριτος τοῦ Θεοῦ· ὡς ἔκ τε τῶν προτεταγμένων καὶ τῶν ἐπιφερομένων περὶ τοῦ βαπτίσματος κεφαλαίων ὁ αὐτὸς Απόστολος δηλοί. Αρξάμενος γὰρ ἀπὸ τοῦ, « Συνίστησι δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην ὁ Θεὸς εἰς ἡμᾶς, ὅτι, ἔτι ἁμαρτωλῶν ἡμῶν ὄντων, Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε· πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ, σω θησόμεθα δι' αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς. Εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ θανάτου του Υἱοῦ αὐτοῦ· πολλῷ οὖν μᾶλλον καταλλαγέντες σω θησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ. » παριστῶντα τὴν μεγάλην καὶ ἀνεκδιήγητον φιλαν θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, ἐν τῇ δωρεά τῆς ἀφέσεως των ἁμαρτημάτων, καὶ τῆς ἐξουσίας καὶ δυνάμεως τῶν εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ κατορ θουμένων ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου διὰ Ἰησοῦ Χρι στοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Δι' οὗ (81), • Ωσπερ δι' ἑνὸς, φησί, παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώ πους εἰς κατάκριμα, οὕτω καὶ δι᾿ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς. » Καὶ τὰ ἐφεξῆς δογματικῶς ἐκθέμενος, τότε λέγει· . Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χρι- στὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν ; ι Διὰ τί; Ἵνα, τῆς χάριτος προλαβούσης, τὰ παρ' ἡμῶν (82) ὀφειλόμενα κατὰ πίστιν δι' ἀγάπης ἐνερ- γούμενα συνεισενεγκώμεθα, καὶ οὕτω τελειωθῇ εἰς ἡμᾶς ἡ εὐδοκία τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης. Ἀγῶνος οὖν χρεία μεγάλου, καὶ τούτου νομίμου, ἵνα τὴν τοιαύτην καὶ τοσαύτην χάριν τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης τοῦ Θεοῦ μὴ εἰς κενὸν δεξώμεθα, τοῦ αὐτοῦ Αποστόλου λέγοντος· « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Συνεργοῦντες δὲ καὶ πα ρακαλοῦμεν, μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δέ ξασθαι ὑμᾶς. » "Οτι δὲ (85) « " παρέθεντο πολύ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτὸν, ο ἐστηριγμένως ἀπεφήνατο ὁ Κύριος. "Οπερ γίνεται καὶ ἀνεγκλήτως, ἐὰν τά τε ἐπενεχθέντα τοῖς προειρημένοις καὶ τὰ εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν τοῦ βαπτίσματος συνημμένως εἰρημένα, ταῦτα ἀκριβῶς φυλαχθῇ, καὶ τὰ τούτοις συναφθέντα ἐν δυνάμει τῆς αὐτῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐν Πνεύματι ἁγίῳ πιστῶς δεξώμεθα, ἵνα πιστεύσαντες συνῶμεν Β Αη χάριτι τοῦ Θεοῦ (84) · καὶ ἅπερ συνεῖναι κατηξιώθη - ' 6ο σε Δι' ὧν, Ὥσπερ, φησί, δι᾿ ἑνός. καὶ κατά. Αγῶνος οὖν. οὖν μεν, ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ ποιήσωμεν, εἰπόντος· ι Ε: ταῦτα οἴδατε, μακάριοί έστε, ἐὰν ποιῆτε αὐτά. —Σύν εσις γὰρ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτὴν (85), ἅπερ συνιέναι. μαρτυρεί τε δ. τε ἣν αὐτοῦ. ἢ καὶ αὐτοῦ. προφήτης αὐτοῦ. αὐτοῦ. εκθέμενος. ἐκθεμένου, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. poterat ut quis, gratia Dei non præeunte, genera- A retur denuo; ut Apostolus ipse cum præcedenti- bus, tum subsequentibus de baptismale capitibus declarat. Nam facto hinc initio, • Commendat au- tem charitatem suam Deus in nos, quoniam, cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est: multo igitur magis nunc justificati in sanguine ejus, salvi erimus ab ira per ipsum. Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filit ejus, multo igitur magis re- conciliati, salvi erimus in vita ipsius ". » , et magnifice ostendunt magnam et inenarrabilem Dei in homines benignitatem, ob datam peccatorum veniam, ac potestatem atque virtutem eorum quæ ad gloriam Dei ac Christi ejus in spe vitæ æternæ per Jesum Christum Dominum nostrum perfecta sunt. Quapropter, « Sicut per unius delictum, inquit, ‹ in omnes homines in condemnationem: sic et per unius justitiam in omnes homines in jus- tificationem vitæ "., Et ubi ea quæ sequuntur, in modum dogmatum exposuit, tunc dicit : « ignoratis, fratres, quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus 62? Cur? Ut cum ea quæ officii nostri sunt, secundum fidem per charitatem facta fuerint, simul, præeeunte gratia, inferamus, sicque perficiatur in nos bene- placitum divinæ in Christo dilectionis. Itaque opus est certamine magno, eoque legitimo, ne talem ac tantam gratiam dilectionis Dei in Christo frustra accipiamus, eodem Apostolo dicente : • Eum nam- que qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso. Ad- juvantes autem et exhortamur, ut ne in vacuum gratiam Dei recipiatis "., Quod autem ● Cui mul- tum concrediderint, plus ab eo sint repetituri constanter Dominus pronuntiavit. Quod et incul- pato modo fit, si tam ea quæ antedictis subjungun- tur, quam ea quæ in idem de baptismate argumen- tum conjunctim dicta sunt, diligenter serventur, et ea quæ his cohærent, in virtute ejusdem gratia Dei, per Jesum Christum Dominum nostrum in Spiritu sancto fideliter susceperimus, ut credentes intelli- gamus per gratiam Dei, eaque quæ intelligere pro- meruerimus, in Christi dilectione faciamus, qui D dixit : « Si hæc scitis, beati estis, si faciatis ea Nam Intellectus bonus omnibus facientibus eum, uti.testatur Propheta ". Quin et ipse unigenitus 17. Rom. v, 8-10. ibid. 18. Rom. vi, 3.. Psal. cx, 10. pro quapropter. lbidem mss. duo Hoc ipso in loco duo mss. Haud longe ide codex Vocula deerat in vul- gatis. C II Cor. v. 21, VI, 1. Luc. XII, 48. 6s Joan. Iill, nostris tribus codicibus. Ibidem mss. duo loco lllud in nostris mss. non in- venitur. Ibidem ms. Combef. Alius nis. Reg. secundus Editi conjunctim et sine ulla interpunctione portans Statim editi Regii primus et lere tius recte. 9. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα, σαφῶς καὶ μεγαλοπρεπῶς 9. Et multa ejusdem generis sunt, quæ perspicue (81) Illud, Δι' οὗ, videtur hoc loco positum fuisse (82) Edili παρ' ὑμῶν. Reg. tertius παρ' ἡμῶν. (45) Voculam δέ addidi.nus ex antiquis libris. (4) Editi τοῦ Θεοῦ. Articulus non invenitur in (85) Veteres duo libri ποιοῦσιν αὐτά. Hoc ipso in

μή προλαβούσης χάριτος τοῦ Θεοῦ· ὡς ἔκ τε τῶν προτεταγμένων καὶ τῶν ἐπιφερομένων περὶ τοῦ βαπτίσματος κεφαλαίων ὁ αὐτὸς Απόστολος δηλοί. Αρξάμενος γὰρ ἀπὸ τοῦ, « Συνίστησι δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην ὁ Θεὸς εἰς ἡμᾶς, ὅτι, ἔτι ἁμαρτωλῶν ἡμῶν ὄντων, Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε· πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ, σω θησόμεθα δι' αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς. Εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ θανάτου του Υἱοῦ αὐτοῦ· πολλῷ οὖν μᾶλλον καταλλαγέντες σω θησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ. » παριστῶντα τὴν μεγάλην καὶ ἀνεκδιήγητον φιλαν θρωπίαν τοῦ Θεοῦ, ἐν τῇ δωρεά τῆς ἀφέσεως των ἁμαρτημάτων, καὶ τῆς ἐξουσίας καὶ δυνάμεως τῶν εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ κατορ θουμένων ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου διὰ Ἰησοῦ Χρι στοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Δι' οὗ (81), • Ωσπερ δι' ἑνὸς, φησί, παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώ πους εἰς κατάκριμα, οὕτω καὶ δι᾿ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς. » Καὶ τὰ ἐφεξῆς δογματικῶς ἐκθέμενος, τότε λέγει· . Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χρι- στὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν ; ι Διὰ τί; Ἵνα, τῆς χάριτος προλαβούσης, τὰ παρ' ἡμῶν (82) ὀφειλόμενα κατὰ πίστιν δι' ἀγάπης ἐνερ- γούμενα συνεισενεγκώμεθα, καὶ οὕτω τελειωθῇ εἰς ἡμᾶς ἡ εὐδοκία τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης. Ἀγῶνος οὖν χρεία μεγάλου, καὶ τούτου νομίμου, ἵνα τὴν τοιαύτην καὶ τοσαύτην χάριν τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης τοῦ Θεοῦ μὴ εἰς κενὸν δεξώμεθα, τοῦ αὐτοῦ Αποστόλου λέγοντος· « Τὸν γὰρ μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Συνεργοῦντες δὲ καὶ πα ρακαλοῦμεν, μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δέ ξασθαι ὑμᾶς. » "Οτι δὲ (85) « " παρέθεντο πολύ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτὸν, ο ἐστηριγμένως ἀπεφήνατο ὁ Κύριος. "Οπερ γίνεται καὶ ἀνεγκλήτως, ἐὰν τά τε ἐπενεχθέντα τοῖς προειρημένοις καὶ τὰ εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν τοῦ βαπτίσματος συνημμένως εἰρημένα, ταῦτα ἀκριβῶς φυλαχθῇ, καὶ τὰ τούτοις συναφθέντα ἐν δυνάμει τῆς αὐτῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐν Πνεύματι ἁγίῳ πιστῶς δεξώμεθα, ἵνα πιστεύσαντες συνῶμεν Β Αη χάριτι τοῦ Θεοῦ (84) · καὶ ἅπερ συνεῖναι κατηξιώθη - ' 6ο σε Δι' ὧν, Ὥσπερ, φησί, δι᾿ ἑνός. καὶ κατά. Αγῶνος οὖν. οὖν μεν, ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ ποιήσωμεν, εἰπόντος· ι Ε: ταῦτα οἴδατε, μακάριοί έστε, ἐὰν ποιῆτε αὐτά. —Σύν εσις γὰρ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτὴν (85), ἅπερ συνιέναι. μαρτυρεί τε δ. τε ἣν αὐτοῦ. ἢ καὶ αὐτοῦ. προφήτης αὐτοῦ. αὐτοῦ. εκθέμενος. ἐκθεμένου, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. poterat ut quis, gratia Dei non præeunte, genera- A retur denuo; ut Apostolus ipse cum præcedenti- bus, tum subsequentibus de baptismale capitibus declarat. Nam facto hinc initio, • Commendat au- tem charitatem suam Deus in nos, quoniam, cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est: multo igitur magis nunc justificati in sanguine ejus, salvi erimus ab ira per ipsum. Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filit ejus, multo igitur magis re- conciliati, salvi erimus in vita ipsius ". » , et magnifice ostendunt magnam et inenarrabilem Dei in homines benignitatem, ob datam peccatorum veniam, ac potestatem atque virtutem eorum quæ ad gloriam Dei ac Christi ejus in spe vitæ æternæ per Jesum Christum Dominum nostrum perfecta sunt. Quapropter, « Sicut per unius delictum, inquit, ‹ in omnes homines in condemnationem: sic et per unius justitiam in omnes homines in jus- tificationem vitæ "., Et ubi ea quæ sequuntur, in modum dogmatum exposuit, tunc dicit : « ignoratis, fratres, quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus 62? Cur? Ut cum ea quæ officii nostri sunt, secundum fidem per charitatem facta fuerint, simul, præeeunte gratia, inferamus, sicque perficiatur in nos bene- placitum divinæ in Christo dilectionis. Itaque opus est certamine magno, eoque legitimo, ne talem ac tantam gratiam dilectionis Dei in Christo frustra accipiamus, eodem Apostolo dicente : • Eum nam- que qui peccatum non novit, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso. Ad- juvantes autem et exhortamur, ut ne in vacuum gratiam Dei recipiatis "., Quod autem ● Cui mul- tum concrediderint, plus ab eo sint repetituri constanter Dominus pronuntiavit. Quod et incul- pato modo fit, si tam ea quæ antedictis subjungun- tur, quam ea quæ in idem de baptismate argumen- tum conjunctim dicta sunt, diligenter serventur, et ea quæ his cohærent, in virtute ejusdem gratia Dei, per Jesum Christum Dominum nostrum in Spiritu sancto fideliter susceperimus, ut credentes intelli- gamus per gratiam Dei, eaque quæ intelligere pro- meruerimus, in Christi dilectione faciamus, qui D dixit : « Si hæc scitis, beati estis, si faciatis ea Nam Intellectus bonus omnibus facientibus eum, uti.testatur Propheta ". Quin et ipse unigenitus 17. Rom. v, 8-10. ibid. 18. Rom. vi, 3.. Psal. cx, 10. pro quapropter. lbidem mss. duo Hoc ipso in loco duo mss. Haud longe ide codex Vocula deerat in vul- gatis. C II Cor. v. 21, VI, 1. Luc. XII, 48. 6s Joan. Iill, nostris tribus codicibus. Ibidem mss. duo loco lllud in nostris mss. non in- venitur. Ibidem ms. Combef. Alius nis. Reg. secundus Editi conjunctim et sine ulla interpunctione portans Statim editi Regii primus et lere tius recte. 9. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα, σαφῶς καὶ μεγαλοπρεπῶς 9. Et multa ejusdem generis sunt, quæ perspicue (81) Illud, Δι' οὗ, videtur hoc loco positum fuisse (82) Edili παρ' ὑμῶν. Reg. tertius παρ' ἡμῶν. (45) Voculam δέ addidi.nus ex antiquis libris. (4) Editi τοῦ Θεοῦ. Articulus non invenitur in (85) Veteres duo libri ποιοῦσιν αὐτά. Hoc ipso in

μαρτυρεῖ ὁ προφήτης· αὐτοῦ τοῦ μονογενούς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Ο γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου (86) αὐτοῦ, καὶ μὴ ποιήσας, δαρήσεται πολ λάς·, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸν ἐν ἀγνοίᾳ πλημμελήσαντα ατι- μώρητον ἀφέντος. ρων ῥητῶν τε καὶ πραγμάτων ὁδηγηθῶμεν εἰς κα τανόησιν τοῦ σωτηρίου (87) καὶ ἐν τῷ βαπτίσματι δόγματος· ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας ἐσπουδασμέ- νως προσέχωμεν τοῖς σημαινομένοις, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβείας πᾶν νόημα λαμβάνωμεν. Ἐβαπτίσθημεν, φησὶν, ἵν᾿ ἐκ τούτου ἐκεῖνο παιδευθῶμεν, ὅτι, ὥσπερ τὸ ἔριον, βαπτισθεν ἐν βάμματι, μεταποιείται κατὰ τὸ χρῶμα· μᾶλλον δὲ, ἵνα τῷ Βαπτιστῇ Ἰωάννῃ προφητεύσαντι περὶ τοῦ Κυρίου, ὅτι . Αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύ ματι ἁγίῳ καὶ πυρί, ο ἐδηγῷ χρησάμενοι, φωτισθῶς μεν τὸ φῶς τῆς γνώσεως πρὸς κατανόησιν τοῦ μεγά λου φωτός, τοῦτο εἴπωμεν· ὅτι, ὥσπερ ὁ σίδηρος, βαπτιζόμενος ἐν τῷ πυρὶ ἀναζωπυρουμένῳ ὑπὸ πνεύματος, εὐγνωστότερος μὲν γίνεται, εἴ τινα ἔχει ἐν ἑαυτῷ (88) κακίαν, ἑτοιμότερος δὲ πρὸς τὸ και θαρισθῆναι· ἀλλοιοῦται δὲ οὐ μόνον τὸ χρῶμα, ἀλλὰ καὶ τὸ σκληρὸν καὶ δύσεικτον μεταβαλών πρὸς τὸ ἀπαλώτερον, ἐπιτηδειότερος μὲν γίνεται καὶ τῇ τῶν χειρῶν τοῦ τεχνίτου ενεργεία, ρυθμίζεται δὲ ἀξιολόγως πρὸς τὸ βούλημα τοῦ δεσπότου· ἀπὸ δὲ τῆς μελανίας λαμπρότερος ἑαυτοῦ γενόμενος (89), οὐ μόνον αὐτὸς πειραχτοῦται καὶ ἀπαστράπτει, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐγγί ζοντα φωτίζει καὶ θερμαίνει· οὕτως ἀκόλουθον καὶ ἀναγκαῖον τὸν βαπτισθέντα ἐν τῷ πυρί, τουτέστιν ἐν τῷ λόγῳ τῆς διδασκαλίας, ἐλέγχοντι μὲν τῶν ἁμαρ- τημάτων τὴν κακίαν, φανεροῦντι δὲ τῶν δικαιω μάτων τὴν χάριν, μισῆσαι μὲν καὶ βδελύξασθαι τὴν ἀδικίαν, καθώς γέγραπται, εἰς ἐπιθυμίαν δὲ ἐλθεῖν τοῦ καθαρισθῆναι διὰ τῆς πίστεως ἐν δυνά μει τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, αὐτοῦ εἰπόντος· « Τοῦτό μου ἐστὶ τὸ αἷμα, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, » καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου μαρτυροῦν τος· Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵμα τος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμάτων· » καὶ οὐ μόνον ἀπὸ πάσης ἀνομίας καὶ ἁμαρτίας καθα ρισθῆναι, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος· καὶ τότε, βαπτισθέντα εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου, συνδιατεθῆναι τῷ θανάτῳ, ὅπερ ἐστὶ νεκρωθῆναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ἑαυτῷ τε καὶ τῷ κόσμῳ, ἵνα, κατὰ τὴν ἐνανθρώπησιν βιῶν (90), κατά τε καρ- δίαν, καὶ λόγον, καὶ πρᾶξιν ἐντυπωθεὶς καὶ ἐμμορ φωθείς, ὥσπερ ὁ κηρὸς τῇ γλυφῇ, τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, πληρώσῃ τὸ γε- μὴ ποιῶν. και παρέλκει. θρώπησιν βίῳ. DE BAPTISMO LIBER I. cium exponit, cum dicit : • Qui cognovit volunta- tem domini sui, et non fecit, vapulabit multis 67. › Imo ne eum quidem qui per ignorantiam deliquit, impunitum dimisit. A Dei viventis Filius formidabile ac inevitabile judi- D B @ manifestiora verba resque clariores ad cognitionem salutaris dogmatis ad baptisma attinentis, deducamur, in indubitata veritatis persuasione ani- mum diligenter attendamus ad significata, omnem- que sententiam ad pietatis scopum adaptemus. Ba- plizati sumnus, inquit, ut per hoc illud discamus, quod quemadmodum lana in tincturam immersa colorem transmutat; imo potius, ut Joanne Bapti- sta, qui vaticinium illud de Domino edidit, « Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni 68, duce utentes, ita illustremur luce cognitionis, ad ma- gnam illam lucem intelligendam, hoc dicamus, quod sicut ferrum in igne a vento suscitato immersuni, magis exploratur, an vitii aliquid in se habeat, pa- radiusque redditur ad purgationem, nec ejus modo color mutatur, sed ejus etiam durities ac resistentia transmutatur in mollitiem, efficiturque operi ma- nuum opificis magis idoneum, ac rite adaptatur ad voluntatem domini, et relicta nigritudine splend: - dius seipso factum, non solum ignescit, et splen- det, sed etiam vicina illustrat et calefacit : ita consentaneum est et necessarium, eum, qui fuerit in igne baptizatus, hoc est, in doctrinæ verbo, quod et peccatorum malitiam redarguit, et justificatio- num gratiam commonstrat, odio habere et exsecrari injustitiam, sicut scriptum est ; et optare, ut per fidem purificetur in virtute sanguinis Domini no- stri Jesu Christi, cum dicat ipse, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum ", et Apostolus ita testetur: ‹ In quo habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum ut non ab omni solum iniquitate et peccato, sed ab omni etiam inquinamento carnis et spiritus purge- tur, et tunc demum in mortem Domini baptizatus, conformari ad mortem, hoc est, nori peccato, sibi ipsi et mundo, ut secundum incarnationem vivens, et corde et sermone et factis typum ac figuram du- crinæ Domini nostri Jesu Christi, sicut cera scul- pturæ accipiens, impleat quod scriptum est: • Gratia Deo, quod eratis servi peccati, obedistis vero ex corde in eam formam doctrinæ, in quam traditi estis ": » et ita dignus fiat, qui servet quod conjunctim appositum est: • Consepulti igitur su- mus cum illo per baptismum in mortem ”. • Quid : et Luc. x11, 47, 48. Matth. 1, 11. ibid. xxvi, 28. 7º Ephes. 1, 7., "Rom. vi, 17.” ”ibid. 4. Reg. tertius valde fallor, particula vitium insit in voce ultima, non dubito. 10. Καὶ ἵνα, ὡς προείρηται, διὰ τῶν γνωριμωτέ 10. Et ut, quemadmodum ante dictum est, per (86) Reg. secundus θέλημα τοῦ δεσπότου. Ibidem (87) Editi et mss. σωτηρίου καὶ ἐν τῷ · ubi, nisi (88) Veteres libri ἐν ἑαυτῷ. Editi αὐτῷ. (89) Codices duo γενόμενος... αστράπτει· sed quin (90) Veteres duo libri ἵνα καὶ τῷ κατὰ τὴν ἐναν

μαρτυρεῖ ὁ προφήτης· αὐτοῦ τοῦ μονογενούς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος φοβερὸν καὶ ἀπαράβατον κρῖμα ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Ο γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου (86) αὐτοῦ, καὶ μὴ ποιήσας, δαρήσεται πολ λάς·, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸν ἐν ἀγνοίᾳ πλημμελήσαντα ατι- μώρητον ἀφέντος. ρων ῥητῶν τε καὶ πραγμάτων ὁδηγηθῶμεν εἰς κα τανόησιν τοῦ σωτηρίου (87) καὶ ἐν τῷ βαπτίσματι δόγματος· ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας ἐσπουδασμέ- νως προσέχωμεν τοῖς σημαινομένοις, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβείας πᾶν νόημα λαμβάνωμεν. Ἐβαπτίσθημεν, φησὶν, ἵν᾿ ἐκ τούτου ἐκεῖνο παιδευθῶμεν, ὅτι, ὥσπερ τὸ ἔριον, βαπτισθεν ἐν βάμματι, μεταποιείται κατὰ τὸ χρῶμα· μᾶλλον δὲ, ἵνα τῷ Βαπτιστῇ Ἰωάννῃ προφητεύσαντι περὶ τοῦ Κυρίου, ὅτι . Αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύ ματι ἁγίῳ καὶ πυρί, ο ἐδηγῷ χρησάμενοι, φωτισθῶς μεν τὸ φῶς τῆς γνώσεως πρὸς κατανόησιν τοῦ μεγά λου φωτός, τοῦτο εἴπωμεν· ὅτι, ὥσπερ ὁ σίδηρος, βαπτιζόμενος ἐν τῷ πυρὶ ἀναζωπυρουμένῳ ὑπὸ πνεύματος, εὐγνωστότερος μὲν γίνεται, εἴ τινα ἔχει ἐν ἑαυτῷ (88) κακίαν, ἑτοιμότερος δὲ πρὸς τὸ και θαρισθῆναι· ἀλλοιοῦται δὲ οὐ μόνον τὸ χρῶμα, ἀλλὰ καὶ τὸ σκληρὸν καὶ δύσεικτον μεταβαλών πρὸς τὸ ἀπαλώτερον, ἐπιτηδειότερος μὲν γίνεται καὶ τῇ τῶν χειρῶν τοῦ τεχνίτου ενεργεία, ρυθμίζεται δὲ ἀξιολόγως πρὸς τὸ βούλημα τοῦ δεσπότου· ἀπὸ δὲ τῆς μελανίας λαμπρότερος ἑαυτοῦ γενόμενος (89), οὐ μόνον αὐτὸς πειραχτοῦται καὶ ἀπαστράπτει, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐγγί ζοντα φωτίζει καὶ θερμαίνει· οὕτως ἀκόλουθον καὶ ἀναγκαῖον τὸν βαπτισθέντα ἐν τῷ πυρί, τουτέστιν ἐν τῷ λόγῳ τῆς διδασκαλίας, ἐλέγχοντι μὲν τῶν ἁμαρ- τημάτων τὴν κακίαν, φανεροῦντι δὲ τῶν δικαιω μάτων τὴν χάριν, μισῆσαι μὲν καὶ βδελύξασθαι τὴν ἀδικίαν, καθώς γέγραπται, εἰς ἐπιθυμίαν δὲ ἐλθεῖν τοῦ καθαρισθῆναι διὰ τῆς πίστεως ἐν δυνά μει τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, αὐτοῦ εἰπόντος· « Τοῦτό μου ἐστὶ τὸ αἷμα, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, » καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου μαρτυροῦν τος· Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵμα τος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμάτων· » καὶ οὐ μόνον ἀπὸ πάσης ἀνομίας καὶ ἁμαρτίας καθα ρισθῆναι, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος· καὶ τότε, βαπτισθέντα εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου, συνδιατεθῆναι τῷ θανάτῳ, ὅπερ ἐστὶ νεκρωθῆναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ἑαυτῷ τε καὶ τῷ κόσμῳ, ἵνα, κατὰ τὴν ἐνανθρώπησιν βιῶν (90), κατά τε καρ- δίαν, καὶ λόγον, καὶ πρᾶξιν ἐντυπωθεὶς καὶ ἐμμορ φωθείς, ὥσπερ ὁ κηρὸς τῇ γλυφῇ, τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, πληρώσῃ τὸ γε- μὴ ποιῶν. και παρέλκει. θρώπησιν βίῳ. DE BAPTISMO LIBER I. cium exponit, cum dicit : • Qui cognovit volunta- tem domini sui, et non fecit, vapulabit multis 67. › Imo ne eum quidem qui per ignorantiam deliquit, impunitum dimisit. A Dei viventis Filius formidabile ac inevitabile judi- D B @ manifestiora verba resque clariores ad cognitionem salutaris dogmatis ad baptisma attinentis, deducamur, in indubitata veritatis persuasione ani- mum diligenter attendamus ad significata, omnem- que sententiam ad pietatis scopum adaptemus. Ba- plizati sumnus, inquit, ut per hoc illud discamus, quod quemadmodum lana in tincturam immersa colorem transmutat; imo potius, ut Joanne Bapti- sta, qui vaticinium illud de Domino edidit, « Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni 68, duce utentes, ita illustremur luce cognitionis, ad ma- gnam illam lucem intelligendam, hoc dicamus, quod sicut ferrum in igne a vento suscitato immersuni, magis exploratur, an vitii aliquid in se habeat, pa- radiusque redditur ad purgationem, nec ejus modo color mutatur, sed ejus etiam durities ac resistentia transmutatur in mollitiem, efficiturque operi ma- nuum opificis magis idoneum, ac rite adaptatur ad voluntatem domini, et relicta nigritudine splend: - dius seipso factum, non solum ignescit, et splen- det, sed etiam vicina illustrat et calefacit : ita consentaneum est et necessarium, eum, qui fuerit in igne baptizatus, hoc est, in doctrinæ verbo, quod et peccatorum malitiam redarguit, et justificatio- num gratiam commonstrat, odio habere et exsecrari injustitiam, sicut scriptum est ; et optare, ut per fidem purificetur in virtute sanguinis Domini no- stri Jesu Christi, cum dicat ipse, Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum ", et Apostolus ita testetur: ‹ In quo habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum ut non ab omni solum iniquitate et peccato, sed ab omni etiam inquinamento carnis et spiritus purge- tur, et tunc demum in mortem Domini baptizatus, conformari ad mortem, hoc est, nori peccato, sibi ipsi et mundo, ut secundum incarnationem vivens, et corde et sermone et factis typum ac figuram du- crinæ Domini nostri Jesu Christi, sicut cera scul- pturæ accipiens, impleat quod scriptum est: • Gratia Deo, quod eratis servi peccati, obedistis vero ex corde in eam formam doctrinæ, in quam traditi estis ": » et ita dignus fiat, qui servet quod conjunctim appositum est: • Consepulti igitur su- mus cum illo per baptismum in mortem ”. • Quid : et Luc. x11, 47, 48. Matth. 1, 11. ibid. xxvi, 28. 7º Ephes. 1, 7., "Rom. vi, 17.” ”ibid. 4. Reg. tertius valde fallor, particula vitium insit in voce ultima, non dubito. 10. Καὶ ἵνα, ὡς προείρηται, διὰ τῶν γνωριμωτέ 10. Et ut, quemadmodum ante dictum est, per (86) Reg. secundus θέλημα τοῦ δεσπότου. Ibidem (87) Editi et mss. σωτηρίου καὶ ἐν τῷ · ubi, nisi (88) Veteres libri ἐν ἑαυτῷ. Editi αὐτῷ. (89) Codices duo γενόμενος... αστράπτει· sed quin (90) Veteres duo libri ἵνα καὶ τῷ κατὰ τὴν ἐναν

Α γραμμένον· ο Χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι ἦτε δούλοι τῆς ἁμαρτίας, ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδό θητε τύπον διδαχῆς· καὶ οὕτω τὸ συνημμένως ἐπενεχθὲν φυλάξαι καταξιωθῇ, τό· « Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον. » Διά τί; Ἵνα, ὥσπερ ηγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. Ανάγκη γὰρ τὸν ἀποθανόντα ταφῆναι, καὶ τὸν ταφέντα ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θα νάτου ἀναστῆναι διὰ τῆς ἐν Χριστῷ τοῦ Θεοῦ χάριτος, καὶ μηκέτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τὸ πρόσ ωπον τοῦ ἔσω ἀνθρώπου ὡς πρόσκαυμα χύτρας ἔχειν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ πυρὶ φανερωθέντων τῶν ἁμαρτημάτ των, καὶ διὰ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ τὴν ἄφεσιν λαβόντα, λοιπὸν διὰ τῆς ἐν καινότητι ζωῆς ἀπαστρά πτειν τὰ ἐν Χριστῷ δικαιώματα ὑπὲρ πάντα λίθον τίμιον πολύν. το σεως. θείας, ἐπιδειξώμεθα μὲν εὐπείθειαν καὶ ὑπακοὴν ἐν τοῖς προστάγμασι, τῷ δὲ πνεύματι ζέοντες, ἀνα λάμψωμεν, καὶ τῆς μὲν τοῦ σκότους ἐξουσίας καθ ελκούσης εἰς θάνατον ῥυσθῶμεν· « Τὰ γὰρ ἀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος·, ἵνα καὶ ἐν ἡμῖν γένηται εἰρημένον ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου· « Κατεπόθη ὁ θάνα τος εἰς νίκος· ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; τοῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος ; ν τῷ δὲ Κυρίῳ, τῷ ἡλίῳ τῆς δ καιοσύνης, πειθόμενοι, φωτισθῶμεν ὑπ' αὐτοῦ καὶ καταξιωθείημεν συνέσεως (91) καὶ δυνάμεως, ὥστε ἐν αὐτῷ δικαιωθῆναι· καὶ μὴ μόνον αὐτοὶ λαμπρυν θῶμεν ὑπὲρ τὴν χιόνα (ἀψευδής γὰρ ὁ ἐπαγγειλά- μενος Θεός, ὅτι « Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ »), ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐγε γίζοντας ἡμῖν φωτίζωμεν· ποτὲ μὲν ἀκούοντες του Κυρίου (92), « Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου, ποτὲ δὲ ἀκούοντες καὶ ποιοῦντες τὸ, ο Οὕτως λαμψέ τω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, όπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Τότε πάντως καὶ ὁ Απόστολος μαρτυρήσει ἡμῖν λέγων· Ἐν οἷς φαί νεσθε ὡς· φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπέχον τες εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ. » Πῶς δὲ οὐ περισσοτέρως ἐπιφανὲς τὸ καινότερον τῆς ζωῆς, οὐκ ἐν συγκρίσει τῶν Ἑλλήνων καὶ κοσμικῶν ἀνθρώ πων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν συγκρίσει καθ' ὑπερβολὴν τῶν κατὰ νόμον δικαιουμένων; ὅταν μὴ μόνον προς- θήκης καὶ τοῦ πλείονος μὴ ἐρεγώμεθα, ὡς καὶ οἱ τοῦ κόσμου ἄνθρωποι, ἀλλὰ μήτε τῶν προσόντων τε καὶ ἰδίων ἀντιποιούμεθα· φιλοτιμώμεθα δὲ ἐπ᾿ εὐερ γεσίᾳ τῶν δεομένων ὑπὲρ τὸν νόμον. Οὐ μόνον γὰρ εἰς τοὺς πλησίον φέρομεν τὸ ἀγαθὸν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς καὶ πονηροὺς ἐκτείνομεν τὸ χρηστόν, ποιοῦντες κατ' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὸ, « Γίνεσθε (93) οικτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος οἰκτίρμων ἐστί. » Πῶς δὲ οὐκ ἐν καινότητι ζωῆς περιπατοῦμεν, καὶ ὑπὲρ τους γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους τὴν δικαιοσύνην τε ἀκούοντες καί. . APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. causa est? Ut quemadmodum excitatus est Chri- stus ex mortuis per gloriam Patris: ita et nos in novitate vitæ ambulemus ”. Necesse est enim mor- tuum sepeliri, et eum, qui in similitudine mortis sepultus est, resurgere per gratiam Dei in Christo, nec amplius ob peccata faciem interni hominis ve- lut adustionem ollæ præferre 7, sed peccatis in igne detectis, et accepta per sanguinem venia, deinceps per novam vitam iis quæ in Christo sunt justificationibus præ omni lapide, qui multum pre- tiosus sit, coruscare. C damus docilitatem ac obedientiam in præceptis, et spiritu ferventes resplendeamus, et a tenebrarum polestate, quæ in mortem abripit, liberemur: • Stipendia enim peccati mors : ut et in nobis fat quod dictum est ab Apostolo, 637. Absorpta est mors in victoriam : ubi est, mors, stimulus tuus? ubi est victoria tua, inferne ??, verum Domino, soli justitie, obtemperantes, illuminemur ab ipso, intelligentiamque ac virtutem consequamur, adeo ut justificemur in ipso; nec reddamur solum nive candidiores (verax est enim Deus, qui ita pollici- tus est : « Si fuerint peccata vestra quasi puæni- ceum, sicut nivem dealbabo " »), sed eos etiamn qui ad nos accedunt illustremus; nunc quidem audien- tes Dominum dicentem, « Vos estis lux mundi "; » modo vero audientes ac facientes illud : • Sic lu- ceat lux vestra coram hominibus, ut vidcant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cœlis est "., Tunc et Apostolus idem omnino testimonium nobis reddet, his verbis: • Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitæ continentes ad gloriam meam in die Christi **. Quomodo vero vitæ novitas non foret lucidior, non comparatione modo gentilium, et mundanorum ho- minum, sed comparatione etiam longe præstan- tiori, eorum, qui secundum legem tanquam justi commendantur? cum non solum non appetamus accessionem, et amplius quiddam, velut mundani homines solent, sed ne ea quidemn, quæ jam parta p et nostra sunt, vindicemus nobis, imo vero legem transcendentes, ipsa ad egenos beneficiis afficien dos exoptemus: si quidem non benefacimus solum proximis, sed ad inimicos etiam et pravos benignitas nostra sese extendit, ita facientes ex illo Domini nostri Jesu Christi præcepto, Estote misericor- des, sicut et Pater vester qui in cœlis est misericor est *. » Quomodo vero tunc in novitate vitæ non ambulamus, aut justitiam magis quam scribæ et 7ª Rom. v, 4. "Joef. 11, 6; Nahum. 11, 10. Matth. v, 14. * ibid. 16. Philipp. 11, 15, 16. Rom. vi, 23. ”1 Cor. xv, 54, 35. * Isa. 1, 18. * Luc. vi, 56. 11. Itaque deposita inobedientiæ duritia, osten-B (91) Codices duo ὑπ' αὐτοῦ καταξιούμενοι συνέ- (92) Reg. secundus πὴ μὲν ἀκούοντες... πὴ δὲ 11. Αποθέμενοι οὖν τὴν σκληρότητα τῆς ἀπει (93) Editi γίνεσθαι. Αt mss. duo γίνεσθε.

Α γραμμένον· ο Χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι ἦτε δούλοι τῆς ἁμαρτίας, ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδό θητε τύπον διδαχῆς· καὶ οὕτω τὸ συνημμένως ἐπενεχθὲν φυλάξαι καταξιωθῇ, τό· « Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον. » Διά τί; Ἵνα, ὥσπερ ηγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. Ανάγκη γὰρ τὸν ἀποθανόντα ταφῆναι, καὶ τὸν ταφέντα ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θα νάτου ἀναστῆναι διὰ τῆς ἐν Χριστῷ τοῦ Θεοῦ χάριτος, καὶ μηκέτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τὸ πρόσ ωπον τοῦ ἔσω ἀνθρώπου ὡς πρόσκαυμα χύτρας ἔχειν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ πυρὶ φανερωθέντων τῶν ἁμαρτημάτ των, καὶ διὰ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ τὴν ἄφεσιν λαβόντα, λοιπὸν διὰ τῆς ἐν καινότητι ζωῆς ἀπαστρά πτειν τὰ ἐν Χριστῷ δικαιώματα ὑπὲρ πάντα λίθον τίμιον πολύν. το σεως. θείας, ἐπιδειξώμεθα μὲν εὐπείθειαν καὶ ὑπακοὴν ἐν τοῖς προστάγμασι, τῷ δὲ πνεύματι ζέοντες, ἀνα λάμψωμεν, καὶ τῆς μὲν τοῦ σκότους ἐξουσίας καθ ελκούσης εἰς θάνατον ῥυσθῶμεν· « Τὰ γὰρ ἀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος·, ἵνα καὶ ἐν ἡμῖν γένηται εἰρημένον ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου· « Κατεπόθη ὁ θάνα τος εἰς νίκος· ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; τοῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος ; ν τῷ δὲ Κυρίῳ, τῷ ἡλίῳ τῆς δ καιοσύνης, πειθόμενοι, φωτισθῶμεν ὑπ' αὐτοῦ καὶ καταξιωθείημεν συνέσεως (91) καὶ δυνάμεως, ὥστε ἐν αὐτῷ δικαιωθῆναι· καὶ μὴ μόνον αὐτοὶ λαμπρυν θῶμεν ὑπὲρ τὴν χιόνα (ἀψευδής γὰρ ὁ ἐπαγγειλά- μενος Θεός, ὅτι « Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ »), ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐγε γίζοντας ἡμῖν φωτίζωμεν· ποτὲ μὲν ἀκούοντες του Κυρίου (92), « Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου, ποτὲ δὲ ἀκούοντες καὶ ποιοῦντες τὸ, ο Οὕτως λαμψέ τω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, όπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Τότε πάντως καὶ ὁ Απόστολος μαρτυρήσει ἡμῖν λέγων· Ἐν οἷς φαί νεσθε ὡς· φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπέχον τες εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ. » Πῶς δὲ οὐ περισσοτέρως ἐπιφανὲς τὸ καινότερον τῆς ζωῆς, οὐκ ἐν συγκρίσει τῶν Ἑλλήνων καὶ κοσμικῶν ἀνθρώ πων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν συγκρίσει καθ' ὑπερβολὴν τῶν κατὰ νόμον δικαιουμένων; ὅταν μὴ μόνον προς- θήκης καὶ τοῦ πλείονος μὴ ἐρεγώμεθα, ὡς καὶ οἱ τοῦ κόσμου ἄνθρωποι, ἀλλὰ μήτε τῶν προσόντων τε καὶ ἰδίων ἀντιποιούμεθα· φιλοτιμώμεθα δὲ ἐπ᾿ εὐερ γεσίᾳ τῶν δεομένων ὑπὲρ τὸν νόμον. Οὐ μόνον γὰρ εἰς τοὺς πλησίον φέρομεν τὸ ἀγαθὸν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς καὶ πονηροὺς ἐκτείνομεν τὸ χρηστόν, ποιοῦντες κατ' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὸ, « Γίνεσθε (93) οικτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος οἰκτίρμων ἐστί. » Πῶς δὲ οὐκ ἐν καινότητι ζωῆς περιπατοῦμεν, καὶ ὑπὲρ τους γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους τὴν δικαιοσύνην τε ἀκούοντες καί. . APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. causa est? Ut quemadmodum excitatus est Chri- stus ex mortuis per gloriam Patris: ita et nos in novitate vitæ ambulemus ”. Necesse est enim mor- tuum sepeliri, et eum, qui in similitudine mortis sepultus est, resurgere per gratiam Dei in Christo, nec amplius ob peccata faciem interni hominis ve- lut adustionem ollæ præferre 7, sed peccatis in igne detectis, et accepta per sanguinem venia, deinceps per novam vitam iis quæ in Christo sunt justificationibus præ omni lapide, qui multum pre- tiosus sit, coruscare. C damus docilitatem ac obedientiam in præceptis, et spiritu ferventes resplendeamus, et a tenebrarum polestate, quæ in mortem abripit, liberemur: • Stipendia enim peccati mors : ut et in nobis fat quod dictum est ab Apostolo, 637. Absorpta est mors in victoriam : ubi est, mors, stimulus tuus? ubi est victoria tua, inferne ??, verum Domino, soli justitie, obtemperantes, illuminemur ab ipso, intelligentiamque ac virtutem consequamur, adeo ut justificemur in ipso; nec reddamur solum nive candidiores (verax est enim Deus, qui ita pollici- tus est : « Si fuerint peccata vestra quasi puæni- ceum, sicut nivem dealbabo " »), sed eos etiamn qui ad nos accedunt illustremus; nunc quidem audien- tes Dominum dicentem, « Vos estis lux mundi "; » modo vero audientes ac facientes illud : • Sic lu- ceat lux vestra coram hominibus, ut vidcant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cœlis est "., Tunc et Apostolus idem omnino testimonium nobis reddet, his verbis: • Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitæ continentes ad gloriam meam in die Christi **. Quomodo vero vitæ novitas non foret lucidior, non comparatione modo gentilium, et mundanorum ho- minum, sed comparatione etiam longe præstan- tiori, eorum, qui secundum legem tanquam justi commendantur? cum non solum non appetamus accessionem, et amplius quiddam, velut mundani homines solent, sed ne ea quidemn, quæ jam parta p et nostra sunt, vindicemus nobis, imo vero legem transcendentes, ipsa ad egenos beneficiis afficien dos exoptemus: si quidem non benefacimus solum proximis, sed ad inimicos etiam et pravos benignitas nostra sese extendit, ita facientes ex illo Domini nostri Jesu Christi præcepto, Estote misericor- des, sicut et Pater vester qui in cœlis est misericor est *. » Quomodo vero tunc in novitate vitæ non ambulamus, aut justitiam magis quam scribæ et 7ª Rom. v, 4. "Joef. 11, 6; Nahum. 11, 10. Matth. v, 14. * ibid. 16. Philipp. 11, 15, 16. Rom. vi, 23. ”1 Cor. xv, 54, 35. * Isa. 1, 18. * Luc. vi, 56. 11. Itaque deposita inobedientiæ duritia, osten-B (91) Codices duo ὑπ' αὐτοῦ καταξιούμενοι συνέ- (92) Reg. secundus πὴ μὲν ἀκούοντες... πὴ δὲ 11. Αποθέμενοι οὖν τὴν σκληρότητα τῆς ἀπει (93) Editi γίνεσθαι. Αt mss. duo γίνεσθε.

λειοῦμεν, ὅταν ἀνασχώμεθα τοῦ Κυρίου λέγοντος· Εῤῥήθη τοῖς ἀρχαίοις· Οφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, καὶ ὁδόντα ἀντὶ ὀδόντος. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ' ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιάν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην. Καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι, καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἀφήσεις (94) αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον. Καὶ ὅς ἐάν σε αγγαρεύσῃ μίλιον ἓν, ύπαγε μετ' αὐτοῦ δύο. Οὐ μόνον γὰρ οὐκ ἐκδικοῦμεν τὰ προγεγονότα ἁμαρ τήματα εἰς ἡμᾶς, ὡς παρακελεύονται οι γραμματείς καὶ Φαρισαῖοι, ἐπιτρέποντος τοῦ διὰ Μωϋσέως νόμου, ἀλλὰ καὶ μείζονα ἀνεξικακίαν ἐπιδεικνύμεθα, προθυμίαν ὑπομονῆς τῶν ἴσων ἢ καὶ δεινοτέρων προβαλλόμενοι. Καὶ οὕτως ἀμφότερα ἡμῖν συγκατο ορθοῦται· θάνατος μὲν, ἐν τῷ μὴ κινεῖσθαι (95) εἰς ἀγανάκτησιν κατὰ τοῦ τὴν πρώτην ἡμῖν ἐπενεγκόν- τις πληγήν καινότης δὲ ζωῆς ἐν Κυρίῳ, ἐν τῷ πα ρατιθέναι καὶ τὴν ἄλλην. . ἀντιποιούμενος τοῦ αἰρομένου; ζῇ δὲ ἐν Χριστῷ, ὁ προσαφιεὶς καὶ τὸ ἱμάτιον; Καὶ πάσης δὲ τῆς κατὰ τὸν νόμον δικαιοσύνης τὴν περισσείαν φυλάσσειν ομοίως διδασκόμεθα. Οτι δὲ οὐ μόνον τῷ κόσμῳ ἑσταυρῶσθαι, ἀλλὰ καὶ τῷ νόμῳ ἀποθανεῖν ἡμᾶς χρή, παρὰ τοῦ αὐτοῦ Ἀποστόλου ἐστὶ δογματικῶς μαθεῖν. Ποτὲ μὲν γὰρ λέγει· . Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός (96)· › ποτὲ δὲ μετὰ πολλὴν καύχησιν τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀνωτάτω εὐδοκιμήσεων, φησίν· « ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα σκύ βαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι αὐτὸν, καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν παθημάτων αὐτοῦ, συμμορφούμενος τῷ θανάτῳ αὐτοῦ· εἴ πως καταντήσω εἰς τὴν ἐξανάστασιν τῶν νεκρῶν. » Καὶ μετ' ὀλίγα, διδάσκων ἡμᾶς τὸ αὐτὸ φρονεῖν αὐτῷ, ἀποφαντικώτερόν φησιν· ε Οσο: οὖν τέλειοι, τοῦτο φρονῶμεν. » καῖον ἐκτιθέμενος, λέγει· ι "Ωστε καὶ ὑμεῖς ἐθανα- τώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι, ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ Θεῷ. Ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκὶ, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νό- μου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, εἰς τὸ καρπο φορῆσαι τῷ θανάτῳ· νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δου- λεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος, καὶ οὐ πα λαιότητι γράμματος. Τὸ γὰρ γράμμα, » τουτέστιν ὁ ν.ι 4-6. ὥσπερ παρακελεύονται. καινότητα. καινότης. Γιὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ ζήσω. Χριστῷ συνεσταύρωμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ποτὲ δὲ μετά. τὰ πάντα ζημίαν εἶναι, εξανάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν. - DE BAPTISMO LIBER 1. A Pharisæi non perficimus, cum obtemperamus Dom • B C D mino dicenti: . Dictum est antiquis : Oculum pro oculo, et dentem pro dente. Ego autern dico vobis, ut ne resistatis malo: sed quisquis te percusserit in dextram maxillam, obverte illi et alleram. Et ei qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimittes et pallium. Et si quis adege- rit te ad milliarium unum, abito cum illo duo ". Non solum enim non ulciscimur peccata prius in nos admissa, uti, lege Moysis permittente, Scriba et Pharisæi suadent; sed majorem etiam malorum tolerantiam ostendimus, alacritatem ad paria aut etiam graviora sustinenda præferentes. Et hoc pa- cto utrumque consequimur: mortem quidem in eo quod ad indignationem adversus eum qui pri. mam plagam nobis inflixit, non provocamur ; vitæ vero in Domino novitatem, in eo quod et alteri nosmet objicimus. qui non vindicat quod aufertur ? quomodo etiam non in Christo vivit, qui dimittit et pallium ? Simi- literque et legalem omnem justitiam docemur tran- scendere. Quod autem non mundo tantum cru- ciligi, sed legi etiam mori nos oporteat, ex eodem Apostolo dogmatice discere licet. Aliquando enin dicit Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi ss. Vivo autem, jam non ego, vivit vero in me Christus : • aliquando vero, postquam multum de bona existimatione in lege olim com- parata gloriatus fuerat, ait : « Quin etiam existimo omnia esse stercora, ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Jesu Christi, justitiam ex Deo in fide, ad agnoscendum illum, et virtutem resurrectionis ejus, et societatein passio- num illius, configuratus morti ejus: si quomodo occurram ad resurrectionem mortuorum “.› Et paulo post docens nos, ut sentiamus idem quod ipse, expressius dicit : « Quicunque ergo perfecti sumus, hoc sentiamus 88. necessarium exponens, ait: Itaque et vos morti- ticati estis legi per corpus Christi, ut sitis alte- rius, ejus scilicet qui ex mortuis resurrexit, ut fructificenus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quæ per legem erant, ope- rabantur in membris nostris, ut fructificarent morti: nunc autem soluti sumus a lege, mortui ei, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litteræ 87. Littera enim, a hoc est, lex c occidit : spiritus vero, ibid. 15. Rom. »‹ Matth. v, 38-41. ss Galat. vi, 14. Galat. 11, 20. in sacro textu vulgato. Aliquanto post mss. nostri stri tres mss. Editi PATROL. GR. XXXI. Philipp. 111, 8-11. Regii primus et tertius ul in contextu, brevius et melius. Nec ita multo post mss. duo omnia detrimen- tum esse. Subinde unus ms. Digized by Googor M 12. Πῶς δὲ οὐ νεκρός τίς ἐστι καὶ τῷ νόμῳ, ὁ μὴ 13. Καὶ ἀλλαχοῦ σφοδρότερον, ὥσπερ δόγμα αναγ 12. Quomodo autem legi etiam non mortuus est, 15. Et alibi anino vehementiore, velut dogma (94) Reg. tertius ἄφες, dimitte, nec aliter legitur (95) Antiqui duo libri συγκινεῖσθαι. Subinde no- (96) Editi ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ποτὲ δὲ, Ἐγὼ

λειοῦμεν, ὅταν ἀνασχώμεθα τοῦ Κυρίου λέγοντος· Εῤῥήθη τοῖς ἀρχαίοις· Οφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, καὶ ὁδόντα ἀντὶ ὀδόντος. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ' ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιάν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην. Καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι, καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἀφήσεις (94) αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον. Καὶ ὅς ἐάν σε αγγαρεύσῃ μίλιον ἓν, ύπαγε μετ' αὐτοῦ δύο. Οὐ μόνον γὰρ οὐκ ἐκδικοῦμεν τὰ προγεγονότα ἁμαρ τήματα εἰς ἡμᾶς, ὡς παρακελεύονται οι γραμματείς καὶ Φαρισαῖοι, ἐπιτρέποντος τοῦ διὰ Μωϋσέως νόμου, ἀλλὰ καὶ μείζονα ἀνεξικακίαν ἐπιδεικνύμεθα, προθυμίαν ὑπομονῆς τῶν ἴσων ἢ καὶ δεινοτέρων προβαλλόμενοι. Καὶ οὕτως ἀμφότερα ἡμῖν συγκατο ορθοῦται· θάνατος μὲν, ἐν τῷ μὴ κινεῖσθαι (95) εἰς ἀγανάκτησιν κατὰ τοῦ τὴν πρώτην ἡμῖν ἐπενεγκόν- τις πληγήν καινότης δὲ ζωῆς ἐν Κυρίῳ, ἐν τῷ πα ρατιθέναι καὶ τὴν ἄλλην. . ἀντιποιούμενος τοῦ αἰρομένου; ζῇ δὲ ἐν Χριστῷ, ὁ προσαφιεὶς καὶ τὸ ἱμάτιον; Καὶ πάσης δὲ τῆς κατὰ τὸν νόμον δικαιοσύνης τὴν περισσείαν φυλάσσειν ομοίως διδασκόμεθα. Οτι δὲ οὐ μόνον τῷ κόσμῳ ἑσταυρῶσθαι, ἀλλὰ καὶ τῷ νόμῳ ἀποθανεῖν ἡμᾶς χρή, παρὰ τοῦ αὐτοῦ Ἀποστόλου ἐστὶ δογματικῶς μαθεῖν. Ποτὲ μὲν γὰρ λέγει· . Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός (96)· › ποτὲ δὲ μετὰ πολλὴν καύχησιν τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀνωτάτω εὐδοκιμήσεων, φησίν· « ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα σκύ βαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι αὐτὸν, καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν παθημάτων αὐτοῦ, συμμορφούμενος τῷ θανάτῳ αὐτοῦ· εἴ πως καταντήσω εἰς τὴν ἐξανάστασιν τῶν νεκρῶν. » Καὶ μετ' ὀλίγα, διδάσκων ἡμᾶς τὸ αὐτὸ φρονεῖν αὐτῷ, ἀποφαντικώτερόν φησιν· ε Οσο: οὖν τέλειοι, τοῦτο φρονῶμεν. » καῖον ἐκτιθέμενος, λέγει· ι "Ωστε καὶ ὑμεῖς ἐθανα- τώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι, ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ Θεῷ. Ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκὶ, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νό- μου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, εἰς τὸ καρπο φορῆσαι τῷ θανάτῳ· νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δου- λεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος, καὶ οὐ πα λαιότητι γράμματος. Τὸ γὰρ γράμμα, » τουτέστιν ὁ ν.ι 4-6. ὥσπερ παρακελεύονται. καινότητα. καινότης. Γιὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ ζήσω. Χριστῷ συνεσταύρωμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ποτὲ δὲ μετά. τὰ πάντα ζημίαν εἶναι, εξανάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν. - DE BAPTISMO LIBER 1. A Pharisæi non perficimus, cum obtemperamus Dom • B C D mino dicenti: . Dictum est antiquis : Oculum pro oculo, et dentem pro dente. Ego autern dico vobis, ut ne resistatis malo: sed quisquis te percusserit in dextram maxillam, obverte illi et alleram. Et ei qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimittes et pallium. Et si quis adege- rit te ad milliarium unum, abito cum illo duo ". Non solum enim non ulciscimur peccata prius in nos admissa, uti, lege Moysis permittente, Scriba et Pharisæi suadent; sed majorem etiam malorum tolerantiam ostendimus, alacritatem ad paria aut etiam graviora sustinenda præferentes. Et hoc pa- cto utrumque consequimur: mortem quidem in eo quod ad indignationem adversus eum qui pri. mam plagam nobis inflixit, non provocamur ; vitæ vero in Domino novitatem, in eo quod et alteri nosmet objicimus. qui non vindicat quod aufertur ? quomodo etiam non in Christo vivit, qui dimittit et pallium ? Simi- literque et legalem omnem justitiam docemur tran- scendere. Quod autem non mundo tantum cru- ciligi, sed legi etiam mori nos oporteat, ex eodem Apostolo dogmatice discere licet. Aliquando enin dicit Ego mundo crucifixus sum, et mundus mihi ss. Vivo autem, jam non ego, vivit vero in me Christus : • aliquando vero, postquam multum de bona existimatione in lege olim com- parata gloriatus fuerat, ait : « Quin etiam existimo omnia esse stercora, ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Jesu Christi, justitiam ex Deo in fide, ad agnoscendum illum, et virtutem resurrectionis ejus, et societatein passio- num illius, configuratus morti ejus: si quomodo occurram ad resurrectionem mortuorum “.› Et paulo post docens nos, ut sentiamus idem quod ipse, expressius dicit : « Quicunque ergo perfecti sumus, hoc sentiamus 88. necessarium exponens, ait: Itaque et vos morti- ticati estis legi per corpus Christi, ut sitis alte- rius, ejus scilicet qui ex mortuis resurrexit, ut fructificenus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quæ per legem erant, ope- rabantur in membris nostris, ut fructificarent morti: nunc autem soluti sumus a lege, mortui ei, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litteræ 87. Littera enim, a hoc est, lex c occidit : spiritus vero, ibid. 15. Rom. »‹ Matth. v, 38-41. ss Galat. vi, 14. Galat. 11, 20. in sacro textu vulgato. Aliquanto post mss. nostri stri tres mss. Editi PATROL. GR. XXXI. Philipp. 111, 8-11. Regii primus et tertius ul in contextu, brevius et melius. Nec ita multo post mss. duo omnia detrimen- tum esse. Subinde unus ms. Digized by Googor M 12. Πῶς δὲ οὐ νεκρός τίς ἐστι καὶ τῷ νόμῳ, ὁ μὴ 13. Καὶ ἀλλαχοῦ σφοδρότερον, ὥσπερ δόγμα αναγ 12. Quomodo autem legi etiam non mortuus est, 15. Et alibi anino vehementiore, velut dogma (94) Reg. tertius ἄφες, dimitte, nec aliter legitur (95) Antiqui duo libri συγκινεῖσθαι. Subinde no- (96) Editi ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ποτὲ δὲ, Ἐγὼ

Α νόμος, « ἀποκτείνει (97)· τὸ δὲ πνεῦμα, ο τουτέστι τὸ ῥῆμα τοῦ Κυρίου, ο ζωοποιεῖ. » Καθὼς αὐτός φησιν, ὅτι • Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν. Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστι. › Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (98) ὁ ἔγκριτος τῶν ἀποστόλων, εἰπών· « Πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ρήματα ζωής αἰωνίου ἔχεις. Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώ καμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶν- τος. » Οπερ ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας δι' ἐπιμελείας σπουδαιοτέρας φυλάσσοντες, φυγεῖν δυνάμεθα τὸ φο βερὸν ἐκεῖνο κρῖμα τὸ ὑπὸ τοῦ Μωϋσέως μὲν μετά ἀπειλῆς προφητικῶς γεγραμμένον· Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείληται ὑμῖν (99). Εσται δὲ, Πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προ Β φήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ· ὑπὸ δὲ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων ἐν γεννητοίς γυναικῶν οὐδεὶς, φοβερώτερον ἀποφαντικῶς εἰρημέν νον, ὅτι ο Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώ νιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μένει (1) ἐπ' αὐτόν. » Ινα δ ὁ μὲν ἐν τῷ βαπτίσματι τοιοῦτος θάνατος, καὶ ἡ ἐν τῷ αὐτῷ τοιαύτη ταφὴ μὴ ἐν προσδοκία φθορᾶς καὶ ἀπωλείας παράσχῃ λύπην· ἡ δὲ καινότης τῆς ζωῆς σπέρματος καταβολὴν ὑπερβάλῃ, τῆς ἐνδόξου ἀνα- στάσεως τὴν ἐλπίδα βεβαιουμένη, επιφέρει λέγων· Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Ἐὰν γὰρ ἐν τῷ τοιούτῳ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου ἀποθανόντες καὶ συνταφέντες τῷ Χριστῷ ἐν καιν τητι ζωῆς περιπατήσωμεν, οὐ νεκρότητος φθοράν ἐκδεχόμεθα, ταφὴν δὲ καὶ ὥσπερ φυτείαν σπερμάτων μιμούμεθα· νεκροῦντες μὲν ἑαυτοὺς τοῖς ἀπηγα ρευμένοις, καὶ τὴν πίστιν δι' ἀγάπης ἐνεργουμένη» ἐπιδεικνύμενοι, γινόμεθα ἄξιοι τὰ αὐτὰ τῷ Ἀπ • στόλῳ εἰπεῖν μετ' ἐλπίδος (2) τῶν αὐτῶν· « Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν, ἐς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθα: αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῷ τὰ πάντα. Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα· ι αὐτοῦ μὲν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτοῦντος μὲν παρὰ τοῦ Πατρός, καὶ λέγοντος· ο Δός, Πάτερ, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ οὗτοι (5) μετ᾿ ἐμοῦ ὦσι· ο παραγγέλλοντος δὲ ἡμῖν, καὶ ἐπαγγελλομένου ἐν τῷ εἰπεῖν· Ὁ ἐμοὶ διακο- νῶν, ἐμοὶ ἀκολουθήτω· καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ἐμοῦ ἔσται·, μαρτυροῦντος δὲ Παύλου τοῦ ἀποστόλου, καὶ ἐν Χριστῷ προφητεύοντος, διὰ 8º τὸ ῥῆμα. τὰ ῥήματα. έκκριτος. ὑμᾶς, λαοῦ αὐτῆς. πίδος. ὂν μετασχηματίσει, ὃς μετασχ. διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται. • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. hoc est, verbum Domini, « vivificat . . Quemadmo- dum dicit ipse : • Caro non prodest quidquam : spiritus est, qui vivificat. Verba mea spiritus et vita sunt ", › Atque etiam eximius ille inter apo · stolos idem testatur, ubi dicit : « Ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes. Et nos credidimus, et cognovimus, quia tu es Christus Filius Dei viven- tis . . Quod si in veritatis certa persuasione dili- gentius servaverimus, effugere poterimus formida- bile illud judicium a Moyse quidem minaciter ac prophetice scriptum : Prophetam vobis susci- tabit Dominus Deus vester sicut me. Ipsum audie- tis in omnibus quæ præceperit vobis. Erit autem ita Omnis anima quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur e populo "; a Joanne vero Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo", sententiose modo terribiliori dictum est : Qui credit in Filium, habet vitam æternam : qui autem incredulus est Filio non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum "., Ut autem talis in baptismate mors, et ejusmodi in illa sepultura mœstitiam non exhibeat, ob corruptionis et inter- itus exspectationem, sed vitæ novitas, quæ spem gloriosa resurrectionis stabilit, semnentem jactam exsuperet, subjungit, dicens : . Si enim complan- tati facti sumus similitudini mortis ejus, nimirum et resurrectionis erimus ". › Nam si in tali mor- • tis similitudine mortui, et una cum Christo se- pulti, in novitate vitæ ambulaverimus, non exspe- ctabimus mortalitatis corruptionem, sed sepulturam, C et velut seminum plantationem imitamur ; ac mor- tificantes quidem nos ipsos operibus vetitis, et fidem, quæ per charitatem operatur, ostendentes, digni reddimur, qui, utpote earumdem rerum spe suffulti, eadem atque Apostolus dicamus : Nostra enim conversatio in cœlis est : unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum, qui transformabit corpus humilitatis nostre, ut conforme reddatur corpori gloriæ ejus, secundum operationem quae etiam possit subji- cere sibi omnia ". Et sic semper cum Domine erimus 9, cum ipse quidem Dominus noster Jesus Christus petat a Patre, et dicat: Da, Pa- ter, ut ubi ego sum, et isti mecum sint annuntiet vero nobis ac polliceatur idipsum, cum D dicit : • Quisquis mihi ministrat, ne sequatur : et ubi sum ego, illic et minister meus erit es ; s et Paulus apostolus, qui et in Christo vaticinabatur, testimonium addat, ubi ita scribit: Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivi- }} Cor. iit, 6. 9s Joan. 1, 36. xn, 26. ' , Joan. vi, 64. so ibid. 69, 70. 9: Rom. vi, 5. "Philipp. 1, 20, 21. primus et tertius Editi libris. Ibidem inss. duo in omnibus qua locutus fuerit vobis. Aliquanto post unus ms. "Deut. XVIII, 15, 18, 19. » Matth. xi, 11. » | Thess. 17, 16. Joan. xvii, 24. Joan. Aliquanto post editi cor- rupte. Reg. secundus fra iidem mss. (47) Unus ms. νόμος ἀποκτέννει. Ibidem Regii (98) Vocula και addita est ex veteribus duobus (99) Antiqui duo libri πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς (1) Veteres duo libri μενεῖ, marebit. (2) Editi ἐλπίδα. Unus ms. ἐλπίδων. Alii duo έλ- (3) Veteres duo libri καὶ αὐτοί. Nec ita multo in-

Α νόμος, « ἀποκτείνει (97)· τὸ δὲ πνεῦμα, ο τουτέστι τὸ ῥῆμα τοῦ Κυρίου, ο ζωοποιεῖ. » Καθὼς αὐτός φησιν, ὅτι • Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν. Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστι. › Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (98) ὁ ἔγκριτος τῶν ἀποστόλων, εἰπών· « Πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ρήματα ζωής αἰωνίου ἔχεις. Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώ καμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶν- τος. » Οπερ ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας δι' ἐπιμελείας σπουδαιοτέρας φυλάσσοντες, φυγεῖν δυνάμεθα τὸ φο βερὸν ἐκεῖνο κρῖμα τὸ ὑπὸ τοῦ Μωϋσέως μὲν μετά ἀπειλῆς προφητικῶς γεγραμμένον· Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείληται ὑμῖν (99). Εσται δὲ, Πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προ Β φήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ· ὑπὸ δὲ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων ἐν γεννητοίς γυναικῶν οὐδεὶς, φοβερώτερον ἀποφαντικῶς εἰρημέν νον, ὅτι ο Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώ νιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μένει (1) ἐπ' αὐτόν. » Ινα δ ὁ μὲν ἐν τῷ βαπτίσματι τοιοῦτος θάνατος, καὶ ἡ ἐν τῷ αὐτῷ τοιαύτη ταφὴ μὴ ἐν προσδοκία φθορᾶς καὶ ἀπωλείας παράσχῃ λύπην· ἡ δὲ καινότης τῆς ζωῆς σπέρματος καταβολὴν ὑπερβάλῃ, τῆς ἐνδόξου ἀνα- στάσεως τὴν ἐλπίδα βεβαιουμένη, επιφέρει λέγων· Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Ἐὰν γὰρ ἐν τῷ τοιούτῳ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου ἀποθανόντες καὶ συνταφέντες τῷ Χριστῷ ἐν καιν τητι ζωῆς περιπατήσωμεν, οὐ νεκρότητος φθοράν ἐκδεχόμεθα, ταφὴν δὲ καὶ ὥσπερ φυτείαν σπερμάτων μιμούμεθα· νεκροῦντες μὲν ἑαυτοὺς τοῖς ἀπηγα ρευμένοις, καὶ τὴν πίστιν δι' ἀγάπης ἐνεργουμένη» ἐπιδεικνύμενοι, γινόμεθα ἄξιοι τὰ αὐτὰ τῷ Ἀπ • στόλῳ εἰπεῖν μετ' ἐλπίδος (2) τῶν αὐτῶν· « Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν, ἐς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθα: αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῷ τὰ πάντα. Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα· ι αὐτοῦ μὲν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτοῦντος μὲν παρὰ τοῦ Πατρός, καὶ λέγοντος· ο Δός, Πάτερ, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ οὗτοι (5) μετ᾿ ἐμοῦ ὦσι· ο παραγγέλλοντος δὲ ἡμῖν, καὶ ἐπαγγελλομένου ἐν τῷ εἰπεῖν· Ὁ ἐμοὶ διακο- νῶν, ἐμοὶ ἀκολουθήτω· καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ἐμοῦ ἔσται·, μαρτυροῦντος δὲ Παύλου τοῦ ἀποστόλου, καὶ ἐν Χριστῷ προφητεύοντος, διὰ 8º τὸ ῥῆμα. τὰ ῥήματα. έκκριτος. ὑμᾶς, λαοῦ αὐτῆς. πίδος. ὂν μετασχηματίσει, ὃς μετασχ. διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται. • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. hoc est, verbum Domini, « vivificat . . Quemadmo- dum dicit ipse : • Caro non prodest quidquam : spiritus est, qui vivificat. Verba mea spiritus et vita sunt ", › Atque etiam eximius ille inter apo · stolos idem testatur, ubi dicit : « Ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes. Et nos credidimus, et cognovimus, quia tu es Christus Filius Dei viven- tis . . Quod si in veritatis certa persuasione dili- gentius servaverimus, effugere poterimus formida- bile illud judicium a Moyse quidem minaciter ac prophetice scriptum : Prophetam vobis susci- tabit Dominus Deus vester sicut me. Ipsum audie- tis in omnibus quæ præceperit vobis. Erit autem ita Omnis anima quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur e populo "; a Joanne vero Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo", sententiose modo terribiliori dictum est : Qui credit in Filium, habet vitam æternam : qui autem incredulus est Filio non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum "., Ut autem talis in baptismate mors, et ejusmodi in illa sepultura mœstitiam non exhibeat, ob corruptionis et inter- itus exspectationem, sed vitæ novitas, quæ spem gloriosa resurrectionis stabilit, semnentem jactam exsuperet, subjungit, dicens : . Si enim complan- tati facti sumus similitudini mortis ejus, nimirum et resurrectionis erimus ". › Nam si in tali mor- • tis similitudine mortui, et una cum Christo se- pulti, in novitate vitæ ambulaverimus, non exspe- ctabimus mortalitatis corruptionem, sed sepulturam, C et velut seminum plantationem imitamur ; ac mor- tificantes quidem nos ipsos operibus vetitis, et fidem, quæ per charitatem operatur, ostendentes, digni reddimur, qui, utpote earumdem rerum spe suffulti, eadem atque Apostolus dicamus : Nostra enim conversatio in cœlis est : unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum, qui transformabit corpus humilitatis nostre, ut conforme reddatur corpori gloriæ ejus, secundum operationem quae etiam possit subji- cere sibi omnia ". Et sic semper cum Domine erimus 9, cum ipse quidem Dominus noster Jesus Christus petat a Patre, et dicat: Da, Pa- ter, ut ubi ego sum, et isti mecum sint annuntiet vero nobis ac polliceatur idipsum, cum D dicit : • Quisquis mihi ministrat, ne sequatur : et ubi sum ego, illic et minister meus erit es ; s et Paulus apostolus, qui et in Christo vaticinabatur, testimonium addat, ubi ita scribit: Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivi- }} Cor. iit, 6. 9s Joan. 1, 36. xn, 26. ' , Joan. vi, 64. so ibid. 69, 70. 9: Rom. vi, 5. "Philipp. 1, 20, 21. primus et tertius Editi libris. Ibidem inss. duo in omnibus qua locutus fuerit vobis. Aliquanto post unus ms. "Deut. XVIII, 15, 18, 19. » Matth. xi, 11. » | Thess. 17, 16. Joan. xvii, 24. Joan. Aliquanto post editi cor- rupte. Reg. secundus fra iidem mss. (47) Unus ms. νόμος ἀποκτέννει. Ibidem Regii (98) Vocula και addita est ex veteribus duobus (99) Antiqui duo libri πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς (1) Veteres duo libri μενεῖ, marebit. (2) Editi ἐλπίδα. Unus ms. ἐλπίδων. Alii duo έλ- (3) Veteres duo libri καὶ αὐτοί. Nec ita multo in-

Α νόμος, « ἀποκτείνει (97)· τὸ δὲ πνεῦμα, ο τουτέστι τὸ ῥῆμα τοῦ Κυρίου, ο ζωοποιεῖ. » Καθὼς αὐτός φησιν, ὅτι • Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν. Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστι. › Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (98) ὁ ἔγκριτος τῶν ἀποστόλων, εἰπών· « Πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ρήματα ζωής αἰωνίου ἔχεις. Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώ καμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶν- τος. » Οπερ ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας δι' ἐπιμελείας σπουδαιοτέρας φυλάσσοντες, φυγεῖν δυνάμεθα τὸ φο βερὸν ἐκεῖνο κρῖμα τὸ ὑπὸ τοῦ Μωϋσέως μὲν μετά ἀπειλῆς προφητικῶς γεγραμμένον· Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείληται ὑμῖν (99). Εσται δὲ, Πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προ Β φήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ· ὑπὸ δὲ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων ἐν γεννητοίς γυναικῶν οὐδεὶς, φοβερώτερον ἀποφαντικῶς εἰρημέν νον, ὅτι ο Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώ νιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μένει (1) ἐπ' αὐτόν. » Ινα δ ὁ μὲν ἐν τῷ βαπτίσματι τοιοῦτος θάνατος, καὶ ἡ ἐν τῷ αὐτῷ τοιαύτη ταφὴ μὴ ἐν προσδοκία φθορᾶς καὶ ἀπωλείας παράσχῃ λύπην· ἡ δὲ καινότης τῆς ζωῆς σπέρματος καταβολὴν ὑπερβάλῃ, τῆς ἐνδόξου ἀνα- στάσεως τὴν ἐλπίδα βεβαιουμένη, επιφέρει λέγων· Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Ἐὰν γὰρ ἐν τῷ τοιούτῳ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου ἀποθανόντες καὶ συνταφέντες τῷ Χριστῷ ἐν καιν τητι ζωῆς περιπατήσωμεν, οὐ νεκρότητος φθοράν ἐκδεχόμεθα, ταφὴν δὲ καὶ ὥσπερ φυτείαν σπερμάτων μιμούμεθα· νεκροῦντες μὲν ἑαυτοὺς τοῖς ἀπηγα ρευμένοις, καὶ τὴν πίστιν δι' ἀγάπης ἐνεργουμένη» ἐπιδεικνύμενοι, γινόμεθα ἄξιοι τὰ αὐτὰ τῷ Ἀπ • στόλῳ εἰπεῖν μετ' ἐλπίδος (2) τῶν αὐτῶν· « Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν, ἐς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθα: αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῷ τὰ πάντα. Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα· ι αὐτοῦ μὲν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτοῦντος μὲν παρὰ τοῦ Πατρός, καὶ λέγοντος· ο Δός, Πάτερ, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ οὗτοι (5) μετ᾿ ἐμοῦ ὦσι· ο παραγγέλλοντος δὲ ἡμῖν, καὶ ἐπαγγελλομένου ἐν τῷ εἰπεῖν· Ὁ ἐμοὶ διακο- νῶν, ἐμοὶ ἀκολουθήτω· καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ἐμοῦ ἔσται·, μαρτυροῦντος δὲ Παύλου τοῦ ἀποστόλου, καὶ ἐν Χριστῷ προφητεύοντος, διὰ 8º τὸ ῥῆμα. τὰ ῥήματα. έκκριτος. ὑμᾶς, λαοῦ αὐτῆς. πίδος. ὂν μετασχηματίσει, ὃς μετασχ. διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται. • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. hoc est, verbum Domini, « vivificat . . Quemadmo- dum dicit ipse : • Caro non prodest quidquam : spiritus est, qui vivificat. Verba mea spiritus et vita sunt ", › Atque etiam eximius ille inter apo · stolos idem testatur, ubi dicit : « Ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes. Et nos credidimus, et cognovimus, quia tu es Christus Filius Dei viven- tis . . Quod si in veritatis certa persuasione dili- gentius servaverimus, effugere poterimus formida- bile illud judicium a Moyse quidem minaciter ac prophetice scriptum : Prophetam vobis susci- tabit Dominus Deus vester sicut me. Ipsum audie- tis in omnibus quæ præceperit vobis. Erit autem ita Omnis anima quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur e populo "; a Joanne vero Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo", sententiose modo terribiliori dictum est : Qui credit in Filium, habet vitam æternam : qui autem incredulus est Filio non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum "., Ut autem talis in baptismate mors, et ejusmodi in illa sepultura mœstitiam non exhibeat, ob corruptionis et inter- itus exspectationem, sed vitæ novitas, quæ spem gloriosa resurrectionis stabilit, semnentem jactam exsuperet, subjungit, dicens : . Si enim complan- tati facti sumus similitudini mortis ejus, nimirum et resurrectionis erimus ". › Nam si in tali mor- • tis similitudine mortui, et una cum Christo se- pulti, in novitate vitæ ambulaverimus, non exspe- ctabimus mortalitatis corruptionem, sed sepulturam, C et velut seminum plantationem imitamur ; ac mor- tificantes quidem nos ipsos operibus vetitis, et fidem, quæ per charitatem operatur, ostendentes, digni reddimur, qui, utpote earumdem rerum spe suffulti, eadem atque Apostolus dicamus : Nostra enim conversatio in cœlis est : unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum, qui transformabit corpus humilitatis nostre, ut conforme reddatur corpori gloriæ ejus, secundum operationem quae etiam possit subji- cere sibi omnia ". Et sic semper cum Domine erimus 9, cum ipse quidem Dominus noster Jesus Christus petat a Patre, et dicat: Da, Pa- ter, ut ubi ego sum, et isti mecum sint annuntiet vero nobis ac polliceatur idipsum, cum D dicit : • Quisquis mihi ministrat, ne sequatur : et ubi sum ego, illic et minister meus erit es ; s et Paulus apostolus, qui et in Christo vaticinabatur, testimonium addat, ubi ita scribit: Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivi- }} Cor. iit, 6. 9s Joan. 1, 36. xn, 26. ' , Joan. vi, 64. so ibid. 69, 70. 9: Rom. vi, 5. "Philipp. 1, 20, 21. primus et tertius Editi libris. Ibidem inss. duo in omnibus qua locutus fuerit vobis. Aliquanto post unus ms. "Deut. XVIII, 15, 18, 19. » Matth. xi, 11. » | Thess. 17, 16. Joan. xvii, 24. Joan. Aliquanto post editi cor- rupte. Reg. secundus fra iidem mss. (47) Unus ms. νόμος ἀποκτέννει. Ibidem Regii (98) Vocula και addita est ex veteribus duobus (99) Antiqui duo libri πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς (1) Veteres duo libri μενεῖ, marebit. (2) Editi ἐλπίδα. Unus ms. ἐλπίδων. Alii duo έλ- (3) Veteres duo libri καὶ αὐτοί. Nec ita multo in-

Α νόμος, « ἀποκτείνει (97)· τὸ δὲ πνεῦμα, ο τουτέστι τὸ ῥῆμα τοῦ Κυρίου, ο ζωοποιεῖ. » Καθὼς αὐτός φησιν, ὅτι • Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν. Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστι. › Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (98) ὁ ἔγκριτος τῶν ἀποστόλων, εἰπών· « Πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ρήματα ζωής αἰωνίου ἔχεις. Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώ καμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶν- τος. » Οπερ ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας δι' ἐπιμελείας σπουδαιοτέρας φυλάσσοντες, φυγεῖν δυνάμεθα τὸ φο βερὸν ἐκεῖνο κρῖμα τὸ ὑπὸ τοῦ Μωϋσέως μὲν μετά ἀπειλῆς προφητικῶς γεγραμμένον· Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὡς ἐμέ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείληται ὑμῖν (99). Εσται δὲ, Πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προ Β φήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ· ὑπὸ δὲ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων ἐν γεννητοίς γυναικῶν οὐδεὶς, φοβερώτερον ἀποφαντικῶς εἰρημέν νον, ὅτι ο Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώ νιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μένει (1) ἐπ' αὐτόν. » Ινα δ ὁ μὲν ἐν τῷ βαπτίσματι τοιοῦτος θάνατος, καὶ ἡ ἐν τῷ αὐτῷ τοιαύτη ταφὴ μὴ ἐν προσδοκία φθορᾶς καὶ ἀπωλείας παράσχῃ λύπην· ἡ δὲ καινότης τῆς ζωῆς σπέρματος καταβολὴν ὑπερβάλῃ, τῆς ἐνδόξου ἀνα- στάσεως τὴν ἐλπίδα βεβαιουμένη, επιφέρει λέγων· Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Ἐὰν γὰρ ἐν τῷ τοιούτῳ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου ἀποθανόντες καὶ συνταφέντες τῷ Χριστῷ ἐν καιν τητι ζωῆς περιπατήσωμεν, οὐ νεκρότητος φθοράν ἐκδεχόμεθα, ταφὴν δὲ καὶ ὥσπερ φυτείαν σπερμάτων μιμούμεθα· νεκροῦντες μὲν ἑαυτοὺς τοῖς ἀπηγα ρευμένοις, καὶ τὴν πίστιν δι' ἀγάπης ἐνεργουμένη» ἐπιδεικνύμενοι, γινόμεθα ἄξιοι τὰ αὐτὰ τῷ Ἀπ • στόλῳ εἰπεῖν μετ' ἐλπίδος (2) τῶν αὐτῶν· « Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν, ἐς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθα: αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῷ τὰ πάντα. Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα· ι αὐτοῦ μὲν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτοῦντος μὲν παρὰ τοῦ Πατρός, καὶ λέγοντος· ο Δός, Πάτερ, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ οὗτοι (5) μετ᾿ ἐμοῦ ὦσι· ο παραγγέλλοντος δὲ ἡμῖν, καὶ ἐπαγγελλομένου ἐν τῷ εἰπεῖν· Ὁ ἐμοὶ διακο- νῶν, ἐμοὶ ἀκολουθήτω· καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ἐμοῦ ἔσται·, μαρτυροῦντος δὲ Παύλου τοῦ ἀποστόλου, καὶ ἐν Χριστῷ προφητεύοντος, διὰ 8º τὸ ῥῆμα. τὰ ῥήματα. έκκριτος. ὑμᾶς, λαοῦ αὐτῆς. πίδος. ὂν μετασχηματίσει, ὃς μετασχ. διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται. • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. hoc est, verbum Domini, « vivificat . . Quemadmo- dum dicit ipse : • Caro non prodest quidquam : spiritus est, qui vivificat. Verba mea spiritus et vita sunt ", › Atque etiam eximius ille inter apo · stolos idem testatur, ubi dicit : « Ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes. Et nos credidimus, et cognovimus, quia tu es Christus Filius Dei viven- tis . . Quod si in veritatis certa persuasione dili- gentius servaverimus, effugere poterimus formida- bile illud judicium a Moyse quidem minaciter ac prophetice scriptum : Prophetam vobis susci- tabit Dominus Deus vester sicut me. Ipsum audie- tis in omnibus quæ præceperit vobis. Erit autem ita Omnis anima quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur e populo "; a Joanne vero Baptista, quo inter natos mulierum major est nemo", sententiose modo terribiliori dictum est : Qui credit in Filium, habet vitam æternam : qui autem incredulus est Filio non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum "., Ut autem talis in baptismate mors, et ejusmodi in illa sepultura mœstitiam non exhibeat, ob corruptionis et inter- itus exspectationem, sed vitæ novitas, quæ spem gloriosa resurrectionis stabilit, semnentem jactam exsuperet, subjungit, dicens : . Si enim complan- tati facti sumus similitudini mortis ejus, nimirum et resurrectionis erimus ". › Nam si in tali mor- • tis similitudine mortui, et una cum Christo se- pulti, in novitate vitæ ambulaverimus, non exspe- ctabimus mortalitatis corruptionem, sed sepulturam, C et velut seminum plantationem imitamur ; ac mor- tificantes quidem nos ipsos operibus vetitis, et fidem, quæ per charitatem operatur, ostendentes, digni reddimur, qui, utpote earumdem rerum spe suffulti, eadem atque Apostolus dicamus : Nostra enim conversatio in cœlis est : unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum, qui transformabit corpus humilitatis nostre, ut conforme reddatur corpori gloriæ ejus, secundum operationem quae etiam possit subji- cere sibi omnia ". Et sic semper cum Domine erimus 9, cum ipse quidem Dominus noster Jesus Christus petat a Patre, et dicat: Da, Pa- ter, ut ubi ego sum, et isti mecum sint annuntiet vero nobis ac polliceatur idipsum, cum D dicit : • Quisquis mihi ministrat, ne sequatur : et ubi sum ego, illic et minister meus erit es ; s et Paulus apostolus, qui et in Christo vaticinabatur, testimonium addat, ubi ita scribit: Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivi- }} Cor. iit, 6. 9s Joan. 1, 36. xn, 26. ' , Joan. vi, 64. so ibid. 69, 70. 9: Rom. vi, 5. "Philipp. 1, 20, 21. primus et tertius Editi libris. Ibidem inss. duo in omnibus qua locutus fuerit vobis. Aliquanto post unus ms. "Deut. XVIII, 15, 18, 19. » Matth. xi, 11. » | Thess. 17, 16. Joan. xvii, 24. Joan. Aliquanto post editi cor- rupte. Reg. secundus fra iidem mss. (47) Unus ms. νόμος ἀποκτέννει. Ibidem Regii (98) Vocula και addita est ex veteribus duobus (99) Antiqui duo libri πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς (1) Veteres duo libri μενεῖ, marebit. (2) Editi ἐλπίδα. Unus ms. ἐλπίδων. Alii duo έλ- (3) Veteres duo libri καὶ αὐτοί. Nec ita multo in-

τοῦ γράψαι ταῦτα· . Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες, οἱ περιλειπόμε- ναι ἐν τῇ παρουσία τοῦ Κυρίου, οὐ μὴ φθάσομεν τοὺς κοιμηθέντας. Οτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν κελεύ σματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου, καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἐγερθήσονται πρῶτοι (4). Επειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες, οἱ περιλειπόμενοι, ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα. ο Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ο τότε πληροῦται ἡ ἐπαγγελία· • ᾿Αλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα, ο καθὼς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· « Εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συζή σομεν· εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν. » Εἰδὼς Β δὲ ὁ ᾿Απόστολος, ὅτι ἡ ταυτολογία ὠφελιμωτέρα ἐστί τοῖς ἀκούουσι πρὸς τὴν ἀσφάλειαν (6), καὶ βεβαιοτέραν ἐμποιεῖ διὰ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν αὐτῶν τὴν πλη- ροφορίαν τῆς ἀληθείας. Παρ' αὐτοῦ γὰρ ἀκούομεν λέγοντος· « Τὰ αὐτὰ γράφειν ὑμῖν ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρὸν, ὑμῖν δὲ ἀσφαλές. » Καθὼς καὶ παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ μεμαθήκαμεν, δὶς ἐπικρίναντος τὸ ἐνύπνιον τῷ βασιλεῖ Φαραώ· οὕτω καὶ τὴν ἱστορίαν τοῦ ἐν υπνίου μιμούμενος, τὸ αὐτὸ δόγμα τοῦ βαπτίσματος ὁμοίως τοῖς πρώτοις θεωρήμασι παραδίδωσιν εἰπών· • Τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρ τίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ. » Αρα οὖν καὶ διὰ τούτων τῶν ῥημάτων διδασκόμεθα, ὅτι ὁ βαπτισθεὶς ἐν Χριστῷ εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ βα πτίζεται· καὶ οὐ μόνον συνθάπτεται τῷ Χριστῷ, καὶ συμφυτεύεται, ἀλλὰ πρῶτον συσταυροῦται, ἵνα καὶ ἐν τούτῳ παιδευθῶμεν, ὅτι, ὥσπερ ὁ σταυρούμενος ἀπαλλοτριοῦται τῶν ζώντων, οὕτω καὶ ὁ ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου συσταυρωθεὶς τῷ Χριστῷ ἀπαλλοτριοῦται παντάπασι τῶν κατὰ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ζώντων· τοῦ μὲν Κυρίου ἐντελλομένου προσέχειν ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, τοῦ δὲ Ἀποστό λου λέγοντος· ι Στέλλεσθαι (7) ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβοσαν (8) παρ' ἡμῶν. » γὰρ παλαιὸς ἄνθρωπος ὀνομασθεὶς, πάντα ὁμοῦ τὰ κατὰ μέρος ἁμαρτήματά τε καὶ μολύσματα, ὥσπερ μέλη ἑαυτοῦ, δηλοῖ. δ του ὑποδεξάμενος, τῶν πάλαι συζώντων αὐτῷ ἀφ- έστηκεν, ὑψηλότερος τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἑρπόντων γε νόμενος, οὕτω καὶ ὁ τῷ Χριστῷ συσταυρωθεὶς διὰ τοῦ βαπτίσματος πάντων ὁμοῦ τῶν κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον ζώντων ἀπήλλακται, ὑψώσας ἑαυτοῦ τὸ φρό- [ πρωτον. Παραγγέλλομεν δὲ ὑμῖν, βοσαν. DE BAPTISMO LIBER 1. A mus, qui restaui sumus in adventu Domini, non B • Thess. ¡V, 14-16. C D præveniemus eos qui dormierunt. Quoniam ipse Dominus in jussu, in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de cœlo : et mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi. Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera et sic semper cum Domino erimus "". , : rint illud, Si enim complantati facti sumus simi- litudini mortis ejus,, tunc adimplebitur prc- missio illa : itidem et resurrectionis erimus' ;, quemadmodum et alibi dicit : « Nam si comm.or- tui sumus, et convivemus : si sustinemus, et con- regnabimus '. . Cum autem Apostolus non ignora- ret repetitionem audientibus ad integram confirma- tionem utilem esse, etiam iisdem rebus repetitis veritatis persuasionem magis stabilit. De se enim dicentem audimus: • Eadem scribere vobis me quidem haud piget, vobis vero tutum est. . Quem- admodum didicimus et a Joseph, qui bis regi Pharaoni somnium interpretatus est ; ita quoque somnii historiam imitatus, idem baptismalis dogma per rationes prioribus similes tradit his verbis : • Hoc scientes, quod vetus homo noster simu. crucifixus est, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato 5. Itaque et his verbis docemur eum qui in Christo baptizatus est, baptizari in mortem ipsius; et non solum cum Christo sepeliri et conseri, sed primum simul crucifigi, ut in hoc etiam condiscamus, quod quem- admodum qui crucifigitur, abalienatur a viven- tibus, sic etiam qui in similitudine mortis simul cum Christo crucifixus est, omnino ab iis qui se- cundum veterem hominem vivunt, abalienetur, cum Dominus quidem præcipiat ut caveamus a falsis prophetis"; Apostolus vero dicat : • Subtra- hatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et nou secundum traditionem, quam acceperunt a nobis ". » Velus enim homo, quem vocat, omnia simul et singulatim tam peccata quam inquinamenta tanquam sua membra iudicat. mortis sententia, ab iis qui secum olim vixere sejungitur, iis qui in terra repunt effectus altior ita quoque qui cum Christo crucifixus est per baptisma, is ab omnibus simul in hoc sæculo viventibus, sua mente ad coelestem conversationem • Genes. xli, sqq. • Philipp. ut, 1. Rom. vi, | Tim. 11, 11, 12. 5. 6. II Thess. ¡tt, * Rom. vi, 6. • Matth. vit, 15. suppleas velim ex sacro textu vulgato hæc verba, denuntiamus autem vobis... ut subtrahatis vos, etc. deest. Or⠀ 14. Καὶ (5) οὕτως εἰς τοὺς φυλάξαντας νῦν τὸ, 15. Καὶ ὥσπερ ὁ ἐσταυρωμένος, κρίμα (9) θανά- 14. Atque hoc pacto in iis qui nunc servave- 15. Et quemadmodum qui crucifixus est, recepta (4) Antiqui duo libri ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται (5) Particulam και addimus ex tribus codicibus. (6) Veteres duo libri πρὸς αὐτὴν τὴν ἀσφάλειαν. (7) Reg. tertius στέλλεσθε. Editi στέλλεσθαι, ubi (8) Editi παρέλαβε. Αt nostri tres niss. παρελα (9) Editi καὶ κρῖμα. Vocula και in nostris mss.

τοῦ γράψαι ταῦτα· . Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες, οἱ περιλειπόμε- ναι ἐν τῇ παρουσία τοῦ Κυρίου, οὐ μὴ φθάσομεν τοὺς κοιμηθέντας. Οτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν κελεύ σματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου, καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἐγερθήσονται πρῶτοι (4). Επειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες, οἱ περιλειπόμενοι, ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα. ο Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ο τότε πληροῦται ἡ ἐπαγγελία· • ᾿Αλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα, ο καθὼς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· « Εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συζή σομεν· εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν. » Εἰδὼς Β δὲ ὁ ᾿Απόστολος, ὅτι ἡ ταυτολογία ὠφελιμωτέρα ἐστί τοῖς ἀκούουσι πρὸς τὴν ἀσφάλειαν (6), καὶ βεβαιοτέραν ἐμποιεῖ διὰ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν αὐτῶν τὴν πλη- ροφορίαν τῆς ἀληθείας. Παρ' αὐτοῦ γὰρ ἀκούομεν λέγοντος· « Τὰ αὐτὰ γράφειν ὑμῖν ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρὸν, ὑμῖν δὲ ἀσφαλές. » Καθὼς καὶ παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ μεμαθήκαμεν, δὶς ἐπικρίναντος τὸ ἐνύπνιον τῷ βασιλεῖ Φαραώ· οὕτω καὶ τὴν ἱστορίαν τοῦ ἐν υπνίου μιμούμενος, τὸ αὐτὸ δόγμα τοῦ βαπτίσματος ὁμοίως τοῖς πρώτοις θεωρήμασι παραδίδωσιν εἰπών· • Τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρ τίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ. » Αρα οὖν καὶ διὰ τούτων τῶν ῥημάτων διδασκόμεθα, ὅτι ὁ βαπτισθεὶς ἐν Χριστῷ εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ βα πτίζεται· καὶ οὐ μόνον συνθάπτεται τῷ Χριστῷ, καὶ συμφυτεύεται, ἀλλὰ πρῶτον συσταυροῦται, ἵνα καὶ ἐν τούτῳ παιδευθῶμεν, ὅτι, ὥσπερ ὁ σταυρούμενος ἀπαλλοτριοῦται τῶν ζώντων, οὕτω καὶ ὁ ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου συσταυρωθεὶς τῷ Χριστῷ ἀπαλλοτριοῦται παντάπασι τῶν κατὰ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ζώντων· τοῦ μὲν Κυρίου ἐντελλομένου προσέχειν ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, τοῦ δὲ Ἀποστό λου λέγοντος· ι Στέλλεσθαι (7) ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρελάβοσαν (8) παρ' ἡμῶν. » γὰρ παλαιὸς ἄνθρωπος ὀνομασθεὶς, πάντα ὁμοῦ τὰ κατὰ μέρος ἁμαρτήματά τε καὶ μολύσματα, ὥσπερ μέλη ἑαυτοῦ, δηλοῖ. δ του ὑποδεξάμενος, τῶν πάλαι συζώντων αὐτῷ ἀφ- έστηκεν, ὑψηλότερος τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἑρπόντων γε νόμενος, οὕτω καὶ ὁ τῷ Χριστῷ συσταυρωθεὶς διὰ τοῦ βαπτίσματος πάντων ὁμοῦ τῶν κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον ζώντων ἀπήλλακται, ὑψώσας ἑαυτοῦ τὸ φρό- [ πρωτον. Παραγγέλλομεν δὲ ὑμῖν, βοσαν. DE BAPTISMO LIBER 1. A mus, qui restaui sumus in adventu Domini, non B • Thess. ¡V, 14-16. C D præveniemus eos qui dormierunt. Quoniam ipse Dominus in jussu, in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de cœlo : et mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi. Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera et sic semper cum Domino erimus "". , : rint illud, Si enim complantati facti sumus simi- litudini mortis ejus,, tunc adimplebitur prc- missio illa : itidem et resurrectionis erimus' ;, quemadmodum et alibi dicit : « Nam si comm.or- tui sumus, et convivemus : si sustinemus, et con- regnabimus '. . Cum autem Apostolus non ignora- ret repetitionem audientibus ad integram confirma- tionem utilem esse, etiam iisdem rebus repetitis veritatis persuasionem magis stabilit. De se enim dicentem audimus: • Eadem scribere vobis me quidem haud piget, vobis vero tutum est. . Quem- admodum didicimus et a Joseph, qui bis regi Pharaoni somnium interpretatus est ; ita quoque somnii historiam imitatus, idem baptismalis dogma per rationes prioribus similes tradit his verbis : • Hoc scientes, quod vetus homo noster simu. crucifixus est, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato 5. Itaque et his verbis docemur eum qui in Christo baptizatus est, baptizari in mortem ipsius; et non solum cum Christo sepeliri et conseri, sed primum simul crucifigi, ut in hoc etiam condiscamus, quod quem- admodum qui crucifigitur, abalienatur a viven- tibus, sic etiam qui in similitudine mortis simul cum Christo crucifixus est, omnino ab iis qui se- cundum veterem hominem vivunt, abalienetur, cum Dominus quidem præcipiat ut caveamus a falsis prophetis"; Apostolus vero dicat : • Subtra- hatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et nou secundum traditionem, quam acceperunt a nobis ". » Velus enim homo, quem vocat, omnia simul et singulatim tam peccata quam inquinamenta tanquam sua membra iudicat. mortis sententia, ab iis qui secum olim vixere sejungitur, iis qui in terra repunt effectus altior ita quoque qui cum Christo crucifixus est per baptisma, is ab omnibus simul in hoc sæculo viventibus, sua mente ad coelestem conversationem • Genes. xli, sqq. • Philipp. ut, 1. Rom. vi, | Tim. 11, 11, 12. 5. 6. II Thess. ¡tt, * Rom. vi, 6. • Matth. vit, 15. suppleas velim ex sacro textu vulgato hæc verba, denuntiamus autem vobis... ut subtrahatis vos, etc. deest. Or⠀ 14. Καὶ (5) οὕτως εἰς τοὺς φυλάξαντας νῦν τὸ, 15. Καὶ ὥσπερ ὁ ἐσταυρωμένος, κρίμα (9) θανά- 14. Atque hoc pacto in iis qui nunc servave- 15. Et quemadmodum qui crucifixus est, recepta (4) Antiqui duo libri ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται (5) Particulam και addimus ex tribus codicibus. (6) Veteres duo libri πρὸς αὐτὴν τὴν ἀσφάλειαν. (7) Reg. tertius στέλλεσθε. Editi στέλλεσθαι, ubi (8) Editi παρέλαβε. Αt nostri tres niss. παρελα (9) Editi καὶ κρῖμα. Vocula και in nostris mss.

Α νημα πρὸς τὴν ἐπουράνιον πολιτείαν (10), ώστε δύο νασθαι εἰπεῖν μετὰ ἀληθείας καὶ παῤῥησίας τῆς ἐν Χριστῷ· Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει . Καὶ πάλιν ἐπιφέρει· Ο γὰρ ἀποθανών δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, τουτέστιν ἀπήλ- λακται, ἠλευθέρωται, κεκαθάρισται πάσης ἁμαρτίας τῆς οὐκ ἐν ἔργοις καὶ λόγοις μόνον, ἀλλὰ καὶ προστα θοῦς ἐνθυμήσεως. Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἀπεφήνατο γράψας· . Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. Σταυροῦμεν δὲ δηλονότι, οἱ ἐν τῷ ὕδατι βαπτιζόμεν ναι· ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ θανά του, τῆς σε ταφῆς καὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως, καθὼς γέγραπται. Καὶ πάλιν· «Νεκρώσατε, φησ τὰ μέλη ὑμῶν, τὰ ἐπὶ τῆς γῆς (πάντως τὰς (11) Ει Β ἐν τῷ βαπτίσματι συνθήκας καὶ ὕστερον φυλάξει τες), πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κε- χήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρείς δι' & ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ·, οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καθολικώτερον ἐπήγαγεν· ι Ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας· ο ὡς μηκέτι μηδὲ τῆς προσκαίρου ἡδονῆς τῆς καταῤῥυπούσης τὴν διάνοιαν παρενοχλούσης τῷ συμφυτευθέντι τῷ Χριστῷ ἐν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου· διὰ δὲ τὸ μισεῖν καὶ βδελύσσεσθαι πάσαν κακίαν ἄχρι καὶ τῆς προσπαθοῦς ἐνθυμήσεως, τὸ καθαρὸν τῆς καρδίας ενδεικνυμένω, καθώς φησιν ὁ Δαβίδ· · Οὐκ ἐκολλήθη μοι καρδία σκαμβή· ἐκκλ νοντος ἀπ᾿ ἐμοῦ τοῦ πονηροῦ, οὐκ ἐγίνωσκον· ν έπε:· δὴ πάντως οὐδὲ ἐγγίζοντος αὐτοῦ ἐπεστράφη. Συμ φυτευθέντες δὲ ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου, πά τως συνεγειρόμεθα τῷ Χριστῷ (τῆς γὰρ φυτείας τὸ ἀκολούθως σημαινόμενον τοιοῦτο)· νῦν μὲν κατά τὸ μέτρον τῆς ἐνανθρωπήσεως συμμορφούμενοι τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐν τῇ καινότητι τῆς ζωῆς, καὶ τῇ μέσ χρι θανάτου ὑπακοῇ ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας τῶν ῥημάτων αὐτοῦ· ἵνα ἄξιοι γενώμεθα μετὰ κλη θείας εἰπεῖν· ο Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμε Χριστός·, εἰς δὲ τὸ μέλλον, καθὼς διεβεβαιώσατε ὁ αὐτὸς Απόστολος εἰπὼν, ὅτι « Εἰ γὰρ συναπεθάν μεν, καὶ συζήσομεν· εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιο λεύσομεν. › Επίσης δὲ τούτοις πληροφορεῖ ἡμᾶς ἐν τῷ εἰπεῖν· ἡ Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοι ματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ δόγμα τοῦ τοιούταν βαπτίσματος, δυσωπητικώτερον καὶ ἀναγκαστικώτε ρον παιδεύων ἡμᾶς, ἐπιφέρει λέγων, ὅτι ο Χριστός, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· θάνατος απ τοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτία ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρ τία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » νι, 5. Αιτείαν. κεκάθαρται πάσης. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. erecla, semotus est, sic ut vere et cum fiducia, quæ in Christo est, possit dicere : Nostra enim conversatio in cœlis est * » Ac rursus subdit : • Qui enim mortuus est, justificatus est a pec- cato ", » hoc est, solutus est, liberatus est, pur- gatus est ab omni peccato, quod non solum in operibus ac verbis, verum etiam in cogitatione libidines et affectus commovente situm est. Et in "1 alio loco sententiam protulit ita scribens : • Qui autem sunt Christi Jesu, carnem crucifixerunt cum affectibus et concupiscentiis "., Nimirum hæc crucifigimus, quotquot in aqua baptizamur, quod baptisma similitudo est crucis, et mortis, et sepultura, et resurrectionis mortuorum, sicut scriptum est. iterum : • Mortificate, inquit, membra vestra, quæ sunt super terram ( sal- tem in posterum omnino baptismatis pacta ser- vantes), fornicationem, immunditiam, libidinen, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus, propter quæ venit ira Dei : › nec solum hæc dixit, sed generalius sub- junxit : c In filios incredulitatis "; » ita ut jam ae brevis quidem voluptas mentem coinquinans, eum qui cum Christo in similitudine mortis cons:- tus sit, infestet, sed per id ostendat cordis mur- ditiem, quod odio habeat et exsecretur omnem malitiam vel ad ipsam usque cogitationem, quxe libidines et affectus commoveat, quemadmodum dicit David : c Non adhæsit mihi cor pravum; de- clinantem a me malignum non cognoscebam : siquidem omniuo ne eo quidem accedente conver- C sus est: Consiti autem in similitudine mortis, pror- sus excitamur una cum Christo. Nam ea, quæ sequitur, sationis notio est ejusmodi. Nunc quidem juxta incarnationis mensuram internum hominem conformem præstamus in novitate vitæ, et in obe- dientia usque ad mortem, in integra persuasione veritatis verborum ipsius, ut digni eficiamur, qui vere dicamus : c Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus 15. » in posterum vero, sicut idem Apostolus confirmavit his verbis: Nam si commortui sumus, et convivemus : si sustinemus, et conregnabimus "., Et similiter his adducit nos ad fidem adhibendam, cum dicit : • Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, itidem et resurrectionis erimus 45. » Ac rursus D idem dogma baptismatis ejusmodi nos docens modo magis suasorio, et vi majore, subjicit, di- cens : ‹ Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominatur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel : quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos existimate, autem Deo in Christo Jesu 16. › to. vos ipsos quidem mortuos esse peccato, viventes * Philipp. 111, 20. • Rom. vi, 7. 1º Galat. v, 24. " Coloss. III, 5, 6. * Psal. c, 3, 4. | Timn. 11, 11, 12. » Rom. ibid. 9-11. Aliquanto post duo miss. Galat. 1, (10) Reg. tertius ἐπουράνιον βασιλείαν τε καὶ που (11) Editi πάσας τάς. At nostri tres mss. πάντα;.

Α νημα πρὸς τὴν ἐπουράνιον πολιτείαν (10), ώστε δύο νασθαι εἰπεῖν μετὰ ἀληθείας καὶ παῤῥησίας τῆς ἐν Χριστῷ· Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει . Καὶ πάλιν ἐπιφέρει· Ο γὰρ ἀποθανών δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, τουτέστιν ἀπήλ- λακται, ἠλευθέρωται, κεκαθάρισται πάσης ἁμαρτίας τῆς οὐκ ἐν ἔργοις καὶ λόγοις μόνον, ἀλλὰ καὶ προστα θοῦς ἐνθυμήσεως. Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἀπεφήνατο γράψας· . Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. Σταυροῦμεν δὲ δηλονότι, οἱ ἐν τῷ ὕδατι βαπτιζόμεν ναι· ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ θανά του, τῆς σε ταφῆς καὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως, καθὼς γέγραπται. Καὶ πάλιν· «Νεκρώσατε, φησ τὰ μέλη ὑμῶν, τὰ ἐπὶ τῆς γῆς (πάντως τὰς (11) Ει Β ἐν τῷ βαπτίσματι συνθήκας καὶ ὕστερον φυλάξει τες), πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κε- χήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρείς δι' & ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ·, οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καθολικώτερον ἐπήγαγεν· ι Ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας· ο ὡς μηκέτι μηδὲ τῆς προσκαίρου ἡδονῆς τῆς καταῤῥυπούσης τὴν διάνοιαν παρενοχλούσης τῷ συμφυτευθέντι τῷ Χριστῷ ἐν τῷ ὁμοιώματι του θανάτου· διὰ δὲ τὸ μισεῖν καὶ βδελύσσεσθαι πάσαν κακίαν ἄχρι καὶ τῆς προσπαθοῦς ἐνθυμήσεως, τὸ καθαρὸν τῆς καρδίας ενδεικνυμένω, καθώς φησιν ὁ Δαβίδ· · Οὐκ ἐκολλήθη μοι καρδία σκαμβή· ἐκκλ νοντος ἀπ᾿ ἐμοῦ τοῦ πονηροῦ, οὐκ ἐγίνωσκον· ν έπε:· δὴ πάντως οὐδὲ ἐγγίζοντος αὐτοῦ ἐπεστράφη. Συμ φυτευθέντες δὲ ἐν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου, πά τως συνεγειρόμεθα τῷ Χριστῷ (τῆς γὰρ φυτείας τὸ ἀκολούθως σημαινόμενον τοιοῦτο)· νῦν μὲν κατά τὸ μέτρον τῆς ἐνανθρωπήσεως συμμορφούμενοι τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐν τῇ καινότητι τῆς ζωῆς, καὶ τῇ μέσ χρι θανάτου ὑπακοῇ ἐν πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας τῶν ῥημάτων αὐτοῦ· ἵνα ἄξιοι γενώμεθα μετὰ κλη θείας εἰπεῖν· ο Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμε Χριστός·, εἰς δὲ τὸ μέλλον, καθὼς διεβεβαιώσατε ὁ αὐτὸς Απόστολος εἰπὼν, ὅτι « Εἰ γὰρ συναπεθάν μεν, καὶ συζήσομεν· εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιο λεύσομεν. › Επίσης δὲ τούτοις πληροφορεῖ ἡμᾶς ἐν τῷ εἰπεῖν· ἡ Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοι ματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα. » Καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ δόγμα τοῦ τοιούταν βαπτίσματος, δυσωπητικώτερον καὶ ἀναγκαστικώτε ρον παιδεύων ἡμᾶς, ἐπιφέρει λέγων, ὅτι ο Χριστός, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· θάνατος απ τοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτία ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρ τία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » νι, 5. Αιτείαν. κεκάθαρται πάσης. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. erecla, semotus est, sic ut vere et cum fiducia, quæ in Christo est, possit dicere : Nostra enim conversatio in cœlis est * » Ac rursus subdit : • Qui enim mortuus est, justificatus est a pec- cato ", » hoc est, solutus est, liberatus est, pur- gatus est ab omni peccato, quod non solum in operibus ac verbis, verum etiam in cogitatione libidines et affectus commovente situm est. Et in "1 alio loco sententiam protulit ita scribens : • Qui autem sunt Christi Jesu, carnem crucifixerunt cum affectibus et concupiscentiis "., Nimirum hæc crucifigimus, quotquot in aqua baptizamur, quod baptisma similitudo est crucis, et mortis, et sepultura, et resurrectionis mortuorum, sicut scriptum est. iterum : • Mortificate, inquit, membra vestra, quæ sunt super terram ( sal- tem in posterum omnino baptismatis pacta ser- vantes), fornicationem, immunditiam, libidinen, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus, propter quæ venit ira Dei : › nec solum hæc dixit, sed generalius sub- junxit : c In filios incredulitatis "; » ita ut jam ae brevis quidem voluptas mentem coinquinans, eum qui cum Christo in similitudine mortis cons:- tus sit, infestet, sed per id ostendat cordis mur- ditiem, quod odio habeat et exsecretur omnem malitiam vel ad ipsam usque cogitationem, quxe libidines et affectus commoveat, quemadmodum dicit David : c Non adhæsit mihi cor pravum; de- clinantem a me malignum non cognoscebam : siquidem omniuo ne eo quidem accedente conver- C sus est: Consiti autem in similitudine mortis, pror- sus excitamur una cum Christo. Nam ea, quæ sequitur, sationis notio est ejusmodi. Nunc quidem juxta incarnationis mensuram internum hominem conformem præstamus in novitate vitæ, et in obe- dientia usque ad mortem, in integra persuasione veritatis verborum ipsius, ut digni eficiamur, qui vere dicamus : c Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus 15. » in posterum vero, sicut idem Apostolus confirmavit his verbis: Nam si commortui sumus, et convivemus : si sustinemus, et conregnabimus "., Et similiter his adducit nos ad fidem adhibendam, cum dicit : • Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, itidem et resurrectionis erimus 45. » Ac rursus D idem dogma baptismatis ejusmodi nos docens modo magis suasorio, et vi majore, subjicit, di- cens : ‹ Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominatur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel : quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos existimate, autem Deo in Christo Jesu 16. › to. vos ipsos quidem mortuos esse peccato, viventes * Philipp. 111, 20. • Rom. vi, 7. 1º Galat. v, 24. " Coloss. III, 5, 6. * Psal. c, 3, 4. | Timn. 11, 11, 12. » Rom. ibid. 9-11. Aliquanto post duo miss. Galat. 1, (10) Reg. tertius ἐπουράνιον βασιλείαν τε καὶ που (11) Editi πάσας τάς. At nostri tres mss. πάντα;.

Β Χριστοῦ περὶ τῆς ἀφέσεως τῶν ἡμετέρων ἁμαρτη- μάτων (12) οίκονομίαν διὰ τῆς μέχρι θανάτου έναν θρωπήσεως προσθεὶς ὁ ᾿Απόστολος, δυσωπητικώτε ρον καὶ ἀναγκαστικώτερον ἡμᾶς παιδεύει κεκριμένως νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα, ὥσπερ ὁ Χριστὸς, ἀποθανών δι' ἡμᾶς καὶ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν ὑπὲρ ἡμῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει, οὕτω καὶ ἡμεῖς, βαπτισθέντες εἰς τὸν θάνατον ἐν τῷ ὁμοιώματι, ἀποθάνωμεν τῇ ἁμαρτία καὶ διὰ τῆς ἐκ τοῦ βαπτίσματος ἀνόδου, ὥσπερ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντες, ζήσωμεν τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰη σοῦ, καὶ μηκέτι ἀποθάνωμεν, τουτέστι, μηκέτι ἁμαρτήσωμεν· διότι ο Ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα, αὕτη ἀποθανεῖται. » Καὶ ὥσπερ ἐκείνου ὁ θάνατος οὐ κυ ριεύει, οὕτω καὶ ἡμῶν μηκέτι κυριεύσῃ ἡ ἁμαρτία· τουτέστι, μηκέτι αὐτὴν ποιῶμεν. Καὶ ὅτι • Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ἡ ἀπαλλο τριωθέντες δὲ τῆς τοιαύτης δουλείας κατὰ πάντα τρόπον, ὡς ἐδήλωσεν ὁ ᾿Απόστολος εἰπών· « Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις, ο ζήσωμεν τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ ἐλευθερώσαντι ἡμᾶς, καθώς γέγραπται· « Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν (15) ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα. Πολὺ δὲ πρότερον τῆς ἁμαρτίας, δηλονότι χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καθὼς γέγραπται· • Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί· οὕτω διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. Στήκετε οὖν, φησί, καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε. » Καὶ ὥσπερ αὐτὸς τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ, ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ· οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν τῷ τοῦ ὕδατος βαπτισμῷ, ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυ ροῦ καὶ τοῦ θανάτου (14), ἀποθανόντες τῇ ἁμαρτία ἐφάπαξ, φυλάξωμεν ἑαυτοὺς, καὶ μηκέτι ἐπανέλθω- μεν ἐπὶ τὴν ἁμαρτίαν. Διαμείνωμεν δὲ ζῶντες τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰπόντι· Ὁ ἐμοὶ διακονῶν ἐμοὶ ἀκολουθήτω, ο ἐν τῷ φυλάσσειν πρῶτον μὲν τὸ αὐτοῦ τοῦ (15) Κυρίου πρόσταγμα, εἰπόντος· « Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς· › ἔπειτα δὲ καὶ τὸ τοῦ Ἀποστόλου παράγγελμα, γράψαντος· « Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. › Κατορθοῦται δὲ τούτων ἕκαστον, ἐὰν, ἄξια τῆς ἐπουρανίου κλήσεως φρονοῦντες, ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολιτευώμεθα, καὶ δυνηθῶμεν ἀληθεύοντες εἰπεῖν· . Η γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντες τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι • Εt κεκριμένος. κεκριμένως. Ελευθήρωσεν. χάριτι τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν. αυτό. μὲν τὸ αὐτοῦ τοῦ. DE BAPTISMO LIBER I. Christi de peccatorum nostroruin venia dispensa- tionem per incarnationem ad mortem usque pro- gressam adjiciens Apostolus, gravius ac validius, lata sententia, docet nos mortuos quidem esse peccato, viventes vero Deo in Christo Jesu, ut quemadmodum Christus propter nos mortuus, et excitatus ex mortuis pro nobis. non amplius moritur, ita nos quoque baptizati in mortem in similitudine, moriamur peccato; et per ascensum ex baptismate, velut ex mortuis excitati, vivamus Deo in Christo Jesu, et non moriamur amplius, hoc est, non amplius peccemus : siquidem, ‹ Ani- ma quæ peccaverit, ipsa morietur 17. . Et quem- admodum mors ei non amplius dominatur, ita et nobis non ultra dominetur peccatum, hoc est, non amplius peccatum perpetremus. quoniam • Qui peccatum facit, servus est peccati 18, › prorsus ab ejusmodi servitute liberati, sicut Paulus declaravit his verbis : c Qui autem sunt Christi, carnem cru- cifixerunt cum affectibus et concupiscentiis ". vivamus Deo in Christo Jesu, qui liberavit nos, uti scriptum est : c Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum s. Longe autem potiori jure sumus a peccato liberati, gra- tia videlicet Domini Jesu Christi, sicut scriptum est : • Sicut enim per inobedientiam unius homi- uis peccatores constituti sunt multi: ita per unius obeditionem justi constituentur multi". State igitur, inquit, et nolite iterum jugo servitutis detineri ". Et ut ipse peccato mortuus est se nel ; quod autem vivit, vivit Deo, ita et nos in aquæ baptismate, quod crucis et mortis similitu- dinem refert, semel mortui peccato, custodiamus nos ipsos, et non amplius revertamur ad peccatum. Quin etiam pergamus vivere Deo in Christo Jesu qui dixit : e Qui mihi ministrat me sequatur : custodientes primum quidem præceptum illud ip- sius Domini, dicentis : Sic luceat lux vestra co- ram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in calis est ", *, deinde monitum etiam Apostoli, scribentis: • Sive editis, sive bibitis, sive quid facilis, omnia in glo- riam Dei facite ". Assequemur autem horum D quodque, si coelesti vocatione dignum quid sen- tientes, vitam agamus dignam Evangelio Christi, possimusque vere dicere : « Charitas enim Christi constringit nos, judicantes illud, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt : et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt, non amplius sibi vivant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit 96. › Et ita fit hoc : ‹ Manete C Ezech. XVIII, 4. Joan. VIII, 34. Galat. v. 24. Juan. x1, 26. **Matth. v, 16. v, 1. Cor. x, 51. eliti Reg. prinus Αliquanto post mss. Galat. 111, 13. * Rom. v, 19. II Cor. v, 14, 15. ) ss Galle Vox ultima deest in vulgatis. Reg. secundus 16. Τὴν τοίνυν αυτού τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Α 16. Itaque illam ipsius Domini nostri Jesu (12) Unus ms. ἁμαρτιῶν. Nec ita multo infra (13) Veteres duo libri ἡμᾶς ἐξηγόρασεν. Editi (14) Unus ms. θανάτου αὐτοῦ. (15) Editi μὲν τοῦ αὐτοῦ τοῦ. Reg. tertius μὲν τὸ

Β Χριστοῦ περὶ τῆς ἀφέσεως τῶν ἡμετέρων ἁμαρτη- μάτων (12) οίκονομίαν διὰ τῆς μέχρι θανάτου έναν θρωπήσεως προσθεὶς ὁ ᾿Απόστολος, δυσωπητικώτε ρον καὶ ἀναγκαστικώτερον ἡμᾶς παιδεύει κεκριμένως νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα, ὥσπερ ὁ Χριστὸς, ἀποθανών δι' ἡμᾶς καὶ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν ὑπὲρ ἡμῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει, οὕτω καὶ ἡμεῖς, βαπτισθέντες εἰς τὸν θάνατον ἐν τῷ ὁμοιώματι, ἀποθάνωμεν τῇ ἁμαρτία καὶ διὰ τῆς ἐκ τοῦ βαπτίσματος ἀνόδου, ὥσπερ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντες, ζήσωμεν τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰη σοῦ, καὶ μηκέτι ἀποθάνωμεν, τουτέστι, μηκέτι ἁμαρτήσωμεν· διότι ο Ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα, αὕτη ἀποθανεῖται. » Καὶ ὥσπερ ἐκείνου ὁ θάνατος οὐ κυ ριεύει, οὕτω καὶ ἡμῶν μηκέτι κυριεύσῃ ἡ ἁμαρτία· τουτέστι, μηκέτι αὐτὴν ποιῶμεν. Καὶ ὅτι • Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ἡ ἀπαλλο τριωθέντες δὲ τῆς τοιαύτης δουλείας κατὰ πάντα τρόπον, ὡς ἐδήλωσεν ὁ ᾿Απόστολος εἰπών· « Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις, ο ζήσωμεν τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ ἐλευθερώσαντι ἡμᾶς, καθώς γέγραπται· « Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν (15) ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα. Πολὺ δὲ πρότερον τῆς ἁμαρτίας, δηλονότι χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καθὼς γέγραπται· • Ωσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί· οὕτω διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. Στήκετε οὖν, φησί, καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε. » Καὶ ὥσπερ αὐτὸς τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ, ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ· οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν τῷ τοῦ ὕδατος βαπτισμῷ, ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυ ροῦ καὶ τοῦ θανάτου (14), ἀποθανόντες τῇ ἁμαρτία ἐφάπαξ, φυλάξωμεν ἑαυτοὺς, καὶ μηκέτι ἐπανέλθω- μεν ἐπὶ τὴν ἁμαρτίαν. Διαμείνωμεν δὲ ζῶντες τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰπόντι· Ὁ ἐμοὶ διακονῶν ἐμοὶ ἀκολουθήτω, ο ἐν τῷ φυλάσσειν πρῶτον μὲν τὸ αὐτοῦ τοῦ (15) Κυρίου πρόσταγμα, εἰπόντος· « Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς· › ἔπειτα δὲ καὶ τὸ τοῦ Ἀποστόλου παράγγελμα, γράψαντος· « Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. › Κατορθοῦται δὲ τούτων ἕκαστον, ἐὰν, ἄξια τῆς ἐπουρανίου κλήσεως φρονοῦντες, ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολιτευώμεθα, καὶ δυνηθῶμεν ἀληθεύοντες εἰπεῖν· . Η γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντες τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι • Εt κεκριμένος. κεκριμένως. Ελευθήρωσεν. χάριτι τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν. αυτό. μὲν τὸ αὐτοῦ τοῦ. DE BAPTISMO LIBER I. Christi de peccatorum nostroruin venia dispensa- tionem per incarnationem ad mortem usque pro- gressam adjiciens Apostolus, gravius ac validius, lata sententia, docet nos mortuos quidem esse peccato, viventes vero Deo in Christo Jesu, ut quemadmodum Christus propter nos mortuus, et excitatus ex mortuis pro nobis. non amplius moritur, ita nos quoque baptizati in mortem in similitudine, moriamur peccato; et per ascensum ex baptismate, velut ex mortuis excitati, vivamus Deo in Christo Jesu, et non moriamur amplius, hoc est, non amplius peccemus : siquidem, ‹ Ani- ma quæ peccaverit, ipsa morietur 17. . Et quem- admodum mors ei non amplius dominatur, ita et nobis non ultra dominetur peccatum, hoc est, non amplius peccatum perpetremus. quoniam • Qui peccatum facit, servus est peccati 18, › prorsus ab ejusmodi servitute liberati, sicut Paulus declaravit his verbis : c Qui autem sunt Christi, carnem cru- cifixerunt cum affectibus et concupiscentiis ". vivamus Deo in Christo Jesu, qui liberavit nos, uti scriptum est : c Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum s. Longe autem potiori jure sumus a peccato liberati, gra- tia videlicet Domini Jesu Christi, sicut scriptum est : • Sicut enim per inobedientiam unius homi- uis peccatores constituti sunt multi: ita per unius obeditionem justi constituentur multi". State igitur, inquit, et nolite iterum jugo servitutis detineri ". Et ut ipse peccato mortuus est se nel ; quod autem vivit, vivit Deo, ita et nos in aquæ baptismate, quod crucis et mortis similitu- dinem refert, semel mortui peccato, custodiamus nos ipsos, et non amplius revertamur ad peccatum. Quin etiam pergamus vivere Deo in Christo Jesu qui dixit : e Qui mihi ministrat me sequatur : custodientes primum quidem præceptum illud ip- sius Domini, dicentis : Sic luceat lux vestra co- ram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in calis est ", *, deinde monitum etiam Apostoli, scribentis: • Sive editis, sive bibitis, sive quid facilis, omnia in glo- riam Dei facite ". Assequemur autem horum D quodque, si coelesti vocatione dignum quid sen- tientes, vitam agamus dignam Evangelio Christi, possimusque vere dicere : « Charitas enim Christi constringit nos, judicantes illud, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt : et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt, non amplius sibi vivant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit 96. › Et ita fit hoc : ‹ Manete C Ezech. XVIII, 4. Joan. VIII, 34. Galat. v. 24. Juan. x1, 26. **Matth. v, 16. v, 1. Cor. x, 51. eliti Reg. prinus Αliquanto post mss. Galat. 111, 13. * Rom. v, 19. II Cor. v, 14, 15. ) ss Galle Vox ultima deest in vulgatis. Reg. secundus 16. Τὴν τοίνυν αυτού τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Α 16. Itaque illam ipsius Domini nostri Jesu (12) Unus ms. ἁμαρτιῶν. Nec ita multo infra (13) Veteres duo libri ἡμᾶς ἐξηγόρασεν. Editi (14) Unus ms. θανάτου αὐτοῦ. (15) Editi μὲν τοῦ αὐτοῦ τοῦ. Reg. tertius μὲν τὸ

Α ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ υπέρ αυτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Καὶ οὕτω κατορθοῦται τὸ, « Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου (16). Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπη, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία· ἐν παντὶ δὲ συνιστῶν- τες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, » ἀψευδῆ καὶ ἀληθῆ ἐπιδειξώμεθα τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι ἐπαγγελίαν, ἐν τῷ φυλάσσειν τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρακλητικώς πρὸς τοὺς συμφυτευθέντας τῷ Χριστῷ καὶ συνεγερ θέντας εἰρημένα οὕτως· . Μὴ οὖν βασιλευέτω ή ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπὸ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τα μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (17) ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐχ νεκρῶν ζώντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ. Καὶ πάλιν· . Εἰ οὖν συνηγέρθηκε το Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν !:- ξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, καὶ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ο ὡς οἶμαι, ἀναπόδοτον (18) ούτε διευκρινήσαντος ἡμῖν τοῦ Ἀποστόλου, δι᾿ ὀλίγων γοῦν τῶν μνημονευθέντων τὴν προλαβοῦσαν μεγάλη τῆς ἀμετρήτου φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ χάριν ἐν ἀγάπη Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, οὗ ἡ μέχρι θανά του ὑπακοὴ ἡμῖν ἐγένετο, καθώς γέγραπται, λύτρω σις ἁμαρτημάτων, ἐλευθερία τοῦ ἐν τῷ ἀπ᾿ α νος (19) παραπτώματι βασιλεύοντος θανάτου, κατα λαγὴ τῷ Θεῷ, δύναμις τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, δικαιοσύνης δωρεὰ, κοινωνία τῶν ἁγίων ἐν τῇ εἰα νίῳ ζωῇ, βασιλείας οὐρανῶν κληρονομία, καὶ μυρίων ἄλλων ἀγαθῶν βραβεῖον· σοφῶς δὲ καὶ ἰσχυρές παραδεδωκότος ἡμῖν, διὰ τῶν συνημμένως ἐπι ενεχθέντων, τὸν ἐν τῷ ὕδατι εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ βαπτίσματος λόγον. Δι' ὧν ἐπαίδευσεν ἡμᾶς ἀσφαλίζεσθαι ἑαυτοὺς, με εἰς κενὸν τὴν τοσαύτην καὶ τοιαύτην χάριν δέξασθαι, εἰπὼν ἃ καὶ προσεῖπον· ι Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (20) ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, ὡς ἐκ νε- κρῶν ζῶντας· καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, ο καὶ τὰ ἑξῆς. ἁμαρτίας καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης, προς- αγαγὼν δὲ τῇ κατὰ Θεὸν δικαιοσύνῃ σφοδρότερον δι φρικωδεστέρας ἀπειλῆς, καὶ ἀγαθῆς καὶ ποθεινοτά μενεῖτε. μένητε. καθὼς κἀγώ. σετε. ἀναπόδοτον Π. γοῦν, αἰῶνος. παραστήσετε. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. in dilectione mea. Si mandata mea servaveri- ris, manebitis in dilectione mea, sicut ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in eius dile- ctione 17. ▸ , B tes, ut ne vituperetur ministerium; sed velut Dei ministri in omnibus commendantes nosmetipsos ³8, › sinceram ac veram ostendamus baptismatis promis- sionem, custodientes scilicet quæ ab Apostolo horta- menti in morem ad quoscunque cum Christo consitos et cum ipso excitatos sic dicta sunt : « Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in ipsius concupiscentiis. Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ". » Et iterum: Igitur, si con- surrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quærite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quæ sur. sum sunt sapite, et non quæ super terram Ac mea quidem sententia, sic per pauca quæ relata sunt, nobis Apostolus explicat magnam illam præ- venientem, el cui vices referri non possint, immen- sæ benignitatis Dei gratiam, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, cujus usque ad mortem obe- dientia, uti scriptum est, facta nobis est redemptio peccatorun, liberatio mortis in peccato, quod a saculo est, regnantis, reconciliatio cum Deo, vir- tus qua grati efficimur Deo et accepti, justitiæ do- num, societas sanctorum in æterna vila, regni cu- C lorum hæreditas et innumerorum aliorum bonorum præmium. Atque etiam sapienter ac valide nobis per ea, quæ conjunctim illata sunt, rationem baptismatis aquæ, quod in mortem Domini nostri Jesu Christi fit, tradidit. Quibus nos erudivit, ut communiamus nosmetipsos, ne frustra tantam ac talem gratiam suscipiamus, ubi videlicet ea dicit, quorum jam memini: ‹ Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in con- cupiscentiis ipsius. Neque exhibeatis membra ve- stra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ",, etc. legis justitia removens, ad justitiam vero secun- dum Deum per minas magis horrendas ac per bo- nam desiderabilemque promissionem vehementius D Joan. xv, 9, to. 1ª II Cor. vi, 3, 4. Rom. vi, 12, 13. Coloss. 111, 1, 2. 12, 13. ms. Combef. Editi Subinde unus ms. Ita pulo nobis Apostolum per anapodoton dilucidare magnam illam gratiam, etc., existimasse videtur vo- cmὶ novam quamdam figuram esse rhetoricæ : sed nemo, opinor, ei ea in re assentie tur. Arbitror hac voce{significari hoc loco remi tanki pretii, ut nihil, quod par sit, possit unquam re ferri. Vox quæ mox sequitur, deest in uns codice, nec dubium quin redundet. Editi 17. • Μηδεμίαν δὲ ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, 17. < Nullam autem ulla in re offensionem dau- 18. Quibus nos omnino ab omni peccato et a 18. Δι' ὧν παντάπασιν ἀποστήσας μὲν ἡμᾶς πάση (16) Antiqui duo libri ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ, καὶ ἐάν. Μοχ (17) Veteres libri παραστήσατε. Εditi παραστή- (18) Interpres vetus cum hunc locum ita vertit, 3. Rom. (19) Edili ἐν τῷ αἰῶνος. At mss. duo ἐν τῷ ἀπ' (20) Rursus et hoc loco nostri mss. παραστήσατε.

Α ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ υπέρ αυτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Καὶ οὕτω κατορθοῦται τὸ, « Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου (16). Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπη, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία· ἐν παντὶ δὲ συνιστῶν- τες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, » ἀψευδῆ καὶ ἀληθῆ ἐπιδειξώμεθα τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι ἐπαγγελίαν, ἐν τῷ φυλάσσειν τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρακλητικώς πρὸς τοὺς συμφυτευθέντας τῷ Χριστῷ καὶ συνεγερ θέντας εἰρημένα οὕτως· . Μὴ οὖν βασιλευέτω ή ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπὸ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τα μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (17) ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐχ νεκρῶν ζώντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ. Καὶ πάλιν· . Εἰ οὖν συνηγέρθηκε το Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν !:- ξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, καὶ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ο ὡς οἶμαι, ἀναπόδοτον (18) ούτε διευκρινήσαντος ἡμῖν τοῦ Ἀποστόλου, δι᾿ ὀλίγων γοῦν τῶν μνημονευθέντων τὴν προλαβοῦσαν μεγάλη τῆς ἀμετρήτου φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ χάριν ἐν ἀγάπη Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, οὗ ἡ μέχρι θανά του ὑπακοὴ ἡμῖν ἐγένετο, καθώς γέγραπται, λύτρω σις ἁμαρτημάτων, ἐλευθερία τοῦ ἐν τῷ ἀπ᾿ α νος (19) παραπτώματι βασιλεύοντος θανάτου, κατα λαγὴ τῷ Θεῷ, δύναμις τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, δικαιοσύνης δωρεὰ, κοινωνία τῶν ἁγίων ἐν τῇ εἰα νίῳ ζωῇ, βασιλείας οὐρανῶν κληρονομία, καὶ μυρίων ἄλλων ἀγαθῶν βραβεῖον· σοφῶς δὲ καὶ ἰσχυρές παραδεδωκότος ἡμῖν, διὰ τῶν συνημμένως ἐπι ενεχθέντων, τὸν ἐν τῷ ὕδατι εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ βαπτίσματος λόγον. Δι' ὧν ἐπαίδευσεν ἡμᾶς ἀσφαλίζεσθαι ἑαυτοὺς, με εἰς κενὸν τὴν τοσαύτην καὶ τοιαύτην χάριν δέξασθαι, εἰπὼν ἃ καὶ προσεῖπον· ι Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (20) ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, ὡς ἐκ νε- κρῶν ζῶντας· καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, ο καὶ τὰ ἑξῆς. ἁμαρτίας καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης, προς- αγαγὼν δὲ τῇ κατὰ Θεὸν δικαιοσύνῃ σφοδρότερον δι φρικωδεστέρας ἀπειλῆς, καὶ ἀγαθῆς καὶ ποθεινοτά μενεῖτε. μένητε. καθὼς κἀγώ. σετε. ἀναπόδοτον Π. γοῦν, αἰῶνος. παραστήσετε. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. in dilectione mea. Si mandata mea servaveri- ris, manebitis in dilectione mea, sicut ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in eius dile- ctione 17. ▸ , B tes, ut ne vituperetur ministerium; sed velut Dei ministri in omnibus commendantes nosmetipsos ³8, › sinceram ac veram ostendamus baptismatis promis- sionem, custodientes scilicet quæ ab Apostolo horta- menti in morem ad quoscunque cum Christo consitos et cum ipso excitatos sic dicta sunt : « Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in ipsius concupiscentiis. Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ". » Et iterum: Igitur, si con- surrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quærite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quæ sur. sum sunt sapite, et non quæ super terram Ac mea quidem sententia, sic per pauca quæ relata sunt, nobis Apostolus explicat magnam illam præ- venientem, el cui vices referri non possint, immen- sæ benignitatis Dei gratiam, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, cujus usque ad mortem obe- dientia, uti scriptum est, facta nobis est redemptio peccatorun, liberatio mortis in peccato, quod a saculo est, regnantis, reconciliatio cum Deo, vir- tus qua grati efficimur Deo et accepti, justitiæ do- num, societas sanctorum in æterna vila, regni cu- C lorum hæreditas et innumerorum aliorum bonorum præmium. Atque etiam sapienter ac valide nobis per ea, quæ conjunctim illata sunt, rationem baptismatis aquæ, quod in mortem Domini nostri Jesu Christi fit, tradidit. Quibus nos erudivit, ut communiamus nosmetipsos, ne frustra tantam ac talem gratiam suscipiamus, ubi videlicet ea dicit, quorum jam memini: ‹ Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in con- cupiscentiis ipsius. Neque exhibeatis membra ve- stra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ",, etc. legis justitia removens, ad justitiam vero secun- dum Deum per minas magis horrendas ac per bo- nam desiderabilemque promissionem vehementius D Joan. xv, 9, to. 1ª II Cor. vi, 3, 4. Rom. vi, 12, 13. Coloss. 111, 1, 2. 12, 13. ms. Combef. Editi Subinde unus ms. Ita pulo nobis Apostolum per anapodoton dilucidare magnam illam gratiam, etc., existimasse videtur vo- cmὶ novam quamdam figuram esse rhetoricæ : sed nemo, opinor, ei ea in re assentie tur. Arbitror hac voce{significari hoc loco remi tanki pretii, ut nihil, quod par sit, possit unquam re ferri. Vox quæ mox sequitur, deest in uns codice, nec dubium quin redundet. Editi 17. • Μηδεμίαν δὲ ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, 17. < Nullam autem ulla in re offensionem dau- 18. Quibus nos omnino ab omni peccato et a 18. Δι' ὧν παντάπασιν ἀποστήσας μὲν ἡμᾶς πάση (16) Antiqui duo libri ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ, καὶ ἐάν. Μοχ (17) Veteres libri παραστήσατε. Εditi παραστή- (18) Interpres vetus cum hunc locum ita vertit, 3. Rom. (19) Edili ἐν τῷ αἰῶνος. At mss. duo ἐν τῷ ἀπ' (20) Rursus et hoc loco nostri mss. παραστήσατε.

Α ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ υπέρ αυτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Καὶ οὕτω κατορθοῦται τὸ, « Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου (16). Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπη, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία· ἐν παντὶ δὲ συνιστῶν- τες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, » ἀψευδῆ καὶ ἀληθῆ ἐπιδειξώμεθα τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι ἐπαγγελίαν, ἐν τῷ φυλάσσειν τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρακλητικώς πρὸς τοὺς συμφυτευθέντας τῷ Χριστῷ καὶ συνεγερ θέντας εἰρημένα οὕτως· . Μὴ οὖν βασιλευέτω ή ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπὸ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τα μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (17) ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐχ νεκρῶν ζώντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ. Καὶ πάλιν· . Εἰ οὖν συνηγέρθηκε το Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν !:- ξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, καὶ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ο ὡς οἶμαι, ἀναπόδοτον (18) ούτε διευκρινήσαντος ἡμῖν τοῦ Ἀποστόλου, δι᾿ ὀλίγων γοῦν τῶν μνημονευθέντων τὴν προλαβοῦσαν μεγάλη τῆς ἀμετρήτου φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ χάριν ἐν ἀγάπη Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, οὗ ἡ μέχρι θανά του ὑπακοὴ ἡμῖν ἐγένετο, καθώς γέγραπται, λύτρω σις ἁμαρτημάτων, ἐλευθερία τοῦ ἐν τῷ ἀπ᾿ α νος (19) παραπτώματι βασιλεύοντος θανάτου, κατα λαγὴ τῷ Θεῷ, δύναμις τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, δικαιοσύνης δωρεὰ, κοινωνία τῶν ἁγίων ἐν τῇ εἰα νίῳ ζωῇ, βασιλείας οὐρανῶν κληρονομία, καὶ μυρίων ἄλλων ἀγαθῶν βραβεῖον· σοφῶς δὲ καὶ ἰσχυρές παραδεδωκότος ἡμῖν, διὰ τῶν συνημμένως ἐπι ενεχθέντων, τὸν ἐν τῷ ὕδατι εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ βαπτίσματος λόγον. Δι' ὧν ἐπαίδευσεν ἡμᾶς ἀσφαλίζεσθαι ἑαυτοὺς, με εἰς κενὸν τὴν τοσαύτην καὶ τοιαύτην χάριν δέξασθαι, εἰπὼν ἃ καὶ προσεῖπον· ι Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (20) ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, ὡς ἐκ νε- κρῶν ζῶντας· καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, ο καὶ τὰ ἑξῆς. ἁμαρτίας καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης, προς- αγαγὼν δὲ τῇ κατὰ Θεὸν δικαιοσύνῃ σφοδρότερον δι φρικωδεστέρας ἀπειλῆς, καὶ ἀγαθῆς καὶ ποθεινοτά μενεῖτε. μένητε. καθὼς κἀγώ. σετε. ἀναπόδοτον Π. γοῦν, αἰῶνος. παραστήσετε. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. in dilectione mea. Si mandata mea servaveri- ris, manebitis in dilectione mea, sicut ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in eius dile- ctione 17. ▸ , B tes, ut ne vituperetur ministerium; sed velut Dei ministri in omnibus commendantes nosmetipsos ³8, › sinceram ac veram ostendamus baptismatis promis- sionem, custodientes scilicet quæ ab Apostolo horta- menti in morem ad quoscunque cum Christo consitos et cum ipso excitatos sic dicta sunt : « Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in ipsius concupiscentiis. Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ". » Et iterum: Igitur, si con- surrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quærite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quæ sur. sum sunt sapite, et non quæ super terram Ac mea quidem sententia, sic per pauca quæ relata sunt, nobis Apostolus explicat magnam illam præ- venientem, el cui vices referri non possint, immen- sæ benignitatis Dei gratiam, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, cujus usque ad mortem obe- dientia, uti scriptum est, facta nobis est redemptio peccatorun, liberatio mortis in peccato, quod a saculo est, regnantis, reconciliatio cum Deo, vir- tus qua grati efficimur Deo et accepti, justitiæ do- num, societas sanctorum in æterna vila, regni cu- C lorum hæreditas et innumerorum aliorum bonorum præmium. Atque etiam sapienter ac valide nobis per ea, quæ conjunctim illata sunt, rationem baptismatis aquæ, quod in mortem Domini nostri Jesu Christi fit, tradidit. Quibus nos erudivit, ut communiamus nosmetipsos, ne frustra tantam ac talem gratiam suscipiamus, ubi videlicet ea dicit, quorum jam memini: ‹ Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in con- cupiscentiis ipsius. Neque exhibeatis membra ve- stra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ",, etc. legis justitia removens, ad justitiam vero secun- dum Deum per minas magis horrendas ac per bo- nam desiderabilemque promissionem vehementius D Joan. xv, 9, to. 1ª II Cor. vi, 3, 4. Rom. vi, 12, 13. Coloss. 111, 1, 2. 12, 13. ms. Combef. Editi Subinde unus ms. Ita pulo nobis Apostolum per anapodoton dilucidare magnam illam gratiam, etc., existimasse videtur vo- cmὶ novam quamdam figuram esse rhetoricæ : sed nemo, opinor, ei ea in re assentie tur. Arbitror hac voce{significari hoc loco remi tanki pretii, ut nihil, quod par sit, possit unquam re ferri. Vox quæ mox sequitur, deest in uns codice, nec dubium quin redundet. Editi 17. • Μηδεμίαν δὲ ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, 17. < Nullam autem ulla in re offensionem dau- 18. Quibus nos omnino ab omni peccato et a 18. Δι' ὧν παντάπασιν ἀποστήσας μὲν ἡμᾶς πάση (16) Antiqui duo libri ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ, καὶ ἐάν. Μοχ (17) Veteres libri παραστήσατε. Εditi παραστή- (18) Interpres vetus cum hunc locum ita vertit, 3. Rom. (19) Edili ἐν τῷ αἰῶνος. At mss. duo ἐν τῷ ἀπ' (20) Rursus et hoc loco nostri mss. παραστήσατε.

Α ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ υπέρ αυτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Καὶ οὕτω κατορθοῦται τὸ, « Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου (16). Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπη, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία· ἐν παντὶ δὲ συνιστῶν- τες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, » ἀψευδῆ καὶ ἀληθῆ ἐπιδειξώμεθα τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι ἐπαγγελίαν, ἐν τῷ φυλάσσειν τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρακλητικώς πρὸς τοὺς συμφυτευθέντας τῷ Χριστῷ καὶ συνεγερ θέντας εἰρημένα οὕτως· . Μὴ οὖν βασιλευέτω ή ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπὸ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τα μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (17) ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐχ νεκρῶν ζώντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ. Καὶ πάλιν· . Εἰ οὖν συνηγέρθηκε το Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν !:- ξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, καὶ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ο ὡς οἶμαι, ἀναπόδοτον (18) ούτε διευκρινήσαντος ἡμῖν τοῦ Ἀποστόλου, δι᾿ ὀλίγων γοῦν τῶν μνημονευθέντων τὴν προλαβοῦσαν μεγάλη τῆς ἀμετρήτου φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ χάριν ἐν ἀγάπη Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, οὗ ἡ μέχρι θανά του ὑπακοὴ ἡμῖν ἐγένετο, καθώς γέγραπται, λύτρω σις ἁμαρτημάτων, ἐλευθερία τοῦ ἐν τῷ ἀπ᾿ α νος (19) παραπτώματι βασιλεύοντος θανάτου, κατα λαγὴ τῷ Θεῷ, δύναμις τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, δικαιοσύνης δωρεὰ, κοινωνία τῶν ἁγίων ἐν τῇ εἰα νίῳ ζωῇ, βασιλείας οὐρανῶν κληρονομία, καὶ μυρίων ἄλλων ἀγαθῶν βραβεῖον· σοφῶς δὲ καὶ ἰσχυρές παραδεδωκότος ἡμῖν, διὰ τῶν συνημμένως ἐπι ενεχθέντων, τὸν ἐν τῷ ὕδατι εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ βαπτίσματος λόγον. Δι' ὧν ἐπαίδευσεν ἡμᾶς ἀσφαλίζεσθαι ἑαυτοὺς, με εἰς κενὸν τὴν τοσαύτην καὶ τοιαύτην χάριν δέξασθαι, εἰπὼν ἃ καὶ προσεῖπον· ι Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπ ακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῆς. Μηδὲ παρ ιστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία ἀλλὰ παραστήσατε (20) ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, ὡς ἐκ νε- κρῶν ζῶντας· καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, ο καὶ τὰ ἑξῆς. ἁμαρτίας καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης, προς- αγαγὼν δὲ τῇ κατὰ Θεὸν δικαιοσύνῃ σφοδρότερον δι φρικωδεστέρας ἀπειλῆς, καὶ ἀγαθῆς καὶ ποθεινοτά μενεῖτε. μένητε. καθὼς κἀγώ. σετε. ἀναπόδοτον Π. γοῦν, αἰῶνος. παραστήσετε. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. in dilectione mea. Si mandata mea servaveri- ris, manebitis in dilectione mea, sicut ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in eius dile- ctione 17. ▸ , B tes, ut ne vituperetur ministerium; sed velut Dei ministri in omnibus commendantes nosmetipsos ³8, › sinceram ac veram ostendamus baptismatis promis- sionem, custodientes scilicet quæ ab Apostolo horta- menti in morem ad quoscunque cum Christo consitos et cum ipso excitatos sic dicta sunt : « Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in ipsius concupiscentiis. Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ". » Et iterum: Igitur, si con- surrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quærite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quæ sur. sum sunt sapite, et non quæ super terram Ac mea quidem sententia, sic per pauca quæ relata sunt, nobis Apostolus explicat magnam illam præ- venientem, el cui vices referri non possint, immen- sæ benignitatis Dei gratiam, in dilectione Christi Jesu Domini nostri, cujus usque ad mortem obe- dientia, uti scriptum est, facta nobis est redemptio peccatorun, liberatio mortis in peccato, quod a saculo est, regnantis, reconciliatio cum Deo, vir- tus qua grati efficimur Deo et accepti, justitiæ do- num, societas sanctorum in æterna vila, regni cu- C lorum hæreditas et innumerorum aliorum bonorum præmium. Atque etiam sapienter ac valide nobis per ea, quæ conjunctim illata sunt, rationem baptismatis aquæ, quod in mortem Domini nostri Jesu Christi fit, tradidit. Quibus nos erudivit, ut communiamus nosmetipsos, ne frustra tantam ac talem gratiam suscipiamus, ubi videlicet ea dicit, quorum jam memini: ‹ Ne igitur regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei in con- cupiscentiis ipsius. Neque exhibeatis membra ve- stra arma iniquitatis peccato : sed exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo ",, etc. legis justitia removens, ad justitiam vero secun- dum Deum per minas magis horrendas ac per bo- nam desiderabilemque promissionem vehementius D Joan. xv, 9, to. 1ª II Cor. vi, 3, 4. Rom. vi, 12, 13. Coloss. 111, 1, 2. 12, 13. ms. Combef. Editi Subinde unus ms. Ita pulo nobis Apostolum per anapodoton dilucidare magnam illam gratiam, etc., existimasse videtur vo- cmὶ novam quamdam figuram esse rhetoricæ : sed nemo, opinor, ei ea in re assentie tur. Arbitror hac voce{significari hoc loco remi tanki pretii, ut nihil, quod par sit, possit unquam re ferri. Vox quæ mox sequitur, deest in uns codice, nec dubium quin redundet. Editi 17. • Μηδεμίαν δὲ ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, 17. < Nullam autem ulla in re offensionem dau- 18. Quibus nos omnino ab omni peccato et a 18. Δι' ὧν παντάπασιν ἀποστήσας μὲν ἡμᾶς πάση (16) Antiqui duo libri ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ, καὶ ἐάν. Μοχ (17) Veteres libri παραστήσατε. Εditi παραστή- (18) Interpres vetus cum hunc locum ita vertit, 3. Rom. (19) Edili ἐν τῷ αἰῶνος. At mss. duo ἐν τῷ ἀπ' (20) Rursus et hoc loco nostri mss. παραστήσατε.

τῆς ἐπαγγελίας, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Τὰ γὰρ ἐψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος· τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ ζωὴ αἰώ νιος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, » μιμεῖσθαι σύνης κρείττονας ἡμᾶς γενέσθαι παιδεύει, ἐπαγα- γών· « Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοὶ (γινώσκουσι γὰρ νόμον λαλῶ), ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ' ὅσον χρόνον ζῇ; Η γὰρ ύπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ, κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός. Αρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς, μοιχαλίς χρηματίσει (22), ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου, τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα, γενομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ. Ὥστε, ἀδελφοί μου, καὶ ὑμεῖς ἐθανα- τώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι, Β ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ Θεῷ. Οτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νό μου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, εἰς τὸ καρπο φορῆσαι τῷ θανάτῳ. Νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δουλεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος, καὶ οὐ πα λαιότητι γράμματος, » καὶ τὰ ἑξῆς. Δι' ὧν παιδευό μεθα θαυμάζειν τὴν ἀνεκδιήγητον φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ φρικωδέστερον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος. · ἐν ἑτέρῳ τόπῳ σύγκρισιν ποιούμενος τοῦ νόμου καὶ τοῦ Εὐαγγελίου, κατὰ ἀπόφασιν δεικνύει, λέγων· • Τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωο- ποιεῖ· » γράμμα δὲ λέγων τὸν νόμον, ὡς διὰ τῶν προγεγραμμένων καὶ ἐπιφερομένων δηλοῦται (23) · πνεῦμα δὲ τὴν τοῦ Κυρίου διδασκαλίαν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστιν. » Εἰ δὲ ἡ κατὰ νόμον δικαιοσύνη σπουδαζομένη τισὶ τῶν ἐν τῷ βαπτίσματι καθομο λογησάντων ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ μηκέτι ἑαυτοῖς ζην, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι, μοιχείας κρῖμα ἐπάγει, ὡς διὰ τῶν προειρημένων σαφῶς δέδεικται, τί ἄν τις εἴποι περὶ παραδόσεων ἀνθρωπίνων ; Περὶ δὲ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολος σφοδρότερον ἀποφαίνεται, εἰπών • ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου μου (24), δι᾿ ἂν τὰ πάντα ἐζημιώθην, και ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην. » Περὶ μὲν οὖν παραδό σεων ἀνθρωπίνων τὸ κρῖμα φανερὸν ἐκ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων· περὶ δὲ λογισμῶν ἰδίων ἐν σοφίᾳ ἀνθρωπίνῃ ἀγωνιστικώτερον την καθαίρεσιν ποιεῖ προγεγραμμένων δηλούνται. η Ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν, πνεῦμα, ἡμῶν. Stipendia enim peccati, DE BAPTISMO LIBER I. A adducens his verbis : mors; donum vero Dei, vita æterna, in Christo Jesu Domino nostro ",, id nos docet, ut rursus Dominum imitemur, et evadamus legali justitia superiores, subjungitque : c An ignoratis, fratres (scientibus enim legem loquor), quod lex domina- tur homini, quanto tempore vivit ? Nam quæ sub viro est mulier, vivente viro, alligata est legi ; si autem mortuus fuerit vir, soluta est a lege viri. Igitur, vivente viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro: si autem mortuus fuerit vir, libera est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus Christi, ut sitis alteri, ei scilicet qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quæ per legen erant, operabantur in membris no- stris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a lege, mortui ei a qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate littera 3, etc. Quibus discimus ineffabilem Deiin Christo Jesu benignitatem mirari, nosque majore cum timore ab omni inquinamento carnis et spiritus repurgare. litteram intercedit, comparatis inter se alibi lege et Evangelio, sententiose declarat his verbis : c Lit- tera enim occidit, spiritus vero vivifcat " ; » legem appellans litteram, ut ex iis quæ superius scrip!a sunt, et ex iis quæ subjunguntur, liquet : spiritum vero, doctrinam Domini ; cum Dominus ipse dicat. • Verba mea spiritus et vita sunt . . Quod si le- galis justitia diligenter observata quosdam, qui se Deo in baptismate devoverant, promiserantque se non amplius sibi victuros, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit ", tanquam adulteros judicat, veluti ex ante dictis clare demonstratum est, quidnam dixerit quis de humanis traditionibus ? De legali autem justitia idem Apostolus sententiam vehementiorem profert his verbis: ‹ Quin etiam existimo omnia detrimentum esse, propter emi. nentem scientiam Jesu Christi Domini mei : propter C D quem omnia detrimentum feci, et arbitror stercora esse, ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo, non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Christi Jesu, justitiam scilicet quæ ex Deo est 3. › Judicium quidem de humanis traditionibus, ex verbis Domini manifes- tum est: quod vero attinet ad propria consilia, quæ ex sapientia bumana fiunt, ea laboriosius 15. " Rom. vi, 23. Rom. vul, 1-6. II Cor. 111, 6. Joan. vi, 64. II Cor. v, 111, 8, 9. res duo libri Reg. ter tius ut in contextu. Nec ita multo infra Rey. prio Philipp. mnus etc, verba quæ ego locutus sum vobis, spiritus sunt, etc. (21) πάλιν τὸν Κύριον, καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιο- 19. Cæterum discrimen quod spiritum inter et 19. Τὴν δὲ διαφορὰν τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ γράμμα, (21) Veteres libri μιμεῖται. Editi μιμεῖσθαι. (22) Unus mss. χρηματίζει. (23) Editi τῶν προσγεγραμμένων δηλούται. Vele- (24) Antiqui duo libri Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου

τῆς ἐπαγγελίας, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Τὰ γὰρ ἐψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος· τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ ζωὴ αἰώ νιος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, » μιμεῖσθαι σύνης κρείττονας ἡμᾶς γενέσθαι παιδεύει, ἐπαγα- γών· « Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοὶ (γινώσκουσι γὰρ νόμον λαλῶ), ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ' ὅσον χρόνον ζῇ; Η γὰρ ύπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ, κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός. Αρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς, μοιχαλίς χρηματίσει (22), ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου, τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα, γενομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ. Ὥστε, ἀδελφοί μου, καὶ ὑμεῖς ἐθανα- τώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι, Β ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ Θεῷ. Οτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νό μου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, εἰς τὸ καρπο φορῆσαι τῷ θανάτῳ. Νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δουλεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος, καὶ οὐ πα λαιότητι γράμματος, » καὶ τὰ ἑξῆς. Δι' ὧν παιδευό μεθα θαυμάζειν τὴν ἀνεκδιήγητον φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ φρικωδέστερον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος. · ἐν ἑτέρῳ τόπῳ σύγκρισιν ποιούμενος τοῦ νόμου καὶ τοῦ Εὐαγγελίου, κατὰ ἀπόφασιν δεικνύει, λέγων· • Τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωο- ποιεῖ· » γράμμα δὲ λέγων τὸν νόμον, ὡς διὰ τῶν προγεγραμμένων καὶ ἐπιφερομένων δηλοῦται (23) · πνεῦμα δὲ τὴν τοῦ Κυρίου διδασκαλίαν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Τὰ ῥήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστιν. » Εἰ δὲ ἡ κατὰ νόμον δικαιοσύνη σπουδαζομένη τισὶ τῶν ἐν τῷ βαπτίσματι καθομο λογησάντων ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ μηκέτι ἑαυτοῖς ζην, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι, μοιχείας κρῖμα ἐπάγει, ὡς διὰ τῶν προειρημένων σαφῶς δέδεικται, τί ἄν τις εἴποι περὶ παραδόσεων ἀνθρωπίνων ; Περὶ δὲ τῆς κατὰ νόμον δικαιοσύνης ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολος σφοδρότερον ἀποφαίνεται, εἰπών • ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου μου (24), δι᾿ ἂν τὰ πάντα ἐζημιώθην, και ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Χριστοῦ Ἰησοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην. » Περὶ μὲν οὖν παραδό σεων ἀνθρωπίνων τὸ κρῖμα φανερὸν ἐκ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων· περὶ δὲ λογισμῶν ἰδίων ἐν σοφίᾳ ἀνθρωπίνῃ ἀγωνιστικώτερον την καθαίρεσιν ποιεῖ προγεγραμμένων δηλούνται. η Ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν, πνεῦμα, ἡμῶν. Stipendia enim peccati, DE BAPTISMO LIBER I. A adducens his verbis : mors; donum vero Dei, vita æterna, in Christo Jesu Domino nostro ",, id nos docet, ut rursus Dominum imitemur, et evadamus legali justitia superiores, subjungitque : c An ignoratis, fratres (scientibus enim legem loquor), quod lex domina- tur homini, quanto tempore vivit ? Nam quæ sub viro est mulier, vivente viro, alligata est legi ; si autem mortuus fuerit vir, soluta est a lege viri. Igitur, vivente viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro: si autem mortuus fuerit vir, libera est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus Christi, ut sitis alteri, ei scilicet qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quæ per legen erant, operabantur in membris no- stris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a lege, mortui ei a qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate littera 3, etc. Quibus discimus ineffabilem Deiin Christo Jesu benignitatem mirari, nosque majore cum timore ab omni inquinamento carnis et spiritus repurgare. litteram intercedit, comparatis inter se alibi lege et Evangelio, sententiose declarat his verbis : c Lit- tera enim occidit, spiritus vero vivifcat " ; » legem appellans litteram, ut ex iis quæ superius scrip!a sunt, et ex iis quæ subjunguntur, liquet : spiritum vero, doctrinam Domini ; cum Dominus ipse dicat. • Verba mea spiritus et vita sunt . . Quod si le- galis justitia diligenter observata quosdam, qui se Deo in baptismate devoverant, promiserantque se non amplius sibi victuros, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit ", tanquam adulteros judicat, veluti ex ante dictis clare demonstratum est, quidnam dixerit quis de humanis traditionibus ? De legali autem justitia idem Apostolus sententiam vehementiorem profert his verbis: ‹ Quin etiam existimo omnia detrimentum esse, propter emi. nentem scientiam Jesu Christi Domini mei : propter C D quem omnia detrimentum feci, et arbitror stercora esse, ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo, non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Christi Jesu, justitiam scilicet quæ ex Deo est 3. › Judicium quidem de humanis traditionibus, ex verbis Domini manifes- tum est: quod vero attinet ad propria consilia, quæ ex sapientia bumana fiunt, ea laboriosius 15. " Rom. vi, 23. Rom. vul, 1-6. II Cor. 111, 6. Joan. vi, 64. II Cor. v, 111, 8, 9. res duo libri Reg. ter tius ut in contextu. Nec ita multo infra Rey. prio Philipp. mnus etc, verba quæ ego locutus sum vobis, spiritus sunt, etc. (21) πάλιν τὸν Κύριον, καὶ τῆς κατὰ νόμον δικαιο- 19. Cæterum discrimen quod spiritum inter et 19. Τὴν δὲ διαφορὰν τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ γράμμα, (21) Veteres libri μιμεῖται. Editi μιμεῖσθαι. (22) Unus mss. χρηματίζει. (23) Editi τῶν προσγεγραμμένων δηλούται. Vele- (24) Antiqui duo libri Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου

APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Β Ꭲ500 σθα: ὁ ᾿Απόστολος ἐδίδαξεν, εἰπων· « Τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων, λογισμούς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. » Η ὅλως περὶ δικαιοσύνης της ἑκάστῳ φαινομένης, κἂν διὰ Θεὸν ᾗ ἐσπουδασμένως γινομένη· περὶ ἧς φησι πάλιν ὁ αὐτός· ο Μαρτυρώ γὰρ αὐτοῖς, ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχουσιν, ἀλλ᾽ οὐ κατ' ἐπίγνωσιν. Αγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύ νην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν. » Ὡς ἐκ τούτων καὶ τῶν τοιούτων φανερὸν εἶναι (26) τὸ κρῖμα τῶν θελόντων σοφίζεσθαι τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ. Γέγραπται γάρι Οὐαὶ οἱ συνετοὶ ἐν ἑαυτοῖς, καὶ ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες· τοῦ Κυρίου φανερώτερον ἀποφηνα μένου, ὅτι ἧς ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς τὸ παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. Δι περ πάντων ὁμοῦ καθαρεῦσαι ἀναγκαῖον, τῶν τε τοῦ διαβόλου ἐπιθυμιῶν, καὶ τῶν τοῦ κόσμου μετεω ρισμῶν, καὶ τῶν ἀνθρωπίνων παραδόσεων, καὶ τῶν ἰδίων θελημάτων, κἂν εὐπροσωπότεροι εἶναι δόξωπ, καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου συνηγορῶνται, ἐὰν καὶ πρὸς ὀλί γον ἀναβολὴν ἐμποιήσωσι τῇ ὀφειλομένῃ ὀξυτάτη σπουδῇ τῶν θελημάτων τοῦ Θεοῦ· ἵνα οἱ ἐν τῷ το ούτῳ βαπτίσματι ὁμολογήσαντες συνεσταυρώσθαι τῷ Χριστῷ, συντεθνηκέναι, συντεθάφθαι, συμπερι τεῦσθαι, συνεγηγέρθαι, παῤῥησίαν ἔχωσι μετὰ ἀλη θείας εἰπεῖν· ο Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι (πολύ δὲ πρότερον τῷ διαβόλῳ), καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός · » περισσείαν τῆς κατὰ τὸν νόμον δικαιοσύνης διδάσκων, ἵνα βασιλείας οὐρανῶν καταξιωθῶμεν. θεῖν, καὶ διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως σύνεσιν ἡμᾶς λαβεῖν (27), καὶ γνῶναι τί ἐστι τὸ ἐν τῷ ὀνόματι του Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος 32- πτισθῆναι. Πρῶτον μὲν οὖν ἑκάστου ὀνόματος ίδια- ζόντως τὴν τοῦ ὀνομαζομένου δόξαν γνωρίζειν ἀναγ καῖον· ἔπειτα εἰδέναι, ὅτι τὸ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθῆναι αὐτὸς ὁ Κύριος ταφή νίζει, λέγων· « Τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστι· καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν, ο ἵνα, τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως τὴν ἀκολουθίαν ἀντὶ ὑποδείγματος λαβόντες, ἐκ τοῦ γνω ριμωτέρου πράγματος (28) τὸ δόγμα τῆς εὐσεβείας σαφῶς καὶ ἀληθῶς παιδευθῶμεν· εἰδότες, καὶ πεν πεισμένοι ἀκριβῶς, ὅτι, ὥσπερ τὸ κατὰ σάρκα ἔκ τινος γεννηθέν τοιοῦτόν ἐστιν, οἷόν ἐστι τὸ ἐξ οὗ ἐγεννήθη, οὕτω καὶ ἡμᾶς ἐπάναγκες, ἐκ τοῦ πνεύματ τος γεννωμένους, πνεῦμα γενέσθαι· πνεῦμα δὲ οὐ κατὰ τὴν μεγάλην καὶ ἀκατάληπτον ἀνθρωπίνῃ δια- νοίᾳ δόξαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ ἔπειτα δέ. evertenda esse docunt Apostolus, cum dixit : c Arma A militiæ nostræ non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruen- (25) .es, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei 38. › Aut in universum institutus est sermo de justitia, quæ cuique manifesta est, etiamsi propter Deum studiose fiat; de qua ille ipse iterum dicit : : Testimonium enim perhibeo illis, quod æmulationem Dei habent, sed non secundum scien- tiam Dei. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quærentes statuere, justitiæ Dei non sunt sub- jecti *. › Quare ex bis et similibus manifesta est condemnatio eorum, qui Dei volunt judicia eludere. Scriptum est enim : ‹ Væ qui sunt prudentes in • semetipsis, et coram semetipsis scientes 40. Quin et Dominus apertius pronuntiavit fore, ut quisquis " non susciperet regnum Dei velut puer, non intro- iret in ipsum ". Quapropter ab omnibus simul pu- rum esse necesse est, tum diabolicis cupiditatibus, tum sæculi curis ac negotiis, tum traditionibus humanis, tum propriis voluntatibus, etiamsi spe- ciosæ esse videantur, legisque fulciantur patrocinio, si vel ad modicum tempus diligentem celerrimam- que ac debitam placitorum Dei exsecutionem remo- rentur, ut qui in hujusmodi baptismale professi sunt se simul esse cum Christo crucifixos, simul mortuos, simul sepultos, simul insitos, simul ex mortuis excitatos, fiduciam habeant vere dicendi : • Ego mundo crucifixus sum (et potiori jure dia- bolo), et mundus mihi 4. Vivo autem jam non ego, *. vivit vero in me Christus ", quibus justitiam justitia legali perfectiorem docet, ut digni habea- mur regno calorum. ' c C aliud considerandum, et per Christi fidem intelli- gere et cognoscere quid sit baptizari in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Primum quidem necesse est in unoquoque nomine gloriam atque majestatem ejus qui significatus est, seorsum indi- care deinde scire quod Dominus ipse declaret quid sit in nomine Spiritus sancti baptizari, cum dicit : « Quod natum est ex carne, [caro est : et quod natum est ex spiritu, spiritus est“, , ut caro halis ortus. serie pro exemplo accepta, ex re no- tiore dogma pietatis clare vereque discamus; cum D sciamnus, planeque nobis persuasum sit, quemad- modum id quod secundum carnem ex aliquo gene- ratum est, tale est, quale est id ex quo genitum est, ita nos quoque ex spiritu generatos necessario spiritum fieri, spiritum autem non secundum ma- gnam illam et humanæ menti incomprehensibilem Spiritus sancti gloriam, sed secundum eam, quæ et in divisione donorum Dei per Christum ipsius II Cor. x, 4, 5. * Rom. x, 2, 3. 11, 20. **Joan. 6. Isa. V, bris. quanto post unus mss. 644. 20. Tempus jam fuerit procedere nos ad (25) Editi ἐν τῷ. Vocula ey deest in veteribus li- (26) Antiqui duo libri φοβερὸν εἶναι, metuendum. 20. Καιρός ἂν εἴη λοιπὸν εἰς κατανόησιν ἡμᾶς ἐλ 21. ** Matth. xvIII, 3. 6s Galat. v 14. 4s Galal. (27) Editi ὑμᾶς λαβεῖν. Αt mss. nostri ἡμᾶς. Ali- (28) Veteres duo libri ἐκ τοῦ προτέρου πράγματος,

APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Β Ꭲ500 σθα: ὁ ᾿Απόστολος ἐδίδαξεν, εἰπων· « Τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων, λογισμούς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. » Η ὅλως περὶ δικαιοσύνης της ἑκάστῳ φαινομένης, κἂν διὰ Θεὸν ᾗ ἐσπουδασμένως γινομένη· περὶ ἧς φησι πάλιν ὁ αὐτός· ο Μαρτυρώ γὰρ αὐτοῖς, ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχουσιν, ἀλλ᾽ οὐ κατ' ἐπίγνωσιν. Αγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύ νην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν. » Ὡς ἐκ τούτων καὶ τῶν τοιούτων φανερὸν εἶναι (26) τὸ κρῖμα τῶν θελόντων σοφίζεσθαι τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ. Γέγραπται γάρι Οὐαὶ οἱ συνετοὶ ἐν ἑαυτοῖς, καὶ ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες· τοῦ Κυρίου φανερώτερον ἀποφηνα μένου, ὅτι ἧς ἐὰν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς τὸ παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. Δι περ πάντων ὁμοῦ καθαρεῦσαι ἀναγκαῖον, τῶν τε τοῦ διαβόλου ἐπιθυμιῶν, καὶ τῶν τοῦ κόσμου μετεω ρισμῶν, καὶ τῶν ἀνθρωπίνων παραδόσεων, καὶ τῶν ἰδίων θελημάτων, κἂν εὐπροσωπότεροι εἶναι δόξωπ, καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου συνηγορῶνται, ἐὰν καὶ πρὸς ὀλί γον ἀναβολὴν ἐμποιήσωσι τῇ ὀφειλομένῃ ὀξυτάτη σπουδῇ τῶν θελημάτων τοῦ Θεοῦ· ἵνα οἱ ἐν τῷ το ούτῳ βαπτίσματι ὁμολογήσαντες συνεσταυρώσθαι τῷ Χριστῷ, συντεθνηκέναι, συντεθάφθαι, συμπερι τεῦσθαι, συνεγηγέρθαι, παῤῥησίαν ἔχωσι μετὰ ἀλη θείας εἰπεῖν· ο Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι (πολύ δὲ πρότερον τῷ διαβόλῳ), καὶ ὁ κόσμος ἐμοί. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός · » περισσείαν τῆς κατὰ τὸν νόμον δικαιοσύνης διδάσκων, ἵνα βασιλείας οὐρανῶν καταξιωθῶμεν. θεῖν, καὶ διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως σύνεσιν ἡμᾶς λαβεῖν (27), καὶ γνῶναι τί ἐστι τὸ ἐν τῷ ὀνόματι του Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος 32- πτισθῆναι. Πρῶτον μὲν οὖν ἑκάστου ὀνόματος ίδια- ζόντως τὴν τοῦ ὀνομαζομένου δόξαν γνωρίζειν ἀναγ καῖον· ἔπειτα εἰδέναι, ὅτι τὸ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθῆναι αὐτὸς ὁ Κύριος ταφή νίζει, λέγων· « Τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστι· καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν, ο ἵνα, τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως τὴν ἀκολουθίαν ἀντὶ ὑποδείγματος λαβόντες, ἐκ τοῦ γνω ριμωτέρου πράγματος (28) τὸ δόγμα τῆς εὐσεβείας σαφῶς καὶ ἀληθῶς παιδευθῶμεν· εἰδότες, καὶ πεν πεισμένοι ἀκριβῶς, ὅτι, ὥσπερ τὸ κατὰ σάρκα ἔκ τινος γεννηθέν τοιοῦτόν ἐστιν, οἷόν ἐστι τὸ ἐξ οὗ ἐγεννήθη, οὕτω καὶ ἡμᾶς ἐπάναγκες, ἐκ τοῦ πνεύματ τος γεννωμένους, πνεῦμα γενέσθαι· πνεῦμα δὲ οὐ κατὰ τὴν μεγάλην καὶ ἀκατάληπτον ἀνθρωπίνῃ δια- νοίᾳ δόξαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ ἔπειτα δέ. evertenda esse docunt Apostolus, cum dixit : c Arma A militiæ nostræ non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruen- (25) .es, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei 38. › Aut in universum institutus est sermo de justitia, quæ cuique manifesta est, etiamsi propter Deum studiose fiat; de qua ille ipse iterum dicit : : Testimonium enim perhibeo illis, quod æmulationem Dei habent, sed non secundum scien- tiam Dei. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quærentes statuere, justitiæ Dei non sunt sub- jecti *. › Quare ex bis et similibus manifesta est condemnatio eorum, qui Dei volunt judicia eludere. Scriptum est enim : ‹ Væ qui sunt prudentes in • semetipsis, et coram semetipsis scientes 40. Quin et Dominus apertius pronuntiavit fore, ut quisquis " non susciperet regnum Dei velut puer, non intro- iret in ipsum ". Quapropter ab omnibus simul pu- rum esse necesse est, tum diabolicis cupiditatibus, tum sæculi curis ac negotiis, tum traditionibus humanis, tum propriis voluntatibus, etiamsi spe- ciosæ esse videantur, legisque fulciantur patrocinio, si vel ad modicum tempus diligentem celerrimam- que ac debitam placitorum Dei exsecutionem remo- rentur, ut qui in hujusmodi baptismale professi sunt se simul esse cum Christo crucifixos, simul mortuos, simul sepultos, simul insitos, simul ex mortuis excitatos, fiduciam habeant vere dicendi : • Ego mundo crucifixus sum (et potiori jure dia- bolo), et mundus mihi 4. Vivo autem jam non ego, *. vivit vero in me Christus ", quibus justitiam justitia legali perfectiorem docet, ut digni habea- mur regno calorum. ' c C aliud considerandum, et per Christi fidem intelli- gere et cognoscere quid sit baptizari in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Primum quidem necesse est in unoquoque nomine gloriam atque majestatem ejus qui significatus est, seorsum indi- care deinde scire quod Dominus ipse declaret quid sit in nomine Spiritus sancti baptizari, cum dicit : « Quod natum est ex carne, [caro est : et quod natum est ex spiritu, spiritus est“, , ut caro halis ortus. serie pro exemplo accepta, ex re no- tiore dogma pietatis clare vereque discamus; cum D sciamnus, planeque nobis persuasum sit, quemad- modum id quod secundum carnem ex aliquo gene- ratum est, tale est, quale est id ex quo genitum est, ita nos quoque ex spiritu generatos necessario spiritum fieri, spiritum autem non secundum ma- gnam illam et humanæ menti incomprehensibilem Spiritus sancti gloriam, sed secundum eam, quæ et in divisione donorum Dei per Christum ipsius II Cor. x, 4, 5. * Rom. x, 2, 3. 11, 20. **Joan. 6. Isa. V, bris. quanto post unus mss. 644. 20. Tempus jam fuerit procedere nos ad (25) Editi ἐν τῷ. Vocula ey deest in veteribus li- (26) Antiqui duo libri φοβερὸν εἶναι, metuendum. 20. Καιρός ἂν εἴη λοιπὸν εἰς κατανόησιν ἡμᾶς ἐλ 21. ** Matth. xvIII, 3. 6s Galat. v 14. 4s Galal. (27) Editi ὑμᾶς λαβεῖν. Αt mss. nostri ἡμᾶς. Ali- (28) Veteres duo libri ἐκ τοῦ προτέρου πράγματος,

διαιρέσει τῶν τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Χριστοῦ (29) αὐτοῦ χαρισμάτων ἑκάστῳ πρὸς τὸ συμφέρον, καὶ ἐνεργείᾳ τούτων ἁπάντων αἰνιγματωδῶς θεωρουμένην, καὶ ἐν ἄλλοις δὲ ῥητοῖς ὁμοίως, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, τῶν διὰ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατ- ηγγελμένων ὑπόμνησίν τε καὶ διδασκαλίαν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Αὐτὸς ὑμᾶς διδάξει, καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν. » Ἔπειτα δὲ ὁ ᾿Απόστολος πλατύτερον παρα- δίδωσι, διὰ ποίων φρονημάτων γίνεταί τις πνεῦμα, ἐν τῷ γράφειν ποτέ μέν ο Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Πνεύ ματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, ο καὶ τὰ ἑξῆς· προειπών· « Εἰ δὲ πνεύματι (30) ἄγεσθε; οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον· ν' καὶ ἀλλαχοῦ, « Εἰ ζῶμεν πνεύμα τι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν· ἡ ποτὲ δέ · Ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν (51), διάφορα, είτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀνα λογίαν τῆς πίστεως, είτε διακονίαν ἐν τῇ διακονία, καὶ τὰ ἑξῆς. Β ο τοὺς γεννηθέντας ἐκ πνεύματος πνεῦμα γενέσθαι λέγει. Συμμαρτυρεῖ δὲ ὁ ᾿Απόστολος, λέγων· « Τού του χάριν κάμπτω τὰ γόνατά μου πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται· ἵνα δῷ ὑμῖν κατὰ τὸν πλοῦτον τῆς δόξης αὐτοῦ, δυνάμει κρα- ταιωθῆναι διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ εἰς τὸν ἔσω ἄν θρωπον, κατοικῆσαι τὸν Χριστόν. » Ἐὰν δὲ (35), ζώντες πνεύματι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν, καὶ οὕτω χωρητικοί γενόμενοι τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου, δυνη θῶμεν ὁμολογῆσαι τὸν Χριστόν· διότι οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Οὕτω μὲνοὖν ὁ Κύριος διά τε ἑαυτοῦ καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου τοὺς γεννηθέντας ἐκ πνεύματος, πνεῦμα γίνεσθαι ἐδί δαξεν. Καὶ ἐν τούτῳ δὲ πάλιν μιμησόμεθα τὴν κατὰ σάρκα γέννησιν· πρῶτον μὲν τὸν τόπον μεταλλά- ξαντες καὶ τὸν τρόπον μετασχηματισθέντες διὰ τοῦ κραταιωθῆναι πνεύματι τὸν ἔσω ἄνθρωπον, ὡς δύνα- · σθαι ἡμᾶς λέγειν· « Ἡμῶν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρα νοῖς (34) ὑπάρχει· ν τὸ μὲν σῶμα ὡς σκιὰν περισύ ροντες ἐπὶ τῆς γῆς, τὴν δὲ ψυχὴν συμπολιτευομένην τοῖς ἐπουρανίοις φυλάσσοντες· ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς συνόντας ἐπὶ γῆς ἀνταλλαξάμενοι, τοῦ μὲν Δαβὶδ εἰπόντος· « Τὸν καταλαλοῦντα λάθρα του πλησίον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωκον. Υπερηφάνῳ ὀφθαλμῷ καὶ ἀπλήστῳ καρδίᾳ, τούτῳ οὐ συνήσθιον. Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶ τοὺς πιστοὺς τῆς γῆς, τοῦ συγκαθῆσθαι αὐτ τοὺς μετ᾿ ἐμοῦ· πορευόμενος ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ, οὗτός μοι ἐλειτούργει. Οὐ κατῴκει ἐν μέσῳ τῆς οἰκίας μου ποιῶν ὑπερηφανίαν. Λαλῶν ἄδικα, οὐ κατεύ χιν, 26. διὰ τοῦ Χριστοῦ. προφητείας. Αι προφητείαν. εἰς ἔσω. εἰς τὸν ἔσω, ζῶμεν, ὁμολογεῖσθαι. ὁμολογῆσαι. μιμησώμεθα. μιμησόμεθα. . ¡DE BAPTISMO LIBER I. operatione per nigma conspicitur, similiterque aliis sententiis, sed in memoriam revocando præ- cepta Dei, quæ per Dominum nostrum Jesum Chri- stum annuntiata sunt, eaque docendo, cum Domi- nus ipse noster Jesus Christus dicat: Ipse vos docebit, et suggeret vobis omnia quæ dixi vo- bis ' ; » pratereaque Apostolus fusius tradat quibus studiis quis efficiatur spiritus, cum scribit ali- quando quidem : • Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia *,ɔ et quæ se- quuntur, priusque dixerat : • Quod si spiritu duci- mini,non estis sub lege "; » et alibi : • Si spiritu vivimus, spiritu et ambulemus *; » aliquando vero : ‹ Habentes autem donationes secundum gratiam Dei, quæ data est nobis, differentes, sive prophe- tiam, secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando “, , etc. A unicuique ad utilitatem fit, et in horum omnium ritu nati sunt, spiritum fieri dicit. Et Apostolus pariter idem testatur, his verbis: Hujus rei gratia flecto genua mea ad Patrem Domini nostri Jesu Christi, ex quo omnis paternitas in caelo et in terra nominatur ; ut det vobis secundum divitias gloriæ suæ, virtute corroborari per Spiritum suum, in in- ternum hominem, ut inhabitet Christus "., Quod si viventes spiritu, spiritu etiam ambulamus, sic quoque Spiritus sancti capaces effecti, poterimus Christum confiteri: siquidem nemo potest dicere C Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ". Ad hunc igitur modum Dominus, tum per seipsum, tum per Apostolum, docuit generatos ex spiritu spiritum fieri. Atque in hoc rursus imitabimur carnalem ge- nerationem ; primum quidem mutantes locum et mores transformantes, in eo quod internus homo spiritu corroboratur, ut possimus dicere: Nostra autem conversatio in cœlis est ³¹; › corpus quidem in terra tanquam umbram circumferentes, anim mam vero una cum cœlestibus conversantem custo- dientes deinde ab iis quoque qui in terra nobiscum vivunt, secedentes, cum David dicat, Detrahen- tem secreto proximo suo, hunc persequebar. Superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. p ibid. 18. • Joan. Galat. v. 22. | Cor. xit, 3. Philipp. 111, 20. sa Psal. c, 5-7.. tin editi mss. At mss. Oculi nei ad fideles terræ, ut sedeant mecum; ambulans in via ‘immaculata, hic mihi ministrabat, Non babitabat in medio domus meæ faciens super- biam. Qui loquitur iniqua, non direxit in conspectu oculorum meorum, , et in aliis similiter ; Apo- stolus vero gravius quiddam denuntiet : ‹ Si quis fra« ibid. 25. ** Rom. XII, 6. Ephes. 111, 14-16, legit invitis ac reclamantibus libris veteri- bus. Aliquanto post editi Veteres libri Subinde editi Unus mus. 21. Per hæc et similia Doninus eos qui ex spi- 21. Διὰ τούτων καὶ (52) τῶν τοιούτων ὁ Κύριος (29) Editi Θεοῦ καὶ Χριστοῦ. Αt mss. tres Θεοῦ (30) Reg. primus Εἰ δὲ πνευματι Θεοῦ. (51) Editi δοθεῖσαν ὑμῖν. Αl mss. nostri ἡμῖν. Sta- (32) Steres duo libri τούτων γάρ. Μox editi τὸν (55) Unus ms. Εάν γε. Pro ζῶντες Combefisius 34) Unus mus. ἐν οὐρανῷ.

διαιρέσει τῶν τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Χριστοῦ (29) αὐτοῦ χαρισμάτων ἑκάστῳ πρὸς τὸ συμφέρον, καὶ ἐνεργείᾳ τούτων ἁπάντων αἰνιγματωδῶς θεωρουμένην, καὶ ἐν ἄλλοις δὲ ῥητοῖς ὁμοίως, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, τῶν διὰ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατ- ηγγελμένων ὑπόμνησίν τε καὶ διδασκαλίαν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· « Αὐτὸς ὑμᾶς διδάξει, καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν. » Ἔπειτα δὲ ὁ ᾿Απόστολος πλατύτερον παρα- δίδωσι, διὰ ποίων φρονημάτων γίνεταί τις πνεῦμα, ἐν τῷ γράφειν ποτέ μέν ο Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Πνεύ ματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, ο καὶ τὰ ἑξῆς· προειπών· « Εἰ δὲ πνεύματι (30) ἄγεσθε; οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον· ν' καὶ ἀλλαχοῦ, « Εἰ ζῶμεν πνεύμα τι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν· ἡ ποτὲ δέ · Ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν (51), διάφορα, είτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀνα λογίαν τῆς πίστεως, είτε διακονίαν ἐν τῇ διακονία, καὶ τὰ ἑξῆς. Β ο τοὺς γεννηθέντας ἐκ πνεύματος πνεῦμα γενέσθαι λέγει. Συμμαρτυρεῖ δὲ ὁ ᾿Απόστολος, λέγων· « Τού του χάριν κάμπτω τὰ γόνατά μου πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται· ἵνα δῷ ὑμῖν κατὰ τὸν πλοῦτον τῆς δόξης αὐτοῦ, δυνάμει κρα- ταιωθῆναι διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ εἰς τὸν ἔσω ἄν θρωπον, κατοικῆσαι τὸν Χριστόν. » Ἐὰν δὲ (35), ζώντες πνεύματι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν, καὶ οὕτω χωρητικοί γενόμενοι τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου, δυνη θῶμεν ὁμολογῆσαι τὸν Χριστόν· διότι οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Οὕτω μὲνοὖν ὁ Κύριος διά τε ἑαυτοῦ καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου τοὺς γεννηθέντας ἐκ πνεύματος, πνεῦμα γίνεσθαι ἐδί δαξεν. Καὶ ἐν τούτῳ δὲ πάλιν μιμησόμεθα τὴν κατὰ σάρκα γέννησιν· πρῶτον μὲν τὸν τόπον μεταλλά- ξαντες καὶ τὸν τρόπον μετασχηματισθέντες διὰ τοῦ κραταιωθῆναι πνεύματι τὸν ἔσω ἄνθρωπον, ὡς δύνα- · σθαι ἡμᾶς λέγειν· « Ἡμῶν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρα νοῖς (34) ὑπάρχει· ν τὸ μὲν σῶμα ὡς σκιὰν περισύ ροντες ἐπὶ τῆς γῆς, τὴν δὲ ψυχὴν συμπολιτευομένην τοῖς ἐπουρανίοις φυλάσσοντες· ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς συνόντας ἐπὶ γῆς ἀνταλλαξάμενοι, τοῦ μὲν Δαβὶδ εἰπόντος· « Τὸν καταλαλοῦντα λάθρα του πλησίον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωκον. Υπερηφάνῳ ὀφθαλμῷ καὶ ἀπλήστῳ καρδίᾳ, τούτῳ οὐ συνήσθιον. Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶ τοὺς πιστοὺς τῆς γῆς, τοῦ συγκαθῆσθαι αὐτ τοὺς μετ᾿ ἐμοῦ· πορευόμενος ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ, οὗτός μοι ἐλειτούργει. Οὐ κατῴκει ἐν μέσῳ τῆς οἰκίας μου ποιῶν ὑπερηφανίαν. Λαλῶν ἄδικα, οὐ κατεύ χιν, 26. διὰ τοῦ Χριστοῦ. προφητείας. Αι προφητείαν. εἰς ἔσω. εἰς τὸν ἔσω, ζῶμεν, ὁμολογεῖσθαι. ὁμολογῆσαι. μιμησώμεθα. μιμησόμεθα. . ¡DE BAPTISMO LIBER I. operatione per nigma conspicitur, similiterque aliis sententiis, sed in memoriam revocando præ- cepta Dei, quæ per Dominum nostrum Jesum Chri- stum annuntiata sunt, eaque docendo, cum Domi- nus ipse noster Jesus Christus dicat: Ipse vos docebit, et suggeret vobis omnia quæ dixi vo- bis ' ; » pratereaque Apostolus fusius tradat quibus studiis quis efficiatur spiritus, cum scribit ali- quando quidem : • Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia *,ɔ et quæ se- quuntur, priusque dixerat : • Quod si spiritu duci- mini,non estis sub lege "; » et alibi : • Si spiritu vivimus, spiritu et ambulemus *; » aliquando vero : ‹ Habentes autem donationes secundum gratiam Dei, quæ data est nobis, differentes, sive prophe- tiam, secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando “, , etc. A unicuique ad utilitatem fit, et in horum omnium ritu nati sunt, spiritum fieri dicit. Et Apostolus pariter idem testatur, his verbis: Hujus rei gratia flecto genua mea ad Patrem Domini nostri Jesu Christi, ex quo omnis paternitas in caelo et in terra nominatur ; ut det vobis secundum divitias gloriæ suæ, virtute corroborari per Spiritum suum, in in- ternum hominem, ut inhabitet Christus "., Quod si viventes spiritu, spiritu etiam ambulamus, sic quoque Spiritus sancti capaces effecti, poterimus Christum confiteri: siquidem nemo potest dicere C Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ". Ad hunc igitur modum Dominus, tum per seipsum, tum per Apostolum, docuit generatos ex spiritu spiritum fieri. Atque in hoc rursus imitabimur carnalem ge- nerationem ; primum quidem mutantes locum et mores transformantes, in eo quod internus homo spiritu corroboratur, ut possimus dicere: Nostra autem conversatio in cœlis est ³¹; › corpus quidem in terra tanquam umbram circumferentes, anim mam vero una cum cœlestibus conversantem custo- dientes deinde ab iis quoque qui in terra nobiscum vivunt, secedentes, cum David dicat, Detrahen- tem secreto proximo suo, hunc persequebar. Superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. p ibid. 18. • Joan. Galat. v. 22. | Cor. xit, 3. Philipp. 111, 20. sa Psal. c, 5-7.. tin editi mss. At mss. Oculi nei ad fideles terræ, ut sedeant mecum; ambulans in via ‘immaculata, hic mihi ministrabat, Non babitabat in medio domus meæ faciens super- biam. Qui loquitur iniqua, non direxit in conspectu oculorum meorum, , et in aliis similiter ; Apo- stolus vero gravius quiddam denuntiet : ‹ Si quis fra« ibid. 25. ** Rom. XII, 6. Ephes. 111, 14-16, legit invitis ac reclamantibus libris veteri- bus. Aliquanto post editi Veteres libri Subinde editi Unus mus. 21. Per hæc et similia Doninus eos qui ex spi- 21. Διὰ τούτων καὶ (52) τῶν τοιούτων ὁ Κύριος (29) Editi Θεοῦ καὶ Χριστοῦ. Αt mss. tres Θεοῦ (30) Reg. primus Εἰ δὲ πνευματι Θεοῦ. (51) Editi δοθεῖσαν ὑμῖν. Αl mss. nostri ἡμῖν. Sta- (32) Steres duo libri τούτων γάρ. Μox editi τὸν (55) Unus ms. Εάν γε. Pro ζῶντες Combefisius 34) Unus mus. ἐν οὐρανῷ.

ἢ ὁμοίως· τοῦ δὲ ᾿Αποστόλου ἐμβριθέστερον παραγγέλ- λοντος, ὅτι ὁ Ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ἢ πύρνος, ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν (35). • Α θυνεν ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν μου, » καὶ ἐν ἄλλοις ἢ πλεονέκτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ λοίδορος, ἢ μέθυσος, Β Εt ὁμοίων δογματίσας, παραδίδωσι σαφῶς καὶ ἀσφαλῶς προδιηγούμενος τὴν μεγάλην καὶ ἔνδοξον τῆς φιλαν θρωπίας τοῦ Χριστοῦ χάριν, τίσι καὶ ποταποῖς συν- εἶναι ἡμᾶς δεῖ, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν, καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ· τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν (36) ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν αὐτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον, ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ. Καὶ ἐ θὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν, καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς (37)· ὅτι δι' αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ Πνεύματι πρὸς τὸν Πατέρα. "Αρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλ' ἐστὲ συμπολῖται τῶν ἁγίων, καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀπο στόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα οἰκοδομή συναρμολογου μένη αύξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ, » ἵνα οὕτως ἐν μὲν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου συμφυτευθέντες τῷ Χριστῷ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθέντες, καὶ γεννηθέντες ἄνωθεν τὸν ἔσω ἄ θρωπον ἐν τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοῦ, ἐποικοδομη θέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, οὕτως ἄξιοι γενώμεθα βαπτισθῆναι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ καταξιωθῶμεν τῆς μεγάλης δωρεᾶς, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παραδέδωκεν (58), εἰπών· ὅτι • Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, καὶ ἐλεύθερος · ἀλλὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός. » ἀσφαλῶς προηγουμένως τὴν μεγάλην καὶ ἔνδοξον τοῦ Θεοῦ χάριν. τοῖς ἐγγύς. καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς καὶ ἐνδύσασθαι· μόνον ἐὰν, ὥσπερ ἡ σανὶς ἐξόποιας δήποτε ύλης οὖσα, ἀποθεμένη τὸ ἀνώμαλον, καὶ ἀποξυσθεῖσα τὸ τραχύ, οὕτως ἐνδύεται τὴν γραφὴν τῆς εἰκόνος τοῦ βασιλέως· καὶ τότε οὐκ ἐν τῇ τοῦ ξύλου, ἢ χρυσοῦ, ἢ ἀργύρου διαφορά γνωρίζεται τι; διαφορὰ τῆς εἰκόνος· ἐν δὲ τῇ ἀκριβείᾳ τῆς ὁμοιότη τος πρὸς τὸ ἀρχέτυπον, μετ' ἐπιμελείας πολλῆς κατ' ἐπιστήμην ἀξιολόγως κατορθωθεῖσα, κρύπτει μὲν τὴν διαφορὰν τῆς ὕλης, κἂν πολλῷ τῷ μέσῳ διειστήκει, πρὸς δὲ τὴν δόξαν ἑαυτῆς τοὺς ὁρῶντας ἐπάγεται, καὶ γίνεται εντιμοτέρα πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας· οὕτω καὶ ὁ βαπτιζόμενος, εἴτε Ἰουδαῖος, εἴτε Ελλην, είτε ἄρσεν, εἴτε θῆλυ, εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος, εἶτε 27. * πρὸς τὸν Θεόν. Αρα. εδύσασθε. Εν Χριστῷ δὲ νῦν Ἰησοῦ οὐκ ἔνι. τα πάντα. APPENDIX OPERUM S. BASILI MAGNI. ter nominatus aut fornicator fuerit, aut avarus, aut idolorum cultor, aut naledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum tali ne cibum quidem sumatis **. scelera prescribit, præmisso de immensa et glo- riosa benignitatis Christi gratia aliquo sermone, perspicue et diligenter tradit cum quibus et cum qualibus convivendum nobis sit, dum dicit: ‹ Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriæ solvit, inimicitiam in carne sua: legem mandatorum in decretis evacuans, ut duos condat in semetipso in unum novum hominem, faciens pacem, et reconciliet ambos in uno corpore Deo per crucem, interficiens inimi- citiam in semetipso. veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe fuistis, et pacem iis, qui prope: quoniam per ipsum habemus accessum utrique in uno Spiritu ad Patrem. Ergo jam non estis hospites et advenæ, sed estis concives san- ctorum, et domestici Dei, superædificati super fun- damentum apostolorum et prophetarum, summo angulari lapide ipso Christo Jesu, in quo omnis ædificatio coagnientata crescit in templum sanctum in Domino *, › ut hoc pacto in similitudine mortis insititii Christo, et in nomine sancti Spiritus baptizali, et generali denuo secundum internum hominem in renovatione mentis, superstructique super fundamentum apostolorum et prophetarum, sic digni habeamur qui baptizemur in nomine uni. geniti Filii Dei, promereamurque donum magnum cujus Apostolus meninit his verbis: • Quicunque in Christo baptizati estis, Christum induistis". Non est Græcus et Judæus, circumcisio et præputium, barbarus, Scytha, servus et liber sed omnia et in omnibus Christus 87. , C tus est, is etiam induatur: tantum si quemadmodum tabula ex quacunque tandem materia constet,inæqua- litate deposita, derasaque asperitate, ita demum ima- ginis regiæ picturam induit, tuncque non ex ligni aut auri aut argenti discrimine æstimatur imaginis præ- stantia ; sed in accurata cum exemplari similitudine, cum multa diligentia ex artis præceptis rite expressa, D materiæ quidem discrimen occultat, etiamsi in ea plu- rimum sit distantiæ atque discriminis, atque ad suam dignitatem admirandam spectatores indu- cit, fitque quovis principatu ac potentatu praestan- tior, sic etiam qui baptizatur, sive Judæus, sive Græcus, sive mas, sive femina, sive servus, sive [ Cor. v, unus ms. libris non legitur. Reg. secundus Coloss. III, 11. nec dubium quin Vulgatæ auctor ita legerit. Statim mss. duo At niss. nostri ut in contextu. Aliquanto post duo miss. ¿ÀÀL 22. Et saepe idem ille, ubi talia adversus ejusmodi 22. Καὶ πολλάκις δὲ ὁ αὐτὸς, τὰ ὅμοια κατὰ τῶν 25. Necessarium enim est et consequens, ut qui na- 11. Ephes. 11, 14-21. 86 Galat. tis, (35) Unus codex μή συνεσθίειν. Aliquanto post (36) Editi ἐντολῶν αὐτοῦ. Vox αὐτοῦ in veteribus (37) Editi perinde ut sacer textus vulgatus και 23. Αναγκαῖον γὰρ καὶ ἀκόλουθον τὸν γεννηθέντα (38) Veteres duo libri παρέδωκεν. Mox editi ένα

ἢ ὁμοίως· τοῦ δὲ ᾿Αποστόλου ἐμβριθέστερον παραγγέλ- λοντος, ὅτι ὁ Ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ἢ πύρνος, ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν (35). • Α θυνεν ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν μου, » καὶ ἐν ἄλλοις ἢ πλεονέκτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ λοίδορος, ἢ μέθυσος, Β Εt ὁμοίων δογματίσας, παραδίδωσι σαφῶς καὶ ἀσφαλῶς προδιηγούμενος τὴν μεγάλην καὶ ἔνδοξον τῆς φιλαν θρωπίας τοῦ Χριστοῦ χάριν, τίσι καὶ ποταποῖς συν- εἶναι ἡμᾶς δεῖ, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν, καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ· τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν (36) ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν αὐτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον, ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ. Καὶ ἐ θὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν, καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς (37)· ὅτι δι' αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ Πνεύματι πρὸς τὸν Πατέρα. "Αρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλ' ἐστὲ συμπολῖται τῶν ἁγίων, καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀπο στόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα οἰκοδομή συναρμολογου μένη αύξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ, » ἵνα οὕτως ἐν μὲν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου συμφυτευθέντες τῷ Χριστῷ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθέντες, καὶ γεννηθέντες ἄνωθεν τὸν ἔσω ἄ θρωπον ἐν τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοῦ, ἐποικοδομη θέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, οὕτως ἄξιοι γενώμεθα βαπτισθῆναι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ καταξιωθῶμεν τῆς μεγάλης δωρεᾶς, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παραδέδωκεν (58), εἰπών· ὅτι • Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, καὶ ἐλεύθερος · ἀλλὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός. » ἀσφαλῶς προηγουμένως τὴν μεγάλην καὶ ἔνδοξον τοῦ Θεοῦ χάριν. τοῖς ἐγγύς. καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς καὶ ἐνδύσασθαι· μόνον ἐὰν, ὥσπερ ἡ σανὶς ἐξόποιας δήποτε ύλης οὖσα, ἀποθεμένη τὸ ἀνώμαλον, καὶ ἀποξυσθεῖσα τὸ τραχύ, οὕτως ἐνδύεται τὴν γραφὴν τῆς εἰκόνος τοῦ βασιλέως· καὶ τότε οὐκ ἐν τῇ τοῦ ξύλου, ἢ χρυσοῦ, ἢ ἀργύρου διαφορά γνωρίζεται τι; διαφορὰ τῆς εἰκόνος· ἐν δὲ τῇ ἀκριβείᾳ τῆς ὁμοιότη τος πρὸς τὸ ἀρχέτυπον, μετ' ἐπιμελείας πολλῆς κατ' ἐπιστήμην ἀξιολόγως κατορθωθεῖσα, κρύπτει μὲν τὴν διαφορὰν τῆς ὕλης, κἂν πολλῷ τῷ μέσῳ διειστήκει, πρὸς δὲ τὴν δόξαν ἑαυτῆς τοὺς ὁρῶντας ἐπάγεται, καὶ γίνεται εντιμοτέρα πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας· οὕτω καὶ ὁ βαπτιζόμενος, εἴτε Ἰουδαῖος, εἴτε Ελλην, είτε ἄρσεν, εἴτε θῆλυ, εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος, εἶτε 27. * πρὸς τὸν Θεόν. Αρα. εδύσασθε. Εν Χριστῷ δὲ νῦν Ἰησοῦ οὐκ ἔνι. τα πάντα. APPENDIX OPERUM S. BASILI MAGNI. ter nominatus aut fornicator fuerit, aut avarus, aut idolorum cultor, aut naledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum tali ne cibum quidem sumatis **. scelera prescribit, præmisso de immensa et glo- riosa benignitatis Christi gratia aliquo sermone, perspicue et diligenter tradit cum quibus et cum qualibus convivendum nobis sit, dum dicit: ‹ Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriæ solvit, inimicitiam in carne sua: legem mandatorum in decretis evacuans, ut duos condat in semetipso in unum novum hominem, faciens pacem, et reconciliet ambos in uno corpore Deo per crucem, interficiens inimi- citiam in semetipso. veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe fuistis, et pacem iis, qui prope: quoniam per ipsum habemus accessum utrique in uno Spiritu ad Patrem. Ergo jam non estis hospites et advenæ, sed estis concives san- ctorum, et domestici Dei, superædificati super fun- damentum apostolorum et prophetarum, summo angulari lapide ipso Christo Jesu, in quo omnis ædificatio coagnientata crescit in templum sanctum in Domino *, › ut hoc pacto in similitudine mortis insititii Christo, et in nomine sancti Spiritus baptizali, et generali denuo secundum internum hominem in renovatione mentis, superstructique super fundamentum apostolorum et prophetarum, sic digni habeamur qui baptizemur in nomine uni. geniti Filii Dei, promereamurque donum magnum cujus Apostolus meninit his verbis: • Quicunque in Christo baptizati estis, Christum induistis". Non est Græcus et Judæus, circumcisio et præputium, barbarus, Scytha, servus et liber sed omnia et in omnibus Christus 87. , C tus est, is etiam induatur: tantum si quemadmodum tabula ex quacunque tandem materia constet,inæqua- litate deposita, derasaque asperitate, ita demum ima- ginis regiæ picturam induit, tuncque non ex ligni aut auri aut argenti discrimine æstimatur imaginis præ- stantia ; sed in accurata cum exemplari similitudine, cum multa diligentia ex artis præceptis rite expressa, D materiæ quidem discrimen occultat, etiamsi in ea plu- rimum sit distantiæ atque discriminis, atque ad suam dignitatem admirandam spectatores indu- cit, fitque quovis principatu ac potentatu praestan- tior, sic etiam qui baptizatur, sive Judæus, sive Græcus, sive mas, sive femina, sive servus, sive [ Cor. v, unus ms. libris non legitur. Reg. secundus Coloss. III, 11. nec dubium quin Vulgatæ auctor ita legerit. Statim mss. duo At niss. nostri ut in contextu. Aliquanto post duo miss. ¿ÀÀL 22. Et saepe idem ille, ubi talia adversus ejusmodi 22. Καὶ πολλάκις δὲ ὁ αὐτὸς, τὰ ὅμοια κατὰ τῶν 25. Necessarium enim est et consequens, ut qui na- 11. Ephes. 11, 14-21. 86 Galat. tis, (35) Unus codex μή συνεσθίειν. Aliquanto post (36) Editi ἐντολῶν αὐτοῦ. Vox αὐτοῦ in veteribus (37) Editi perinde ut sacer textus vulgatus και 23. Αναγκαῖον γὰρ καὶ ἀκόλουθον τὸν γεννηθέντα (38) Veteres duo libri παρέδωκεν. Mox editi ένα

Σκύθης, εἴτε βάρβαρος, εἴτε ἄλλος ἐν οἰᾳδήποτε δια- φορά γένους ὀνομαζόμενος, ἐν τῷ αἵματι τοῦ (39) Χριστοῦ ἀπεκδυσάμενος τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, διὰ δὲ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐνδυσάμενος τὸν νέον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀλη θείας, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ἄξιος γένηται (40) καταντήσαι εἰς τὴν εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παρ- ἔδωκεν εἰπών· ι Οίδαμεν γὰρ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμ μόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτ τὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς. » αξιοῦται τοῦ τελείου βαθμοῦ, καὶ βαπτίζεται εἰς τὸ Β ὄνομα τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Ἰωάννου μαρτυρίαν, διδόντος ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, Θεοῦ τοῦ λέγοντος· • Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, » χάριτι αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Ἐν ᾧ οὔτε περιτομή τι ισχύει (41), οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις δι' ἀγάπης ενεργου- μένη, » καθώς γέγραπται· δι' ἧς εξόδως ἡμῖν κατορ θοῦται τὸ ἐπενεχθὲν συνημμένως τῷ παραγγέλματι τοῦ βαπτίσματος παρὰ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος· Διδάσκοντες αὐτοὺς τη ρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· ο ὧν τὴν τήρησιν ἀπόδειξιν εἶναι τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης αὐτὸς ὁ Κύ ριος ὡρίσατο, εἰπών· Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντο- λάς μου τηρήσατε (42) · κ καὶ πάλιν· « Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου, καὶ τηρῶν αὐτὰς, ἐκεῖνος ἐστιν ὁ ἀγα πῶν με· ν καὶ πάλιν· Ἐάν τίς με ἀγαπᾷ, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αύ τόν. » Καὶ σφοδρότερον καὶ δυσωπητικώτερόν φησι· • Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς κἀγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. » Εἰ δὲ τῆς μὲν ἀγάπης ἀναγκαία ἀπόδειξις ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, φόβος δὲ σφοδρότερος, ὅτι χωρὶς ἀγάπης καὶ ἡ τῶν ἐνδόξων χαρισμάτων (45), καὶ ἡ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων, καὶ αὐτῆς τῆς πίστεως ἡ ἀκροτάτη ενέργεια, καὶ ἡ τελειοποιὸς ἐντολὴ ἀνωφελής, αὐτοῦ τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰπόντος· « Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβα- το σε χιν, 15. τηρήσατε. ν, τάτω. καὶ ἡ τε- λειοποιὸς ἐντολή, DE BAPTISMO LIBER I. A liber, sive Scytha, sive barbarus ®, sive alius quivis C ex quacunque generis differentia nomen adeptus, cum semel hominem veterem cum actibus suis in sanguine Christi exuerit, et in Spiritu sancto per illius doctrinam induerit novum, creatum secundum Deum in justitia atque sanctitate veritatis", re- novatum ad agnitionem secundum imaginem Con- ditoris sui, dignus reddatur, qui pertingat ad Dei placitum ab Apostolo his expressum verbis: ‹ Sci- mus enim, quod diligentibus Deum omnia coope- rantur in bonum, iis qui secundum propositum vo- cati sunt. Nam quos præscivit, et prædestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primo genįtus in multis fratribus “. gnus gradu perfecto, baptizaturque in nomen Patris ss Coloss. 111, 11. Il Cor. vi, 17, 18. Joann. xv, 9, 10. 1) ipsius Domini nostri Jesu Christi, qui juxta Jean- nis testimonium eam potestatem dedit, ut Dei tia- mus filii ", Dei, inquam, qui dicit : . Exite de me- dio eorum, et separamini, et immundum ne tetige- ritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipo- tens", per gratiam ipsius Domini nostri Jesu Christi › unigeniti Filii Dei viventis, ‹ In quo neque circumci- sio aliquid valet, neque præputium, sed fides quae per charitatem operatur, › uti scriptum est *; per quam nobis prospere cedit id quod ab ipso Domino nostro Jesu Christo continenter cum baptismalis præcepto appositum est, ubi dixit : Docentes eos servare om- nia quæcunque mandavi vobis ": »quorum obser- vationem argumentum nostræ in se dilectionis esse declaravit Dominus ipse, his verbis: «Si diligitis me, mandata mea servate "; » et rursus: • Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me ';" et iterum : ● Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eun. Quin etiam vco hementius ac modo ad persuadendum efficaciore ait: • Manete in dilectione mea. Si præcepta mnea servave- ritis, manebitis in dilectione mea, sicut et ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in ejus dilectione**. > Quod si dilectionis necessaria testificatio observatio est mandatorum, illud timendum valde est, quod sine dilectione, etiam eximiorum donorun, superna- rumque virtutum, et ipsius fidei summa efficacia mandatumque ipsum quod perfectos reddit, nihil prosunt, cum Paulus apostolus qui in Christo loque- latur, dicat : Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habcam, factus sum es sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habeam prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem Ephes. iv, 22-24. Rom. viii, 28, 29. Joann. 1, 12. Matth. xxvi, 20. Joan. ibid. 21. es Gal. v, 6. «s Isa. ibid. 23. Auctor cum non longe ita scripsit, respexisse videtur ad illul Mat- thæi xix, 21, Si vis perfectus esse, vade, vende qua habes, el da pauperibus. Quare dubitari vix potest quin hic intelligi debeat præceptum voluntariæ pau- pertatis. 24. Tunc enim quasi Filium Dei indutus, fit di- 24. Τότε γὰρ ὡς Υἱὸν Θεοῦ ἐνδυσάμενος, κατ- (39) Reg. primus ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ. (40) Unus ms. γίνεται. (41) Illud ισχύει additum est ex veteribus libris. (42) Edili τηρήσετε, semabilis. Reg. secundus (45) Sic veteres duo libri. Editi χαρισμάτων άνω

Σκύθης, εἴτε βάρβαρος, εἴτε ἄλλος ἐν οἰᾳδήποτε δια- φορά γένους ὀνομαζόμενος, ἐν τῷ αἵματι τοῦ (39) Χριστοῦ ἀπεκδυσάμενος τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, διὰ δὲ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐνδυσάμενος τὸν νέον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀλη θείας, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ἄξιος γένηται (40) καταντήσαι εἰς τὴν εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παρ- ἔδωκεν εἰπών· ι Οίδαμεν γὰρ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμ μόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτ τὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς. » αξιοῦται τοῦ τελείου βαθμοῦ, καὶ βαπτίζεται εἰς τὸ Β ὄνομα τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Ἰωάννου μαρτυρίαν, διδόντος ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, Θεοῦ τοῦ λέγοντος· • Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, » χάριτι αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Ἐν ᾧ οὔτε περιτομή τι ισχύει (41), οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις δι' ἀγάπης ενεργου- μένη, » καθώς γέγραπται· δι' ἧς εξόδως ἡμῖν κατορ θοῦται τὸ ἐπενεχθὲν συνημμένως τῷ παραγγέλματι τοῦ βαπτίσματος παρὰ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος· Διδάσκοντες αὐτοὺς τη ρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· ο ὧν τὴν τήρησιν ἀπόδειξιν εἶναι τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης αὐτὸς ὁ Κύ ριος ὡρίσατο, εἰπών· Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντο- λάς μου τηρήσατε (42) · κ καὶ πάλιν· « Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου, καὶ τηρῶν αὐτὰς, ἐκεῖνος ἐστιν ὁ ἀγα πῶν με· ν καὶ πάλιν· Ἐάν τίς με ἀγαπᾷ, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αύ τόν. » Καὶ σφοδρότερον καὶ δυσωπητικώτερόν φησι· • Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς κἀγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. » Εἰ δὲ τῆς μὲν ἀγάπης ἀναγκαία ἀπόδειξις ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, φόβος δὲ σφοδρότερος, ὅτι χωρὶς ἀγάπης καὶ ἡ τῶν ἐνδόξων χαρισμάτων (45), καὶ ἡ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων, καὶ αὐτῆς τῆς πίστεως ἡ ἀκροτάτη ενέργεια, καὶ ἡ τελειοποιὸς ἐντολὴ ἀνωφελής, αὐτοῦ τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰπόντος· « Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβα- το σε χιν, 15. τηρήσατε. ν, τάτω. καὶ ἡ τε- λειοποιὸς ἐντολή, DE BAPTISMO LIBER I. A liber, sive Scytha, sive barbarus ®, sive alius quivis C ex quacunque generis differentia nomen adeptus, cum semel hominem veterem cum actibus suis in sanguine Christi exuerit, et in Spiritu sancto per illius doctrinam induerit novum, creatum secundum Deum in justitia atque sanctitate veritatis", re- novatum ad agnitionem secundum imaginem Con- ditoris sui, dignus reddatur, qui pertingat ad Dei placitum ab Apostolo his expressum verbis: ‹ Sci- mus enim, quod diligentibus Deum omnia coope- rantur in bonum, iis qui secundum propositum vo- cati sunt. Nam quos præscivit, et prædestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primo genįtus in multis fratribus “. gnus gradu perfecto, baptizaturque in nomen Patris ss Coloss. 111, 11. Il Cor. vi, 17, 18. Joann. xv, 9, 10. 1) ipsius Domini nostri Jesu Christi, qui juxta Jean- nis testimonium eam potestatem dedit, ut Dei tia- mus filii ", Dei, inquam, qui dicit : . Exite de me- dio eorum, et separamini, et immundum ne tetige- ritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipo- tens", per gratiam ipsius Domini nostri Jesu Christi › unigeniti Filii Dei viventis, ‹ In quo neque circumci- sio aliquid valet, neque præputium, sed fides quae per charitatem operatur, › uti scriptum est *; per quam nobis prospere cedit id quod ab ipso Domino nostro Jesu Christo continenter cum baptismalis præcepto appositum est, ubi dixit : Docentes eos servare om- nia quæcunque mandavi vobis ": »quorum obser- vationem argumentum nostræ in se dilectionis esse declaravit Dominus ipse, his verbis: «Si diligitis me, mandata mea servate "; » et rursus: • Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me ';" et iterum : ● Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eun. Quin etiam vco hementius ac modo ad persuadendum efficaciore ait: • Manete in dilectione mea. Si præcepta mnea servave- ritis, manebitis in dilectione mea, sicut et ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in ejus dilectione**. > Quod si dilectionis necessaria testificatio observatio est mandatorum, illud timendum valde est, quod sine dilectione, etiam eximiorum donorun, superna- rumque virtutum, et ipsius fidei summa efficacia mandatumque ipsum quod perfectos reddit, nihil prosunt, cum Paulus apostolus qui in Christo loque- latur, dicat : Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habcam, factus sum es sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habeam prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem Ephes. iv, 22-24. Rom. viii, 28, 29. Joann. 1, 12. Matth. xxvi, 20. Joan. ibid. 21. es Gal. v, 6. «s Isa. ibid. 23. Auctor cum non longe ita scripsit, respexisse videtur ad illul Mat- thæi xix, 21, Si vis perfectus esse, vade, vende qua habes, el da pauperibus. Quare dubitari vix potest quin hic intelligi debeat præceptum voluntariæ pau- pertatis. 24. Tunc enim quasi Filium Dei indutus, fit di- 24. Τότε γὰρ ὡς Υἱὸν Θεοῦ ἐνδυσάμενος, κατ- (39) Reg. primus ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ. (40) Unus ms. γίνεται. (41) Illud ισχύει additum est ex veteribus libris. (42) Edili τηρήσετε, semabilis. Reg. secundus (45) Sic veteres duo libri. Editi χαρισμάτων άνω

Σκύθης, εἴτε βάρβαρος, εἴτε ἄλλος ἐν οἰᾳδήποτε δια- φορά γένους ὀνομαζόμενος, ἐν τῷ αἵματι τοῦ (39) Χριστοῦ ἀπεκδυσάμενος τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, διὰ δὲ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐνδυσάμενος τὸν νέον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀλη θείας, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ἄξιος γένηται (40) καταντήσαι εἰς τὴν εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παρ- ἔδωκεν εἰπών· ι Οίδαμεν γὰρ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμ μόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτ τὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς. » αξιοῦται τοῦ τελείου βαθμοῦ, καὶ βαπτίζεται εἰς τὸ Β ὄνομα τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Ἰωάννου μαρτυρίαν, διδόντος ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, Θεοῦ τοῦ λέγοντος· • Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, » χάριτι αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Ἐν ᾧ οὔτε περιτομή τι ισχύει (41), οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις δι' ἀγάπης ενεργου- μένη, » καθώς γέγραπται· δι' ἧς εξόδως ἡμῖν κατορ θοῦται τὸ ἐπενεχθὲν συνημμένως τῷ παραγγέλματι τοῦ βαπτίσματος παρὰ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος· Διδάσκοντες αὐτοὺς τη ρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· ο ὧν τὴν τήρησιν ἀπόδειξιν εἶναι τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης αὐτὸς ὁ Κύ ριος ὡρίσατο, εἰπών· Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντο- λάς μου τηρήσατε (42) · κ καὶ πάλιν· « Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου, καὶ τηρῶν αὐτὰς, ἐκεῖνος ἐστιν ὁ ἀγα πῶν με· ν καὶ πάλιν· Ἐάν τίς με ἀγαπᾷ, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αύ τόν. » Καὶ σφοδρότερον καὶ δυσωπητικώτερόν φησι· • Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς κἀγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. » Εἰ δὲ τῆς μὲν ἀγάπης ἀναγκαία ἀπόδειξις ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, φόβος δὲ σφοδρότερος, ὅτι χωρὶς ἀγάπης καὶ ἡ τῶν ἐνδόξων χαρισμάτων (45), καὶ ἡ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων, καὶ αὐτῆς τῆς πίστεως ἡ ἀκροτάτη ενέργεια, καὶ ἡ τελειοποιὸς ἐντολὴ ἀνωφελής, αὐτοῦ τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰπόντος· « Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβα- το σε χιν, 15. τηρήσατε. ν, τάτω. καὶ ἡ τε- λειοποιὸς ἐντολή, DE BAPTISMO LIBER I. A liber, sive Scytha, sive barbarus ®, sive alius quivis C ex quacunque generis differentia nomen adeptus, cum semel hominem veterem cum actibus suis in sanguine Christi exuerit, et in Spiritu sancto per illius doctrinam induerit novum, creatum secundum Deum in justitia atque sanctitate veritatis", re- novatum ad agnitionem secundum imaginem Con- ditoris sui, dignus reddatur, qui pertingat ad Dei placitum ab Apostolo his expressum verbis: ‹ Sci- mus enim, quod diligentibus Deum omnia coope- rantur in bonum, iis qui secundum propositum vo- cati sunt. Nam quos præscivit, et prædestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primo genįtus in multis fratribus “. gnus gradu perfecto, baptizaturque in nomen Patris ss Coloss. 111, 11. Il Cor. vi, 17, 18. Joann. xv, 9, 10. 1) ipsius Domini nostri Jesu Christi, qui juxta Jean- nis testimonium eam potestatem dedit, ut Dei tia- mus filii ", Dei, inquam, qui dicit : . Exite de me- dio eorum, et separamini, et immundum ne tetige- ritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipo- tens", per gratiam ipsius Domini nostri Jesu Christi › unigeniti Filii Dei viventis, ‹ In quo neque circumci- sio aliquid valet, neque præputium, sed fides quae per charitatem operatur, › uti scriptum est *; per quam nobis prospere cedit id quod ab ipso Domino nostro Jesu Christo continenter cum baptismalis præcepto appositum est, ubi dixit : Docentes eos servare om- nia quæcunque mandavi vobis ": »quorum obser- vationem argumentum nostræ in se dilectionis esse declaravit Dominus ipse, his verbis: «Si diligitis me, mandata mea servate "; » et rursus: • Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me ';" et iterum : ● Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eun. Quin etiam vco hementius ac modo ad persuadendum efficaciore ait: • Manete in dilectione mea. Si præcepta mnea servave- ritis, manebitis in dilectione mea, sicut et ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in ejus dilectione**. > Quod si dilectionis necessaria testificatio observatio est mandatorum, illud timendum valde est, quod sine dilectione, etiam eximiorum donorun, superna- rumque virtutum, et ipsius fidei summa efficacia mandatumque ipsum quod perfectos reddit, nihil prosunt, cum Paulus apostolus qui in Christo loque- latur, dicat : Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habcam, factus sum es sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habeam prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem Ephes. iv, 22-24. Rom. viii, 28, 29. Joann. 1, 12. Matth. xxvi, 20. Joan. ibid. 21. es Gal. v, 6. «s Isa. ibid. 23. Auctor cum non longe ita scripsit, respexisse videtur ad illul Mat- thæi xix, 21, Si vis perfectus esse, vade, vende qua habes, el da pauperibus. Quare dubitari vix potest quin hic intelligi debeat præceptum voluntariæ pau- pertatis. 24. Tunc enim quasi Filium Dei indutus, fit di- 24. Τότε γὰρ ὡς Υἱὸν Θεοῦ ἐνδυσάμενος, κατ- (39) Reg. primus ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ. (40) Unus ms. γίνεται. (41) Illud ισχύει additum est ex veteribus libris. (42) Edili τηρήσετε, semabilis. Reg. secundus (45) Sic veteres duo libri. Editi χαρισμάτων άνω

Σκύθης, εἴτε βάρβαρος, εἴτε ἄλλος ἐν οἰᾳδήποτε δια- φορά γένους ὀνομαζόμενος, ἐν τῷ αἵματι τοῦ (39) Χριστοῦ ἀπεκδυσάμενος τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, διὰ δὲ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐνδυσάμενος τὸν νέον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀλη θείας, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ἄξιος γένηται (40) καταντήσαι εἰς τὴν εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἣν ὁ ᾿Απόστολος παρ- ἔδωκεν εἰπών· ι Οίδαμεν γὰρ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμ μόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτ τὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς. » αξιοῦται τοῦ τελείου βαθμοῦ, καὶ βαπτίζεται εἰς τὸ Β ὄνομα τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Ἰωάννου μαρτυρίαν, διδόντος ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, Θεοῦ τοῦ λέγοντος· • Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, » χάριτι αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Ἐν ᾧ οὔτε περιτομή τι ισχύει (41), οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις δι' ἀγάπης ενεργου- μένη, » καθώς γέγραπται· δι' ἧς εξόδως ἡμῖν κατορ θοῦται τὸ ἐπενεχθὲν συνημμένως τῷ παραγγέλματι τοῦ βαπτίσματος παρὰ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος· Διδάσκοντες αὐτοὺς τη ρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· ο ὧν τὴν τήρησιν ἀπόδειξιν εἶναι τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης αὐτὸς ὁ Κύ ριος ὡρίσατο, εἰπών· Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντο- λάς μου τηρήσατε (42) · κ καὶ πάλιν· « Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου, καὶ τηρῶν αὐτὰς, ἐκεῖνος ἐστιν ὁ ἀγα πῶν με· ν καὶ πάλιν· Ἐάν τίς με ἀγαπᾷ, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αύ τόν. » Καὶ σφοδρότερον καὶ δυσωπητικώτερόν φησι· • Μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς κἀγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. » Εἰ δὲ τῆς μὲν ἀγάπης ἀναγκαία ἀπόδειξις ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, φόβος δὲ σφοδρότερος, ὅτι χωρὶς ἀγάπης καὶ ἡ τῶν ἐνδόξων χαρισμάτων (45), καὶ ἡ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων, καὶ αὐτῆς τῆς πίστεως ἡ ἀκροτάτη ενέργεια, καὶ ἡ τελειοποιὸς ἐντολὴ ἀνωφελής, αὐτοῦ τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰπόντος· « Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβα- το σε χιν, 15. τηρήσατε. ν, τάτω. καὶ ἡ τε- λειοποιὸς ἐντολή, DE BAPTISMO LIBER I. A liber, sive Scytha, sive barbarus ®, sive alius quivis C ex quacunque generis differentia nomen adeptus, cum semel hominem veterem cum actibus suis in sanguine Christi exuerit, et in Spiritu sancto per illius doctrinam induerit novum, creatum secundum Deum in justitia atque sanctitate veritatis", re- novatum ad agnitionem secundum imaginem Con- ditoris sui, dignus reddatur, qui pertingat ad Dei placitum ab Apostolo his expressum verbis: ‹ Sci- mus enim, quod diligentibus Deum omnia coope- rantur in bonum, iis qui secundum propositum vo- cati sunt. Nam quos præscivit, et prædestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primo genįtus in multis fratribus “. gnus gradu perfecto, baptizaturque in nomen Patris ss Coloss. 111, 11. Il Cor. vi, 17, 18. Joann. xv, 9, 10. 1) ipsius Domini nostri Jesu Christi, qui juxta Jean- nis testimonium eam potestatem dedit, ut Dei tia- mus filii ", Dei, inquam, qui dicit : . Exite de me- dio eorum, et separamini, et immundum ne tetige- ritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipo- tens", per gratiam ipsius Domini nostri Jesu Christi › unigeniti Filii Dei viventis, ‹ In quo neque circumci- sio aliquid valet, neque præputium, sed fides quae per charitatem operatur, › uti scriptum est *; per quam nobis prospere cedit id quod ab ipso Domino nostro Jesu Christo continenter cum baptismalis præcepto appositum est, ubi dixit : Docentes eos servare om- nia quæcunque mandavi vobis ": »quorum obser- vationem argumentum nostræ in se dilectionis esse declaravit Dominus ipse, his verbis: «Si diligitis me, mandata mea servate "; » et rursus: • Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me ';" et iterum : ● Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eun. Quin etiam vco hementius ac modo ad persuadendum efficaciore ait: • Manete in dilectione mea. Si præcepta mnea servave- ritis, manebitis in dilectione mea, sicut et ego Patris mei præcepta servavi, et maneo in ejus dilectione**. > Quod si dilectionis necessaria testificatio observatio est mandatorum, illud timendum valde est, quod sine dilectione, etiam eximiorum donorun, superna- rumque virtutum, et ipsius fidei summa efficacia mandatumque ipsum quod perfectos reddit, nihil prosunt, cum Paulus apostolus qui in Christo loque- latur, dicat : Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habcam, factus sum es sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habeam prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem Ephes. iv, 22-24. Rom. viii, 28, 29. Joann. 1, 12. Matth. xxvi, 20. Joan. ibid. 21. es Gal. v, 6. «s Isa. ibid. 23. Auctor cum non longe ita scripsit, respexisse videtur ad illul Mat- thæi xix, 21, Si vis perfectus esse, vade, vende qua habes, el da pauperibus. Quare dubitari vix potest quin hic intelligi debeat præceptum voluntariæ pau- pertatis. 24. Tunc enim quasi Filium Dei indutus, fit di- 24. Τότε γὰρ ὡς Υἱὸν Θεοῦ ἐνδυσάμενος, κατ- (39) Reg. primus ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ. (40) Unus ms. γίνεται. (41) Illud ισχύει additum est ex veteribus libris. (42) Edili τηρήσετε, semabilis. Reg. secundus (45) Sic veteres duo libri. Editi χαρισμάτων άνω

λον ἀλαλάζον. Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα, καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν· καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε όρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι (44), ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι · › ἅπερ λογίζομαι αὐτὸν εἰρηκέναι ὁρι στικῶς, μεμνημένον τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι ο Πολ- λοὶ ἐλεύσονται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγοντες· Κύριε. Κύριε, οὐ τῷ τῷ ὀνόματι προεφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια εξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν, καὶ ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδί- δαξας; » καὶ ἀποκρίνεται αὐτοῖς· . Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς. Αποχωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνο- μίας. » ἀγάπης, κἂν γένηται τὰ προστάγματα καὶ τὰ δι καιώματα, καὶ φυλαχθῶσιν αἱ ἐντολαὶ τοῦ Κυρίου, καὶ τὰ μεγάλα χαρίσματα ἐνεργηθῇ, ἀνομίας ἔργα το γισθήσεται· οὐ τῷ ἰδίῳ λόγῳ τῶν (45) χαρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ τῷ σκοπῷ τῶν τούτοις χρωμένων πρὸς τὰ ἴδια θελήματα, τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος ποτὲ μέν· « Νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν· ο ποτὲ δέ· « Τινὲς μὲν διὰ φθόνον καὶ ἔριν, τινὲς δὲ καὶ δι᾿ εὐδοκίαν τὸν Χριστὸν κηρύσ σουσιν (46;· οἱ δὲ ἐξ ἐριθείας τὸν Χριστὸν καταγγέλ λουσιν, οὐχ ἁγνῶς, οἰόμενοι θλίψιν ἐπιφέρειν τοῖς δεσμοῖς μου· καὶ ἀλλαχοῦ· «Οὐ γάρ εσμεν, φησίν, ὡς οἱ πολλοὶ, καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. » Καὶ πάλιν ἀπαρνητικῶς φησιν· . Οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν πρὸς ὑμᾶς, καθώς οι δατε, οὔτε προφάσει πλεονεξίας, Θεὸς μάρτυρ· οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾿ ἄλλων· δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι ὡς Χριστοῦ ἀπόστολοι. » Διὰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων δείκνυ- ται σαφῶς τὸ δίκαιον τῆς τοῦ Κυρίου ἀποκρίσεως • Αποχωρεῖτε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνομίας, ο ἐν τῷ διὰ τῶν τοῦ Θεοῦ χαρισμάτων τὰ ἴδια θελήματα πραγματεύεσθαι, ὡς εἴ τις τοῖς ἰατρικοῖς σκεύεσί τε καὶ σκευάσμασιν ἰδίοις, πρὸς θεραπείαν παθῶν γενομένοις, καὶ πρὸς ἐπιμέλειαν ὑγείας τε καὶ σω τηρίας, χρήσαιτο πρὸς φόνον, καὶ μὴ τὸ τοῦ ᾿Απο στόλου παράγγελμα φυλάσσειν (4.), εἰπόντος· • Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. » Παντὶ οὖν λόγῳ ἀναγκαία ἡ ἐπιμέλεια τοῦ ἔσω ἀνθρώπου, ὡς ἀμετεώριστον εἶναι τὸν νοῦν, καὶ ὥσπερ (48) προσηνῶσθαι τῷ σκοπῷ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης, ἵνα φυλάσσοντες τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίου εἰπόντος· ι Ποιήσατε τὸ • το Πολλοὶ ἐροῦσί μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγοντες. Χριστὸν κηρύσσουσιν, φυλάσσοι. ὥσπερ ὥστε, APPENDIX OPERUM S. BASILI MAGNI. scientiam : et si habeam omnem fidem, ita ut montes A transferam, claritatem vero non habeam, nihil sum. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ut comburar, charitatem vero non habeam, nihil capio utilitatis “ª :› quod arbitror ab Apostolo definitive fuisse dictum, memori videlicet Domini dicentis: Multi venient in illa die, dicentes, Domine, Domine, nonne in no- mine tuo prophetavimus, et in nomine tuo dæmonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus, et comedimus coram te, et bibimus, et nonne in plateis nostris docuisti?, et respondet ipsis : • Nunquam novi vos. Discedite a me, operarii ini- quitalis 7. ' charitatem, etiamsi præcepta et justificationes fiant, custodianturque mandata Domini et chari- snɩata magnɔ edantur, pro iniquitatis operibus ha- beri ; non ex propria ratione charismatum et jus- tificationum, sed ex proposito eorum qui his utuntur ad proprias voluntates, dicente Apostolo, nunc quidem, Existimantium quæstum esse pie tatem *, » nunc vero, c Quidam quidem propter invidiam et contentionem, quidam autem et pro- pter bonam voluntatem Christum prædicant : qui- dam autem ex contentione Christum annuntiant, non pure, existimantes se afflictionem addere vin- culis meis '; » et alibi : « Non enim sumus, in- quit, sicut multi, adulterantes verbum Dei 18. Ac rursus per negationem dixit : ‹ Neque enim unquam in sermone adulationis fuimus erga vos, sicut scitis, neque in prætextu avaritiæ, Deus te- stis est : neque quarentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis; cum possemus oueri esse ut Christi apostoli 74. › Ex his autem ac similibus aperte ostenditur Domini justam esse responsionem, dicentis : Discedite a me, opera- rii iniquitatis 18, › quod per Dei dona voluntati vestræ consulitis, tanquam si quis et medicis in- strumentis, et peculiaribus condimentis, quæ ad morborum medelam et ad sanitatis salutisque cu- röm confecta sint, utatur ad interitum, et illud Apostoli præceptum non servatis, qui dicit: Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facilis, omnia in gloriam Dei facite 7., Omnino igitur hominis interni necessaria est cura, ut intenta sit mens, et velut ad scopum gloriæ Dei alligata, ut servantes mandatum Domini, dicentis Facite arborem › · B D Cor. xiii, 1-3. Matth. vi, 22, 23. ; Luc. XIII, 26, 27. · ] Tim. v1, Cor. 11, 17. I Thess. 11, 5-7. Luc. XIII, 27. Cor. x, 31. teribus libris Nec ita multo post duo mss. non invenimus in nostris ve- Philipp. 1, 15-17. tertius befisius quoque particulam xal delevit: sed præterea contra omnium librorum fidem pro legit • 25. Quare manifestum est et evidens hæe citra 25. Ὡς δῆλον καὶ ἀναντίῤῥητον εἶναι, ὅτι χωρὶς (44) Unus ms. καυθήσωμαι. Editi καυθήσομαι. (45) Veteres duo libri τῶν τε. (46) Totum illud, τινὲς δὲ καὶ δι᾿ εὐδοκίαν τὸν 5. 79 (47) Editi παράγγελμα φυλάσσειν. Regii primus et (48) Sic veteres auo nbri. Editi ὥσπερ δέ. Com-

λον ἀλαλάζον. Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα, καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν· καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε όρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι (44), ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι · › ἅπερ λογίζομαι αὐτὸν εἰρηκέναι ὁρι στικῶς, μεμνημένον τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι ο Πολ- λοὶ ἐλεύσονται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγοντες· Κύριε. Κύριε, οὐ τῷ τῷ ὀνόματι προεφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια εξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν, καὶ ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδί- δαξας; » καὶ ἀποκρίνεται αὐτοῖς· . Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς. Αποχωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνο- μίας. » ἀγάπης, κἂν γένηται τὰ προστάγματα καὶ τὰ δι καιώματα, καὶ φυλαχθῶσιν αἱ ἐντολαὶ τοῦ Κυρίου, καὶ τὰ μεγάλα χαρίσματα ἐνεργηθῇ, ἀνομίας ἔργα το γισθήσεται· οὐ τῷ ἰδίῳ λόγῳ τῶν (45) χαρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ τῷ σκοπῷ τῶν τούτοις χρωμένων πρὸς τὰ ἴδια θελήματα, τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος ποτὲ μέν· « Νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν· ο ποτὲ δέ· « Τινὲς μὲν διὰ φθόνον καὶ ἔριν, τινὲς δὲ καὶ δι᾿ εὐδοκίαν τὸν Χριστὸν κηρύσ σουσιν (46;· οἱ δὲ ἐξ ἐριθείας τὸν Χριστὸν καταγγέλ λουσιν, οὐχ ἁγνῶς, οἰόμενοι θλίψιν ἐπιφέρειν τοῖς δεσμοῖς μου· καὶ ἀλλαχοῦ· «Οὐ γάρ εσμεν, φησίν, ὡς οἱ πολλοὶ, καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. » Καὶ πάλιν ἀπαρνητικῶς φησιν· . Οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν πρὸς ὑμᾶς, καθώς οι δατε, οὔτε προφάσει πλεονεξίας, Θεὸς μάρτυρ· οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾿ ἄλλων· δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι ὡς Χριστοῦ ἀπόστολοι. » Διὰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων δείκνυ- ται σαφῶς τὸ δίκαιον τῆς τοῦ Κυρίου ἀποκρίσεως • Αποχωρεῖτε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνομίας, ο ἐν τῷ διὰ τῶν τοῦ Θεοῦ χαρισμάτων τὰ ἴδια θελήματα πραγματεύεσθαι, ὡς εἴ τις τοῖς ἰατρικοῖς σκεύεσί τε καὶ σκευάσμασιν ἰδίοις, πρὸς θεραπείαν παθῶν γενομένοις, καὶ πρὸς ἐπιμέλειαν ὑγείας τε καὶ σω τηρίας, χρήσαιτο πρὸς φόνον, καὶ μὴ τὸ τοῦ ᾿Απο στόλου παράγγελμα φυλάσσειν (4.), εἰπόντος· • Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. » Παντὶ οὖν λόγῳ ἀναγκαία ἡ ἐπιμέλεια τοῦ ἔσω ἀνθρώπου, ὡς ἀμετεώριστον εἶναι τὸν νοῦν, καὶ ὥσπερ (48) προσηνῶσθαι τῷ σκοπῷ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης, ἵνα φυλάσσοντες τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίου εἰπόντος· ι Ποιήσατε τὸ • το Πολλοὶ ἐροῦσί μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγοντες. Χριστὸν κηρύσσουσιν, φυλάσσοι. ὥσπερ ὥστε, APPENDIX OPERUM S. BASILI MAGNI. scientiam : et si habeam omnem fidem, ita ut montes A transferam, claritatem vero non habeam, nihil sum. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ut comburar, charitatem vero non habeam, nihil capio utilitatis “ª :› quod arbitror ab Apostolo definitive fuisse dictum, memori videlicet Domini dicentis: Multi venient in illa die, dicentes, Domine, Domine, nonne in no- mine tuo prophetavimus, et in nomine tuo dæmonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus, et comedimus coram te, et bibimus, et nonne in plateis nostris docuisti?, et respondet ipsis : • Nunquam novi vos. Discedite a me, operarii ini- quitalis 7. ' charitatem, etiamsi præcepta et justificationes fiant, custodianturque mandata Domini et chari- snɩata magnɔ edantur, pro iniquitatis operibus ha- beri ; non ex propria ratione charismatum et jus- tificationum, sed ex proposito eorum qui his utuntur ad proprias voluntates, dicente Apostolo, nunc quidem, Existimantium quæstum esse pie tatem *, » nunc vero, c Quidam quidem propter invidiam et contentionem, quidam autem et pro- pter bonam voluntatem Christum prædicant : qui- dam autem ex contentione Christum annuntiant, non pure, existimantes se afflictionem addere vin- culis meis '; » et alibi : « Non enim sumus, in- quit, sicut multi, adulterantes verbum Dei 18. Ac rursus per negationem dixit : ‹ Neque enim unquam in sermone adulationis fuimus erga vos, sicut scitis, neque in prætextu avaritiæ, Deus te- stis est : neque quarentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis; cum possemus oueri esse ut Christi apostoli 74. › Ex his autem ac similibus aperte ostenditur Domini justam esse responsionem, dicentis : Discedite a me, opera- rii iniquitatis 18, › quod per Dei dona voluntati vestræ consulitis, tanquam si quis et medicis in- strumentis, et peculiaribus condimentis, quæ ad morborum medelam et ad sanitatis salutisque cu- röm confecta sint, utatur ad interitum, et illud Apostoli præceptum non servatis, qui dicit: Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facilis, omnia in gloriam Dei facite 7., Omnino igitur hominis interni necessaria est cura, ut intenta sit mens, et velut ad scopum gloriæ Dei alligata, ut servantes mandatum Domini, dicentis Facite arborem › · B D Cor. xiii, 1-3. Matth. vi, 22, 23. ; Luc. XIII, 26, 27. · ] Tim. v1, Cor. 11, 17. I Thess. 11, 5-7. Luc. XIII, 27. Cor. x, 31. teribus libris Nec ita multo post duo mss. non invenimus in nostris ve- Philipp. 1, 15-17. tertius befisius quoque particulam xal delevit: sed præterea contra omnium librorum fidem pro legit • 25. Quare manifestum est et evidens hæe citra 25. Ὡς δῆλον καὶ ἀναντίῤῥητον εἶναι, ὅτι χωρὶς (44) Unus ms. καυθήσωμαι. Editi καυθήσομαι. (45) Veteres duo libri τῶν τε. (46) Totum illud, τινὲς δὲ καὶ δι᾿ εὐδοκίαν τὸν 5. 79 (47) Editi παράγγελμα φυλάσσειν. Regii primus et (48) Sic veteres auo nbri. Editi ὥσπερ δέ. Com-

ξένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλόν· καὶ πάλιν· Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθαρὸν ὅλον· ὁ ἐκ περισσεύματος καρδίας ἀγαθῆς καρπο φορῶμεν, ὁ μὲν ἑκατὸν, ὁ δὲ ἑξήκοντα, ὁ δὲ τριά- κοντα, εἴτε δι' ἔργων, εἴτε διὰ λόγων εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, φυλάσσοντες πανταχοῦ τὸ ἄλυπον τῷ ἁγίῳ Πνεύματι· καὶ οὕτως φύγωμεν τὸ κρῖμα τοῦ αὐτοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι ὅμοιοί ἐστε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐστέων νεκρῶν, καὶ πάσης ἀκαθαρσίας· οὕτω καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δὲ μεστοί ἐστε ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας (49). » χρὴ, τὰ κωλυτικὰ τῆς μαθητείας περιαιροῦντας πρῶ τον, καὶ οὕτω πρὸς τὴν μαθητείαν ἐπιτηδείους ἑαυ- τοὺς παρασκευάζειν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δι᾽ ὑποδειγμάτων πιστωσαμένου τὴν προγε- νομένην ἀπόφασιν, καὶ πάλιν δογματικῶς ἐπενεγ κόντος· « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής· κ καὶ πάλιν προστακτικῶς· « Εί τις ἔρ χεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι · ν καὶ πά λιν ὁριστικῶς· οὓς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αΰ- τοῦν καθ' ἡμέραν, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Τούτοις καὶ τοῖς τοιούτοις διαπύροις λόγοις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ εἰπόντος· «Πῦρ, ἦλθον βαλεῖν εἰς τὴν γῆν, καὶ τί θέλω,εἰ ἤδη ἀνήφθη;, ἐκδήλου γενομένης τῆς τῶν ἁμαρτημάτων κακίας, καὶ φανερουμένης τῆς ἀρετῆς (50) τῶν εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ κατορθουμένων, ἐρχό- μεθα πάντως εἰς ἐπιθυμίαν καὶ ὁμολογίαν τῶν παρὰ τοῦ Ἀποστόλου (51) εἰρημένων· « Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος,τίς με ρύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου ; Εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τοῦ εἰπόντος· « Τοῦτό μου ἐστι τὸ αἷμα τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· › μαρτυροῦντος τοῦ Ἀποστόλου ἐν τῷ εἰπεῖν· ὁ Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμά- των· καὶ τότε ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἐν τῷ ὕδατι βάπτι- σμα, ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυροῦ, τοῦ θανάτου, τῆς ταφῆς, τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως· συνθήκας κατατιθέμενοι, καὶ φυλάσσοντες τὰς ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Αποστόλου ἐν τῇ περικοπῇ τοῦ τοιούτου βαπτίσμα- τος ἐπεσφραγισμένας (52), διὰ τοῦ εἰπεῖν· « Εἰδότες, ὅτι Χριστὸς, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· πρὸς τὴν μάθησιν. ἀρετῆς. Κυρίου μου τοῦ. • ο νου, επισφραγισμένας επισφραγισμένας έπεσφρα γισμένας. DE BAPTISMO LIBER I. A bonam, et fructum ejus bonum " ; » et iterum : C Matth. XII, 33. Matth. xxit, 26. Matth. ns Luc. XIV, 33. ss Matth. xvi, 24. 8+ Matth. Matth. xxvi, 28. Col. 1, 14. D x, 38; quitate. Nec ita multo post Reg. tertius Reg. secundus Pharisæe cace, purga prius internam poculi partem, et tunc externa ipsius pars tota munda erit ; fructum ex boni cordis abundantia fera- mus, alius quidem centuplum, alius vero sexage- cuplum, alius autem trigecuplum 7º, sive operibus, sive verbis, ad gloriam Dei et Christi ipsius, ca- ventes ubique ne Spiritum sanctum contristemusªº; et ita effugiamus judicium ejusdem Domini, qui dicit, « Væ vobis, quia similes estis sepulcris deal- ‹ batis, quæ foris quidem apparent speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum, et omni spur- citia: sic et vos foris quidem apparetis homini- bus justi intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate 81. ' ; 26. Quapropter oportet ante baptisma, iis, quæ documenta impediunt, prius remotis, imbui doctrina, et sic ad disciplinam idoneos seipsos red- dere, cum Dominus ipse noster Jesus Christus per exempla præcedentem sententiam confirmet, et rursus dogmatis in morem inferat: Sic omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quæ possidet, non potest meus esse discipulus "., Et iterum cum imperio : « Si quis venit ad me, abneget se- metipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me 83. Et iterum in modum definientis: Qui non accipit crucem suam quotidie, et sequitur me, non est me dignus s. » Ex bis et similibus ignitis sermonibus Domini nostri Jesu Christi dicentis, Iguiem veni missurus in terram, et quid volo, si jam accensus est ? » manifesta dum fic peccatorum malitia, virtusque eorum, quæ ad glo- riam Dei et Christi ipsius recte geruntur, affulget, tunc cupimus omnino ac confitemur quæ sunt ab Apostolo dicta : • Infelix ego hono, quis me libe- rabit de corpore mortis hujus? Gratias ago Deo per Jesum Christum Dominum nostrum » qui di- xit: • Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccato- rum ɔita attestante Apostolo, In quo habe- mus redemptionem per sanguinem ejus, remissio- nem peccatorum 88; › et tunc accedinius ad aquæ baptisma, quod similitudo est crucis, mortis, se- pulturæ, ac resurrectionis ex mortuis; facientes servantesque pacta, quæ Apostolus eo in loco, ubi de hujusmodi baptismate agitur, obsignavit, cum dixit : • Scientes quod Christus excitatus a more tuis, jam non moritur: mors illi ultra non domi- natur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel : quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos xii. 8. Ephes. IV, 50. 8t Matth. xxiir, 27, 28. Luc. 1x, 23. Luc xu1, 49. Rom. vi, 24, 25. , , corrupte. Editi quidem corrupti sunt quoque, in quibus legitur sed sic tamnen, ut vitium a quovis tolli facile possit. Nemo enim non videt pro legi oportere 26. Διόπερ πρὸ μὲν βαπτίσματος μαθητευθῆναι Β (49) Codices duo καὶ πάσης ἀνομίας, omni in- (50) Reg. tertius φανερουμένης τῆς ἀληθείας τῆς (51) Veteres duo libri ἀποστόλου Παύλου. Μox (52) Codices nostri βαπτίσματος επισφραγισαμέ

ξένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλόν· καὶ πάλιν· Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθαρὸν ὅλον· ὁ ἐκ περισσεύματος καρδίας ἀγαθῆς καρπο φορῶμεν, ὁ μὲν ἑκατὸν, ὁ δὲ ἑξήκοντα, ὁ δὲ τριά- κοντα, εἴτε δι' ἔργων, εἴτε διὰ λόγων εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, φυλάσσοντες πανταχοῦ τὸ ἄλυπον τῷ ἁγίῳ Πνεύματι· καὶ οὕτως φύγωμεν τὸ κρῖμα τοῦ αὐτοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι ὅμοιοί ἐστε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐστέων νεκρῶν, καὶ πάσης ἀκαθαρσίας· οὕτω καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δὲ μεστοί ἐστε ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας (49). » χρὴ, τὰ κωλυτικὰ τῆς μαθητείας περιαιροῦντας πρῶ τον, καὶ οὕτω πρὸς τὴν μαθητείαν ἐπιτηδείους ἑαυ- τοὺς παρασκευάζειν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δι᾽ ὑποδειγμάτων πιστωσαμένου τὴν προγε- νομένην ἀπόφασιν, καὶ πάλιν δογματικῶς ἐπενεγ κόντος· « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής· κ καὶ πάλιν προστακτικῶς· « Εί τις ἔρ χεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι · ν καὶ πά λιν ὁριστικῶς· οὓς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αΰ- τοῦν καθ' ἡμέραν, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Τούτοις καὶ τοῖς τοιούτοις διαπύροις λόγοις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ εἰπόντος· «Πῦρ, ἦλθον βαλεῖν εἰς τὴν γῆν, καὶ τί θέλω,εἰ ἤδη ἀνήφθη;, ἐκδήλου γενομένης τῆς τῶν ἁμαρτημάτων κακίας, καὶ φανερουμένης τῆς ἀρετῆς (50) τῶν εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ κατορθουμένων, ἐρχό- μεθα πάντως εἰς ἐπιθυμίαν καὶ ὁμολογίαν τῶν παρὰ τοῦ Ἀποστόλου (51) εἰρημένων· « Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος,τίς με ρύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου ; Εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τοῦ εἰπόντος· « Τοῦτό μου ἐστι τὸ αἷμα τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· › μαρτυροῦντος τοῦ Ἀποστόλου ἐν τῷ εἰπεῖν· ὁ Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμά- των· καὶ τότε ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἐν τῷ ὕδατι βάπτι- σμα, ὅπερ ἐστὶν ὁμοίωμα τοῦ σταυροῦ, τοῦ θανάτου, τῆς ταφῆς, τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως· συνθήκας κατατιθέμενοι, καὶ φυλάσσοντες τὰς ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Αποστόλου ἐν τῇ περικοπῇ τοῦ τοιούτου βαπτίσμα- τος ἐπεσφραγισμένας (52), διὰ τοῦ εἰπεῖν· « Εἰδότες, ὅτι Χριστὸς, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει· πρὸς τὴν μάθησιν. ἀρετῆς. Κυρίου μου τοῦ. • ο νου, επισφραγισμένας επισφραγισμένας έπεσφρα γισμένας. DE BAPTISMO LIBER I. A bonam, et fructum ejus bonum " ; » et iterum : C Matth. XII, 33. Matth. xxit, 26. Matth. ns Luc. XIV, 33. ss Matth. xvi, 24. 8+ Matth. Matth. xxvi, 28. Col. 1, 14. D x, 38; quitate. Nec ita multo post Reg. tertius Reg. secundus Pharisæe cace, purga prius internam poculi partem, et tunc externa ipsius pars tota munda erit ; fructum ex boni cordis abundantia fera- mus, alius quidem centuplum, alius vero sexage- cuplum, alius autem trigecuplum 7º, sive operibus, sive verbis, ad gloriam Dei et Christi ipsius, ca- ventes ubique ne Spiritum sanctum contristemusªº; et ita effugiamus judicium ejusdem Domini, qui dicit, « Væ vobis, quia similes estis sepulcris deal- ‹ batis, quæ foris quidem apparent speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum, et omni spur- citia: sic et vos foris quidem apparetis homini- bus justi intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate 81. ' ; 26. Quapropter oportet ante baptisma, iis, quæ documenta impediunt, prius remotis, imbui doctrina, et sic ad disciplinam idoneos seipsos red- dere, cum Dominus ipse noster Jesus Christus per exempla præcedentem sententiam confirmet, et rursus dogmatis in morem inferat: Sic omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quæ possidet, non potest meus esse discipulus "., Et iterum cum imperio : « Si quis venit ad me, abneget se- metipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me 83. Et iterum in modum definientis: Qui non accipit crucem suam quotidie, et sequitur me, non est me dignus s. » Ex bis et similibus ignitis sermonibus Domini nostri Jesu Christi dicentis, Iguiem veni missurus in terram, et quid volo, si jam accensus est ? » manifesta dum fic peccatorum malitia, virtusque eorum, quæ ad glo- riam Dei et Christi ipsius recte geruntur, affulget, tunc cupimus omnino ac confitemur quæ sunt ab Apostolo dicta : • Infelix ego hono, quis me libe- rabit de corpore mortis hujus? Gratias ago Deo per Jesum Christum Dominum nostrum » qui di- xit: • Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccato- rum ɔita attestante Apostolo, In quo habe- mus redemptionem per sanguinem ejus, remissio- nem peccatorum 88; › et tunc accedinius ad aquæ baptisma, quod similitudo est crucis, mortis, se- pulturæ, ac resurrectionis ex mortuis; facientes servantesque pacta, quæ Apostolus eo in loco, ubi de hujusmodi baptismate agitur, obsignavit, cum dixit : • Scientes quod Christus excitatus a more tuis, jam non moritur: mors illi ultra non domi- natur. Nam quod mortuus fuit, peccato mortuus fuit semel : quod autem vivit, vivit Deo. Ita et vos xii. 8. Ephes. IV, 50. 8t Matth. xxiir, 27, 28. Luc. 1x, 23. Luc xu1, 49. Rom. vi, 24, 25. , , corrupte. Editi quidem corrupti sunt quoque, in quibus legitur sed sic tamnen, ut vitium a quovis tolli facile possit. Nemo enim non videt pro legi oportere 26. Διόπερ πρὸ μὲν βαπτίσματος μαθητευθῆναι Β (49) Codices duo καὶ πάσης ἀνομίας, omni in- (50) Reg. tertius φανερουμένης τῆς ἀληθείας τῆς (51) Veteres duo libri ἀποστόλου Παύλου. Μox (52) Codices nostri βαπτίσματος επισφραγισαμέ

Α θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδι- κίας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, καὶ τὰ ἑξῆς. ν - « νι, 9-15. ** Πνεύματος βαπτισθῆναι, καὶ ἄνωθεν γεννηθεὶς ἀλ- λάξαι καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον καὶ τοὺς συζών τας, ἵνα τῷ πνεύματι στοιχοῦντες καταξιωθῶμεν ἐν ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ βαπτισθῆναι, καὶ ἐνδύσασθαι τὸν Χριστόν. Χρὴ γὰρ τὸν γεννηθέντα καὶ ἐνδύματος καταξιωθῆναι, καθὼς εἶπεν ὁ ᾿Απόστολος· ο "Οσοι καὶ πάλιν· ι Απεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ὅπου οὐκ ἔνι "Ελλην, καὶ Ἰουδαῖος. Τὸν δὲ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἐνδυσάμενοι, τὸν δόντα ἐξου σίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, ἐν ὀνόματι τοῦ Πατρὸς βαπτιζόμεθα, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀναγορευόμεθα, του προστάξαντος καὶ ἐπαγγειλαμένου (54), καθὼς εἶπεν ὁ προφήτης· « Διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτε σθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέ- ρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέο γει Κύριος παντοκράτωρ. - Ταύτας οὖν ἔχοντες, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, να θαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ· καὶ πάλιν παραγγέλλων ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Πάντα ποιεῖτε χωρίς γογγυσμῶν (55) καὶ διαλογισμῶν, ἵνα γένη σθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, τέκνα Θεοῦ ἀμώμητα ἐν μέσω γενεάς σκολιᾶς καὶ διεστραμμένης, ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπ- έχοντες εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ ·»: καὶ πάλιν (56) · « Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν, ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς Απεθάνετε γὰρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται συν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ. Ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ἡμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθή σεσθε ἐν δόξῃ, » τῇ παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐπηγγελ μένῃ, εἰπόντος · « Τότε ἐκλάμψουσιν οἱ δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος. » APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. existimate vos mortuos quidem esse peccato, vi- ventes autem Deo in Christo Jesu. Non ergo re- gnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obe- oiatis ei in concupiscentiis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed ex- hibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo 8, , etc. B - fit qui baptizetur, et denuo generatus mutet et locum et mores et convictores, ut spiritu ambu- lantes, evadamus digui qui in nomine Filii bapti - zemur, induamusque Christum. Nam qui natus est, eum indui etiam oportet, sicut Apostolus dixit : ‹ Quicunque in Christum baptizati estis, Christum induistis . . Ac rursus : • Exuentes veterem ho- minem cum actibus suis, et induentes novum, eum, qui renovatur in agnitionem, secundum ima- ginem ejus qui creavit illum: ubi non est gentilis et Judæus ”. › Postquam autem induimus Dei Fi- lium, qui eam potestatem, ut Dei Milii Gamus, praebet, in nomine Patris baptizamur, prædicamur- que fiiii Dei, qui præcepit et dixit, velut ait propheta : Quapropter exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus, et immundum re tetigeritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Domi- nus omnipotens ". Has ergo habentes, in- quit Apostolus, promissiones, charissimi, mun- C cemus nos ipsos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ". » Et iterum admonet his verbis : c Omnnia facite sine murmurationibus ac disceptationibus, ut nulla fiat de vobis querela, et sitis simplices, irreprehensibiles Dei filii, in medio nationis prava ac perversæ : inter quos lucetis sicut luminaria in mundo : verbum vitæ continentes ad gloriamn meam, in die Christi ". » Et rursus : • Igitur, si consurrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quæ- rite, ubi Christus est, in dextra Dei sedens : quæ sursum sunt sapite, non quæ super terram. Mor- tui enim estis, et vita vestra est abscondita cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit, vita ve- sira, tunc et vos apparebitis cumn ipso in gloria ", . D quæ est ab ipso Domino promissa, ubi dixit : Tunc fulgebunt justi sicut sol ”., * Rom. Gal. ui, 27. ** Philipp. 11, 14-16. Col. 1!!, 1-4. " Col. 111, 9-11. "Isa. LI, 11; II Cor. vi, 17, 18. Matth. 43. XIII, es [[ Cor. vu, 1. stris veteribus libris. 27. Tunc quivis in nomine Spiritus sancti dignus (33) Unus ms. Όσοι γάρ. (54) Unus miss. ἐπαγγελλομένου. 27. Τότε καταξιοῦται τις ἐν ὀνόματι τοῦ ἁγίου (53) εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε·, (5) Editi γογγυσμού. Al' mss. tres γογγυσμών. (56) Has voces, καὶ πάλιν, non invenimus in no

Α θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδι- κίας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, καὶ τὰ ἑξῆς. ν - « νι, 9-15. ** Πνεύματος βαπτισθῆναι, καὶ ἄνωθεν γεννηθεὶς ἀλ- λάξαι καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον καὶ τοὺς συζών τας, ἵνα τῷ πνεύματι στοιχοῦντες καταξιωθῶμεν ἐν ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ βαπτισθῆναι, καὶ ἐνδύσασθαι τὸν Χριστόν. Χρὴ γὰρ τὸν γεννηθέντα καὶ ἐνδύματος καταξιωθῆναι, καθὼς εἶπεν ὁ ᾿Απόστολος· ο "Οσοι καὶ πάλιν· ι Απεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ὅπου οὐκ ἔνι "Ελλην, καὶ Ἰουδαῖος. Τὸν δὲ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἐνδυσάμενοι, τὸν δόντα ἐξου σίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, ἐν ὀνόματι τοῦ Πατρὸς βαπτιζόμεθα, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀναγορευόμεθα, του προστάξαντος καὶ ἐπαγγειλαμένου (54), καθὼς εἶπεν ὁ προφήτης· « Διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτε σθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέ- ρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέο γει Κύριος παντοκράτωρ. - Ταύτας οὖν ἔχοντες, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, να θαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ· καὶ πάλιν παραγγέλλων ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Πάντα ποιεῖτε χωρίς γογγυσμῶν (55) καὶ διαλογισμῶν, ἵνα γένη σθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, τέκνα Θεοῦ ἀμώμητα ἐν μέσω γενεάς σκολιᾶς καὶ διεστραμμένης, ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπ- έχοντες εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ ·»: καὶ πάλιν (56) · « Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν, ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς Απεθάνετε γὰρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται συν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ. Ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ἡμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθή σεσθε ἐν δόξῃ, » τῇ παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐπηγγελ μένῃ, εἰπόντος · « Τότε ἐκλάμψουσιν οἱ δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος. » APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. existimate vos mortuos quidem esse peccato, vi- ventes autem Deo in Christo Jesu. Non ergo re- gnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obe- oiatis ei in concupiscentiis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed ex- hibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo 8, , etc. B - fit qui baptizetur, et denuo generatus mutet et locum et mores et convictores, ut spiritu ambu- lantes, evadamus digui qui in nomine Filii bapti - zemur, induamusque Christum. Nam qui natus est, eum indui etiam oportet, sicut Apostolus dixit : ‹ Quicunque in Christum baptizati estis, Christum induistis . . Ac rursus : • Exuentes veterem ho- minem cum actibus suis, et induentes novum, eum, qui renovatur in agnitionem, secundum ima- ginem ejus qui creavit illum: ubi non est gentilis et Judæus ”. › Postquam autem induimus Dei Fi- lium, qui eam potestatem, ut Dei Milii Gamus, praebet, in nomine Patris baptizamur, prædicamur- que fiiii Dei, qui præcepit et dixit, velut ait propheta : Quapropter exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus, et immundum re tetigeritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Domi- nus omnipotens ". Has ergo habentes, in- quit Apostolus, promissiones, charissimi, mun- C cemus nos ipsos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ". » Et iterum admonet his verbis : c Omnnia facite sine murmurationibus ac disceptationibus, ut nulla fiat de vobis querela, et sitis simplices, irreprehensibiles Dei filii, in medio nationis prava ac perversæ : inter quos lucetis sicut luminaria in mundo : verbum vitæ continentes ad gloriamn meam, in die Christi ". » Et rursus : • Igitur, si consurrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quæ- rite, ubi Christus est, in dextra Dei sedens : quæ sursum sunt sapite, non quæ super terram. Mor- tui enim estis, et vita vestra est abscondita cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit, vita ve- sira, tunc et vos apparebitis cumn ipso in gloria ", . D quæ est ab ipso Domino promissa, ubi dixit : Tunc fulgebunt justi sicut sol ”., * Rom. Gal. ui, 27. ** Philipp. 11, 14-16. Col. 1!!, 1-4. " Col. 111, 9-11. "Isa. LI, 11; II Cor. vi, 17, 18. Matth. 43. XIII, es [[ Cor. vu, 1. stris veteribus libris. 27. Tunc quivis in nomine Spiritus sancti dignus (33) Unus ms. Όσοι γάρ. (54) Unus miss. ἐπαγγελλομένου. 27. Τότε καταξιοῦται τις ἐν ὀνόματι τοῦ ἁγίου (53) εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε·, (5) Editi γογγυσμού. Al' mss. tres γογγυσμών. (56) Has voces, καὶ πάλιν, non invenimus in no

Α θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. Ο γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ. Οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία, ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδι- κίας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ, καὶ τὰ ἑξῆς. ν - « νι, 9-15. ** Πνεύματος βαπτισθῆναι, καὶ ἄνωθεν γεννηθεὶς ἀλ- λάξαι καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον καὶ τοὺς συζών τας, ἵνα τῷ πνεύματι στοιχοῦντες καταξιωθῶμεν ἐν ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ βαπτισθῆναι, καὶ ἐνδύσασθαι τὸν Χριστόν. Χρὴ γὰρ τὸν γεννηθέντα καὶ ἐνδύματος καταξιωθῆναι, καθὼς εἶπεν ὁ ᾿Απόστολος· ο "Οσοι καὶ πάλιν· ι Απεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν, ὅπου οὐκ ἔνι "Ελλην, καὶ Ἰουδαῖος. Τὸν δὲ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἐνδυσάμενοι, τὸν δόντα ἐξου σίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, ἐν ὀνόματι τοῦ Πατρὸς βαπτιζόμεθα, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀναγορευόμεθα, του προστάξαντος καὶ ἐπαγγειλαμένου (54), καθὼς εἶπεν ὁ προφήτης· « Διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτε σθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέ- ρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέο γει Κύριος παντοκράτωρ. - Ταύτας οὖν ἔχοντες, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, να θαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ· καὶ πάλιν παραγγέλλων ἐν τῷ εἰπεῖν· ι Πάντα ποιεῖτε χωρίς γογγυσμῶν (55) καὶ διαλογισμῶν, ἵνα γένη σθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, τέκνα Θεοῦ ἀμώμητα ἐν μέσω γενεάς σκολιᾶς καὶ διεστραμμένης, ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπ- έχοντες εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ ·»: καὶ πάλιν (56) · « Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν, ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς Απεθάνετε γὰρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται συν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ. Ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ἡμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθή σεσθε ἐν δόξῃ, » τῇ παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐπηγγελ μένῃ, εἰπόντος · « Τότε ἐκλάμψουσιν οἱ δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος. » APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. existimate vos mortuos quidem esse peccato, vi- ventes autem Deo in Christo Jesu. Non ergo re- gnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obe- oiatis ei in concupiscentiis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : sed ex- hibete vos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo 8, , etc. B - fit qui baptizetur, et denuo generatus mutet et locum et mores et convictores, ut spiritu ambu- lantes, evadamus digui qui in nomine Filii bapti - zemur, induamusque Christum. Nam qui natus est, eum indui etiam oportet, sicut Apostolus dixit : ‹ Quicunque in Christum baptizati estis, Christum induistis . . Ac rursus : • Exuentes veterem ho- minem cum actibus suis, et induentes novum, eum, qui renovatur in agnitionem, secundum ima- ginem ejus qui creavit illum: ubi non est gentilis et Judæus ”. › Postquam autem induimus Dei Fi- lium, qui eam potestatem, ut Dei Milii Gamus, praebet, in nomine Patris baptizamur, prædicamur- que fiiii Dei, qui præcepit et dixit, velut ait propheta : Quapropter exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus, et immundum re tetigeritis : et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Domi- nus omnipotens ". Has ergo habentes, in- quit Apostolus, promissiones, charissimi, mun- C cemus nos ipsos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ". » Et iterum admonet his verbis : c Omnnia facite sine murmurationibus ac disceptationibus, ut nulla fiat de vobis querela, et sitis simplices, irreprehensibiles Dei filii, in medio nationis prava ac perversæ : inter quos lucetis sicut luminaria in mundo : verbum vitæ continentes ad gloriamn meam, in die Christi ". » Et rursus : • Igitur, si consurrexistis cum Christo, quæ sursum sunt quæ- rite, ubi Christus est, in dextra Dei sedens : quæ sursum sunt sapite, non quæ super terram. Mor- tui enim estis, et vita vestra est abscondita cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit, vita ve- sira, tunc et vos apparebitis cumn ipso in gloria ", . D quæ est ab ipso Domino promissa, ubi dixit : Tunc fulgebunt justi sicut sol ”., * Rom. Gal. ui, 27. ** Philipp. 11, 14-16. Col. 1!!, 1-4. " Col. 111, 9-11. "Isa. LI, 11; II Cor. vi, 17, 18. Matth. 43. XIII, es [[ Cor. vu, 1. stris veteribus libris. 27. Tunc quivis in nomine Spiritus sancti dignus (33) Unus ms. Όσοι γάρ. (54) Unus miss. ἐπαγγελλομένου. 27. Τότε καταξιοῦται τις ἐν ὀνόματι τοῦ ἁγίου (53) εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε·, (5) Editi γογγυσμού. Al' mss. tres γογγυσμών. (56) Has voces, καὶ πάλιν, non invenimus in no

ΛΟΓΟΣ Γ' (57). 'Οτι δεῖ τὸν ἀναγεννηθέντα διὰ τοῦ βαπτίσμα τος (58), τρέφεσθαι λοιπὸν τῇ μεταλήψει τῶν θείων μυστηρίων. μονογενούς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος ῥημάτων, καὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ εὐαγγελιστῶν τε καὶ προφητῶν, καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου αὐτάρκως ἡμῖν σαφηνισάντων τὴν περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βαπτίσματος λόγον, ἐπαιδεύθημεν, ὅτι τὸ μὲν ἐν τῷ πυρὶ βάπτισμα ἐλεγκτικὸν μέν ἐστι πάσης κακίας, δεκτικὸν δὲ τῆς κατὰ Χριστὸν δικαιοσύνης, μῖσος μὲν ἐμποιοῦν τῆς κακίας, ἐπι- θυμίαν δὲ τῆς ἀρετῆς. Διὰ δὲ τῆς πίστεως ὑπὸ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ ἐκαθαρίσθημεν ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας, ἐν δὲ τῷ ὕδατι βαπτισθέντες εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου, ὥσπερ ἔγγραφον ὁμολογίαν κατεθέμεθα, νενεκρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ, ζωοποιεῖσθαι δὲ τῇ δικαιοσύνῃ· καὶ οὕτως ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθέντες, ἄνωθεν ἐγεννήθημεν γεννηθέντες δὲ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ βαπτισθέντες, τὸν Χριστὸν ἐνεδυ- σάμεθα, ἐνδυσάμενοι δὲ τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα, ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Πατρὸς ἐβαπτίσθημεν, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀνηγορεύθημεν. Χρεία οὖν λοιπὸν (59) τρέφεσθαι ἡμᾶς τροφὴν ζωῆς αἰωνίου, ἥντινα παρέδωκεν ἡμῖν πάλιν ὁ αὐτὸς μου νογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ποτὲ μὲν εἰπών· • Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ' ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος τοῦ Θεοῦ. Καὶ πῶς τοῦτο γένηται (60), ἐδίδαξεν ἐν τῷ εἰπεῖν· «Εμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμ- ψαντός με Πατρός. » Καὶ πάλιν προσθεὶς τὸ « Αμήν ο δεύτερον πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐπιφερομένων, καὶ πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων, φησίν· . ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ο τρώγων μου την σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι (61) βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. Ο τρώγων μου τὴν σάρκα,καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. » Καὶ μετ' ὀλίγα γέγραπται· ι Πολλοὶ οὖν, ἀκούσαν τες τὸν λόγον (62) τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; Εἰδὼς δὲ ὁ Κύριος ἐν ἑαυτῷ, ὅτι γογγύ ζουσι περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· Β Ει ο εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων καὶ προφητῶν καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου. σαφηνισάντων τὴν περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέ λιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν. τὸν περὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἀληθής ἐστι, Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν. DE BAPTISMO LIBER I. A CAPUT III. Quod oportet regeneratum per baptısma, exinde divs- norum mysteriorum participatione nutriri. D discipuli ejus, dixit eis : Hoc vos scandalizat? Si viventis, et sanctorum ipsius evangelistarum pro- phetarumque et Apostoli, quæ baptismalis doctri- nam secundum Evangelium Domini nostri Jesu Christi satis nobis declararunt, in medium addu- ctis, illud didicimus, quod ignis quidem baptisma redarguat omnem malitiam, justitiam vero quæ secundum Christum est, suscipiat, quandoquidem ut vitii odium, ita virtutis desiderium parit, quod- que sanguine Christi per fidem sumus ab omni peccato purgati, atque in aqua in Domini mortem baptizali, quasi quodam scripto professi, esse nos peccato el mundo mortuos, justitiæ vero justifi- catos; et ita demum in nomine Spiritus sancti baptizati, fuimus generali denuo; generati vero, et in nomine Filii baptizati, induimus, Christum, induti autem hominem novum secundum Deum conditum, in nomine Patris baptizati sumus, et ſi- lii Dei appellati. Jam igitur opus est nutriri nos cibo vitæ æternæ, quem idem unigenitus Dei vivi Filius rursus nobis tradidit, cum aliquando quidem dixit: ‹ Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei ". » quomodo id fiat, docuit, his verbis : « Cibus meus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, Patris "8. Ac rursus illa voce, Amnen, ad eorum que C infert confirmationem, et ad audientium persua- sionem bis expressa ait : « Amen, amen dico vo- bis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habetis vitam in vo- bis. Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habet vitam æternam; et ego resusci- tabo eum in novissimo die. Caro enim mea vere est cibus : et sanguis meus vere est polus. Qui nan- ducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo ". Et paulo post scri- ptumn est : < Mulli ergo ex discipulis ejus audien- tes hunc sermonem, dixerunt : Durus est bic ser- no ; ecquis potest eum audire ? Sciens autem Do- minus in semetipso, quod murniurarent de hoc 4. or Matth. IV, Reg. primo post eam commentationem, quæ in im- pressis libris inscribitur, liber secundus, sic ut co in codice distinguantur tres libri. Res autem non tanti nobis visa est, ut propterea judicaremus aut tres libros distinguendos esse, aut antiquum ordi- nem mutandum. • Joan. iv, 34. ” Joan. vi, 54-5″. Mos iidem mss. Subinde hi ipsi co- ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Spiritus est qui vivificat: caro non pro- dest quidquam. Verba mea spiritus sunt et vita dices Editi etc. secundo non legitur. • (61) Codices duo verus est cibus. miss. duo 1. Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι, τῇ μνήμῃ τῶν τοῦ 1. Ex boni Dei gratia, verbis unigeniti Filii Dei (57) Lucubratiuncula, quæ sequitur, rejecta est in (58) Veteres duo libri διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. (59) Editi Χρεία οὖν λοιπόν. Vocula οὖν in Reg (60) Veteres duo libri τοῦτο γίνετα:. (62) Illud, τὸν λόγον, deest in Reg. secundo. Mo

ΛΟΓΟΣ Γ' (57). 'Οτι δεῖ τὸν ἀναγεννηθέντα διὰ τοῦ βαπτίσμα τος (58), τρέφεσθαι λοιπὸν τῇ μεταλήψει τῶν θείων μυστηρίων. μονογενούς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος ῥημάτων, καὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ εὐαγγελιστῶν τε καὶ προφητῶν, καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου αὐτάρκως ἡμῖν σαφηνισάντων τὴν περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βαπτίσματος λόγον, ἐπαιδεύθημεν, ὅτι τὸ μὲν ἐν τῷ πυρὶ βάπτισμα ἐλεγκτικὸν μέν ἐστι πάσης κακίας, δεκτικὸν δὲ τῆς κατὰ Χριστὸν δικαιοσύνης, μῖσος μὲν ἐμποιοῦν τῆς κακίας, ἐπι- θυμίαν δὲ τῆς ἀρετῆς. Διὰ δὲ τῆς πίστεως ὑπὸ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ ἐκαθαρίσθημεν ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας, ἐν δὲ τῷ ὕδατι βαπτισθέντες εἰς τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου, ὥσπερ ἔγγραφον ὁμολογίαν κατεθέμεθα, νενεκρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ, ζωοποιεῖσθαι δὲ τῇ δικαιοσύνῃ· καὶ οὕτως ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πνεύματος βαπτισθέντες, ἄνωθεν ἐγεννήθημεν γεννηθέντες δὲ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ βαπτισθέντες, τὸν Χριστὸν ἐνεδυ- σάμεθα, ἐνδυσάμενοι δὲ τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα, ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Πατρὸς ἐβαπτίσθημεν, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀνηγορεύθημεν. Χρεία οὖν λοιπὸν (59) τρέφεσθαι ἡμᾶς τροφὴν ζωῆς αἰωνίου, ἥντινα παρέδωκεν ἡμῖν πάλιν ὁ αὐτὸς μου νογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ποτὲ μὲν εἰπών· • Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ' ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος τοῦ Θεοῦ. Καὶ πῶς τοῦτο γένηται (60), ἐδίδαξεν ἐν τῷ εἰπεῖν· «Εμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμ- ψαντός με Πατρός. » Καὶ πάλιν προσθεὶς τὸ « Αμήν ο δεύτερον πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐπιφερομένων, καὶ πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων, φησίν· . ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ο τρώγων μου την σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι (61) βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. Ο τρώγων μου τὴν σάρκα,καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. » Καὶ μετ' ὀλίγα γέγραπται· ι Πολλοὶ οὖν, ἀκούσαν τες τὸν λόγον (62) τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; Εἰδὼς δὲ ὁ Κύριος ἐν ἑαυτῷ, ὅτι γογγύ ζουσι περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· Β Ει ο εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων καὶ προφητῶν καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου. σαφηνισάντων τὴν περὶ τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέ λιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν. τὸν περὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἀληθής ἐστι, Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν. DE BAPTISMO LIBER I. A CAPUT III. Quod oportet regeneratum per baptısma, exinde divs- norum mysteriorum participatione nutriri. D discipuli ejus, dixit eis : Hoc vos scandalizat? Si viventis, et sanctorum ipsius evangelistarum pro- phetarumque et Apostoli, quæ baptismalis doctri- nam secundum Evangelium Domini nostri Jesu Christi satis nobis declararunt, in medium addu- ctis, illud didicimus, quod ignis quidem baptisma redarguat omnem malitiam, justitiam vero quæ secundum Christum est, suscipiat, quandoquidem ut vitii odium, ita virtutis desiderium parit, quod- que sanguine Christi per fidem sumus ab omni peccato purgati, atque in aqua in Domini mortem baptizali, quasi quodam scripto professi, esse nos peccato el mundo mortuos, justitiæ vero justifi- catos; et ita demum in nomine Spiritus sancti baptizati, fuimus generali denuo; generati vero, et in nomine Filii baptizati, induimus, Christum, induti autem hominem novum secundum Deum conditum, in nomine Patris baptizati sumus, et ſi- lii Dei appellati. Jam igitur opus est nutriri nos cibo vitæ æternæ, quem idem unigenitus Dei vivi Filius rursus nobis tradidit, cum aliquando quidem dixit: ‹ Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei ". » quomodo id fiat, docuit, his verbis : « Cibus meus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, Patris "8. Ac rursus illa voce, Amnen, ad eorum que C infert confirmationem, et ad audientium persua- sionem bis expressa ait : « Amen, amen dico vo- bis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habetis vitam in vo- bis. Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habet vitam æternam; et ego resusci- tabo eum in novissimo die. Caro enim mea vere est cibus : et sanguis meus vere est polus. Qui nan- ducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo ". Et paulo post scri- ptumn est : < Mulli ergo ex discipulis ejus audien- tes hunc sermonem, dixerunt : Durus est bic ser- no ; ecquis potest eum audire ? Sciens autem Do- minus in semetipso, quod murniurarent de hoc 4. or Matth. IV, Reg. primo post eam commentationem, quæ in im- pressis libris inscribitur, liber secundus, sic ut co in codice distinguantur tres libri. Res autem non tanti nobis visa est, ut propterea judicaremus aut tres libros distinguendos esse, aut antiquum ordi- nem mutandum. • Joan. iv, 34. ” Joan. vi, 54-5″. Mos iidem mss. Subinde hi ipsi co- ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Spiritus est qui vivificat: caro non pro- dest quidquam. Verba mea spiritus sunt et vita dices Editi etc. secundo non legitur. • (61) Codices duo verus est cibus. miss. duo 1. Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι, τῇ μνήμῃ τῶν τοῦ 1. Ex boni Dei gratia, verbis unigeniti Filii Dei (57) Lucubratiuncula, quæ sequitur, rejecta est in (58) Veteres duo libri διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. (59) Editi Χρεία οὖν λοιπόν. Vocula οὖν in Reg (60) Veteres duo libri τοῦτο γίνετα:. (62) Illud, τὸν λόγον, deest in Reg. secundo. Mo

Α Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; Ἐὰν οὖν θεωρητε τον Υϊόν σους τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος.» τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; Τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν· ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. Τα βήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστιν. Αλλ' εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἱ οὐ πιστεύουσιν. Ηδει γὰρ ὁ Ἰησ σοῦς ἐξ ἀρχῆς, τίνες εἰσὶν οἱ πιστεύοντες, και τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. Καὶ ἔλεγεν· Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρὸς μὲ, ἐὰν μὴ ᾗ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ Πατρός μου. Ἐκ τούτου πολ- λοὶ ἀπῆλθον ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰη Απεκρίθη αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς είναι ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ • Λαβὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔκλασε, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς, καὶ εἶπε· Λάβετε, φάγετε· τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον (65). Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνη σιν. Καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ μου ἐστι τὸ αἷμα τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. » Μαρτυρεῖ δὲ τού τοῖς καὶ ὁ Ἀπόστολος, λέγων· « Ἐγὼ γὰρ παρέλαβαν ἀπὸ (64) τοῦ Κυρίου καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ Κύ ριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ, ἦ παρεδίδοτο, ἔλαβεν άρ τον, καὶ εὐχαριστήσας έκλασε, καὶ εἶπε· Τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινή διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι. Τούτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Οσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τούτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε, άχρις οὗ ἔλθῃ. » Τί οὖν ὠφελεῖ τὰ ῥήματα ταῦτα; Ἵνα ἐσθίοντές τε καὶ (65) πίνοντες, ἀεὶ μνημονεύωμεν του ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, καὶ οὕτω παιδευθῶμεν ἀναγκαίως φυλάξαι ἐνώπιον Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ τὸ δόγμα τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου παρα δεδομένον, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οι πάντες ἀπέθανον· καὶ ‹ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἐπι τοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ έγερθέντι. » Ο γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων, δηλονότι εἰς ἀνεξάλειπτον μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, καὶ ἐγερθέντος, τὸν δὲ λόγον τῆς μνήμης, τῆς μέχρι θανάτου ὑπ ακοῆς τοῦ Κυρίου, μὴ πληρῶν κατὰ τὴν τοῦ ᾿Απο στόλου διδασκαλίαν (66), καθώς προείρηται εἰπόντος· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρί ναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον (ὅπερ ὡμολογήσαμεν ἐν τῷ ' Η λίαν. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI sunt. Sed sunt quidam ex vobis, qui non credunt. Sciebat enim Jesus ab initio qui essent credentes, et quis traditurus esset eun. Et dicebat : Propterea dixi vobis, quod nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ex hoc multi disci- pulorum ejus abierunt retro, et jam cum illo non ambalabant. Dixit ergo Jesus ad duodecim : Nun- quid et vos vultis abire? Respondit ei Simon Pe- trus : Domine, ad quem ibimus ? Verba vitæ æterne habes; et nos credidimus et cognovimus, quod tu es Carrietus Filius Dei 1. C Jesus ergo, accepto pane et gratiis actis, fregit, deditque discipulis, et dixit : Accipite, comedite; hoc est corpus meum, quod pro vobis frangitur, hoc facite in mean commemorationem. Et, accepίο calice et gratiis actis, dedit ipsis dicens : Bibite ex eo omnes; bic est enim sanguis meus novi te- stamenti, qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum, hoc facite in meam commemoratio- nem³. › Hæc autem Apostolus confirmat testimonio suo dicens : ‹ Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit : Hoc est corpus meum, quod pro vobis frangitur. Hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem, postquam conavit, dicens : Ilic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite in meam commemorationem. Quoties- cunque enim manducabitis panem hunc, et calicem hunc bibetis, mortem Domini annuntiabitis, donec veniats. » Quid itaque utilitatis habent hæc verba ? Ut et edentes et bibentes, semper memores simus ejus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, sic- que discamus necessario servare coram Deo et Christo ipsius traditum ab Apostolo dogma, quo dicit : • Charitas enim Christi constringit nos, ju- dicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt; et pro omnibus mor- tuus est, ut qui vivunt, non amplius sibi vivant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resur- D rexit. Qui enim edit et bibit, videlicet ad indele- bilem memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, rationem vero memoriæ obedientiæ Domini usque ad mortem, juxta doctrinam Apostoli non adimplet, qui, ut di- ctum est, ait : c Claritas enim Christi coustringit nos, judicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt (quod in ba- ptismate professi sumus), et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt non amplius sibiipsis vivant, Joan. vi, 61-70. * Matth. xxνι, 26-28; Luc. xxi, 19, 20. Cor. xi, 23-26. * Cor.v, 14, 15. quod frangitur in remissionem peccatorum. 2. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τῶν Εὐαγγελίων γέγραπται· 2. Atque sub finem Evangeliorum scriptum est : Β (65) Reg. tertius κλώμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, (64) Veteres duo ribri παρα (65) Fditi ἐσθίοντες καί. At mss. ἐσθίοντές τε και (66) Reg. tertius τὴν τοῦ Ἀποστόλου παραγγε

Α Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; Ἐὰν οὖν θεωρητε τον Υϊόν σους τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος.» τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; Τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν· ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. Τα βήματά μου πνεῦμά ἐστι, καὶ ζωή ἐστιν. Αλλ' εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἱ οὐ πιστεύουσιν. Ηδει γὰρ ὁ Ἰησ σοῦς ἐξ ἀρχῆς, τίνες εἰσὶν οἱ πιστεύοντες, και τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. Καὶ ἔλεγεν· Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρὸς μὲ, ἐὰν μὴ ᾗ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ Πατρός μου. Ἐκ τούτου πολ- λοὶ ἀπῆλθον ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰη Απεκρίθη αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς είναι ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ • Λαβὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔκλασε, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς, καὶ εἶπε· Λάβετε, φάγετε· τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον (65). Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνη σιν. Καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ μου ἐστι τὸ αἷμα τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. » Μαρτυρεῖ δὲ τού τοῖς καὶ ὁ Ἀπόστολος, λέγων· « Ἐγὼ γὰρ παρέλαβαν ἀπὸ (64) τοῦ Κυρίου καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ Κύ ριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ, ἦ παρεδίδοτο, ἔλαβεν άρ τον, καὶ εὐχαριστήσας έκλασε, καὶ εἶπε· Τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινή διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι. Τούτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Οσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τούτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε, άχρις οὗ ἔλθῃ. » Τί οὖν ὠφελεῖ τὰ ῥήματα ταῦτα; Ἵνα ἐσθίοντές τε καὶ (65) πίνοντες, ἀεὶ μνημονεύωμεν του ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, καὶ οὕτω παιδευθῶμεν ἀναγκαίως φυλάξαι ἐνώπιον Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ τὸ δόγμα τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου παρα δεδομένον, ἐν τῷ εἰπεῖν· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οι πάντες ἀπέθανον· καὶ ‹ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἐπι τοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ έγερθέντι. » Ο γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων, δηλονότι εἰς ἀνεξάλειπτον μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, καὶ ἐγερθέντος, τὸν δὲ λόγον τῆς μνήμης, τῆς μέχρι θανάτου ὑπ ακοῆς τοῦ Κυρίου, μὴ πληρῶν κατὰ τὴν τοῦ ᾿Απο στόλου διδασκαλίαν (66), καθώς προείρηται εἰπόντος· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρί ναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον (ὅπερ ὡμολογήσαμεν ἐν τῷ ' Η λίαν. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI sunt. Sed sunt quidam ex vobis, qui non credunt. Sciebat enim Jesus ab initio qui essent credentes, et quis traditurus esset eun. Et dicebat : Propterea dixi vobis, quod nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ex hoc multi disci- pulorum ejus abierunt retro, et jam cum illo non ambalabant. Dixit ergo Jesus ad duodecim : Nun- quid et vos vultis abire? Respondit ei Simon Pe- trus : Domine, ad quem ibimus ? Verba vitæ æterne habes; et nos credidimus et cognovimus, quod tu es Carrietus Filius Dei 1. C Jesus ergo, accepto pane et gratiis actis, fregit, deditque discipulis, et dixit : Accipite, comedite; hoc est corpus meum, quod pro vobis frangitur, hoc facite in mean commemorationem. Et, accepίο calice et gratiis actis, dedit ipsis dicens : Bibite ex eo omnes; bic est enim sanguis meus novi te- stamenti, qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum, hoc facite in meam commemoratio- nem³. › Hæc autem Apostolus confirmat testimonio suo dicens : ‹ Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit : Hoc est corpus meum, quod pro vobis frangitur. Hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem, postquam conavit, dicens : Ilic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite in meam commemorationem. Quoties- cunque enim manducabitis panem hunc, et calicem hunc bibetis, mortem Domini annuntiabitis, donec veniats. » Quid itaque utilitatis habent hæc verba ? Ut et edentes et bibentes, semper memores simus ejus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, sic- que discamus necessario servare coram Deo et Christo ipsius traditum ab Apostolo dogma, quo dicit : • Charitas enim Christi constringit nos, ju- dicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt; et pro omnibus mor- tuus est, ut qui vivunt, non amplius sibi vivant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resur- D rexit. Qui enim edit et bibit, videlicet ad indele- bilem memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, rationem vero memoriæ obedientiæ Domini usque ad mortem, juxta doctrinam Apostoli non adimplet, qui, ut di- ctum est, ait : c Claritas enim Christi coustringit nos, judicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt (quod in ba- ptismate professi sumus), et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt non amplius sibiipsis vivant, Joan. vi, 61-70. * Matth. xxνι, 26-28; Luc. xxi, 19, 20. Cor. xi, 23-26. * Cor.v, 14, 15. quod frangitur in remissionem peccatorum. 2. Καὶ πρὸς τῷ τέλει τῶν Εὐαγγελίων γέγραπται· 2. Atque sub finem Evangeliorum scriptum est : Β (65) Reg. tertius κλώμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, (64) Veteres duo ribri παρα (65) Fditi ἐσθίοντες καί. At mss. ἐσθίοντές τε και (66) Reg. tertius τὴν τοῦ Ἀποστόλου παραγγε

βαπτίσματι), καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζωσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι· › οὐδὲν ἔχει ἔφελος κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι « Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. » κρίμα τοῦ ᾿Αποστόλου, λέγοντος· « Ὁ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου. » Οὐ μόνον γὰρ κρίμα φοβερὸν ἔχει ὁ ἐν μολυσμῷ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος ἀναξίως προσερχόμενος τοῖς ἁγίοις· προσερ χόμενος γὰρ (67), ἔνοχος γίνεται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀργῶς καὶ ἀν ωφελῶς ἐσθίων καὶ πίνων, ἐν τῷ μὴ διὰ τῆς μνήμης τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τὸ εἰρημένον φυλάσσειν, Β ὅτι ι Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναν- τας (68) τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον, ν καὶ τὰ ἑξῆς. Ωσπερ γὰρ ἀσυνειδήτως καὶ ἀνωφελῶς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν καταργῶν, καὶ ὥσπερ ἀχαρίστως προσερχό- μενος τῷ τοιούτῳ μυστηρίῳ, τὸ κρῖμα ἔχει τῆς ἀρ- γίας· τοῦ Κυρίου καὶ τοὺς ῥῆμα ἀργὸν προϊεμένους ἀκρίτους εἶναι μὴ συγχωρήσαντος, σφοδρότερον δὲ παρ- ιστῶντος τὸ κρῖμα τῆς ἀργίας διὰ τοῦ τὸ τάλαντον ἐν ἀργίᾳ φυλάξαντος ἀκέραιον· τοῦ δὲ Ἀποστόλου παραδεδωκότος ἡμῖν, ὅτι καὶ ὁ τὸ ἀγαθὸν προφέρων ῥῆμα, μὴ εἰς οἰκοδομὴν δὲ τῆς πίστεως οἰκονομῶν, λυπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὕτω συνορᾷν ὀφεί λομεν τὸ κρῖμα τοῦ ἀναξίως ἐσθίοντος καὶ πίνοντος. Εἰ δὲ καὶ ὁ τὸν ἀδελφὸν διὰ βρῶμα λυπῶν τῆς ἀγά- της ἐκπέπτωκεν, ἧς ἄνευ καὶ τὰ μεγάλα τῶν τε χα- ρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων ενεργούμενα οὐδὲν ὠφελεῖ, τί ἄν τις εἶποι περὶ τοῦ ἀργῶς καὶ ἀνωφε- λῶς τολμῶντος φαγεῖν τὸ σῶμα, καὶ πιεῖν τὸ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ διὰ τοῦτο περισσοτέρως λυποῦντος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ τολμῶντος ἄνευ τῆς συνεχούσης ἀγάπης, ὥστε κρί ναι μὴ ἑαυτῷ (69) ζῇν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο- θανόντι καὶ ἐγερθέντι Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, φαγεῖν καὶ πιεῖν; Δεῖ οὖν τὸν προσιόντα τῷ σώματι καὶ τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ, εἰς ἀνάμνησιν αὐτοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, μὴ μόνον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς και πνεύματος, ἵνα μὴ εἰς κρίμα φάγῃ καὶ πίῃ, ἀλλὰ καὶ ἐνεργῶς (70) δεικνύειν τὴν μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, ἐν τῷ νενε- κρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ καὶ ἑαυτῷ, ζῆν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ³ Σιν, 15. Προσερχόμενος δέ. ἀλλὰ καὶ ὁ. ἐνεργῶς, DE BAPTISMO LIBER 1. nihil capit utilitatis, juxta sententiam Domini, qui dixit : e Caro non prodest quidquam . A sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit; » is Joan. vi, 64. * Cor. x1, 29. * Matth. xi, 36. Cor. III, sqq. Statim Reg. prinius Articulus desiderabatur in vulgatis. Quod hoc loco ait scriptor, id Combefisio gravius ac durius vide- tur. Sed tamen quod dixit, vere ab eo dici potuit ; cum quicunque qui otiose ac inutiliter ad sancta accedit, metuendum quidem judicium subiturus sit, sed non tale tamen, quale futurum est corum qui accedunt in inquinamento carnis ac spiritus. Inter cætera quæ Scultetus non vere ex Basilio protulit PATROL. GR. XXXI. G D judicium quoque Apostoli, dicentis : • Qui man- ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Donini '. . Etenim non horrendum modo judicium inest ei, qui in carnis ac spiritus inquinamento indigne ad sancta acce- dit; cum enim accedit, reus fit corporis et sangui- nis Domini; sed etiam ei, qui otiose inutiliterque edit ac bibit, quod non per memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resur- rexit, servat quod dictum est : • Charitas Christi constringit nos, judicantes hoc, quod si unus pre omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, › et quæ sequuntur. Nam velut citra conscientiam et inutiliter bonum tantum ac tale irritum faciens, velutque ingrate ad hujusmodi mysterium acce- dens, negligentiæ ac segnitiei judicio obnoxium se præstat, cum Dominus eos, qui vel otiosum verbum proferunt, non simat esse injudicatos", et vehementius quoque inertiæ judicium declaret, in eo qui in otio talentum servavit integrum³, Apo. stolus vero nobis tradiderit, quod et qui verbum bonum profert, nec ad fidei ædificationem dispen- sat, contristet Spiritum sanctum', et ita debemus judicium illius, qui indigne edit ac bibit, conside- rare. Quod si etiam is, qui fratri propter cibum molestiam creat, a charitate excidit", sine qua et donorum etiam magnorum et justificationum opera nihil prosunt ", quid quis dixerit de eo, qui otiose inutiliterque corpus edere, et sanguinem Do- mini nostri Jesu Christi bibere non veretur, ob id- que amplius Spiritum sanctum contristat, quique citra constringentem charitatem (ita ut non sibi ipsi, sed ei qui pro nobis mortuus est et resurrexit Jesu Christo Domino nostro vivere apud se statuat, edere ac bibere audet? Oportet igitur, qui ad cor- pus et sanguinem Christi in recordationem illius qui pro nobis mortuus est et resurrexit, accedit, eum non ab omni solum carnis et spiritus inqui- namento purum esse, ut ne in judicium edat et bibat, sed efficaciter etiam memoriam illius qui pro nobis mortuus est ac resurrexit, exprimere in eo quod mortificatus est peccato mundoque et sibi ipsi, vivat autem Deo in Christo Jesu Domino nostro. • Matth. xxν, 25-29. ⚫ Ephes. iv, 29. Rom. ad suam falsam opinionem confirmandam, et hic quoque locus invenitur : sed, ut verum fatear, quid eum juvare possit, non video. Iino quæ hoc toto loco scripta sunt, vel negligenter legenti videbuntur aptissima ac efficacissima ad Catholicum dogma stabiliendum. evidenter. Alii duo mss. eficaciter, rectius 3. Προστίθησι δὲ καθ' ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος καὶ τὸ (67) Antiqui duo libri Προσερχόμενος γάρ. Editi 3. Praeterea sibi ipsi accersit, qui ejusmodi est, (68) Unus mss. κρίνοντας. (69) Nostri tres miss. ἑαυτοῖς. Editi ἑαυτῷ. (70) Reg. secundus, perinde ut editi, εναργώς,

βαπτίσματι), καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζωσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι· › οὐδὲν ἔχει ἔφελος κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι « Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. » κρίμα τοῦ ᾿Αποστόλου, λέγοντος· « Ὁ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου. » Οὐ μόνον γὰρ κρίμα φοβερὸν ἔχει ὁ ἐν μολυσμῷ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος ἀναξίως προσερχόμενος τοῖς ἁγίοις· προσερ χόμενος γὰρ (67), ἔνοχος γίνεται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀργῶς καὶ ἀν ωφελῶς ἐσθίων καὶ πίνων, ἐν τῷ μὴ διὰ τῆς μνήμης τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τὸ εἰρημένον φυλάσσειν, Β ὅτι ι Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναν- τας (68) τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον, ν καὶ τὰ ἑξῆς. Ωσπερ γὰρ ἀσυνειδήτως καὶ ἀνωφελῶς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν καταργῶν, καὶ ὥσπερ ἀχαρίστως προσερχό- μενος τῷ τοιούτῳ μυστηρίῳ, τὸ κρῖμα ἔχει τῆς ἀρ- γίας· τοῦ Κυρίου καὶ τοὺς ῥῆμα ἀργὸν προϊεμένους ἀκρίτους εἶναι μὴ συγχωρήσαντος, σφοδρότερον δὲ παρ- ιστῶντος τὸ κρῖμα τῆς ἀργίας διὰ τοῦ τὸ τάλαντον ἐν ἀργίᾳ φυλάξαντος ἀκέραιον· τοῦ δὲ Ἀποστόλου παραδεδωκότος ἡμῖν, ὅτι καὶ ὁ τὸ ἀγαθὸν προφέρων ῥῆμα, μὴ εἰς οἰκοδομὴν δὲ τῆς πίστεως οἰκονομῶν, λυπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὕτω συνορᾷν ὀφεί λομεν τὸ κρῖμα τοῦ ἀναξίως ἐσθίοντος καὶ πίνοντος. Εἰ δὲ καὶ ὁ τὸν ἀδελφὸν διὰ βρῶμα λυπῶν τῆς ἀγά- της ἐκπέπτωκεν, ἧς ἄνευ καὶ τὰ μεγάλα τῶν τε χα- ρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων ενεργούμενα οὐδὲν ὠφελεῖ, τί ἄν τις εἶποι περὶ τοῦ ἀργῶς καὶ ἀνωφε- λῶς τολμῶντος φαγεῖν τὸ σῶμα, καὶ πιεῖν τὸ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ διὰ τοῦτο περισσοτέρως λυποῦντος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ τολμῶντος ἄνευ τῆς συνεχούσης ἀγάπης, ὥστε κρί ναι μὴ ἑαυτῷ (69) ζῇν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο- θανόντι καὶ ἐγερθέντι Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, φαγεῖν καὶ πιεῖν; Δεῖ οὖν τὸν προσιόντα τῷ σώματι καὶ τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ, εἰς ἀνάμνησιν αὐτοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, μὴ μόνον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς και πνεύματος, ἵνα μὴ εἰς κρίμα φάγῃ καὶ πίῃ, ἀλλὰ καὶ ἐνεργῶς (70) δεικνύειν τὴν μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, ἐν τῷ νενε- κρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ καὶ ἑαυτῷ, ζῆν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ³ Σιν, 15. Προσερχόμενος δέ. ἀλλὰ καὶ ὁ. ἐνεργῶς, DE BAPTISMO LIBER 1. nihil capit utilitatis, juxta sententiam Domini, qui dixit : e Caro non prodest quidquam . A sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit; » is Joan. vi, 64. * Cor. x1, 29. * Matth. xi, 36. Cor. III, sqq. Statim Reg. prinius Articulus desiderabatur in vulgatis. Quod hoc loco ait scriptor, id Combefisio gravius ac durius vide- tur. Sed tamen quod dixit, vere ab eo dici potuit ; cum quicunque qui otiose ac inutiliter ad sancta accedit, metuendum quidem judicium subiturus sit, sed non tale tamen, quale futurum est corum qui accedunt in inquinamento carnis ac spiritus. Inter cætera quæ Scultetus non vere ex Basilio protulit PATROL. GR. XXXI. G D judicium quoque Apostoli, dicentis : • Qui man- ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Donini '. . Etenim non horrendum modo judicium inest ei, qui in carnis ac spiritus inquinamento indigne ad sancta acce- dit; cum enim accedit, reus fit corporis et sangui- nis Domini; sed etiam ei, qui otiose inutiliterque edit ac bibit, quod non per memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resur- rexit, servat quod dictum est : • Charitas Christi constringit nos, judicantes hoc, quod si unus pre omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, › et quæ sequuntur. Nam velut citra conscientiam et inutiliter bonum tantum ac tale irritum faciens, velutque ingrate ad hujusmodi mysterium acce- dens, negligentiæ ac segnitiei judicio obnoxium se præstat, cum Dominus eos, qui vel otiosum verbum proferunt, non simat esse injudicatos", et vehementius quoque inertiæ judicium declaret, in eo qui in otio talentum servavit integrum³, Apo. stolus vero nobis tradiderit, quod et qui verbum bonum profert, nec ad fidei ædificationem dispen- sat, contristet Spiritum sanctum', et ita debemus judicium illius, qui indigne edit ac bibit, conside- rare. Quod si etiam is, qui fratri propter cibum molestiam creat, a charitate excidit", sine qua et donorum etiam magnorum et justificationum opera nihil prosunt ", quid quis dixerit de eo, qui otiose inutiliterque corpus edere, et sanguinem Do- mini nostri Jesu Christi bibere non veretur, ob id- que amplius Spiritum sanctum contristat, quique citra constringentem charitatem (ita ut non sibi ipsi, sed ei qui pro nobis mortuus est et resurrexit Jesu Christo Domino nostro vivere apud se statuat, edere ac bibere audet? Oportet igitur, qui ad cor- pus et sanguinem Christi in recordationem illius qui pro nobis mortuus est et resurrexit, accedit, eum non ab omni solum carnis et spiritus inqui- namento purum esse, ut ne in judicium edat et bibat, sed efficaciter etiam memoriam illius qui pro nobis mortuus est ac resurrexit, exprimere in eo quod mortificatus est peccato mundoque et sibi ipsi, vivat autem Deo in Christo Jesu Domino nostro. • Matth. xxν, 25-29. ⚫ Ephes. iv, 29. Rom. ad suam falsam opinionem confirmandam, et hic quoque locus invenitur : sed, ut verum fatear, quid eum juvare possit, non video. Iino quæ hoc toto loco scripta sunt, vel negligenter legenti videbuntur aptissima ac efficacissima ad Catholicum dogma stabiliendum. evidenter. Alii duo mss. eficaciter, rectius 3. Προστίθησι δὲ καθ' ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος καὶ τὸ (67) Antiqui duo libri Προσερχόμενος γάρ. Editi 3. Praeterea sibi ipsi accersit, qui ejusmodi est, (68) Unus mss. κρίνοντας. (69) Nostri tres miss. ἑαυτοῖς. Editi ἑαυτῷ. (70) Reg. secundus, perinde ut editi, εναργώς,

βαπτίσματι), καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζωσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι· › οὐδὲν ἔχει ἔφελος κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι « Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. » κρίμα τοῦ ᾿Αποστόλου, λέγοντος· « Ὁ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου. » Οὐ μόνον γὰρ κρίμα φοβερὸν ἔχει ὁ ἐν μολυσμῷ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος ἀναξίως προσερχόμενος τοῖς ἁγίοις· προσερ χόμενος γὰρ (67), ἔνοχος γίνεται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀργῶς καὶ ἀν ωφελῶς ἐσθίων καὶ πίνων, ἐν τῷ μὴ διὰ τῆς μνήμης τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τὸ εἰρημένον φυλάσσειν, Β ὅτι ι Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναν- τας (68) τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον, ν καὶ τὰ ἑξῆς. Ωσπερ γὰρ ἀσυνειδήτως καὶ ἀνωφελῶς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν καταργῶν, καὶ ὥσπερ ἀχαρίστως προσερχό- μενος τῷ τοιούτῳ μυστηρίῳ, τὸ κρῖμα ἔχει τῆς ἀρ- γίας· τοῦ Κυρίου καὶ τοὺς ῥῆμα ἀργὸν προϊεμένους ἀκρίτους εἶναι μὴ συγχωρήσαντος, σφοδρότερον δὲ παρ- ιστῶντος τὸ κρῖμα τῆς ἀργίας διὰ τοῦ τὸ τάλαντον ἐν ἀργίᾳ φυλάξαντος ἀκέραιον· τοῦ δὲ Ἀποστόλου παραδεδωκότος ἡμῖν, ὅτι καὶ ὁ τὸ ἀγαθὸν προφέρων ῥῆμα, μὴ εἰς οἰκοδομὴν δὲ τῆς πίστεως οἰκονομῶν, λυπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὕτω συνορᾷν ὀφεί λομεν τὸ κρῖμα τοῦ ἀναξίως ἐσθίοντος καὶ πίνοντος. Εἰ δὲ καὶ ὁ τὸν ἀδελφὸν διὰ βρῶμα λυπῶν τῆς ἀγά- της ἐκπέπτωκεν, ἧς ἄνευ καὶ τὰ μεγάλα τῶν τε χα- ρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων ενεργούμενα οὐδὲν ὠφελεῖ, τί ἄν τις εἶποι περὶ τοῦ ἀργῶς καὶ ἀνωφε- λῶς τολμῶντος φαγεῖν τὸ σῶμα, καὶ πιεῖν τὸ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ διὰ τοῦτο περισσοτέρως λυποῦντος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ τολμῶντος ἄνευ τῆς συνεχούσης ἀγάπης, ὥστε κρί ναι μὴ ἑαυτῷ (69) ζῇν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο- θανόντι καὶ ἐγερθέντι Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, φαγεῖν καὶ πιεῖν; Δεῖ οὖν τὸν προσιόντα τῷ σώματι καὶ τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ, εἰς ἀνάμνησιν αὐτοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, μὴ μόνον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς και πνεύματος, ἵνα μὴ εἰς κρίμα φάγῃ καὶ πίῃ, ἀλλὰ καὶ ἐνεργῶς (70) δεικνύειν τὴν μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, ἐν τῷ νενε- κρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ καὶ ἑαυτῷ, ζῆν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ³ Σιν, 15. Προσερχόμενος δέ. ἀλλὰ καὶ ὁ. ἐνεργῶς, DE BAPTISMO LIBER 1. nihil capit utilitatis, juxta sententiam Domini, qui dixit : e Caro non prodest quidquam . A sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit; » is Joan. vi, 64. * Cor. x1, 29. * Matth. xi, 36. Cor. III, sqq. Statim Reg. prinius Articulus desiderabatur in vulgatis. Quod hoc loco ait scriptor, id Combefisio gravius ac durius vide- tur. Sed tamen quod dixit, vere ab eo dici potuit ; cum quicunque qui otiose ac inutiliter ad sancta accedit, metuendum quidem judicium subiturus sit, sed non tale tamen, quale futurum est corum qui accedunt in inquinamento carnis ac spiritus. Inter cætera quæ Scultetus non vere ex Basilio protulit PATROL. GR. XXXI. G D judicium quoque Apostoli, dicentis : • Qui man- ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Donini '. . Etenim non horrendum modo judicium inest ei, qui in carnis ac spiritus inquinamento indigne ad sancta acce- dit; cum enim accedit, reus fit corporis et sangui- nis Domini; sed etiam ei, qui otiose inutiliterque edit ac bibit, quod non per memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resur- rexit, servat quod dictum est : • Charitas Christi constringit nos, judicantes hoc, quod si unus pre omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, › et quæ sequuntur. Nam velut citra conscientiam et inutiliter bonum tantum ac tale irritum faciens, velutque ingrate ad hujusmodi mysterium acce- dens, negligentiæ ac segnitiei judicio obnoxium se præstat, cum Dominus eos, qui vel otiosum verbum proferunt, non simat esse injudicatos", et vehementius quoque inertiæ judicium declaret, in eo qui in otio talentum servavit integrum³, Apo. stolus vero nobis tradiderit, quod et qui verbum bonum profert, nec ad fidei ædificationem dispen- sat, contristet Spiritum sanctum', et ita debemus judicium illius, qui indigne edit ac bibit, conside- rare. Quod si etiam is, qui fratri propter cibum molestiam creat, a charitate excidit", sine qua et donorum etiam magnorum et justificationum opera nihil prosunt ", quid quis dixerit de eo, qui otiose inutiliterque corpus edere, et sanguinem Do- mini nostri Jesu Christi bibere non veretur, ob id- que amplius Spiritum sanctum contristat, quique citra constringentem charitatem (ita ut non sibi ipsi, sed ei qui pro nobis mortuus est et resurrexit Jesu Christo Domino nostro vivere apud se statuat, edere ac bibere audet? Oportet igitur, qui ad cor- pus et sanguinem Christi in recordationem illius qui pro nobis mortuus est et resurrexit, accedit, eum non ab omni solum carnis et spiritus inqui- namento purum esse, ut ne in judicium edat et bibat, sed efficaciter etiam memoriam illius qui pro nobis mortuus est ac resurrexit, exprimere in eo quod mortificatus est peccato mundoque et sibi ipsi, vivat autem Deo in Christo Jesu Domino nostro. • Matth. xxν, 25-29. ⚫ Ephes. iv, 29. Rom. ad suam falsam opinionem confirmandam, et hic quoque locus invenitur : sed, ut verum fatear, quid eum juvare possit, non video. Iino quæ hoc toto loco scripta sunt, vel negligenter legenti videbuntur aptissima ac efficacissima ad Catholicum dogma stabiliendum. evidenter. Alii duo mss. eficaciter, rectius 3. Προστίθησι δὲ καθ' ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος καὶ τὸ (67) Antiqui duo libri Προσερχόμενος γάρ. Editi 3. Praeterea sibi ipsi accersit, qui ejusmodi est, (68) Unus mss. κρίνοντας. (69) Nostri tres miss. ἑαυτοῖς. Editi ἑαυτῷ. (70) Reg. secundus, perinde ut editi, εναργώς,

βαπτίσματι), καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζωσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι· › οὐδὲν ἔχει ἔφελος κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι « Η σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. » κρίμα τοῦ ᾿Αποστόλου, λέγοντος· « Ὁ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου. » Οὐ μόνον γὰρ κρίμα φοβερὸν ἔχει ὁ ἐν μολυσμῷ σαρκὸς καὶ πνεύ ματος ἀναξίως προσερχόμενος τοῖς ἁγίοις· προσερ χόμενος γὰρ (67), ἔνοχος γίνεται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀργῶς καὶ ἀν ωφελῶς ἐσθίων καὶ πίνων, ἐν τῷ μὴ διὰ τῆς μνήμης τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τὸ εἰρημένον φυλάσσειν, Β ὅτι ι Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναν- τας (68) τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον, ν καὶ τὰ ἑξῆς. Ωσπερ γὰρ ἀσυνειδήτως καὶ ἀνωφελῶς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν καταργῶν, καὶ ὥσπερ ἀχαρίστως προσερχό- μενος τῷ τοιούτῳ μυστηρίῳ, τὸ κρῖμα ἔχει τῆς ἀρ- γίας· τοῦ Κυρίου καὶ τοὺς ῥῆμα ἀργὸν προϊεμένους ἀκρίτους εἶναι μὴ συγχωρήσαντος, σφοδρότερον δὲ παρ- ιστῶντος τὸ κρῖμα τῆς ἀργίας διὰ τοῦ τὸ τάλαντον ἐν ἀργίᾳ φυλάξαντος ἀκέραιον· τοῦ δὲ Ἀποστόλου παραδεδωκότος ἡμῖν, ὅτι καὶ ὁ τὸ ἀγαθὸν προφέρων ῥῆμα, μὴ εἰς οἰκοδομὴν δὲ τῆς πίστεως οἰκονομῶν, λυπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὕτω συνορᾷν ὀφεί λομεν τὸ κρῖμα τοῦ ἀναξίως ἐσθίοντος καὶ πίνοντος. Εἰ δὲ καὶ ὁ τὸν ἀδελφὸν διὰ βρῶμα λυπῶν τῆς ἀγά- της ἐκπέπτωκεν, ἧς ἄνευ καὶ τὰ μεγάλα τῶν τε χα- ρισμάτων καὶ τῶν δικαιωμάτων ενεργούμενα οὐδὲν ὠφελεῖ, τί ἄν τις εἶποι περὶ τοῦ ἀργῶς καὶ ἀνωφε- λῶς τολμῶντος φαγεῖν τὸ σῶμα, καὶ πιεῖν τὸ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ διὰ τοῦτο περισσοτέρως λυποῦντος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ τολμῶντος ἄνευ τῆς συνεχούσης ἀγάπης, ὥστε κρί ναι μὴ ἑαυτῷ (69) ζῇν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο- θανόντι καὶ ἐγερθέντι Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, φαγεῖν καὶ πιεῖν; Δεῖ οὖν τὸν προσιόντα τῷ σώματι καὶ τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ, εἰς ἀνάμνησιν αὐτοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, μὴ μόνον καθαρεύειν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς και πνεύματος, ἵνα μὴ εἰς κρίμα φάγῃ καὶ πίῃ, ἀλλὰ καὶ ἐνεργῶς (70) δεικνύειν τὴν μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος, ἐν τῷ νενε- κρῶσθαι μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τῷ κόσμῳ καὶ ἑαυτῷ, ζῆν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. ³ Σιν, 15. Προσερχόμενος δέ. ἀλλὰ καὶ ὁ. ἐνεργῶς, DE BAPTISMO LIBER 1. nihil capit utilitatis, juxta sententiam Domini, qui dixit : e Caro non prodest quidquam . A sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit; » is Joan. vi, 64. * Cor. x1, 29. * Matth. xi, 36. Cor. III, sqq. Statim Reg. prinius Articulus desiderabatur in vulgatis. Quod hoc loco ait scriptor, id Combefisio gravius ac durius vide- tur. Sed tamen quod dixit, vere ab eo dici potuit ; cum quicunque qui otiose ac inutiliter ad sancta accedit, metuendum quidem judicium subiturus sit, sed non tale tamen, quale futurum est corum qui accedunt in inquinamento carnis ac spiritus. Inter cætera quæ Scultetus non vere ex Basilio protulit PATROL. GR. XXXI. G D judicium quoque Apostoli, dicentis : • Qui man- ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Donini '. . Etenim non horrendum modo judicium inest ei, qui in carnis ac spiritus inquinamento indigne ad sancta acce- dit; cum enim accedit, reus fit corporis et sangui- nis Domini; sed etiam ei, qui otiose inutiliterque edit ac bibit, quod non per memoriam Jesu Christi Domini nostri, qui pro nobis mortuus est et resur- rexit, servat quod dictum est : • Charitas Christi constringit nos, judicantes hoc, quod si unus pre omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, › et quæ sequuntur. Nam velut citra conscientiam et inutiliter bonum tantum ac tale irritum faciens, velutque ingrate ad hujusmodi mysterium acce- dens, negligentiæ ac segnitiei judicio obnoxium se præstat, cum Dominus eos, qui vel otiosum verbum proferunt, non simat esse injudicatos", et vehementius quoque inertiæ judicium declaret, in eo qui in otio talentum servavit integrum³, Apo. stolus vero nobis tradiderit, quod et qui verbum bonum profert, nec ad fidei ædificationem dispen- sat, contristet Spiritum sanctum', et ita debemus judicium illius, qui indigne edit ac bibit, conside- rare. Quod si etiam is, qui fratri propter cibum molestiam creat, a charitate excidit", sine qua et donorum etiam magnorum et justificationum opera nihil prosunt ", quid quis dixerit de eo, qui otiose inutiliterque corpus edere, et sanguinem Do- mini nostri Jesu Christi bibere non veretur, ob id- que amplius Spiritum sanctum contristat, quique citra constringentem charitatem (ita ut non sibi ipsi, sed ei qui pro nobis mortuus est et resurrexit Jesu Christo Domino nostro vivere apud se statuat, edere ac bibere audet? Oportet igitur, qui ad cor- pus et sanguinem Christi in recordationem illius qui pro nobis mortuus est et resurrexit, accedit, eum non ab omni solum carnis et spiritus inqui- namento purum esse, ut ne in judicium edat et bibat, sed efficaciter etiam memoriam illius qui pro nobis mortuus est ac resurrexit, exprimere in eo quod mortificatus est peccato mundoque et sibi ipsi, vivat autem Deo in Christo Jesu Domino nostro. • Matth. xxν, 25-29. ⚫ Ephes. iv, 29. Rom. ad suam falsam opinionem confirmandam, et hic quoque locus invenitur : sed, ut verum fatear, quid eum juvare possit, non video. Iino quæ hoc toto loco scripta sunt, vel negligenter legenti videbuntur aptissima ac efficacissima ad Catholicum dogma stabiliendum. evidenter. Alii duo mss. eficaciter, rectius 3. Προστίθησι δὲ καθ' ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος καὶ τὸ (67) Antiqui duo libri Προσερχόμενος γάρ. Editi 3. Praeterea sibi ipsi accersit, qui ejusmodi est, (68) Unus mss. κρίνοντας. (69) Nostri tres miss. ἑαυτοῖς. Editi ἑαυτῷ. (70) Reg. secundus, perinde ut editi, εναργώς,

η Εt βαπτίσματι. ΛΟΓΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Α'. Εἰ πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βάπτισμα ὀφει λέτης ἐστὶ νεκρὸς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ζῇν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τες (71) τῆς τοῦ βαπτίσματος χάριτος ὁμοίως καὶ ἀναγκαίως ἀντιποιούμεθα καὶ ἐπιδεόμεθα, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου ἀπόφασιν, εἰπόντος· « Ἐὰν μή τις γεν- νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, » πάντες ἄρα ὁμοίως ἐσμὲν ὀφειλέται τῷ αὐτῷ λόγῳ στοιχεῖν τοῦ βαπτίσματος. τοῦ Ἀποστόλου κοινῶς πᾶσι τοῖς βαπτισθεῖσι λέγον- τος· ο "Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτί σθημεν ; Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα, ὥσπερ ηγέρθη Χριστὸς ἐκ νε κρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἐντρεπτικώτερον καὶ σαφέστερον ἡμῖν παραδίδωσι τοιοῦτον δόγμα, εἰπών· . Οσοι εἰς Χρισ στὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Οὐκ ἔνι Ἰου δαῖος, οὐδὲ Ἕλλην· οὐκ ἔνι δοῦλος, οὐδὲ ἐλεύθερος οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ. Πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » Καθὼς πάλιν πρὸς πάντας φη- σίν· « Ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποι- ήτῳ, ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκὸς, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ, συνταφέν τες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτίσματι (72), ἐν ᾧ καὶ συνηγέρ θητε διὰ τῆς πίστεως. » "Αρα πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ τοῦ Εὐαγγελίου βάπτισμα ὀφειλέτης ἐστὶ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ζῆν καὶ δι᾽ ὧν εἶπεν ἀλλαχοῦ· « Μαρτύ ρομαι πάλιν παντὶ ἀνθρώπῳ περιτεμνομένῳ, ὅτι ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι (75). » ἓν βάπτισμα, καθώς γέγραπται, ἐπίσης ὀφειλέτης ἐστὶ κατὰ τὸν λόγον τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος πληρῶσαι τὸ γεγραμμένον ὑπ' αὐτοῦ τοῦ ᾿Αποστόλου. « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν (74) ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. » Εἰ γὰρ ὁ περιτμηθεὶς μέρος τι τοῦ σώματος, τὴν κατὰ Μωϋσῆν περιτομὴν, ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι, πόσῳ μᾶλλον ὁ περιτμηθεὶς τὴν κατὰ Χρι στὸν περιτομὴν ἐν τῇ ἀπεκδύσει ὅλου τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκὸς, καθώς γέγραπται, όφει τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ βάπτισμα. νόμον πληρῶσαι. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. LIBER SECUNDUS. QUESTIO 1. An quisquis baptizatus est baptismate,quod in Evan- gelio Domini nostri Jesu Christi traditur, debeal mortuus quidem esse peccato, Deo vero in Christo Jesu vivere. RESPONSIO. A B tiam baptismatis æqualiter ac necessario nobis pa- ramus, eaque opus habemus, juxta hanc sententiam a Domino prolatam : « Nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei '',, omnes igitur pariter debemus eamdem baptismalis rationem sequi, cum Apostolus generatim baptiza- tis omnibus dicat, « An ignoratis, fratres, quod qui- cunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut, quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitæ ambulemus ", » etc. alibi modo ad pudorem incutiendum aptiori cla- riusque tradit ejusmodi dogma, dicens : • Quicun- que baptizati estis in Christo, Christum induistis. Non est Judæus, neque Græcus : non est servus, neque liber ; non est masculus et femina. Omnes enim vos unus estis in Christo Jesu '. . Quemad- modum rursus ad omnes dicit : c In quo et circum- :cisi estis circumcisione non manu facta, in exspo- liatione corporis peccatorum carnis, in circumci- sione Christi, consepulti ei in baptismo, in quo et consurrexistis per fidem ". . Quisquis igitur Evan- gelii baptismate baptizatus est, debet secundum Evangelium vivere, etiam ob ea quæ alibi dixit : • Testificor rursus omni homini circumcidenti se, quoniam debitor est universæ legis faciendæ “., C baptizatum, uti scriptum est, juxta modum ejus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, ex æquo implere debere quod ab ipso Apostolo scriptum est : • Nam charitas Christi constringit nos, judi- cantes illud, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mor- tuus est, ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed D ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. › Si enim qui circumcisus est parte aliqua corporis, juxta Moysis circumcisionem, debet legem totam servare, quanto magis qui secundum Christi circumcisio- nem circumcisus est ", propterea quod exuit to- tum corpus peccatorum carnis, sicut scriptum est, “ Joan. 111, 5. “ Rom. vi, 3, 4. " Galat. 111, 27, 28. tum hujusce libri invenitur in Reg. primo. Particula ev deest in vulgatis. Coloss, 11, 11, 12. “ Galat. v, 3. Coloss. 11, 11. Nostri tres mss. ut in contextu. Haud longe idem codex 1. Si quotquot regnum Dei concupiscimus, gra- 2. Itaque plane constat, quemque uno baptismate (71) Antiqui duo libri ἐπιποθοῦντες. Index capi- (72) Unus niss. ἐν τῷ βαπτισμῷ. Alius ἐν τῷ (73) Veteres duo libri νόμον πληρώσαι. Μox editi 1. Εἰ πάντες οἱ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ἐπιθυμοῦν- 2. Σαφῶς οὖν συνίσταται, ὅτι πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ (74) Reg. primus ὑπὲρ αὐτῶν. Editi ὑπὲρ ἡμῶν.

η Εt βαπτίσματι. ΛΟΓΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Α'. Εἰ πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βάπτισμα ὀφει λέτης ἐστὶ νεκρὸς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ζῇν δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τες (71) τῆς τοῦ βαπτίσματος χάριτος ὁμοίως καὶ ἀναγκαίως ἀντιποιούμεθα καὶ ἐπιδεόμεθα, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου ἀπόφασιν, εἰπόντος· « Ἐὰν μή τις γεν- νηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, » πάντες ἄρα ὁμοίως ἐσμὲν ὀφειλέται τῷ αὐτῷ λόγῳ στοιχεῖν τοῦ βαπτίσματος. τοῦ Ἀποστόλου κοινῶς πᾶσι τοῖς βαπτισθεῖσι λέγον- τος· ο "Η ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτί σθημεν ; Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα, ὥσπερ ηγέρθη Χριστὸς ἐκ νε κρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἐντρεπτικώτερον καὶ σαφέστερον ἡμῖν παραδίδωσι τοιοῦτον δόγμα, εἰπών· . Οσοι εἰς Χρισ στὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Οὐκ ἔνι Ἰου δαῖος, οὐδὲ Ἕλλην· οὐκ ἔνι δοῦλος, οὐδὲ ἐλεύθερος οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ. Πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. » Καθὼς πάλιν πρὸς πάντας φη- σίν· « Ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποι- ήτῳ, ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκὸς, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ, συνταφέν τες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτίσματι (72), ἐν ᾧ καὶ συνηγέρ θητε διὰ τῆς πίστεως. » "Αρα πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ τοῦ Εὐαγγελίου βάπτισμα ὀφειλέτης ἐστὶ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ζῆν καὶ δι᾽ ὧν εἶπεν ἀλλαχοῦ· « Μαρτύ ρομαι πάλιν παντὶ ἀνθρώπῳ περιτεμνομένῳ, ὅτι ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι (75). » ἓν βάπτισμα, καθώς γέγραπται, ἐπίσης ὀφειλέτης ἐστὶ κατὰ τὸν λόγον τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος πληρῶσαι τὸ γεγραμμένον ὑπ' αὐτοῦ τοῦ ᾿Αποστόλου. « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν (74) ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. » Εἰ γὰρ ὁ περιτμηθεὶς μέρος τι τοῦ σώματος, τὴν κατὰ Μωϋσῆν περιτομὴν, ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι, πόσῳ μᾶλλον ὁ περιτμηθεὶς τὴν κατὰ Χρι στὸν περιτομὴν ἐν τῇ ἀπεκδύσει ὅλου τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκὸς, καθώς γέγραπται, όφει τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ βάπτισμα. νόμον πληρῶσαι. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. LIBER SECUNDUS. QUESTIO 1. An quisquis baptizatus est baptismate,quod in Evan- gelio Domini nostri Jesu Christi traditur, debeal mortuus quidem esse peccato, Deo vero in Christo Jesu vivere. RESPONSIO. A B tiam baptismatis æqualiter ac necessario nobis pa- ramus, eaque opus habemus, juxta hanc sententiam a Domino prolatam : « Nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei '',, omnes igitur pariter debemus eamdem baptismalis rationem sequi, cum Apostolus generatim baptiza- tis omnibus dicat, « An ignoratis, fratres, quod qui- cunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut, quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitæ ambulemus ", » etc. alibi modo ad pudorem incutiendum aptiori cla- riusque tradit ejusmodi dogma, dicens : • Quicun- que baptizati estis in Christo, Christum induistis. Non est Judæus, neque Græcus : non est servus, neque liber ; non est masculus et femina. Omnes enim vos unus estis in Christo Jesu '. . Quemad- modum rursus ad omnes dicit : c In quo et circum- :cisi estis circumcisione non manu facta, in exspo- liatione corporis peccatorum carnis, in circumci- sione Christi, consepulti ei in baptismo, in quo et consurrexistis per fidem ". . Quisquis igitur Evan- gelii baptismate baptizatus est, debet secundum Evangelium vivere, etiam ob ea quæ alibi dixit : • Testificor rursus omni homini circumcidenti se, quoniam debitor est universæ legis faciendæ “., C baptizatum, uti scriptum est, juxta modum ejus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, ex æquo implere debere quod ab ipso Apostolo scriptum est : • Nam charitas Christi constringit nos, judi- cantes illud, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mor- tuus est, ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed D ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. › Si enim qui circumcisus est parte aliqua corporis, juxta Moysis circumcisionem, debet legem totam servare, quanto magis qui secundum Christi circumcisio- nem circumcisus est ", propterea quod exuit to- tum corpus peccatorum carnis, sicut scriptum est, “ Joan. 111, 5. “ Rom. vi, 3, 4. " Galat. 111, 27, 28. tum hujusce libri invenitur in Reg. primo. Particula ev deest in vulgatis. Coloss, 11, 11, 12. “ Galat. v, 3. Coloss. 11, 11. Nostri tres mss. ut in contextu. Haud longe idem codex 1. Si quotquot regnum Dei concupiscimus, gra- 2. Itaque plane constat, quemque uno baptismate (71) Antiqui duo libri ἐπιποθοῦντες. Index capi- (72) Unus niss. ἐν τῷ βαπτισμῷ. Alius ἐν τῷ (73) Veteres duo libri νόμον πληρώσαι. Μox editi 1. Εἰ πάντες οἱ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ἐπιθυμοῦν- 2. Σαφῶς οὖν συνίσταται, ὅτι πᾶς ὁ βαπτισθεὶς τὸ (74) Reg. primus ὑπὲρ αὐτῶν. Editi ὑπὲρ ἡμῶν.

λέτης ἐστὶ πληρῶσαι τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρημέ- Α νον, « Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός; » Ωστε ὁ ἀληθῶς, κατὰ τὸν λόγον τοῦ ᾿Αποστόλου, βαπτισθεὶς εἰς τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ, ἐνέκρωσε μὲν ἑαυτὸν καὶ τῷ κόσμῳ, πολὺ δὲ πρότερον τῇ ἁμαρτίᾳ, κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ (75) Αποστόλου είρη- μένον ἐν τῷ περὶ τοῦ βαπτίσματος λόγῳ, ὅτι « Ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταρ- γηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτία. » Απαράβατον δὲ συνθήκην κατα ἔθετο τοῦ ἀκολουθεῖν ἐν πᾶσι τῷ Κυρίῳ, ὅπερ ἐστὶ ζῇν τῷ Θεῷ ὁλοκλήρως, δι᾿ ὅλου πληρῶν τὰ ὑπὸ τοῦ Αποστόλου εἰρημένα· ποτὲ μὲν, « Παρακαλῶ οὖν (76) ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ παρα- στῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρε στον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν, ν καὶ τὰ ἑξῆς· ποτὲ δὲ, « Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ· μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία· ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ· ν ἐν τούτοις δὲ καὶ τοῖς τοιούτοις δόγμασι πάλιν λέγων· « Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος, οὐδὲ Ἕλλην· οὐκ ἔν: δοῦλος, οὐδὲ ἐλεύθερος· οὐκ ἔνι ἄρσεν, οὐδὲ θῆλυ (77)· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἄξιοι γενώμεθα οἱ πάντες, ὡς εἷς, ἀκοῦσαι· « Δεῦρο, ἀγαθὲ δοῦλε· ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιο στὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χα- ρὰν τοῦ Κυρίου σου. » Ης καταξιούμεθα, ἐὰν ἕκαστος ἡμῶν ἐν ᾧ ἐκλήθη καὶ ἐκληρώθη, δι᾿ ἐπιμελείας περισσοτέρας καὶ ἀόκνου σπουδῆς πολυπλασιάσῃ τὴν μερισθεῖσαν αὐτῷ χάριν, καθώς γέγραπται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Β'. Εἰ ἀκίνδυνόν ἐστι μὴ καθαρεύοντα τὴν καρδιαν ἀπὸ συνειδήσεως πονηρᾶς, ἢ ἀκαθαρσίας, ἢ μολυσμοῦ, ἱερατεύειν. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Μωϋσῆς μὲν, τύπον διδοὺς τοῖς τότε, πρὸς νουθε σίαν δὲ ἡμετέραν, ἐν τῷ νόμῳ τῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντι γράφει· ι Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων (78) · Εἰπὸν πρὸς Ααρών λέγων· "Ανθρωπος ἐκ τοῦ γένους σου εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν, ὃς ἔχει ἐν ἑαυτῷ μῶμον, οὐ προσελεύσεται προσφέρειν τὰ δῶρα τῷ Θεῷ αὐτοῦ· ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ἐν ᾧ ἂν ᾗ ἐν αὐτῷ μῶμος, οὐ προσελεύσεται·, καὶ τοῖς ἑξῆς ἑρμηνεύει τὸν μῶμον· οὐκ ἐν ἐπιμιξίᾳ ἀλλοτρίων μελῶν, οὐδὲ ἐν συντρίμματι ενός τινος, κἂν ἐπὶ μέσ ρους ᾖ (79) τῶν ἰδίων μελῶν οὐ τοσοῦτον παραπο- δίζοντος τὴν ἐνέργειαν τῆς εὐοδίας, ἀλλὰ παραβλά- πτοντος τὴν εὐτρέπειαν ἢ τὴν ὁλοκληρίαν· ὁ δὲ Κύ 28. ν νι, 14. " του. δῶμα τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, μώμος, σύντριμμα, κἂν ᾖ μῶμος, σύν τρίμμα DE BAPTISMO LIBER H. B : crucifixus sum, et mundus mihi “; vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus "? » Quare qui vere, juxta Apostoli verba, in mortem Christi ba- plizatus est, seipsum et mundo mortificavit, et mul- to magis peccato, prout ab Apostolo, ubi de baptisinate sermo habetur, dictum est: • Vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur adimplere debet quod Apostolus dixit : « Ego mundo c C D corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato ". Nam inviolate pactus est Christum in omnibus se- qui, quod est Deo integre vivere, implens omnino quæ dicta sunt ab Apostelo ; nunc quidem, « Ob- secro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra bostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationalem vestrum cul- tum *, » et quæ sequuntur; nunc vero : t Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obe- diatis ei in concupiscentiis ejus : neque exhibea- tis membra vestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete vos Deo, tanquain ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo"., Atque etiam juxta hæc et ejusdem generis dogmata rursus di- cit : « Non est Judæus, neque Græcus; non est servus, neque liber; non est masculus, neque fe- mina: omnes enim vos unus estis in Christo Jesu”, › ut digni reddamur omnes, veluti unus, qui id audiamus : • Adesdum, serve bone ; super pauca fuisți fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium Domini tui "., Quo habebimur digni, si quisque nostrum in quo vocatus est et electus, cura ampliore et studio impigro imperti- tam sibi gratiam, uti scriptum est", reddiderit auctiorem. QUÆSTIO II An is qui ob pravam conscientiam, aut immunai- tiam, aut inquinamentum purus corde non est, sacerdotio citra periculum fungatur. RESPONSIO. Moyses quidem illius ætatis hominibus ad nos erudiendos formam dans, in lege a Deo tradita scribit : « Et locutus est Dominus ad Moysem, di- cens : Loquere ad Aaron, dicens : Homo ex genere tuo in vestris generationibus, qui habet in seipso maculam, non accedet ad offerendum dona Den suo : quia omnis homo in quo fuerit macula, non accedet ". » Atque postea maculam interpretatur. Non si admisceantur membra aliena, neque cum conteritur unum aliquod membrum, non solum si vel pars membrorum suorum vitiata impediat quo- minus munere suo facile ac expedito perfungatur, sed si decorum aut integritatem lædat. Dominus Galat. Galat. 11, 20. 2º Rom. vı, 6. ” Rom. xi, 1. 3. Rom. vi, 12, 15. 2s Galat. !!!, * Matth. xxv, 21. „ Ephes. iv, 7. Lev. libris. xx1, 16, 17, 21. Aliquanto post idem nis. dona Dei sui. bris : ubi suppleri oportere puto aut vocem aut vocem ut sit aut (75) Editi ὑπ' αὐτοῦ τοῦ. Veleres duo libri ὑπὸ (76) Vocula ou addita est ex antiquis duobus (77) Veteres duo libri καὶ θῆλυ. (78) Reg. secundus λέγων, Εἰπὲ, Ααρών, λέγων. (79) Illud ή addidimus ex veteribus duobus li-

λέτης ἐστὶ πληρῶσαι τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρημέ- Α νον, « Ἐγὼ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωμαι, καὶ ὁ κόσμος ἐμοί· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός; » Ωστε ὁ ἀληθῶς, κατὰ τὸν λόγον τοῦ ᾿Αποστόλου, βαπτισθεὶς εἰς τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ, ἐνέκρωσε μὲν ἑαυτὸν καὶ τῷ κόσμῳ, πολὺ δὲ πρότερον τῇ ἁμαρτίᾳ, κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ (75) Αποστόλου είρη- μένον ἐν τῷ περὶ τοῦ βαπτίσματος λόγῳ, ὅτι « Ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταρ- γηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτία. » Απαράβατον δὲ συνθήκην κατα ἔθετο τοῦ ἀκολουθεῖν ἐν πᾶσι τῷ Κυρίῳ, ὅπερ ἐστὶ ζῇν τῷ Θεῷ ὁλοκλήρως, δι᾿ ὅλου πληρῶν τὰ ὑπὸ τοῦ Αποστόλου εἰρημένα· ποτὲ μὲν, « Παρακαλῶ οὖν (76) ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ παρα- στῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρε στον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν, ν καὶ τὰ ἑξῆς· ποτὲ δὲ, « Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ· μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτία· ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ, ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ· ν ἐν τούτοις δὲ καὶ τοῖς τοιούτοις δόγμασι πάλιν λέγων· « Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος, οὐδὲ Ἕλλην· οὐκ ἔν: δοῦλος, οὐδὲ ἐλεύθερος· οὐκ ἔνι ἄρσεν, οὐδὲ θῆλυ (77)· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἄξιοι γενώμεθα οἱ πάντες, ὡς εἷς, ἀκοῦσαι· « Δεῦρο, ἀγαθὲ δοῦλε· ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιο στὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χα- ρὰν τοῦ Κυρίου σου. » Ης καταξιούμεθα, ἐὰν ἕκαστος ἡμῶν ἐν ᾧ ἐκλήθη καὶ ἐκληρώθη, δι᾿ ἐπιμελείας περισσοτέρας καὶ ἀόκνου σπουδῆς πολυπλασιάσῃ τὴν μερισθεῖσαν αὐτῷ χάριν, καθώς γέγραπται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Β'. Εἰ ἀκίνδυνόν ἐστι μὴ καθαρεύοντα τὴν καρδιαν ἀπὸ συνειδήσεως πονηρᾶς, ἢ ἀκαθαρσίας, ἢ μολυσμοῦ, ἱερατεύειν. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Μωϋσῆς μὲν, τύπον διδοὺς τοῖς τότε, πρὸς νουθε σίαν δὲ ἡμετέραν, ἐν τῷ νόμῳ τῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντι γράφει· ι Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων (78) · Εἰπὸν πρὸς Ααρών λέγων· "Ανθρωπος ἐκ τοῦ γένους σου εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν, ὃς ἔχει ἐν ἑαυτῷ μῶμον, οὐ προσελεύσεται προσφέρειν τὰ δῶρα τῷ Θεῷ αὐτοῦ· ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ἐν ᾧ ἂν ᾗ ἐν αὐτῷ μῶμος, οὐ προσελεύσεται·, καὶ τοῖς ἑξῆς ἑρμηνεύει τὸν μῶμον· οὐκ ἐν ἐπιμιξίᾳ ἀλλοτρίων μελῶν, οὐδὲ ἐν συντρίμματι ενός τινος, κἂν ἐπὶ μέσ ρους ᾖ (79) τῶν ἰδίων μελῶν οὐ τοσοῦτον παραπο- δίζοντος τὴν ἐνέργειαν τῆς εὐοδίας, ἀλλὰ παραβλά- πτοντος τὴν εὐτρέπειαν ἢ τὴν ὁλοκληρίαν· ὁ δὲ Κύ 28. ν νι, 14. " του. δῶμα τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, μώμος, σύντριμμα, κἂν ᾖ μῶμος, σύν τρίμμα DE BAPTISMO LIBER H. B : crucifixus sum, et mundus mihi “; vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus "? » Quare qui vere, juxta Apostoli verba, in mortem Christi ba- plizatus est, seipsum et mundo mortificavit, et mul- to magis peccato, prout ab Apostolo, ubi de baptisinate sermo habetur, dictum est: • Vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur adimplere debet quod Apostolus dixit : « Ego mundo c C D corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato ". Nam inviolate pactus est Christum in omnibus se- qui, quod est Deo integre vivere, implens omnino quæ dicta sunt ab Apostelo ; nunc quidem, « Ob- secro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra bostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationalem vestrum cul- tum *, » et quæ sequuntur; nunc vero : t Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obe- diatis ei in concupiscentiis ejus : neque exhibea- tis membra vestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete vos Deo, tanquain ex mortuis viventes, et membra vestra arma justitiæ Deo"., Atque etiam juxta hæc et ejusdem generis dogmata rursus di- cit : « Non est Judæus, neque Græcus; non est servus, neque liber; non est masculus, neque fe- mina: omnes enim vos unus estis in Christo Jesu”, › ut digni reddamur omnes, veluti unus, qui id audiamus : • Adesdum, serve bone ; super pauca fuisți fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium Domini tui "., Quo habebimur digni, si quisque nostrum in quo vocatus est et electus, cura ampliore et studio impigro imperti- tam sibi gratiam, uti scriptum est", reddiderit auctiorem. QUÆSTIO II An is qui ob pravam conscientiam, aut immunai- tiam, aut inquinamentum purus corde non est, sacerdotio citra periculum fungatur. RESPONSIO. Moyses quidem illius ætatis hominibus ad nos erudiendos formam dans, in lege a Deo tradita scribit : « Et locutus est Dominus ad Moysem, di- cens : Loquere ad Aaron, dicens : Homo ex genere tuo in vestris generationibus, qui habet in seipso maculam, non accedet ad offerendum dona Den suo : quia omnis homo in quo fuerit macula, non accedet ". » Atque postea maculam interpretatur. Non si admisceantur membra aliena, neque cum conteritur unum aliquod membrum, non solum si vel pars membrorum suorum vitiata impediat quo- minus munere suo facile ac expedito perfungatur, sed si decorum aut integritatem lædat. Dominus Galat. Galat. 11, 20. 2º Rom. vı, 6. ” Rom. xi, 1. 3. Rom. vi, 12, 15. 2s Galat. !!!, * Matth. xxv, 21. „ Ephes. iv, 7. Lev. libris. xx1, 16, 17, 21. Aliquanto post idem nis. dona Dei sui. bris : ubi suppleri oportere puto aut vocem aut vocem ut sit aut (75) Editi ὑπ' αὐτοῦ τοῦ. Veleres duo libri ὑπὸ (76) Vocula ou addita est ex antiquis duobus (77) Veteres duo libri καὶ θῆλυ. (78) Reg. secundus λέγων, Εἰπὲ, Ααρών, λέγων. (79) Illud ή addidimus ex veteribus duobus li-

ὅτι τοσοῦτον ἀπεδέστερός ἐστιν ὁ τολμῶν ἱερατεύειν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου, τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας, ὅσον τὸ σῶμα τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ὑπερ- έχει κριῶν καὶ ταύρων· οὐκ ἐκ συγκρίσεως (80), ἀσύγκριτος γὰρ ἡ ὑπεροχή. ᾿Αλλὰ καὶ μῶμος ἢ λώδησις νῦν οὐκ ἐπὶ μελῶν σώματός ἐστι θεωρου- μένη, ἐπὶ δὲ δικαιωμάτων τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον θεοσεβείας ἐστὶ γινωσκομένη· ὅταν ἢ παρ' ολί γον (81), ἢ ἐλλειπῶς γένηται ἡ ἐντολή, ἢ μὴ οὕτως, ὥσπερ εὐαρεστεῖται Θεός· ὥσπερ οὐλῆς τινος ή λέπρας ἐπιφαινομένης τῇ ἐντολῇ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης. Αναγκαῖον (82) οὖν πάντοτε μὲν, μάλιστα δὲ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ τοσούτου καὶ τοιούτου μυστηρίου, φυλάσσειν τὸ παράγγελμα τοῦ Ἀποστόλου εἰπόντος· • Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκός καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ· μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ (83) συν ιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι. » Οὕτως ἀξιός τις γένηται ἱερουργεῖν τὸ μυστήριον τοῦ Κυρίου κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ Α ριος λέγων· « Μείζον τοῦ ἱεροῦ ὧδε, » παιδεύει ἡμᾶς, Β ΕΡΩΤΗΣΙΣ Γ'. Εἰ ἀκίνδυνόν ἐστι μὴ καθαρεύοντά τινα ἀπὸ παν- τὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος ἐσθίειν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου, καὶ πίνειν τὸ αἷμα ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ νόμῳ τὴν ἀνωτάτω τιμωρίαν δρί- σαντος κατὰ τοῦ ἐν ἀκαθαρσίᾳ τολμήσαντος άψασθαι τῶν ἁγίων· γέγραπται γὰρ τυπικῶς μὲν ἐκείνοις, εἰς νουθεσίαν δὲ ἡμετέραν· «Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων· Εἰπὶ Ααρών, καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· καὶ προσεχέτωσαν ἀπὸ τῶν ἁγίων τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, καὶ οὐ βεβηλώσουσι τὸ ὄνομά μου τὸ ἅγιον, ὅσα αὐτοὶ ἁγιάζουσί μοι. Ἐγὼ Κύριος. Εἰπὲ αὐτοῖς· Εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν προσ- ἐλθῃ ἀπὸ παντὸς τοῦ σπέρματος ὑμῶν πρὸς τὰ ἅγια, ὅσα ἂν ἁγιάσωσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τῷ Κυρίῳ, καὶ ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐπ' αὐτῷ, ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἀπὸ προσώπου μου. Ἐγὼ Κύριος·, εἰ τοιαύτη ἀπειλὴ κείται κατὰ τῶν προσιόντων ἁπλῶς εἰς τὰ παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἁγιαζόμενα, τί ἄν τις εἴποι (84) κατὰ τοῦ εἰς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον με στήριον τολμήσαντος; Ὅσῳ γὰρ πλεῖον τοῦ ἱεροῦ ὧδε, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, τοσούτῳ δεινότε ρον καὶ φοβερώτερον τὸ ἐν μολυσμῷ ψυχῆς τολμῆσαι ἅψασθαι τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, παρὰ τὸ ἅψα- παρ' ὀλίγον, λέπρας ἐπιφερομένης. λέπρας ἐπιφαινομένης. 1.5. πεῖν. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. autem cum dicit, « Templo aliquid majus hic est '', » nos docet tanto magis impium esse eum, qui inter sacrificandum audet tractare corpus Domini, qui dedit pro nobis seipsum Deo oblationem et hostiam in odorem suavitatis ", quanto corpus uni- geniti Filii Dei excellentius est arietibus ac tauris ; quod dictum sit sine comparatione, incomparabilis est enim hæc excellentia. Nunc autem macula, aut mutilatio non in membris corporis consideratur, sed in justificationibus evangelicæ pietatis cognos- citur, videlicet cum mandatum ft ex aliqua parte exigua, aut non integre, aut non'ita fit, ut sit Deo acceptum, adeo ut consilium humanum tanquam cicatrix quædam aut lepra in mandato appareat. Necessarium igitur est semper quidem, maxime vero tanti ac talis mysterii tempore, ser- vare præceptum Apostoli qui dicit : « Has igitur habentes promissiones, charissimi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perd cientes sanctificationem in timore Dei ” : nullam in ulla re dantes offensionem, ne vituperetur mini- sterium, sed uti Dei ministri in omnibus commen- dantes nosmetipsos ". . lta fiet quis dignus, qui Domini mysteriis juxta Dei Evangelium operam sa- cram impendat. QUÆSTIO III. An quispiam, cum ab omni carnis et spiritus inqui- namento purus non est, tuto ac secure edat corpus Domini, et bibat sanguinem. RESPONSIO. G Cum Deus in lege extremam pœnam in eum, qui in immunditia attingere sancta ausus esset, consti- tuerit siquidem typice illis quidem, nobis vero admonitionis causa, ita scriptum est: ‹ Et locutus est Dominus ad Moysem, dicens: Dic Aaron, et ßliis ejus : et attendant a sanctis filiorum Israel, et non profanabunt nomen sanctum meum; quæcun- que ipsi sanctificant mihi. Ego Dominus. Dic illis: In progenies ipsorum omnis homo, quicunque accesserit ab omni semine vestro ad sancta, quæ- cunque sanctificaverint filii Israel Domino, et fuerit immunditia ejus in illo, exterminabitur anima illa a facie mea. Ego Dominus ";, si adversus eos qui temere accedunt ad ea quæ ab hominibus san- ctificata sunt, minæ ejusmodi intentantur, quid D quis dixerit contra eum, qui ad tantum ac tale mysterium non veretur accedere? Quanto enim plus templo illic est, juxta Domini vocem ”, tanto gravius est et formidabilius corpore Christi impure vesci audere, quam arietes aut tauros edere, cum " Ephes. v, 2. Matth. x1, 6. Lev. XXII, " [[ Cor. vult, tribus mss. non legitur. nem. Alius ms. et editi cum exigua pars mandati fit. Statim duo mss. Wç evapeoteita:. Subinde editi At mss. tres Veteres libri ita, ut edendum curavimus. • 3. Matth. xit, 6. 1. 3º II Cor. vi, 5, 4. (80) Editi συγκρίσεως λέγω. Vox ultima in nostris (81) Veteres duo libri παρὰ λόγον, prater ratio- (82) Editi 'Αναγκαίως οὖν... φυλάσσειν δεῖ τό (83) Reg. secundus ἐν παντὶ δέ. (84) Idem ille quem modo dixi liber τί ἔστιν εἰ

ὅτι τοσοῦτον ἀπεδέστερός ἐστιν ὁ τολμῶν ἱερατεύειν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου, τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας, ὅσον τὸ σῶμα τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ὑπερ- έχει κριῶν καὶ ταύρων· οὐκ ἐκ συγκρίσεως (80), ἀσύγκριτος γὰρ ἡ ὑπεροχή. ᾿Αλλὰ καὶ μῶμος ἢ λώδησις νῦν οὐκ ἐπὶ μελῶν σώματός ἐστι θεωρου- μένη, ἐπὶ δὲ δικαιωμάτων τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον θεοσεβείας ἐστὶ γινωσκομένη· ὅταν ἢ παρ' ολί γον (81), ἢ ἐλλειπῶς γένηται ἡ ἐντολή, ἢ μὴ οὕτως, ὥσπερ εὐαρεστεῖται Θεός· ὥσπερ οὐλῆς τινος ή λέπρας ἐπιφαινομένης τῇ ἐντολῇ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης. Αναγκαῖον (82) οὖν πάντοτε μὲν, μάλιστα δὲ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ τοσούτου καὶ τοιούτου μυστηρίου, φυλάσσειν τὸ παράγγελμα τοῦ Ἀποστόλου εἰπόντος· • Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκός καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ· μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ (83) συν ιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι. » Οὕτως ἀξιός τις γένηται ἱερουργεῖν τὸ μυστήριον τοῦ Κυρίου κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ Α ριος λέγων· « Μείζον τοῦ ἱεροῦ ὧδε, » παιδεύει ἡμᾶς, Β ΕΡΩΤΗΣΙΣ Γ'. Εἰ ἀκίνδυνόν ἐστι μὴ καθαρεύοντά τινα ἀπὸ παν- τὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος ἐσθίειν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου, καὶ πίνειν τὸ αἷμα ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ νόμῳ τὴν ἀνωτάτω τιμωρίαν δρί- σαντος κατὰ τοῦ ἐν ἀκαθαρσίᾳ τολμήσαντος άψασθαι τῶν ἁγίων· γέγραπται γὰρ τυπικῶς μὲν ἐκείνοις, εἰς νουθεσίαν δὲ ἡμετέραν· «Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων· Εἰπὶ Ααρών, καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· καὶ προσεχέτωσαν ἀπὸ τῶν ἁγίων τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, καὶ οὐ βεβηλώσουσι τὸ ὄνομά μου τὸ ἅγιον, ὅσα αὐτοὶ ἁγιάζουσί μοι. Ἐγὼ Κύριος. Εἰπὲ αὐτοῖς· Εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν προσ- ἐλθῃ ἀπὸ παντὸς τοῦ σπέρματος ὑμῶν πρὸς τὰ ἅγια, ὅσα ἂν ἁγιάσωσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τῷ Κυρίῳ, καὶ ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐπ' αὐτῷ, ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἀπὸ προσώπου μου. Ἐγὼ Κύριος·, εἰ τοιαύτη ἀπειλὴ κείται κατὰ τῶν προσιόντων ἁπλῶς εἰς τὰ παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἁγιαζόμενα, τί ἄν τις εἴποι (84) κατὰ τοῦ εἰς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον με στήριον τολμήσαντος; Ὅσῳ γὰρ πλεῖον τοῦ ἱεροῦ ὧδε, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, τοσούτῳ δεινότε ρον καὶ φοβερώτερον τὸ ἐν μολυσμῷ ψυχῆς τολμῆσαι ἅψασθαι τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, παρὰ τὸ ἅψα- παρ' ὀλίγον, λέπρας ἐπιφερομένης. λέπρας ἐπιφαινομένης. 1.5. πεῖν. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. autem cum dicit, « Templo aliquid majus hic est '', » nos docet tanto magis impium esse eum, qui inter sacrificandum audet tractare corpus Domini, qui dedit pro nobis seipsum Deo oblationem et hostiam in odorem suavitatis ", quanto corpus uni- geniti Filii Dei excellentius est arietibus ac tauris ; quod dictum sit sine comparatione, incomparabilis est enim hæc excellentia. Nunc autem macula, aut mutilatio non in membris corporis consideratur, sed in justificationibus evangelicæ pietatis cognos- citur, videlicet cum mandatum ft ex aliqua parte exigua, aut non integre, aut non'ita fit, ut sit Deo acceptum, adeo ut consilium humanum tanquam cicatrix quædam aut lepra in mandato appareat. Necessarium igitur est semper quidem, maxime vero tanti ac talis mysterii tempore, ser- vare præceptum Apostoli qui dicit : « Has igitur habentes promissiones, charissimi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perd cientes sanctificationem in timore Dei ” : nullam in ulla re dantes offensionem, ne vituperetur mini- sterium, sed uti Dei ministri in omnibus commen- dantes nosmetipsos ". . lta fiet quis dignus, qui Domini mysteriis juxta Dei Evangelium operam sa- cram impendat. QUÆSTIO III. An quispiam, cum ab omni carnis et spiritus inqui- namento purus non est, tuto ac secure edat corpus Domini, et bibat sanguinem. RESPONSIO. G Cum Deus in lege extremam pœnam in eum, qui in immunditia attingere sancta ausus esset, consti- tuerit siquidem typice illis quidem, nobis vero admonitionis causa, ita scriptum est: ‹ Et locutus est Dominus ad Moysem, dicens: Dic Aaron, et ßliis ejus : et attendant a sanctis filiorum Israel, et non profanabunt nomen sanctum meum; quæcun- que ipsi sanctificant mihi. Ego Dominus. Dic illis: In progenies ipsorum omnis homo, quicunque accesserit ab omni semine vestro ad sancta, quæ- cunque sanctificaverint filii Israel Domino, et fuerit immunditia ejus in illo, exterminabitur anima illa a facie mea. Ego Dominus ";, si adversus eos qui temere accedunt ad ea quæ ab hominibus san- ctificata sunt, minæ ejusmodi intentantur, quid D quis dixerit contra eum, qui ad tantum ac tale mysterium non veretur accedere? Quanto enim plus templo illic est, juxta Domini vocem ”, tanto gravius est et formidabilius corpore Christi impure vesci audere, quam arietes aut tauros edere, cum " Ephes. v, 2. Matth. x1, 6. Lev. XXII, " [[ Cor. vult, tribus mss. non legitur. nem. Alius ms. et editi cum exigua pars mandati fit. Statim duo mss. Wç evapeoteita:. Subinde editi At mss. tres Veteres libri ita, ut edendum curavimus. • 3. Matth. xit, 6. 1. 3º II Cor. vi, 5, 4. (80) Editi συγκρίσεως λέγω. Vox ultima in nostris (81) Veteres duo libri παρὰ λόγον, prater ratio- (82) Editi 'Αναγκαίως οὖν... φυλάσσειν δεῖ τό (83) Reg. secundus ἐν παντὶ δέ. (84) Idem ille quem modo dixi liber τί ἔστιν εἰ

σθαι κριῶν ἢ ταύρων, τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος· • Ωστε ὃς ἂν ἐσθίῃ (85) τὸν ἄρτον, ἢ πίνῃ τὸ ποτή- ριον τοῦ Κυρίου ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου. » Σφοδρότερον δὲ ὁμοῦ καὶ φοβερώτερον παριστῶν (86) τὸ κρῖμα διὰ τῆς ἐπαναλήψεως, φησί· « Δοκιμαζέτω δὲ ἕκαστος έαυ- τὸν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω. Ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου (87). » Εἰ δὲ ὁ ἐν ἀκαθαρσίᾳ μόνῃ γενό μενος (τῆς δὲ ἀκαθαρσίας τὸ ἰδίωμα τυπικῶς ἐκ τοῦ νόμου μανθάνομεν), οὕτω φοβερὸν ἔχει τὸ κρῖμα, πόσῳ μᾶλλον (88) ὁ ἐν ἁμαρτίᾳ ὢν, καὶ κατατολμῶν τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου, δεινότερον επισπάσεται τὸ κρῖμα; Καθαρεύσωμεν τοίνυν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ (ἡ δὲ διαφορὰ τοῦ μολυσμοῦ πρὸς τὴν ἀκαθαρσίαν φανερὰ τοῖς εὖ φρονοῦσι), καὶ οὕτω προσερχώμεθα τοῖς ἁγίοις, ἵνα φύγωμεν τὸ κρῖμα τῶν φονευσάντων τὸν Κύριον, διότι ο ὓς ἂν ἐσθίῃ τὸν ἄρτον, ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ Κυρίου αναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου·, σχῶμεν δὲ ζωὴν αἰώνιον, καθὼς ἐπηγγείλατο ὁ ἀψευδής Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· ἐὰν ἐσθίοντες καὶ πίνοντες μνημονεύσωμεν (89) αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο θανόντος, καὶ φυλάξωμεν τὸ κρῖμα τοῦ Ἀποστόλου εἰπόντος· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέ θανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν (90) ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι · ο ὅπερ συνεθέμεθα ἐν τῷ βαπτίσματι. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Δ'. Εἰ παντὶ ῥήματι Θεοῦ δεῖ πιστεύειν, καὶ πείθε- σθαι ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας τοῦ εἰρημένου, καν εὑρίσκηταί τι ἢ (91) ῥῆμα ἢ ἔργον ἤτοι παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἢ παρ' αὐτῶν τῶν ἁγίων δοκοῦν ἐναντίως ἔχειν. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τὸς τοῦ καταδεξαμένου ὁμολογεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, τά τε ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, λαλοῦντα ῥήματα (92), ἃ ἤκουσε παρὰ τοῦ Πατρὸς, ὅμως ἀναγκαῖον ἀποκρίνασθαι (93), πειθομένους τῷ Αποστόλῳ γράψαντι· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπο- λογίαν παντὶ τῷ ἐπερωτῶντι ὑμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ὑμῖν πίστεως. » Καὶ ἵνα μὴ, παρ' ἑαυτῶν τι λέ- γοντες, ἀμφιβολίαν εμποιήσωμεν τοῖς ἀκούουσι, ΧΙ, 27. πίνῃ. παριστώντος. Κυρίου, ἐπιστᾶται. μονεύσωμεν. αὐτῶν. ἐν τῷ βαπτίζεσθαι. παρὰ τῶν. Αι παρ' αὐτῶν τῶν. οὖν τὰ ῥήματα. ἀόρατα, λαλοῦντα ῥήματα : λαλοῦντα ἀλλ᾽ οὖν τά. παρ' ἑαυτῶν. παρ' αὐτῶν. .1585 DE BAPTISMO LIBER II. Cor. st ibid. 28, 29. II Cor. v, non dijudicans corpus et sanguinem Do- mini. duo A B @ D Apostolus dicat : « Itaque quicunque manducaverit panem, vel biberit calicem Domini indigne, reurs erit corporis et sanguinis Domini "; . imo judicium per repetitionem vehementius simul et formidabi- lius declaret, his verbis : « Probet autem seipsum unusquisque, et sic de pane edat, et de calice bi- bat. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus De- mini ". . Quod si is qui in sola immunditia con- stitutus est (immunditia autem proprietatem typice ex lege discimus), judicio tam horrendo obnoxius est, quanto magis qui in peccato est, Christique corpus temere edit, judicium gravius sibi accerset? Mundemus igitur nos ab omni inquinamento (dis- crimen autem, quod inquinamentum inter el immunditiam intercedit, prudentibus sapienti- husque est manifestum), et ita demum accedanus ad sancta, ut eorum qui Dominum occiderunt effu- giamus judicium, videlicet, • Quicunque manduca- verit panem, vel biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini; › possi- deamus vero vitam æternam, sicut promisit verax Dominus et Deus noster Jesus Christus, si modo edentes bibentesque memores fuerimus ipsius, qui pro nobis mortuus est, servaverimusque sententiam Apostoli, qui dicit : « Charitas enim Christi con- stringit nos, judicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt : et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt non am- plius sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit : » qua de re in baptismate fecimus pactionem. QUÆSTIO IV. An omni verbo Dei credendum sit el obtemperandum, adeo ut id quod dicitur, verum esse persuasissi- mum sit, etiamsi aut aliquod verbum aut factum ipsius Domini vel sanctorum inveniatur, quod vi- deatur esse contrarium. RESPONSIO. quocunque, qui Dominum nostrum Jesum Chri- stum unigenitum Dei vivi Filium, per quem omnia tam visibilia quam invisibilia facta sunt, confiteri non recusarit, quandoquidem ea verba quæ locutus est, a Patre audivit, tamen respondere necesse ha- bemus, obedientes Apostolo dicenti : « Parati eritis ad respondendum quilibet interroganti vos rationem ejus quæ in vobis est fidei *. » Et ne, si de nostro aliquid dicamus, ambiguitatem afferamus audien- 14, 15. | Petr. 111, 15. Μox Reg. secundus editi mss. Alii duo mss. ubi notari potest, errorem ex eo evenisse, quod imperiti librarii ex inepte fecerint post mss. tres Editi 1. Τὸ ἐρώτημα, εἰ καὶ παντάπασιν ἀνάξιον παν (85) Editi εσθίει... πίνει. At mss. duo ἐσθίῃ... (86) Regii primus et tertius παριστῶν, recte. Editi (87) Veteres duo libri τὸ σῶμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ (88) Unus ms. πόσῳ πλέον. Aliquanto post mss. (89) Editi μνημονεύωμεν. Veteres duo libri μνη- 1. Hæc quæstio, tametsi prorsus indigna est (90) Editi ὑπὲρ ἡμῶν. Veteres duo libri ὑπὲρ (91) Illud ή additum est ex tribus codicibus. Mor (92) Reg. secundus perinde ut editi ἀόρατα, ἀλλ᾽ (93) Veteres duo libri ἀποκρίνεσθαι. Aliquanto

σθαι κριῶν ἢ ταύρων, τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος· • Ωστε ὃς ἂν ἐσθίῃ (85) τὸν ἄρτον, ἢ πίνῃ τὸ ποτή- ριον τοῦ Κυρίου ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου. » Σφοδρότερον δὲ ὁμοῦ καὶ φοβερώτερον παριστῶν (86) τὸ κρῖμα διὰ τῆς ἐπαναλήψεως, φησί· « Δοκιμαζέτω δὲ ἕκαστος έαυ- τὸν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω. Ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου (87). » Εἰ δὲ ὁ ἐν ἀκαθαρσίᾳ μόνῃ γενό μενος (τῆς δὲ ἀκαθαρσίας τὸ ἰδίωμα τυπικῶς ἐκ τοῦ νόμου μανθάνομεν), οὕτω φοβερὸν ἔχει τὸ κρῖμα, πόσῳ μᾶλλον (88) ὁ ἐν ἁμαρτίᾳ ὢν, καὶ κατατολμῶν τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου, δεινότερον επισπάσεται τὸ κρῖμα; Καθαρεύσωμεν τοίνυν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ (ἡ δὲ διαφορὰ τοῦ μολυσμοῦ πρὸς τὴν ἀκαθαρσίαν φανερὰ τοῖς εὖ φρονοῦσι), καὶ οὕτω προσερχώμεθα τοῖς ἁγίοις, ἵνα φύγωμεν τὸ κρῖμα τῶν φονευσάντων τὸν Κύριον, διότι ο ὓς ἂν ἐσθίῃ τὸν ἄρτον, ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ Κυρίου αναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου·, σχῶμεν δὲ ζωὴν αἰώνιον, καθὼς ἐπηγγείλατο ὁ ἀψευδής Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· ἐὰν ἐσθίοντες καὶ πίνοντες μνημονεύσωμεν (89) αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπο θανόντος, καὶ φυλάξωμεν τὸ κρῖμα τοῦ Ἀποστόλου εἰπόντος· « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἰς ὑπὲρ πάντων ἀπέ θανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν (90) ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι · ο ὅπερ συνεθέμεθα ἐν τῷ βαπτίσματι. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Δ'. Εἰ παντὶ ῥήματι Θεοῦ δεῖ πιστεύειν, καὶ πείθε- σθαι ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας τοῦ εἰρημένου, καν εὑρίσκηταί τι ἢ (91) ῥῆμα ἢ ἔργον ἤτοι παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἢ παρ' αὐτῶν τῶν ἁγίων δοκοῦν ἐναντίως ἔχειν. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τὸς τοῦ καταδεξαμένου ὁμολογεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, τά τε ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, λαλοῦντα ῥήματα (92), ἃ ἤκουσε παρὰ τοῦ Πατρὸς, ὅμως ἀναγκαῖον ἀποκρίνασθαι (93), πειθομένους τῷ Αποστόλῳ γράψαντι· « Έτοιμοι ἔσεσθε πρὸς ἀπο- λογίαν παντὶ τῷ ἐπερωτῶντι ὑμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ὑμῖν πίστεως. » Καὶ ἵνα μὴ, παρ' ἑαυτῶν τι λέ- γοντες, ἀμφιβολίαν εμποιήσωμεν τοῖς ἀκούουσι, ΧΙ, 27. πίνῃ. παριστώντος. Κυρίου, ἐπιστᾶται. μονεύσωμεν. αὐτῶν. ἐν τῷ βαπτίζεσθαι. παρὰ τῶν. Αι παρ' αὐτῶν τῶν. οὖν τὰ ῥήματα. ἀόρατα, λαλοῦντα ῥήματα : λαλοῦντα ἀλλ᾽ οὖν τά. παρ' ἑαυτῶν. παρ' αὐτῶν. .1585 DE BAPTISMO LIBER II. Cor. st ibid. 28, 29. II Cor. v, non dijudicans corpus et sanguinem Do- mini. duo A B @ D Apostolus dicat : « Itaque quicunque manducaverit panem, vel biberit calicem Domini indigne, reurs erit corporis et sanguinis Domini "; . imo judicium per repetitionem vehementius simul et formidabi- lius declaret, his verbis : « Probet autem seipsum unusquisque, et sic de pane edat, et de calice bi- bat. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus De- mini ". . Quod si is qui in sola immunditia con- stitutus est (immunditia autem proprietatem typice ex lege discimus), judicio tam horrendo obnoxius est, quanto magis qui in peccato est, Christique corpus temere edit, judicium gravius sibi accerset? Mundemus igitur nos ab omni inquinamento (dis- crimen autem, quod inquinamentum inter el immunditiam intercedit, prudentibus sapienti- husque est manifestum), et ita demum accedanus ad sancta, ut eorum qui Dominum occiderunt effu- giamus judicium, videlicet, • Quicunque manduca- verit panem, vel biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini; › possi- deamus vero vitam æternam, sicut promisit verax Dominus et Deus noster Jesus Christus, si modo edentes bibentesque memores fuerimus ipsius, qui pro nobis mortuus est, servaverimusque sententiam Apostoli, qui dicit : « Charitas enim Christi con- stringit nos, judicantes hoc, quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt : et pro omnibus mortuus est, ut qui vivunt non am- plius sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit : » qua de re in baptismate fecimus pactionem. QUÆSTIO IV. An omni verbo Dei credendum sit el obtemperandum, adeo ut id quod dicitur, verum esse persuasissi- mum sit, etiamsi aut aliquod verbum aut factum ipsius Domini vel sanctorum inveniatur, quod vi- deatur esse contrarium. RESPONSIO. quocunque, qui Dominum nostrum Jesum Chri- stum unigenitum Dei vivi Filium, per quem omnia tam visibilia quam invisibilia facta sunt, confiteri non recusarit, quandoquidem ea verba quæ locutus est, a Patre audivit, tamen respondere necesse ha- bemus, obedientes Apostolo dicenti : « Parati eritis ad respondendum quilibet interroganti vos rationem ejus quæ in vobis est fidei *. » Et ne, si de nostro aliquid dicamus, ambiguitatem afferamus audien- 14, 15. | Petr. 111, 15. Μox Reg. secundus editi mss. Alii duo mss. ubi notari potest, errorem ex eo evenisse, quod imperiti librarii ex inepte fecerint post mss. tres Editi 1. Τὸ ἐρώτημα, εἰ καὶ παντάπασιν ἀνάξιον παν (85) Editi εσθίει... πίνει. At mss. duo ἐσθίῃ... (86) Regii primus et tertius παριστῶν, recte. Editi (87) Veteres duo libri τὸ σῶμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ (88) Unus ms. πόσῳ πλέον. Aliquanto post mss. (89) Editi μνημονεύωμεν. Veteres duo libri μνη- 1. Hæc quæstio, tametsi prorsus indigna est (90) Editi ὑπὲρ ἡμῶν. Veteres duo libri ὑπὲρ (91) Illud ή additum est ex tribus codicibus. Mor (92) Reg. secundus perinde ut editi ἀόρατα, ἀλλ᾽ (93) Veteres duo libri ἀποκρίνεσθαι. Aliquanto

μνημονεύσωμεν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος· «Ἀμήν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἰῶτα ἓν ἡ μία κεραία οὐ μὴ παρ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ (94) νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· καὶ πάλιν· « Εὐκοπώτερόν ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν, ο Εἰ δὲ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε, καὶ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε, ἀκόλουθόν ἐστιν εἰπεῖν, ὅτι καὶ πλεῖον Μωϋσέως ὧδε, τοῦ Ἀποστόλου, μετὰ τὸ τὴν ἀπρόσιτον τοῖς Ἰσραη- λίταις Μωϋσέως δόξαν διηγήσασθαι ἐν συγκρίσει τῆς δόξης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπενεγκόντος ὅτι, « Οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέλει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ. » Οὕτως εἰ καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐπαιδεύθημεν τὰ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ εἰρημένα ἐν πίστει ἀδιακρίτῳ Β βεβαιότερα γνωρίσαι καὶ ὁμολογεῖν, ὅμως πάλιν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεύσωμεν λέγοντος·ι Ο οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου ου μὴ παρέλθωσιν. » Ηρχει μὲν οὖν τὰ τοῦ Κυρίου ῥήματα πλέον πάντων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ ἡγεμο νικῷ στηρίξαι τὰς καρδίας ἡμῶν, ἀδιστάκτως καὶ ἀραρότως ἔχειν περὶ παντὸς ῥήματος ἐκπορευομένου διὰ στόματος Θεοῦ· ἵνα δὲ καὶ τῇ τινων ἀσθενείᾳ βοη θήσωμεν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ μαρτυρίαν ἑνὸς ἢ δεν τέρου ἐκ πολλῶν παραθέσθαι. Ὁ μὲν οὖν Δαβίδ φησι· • Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ, ἐστηριγμένα: εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι·, καὶ πάλιν· « Πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ, καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, ο καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὁ δὲ Ἰηοὺ ἐν τοῖς Βασιλείοις (95) εἶπεν· ‹ Ιδετε, ὅτι οὐ πεσεῖται λόγος Κυρίου ἐπὶ τὴν γῆν. κρεῖττόν ἐστιν ἑαυτοῦ καταψηφίσασθαι, ὡς μήπω ἐλθόντος εἰς κατανόησιν τοῦ πλούτου τῆς σοφίας, καὶ ὅτι δύσκολον τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων τοῦ Θεοῦ ἐφικέσθαι, ἢ ὑπόδικον γενέσθαι τῷ κρίματι τῆς θρα- σύτητος καὶ τῆς αὐθαδείας, καὶ ἀκοῦσαι, ο Ασεβής ὁ λέγων βασιλεῖ, Παρανομεῖς· ο καὶ, ο Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; » Εἰ δὲ καὶ τὰ πολλὰ τοῖς πολ- λοῖς φανερὰν ἔχειν δοκεῖ τὴν λύσιν, ὅμως ἐπὶ τῶν δοκούντων ἐναντίωσιν ἔχειν (96) ὀφείλομεν παρατη ρεῖν, ὅτι, ὅταν μὲν τῷ προστάγματι δοκῇ ἐναντίον τι εἶναι ῥῆμα ἢ ἔργον, ἀναγκαῖον αὐτὸν ἕκαστον τῷ προστάγματι πειθαρχεῖν, καὶ μὴ τῷ βάθει τοῦ πλούσ του καὶ τῆς σοφίας ἐπισκήπτειν, ἢ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις· τοῦτο γὰρ εὐάρεστον τῷ Θεῷ, καὶ ἀκίνδυνον εἶναι μεμαθήκαμεν ἐκ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν· ὅταν δὲ πρόσταγμα προστάγ ματι ἐναντίως ἔχειν δοκῇ, ἵνα τὰς ὑποθέσεις κατα- μανθάνοντες (97), καὶ ὁλόκληρον τὴν περικοπὴν ΧΙ, 33. δοκεῖ. δοκῇ. αὐτὸν ἕκαστον, αὐτῶν ἔκαστον, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tibus, Domini ipsius faciamus mentionem, dicentis A videlicet, c Amen, amen dico vobis, iota unum aut unus apex non præteribit a lege donec omnia flant " ; › et iterum: ‹ Facilius est cœlum et ter- ran praterire, quam legis unum apicem cadere 38. Quod si quidpiam est hic plus Salomone, si quid- piam est hic plus Jona s, consequens est ut dica- mus : Quidpiam etiam est hic plus Moyse, Apo- stolo, posteaquam Moysis gloriam Israelitis inacces- sam recensuit, eamque contulit cum Domini nostri Jesu Christi gloria, subjungente, Glorificatum C non est, quod claruit in hac parte, propter excel- lentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per glo- riam est : multo magis quod manet, in gloria est 4°. Ita etsi ex iis quæ protulimus locis ea quæ in Evangelio dicta sunt, ceu certissima per indu- bitatam fidem cognoscere ac confiteri didicimus, tamen hæc ipsius Domini verba in medium rursus adducamus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt ". Itaque Domini verba maxime omnium suffecerunt ad nostros animos in sancto atque principali Spiritu con- Armandos, sic ut indubitanter constanterque omne verbum ex Dei ore procedens susciperemus : sed tamen, ut quorundam opitulemur imbecillitati, par fuerit testimonium quoque unius aut alterius ex multis adjicere. Ait itaque David: Fidelia omnia mandata ejus, confirmata in sæculum sæ- culi, facta in veritate et æquitate ". » Ac rursus: • Fidelis Dominus in omnibus verbis suis, et san- ctus in omnibus operibus suis *, et ejusmodi multa. Jehu autem in Regnorum libris dixit : « Vi- dete quod non cadet verbum Domini in terram “. modo contraria, satius est unumquemque senten- tiam adversus seipsum ferre, tanquam qui ad cogni- tionem divitiarum sapientiæ nondum pervenerit, et quod Dei judicia quæ investigari non possunt, attingere difficile sit, quam audaciæ ac pertinaciæ judicio obnoxium Geri, et audire : « Impius est qui dicit regi : Inique agis ' ; » et, • Quis accusabit ad- versus electos Dei *?, Quamvis autem nullorum judicio, multa perspicue solvantur, tanien in iis quæ contraria inter se esse videntur, illud obser- vare debemus, quod cum aliquod verbum aut fa- D ctum præcepto contrarium esse videtur, necessa- rium est unumquemque præcepto obsequi, non altitudinem divitiarum et sapientiæ & improbare, aut in peccatis prætextus prætexere 48. Hoc enim Deo placere, et periculo carere ex divinis Scripturis didicimus. Sed si præceptum præcepto repugnare videtur, argumentis interim intellectis, et lecto Job xxxiv, 18. * Rom. vin, 33. +7 Rom. Matth. v, 18. Luc. xvi, 17. so Matth. xu, 41, ** Psal. cx, 8. * Psal. cxLiv, 13. IV Reg. x, 10. Psal. CXL, 4. At mss. duo Statim, ubi et in mss. et in editis legitur legi vult Combef. sius horum quodliber. 2. De iis vero quæ videntur inter se esse quodam 2. Περὶ δὲ τῶν δοκούντων ἐναντίωσίν τινα ἔχειν, 42. 40 1 Cor. 111, 10, 11. * Matth. xx!V, 35. (94) Codices duo ἐκ τοῦ. (95) Reg. primus ἐν ταῖς Βασιλείαις. (96) Antiqui duo libri εναντίως ἔχειν. Μox editi (97) Veteres duo libri καταμαθόντες.

μνημονεύσωμεν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος· «Ἀμήν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἰῶτα ἓν ἡ μία κεραία οὐ μὴ παρ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ (94) νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· καὶ πάλιν· « Εὐκοπώτερόν ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν, ο Εἰ δὲ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε, καὶ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε, ἀκόλουθόν ἐστιν εἰπεῖν, ὅτι καὶ πλεῖον Μωϋσέως ὧδε, τοῦ Ἀποστόλου, μετὰ τὸ τὴν ἀπρόσιτον τοῖς Ἰσραη- λίταις Μωϋσέως δόξαν διηγήσασθαι ἐν συγκρίσει τῆς δόξης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπενεγκόντος ὅτι, « Οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέλει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ. » Οὕτως εἰ καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐπαιδεύθημεν τὰ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ εἰρημένα ἐν πίστει ἀδιακρίτῳ Β βεβαιότερα γνωρίσαι καὶ ὁμολογεῖν, ὅμως πάλιν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεύσωμεν λέγοντος·ι Ο οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου ου μὴ παρέλθωσιν. » Ηρχει μὲν οὖν τὰ τοῦ Κυρίου ῥήματα πλέον πάντων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ ἡγεμο νικῷ στηρίξαι τὰς καρδίας ἡμῶν, ἀδιστάκτως καὶ ἀραρότως ἔχειν περὶ παντὸς ῥήματος ἐκπορευομένου διὰ στόματος Θεοῦ· ἵνα δὲ καὶ τῇ τινων ἀσθενείᾳ βοη θήσωμεν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ μαρτυρίαν ἑνὸς ἢ δεν τέρου ἐκ πολλῶν παραθέσθαι. Ὁ μὲν οὖν Δαβίδ φησι· • Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ, ἐστηριγμένα: εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι·, καὶ πάλιν· « Πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ, καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, ο καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὁ δὲ Ἰηοὺ ἐν τοῖς Βασιλείοις (95) εἶπεν· ‹ Ιδετε, ὅτι οὐ πεσεῖται λόγος Κυρίου ἐπὶ τὴν γῆν. κρεῖττόν ἐστιν ἑαυτοῦ καταψηφίσασθαι, ὡς μήπω ἐλθόντος εἰς κατανόησιν τοῦ πλούτου τῆς σοφίας, καὶ ὅτι δύσκολον τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων τοῦ Θεοῦ ἐφικέσθαι, ἢ ὑπόδικον γενέσθαι τῷ κρίματι τῆς θρα- σύτητος καὶ τῆς αὐθαδείας, καὶ ἀκοῦσαι, ο Ασεβής ὁ λέγων βασιλεῖ, Παρανομεῖς· ο καὶ, ο Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; » Εἰ δὲ καὶ τὰ πολλὰ τοῖς πολ- λοῖς φανερὰν ἔχειν δοκεῖ τὴν λύσιν, ὅμως ἐπὶ τῶν δοκούντων ἐναντίωσιν ἔχειν (96) ὀφείλομεν παρατη ρεῖν, ὅτι, ὅταν μὲν τῷ προστάγματι δοκῇ ἐναντίον τι εἶναι ῥῆμα ἢ ἔργον, ἀναγκαῖον αὐτὸν ἕκαστον τῷ προστάγματι πειθαρχεῖν, καὶ μὴ τῷ βάθει τοῦ πλούσ του καὶ τῆς σοφίας ἐπισκήπτειν, ἢ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις· τοῦτο γὰρ εὐάρεστον τῷ Θεῷ, καὶ ἀκίνδυνον εἶναι μεμαθήκαμεν ἐκ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν· ὅταν δὲ πρόσταγμα προστάγ ματι ἐναντίως ἔχειν δοκῇ, ἵνα τὰς ὑποθέσεις κατα- μανθάνοντες (97), καὶ ὁλόκληρον τὴν περικοπὴν ΧΙ, 33. δοκεῖ. δοκῇ. αὐτὸν ἕκαστον, αὐτῶν ἔκαστον, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tibus, Domini ipsius faciamus mentionem, dicentis A videlicet, c Amen, amen dico vobis, iota unum aut unus apex non præteribit a lege donec omnia flant " ; › et iterum: ‹ Facilius est cœlum et ter- ran praterire, quam legis unum apicem cadere 38. Quod si quidpiam est hic plus Salomone, si quid- piam est hic plus Jona s, consequens est ut dica- mus : Quidpiam etiam est hic plus Moyse, Apo- stolo, posteaquam Moysis gloriam Israelitis inacces- sam recensuit, eamque contulit cum Domini nostri Jesu Christi gloria, subjungente, Glorificatum C non est, quod claruit in hac parte, propter excel- lentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per glo- riam est : multo magis quod manet, in gloria est 4°. Ita etsi ex iis quæ protulimus locis ea quæ in Evangelio dicta sunt, ceu certissima per indu- bitatam fidem cognoscere ac confiteri didicimus, tamen hæc ipsius Domini verba in medium rursus adducamus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt ". Itaque Domini verba maxime omnium suffecerunt ad nostros animos in sancto atque principali Spiritu con- Armandos, sic ut indubitanter constanterque omne verbum ex Dei ore procedens susciperemus : sed tamen, ut quorundam opitulemur imbecillitati, par fuerit testimonium quoque unius aut alterius ex multis adjicere. Ait itaque David: Fidelia omnia mandata ejus, confirmata in sæculum sæ- culi, facta in veritate et æquitate ". » Ac rursus: • Fidelis Dominus in omnibus verbis suis, et san- ctus in omnibus operibus suis *, et ejusmodi multa. Jehu autem in Regnorum libris dixit : « Vi- dete quod non cadet verbum Domini in terram “. modo contraria, satius est unumquemque senten- tiam adversus seipsum ferre, tanquam qui ad cogni- tionem divitiarum sapientiæ nondum pervenerit, et quod Dei judicia quæ investigari non possunt, attingere difficile sit, quam audaciæ ac pertinaciæ judicio obnoxium Geri, et audire : « Impius est qui dicit regi : Inique agis ' ; » et, • Quis accusabit ad- versus electos Dei *?, Quamvis autem nullorum judicio, multa perspicue solvantur, tanien in iis quæ contraria inter se esse videntur, illud obser- vare debemus, quod cum aliquod verbum aut fa- D ctum præcepto contrarium esse videtur, necessa- rium est unumquemque præcepto obsequi, non altitudinem divitiarum et sapientiæ & improbare, aut in peccatis prætextus prætexere 48. Hoc enim Deo placere, et periculo carere ex divinis Scripturis didicimus. Sed si præceptum præcepto repugnare videtur, argumentis interim intellectis, et lecto Job xxxiv, 18. * Rom. vin, 33. +7 Rom. Matth. v, 18. Luc. xvi, 17. so Matth. xu, 41, ** Psal. cx, 8. * Psal. cxLiv, 13. IV Reg. x, 10. Psal. CXL, 4. At mss. duo Statim, ubi et in mss. et in editis legitur legi vult Combef. sius horum quodliber. 2. De iis vero quæ videntur inter se esse quodam 2. Περὶ δὲ τῶν δοκούντων ἐναντίωσίν τινα ἔχειν, 42. 40 1 Cor. 111, 10, 11. * Matth. xx!V, 35. (94) Codices duo ἐκ τοῦ. (95) Reg. primus ἐν ταῖς Βασιλείαις. (96) Antiqui duo libri εναντίως ἔχειν. Μox editi (97) Veteres duo libri καταμαθόντες.

μνημονεύσωμεν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος· «Ἀμήν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἰῶτα ἓν ἡ μία κεραία οὐ μὴ παρ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ (94) νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· καὶ πάλιν· « Εὐκοπώτερόν ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν, ο Εἰ δὲ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε, καὶ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε, ἀκόλουθόν ἐστιν εἰπεῖν, ὅτι καὶ πλεῖον Μωϋσέως ὧδε, τοῦ Ἀποστόλου, μετὰ τὸ τὴν ἀπρόσιτον τοῖς Ἰσραη- λίταις Μωϋσέως δόξαν διηγήσασθαι ἐν συγκρίσει τῆς δόξης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπενεγκόντος ὅτι, « Οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέλει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ. » Οὕτως εἰ καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐπαιδεύθημεν τὰ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ εἰρημένα ἐν πίστει ἀδιακρίτῳ Β βεβαιότερα γνωρίσαι καὶ ὁμολογεῖν, ὅμως πάλιν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεύσωμεν λέγοντος·ι Ο οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου ου μὴ παρέλθωσιν. » Ηρχει μὲν οὖν τὰ τοῦ Κυρίου ῥήματα πλέον πάντων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ ἡγεμο νικῷ στηρίξαι τὰς καρδίας ἡμῶν, ἀδιστάκτως καὶ ἀραρότως ἔχειν περὶ παντὸς ῥήματος ἐκπορευομένου διὰ στόματος Θεοῦ· ἵνα δὲ καὶ τῇ τινων ἀσθενείᾳ βοη θήσωμεν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ μαρτυρίαν ἑνὸς ἢ δεν τέρου ἐκ πολλῶν παραθέσθαι. Ὁ μὲν οὖν Δαβίδ φησι· • Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ, ἐστηριγμένα: εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι·, καὶ πάλιν· « Πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ, καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, ο καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὁ δὲ Ἰηοὺ ἐν τοῖς Βασιλείοις (95) εἶπεν· ‹ Ιδετε, ὅτι οὐ πεσεῖται λόγος Κυρίου ἐπὶ τὴν γῆν. κρεῖττόν ἐστιν ἑαυτοῦ καταψηφίσασθαι, ὡς μήπω ἐλθόντος εἰς κατανόησιν τοῦ πλούτου τῆς σοφίας, καὶ ὅτι δύσκολον τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων τοῦ Θεοῦ ἐφικέσθαι, ἢ ὑπόδικον γενέσθαι τῷ κρίματι τῆς θρα- σύτητος καὶ τῆς αὐθαδείας, καὶ ἀκοῦσαι, ο Ασεβής ὁ λέγων βασιλεῖ, Παρανομεῖς· ο καὶ, ο Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; » Εἰ δὲ καὶ τὰ πολλὰ τοῖς πολ- λοῖς φανερὰν ἔχειν δοκεῖ τὴν λύσιν, ὅμως ἐπὶ τῶν δοκούντων ἐναντίωσιν ἔχειν (96) ὀφείλομεν παρατη ρεῖν, ὅτι, ὅταν μὲν τῷ προστάγματι δοκῇ ἐναντίον τι εἶναι ῥῆμα ἢ ἔργον, ἀναγκαῖον αὐτὸν ἕκαστον τῷ προστάγματι πειθαρχεῖν, καὶ μὴ τῷ βάθει τοῦ πλούσ του καὶ τῆς σοφίας ἐπισκήπτειν, ἢ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις· τοῦτο γὰρ εὐάρεστον τῷ Θεῷ, καὶ ἀκίνδυνον εἶναι μεμαθήκαμεν ἐκ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν· ὅταν δὲ πρόσταγμα προστάγ ματι ἐναντίως ἔχειν δοκῇ, ἵνα τὰς ὑποθέσεις κατα- μανθάνοντες (97), καὶ ὁλόκληρον τὴν περικοπὴν ΧΙ, 33. δοκεῖ. δοκῇ. αὐτὸν ἕκαστον, αὐτῶν ἔκαστον, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tibus, Domini ipsius faciamus mentionem, dicentis A videlicet, c Amen, amen dico vobis, iota unum aut unus apex non præteribit a lege donec omnia flant " ; › et iterum: ‹ Facilius est cœlum et ter- ran praterire, quam legis unum apicem cadere 38. Quod si quidpiam est hic plus Salomone, si quid- piam est hic plus Jona s, consequens est ut dica- mus : Quidpiam etiam est hic plus Moyse, Apo- stolo, posteaquam Moysis gloriam Israelitis inacces- sam recensuit, eamque contulit cum Domini nostri Jesu Christi gloria, subjungente, Glorificatum C non est, quod claruit in hac parte, propter excel- lentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per glo- riam est : multo magis quod manet, in gloria est 4°. Ita etsi ex iis quæ protulimus locis ea quæ in Evangelio dicta sunt, ceu certissima per indu- bitatam fidem cognoscere ac confiteri didicimus, tamen hæc ipsius Domini verba in medium rursus adducamus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt ". Itaque Domini verba maxime omnium suffecerunt ad nostros animos in sancto atque principali Spiritu con- Armandos, sic ut indubitanter constanterque omne verbum ex Dei ore procedens susciperemus : sed tamen, ut quorundam opitulemur imbecillitati, par fuerit testimonium quoque unius aut alterius ex multis adjicere. Ait itaque David: Fidelia omnia mandata ejus, confirmata in sæculum sæ- culi, facta in veritate et æquitate ". » Ac rursus: • Fidelis Dominus in omnibus verbis suis, et san- ctus in omnibus operibus suis *, et ejusmodi multa. Jehu autem in Regnorum libris dixit : « Vi- dete quod non cadet verbum Domini in terram “. modo contraria, satius est unumquemque senten- tiam adversus seipsum ferre, tanquam qui ad cogni- tionem divitiarum sapientiæ nondum pervenerit, et quod Dei judicia quæ investigari non possunt, attingere difficile sit, quam audaciæ ac pertinaciæ judicio obnoxium Geri, et audire : « Impius est qui dicit regi : Inique agis ' ; » et, • Quis accusabit ad- versus electos Dei *?, Quamvis autem nullorum judicio, multa perspicue solvantur, tanien in iis quæ contraria inter se esse videntur, illud obser- vare debemus, quod cum aliquod verbum aut fa- D ctum præcepto contrarium esse videtur, necessa- rium est unumquemque præcepto obsequi, non altitudinem divitiarum et sapientiæ & improbare, aut in peccatis prætextus prætexere 48. Hoc enim Deo placere, et periculo carere ex divinis Scripturis didicimus. Sed si præceptum præcepto repugnare videtur, argumentis interim intellectis, et lecto Job xxxiv, 18. * Rom. vin, 33. +7 Rom. Matth. v, 18. Luc. xvi, 17. so Matth. xu, 41, ** Psal. cx, 8. * Psal. cxLiv, 13. IV Reg. x, 10. Psal. CXL, 4. At mss. duo Statim, ubi et in mss. et in editis legitur legi vult Combef. sius horum quodliber. 2. De iis vero quæ videntur inter se esse quodam 2. Περὶ δὲ τῶν δοκούντων ἐναντίωσίν τινα ἔχειν, 42. 40 1 Cor. 111, 10, 11. * Matth. xx!V, 35. (94) Codices duo ἐκ τοῦ. (95) Reg. primus ἐν ταῖς Βασιλείαις. (96) Antiqui duo libri εναντίως ἔχειν. Μox editi (97) Veteres duo libri καταμαθόντες.

μνημονεύσωμεν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος· «Ἀμήν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἰῶτα ἓν ἡ μία κεραία οὐ μὴ παρ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ (94) νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται· καὶ πάλιν· « Εὐκοπώτερόν ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν, ο Εἰ δὲ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε, καὶ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε, ἀκόλουθόν ἐστιν εἰπεῖν, ὅτι καὶ πλεῖον Μωϋσέως ὧδε, τοῦ Ἀποστόλου, μετὰ τὸ τὴν ἀπρόσιτον τοῖς Ἰσραη- λίταις Μωϋσέως δόξαν διηγήσασθαι ἐν συγκρίσει τῆς δόξης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπενεγκόντος ὅτι, « Οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέλει ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ. » Οὕτως εἰ καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐπαιδεύθημεν τὰ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ εἰρημένα ἐν πίστει ἀδιακρίτῳ Β βεβαιότερα γνωρίσαι καὶ ὁμολογεῖν, ὅμως πάλιν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεύσωμεν λέγοντος·ι Ο οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου ου μὴ παρέλθωσιν. » Ηρχει μὲν οὖν τὰ τοῦ Κυρίου ῥήματα πλέον πάντων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ ἡγεμο νικῷ στηρίξαι τὰς καρδίας ἡμῶν, ἀδιστάκτως καὶ ἀραρότως ἔχειν περὶ παντὸς ῥήματος ἐκπορευομένου διὰ στόματος Θεοῦ· ἵνα δὲ καὶ τῇ τινων ἀσθενείᾳ βοη θήσωμεν, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ μαρτυρίαν ἑνὸς ἢ δεν τέρου ἐκ πολλῶν παραθέσθαι. Ὁ μὲν οὖν Δαβίδ φησι· • Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ, ἐστηριγμένα: εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι·, καὶ πάλιν· « Πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ, καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, ο καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὁ δὲ Ἰηοὺ ἐν τοῖς Βασιλείοις (95) εἶπεν· ‹ Ιδετε, ὅτι οὐ πεσεῖται λόγος Κυρίου ἐπὶ τὴν γῆν. κρεῖττόν ἐστιν ἑαυτοῦ καταψηφίσασθαι, ὡς μήπω ἐλθόντος εἰς κατανόησιν τοῦ πλούτου τῆς σοφίας, καὶ ὅτι δύσκολον τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων τοῦ Θεοῦ ἐφικέσθαι, ἢ ὑπόδικον γενέσθαι τῷ κρίματι τῆς θρα- σύτητος καὶ τῆς αὐθαδείας, καὶ ἀκοῦσαι, ο Ασεβής ὁ λέγων βασιλεῖ, Παρανομεῖς· ο καὶ, ο Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; » Εἰ δὲ καὶ τὰ πολλὰ τοῖς πολ- λοῖς φανερὰν ἔχειν δοκεῖ τὴν λύσιν, ὅμως ἐπὶ τῶν δοκούντων ἐναντίωσιν ἔχειν (96) ὀφείλομεν παρατη ρεῖν, ὅτι, ὅταν μὲν τῷ προστάγματι δοκῇ ἐναντίον τι εἶναι ῥῆμα ἢ ἔργον, ἀναγκαῖον αὐτὸν ἕκαστον τῷ προστάγματι πειθαρχεῖν, καὶ μὴ τῷ βάθει τοῦ πλούσ του καὶ τῆς σοφίας ἐπισκήπτειν, ἢ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις· τοῦτο γὰρ εὐάρεστον τῷ Θεῷ, καὶ ἀκίνδυνον εἶναι μεμαθήκαμεν ἐκ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν· ὅταν δὲ πρόσταγμα προστάγ ματι ἐναντίως ἔχειν δοκῇ, ἵνα τὰς ὑποθέσεις κατα- μανθάνοντες (97), καὶ ὁλόκληρον τὴν περικοπὴν ΧΙ, 33. δοκεῖ. δοκῇ. αὐτὸν ἕκαστον, αὐτῶν ἔκαστον, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tibus, Domini ipsius faciamus mentionem, dicentis A videlicet, c Amen, amen dico vobis, iota unum aut unus apex non præteribit a lege donec omnia flant " ; › et iterum: ‹ Facilius est cœlum et ter- ran praterire, quam legis unum apicem cadere 38. Quod si quidpiam est hic plus Salomone, si quid- piam est hic plus Jona s, consequens est ut dica- mus : Quidpiam etiam est hic plus Moyse, Apo- stolo, posteaquam Moysis gloriam Israelitis inacces- sam recensuit, eamque contulit cum Domini nostri Jesu Christi gloria, subjungente, Glorificatum C non est, quod claruit in hac parte, propter excel- lentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per glo- riam est : multo magis quod manet, in gloria est 4°. Ita etsi ex iis quæ protulimus locis ea quæ in Evangelio dicta sunt, ceu certissima per indu- bitatam fidem cognoscere ac confiteri didicimus, tamen hæc ipsius Domini verba in medium rursus adducamus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non præteribunt ". Itaque Domini verba maxime omnium suffecerunt ad nostros animos in sancto atque principali Spiritu con- Armandos, sic ut indubitanter constanterque omne verbum ex Dei ore procedens susciperemus : sed tamen, ut quorundam opitulemur imbecillitati, par fuerit testimonium quoque unius aut alterius ex multis adjicere. Ait itaque David: Fidelia omnia mandata ejus, confirmata in sæculum sæ- culi, facta in veritate et æquitate ". » Ac rursus: • Fidelis Dominus in omnibus verbis suis, et san- ctus in omnibus operibus suis *, et ejusmodi multa. Jehu autem in Regnorum libris dixit : « Vi- dete quod non cadet verbum Domini in terram “. modo contraria, satius est unumquemque senten- tiam adversus seipsum ferre, tanquam qui ad cogni- tionem divitiarum sapientiæ nondum pervenerit, et quod Dei judicia quæ investigari non possunt, attingere difficile sit, quam audaciæ ac pertinaciæ judicio obnoxium Geri, et audire : « Impius est qui dicit regi : Inique agis ' ; » et, • Quis accusabit ad- versus electos Dei *?, Quamvis autem nullorum judicio, multa perspicue solvantur, tanien in iis quæ contraria inter se esse videntur, illud obser- vare debemus, quod cum aliquod verbum aut fa- D ctum præcepto contrarium esse videtur, necessa- rium est unumquemque præcepto obsequi, non altitudinem divitiarum et sapientiæ & improbare, aut in peccatis prætextus prætexere 48. Hoc enim Deo placere, et periculo carere ex divinis Scripturis didicimus. Sed si præceptum præcepto repugnare videtur, argumentis interim intellectis, et lecto Job xxxiv, 18. * Rom. vin, 33. +7 Rom. Matth. v, 18. Luc. xvi, 17. so Matth. xu, 41, ** Psal. cx, 8. * Psal. cxLiv, 13. IV Reg. x, 10. Psal. CXL, 4. At mss. duo Statim, ubi et in mss. et in editis legitur legi vult Combef. sius horum quodliber. 2. De iis vero quæ videntur inter se esse quodam 2. Περὶ δὲ τῶν δοκούντων ἐναντίωσίν τινα ἔχειν, 42. 40 1 Cor. 111, 10, 11. * Matth. xx!V, 35. (94) Codices duo ἐκ τοῦ. (95) Reg. primus ἐν ταῖς Βασιλείαις. (96) Antiqui duo libri εναντίως ἔχειν. Μox editi (97) Veteres duo libri καταμαθόντες.

ἀναγινώσκοντες, οὕτω τὸ ἄμαχον ἐπιγινώσκωμεν, καὶ τὸ ἑκάστῳ ἁρμόζον πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἄνω κλή σεως φυλάσσωμεν, εἰς ὃν ἀμφότερα τείνει τὰ προστάγ ματα· τὰ μὲν νόσον θεραπεύοντα, τὰ δὲ προκοπὴν ἐμποιοῦντα πρὸς τελείωσιν ἄγουσαν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, τοῦ Κυρίου λέγοντος ποτὲ μέν· « Οὐδ εἰς, λύχνον ἅψας, κρύπτει αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ' ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ· οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Ποτὲ δὲ, « Σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην, μὴ γνώτω * (98) ἀριστερὰ, τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου. ‹ γελισταῖς καὶ τῷ ᾿Αποστόλῳ. Ἐὰν δὲ ἡ μὲν ἐντολὴ Β δοθῇ, πῶς δὲ γένηται, μὴ ἐπενεχθῇ, ἀνασχώμεθα τοῦ Κυρίου λέγοντος· « Ερευνᾶτε τὰς Γραφάς, » καὶ μια μησώμεθα τοὺς ἀποστόλους αὐτὸν τὸν Κύριον επερω- τήσαντας τὴν ἑρμηνείαν τῶν παρ' αὐτοῦ εἰρημένων καὶ τῶν παρ' αὐτοῦ ἐκ τῶν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ εἰρημένων, μανθάνωμεν τὸ ἀληθὲς καὶ σωτήριον· ὥσπερ ἐπὶ τοῦ, • Θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ο ἔκ τε τῶν τῷ νεανίσκῳ προστεταγμένων παιδευόμεθα, αὐ τοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρ χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐ ρανῷ, καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων πρὸς τοὺς ἐπιθυμοῦντας βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομῆσαι· Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐ ράνιος, δοῦναι (99) ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην ποιήσατε " ἑαυτοῖς βαλλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκ- λειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Ἐὰν δὲ καὶ κίνδυνος παρ- έπηται τῇ τηρήσει τῆς ἐντολῆς, ἥτις ἐστὶ καύχημα ἡμῶν, μνημονεύσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος ο Και λόν μοι μᾶλλον ἀποθανεῖν, ἢ τὸ καύχημά μου ἵνα τις κενώσῃ· » καὶ ἀλλαχοῦ πλατύτερον· « Τίς ἡμᾶς χω ρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; θλίψις, ἢ στενο χωρία, ἢ διωγμός, ἢ λιμὸς, ἢ γυμνότης, ἢ κίνδυνος, ἢ μάχαιρα;, καὶ τὰ ἑξῆς. Δι' ὧν σφοδρότερον παιδευόμεθα τηρεῖν τὰς ἐντολὰς, καὶ περισσοτέραν δοῦναι (1) ἀπόδειξιν τῆς πρὸς τὸν Κύριον ἀγάπης, είν πόντα· « Ὁ ἀγαπῶν με, τὰς ἐντολάς μου τηρήσει, ο καὶ πολλάκις ὁμοίως· ἐπὶ δὲ τῶν λοιπῶν μιμεῖσθαι τὸν Απόστολον, καὶ λέγειν· ο Ο βάθος πλούτου, καὶ σο- φίας, καὶ γνώσεως Θεοῦ, ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου » τοῦ ἐξ οὐρανῶν κατελθόντος, καὶ τὰ τοῦ Πατρὸς ἡμῖν ῥήματα ἀπαγγείλαντος (2); @ πιστεύειν ἀναγκαῖον καὶ σωτήριον, ὡς τὰ τέκνα τοῖς Αποστόλῳ Παύλω. ἐὰν ἡμῖν ἐντολή. Αt διο ΧΙΧ, 21. δόναι. τὰ τέκνα. κατὰ τὴν αὐτήν. κατὰ τὴν αὐτοῦ. DE BAPTISMO LIBER IT. $590 A integro loco, ita demum ninil pugnans esse cogue- scamus, et id quod cuique convenit, juxta scopum supernæ vocationis observemus, ad quem videlicet scopum utraque præcepta tendant, partim morbum curantia, partim afferentia talem profectum, quo ad perfecte Deo placendum deducamur, cum Do- minus dicat aliquando quidem, Nemo lucernam accensam abscondit sub modio, sed super cande- labrum ponit, et lucet omnibus, qui sunt in domo; sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant bona vestra opera, et glorificent Patrem vestrum qui in cœlis est " ; » aliquando vero, « Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra quid faciat dextera tua ³0., D me, mandata mea servabit ", » et multis in locis listas et apud Apostolum. Quod si præceptum qui- dem datum fuerit, quomodo vero fiat, non addi- tum sit, obediamus Domino, qui ait : • Scrutamini Scripturas ", imitemurque apostolos, qui Domi num ipsum de eorum quæ ab ipso dicta erant in- terpretatione interrogarunt ; et eorum quæ ab ipso dicta sunt, ex iis quæ in alio loco dixit, veritatem salubritatemque ediscamus. Exempli causa, cum dictum est, ‹ Thesaurizate autem vobis thesauros in caelo ",, quid hæc sibi velint, tum ex iis quæ adolescenti præcepta sunt, edocemur ubi videlicet Dominus ipse dicit: Vende quæ habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo ; › tum ex iis, quæ ad eos qui regnum coelorum consequi cupiebant, dicta fuere, «Ne timeas, pusille grex, quia C complacitum est Patri vestro coelesti dare vobis regnum. Vendite quæ possidetis, et date elee- mosynam, facite vobisipsis sacculos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in coelis *. Si vero periculum etiam observationem mandati comitatur, quæ est gloriatio nostra, meminerimus Apostoli, qui dicit : e Bonum est mihi mori magis, quam ut gloriam meam quis evacuet "; et alibi fusius : Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? , et qua sequuntur. Ex quibus impensius erudimur man- data custodire, atque commonstrare dilectionem majorem erga Dominum, qni dicit, Qui diligit similiter in reliquis vero Apostolum imitari, ac dicere : «O altitudo divitiarum, et sapientia, et scien tiæ Dei, quam incrustabilia sunt judicia ejus, et. impervestigabiles viæ ejus! Quis enim cognovit mentem Domini *,, qui ex cœlis descendit, et Pa so Matth. v, 3. • Joan. v. 59. ss Matth. vi, 20. * Matth. v, 15, 16. **Luc. X11, 32, 33. I Cor. ix, 15. . Rom. vi, 35. duo mss. pro habent Subinde editi mss. duo ut in contextu. enicndatus sit jam a longo tempore, habeatque Joan. xiv, 23.. ss Matth. Rom. XI, 33, 34. Nihil in vulgatis mutandum censuimus. Aberat articulus a vulgatis. Nec ita multo post editi Veteres duo libri 5. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα εὕροις ἂν παρά τε τοῖς εὐαγ 3. Et multa id genus invenias et apud evange- (98) Unus mss. μὴ γνώτω σου ἡ. Aliquanto post (99) Unus mis. πατὴρ ὑμῶν, δοῦναι. (1) Nostri tres mss. δῶμεν, sed ita tamen, ut unus (2) Codex unus ἀναγγείλαντος. Statim duo mss..

ἀναγινώσκοντες, οὕτω τὸ ἄμαχον ἐπιγινώσκωμεν, καὶ τὸ ἑκάστῳ ἁρμόζον πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἄνω κλή σεως φυλάσσωμεν, εἰς ὃν ἀμφότερα τείνει τὰ προστάγ ματα· τὰ μὲν νόσον θεραπεύοντα, τὰ δὲ προκοπὴν ἐμποιοῦντα πρὸς τελείωσιν ἄγουσαν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, τοῦ Κυρίου λέγοντος ποτὲ μέν· « Οὐδ εἰς, λύχνον ἅψας, κρύπτει αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ' ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ· οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Ποτὲ δὲ, « Σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην, μὴ γνώτω * (98) ἀριστερὰ, τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου. ‹ γελισταῖς καὶ τῷ ᾿Αποστόλῳ. Ἐὰν δὲ ἡ μὲν ἐντολὴ Β δοθῇ, πῶς δὲ γένηται, μὴ ἐπενεχθῇ, ἀνασχώμεθα τοῦ Κυρίου λέγοντος· « Ερευνᾶτε τὰς Γραφάς, » καὶ μια μησώμεθα τοὺς ἀποστόλους αὐτὸν τὸν Κύριον επερω- τήσαντας τὴν ἑρμηνείαν τῶν παρ' αὐτοῦ εἰρημένων καὶ τῶν παρ' αὐτοῦ ἐκ τῶν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ εἰρημένων, μανθάνωμεν τὸ ἀληθὲς καὶ σωτήριον· ὥσπερ ἐπὶ τοῦ, • Θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ο ἔκ τε τῶν τῷ νεανίσκῳ προστεταγμένων παιδευόμεθα, αὐ τοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρ χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐ ρανῷ, καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων πρὸς τοὺς ἐπιθυμοῦντας βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομῆσαι· Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐ ράνιος, δοῦναι (99) ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην ποιήσατε " ἑαυτοῖς βαλλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκ- λειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Ἐὰν δὲ καὶ κίνδυνος παρ- έπηται τῇ τηρήσει τῆς ἐντολῆς, ἥτις ἐστὶ καύχημα ἡμῶν, μνημονεύσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος ο Και λόν μοι μᾶλλον ἀποθανεῖν, ἢ τὸ καύχημά μου ἵνα τις κενώσῃ· » καὶ ἀλλαχοῦ πλατύτερον· « Τίς ἡμᾶς χω ρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; θλίψις, ἢ στενο χωρία, ἢ διωγμός, ἢ λιμὸς, ἢ γυμνότης, ἢ κίνδυνος, ἢ μάχαιρα;, καὶ τὰ ἑξῆς. Δι' ὧν σφοδρότερον παιδευόμεθα τηρεῖν τὰς ἐντολὰς, καὶ περισσοτέραν δοῦναι (1) ἀπόδειξιν τῆς πρὸς τὸν Κύριον ἀγάπης, είν πόντα· « Ὁ ἀγαπῶν με, τὰς ἐντολάς μου τηρήσει, ο καὶ πολλάκις ὁμοίως· ἐπὶ δὲ τῶν λοιπῶν μιμεῖσθαι τὸν Απόστολον, καὶ λέγειν· ο Ο βάθος πλούτου, καὶ σο- φίας, καὶ γνώσεως Θεοῦ, ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου » τοῦ ἐξ οὐρανῶν κατελθόντος, καὶ τὰ τοῦ Πατρὸς ἡμῖν ῥήματα ἀπαγγείλαντος (2); @ πιστεύειν ἀναγκαῖον καὶ σωτήριον, ὡς τὰ τέκνα τοῖς Αποστόλῳ Παύλω. ἐὰν ἡμῖν ἐντολή. Αt διο ΧΙΧ, 21. δόναι. τὰ τέκνα. κατὰ τὴν αὐτήν. κατὰ τὴν αὐτοῦ. DE BAPTISMO LIBER IT. $590 A integro loco, ita demum ninil pugnans esse cogue- scamus, et id quod cuique convenit, juxta scopum supernæ vocationis observemus, ad quem videlicet scopum utraque præcepta tendant, partim morbum curantia, partim afferentia talem profectum, quo ad perfecte Deo placendum deducamur, cum Do- minus dicat aliquando quidem, Nemo lucernam accensam abscondit sub modio, sed super cande- labrum ponit, et lucet omnibus, qui sunt in domo; sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant bona vestra opera, et glorificent Patrem vestrum qui in cœlis est " ; » aliquando vero, « Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra quid faciat dextera tua ³0., D me, mandata mea servabit ", » et multis in locis listas et apud Apostolum. Quod si præceptum qui- dem datum fuerit, quomodo vero fiat, non addi- tum sit, obediamus Domino, qui ait : • Scrutamini Scripturas ", imitemurque apostolos, qui Domi num ipsum de eorum quæ ab ipso dicta erant in- terpretatione interrogarunt ; et eorum quæ ab ipso dicta sunt, ex iis quæ in alio loco dixit, veritatem salubritatemque ediscamus. Exempli causa, cum dictum est, ‹ Thesaurizate autem vobis thesauros in caelo ",, quid hæc sibi velint, tum ex iis quæ adolescenti præcepta sunt, edocemur ubi videlicet Dominus ipse dicit: Vende quæ habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo ; › tum ex iis, quæ ad eos qui regnum coelorum consequi cupiebant, dicta fuere, «Ne timeas, pusille grex, quia C complacitum est Patri vestro coelesti dare vobis regnum. Vendite quæ possidetis, et date elee- mosynam, facite vobisipsis sacculos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in coelis *. Si vero periculum etiam observationem mandati comitatur, quæ est gloriatio nostra, meminerimus Apostoli, qui dicit : e Bonum est mihi mori magis, quam ut gloriam meam quis evacuet "; et alibi fusius : Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? , et qua sequuntur. Ex quibus impensius erudimur man- data custodire, atque commonstrare dilectionem majorem erga Dominum, qni dicit, Qui diligit similiter in reliquis vero Apostolum imitari, ac dicere : «O altitudo divitiarum, et sapientia, et scien tiæ Dei, quam incrustabilia sunt judicia ejus, et. impervestigabiles viæ ejus! Quis enim cognovit mentem Domini *,, qui ex cœlis descendit, et Pa so Matth. v, 3. • Joan. v. 59. ss Matth. vi, 20. * Matth. v, 15, 16. **Luc. X11, 32, 33. I Cor. ix, 15. . Rom. vi, 35. duo mss. pro habent Subinde editi mss. duo ut in contextu. enicndatus sit jam a longo tempore, habeatque Joan. xiv, 23.. ss Matth. Rom. XI, 33, 34. Nihil in vulgatis mutandum censuimus. Aberat articulus a vulgatis. Nec ita multo post editi Veteres duo libri 5. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα εὕροις ἂν παρά τε τοῖς εὐαγ 3. Et multa id genus invenias et apud evange- (98) Unus mss. μὴ γνώτω σου ἡ. Aliquanto post (99) Unus mis. πατὴρ ὑμῶν, δοῦναι. (1) Nostri tres mss. δῶμεν, sed ita tamen, ut unus (2) Codex unus ἀναγγείλαντος. Statim duo mss..

Α γονεῦσι, καὶ τὰ παιδία τοῖς διδασκάλοις, κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ φωνὴν, εἰπόν τος • Ἐὰν μή τις δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ε'. Εἰ παντὸς ῥήματος ἡ ἀπείθεια ἀξία όργης καὶ θανάτου, καν ἰδικῶς τῷ καθ᾿ ἕκαστον μὴ ᾖ σιν- ημμένη ἡ ἀπειλή. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ἀξία ὀργῆς καὶ θανάτου, εἴρηται μὲν πλατύτερον ἐν τῇ περὶ τῆς συμφωνίας ἐπιστολῇ· ἵνα δὲ καὶ νῦν μιᾶς ἢ δευτέρας ἐκ πολλῶν μνημονεύσωμεν μαρτυ Β ρίας, ἀκούσωμεν Ἰωάννου μὲν τοῦ Βαπτιστοῦ λέγον τος· « Ο πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ (τὸ δὲ ἀόριστον παντός ἐστι περιληπτικόν) οὐκ ἔψεται τὴν ζωήν, ἀλλ' ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ' αὐτόν· › αὐτοῦ δὲ τοῦ Κυρίου ὁριστικῶς ἀποφηναμένου· . Ιῶτα ἐν, ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένη- ται. » Εἰ δὲ τὰ τοῦ νόμου οὕτως, πόσῳ μᾶλλον τὰ τοῦ Εὐαγγελίου; καθὼς αὐτὸς ὁ Κύριος πολλάκις ἐπιστώσατο. Περὶ δὲ τοῦ, κἂν ἰδικῶς τῷ καθέκαστον μὴ ᾖ συνημμένη ἡ ἀπειλῆ, ἀρκεῖν μὲν λογίζομαι τοῖς πιστοῖς, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεῦσαι εἰπόντος ἐν τῇ περικοπῇ τῆς μετὰ τοὺς μακαρισμούς διδασκα- λίας· ἐν ᾗ πολλῶν μὲν ἐμνημόνευσε τῶν ἀπηγορευ μένων, καὶ τοῖς μὲν προσέθηκε καὶ τὴν ἀπειλὴν, εἰπών· « Πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ, Ρακά, ἔνοχος ἔστα: τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ, Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα· τοῖς δὲ μὴ προστιθείς· ὥσπερ ἐν τῷ εἰπεῖν, ὅτι « Πᾶς ὁ βλέ- πων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· καὶ τὸ, « Ἐγὼ δὲ • λέγω ὑμῖν μὴ ὁμόσαι ὅλως, καὶ μετ' ὀλίγα- Εσται δὲ ὁ λόγος ὑμῶν, Ναί, ναί· οῦ, οὗ (4)· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστι. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα εἰπὼν, ἄνευ τοῦ ἐπαγαγεῖν τῆς τιμωρίας τὸ ἰδίωμα, γενικώτερον κατὰ πάντων ἀπεφήνατο προει τῶν μὲν, « Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη • πλέον τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλ θητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν·, ἐν δὲ τῷ τέλει ἐπαγαγών, ὅτι « Πᾶς ὁ ἀκούων μου τους λόγους του τους, καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς, ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ἄμμον, καὶ κατέβη ἡ βροχὴ, καὶ ἦλθον οἱ ποταμοί, καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέπεσαν (5) τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσε, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη. • • των, οὐ προσέθηκε καὶ τὴν ἀποκειμένην ἑκάστῳ τι 5º σε σε μὲν τοῦ, εἰ. προσειπών. έπεσαν APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tris nobis verba annuntiavit? Cui credere necessa- rium est ac salutare, velut liberos parentibus, et pueros præceptoribus, juxta ipsius Domini nostri Jesu Christi vocem, ubi ait, « Nisi quis susceperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in il- lud ".> QUESTIO V. U trum verbo cuilibet non obsequi sit aliquid ira et morte dignum, etiamsi privatím non singulis con- junctæ sint minæ. RESPONSIO. B c C in epistola de concordia, an videlicet, verbo cuili- bet non obsequi, sit aliquid ira ac morte dignum : sed ut nunc unum aut alterum testimonium ex multis allegemus, audiamus Joannem Baptistam, dicentem : ‹ Qui credit Filio, habet vitam æter- nam : qui vero non credit Filio (quod autem defl- nitum non est, id comprehendit omnia), non vide bit vitam, sed ira Dei manebit super euni '; et Dominum ipsun more definientis pronuntiantem, ‹lota unum, aut anus apex non præteribit a lege, donec omnia flant "., Quod si quæ legis sunt, sic se habent, quanto magis, quæ sunt Evangelii ? sicut Dominus ipse sæpe confirmavit. De eo autem, an res ita sit, etiamsi privatim non singulis conjun- ctæ sint minæ, satis esse arbitror credentibus, si meminerint Domini ipsius, qui, eo loco ubi doctri- nam post beatitudines tradit, plura prohibita re- censuit, et aliquibus quidem minas adjunxit, his verbis : ‹ Quisquis irascitur fratri suo, obnoxius erit judicio : qui vero dixerit, Raca, obnoxius erit concilio : qui autem dixerit, Falue, obnoxius erit gehennæ ignis ",, et ejusmodi multa: aliquibus vero nihil adjecit minarum, exempli gratia cum dicit : « Omnis qui videt mulierem ad concupiscen- dum, jam mochatus est eam in corde suo ";, item, Ego autem dico vobis, non jurare omnino 6; et paulo post : ‹ Erit autem sermo vester, • Est, est : non, non; quod autem his abundantius est, a malo est › Et multa alia id genus locutus, nec proposita ulla propria pœna, generalius adver- sus omnes sententiam tulit, cum prius dixit : Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scri- barum et Pharisæorum, non intrabitis in regnum D eœlorum ., Sub finem vero infert : • Omnis qui audit verba mea hæc, et non facit ea, assimilabitur viro stulto, qui ædificavit domum suam super are- nam, et descendit pluvia, et venerunt flumina, et Haverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina illius magna “. › facta mentione, non addidit destinatam unicuique Marc. x, 15. ** Joan. 111, 36. Matth. v, 18. ibid. 22. ibid. 28. ibid. 34. 37. ibid. 20. Matth. vII, 26, 27. duo libri ut in contextu legi potest. Aliquanto post mss. duo ibid. 1. Περὶ μὲν τοῦ, εἰ (5) παντὸς ῥήματος ἡ ἀπείθεια 1. Dictum quidem est fusius de hoc argumento 2. Atque in aliis locis, peccatorum multorum 2. Καὶ πολλαχοῦ πολλῶν μνημονεύσας ἁμαρτημάτ (3) Editi Περὶ μὲν τοῦ, ὅτι. Αt mss. duo Περὶ (4) Editi ὑμῶν τὸ, Ναί, ναί· καὶ τὸ, Οὐ, οὔ. Veteres (5) Editi προσέπεσον. Antiqui duo libri προσ-

Α γονεῦσι, καὶ τὰ παιδία τοῖς διδασκάλοις, κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ φωνὴν, εἰπόν τος • Ἐὰν μή τις δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ε'. Εἰ παντὸς ῥήματος ἡ ἀπείθεια ἀξία όργης καὶ θανάτου, καν ἰδικῶς τῷ καθ᾿ ἕκαστον μὴ ᾖ σιν- ημμένη ἡ ἀπειλή. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ἀξία ὀργῆς καὶ θανάτου, εἴρηται μὲν πλατύτερον ἐν τῇ περὶ τῆς συμφωνίας ἐπιστολῇ· ἵνα δὲ καὶ νῦν μιᾶς ἢ δευτέρας ἐκ πολλῶν μνημονεύσωμεν μαρτυ Β ρίας, ἀκούσωμεν Ἰωάννου μὲν τοῦ Βαπτιστοῦ λέγον τος· « Ο πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ (τὸ δὲ ἀόριστον παντός ἐστι περιληπτικόν) οὐκ ἔψεται τὴν ζωήν, ἀλλ' ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ' αὐτόν· › αὐτοῦ δὲ τοῦ Κυρίου ὁριστικῶς ἀποφηναμένου· . Ιῶτα ἐν, ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένη- ται. » Εἰ δὲ τὰ τοῦ νόμου οὕτως, πόσῳ μᾶλλον τὰ τοῦ Εὐαγγελίου; καθὼς αὐτὸς ὁ Κύριος πολλάκις ἐπιστώσατο. Περὶ δὲ τοῦ, κἂν ἰδικῶς τῷ καθέκαστον μὴ ᾖ συνημμένη ἡ ἀπειλῆ, ἀρκεῖν μὲν λογίζομαι τοῖς πιστοῖς, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μνημονεῦσαι εἰπόντος ἐν τῇ περικοπῇ τῆς μετὰ τοὺς μακαρισμούς διδασκα- λίας· ἐν ᾗ πολλῶν μὲν ἐμνημόνευσε τῶν ἀπηγορευ μένων, καὶ τοῖς μὲν προσέθηκε καὶ τὴν ἀπειλὴν, εἰπών· « Πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ, Ρακά, ἔνοχος ἔστα: τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ, Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός· » καὶ πολλὰ τοιαῦτα· τοῖς δὲ μὴ προστιθείς· ὥσπερ ἐν τῷ εἰπεῖν, ὅτι « Πᾶς ὁ βλέ- πων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· καὶ τὸ, « Ἐγὼ δὲ • λέγω ὑμῖν μὴ ὁμόσαι ὅλως, καὶ μετ' ὀλίγα- Εσται δὲ ὁ λόγος ὑμῶν, Ναί, ναί· οῦ, οὗ (4)· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστι. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα εἰπὼν, ἄνευ τοῦ ἐπαγαγεῖν τῆς τιμωρίας τὸ ἰδίωμα, γενικώτερον κατὰ πάντων ἀπεφήνατο προει τῶν μὲν, « Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη • πλέον τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλ θητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν·, ἐν δὲ τῷ τέλει ἐπαγαγών, ὅτι « Πᾶς ὁ ἀκούων μου τους λόγους του τους, καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς, ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ἄμμον, καὶ κατέβη ἡ βροχὴ, καὶ ἦλθον οἱ ποταμοί, καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέπεσαν (5) τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσε, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη. • • των, οὐ προσέθηκε καὶ τὴν ἀποκειμένην ἑκάστῳ τι 5º σε σε μὲν τοῦ, εἰ. προσειπών. έπεσαν APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. tris nobis verba annuntiavit? Cui credere necessa- rium est ac salutare, velut liberos parentibus, et pueros præceptoribus, juxta ipsius Domini nostri Jesu Christi vocem, ubi ait, « Nisi quis susceperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in il- lud ".> QUESTIO V. U trum verbo cuilibet non obsequi sit aliquid ira et morte dignum, etiamsi privatím non singulis con- junctæ sint minæ. RESPONSIO. B c C in epistola de concordia, an videlicet, verbo cuili- bet non obsequi, sit aliquid ira ac morte dignum : sed ut nunc unum aut alterum testimonium ex multis allegemus, audiamus Joannem Baptistam, dicentem : ‹ Qui credit Filio, habet vitam æter- nam : qui vero non credit Filio (quod autem defl- nitum non est, id comprehendit omnia), non vide bit vitam, sed ira Dei manebit super euni '; et Dominum ipsun more definientis pronuntiantem, ‹lota unum, aut anus apex non præteribit a lege, donec omnia flant "., Quod si quæ legis sunt, sic se habent, quanto magis, quæ sunt Evangelii ? sicut Dominus ipse sæpe confirmavit. De eo autem, an res ita sit, etiamsi privatim non singulis conjun- ctæ sint minæ, satis esse arbitror credentibus, si meminerint Domini ipsius, qui, eo loco ubi doctri- nam post beatitudines tradit, plura prohibita re- censuit, et aliquibus quidem minas adjunxit, his verbis : ‹ Quisquis irascitur fratri suo, obnoxius erit judicio : qui vero dixerit, Raca, obnoxius erit concilio : qui autem dixerit, Falue, obnoxius erit gehennæ ignis ",, et ejusmodi multa: aliquibus vero nihil adjecit minarum, exempli gratia cum dicit : « Omnis qui videt mulierem ad concupiscen- dum, jam mochatus est eam in corde suo ";, item, Ego autem dico vobis, non jurare omnino 6; et paulo post : ‹ Erit autem sermo vester, • Est, est : non, non; quod autem his abundantius est, a malo est › Et multa alia id genus locutus, nec proposita ulla propria pœna, generalius adver- sus omnes sententiam tulit, cum prius dixit : Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scri- barum et Pharisæorum, non intrabitis in regnum D eœlorum ., Sub finem vero infert : • Omnis qui audit verba mea hæc, et non facit ea, assimilabitur viro stulto, qui ædificavit domum suam super are- nam, et descendit pluvia, et venerunt flumina, et Haverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina illius magna “. › facta mentione, non addidit destinatam unicuique Marc. x, 15. ** Joan. 111, 36. Matth. v, 18. ibid. 22. ibid. 28. ibid. 34. 37. ibid. 20. Matth. vII, 26, 27. duo libri ut in contextu legi potest. Aliquanto post mss. duo ibid. 1. Περὶ μὲν τοῦ, εἰ (5) παντὸς ῥήματος ἡ ἀπείθεια 1. Dictum quidem est fusius de hoc argumento 2. Atque in aliis locis, peccatorum multorum 2. Καὶ πολλαχοῦ πολλῶν μνημονεύσας ἁμαρτημάτ (3) Editi Περὶ μὲν τοῦ, ὅτι. Αt mss. duo Περὶ (4) Editi ὑμῶν τὸ, Ναί, ναί· καὶ τὸ, Οὐ, οὔ. Veteres (5) Editi προσέπεσον. Antiqui duo libri προσ-

μωρίαν, ἀρκεῖν ἡγούμενος τὰ καθόλου πολλάκις είρη- Α Νο- μένα κατά πάντων. Ἐπειδὴ δὲ χρείαν ἔχουσιν οι ἀσθενέστεροι βοηθείας, μνημονεύσωμεν καὶ τοῦ ᾿Απο- στόλου. Μιμούμενος γὰρ τὸν Κύριον καὶ αὐτὸς, ποτὲ μὲν εἶπεν· . Ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρο νος, ἢ πλεονέκτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ή λοίδορος, ἢ μέθυσος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν, ποτὲ δέ· « Μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους· » καὶ ἀλλαχοῦ· • Πᾶσα ὀργὴ, καὶ θυμὸς, καὶ κραυγὴ, καὶ βλασφη- μία ἀρθήτω ἀφ' ὑμῶν, σὺν πάσῃ κακία. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα πολλάκις εἰπὼν, ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὴν ἀπειλὴν, ἀλλαχοῦ γενικώτερον προστίθησι καὶ τὴν τιμωρίαν, εἰπών· . Μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι, οὔτε εἰδωλολάτραι, οὔτε μοιχοί, οὔτε μαλακοί, οὔτε ἀρ- σενοκοῖται, οὔτε κλέπται, οὔτε πλεονέκται, οὐ μέθυ σοι, οὐ λοίδοροι, οὐχ άρπαγες βασιλείαν Θεοῦ οὐ κλη ρονομήσουσιν. ο ᾿Αλλαχοῦ δὲ πάλιν πλατύτερον γρά φει· ι Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· πεπληρωμένους πάσῃ ἀδι- κίᾳ, πορνεία (6), πονηρία, πλεονεξία, κακίᾳ· μεστοὺς φθόνου, φόνου, ἔριδος, δόλου, κακοηθείας· ψιθυριστάς, καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστές, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀσυν- έτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ασπόνδους, ἀνελεή- μονας. Οἵτινες, τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιο: θανάτου εἰσὶν, οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράσσουσι. Διὰ ἀναπολόγητος εἶ, ὦ ἄνθρωπε, πᾶς ὁ κρίνων. Ἐν ᾧ γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτόν και τακρίνεις· τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις, ὁ κρίνων. » Καὶ πολλαχοῦ ὁμοίως. Ἐξ ὧν δείκνυται, ὅτι, κἂν ἐν τοῖς κατὰ μέρος μὴ ᾖ προσκειμένη ἡ ἀπειλὴ τῆς τιμω ρίας ἑκάστῳ είδει, ἀναγκαίως ἐπιγινώσκειν ὀφείλο μεν, ὅτι ἀφύκτῳ ἀνάγκῃ τῇ γενικῇ ὑποβάλλεται ἀπο φάσει ὁ καὶ μίαν ἐντολὴν παραβαίνων· τοῦ μὲν Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποφηναμένου, ὅτι « Ο ἀθετῶν ἐμὲ, καὶ μὴ λαμβάνων τὰ ῥήματά μου, ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὃν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ, ο καὶ τὰ ἑξῆς φορ βερώτερον· Ἰωάννου δὲ τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων οὐδεὶς, ὁριστικῶς (7) μαρτυροῦντος, ὅτι « ' ἀπει- θῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωὴν, ἀλλ' ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ' αὐτόν. » Τοῦτο γὰρ σύνηθες τῇ θεο- πνεύστῳ Γραφῇ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ. Καὶ γὰρ διὰ Μωϋσέως, πολλὰ τῶν ἐν τῷ νόμῳ γράψαντος, ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὴν ἀπειλὴν (8) κατὰ τοῦ παρα- βαίνοντος ἢ ἀμελοῦντος, γενικὴν κατὰ πάντων ἐπ- ήγαγε τὴν κατάραν, ἥτις ἐστὶ τῆς δεινοτάτης τιμωρίας προκαταρκτική, εἰπών· Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ο . στικῶς. μένει, μενεῖ. λ. Καὶ γὰρ διὰ Μωσέως, κ. τ. DE BAPTISMO LIBER II. pænam : sufficere ratus quæ contra omnia in uni- B versum sæpenumero dicta erant. Quoniam autem indigent auxilio infrniores, Apostoli quoque men- tionem faciamus. Nam et ipse Dominum imitans, modo quidem dixit: ‹ Si quis frater nominatus, aut fornicator est, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum tali ne cibum quidem sumite 68;, modo vero, « Nolite mentiri alius adversus alium '; et alibi, ‹ Om- nis ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis, cum omni malitia 70. . Et multa si- milia sæpe prætermissis minis dixit. Alibi tamen generalius poenam quoque adjicit, ubi dicit : « lite errare : neque fornicatores, neque idolis ser- vientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapa- ces regnum Dei possidebunt "., Sed iterum alio loco fusius scribit: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in re- probum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt; repletos omni iniquitate, fornicatione, nequitia, avaritia, malitia, plenos invidia, homicidio, con- tentione, dolo, malignitate, susurrones, detracto- res, Dei osores, contumeliosos, superbos, arrogan - tes, inventores malorum, parentibus non obedien- tes, insipientes, pactorum violatores, sine affe- ctione, absque fœdere, immisericordes. Qui cum justitiam Dei cognovissent, videlicet, quod ii qui talia agunt, digni sint morte, non solum ea fa- ciunt, sed etiam assentiuntur facientibus. Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alterum, teipsum condemnas: eadem enim facis tu, qui judicas 7. . Atque multis in locis similiter. Ex quibus illud conspicuum est, quod, etiamsi singulatim singulis speciebus non sint adjectæ supplicii minæ, necessario cognoscere debemus, eum, qui vel unum præceptum trans- greditur, invitabili necessitate sententia gene- rali subjacere, cum Dominus noster Jesus Chri- stus pronuntiarit, «Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum; sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die , › el quæ sequuntur modo formidabi- D liore ; et Joannes Baptista, quo major nemo ", in modum definientis hoc testimonium reddat : ‹ Qui non obedit Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manebit super eum 7. » floc enim familiare est Scriptura sacre, etiam in Testamento Veteri. Nam per Moysem, qui pleraque legis scripsit, con- " I Cor. 1, 9, 10. ** Rom. 1. 28-32; * Cor. v. 11. Coloss. 111, 9. Ephes. iv, 51. 11, " Joan. x11, 48. Luc. VII, 28. Joan. 11, 36. 1. Μox editi at mss. sunt, a Moyse scripta fuisse, id non puto omnibus probatum iri: quasi multa quoque essent, quæ non _ scripsisset. Verto Nam et per Mosen, qui multa in lege scripsit, non ad- ditis adversus transgredientem aut negligentem mi- nis, contra omnes generalem induxit malediction nem, elc. (6) Vox πορνείᾳ deest in libris veteribus. (7) Regii primus et tertius οὐδεὶς εἰ καὶ μὴ ὁρι (8) Quod ait scriptor, multa eorum quæ in lege

μωρίαν, ἀρκεῖν ἡγούμενος τὰ καθόλου πολλάκις είρη- Α Νο- μένα κατά πάντων. Ἐπειδὴ δὲ χρείαν ἔχουσιν οι ἀσθενέστεροι βοηθείας, μνημονεύσωμεν καὶ τοῦ ᾿Απο- στόλου. Μιμούμενος γὰρ τὸν Κύριον καὶ αὐτὸς, ποτὲ μὲν εἶπεν· . Ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρο νος, ἢ πλεονέκτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ή λοίδορος, ἢ μέθυσος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν, ποτὲ δέ· « Μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους· » καὶ ἀλλαχοῦ· • Πᾶσα ὀργὴ, καὶ θυμὸς, καὶ κραυγὴ, καὶ βλασφη- μία ἀρθήτω ἀφ' ὑμῶν, σὺν πάσῃ κακία. » Καὶ πολλὰ τοιαῦτα πολλάκις εἰπὼν, ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὴν ἀπειλὴν, ἀλλαχοῦ γενικώτερον προστίθησι καὶ τὴν τιμωρίαν, εἰπών· . Μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι, οὔτε εἰδωλολάτραι, οὔτε μοιχοί, οὔτε μαλακοί, οὔτε ἀρ- σενοκοῖται, οὔτε κλέπται, οὔτε πλεονέκται, οὐ μέθυ σοι, οὐ λοίδοροι, οὐχ άρπαγες βασιλείαν Θεοῦ οὐ κλη ρονομήσουσιν. ο ᾿Αλλαχοῦ δὲ πάλιν πλατύτερον γρά φει· ι Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· πεπληρωμένους πάσῃ ἀδι- κίᾳ, πορνεία (6), πονηρία, πλεονεξία, κακίᾳ· μεστοὺς φθόνου, φόνου, ἔριδος, δόλου, κακοηθείας· ψιθυριστάς, καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστές, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀσυν- έτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ασπόνδους, ἀνελεή- μονας. Οἵτινες, τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιο: θανάτου εἰσὶν, οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράσσουσι. Διὰ ἀναπολόγητος εἶ, ὦ ἄνθρωπε, πᾶς ὁ κρίνων. Ἐν ᾧ γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτόν και τακρίνεις· τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις, ὁ κρίνων. » Καὶ πολλαχοῦ ὁμοίως. Ἐξ ὧν δείκνυται, ὅτι, κἂν ἐν τοῖς κατὰ μέρος μὴ ᾖ προσκειμένη ἡ ἀπειλὴ τῆς τιμω ρίας ἑκάστῳ είδει, ἀναγκαίως ἐπιγινώσκειν ὀφείλο μεν, ὅτι ἀφύκτῳ ἀνάγκῃ τῇ γενικῇ ὑποβάλλεται ἀπο φάσει ὁ καὶ μίαν ἐντολὴν παραβαίνων· τοῦ μὲν Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποφηναμένου, ὅτι « Ο ἀθετῶν ἐμὲ, καὶ μὴ λαμβάνων τὰ ῥήματά μου, ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὃν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ, ο καὶ τὰ ἑξῆς φορ βερώτερον· Ἰωάννου δὲ τοῦ Βαπτιστοῦ, οὗ μείζων οὐδεὶς, ὁριστικῶς (7) μαρτυροῦντος, ὅτι « ' ἀπει- θῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν ζωὴν, ἀλλ' ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ' αὐτόν. » Τοῦτο γὰρ σύνηθες τῇ θεο- πνεύστῳ Γραφῇ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ. Καὶ γὰρ διὰ Μωϋσέως, πολλὰ τῶν ἐν τῷ νόμῳ γράψαντος, ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὴν ἀπειλὴν (8) κατὰ τοῦ παρα- βαίνοντος ἢ ἀμελοῦντος, γενικὴν κατὰ πάντων ἐπ- ήγαγε τὴν κατάραν, ἥτις ἐστὶ τῆς δεινοτάτης τιμωρίας προκαταρκτική, εἰπών· Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ο . στικῶς. μένει, μενεῖ. λ. Καὶ γὰρ διὰ Μωσέως, κ. τ. DE BAPTISMO LIBER II. pænam : sufficere ratus quæ contra omnia in uni- B versum sæpenumero dicta erant. Quoniam autem indigent auxilio infrniores, Apostoli quoque men- tionem faciamus. Nam et ipse Dominum imitans, modo quidem dixit: ‹ Si quis frater nominatus, aut fornicator est, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum tali ne cibum quidem sumite 68;, modo vero, « Nolite mentiri alius adversus alium '; et alibi, ‹ Om- nis ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis, cum omni malitia 70. . Et multa si- milia sæpe prætermissis minis dixit. Alibi tamen generalius poenam quoque adjicit, ubi dicit : « lite errare : neque fornicatores, neque idolis ser- vientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapa- ces regnum Dei possidebunt "., Sed iterum alio loco fusius scribit: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in re- probum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt; repletos omni iniquitate, fornicatione, nequitia, avaritia, malitia, plenos invidia, homicidio, con- tentione, dolo, malignitate, susurrones, detracto- res, Dei osores, contumeliosos, superbos, arrogan - tes, inventores malorum, parentibus non obedien- tes, insipientes, pactorum violatores, sine affe- ctione, absque fœdere, immisericordes. Qui cum justitiam Dei cognovissent, videlicet, quod ii qui talia agunt, digni sint morte, non solum ea fa- ciunt, sed etiam assentiuntur facientibus. Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alterum, teipsum condemnas: eadem enim facis tu, qui judicas 7. . Atque multis in locis similiter. Ex quibus illud conspicuum est, quod, etiamsi singulatim singulis speciebus non sint adjectæ supplicii minæ, necessario cognoscere debemus, eum, qui vel unum præceptum trans- greditur, invitabili necessitate sententia gene- rali subjacere, cum Dominus noster Jesus Chri- stus pronuntiarit, «Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum; sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die , › el quæ sequuntur modo formidabi- D liore ; et Joannes Baptista, quo major nemo ", in modum definientis hoc testimonium reddat : ‹ Qui non obedit Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manebit super eum 7. » floc enim familiare est Scriptura sacre, etiam in Testamento Veteri. Nam per Moysem, qui pleraque legis scripsit, con- " I Cor. 1, 9, 10. ** Rom. 1. 28-32; * Cor. v. 11. Coloss. 111, 9. Ephes. iv, 51. 11, " Joan. x11, 48. Luc. VII, 28. Joan. 11, 36. 1. Μox editi at mss. sunt, a Moyse scripta fuisse, id non puto omnibus probatum iri: quasi multa quoque essent, quæ non _ scripsisset. Verto Nam et per Mosen, qui multa in lege scripsit, non ad- ditis adversus transgredientem aut negligentem mi- nis, contra omnes generalem induxit malediction nem, elc. (6) Vox πορνείᾳ deest in libris veteribus. (7) Regii primus et tertius οὐδεὶς εἰ καὶ μὴ ὁρι (8) Quod ait scriptor, multa eorum quæ in lege

Α ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου. » Καὶ ἀλλαχοῦ· . Επικατάρατος, φησὶν, ὁ ποιῶν (9) τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς. » Ε: δὲ ὁ ἀμελῶς ποιῶν ἐπικατάρατος, ἄρα ὁ μὴ ποιῶν τίνος ἐστὶν ἄξιος ; Εt Εt ΕΡΩΤΗΣΙΣ Γ • Εἰ ἡ ἀπείθεια ἐν τῷ ποιῆσαί τι τῶν ἀπηγορευμέ νων ἔστιν, ἢ καὶ ἐν τῷ παραλιπεῖν τι τῶν ἐγω κεκριμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, εἰς ἀθέτησιν μὲν τῆς προλαβούσης πλάνης, στηριγμὸν δὲ τῶν ἡμετέρων καρδιῶν ἐν τῇ ὑγιαινούσῃ πίστει, ηὐδόκησε παιδεῦ σαι ἡμᾶς τὸν φόβον τῶν κριμάτων, οὐ μόνον διὰ ῥημάτων, ἀλλὰ καὶ δι᾽ ὑποδειγμάτων· ὡς τῶν πρα γμάτων μᾶλλον ἐμποιούντων τὴν πληροφορίαν τῆς ἀληθείας. Καὶ πρῶτον μέν φησιν· « Εὰν μὴ περισ σεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » Καὶ μέθ᾽ ὅλην τὴν περικοπὴν τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐπήγαγεν ἀπόφασιν μεθ᾽ ὑποδεί γματος, εἰπών· ι Πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους, καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς (10), ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ἄμμον, καὶ κατέβη ἡ βροχὴ, καὶ ἦλθον οι ποταμοὶ, καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέῤῥηξαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσε, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη · » καὶ πάλιν· • Συκήν εἶχε τις πεφυτευμέ νην ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὑτοῦ, καὶ ἦλθε ζητῶν καρτών ἐν αὐτῇ, καὶ οὐχ εὗρε. Καὶ λέγει πρὸς τὸν ἀμπελουρ γόν· Ἰδοὺ τρία ἔτη ἔρχομαι ζητῶν καρπὸν ἐν αὐτῇ, καὶ οὐχ εὑρίσκω · ἔκκοψον αὐτήν· ἵνα τί καὶ τὴν γῆν καταργεῖ (11) ; » Καὶ ἀλλαχοῦ φανερώτερον ἐκτί θεται τὸ κρῖμα τοῦτο, λέγων· « Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμα σμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. » Καὶ ἐπιφέρει οὐχὶ έργασίαν τινὸς τῶν ἀπηγορευμένων, ἀλλ᾽ ἔλλειψιν τῶν ἐγκεκριμένων ἔργων, εἰπών· • Επείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· ἐδί ψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα ἄν τις εὕροι πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι οὐ μό οἱ τὰ πονηρὰ ἐργαζόμενοι ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, οἷς καὶ τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον ήτοιμάσθη, μεθ' ὧν κατακρίνονται καὶ οἱ ἀργοῦντες ἀπὸ τῶν καλῶν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀμελῶς ποιοῦντες. Γέγραπται γάρο • Επικατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμε· λῶς. » 7ο νου πρὸς τοὺς λαβόντας τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτημάτ των διὰ τοῦ βαπτίσματος, λέγοντος· « Γεννήματα έχε γους τούτους, καὶ μὴ ποιεῖ αὐτούς. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI A tra omnes generalem maledictionem, quæ suppli- cium gravissimum auspicatur, minis adversus unum aliquem transgredientem aut negligenteni omnissis, subjecit, dicens, « Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quæ in libro legis hujus scripta sunt 76. . alibi, « Maledictus, inquit, qui facit opera Domini negligenter ". dictus est qui negligenter facit, qui non facit, quonam supplicio dignus est? QUAESTIO VI. An inobedientia posita sit in eo, si quid vetitorum fiat, aut etiam in eo, si quid comprobatorum omit- latur. RESPONSIO. C dicium validius confirmaret, tum ut errorem præ- teritum amoliretur, tum ut nostra corda in sana B fide stabiliret, voluit nos docere timorem judicio rum, non solum per verba, verum etiam per exempla : siquidem res ipsæ veritatem magis per- suadent. primum quidem ait : • Nisi abunda- verit justitia vestra plus quam Scribarum et Pha- ris eorum, non intrabitis in regnum caloruin 78., Atque post integrum hunc locum in quo doctri- nam suam proposuit, sententiam una cum exem- plo adjunxit, his verbis : « Omnis qui audit verba mea hæc, et non facit ea, assimilabitur viro stulto, qui ædificavit domum suam super arenam, et de- scendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina illius magna 7. > Et iterum : • Arborem fici habebat quis plantatam in vinea sua, et venit quærens fructum in illa, et non invenit. Et dicit ad cultorem vineæ: Ecce anni tres sunt, ex quo venio quærens fructum in ipsa, et non invenio : succide illam : ad quid vel terram occupat s? Et alibi apertius hoc judicium exponit, dicens, • Discedite a ne, maledicti, in ignem alernum qui paratus est diabolo, et angelis ejus s. » Et adjun- git non aliquod facinus admissum, ex iis quæ prohibentur, sed opus aliquod omissum, ex iis quæ comprobantur, dicens : c Esurivi enim, el non dedistis mihi manducare : silivi, et non dedi- stis mihi potum > etc. Quin et multa similia invenire est, ex quibus ostendi possit non solum eos qui mala agunt, morte esse dignos, quibus et ignis inexstinguibilis paratus est, cum quibus et ii D qui a bonis operibus vacant, condemnantur, sed eos etiam, qui bona negligenter faciunt. Scriptum namque est : ‹ Maledictus omnis qui facit opera Domini negligenter 83. › • Si vero malc- vov (12) Joannis, ad eos, qui per baptismum veniam pecca- torum acceperant, dicentis : • Progenies vipera- ** Deut. xxvii, 26. " Jerem. XLVIII, 10. Matth. v, 20. Matth. vi, 26, 27. ibid. 42. Jerem. XLVIII, 10. Luc. XIII, 6, 7. Matth. xxv, 41. 1. Cum Dominus noster Jesus Christus lioc ju- 1. Τοῦτο τὸ κρῖμα σφοδρότερον πιστούμενος ὁ Κύ 2. Tempestivum autem fuerit meminisse etiam 2. Καιρός δ' ἂν εἴη (13) μνημονεῦσαι καὶ Ἰωά (9) Veteres nostri libri Πᾶς ὁ ποιῶν. (10) Reg. tertius Πᾶς ὅστις ἀκούει μου τους λό- (11) Editi καταργῇ. Reg. secundus καταργεί. (12) Codices duo μόνο.. (45) Illud εἴη ex veteribus libris addidimus.

Α ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου. » Καὶ ἀλλαχοῦ· . Επικατάρατος, φησὶν, ὁ ποιῶν (9) τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς. » Ε: δὲ ὁ ἀμελῶς ποιῶν ἐπικατάρατος, ἄρα ὁ μὴ ποιῶν τίνος ἐστὶν ἄξιος ; Εt Εt ΕΡΩΤΗΣΙΣ Γ • Εἰ ἡ ἀπείθεια ἐν τῷ ποιῆσαί τι τῶν ἀπηγορευμέ νων ἔστιν, ἢ καὶ ἐν τῷ παραλιπεῖν τι τῶν ἐγω κεκριμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, εἰς ἀθέτησιν μὲν τῆς προλαβούσης πλάνης, στηριγμὸν δὲ τῶν ἡμετέρων καρδιῶν ἐν τῇ ὑγιαινούσῃ πίστει, ηὐδόκησε παιδεῦ σαι ἡμᾶς τὸν φόβον τῶν κριμάτων, οὐ μόνον διὰ ῥημάτων, ἀλλὰ καὶ δι᾽ ὑποδειγμάτων· ὡς τῶν πρα γμάτων μᾶλλον ἐμποιούντων τὴν πληροφορίαν τῆς ἀληθείας. Καὶ πρῶτον μέν φησιν· « Εὰν μὴ περισ σεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » Καὶ μέθ᾽ ὅλην τὴν περικοπὴν τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ἐπήγαγεν ἀπόφασιν μεθ᾽ ὑποδεί γματος, εἰπών· ι Πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους, καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς (10), ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ἄμμον, καὶ κατέβη ἡ βροχὴ, καὶ ἦλθον οι ποταμοὶ, καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέῤῥηξαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσε, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη · » καὶ πάλιν· • Συκήν εἶχε τις πεφυτευμέ νην ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὑτοῦ, καὶ ἦλθε ζητῶν καρτών ἐν αὐτῇ, καὶ οὐχ εὗρε. Καὶ λέγει πρὸς τὸν ἀμπελουρ γόν· Ἰδοὺ τρία ἔτη ἔρχομαι ζητῶν καρπὸν ἐν αὐτῇ, καὶ οὐχ εὑρίσκω · ἔκκοψον αὐτήν· ἵνα τί καὶ τὴν γῆν καταργεῖ (11) ; » Καὶ ἀλλαχοῦ φανερώτερον ἐκτί θεται τὸ κρῖμα τοῦτο, λέγων· « Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμα σμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. » Καὶ ἐπιφέρει οὐχὶ έργασίαν τινὸς τῶν ἀπηγορευμένων, ἀλλ᾽ ἔλλειψιν τῶν ἐγκεκριμένων ἔργων, εἰπών· • Επείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· ἐδί ψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, » καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ πολλὰ τοιαῦτα ἄν τις εὕροι πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι οὐ μό οἱ τὰ πονηρὰ ἐργαζόμενοι ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, οἷς καὶ τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον ήτοιμάσθη, μεθ' ὧν κατακρίνονται καὶ οἱ ἀργοῦντες ἀπὸ τῶν καλῶν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀμελῶς ποιοῦντες. Γέγραπται γάρο • Επικατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμε· λῶς. » 7ο νου πρὸς τοὺς λαβόντας τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτημάτ των διὰ τοῦ βαπτίσματος, λέγοντος· « Γεννήματα έχε γους τούτους, καὶ μὴ ποιεῖ αὐτούς. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI A tra omnes generalem maledictionem, quæ suppli- cium gravissimum auspicatur, minis adversus unum aliquem transgredientem aut negligenteni omnissis, subjecit, dicens, « Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quæ in libro legis hujus scripta sunt 76. . alibi, « Maledictus, inquit, qui facit opera Domini negligenter ". dictus est qui negligenter facit, qui non facit, quonam supplicio dignus est? QUAESTIO VI. An inobedientia posita sit in eo, si quid vetitorum fiat, aut etiam in eo, si quid comprobatorum omit- latur. RESPONSIO. C dicium validius confirmaret, tum ut errorem præ- teritum amoliretur, tum ut nostra corda in sana B fide stabiliret, voluit nos docere timorem judicio rum, non solum per verba, verum etiam per exempla : siquidem res ipsæ veritatem magis per- suadent. primum quidem ait : • Nisi abunda- verit justitia vestra plus quam Scribarum et Pha- ris eorum, non intrabitis in regnum caloruin 78., Atque post integrum hunc locum in quo doctri- nam suam proposuit, sententiam una cum exem- plo adjunxit, his verbis : « Omnis qui audit verba mea hæc, et non facit ea, assimilabitur viro stulto, qui ædificavit domum suam super arenam, et de- scendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina illius magna 7. > Et iterum : • Arborem fici habebat quis plantatam in vinea sua, et venit quærens fructum in illa, et non invenit. Et dicit ad cultorem vineæ: Ecce anni tres sunt, ex quo venio quærens fructum in ipsa, et non invenio : succide illam : ad quid vel terram occupat s? Et alibi apertius hoc judicium exponit, dicens, • Discedite a ne, maledicti, in ignem alernum qui paratus est diabolo, et angelis ejus s. » Et adjun- git non aliquod facinus admissum, ex iis quæ prohibentur, sed opus aliquod omissum, ex iis quæ comprobantur, dicens : c Esurivi enim, el non dedistis mihi manducare : silivi, et non dedi- stis mihi potum > etc. Quin et multa similia invenire est, ex quibus ostendi possit non solum eos qui mala agunt, morte esse dignos, quibus et ignis inexstinguibilis paratus est, cum quibus et ii D qui a bonis operibus vacant, condemnantur, sed eos etiam, qui bona negligenter faciunt. Scriptum namque est : ‹ Maledictus omnis qui facit opera Domini negligenter 83. › • Si vero malc- vov (12) Joannis, ad eos, qui per baptismum veniam pecca- torum acceperant, dicentis : • Progenies vipera- ** Deut. xxvii, 26. " Jerem. XLVIII, 10. Matth. v, 20. Matth. vi, 26, 27. ibid. 42. Jerem. XLVIII, 10. Luc. XIII, 6, 7. Matth. xxv, 41. 1. Cum Dominus noster Jesus Christus lioc ju- 1. Τοῦτο τὸ κρῖμα σφοδρότερον πιστούμενος ὁ Κύ 2. Tempestivum autem fuerit meminisse etiam 2. Καιρός δ' ἂν εἴη (13) μνημονεῦσαι καὶ Ἰωά (9) Veteres nostri libri Πᾶς ὁ ποιῶν. (10) Reg. tertius Πᾶς ὅστις ἀκούει μου τους λό- (11) Editi καταργῇ. Reg. secundus καταργεί. (12) Codices duo μόνο.. (45) Illud εἴη ex veteribus libris addidimus.

δνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους (14) τῆς μετα . νείας. Καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, Πατέρα ἔχομεν τὸν ᾿Αβραάμ λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι δύναται δ Θεὸς ἐκ (15) τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ ᾿Αβραάμ. Ηδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δέν δρων κεῖται. Πᾶν οὖν δένδρον, μὴ ποιοῦν καρπὸν και λὸν, ἐκκόπτεται, καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. » Ων ἕκαστον οὐκ ἐργασίαν κακοῦ τινος δηλοί, ἀλλ᾿ ἀργίαν τοῦ τῆς θεοσεβείας δικαιώματος. Εἰ γὰρ ἐπικατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς, ὅτι οὐ (16) μετὰ τῆς πρεπούσης ἐποίησε προθυμίας, πόσῳ μᾶλ λον ἐπικατάρατοι οἱ μήτε ποιεῖν ὁπωσοῦν τὸ ἀγαθὸν ἀνασχόμενοι; Καὶ δικαίως ἀκούουσι· . Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. » Ὡς ἐκ πάντων δῆλον, ὅτι ἀναγκαίως τάχους πλείονος καὶ σπουδῆς ἀόκνου χρεία μετ' ἐπιθυμίας ἀγαθῆς καὶ ἀμετεωρίστου ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵνα ἄξιοι τοῦ μακαρισμοῦ γενώμεθα καὶ αὐτοὶ, καθὼς εἶπεν αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος· • Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιο σύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ζ'. Εἰ δυνατόν ἐστιν, ἢ εὐάρεστον, ἢ εὐπρόσδεκτον Θεῷ, τὸν ἁμαρτία δουλεύοντα ποιεῖν δικαίωμα κατὰ τὸν τῆς θεοσεβείας τῶν ἁγίων κανόνα. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Β Ἐν μὲν τῇ Παλαια Διαθήκη τοῦ Θεοῦ λέγοντος· σ • Ο ἁμαρτωλὸς ὁ θύων μοι μόσχον ὡς ὁ ἀποκτεί- νων (17) κύνα, καὶ ὁ προσφέρων σεμίδαλιν ὡς αἷμα ὕειον, » καὶ τοσαύτην περὶ τῶν προσφερομένων εἰς θυσίαν νομοθετήσαντος ἀκρίβειαν, καὶ τὸ φοβερὸν κρίμα κατὰ τοῦ πλημμελήσαντος θέντος· ἐν δὲ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δι᾿ ἑαυτοῦ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις εἰπόντος, ὅτι . ( ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ο καὶ, ο Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· » και, • Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμμωνα· ν καὶ φανερώτατα δογματίσαντος· « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ (18) ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής· ν εἰ δὲ περὶ τῶν μέσων τοιαύτη ἀπόφασις, τί ἄν τις εἴποι περὶ τῶν ἀπ- ηγορευμένων ; Διὰ δὲ τοῦ ᾿Αποστόλου· « Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχή δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομία ; ἢ τις κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ; ἢ τίς μερίς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; » τὸ παντάπασιν ἀδύνατον καὶ ἀπαρέ- σκον Θεῷ, καὶ ἐπικίνδυνον τῷ τολμῶντι δεδήλωται. καρποὺς ἀξίους. καί. πρεπούσης προσηκούσης. οἱ μὴ ποιεῖν. Αt οἱ μήτε ποιεῖν. ὑῶν. αἷμα ύειον. DE BAPTISMO LIBER II. A rum, quis demonstravit vobis fugere. a ventura ira ? · Matth. ur, 7-10 Vi, 24. - Matth. xxν, 41. Facile ergo fructus dignos poenitentiæ. Et no liceat vobis dicere intra vosmetipsos: Patrem habe- mus Abraham; dico enim vobis quod potest Deus ex lapidibus istis suscitare flios Abrahæ. Jam autem securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor, quæ non facit fructum bonum, exciditur, et in ignem conjicitur 8. » Quæ singula non osten- dunt malum aliquod fuisse patratum, sed præter- missum esse pietatis officium. Si enim maledictus est, quisquis opera Domini facit negligenter, quod ea non cum congruenti animi alacritate fecerit, quanto magis maledicti, qui ne facere quidem bo- num ullo modo volunt? Nec immerito audiunt : • Discedite a me, maledicti, in ignem æternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus s. Quare ex his planum est, necessario in præceptis Domini nostri Jesu Christi, celeritate multa et impigro stu- dio una cum bono ac intento desiderio opus esse; ut et ipsi efficiamur digni beatitudine, sicut ipse Dominus noster Jesus Christus unigenitus Dei vivi Filius dixit : « Beati qui esuriunt et sitiunt justi- tiam, quoniam ipsi saturabuntur QUÆSTIO VII. An liceat, aut complacitum, aut gratum Deo sit, eum qui peccato servit, justitiæ opus facere, se- cundum regulam pietatis sunctorum. RESPONSIO. Cum Deus in Veteri quidem Testamento dicat, • Peccator sacrificans mihi vitulum, est velut qui occidit canem, et offerens similam, velut qui offert sanguinem suillum 87, præscripseritque sedulitatem tantam circa ea quæ in sacrificium offerebantur, et statuerit judicium horrendum adversus delin- quentem ; in Novo vero Testamento Dominus noster Jesus Christus per seipsum in Evangeliis dixerit : ;set : • Qui facit peccatum, servus est peccati • Nemo potest duobus dominis servire ® ; » et : « Non potestis Deo servire et mammonæ *°; › et tradiderit dogma apertissimum, dicens : Sic omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quæ possidet, non potest meus esse discipulus "; » si igitur de mediis sen- tentia talis lata est, quid quis dixerit de probibitis? D Cumque per Apostolum dicat, « Nolite jugum du- cere cum infidelibus quæ enim participatio justi- tiæ cum iniquitate? aut quæ societas luci ad tene- bras? quæ autem conventio Christi ad Beliar? aut quæ pars fideli cum infideli? qui autem consensus templo Dei cum idolis ?, declaratum est rem pro- positam nullo modo licere, ingratamque Deo esse ss Matth. [sa. LXVI. ss Joan. vis, 34. 3. ss Matth. v, 6. so ibid. Luc. XIV, 33. » [ Cor. vi, 14-16. verso ordine Quod proxime sequi- tur, ita legitur conversum in Vulgata, et ne vėlitis dicere intra vos. mss. duo pro habent Sub- inde editi mss tres At mss. duo (14) Editi ἀξίους καρπούς. Veteres duo libri in- (15) Unus ms. καὶ ἐκ. Statim mss. duo "Ηδη δὲ (46) Editi ότι μή. Reg. primus ὅτι οὐ. Ibidem (17) Veteres duo libri ἀποκτένων. Μox editi αἷμα (18) Unus ms. ὅστις οὐκ.

δνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους (14) τῆς μετα . νείας. Καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, Πατέρα ἔχομεν τὸν ᾿Αβραάμ λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι δύναται δ Θεὸς ἐκ (15) τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ ᾿Αβραάμ. Ηδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δέν δρων κεῖται. Πᾶν οὖν δένδρον, μὴ ποιοῦν καρπὸν και λὸν, ἐκκόπτεται, καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. » Ων ἕκαστον οὐκ ἐργασίαν κακοῦ τινος δηλοί, ἀλλ᾿ ἀργίαν τοῦ τῆς θεοσεβείας δικαιώματος. Εἰ γὰρ ἐπικατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς, ὅτι οὐ (16) μετὰ τῆς πρεπούσης ἐποίησε προθυμίας, πόσῳ μᾶλ λον ἐπικατάρατοι οἱ μήτε ποιεῖν ὁπωσοῦν τὸ ἀγαθὸν ἀνασχόμενοι; Καὶ δικαίως ἀκούουσι· . Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. » Ὡς ἐκ πάντων δῆλον, ὅτι ἀναγκαίως τάχους πλείονος καὶ σπουδῆς ἀόκνου χρεία μετ' ἐπιθυμίας ἀγαθῆς καὶ ἀμετεωρίστου ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵνα ἄξιοι τοῦ μακαρισμοῦ γενώμεθα καὶ αὐτοὶ, καθὼς εἶπεν αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος· • Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιο σύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ζ'. Εἰ δυνατόν ἐστιν, ἢ εὐάρεστον, ἢ εὐπρόσδεκτον Θεῷ, τὸν ἁμαρτία δουλεύοντα ποιεῖν δικαίωμα κατὰ τὸν τῆς θεοσεβείας τῶν ἁγίων κανόνα. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Β Ἐν μὲν τῇ Παλαια Διαθήκη τοῦ Θεοῦ λέγοντος· σ • Ο ἁμαρτωλὸς ὁ θύων μοι μόσχον ὡς ὁ ἀποκτεί- νων (17) κύνα, καὶ ὁ προσφέρων σεμίδαλιν ὡς αἷμα ὕειον, » καὶ τοσαύτην περὶ τῶν προσφερομένων εἰς θυσίαν νομοθετήσαντος ἀκρίβειαν, καὶ τὸ φοβερὸν κρίμα κατὰ τοῦ πλημμελήσαντος θέντος· ἐν δὲ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δι᾿ ἑαυτοῦ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις εἰπόντος, ὅτι . ( ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας· ο καὶ, ο Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· » και, • Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμμωνα· ν καὶ φανερώτατα δογματίσαντος· « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ (18) ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής· ν εἰ δὲ περὶ τῶν μέσων τοιαύτη ἀπόφασις, τί ἄν τις εἴποι περὶ τῶν ἀπ- ηγορευμένων ; Διὰ δὲ τοῦ ᾿Αποστόλου· « Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχή δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομία ; ἢ τις κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ; ἢ τίς μερίς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; » τὸ παντάπασιν ἀδύνατον καὶ ἀπαρέ- σκον Θεῷ, καὶ ἐπικίνδυνον τῷ τολμῶντι δεδήλωται. καρποὺς ἀξίους. καί. πρεπούσης προσηκούσης. οἱ μὴ ποιεῖν. Αt οἱ μήτε ποιεῖν. ὑῶν. αἷμα ύειον. DE BAPTISMO LIBER II. A rum, quis demonstravit vobis fugere. a ventura ira ? · Matth. ur, 7-10 Vi, 24. - Matth. xxν, 41. Facile ergo fructus dignos poenitentiæ. Et no liceat vobis dicere intra vosmetipsos: Patrem habe- mus Abraham; dico enim vobis quod potest Deus ex lapidibus istis suscitare flios Abrahæ. Jam autem securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor, quæ non facit fructum bonum, exciditur, et in ignem conjicitur 8. » Quæ singula non osten- dunt malum aliquod fuisse patratum, sed præter- missum esse pietatis officium. Si enim maledictus est, quisquis opera Domini facit negligenter, quod ea non cum congruenti animi alacritate fecerit, quanto magis maledicti, qui ne facere quidem bo- num ullo modo volunt? Nec immerito audiunt : • Discedite a me, maledicti, in ignem æternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus s. Quare ex his planum est, necessario in præceptis Domini nostri Jesu Christi, celeritate multa et impigro stu- dio una cum bono ac intento desiderio opus esse; ut et ipsi efficiamur digni beatitudine, sicut ipse Dominus noster Jesus Christus unigenitus Dei vivi Filius dixit : « Beati qui esuriunt et sitiunt justi- tiam, quoniam ipsi saturabuntur QUÆSTIO VII. An liceat, aut complacitum, aut gratum Deo sit, eum qui peccato servit, justitiæ opus facere, se- cundum regulam pietatis sunctorum. RESPONSIO. Cum Deus in Veteri quidem Testamento dicat, • Peccator sacrificans mihi vitulum, est velut qui occidit canem, et offerens similam, velut qui offert sanguinem suillum 87, præscripseritque sedulitatem tantam circa ea quæ in sacrificium offerebantur, et statuerit judicium horrendum adversus delin- quentem ; in Novo vero Testamento Dominus noster Jesus Christus per seipsum in Evangeliis dixerit : ;set : • Qui facit peccatum, servus est peccati • Nemo potest duobus dominis servire ® ; » et : « Non potestis Deo servire et mammonæ *°; › et tradiderit dogma apertissimum, dicens : Sic omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quæ possidet, non potest meus esse discipulus "; » si igitur de mediis sen- tentia talis lata est, quid quis dixerit de probibitis? D Cumque per Apostolum dicat, « Nolite jugum du- cere cum infidelibus quæ enim participatio justi- tiæ cum iniquitate? aut quæ societas luci ad tene- bras? quæ autem conventio Christi ad Beliar? aut quæ pars fideli cum infideli? qui autem consensus templo Dei cum idolis ?, declaratum est rem pro- positam nullo modo licere, ingratamque Deo esse ss Matth. [sa. LXVI. ss Joan. vis, 34. 3. ss Matth. v, 6. so ibid. Luc. XIV, 33. » [ Cor. vi, 14-16. verso ordine Quod proxime sequi- tur, ita legitur conversum in Vulgata, et ne vėlitis dicere intra vos. mss. duo pro habent Sub- inde editi mss tres At mss. duo (14) Editi ἀξίους καρπούς. Veteres duo libri in- (15) Unus ms. καὶ ἐκ. Statim mss. duo "Ηδη δὲ (46) Editi ότι μή. Reg. primus ὅτι οὐ. Ibidem (17) Veteres duo libri ἀποκτένων. Μox editi αἷμα (18) Unus ms. ὅστις οὐκ.

Α Διόπερ παρακαλῶ, ὡς διδάσκει ὁ Κύριος, ποιήσω μεν τὸ δένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλλιν, καὶ καθαρίσωμεν πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου και τῆς παροψίδος, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθα- ρὸν ὅλον. Καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου παιδευθέντες. καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, καὶ τότε ἐπιτελῶμεν ἁγιωσύνην ἐν ἀγά- πῃ Χριστοῦ, ἵνα εὐάρεστοι τῷ Θεῷ καὶ εὐπρόσες κτα τῷ Κυρίῳ γινώμεθα (19) εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ΕΡΩΤΗΣΙΣ Η'. Εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστι τῷ Θεῷ τὸ ἔργον τῆς ἐκ τολῆς, μὴ ἀκολούθως κατ' ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ γινόμενον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. κανόνα τινὰ κατὰ παντὸς τοῦ τοιούτου πράγματος παιδευόμεθα παρὰ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγούσης· « Ἐὰν ὀρθῶς μὲν προσενέγκης, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες. Ησί ἀπρόσδεκτον εἶναι τὸ προσενεχθὲν μὴ νομίμως, ἀλλὰ χασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ· ὡς μὴ μόνον καὶ εἰς ἁμαρτίαν λογισθῆναι τῷ οὕτω προσενέγκαντι υποδείγματος ἀνθρωπίνου, τὸν τῆς θεοσεβείας ἀπαρά Καθ' ὁμοιότητα δὲ τοῦ Ἀποστόλου ἔστιν, ὥσπερ δι' βατον κανόνα καθολικῶς κατὰ πάντων μαθεῖν, εἰ- πόντος· « Κἂν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. • Μετὰ πλείονος δὲ φόβου, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι ἔστιν, δρον ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως. » Τὸ γὰρ, « οὕτως, ο εἰπὼν, ἔδειξεν, ὅτι ὁ μὴ οὕτως ποιῶν τοῦ μακαρισμοῦ ἐκπέπτωκεν· ὡς ἐκ πολλῶν τῶν τε ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ ἐν τῇ Καινή Διαθήκη Ιστορουμέν νων καὶ λεγομένων ἔστιν ἀκριβῶς μαθεῖν καὶ πληρο φορηθῆναι. Τὸ δὲ, μή οὕτως, ο γίνεται ἢ παρὰ τόπον, ἢ παρὰ καιρὸν, ἢ παρὰ πρόσωπον, ἢ παρὰ πράγμα, ἢ παρὰ μέτρον, ἢ παρὰ τάξιν, ἢ παρὰ διάθεσιν. Τοῦ Ἀποστόλου τοίνυν τοῖς ἐν τῇ συνηθείᾳ κεκρατη μένοις χρησαμένου εἰς σαφεστέραν παράστασιν και βοήθειαν τοῖς ἀκούουσι τῶν τῇ εὐσεβείᾳ πρεπόντων, ἐν τῷ εἰπεῖν· ι “Η (20) οὔτε αὐτὴ ἡ φύσις διδάσκει ὑμᾶς, ὅτι ἀνὴρ μὲν, ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστι, γυνὴ δὲ εὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστι; › καὶ τὰ ἑξῆς· ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ ἡμᾶς τοῖς ἐν τῇ φύσει κεκρα τημένοις πρὸς τὰ ἀναγκαῖα τῆς παρούσης ζωῆς χρήσασθαι. Τοῦ γὰρ ἐσθίειν καὶ πίνειν συνέχοντος τὴν ζωὴν, τίς τῶν σωφρονούντων ἀνέχεται ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τίς ἀνέχεται κατά πετρῶν (21) καταβαλεῖν τὰ σπέρματα ἐπὶ ζημίαν αὐτῶν τούτων, καὶ τῶν προσδοκηθέντων καρπῶν; » ΧΧΙΙΙ, χχιν, 46. 5. τούτων τε καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. et audenti periculosam. Quapropter, adhortor, fa- ciamus, quemadmodum Dominus docet, arborem bonam, et fructum ipsius bonum ", atque purge- mus primum internam poculi ac patinæ partem, et tunc externa ipsius pars erit munda tota . Atque per Apostolum eruditi *, mundemus nosmetipsos ab omni carnis et spiritus inquinamento, et tunc perficiamus sanctificationem in dilectione Christi, ut reddamur Deo grati ac Domino accepti, ad re- gnum calorum. QUÆSTIO VIII. An acceptum sit Deo opus præcepti, si non conve- nienter Dei præcepto fial. RESPONSIO. præter ordinem, aut denique cum non fit eo, quo quamdam regulam quam in omni ejusmodi negotio sequamur, ex Veteri Testamento discimus, ubi vel- ut ex persona Dei dicit: Si recte quidem obtule- ¡is, recte vero non diviseris, peccasti. Quiesce, ad tɛ conversio ejus "; › sicut non solum acceptum non sit, quod non est oblatum legitime; sed impu- tetur etiam sic offerenti ad peccatum : quin et juxta allatam ab Apostolo similitudinem, discere est, velut per humanum exemplum, regulam pieta- t's generatim in omnibus inviolabilem esse, ubi di- cit : « Eliamsi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit ”. › Imo cum timore majore li- cet ipsius Domini nostri Jesu Christi meminisse, qui modum ac regulam exponit his verbis : « Bea- tus ille servus, quem cum venerit Dominus, inve- Merit sic facientem 8. Etenim cum hac voce, ‹ sic, › usus est, ostendit a beatitudine excidisse eum, qui non sic facit, quemadmodum ex multis tum Veteris tum Novi Testamenti historiis ac dictis accurate edoceri ac certissime convinci possumus. Illud autem, non sic, fit, cum aliquid fit aut præter locum, aut præter tempus, aut præter per- sonam, aut præter rem, aut præter modum, aut decet, animo. quid fiat, videamus. Apostolus sane, quo res cla- rius exhiberet, eosque, qui audiunt quæ pietatem decent, juvaret, iis, quæ consuetudinem obtinue rant, utitur, cum dicit : e Annon natura ipsa docet vos, quod viro quidem si comam nutriat, ignomi- nia sit, mulieri vero si comam nutriat, gloria sit illi ? » etc. Par igitur fuerit nos etiam iis, quæ in natura obtinuere, ad præsentis vitæ neces- sitatem uti. Etsi enim vita in cibo ac potu contine- tur, quis tamen sapientium velit in foro edere ac bibere? Aut quis velit semina in saxa conjicere, ut et illa ipsa semina, et fructus exspectatos perdat? Atque multa invenias præter locum periculose, aut C D Genes. 1V, Matth. XII, 33. • Matth. "I Cor. x1, 14, 15. es Matth. sara, aut in mare, Mor unus ms. 1. Τούτου τοῦ ἐρωτήματος σαφήνειαν καὶ ὥστερ 4. Hujus quæstionis explanationem et quasi B 2. Primum auten, quomodo præter locum ali- 2. Ιδωμεν δὲ τὸν λόγον πρῶτον τοῦ παρὰ τόπον. 7. 97 ¡l Tim. 11, 26. 95 II Cor. VII, 1. (19) Antiqui duo libri γενώμεθα. (20) Vocula ή in nostris mss. deest. (21) Veteres duo libri πετρῶν ἡ θαλάσσης, ἐκ

Α Διόπερ παρακαλῶ, ὡς διδάσκει ὁ Κύριος, ποιήσω μεν τὸ δένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλλιν, καὶ καθαρίσωμεν πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου και τῆς παροψίδος, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθα- ρὸν ὅλον. Καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου παιδευθέντες. καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, καὶ τότε ἐπιτελῶμεν ἁγιωσύνην ἐν ἀγά- πῃ Χριστοῦ, ἵνα εὐάρεστοι τῷ Θεῷ καὶ εὐπρόσες κτα τῷ Κυρίῳ γινώμεθα (19) εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ΕΡΩΤΗΣΙΣ Η'. Εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστι τῷ Θεῷ τὸ ἔργον τῆς ἐκ τολῆς, μὴ ἀκολούθως κατ' ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ γινόμενον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. κανόνα τινὰ κατὰ παντὸς τοῦ τοιούτου πράγματος παιδευόμεθα παρὰ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγούσης· « Ἐὰν ὀρθῶς μὲν προσενέγκης, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες. Ησί ἀπρόσδεκτον εἶναι τὸ προσενεχθὲν μὴ νομίμως, ἀλλὰ χασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ· ὡς μὴ μόνον καὶ εἰς ἁμαρτίαν λογισθῆναι τῷ οὕτω προσενέγκαντι υποδείγματος ἀνθρωπίνου, τὸν τῆς θεοσεβείας ἀπαρά Καθ' ὁμοιότητα δὲ τοῦ Ἀποστόλου ἔστιν, ὥσπερ δι' βατον κανόνα καθολικῶς κατὰ πάντων μαθεῖν, εἰ- πόντος· « Κἂν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. • Μετὰ πλείονος δὲ φόβου, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι ἔστιν, δρον ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως. » Τὸ γὰρ, « οὕτως, ο εἰπὼν, ἔδειξεν, ὅτι ὁ μὴ οὕτως ποιῶν τοῦ μακαρισμοῦ ἐκπέπτωκεν· ὡς ἐκ πολλῶν τῶν τε ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ ἐν τῇ Καινή Διαθήκη Ιστορουμέν νων καὶ λεγομένων ἔστιν ἀκριβῶς μαθεῖν καὶ πληρο φορηθῆναι. Τὸ δὲ, μή οὕτως, ο γίνεται ἢ παρὰ τόπον, ἢ παρὰ καιρὸν, ἢ παρὰ πρόσωπον, ἢ παρὰ πράγμα, ἢ παρὰ μέτρον, ἢ παρὰ τάξιν, ἢ παρὰ διάθεσιν. Τοῦ Ἀποστόλου τοίνυν τοῖς ἐν τῇ συνηθείᾳ κεκρατη μένοις χρησαμένου εἰς σαφεστέραν παράστασιν και βοήθειαν τοῖς ἀκούουσι τῶν τῇ εὐσεβείᾳ πρεπόντων, ἐν τῷ εἰπεῖν· ι “Η (20) οὔτε αὐτὴ ἡ φύσις διδάσκει ὑμᾶς, ὅτι ἀνὴρ μὲν, ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστι, γυνὴ δὲ εὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστι; › καὶ τὰ ἑξῆς· ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ ἡμᾶς τοῖς ἐν τῇ φύσει κεκρα τημένοις πρὸς τὰ ἀναγκαῖα τῆς παρούσης ζωῆς χρήσασθαι. Τοῦ γὰρ ἐσθίειν καὶ πίνειν συνέχοντος τὴν ζωὴν, τίς τῶν σωφρονούντων ἀνέχεται ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τίς ἀνέχεται κατά πετρῶν (21) καταβαλεῖν τὰ σπέρματα ἐπὶ ζημίαν αὐτῶν τούτων, καὶ τῶν προσδοκηθέντων καρπῶν; » ΧΧΙΙΙ, χχιν, 46. 5. τούτων τε καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. et audenti periculosam. Quapropter, adhortor, fa- ciamus, quemadmodum Dominus docet, arborem bonam, et fructum ipsius bonum ", atque purge- mus primum internam poculi ac patinæ partem, et tunc externa ipsius pars erit munda tota . Atque per Apostolum eruditi *, mundemus nosmetipsos ab omni carnis et spiritus inquinamento, et tunc perficiamus sanctificationem in dilectione Christi, ut reddamur Deo grati ac Domino accepti, ad re- gnum calorum. QUÆSTIO VIII. An acceptum sit Deo opus præcepti, si non conve- nienter Dei præcepto fial. RESPONSIO. præter ordinem, aut denique cum non fit eo, quo quamdam regulam quam in omni ejusmodi negotio sequamur, ex Veteri Testamento discimus, ubi vel- ut ex persona Dei dicit: Si recte quidem obtule- ¡is, recte vero non diviseris, peccasti. Quiesce, ad tɛ conversio ejus "; › sicut non solum acceptum non sit, quod non est oblatum legitime; sed impu- tetur etiam sic offerenti ad peccatum : quin et juxta allatam ab Apostolo similitudinem, discere est, velut per humanum exemplum, regulam pieta- t's generatim in omnibus inviolabilem esse, ubi di- cit : « Eliamsi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit ”. › Imo cum timore majore li- cet ipsius Domini nostri Jesu Christi meminisse, qui modum ac regulam exponit his verbis : « Bea- tus ille servus, quem cum venerit Dominus, inve- Merit sic facientem 8. Etenim cum hac voce, ‹ sic, › usus est, ostendit a beatitudine excidisse eum, qui non sic facit, quemadmodum ex multis tum Veteris tum Novi Testamenti historiis ac dictis accurate edoceri ac certissime convinci possumus. Illud autem, non sic, fit, cum aliquid fit aut præter locum, aut præter tempus, aut præter per- sonam, aut præter rem, aut præter modum, aut decet, animo. quid fiat, videamus. Apostolus sane, quo res cla- rius exhiberet, eosque, qui audiunt quæ pietatem decent, juvaret, iis, quæ consuetudinem obtinue rant, utitur, cum dicit : e Annon natura ipsa docet vos, quod viro quidem si comam nutriat, ignomi- nia sit, mulieri vero si comam nutriat, gloria sit illi ? » etc. Par igitur fuerit nos etiam iis, quæ in natura obtinuere, ad præsentis vitæ neces- sitatem uti. Etsi enim vita in cibo ac potu contine- tur, quis tamen sapientium velit in foro edere ac bibere? Aut quis velit semina in saxa conjicere, ut et illa ipsa semina, et fructus exspectatos perdat? Atque multa invenias præter locum periculose, aut C D Genes. 1V, Matth. XII, 33. • Matth. "I Cor. x1, 14, 15. es Matth. sara, aut in mare, Mor unus ms. 1. Τούτου τοῦ ἐρωτήματος σαφήνειαν καὶ ὥστερ 4. Hujus quæstionis explanationem et quasi B 2. Primum auten, quomodo præter locum ali- 2. Ιδωμεν δὲ τὸν λόγον πρῶτον τοῦ παρὰ τόπον. 7. 97 ¡l Tim. 11, 26. 95 II Cor. VII, 1. (19) Antiqui duo libri γενώμεθα. (20) Vocula ή in nostris mss. deest. (21) Veteres duo libri πετρῶν ἡ θαλάσσης, ἐκ

Α Διόπερ παρακαλῶ, ὡς διδάσκει ὁ Κύριος, ποιήσω μεν τὸ δένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλλιν, καὶ καθαρίσωμεν πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου και τῆς παροψίδος, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθα- ρὸν ὅλον. Καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου παιδευθέντες. καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, καὶ τότε ἐπιτελῶμεν ἁγιωσύνην ἐν ἀγά- πῃ Χριστοῦ, ἵνα εὐάρεστοι τῷ Θεῷ καὶ εὐπρόσες κτα τῷ Κυρίῳ γινώμεθα (19) εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ΕΡΩΤΗΣΙΣ Η'. Εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστι τῷ Θεῷ τὸ ἔργον τῆς ἐκ τολῆς, μὴ ἀκολούθως κατ' ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ γινόμενον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. κανόνα τινὰ κατὰ παντὸς τοῦ τοιούτου πράγματος παιδευόμεθα παρὰ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγούσης· « Ἐὰν ὀρθῶς μὲν προσενέγκης, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες. Ησί ἀπρόσδεκτον εἶναι τὸ προσενεχθὲν μὴ νομίμως, ἀλλὰ χασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ· ὡς μὴ μόνον καὶ εἰς ἁμαρτίαν λογισθῆναι τῷ οὕτω προσενέγκαντι υποδείγματος ἀνθρωπίνου, τὸν τῆς θεοσεβείας ἀπαρά Καθ' ὁμοιότητα δὲ τοῦ Ἀποστόλου ἔστιν, ὥσπερ δι' βατον κανόνα καθολικῶς κατὰ πάντων μαθεῖν, εἰ- πόντος· « Κἂν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. • Μετὰ πλείονος δὲ φόβου, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι ἔστιν, δρον ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως. » Τὸ γὰρ, « οὕτως, ο εἰπὼν, ἔδειξεν, ὅτι ὁ μὴ οὕτως ποιῶν τοῦ μακαρισμοῦ ἐκπέπτωκεν· ὡς ἐκ πολλῶν τῶν τε ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ ἐν τῇ Καινή Διαθήκη Ιστορουμέν νων καὶ λεγομένων ἔστιν ἀκριβῶς μαθεῖν καὶ πληρο φορηθῆναι. Τὸ δὲ, μή οὕτως, ο γίνεται ἢ παρὰ τόπον, ἢ παρὰ καιρὸν, ἢ παρὰ πρόσωπον, ἢ παρὰ πράγμα, ἢ παρὰ μέτρον, ἢ παρὰ τάξιν, ἢ παρὰ διάθεσιν. Τοῦ Ἀποστόλου τοίνυν τοῖς ἐν τῇ συνηθείᾳ κεκρατη μένοις χρησαμένου εἰς σαφεστέραν παράστασιν και βοήθειαν τοῖς ἀκούουσι τῶν τῇ εὐσεβείᾳ πρεπόντων, ἐν τῷ εἰπεῖν· ι “Η (20) οὔτε αὐτὴ ἡ φύσις διδάσκει ὑμᾶς, ὅτι ἀνὴρ μὲν, ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστι, γυνὴ δὲ εὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστι; › καὶ τὰ ἑξῆς· ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ ἡμᾶς τοῖς ἐν τῇ φύσει κεκρα τημένοις πρὸς τὰ ἀναγκαῖα τῆς παρούσης ζωῆς χρήσασθαι. Τοῦ γὰρ ἐσθίειν καὶ πίνειν συνέχοντος τὴν ζωὴν, τίς τῶν σωφρονούντων ἀνέχεται ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τίς ἀνέχεται κατά πετρῶν (21) καταβαλεῖν τὰ σπέρματα ἐπὶ ζημίαν αὐτῶν τούτων, καὶ τῶν προσδοκηθέντων καρπῶν; » ΧΧΙΙΙ, χχιν, 46. 5. τούτων τε καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. et audenti periculosam. Quapropter, adhortor, fa- ciamus, quemadmodum Dominus docet, arborem bonam, et fructum ipsius bonum ", atque purge- mus primum internam poculi ac patinæ partem, et tunc externa ipsius pars erit munda tota . Atque per Apostolum eruditi *, mundemus nosmetipsos ab omni carnis et spiritus inquinamento, et tunc perficiamus sanctificationem in dilectione Christi, ut reddamur Deo grati ac Domino accepti, ad re- gnum calorum. QUÆSTIO VIII. An acceptum sit Deo opus præcepti, si non conve- nienter Dei præcepto fial. RESPONSIO. præter ordinem, aut denique cum non fit eo, quo quamdam regulam quam in omni ejusmodi negotio sequamur, ex Veteri Testamento discimus, ubi vel- ut ex persona Dei dicit: Si recte quidem obtule- ¡is, recte vero non diviseris, peccasti. Quiesce, ad tɛ conversio ejus "; › sicut non solum acceptum non sit, quod non est oblatum legitime; sed impu- tetur etiam sic offerenti ad peccatum : quin et juxta allatam ab Apostolo similitudinem, discere est, velut per humanum exemplum, regulam pieta- t's generatim in omnibus inviolabilem esse, ubi di- cit : « Eliamsi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit ”. › Imo cum timore majore li- cet ipsius Domini nostri Jesu Christi meminisse, qui modum ac regulam exponit his verbis : « Bea- tus ille servus, quem cum venerit Dominus, inve- Merit sic facientem 8. Etenim cum hac voce, ‹ sic, › usus est, ostendit a beatitudine excidisse eum, qui non sic facit, quemadmodum ex multis tum Veteris tum Novi Testamenti historiis ac dictis accurate edoceri ac certissime convinci possumus. Illud autem, non sic, fit, cum aliquid fit aut præter locum, aut præter tempus, aut præter per- sonam, aut præter rem, aut præter modum, aut decet, animo. quid fiat, videamus. Apostolus sane, quo res cla- rius exhiberet, eosque, qui audiunt quæ pietatem decent, juvaret, iis, quæ consuetudinem obtinue rant, utitur, cum dicit : e Annon natura ipsa docet vos, quod viro quidem si comam nutriat, ignomi- nia sit, mulieri vero si comam nutriat, gloria sit illi ? » etc. Par igitur fuerit nos etiam iis, quæ in natura obtinuere, ad præsentis vitæ neces- sitatem uti. Etsi enim vita in cibo ac potu contine- tur, quis tamen sapientium velit in foro edere ac bibere? Aut quis velit semina in saxa conjicere, ut et illa ipsa semina, et fructus exspectatos perdat? Atque multa invenias præter locum periculose, aut C D Genes. 1V, Matth. XII, 33. • Matth. "I Cor. x1, 14, 15. es Matth. sara, aut in mare, Mor unus ms. 1. Τούτου τοῦ ἐρωτήματος σαφήνειαν καὶ ὥστερ 4. Hujus quæstionis explanationem et quasi B 2. Primum auten, quomodo præter locum ali- 2. Ιδωμεν δὲ τὸν λόγον πρῶτον τοῦ παρὰ τόπον. 7. 97 ¡l Tim. 11, 26. 95 II Cor. VII, 1. (19) Antiqui duo libri γενώμεθα. (20) Vocula ή in nostris mss. deest. (21) Veteres duo libri πετρῶν ἡ θαλάσσης, ἐκ

Α Διόπερ παρακαλῶ, ὡς διδάσκει ὁ Κύριος, ποιήσω μεν τὸ δένδρον καλὸν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλλιν, καὶ καθαρίσωμεν πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου και τῆς παροψίδος, καὶ τότε τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔσται καθα- ρὸν ὅλον. Καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου παιδευθέντες. καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, καὶ τότε ἐπιτελῶμεν ἁγιωσύνην ἐν ἀγά- πῃ Χριστοῦ, ἵνα εὐάρεστοι τῷ Θεῷ καὶ εὐπρόσες κτα τῷ Κυρίῳ γινώμεθα (19) εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ΕΡΩΤΗΣΙΣ Η'. Εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστι τῷ Θεῷ τὸ ἔργον τῆς ἐκ τολῆς, μὴ ἀκολούθως κατ' ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ γινόμενον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. κανόνα τινὰ κατὰ παντὸς τοῦ τοιούτου πράγματος παιδευόμεθα παρὰ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγούσης· « Ἐὰν ὀρθῶς μὲν προσενέγκης, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες. Ησί ἀπρόσδεκτον εἶναι τὸ προσενεχθὲν μὴ νομίμως, ἀλλὰ χασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ· ὡς μὴ μόνον καὶ εἰς ἁμαρτίαν λογισθῆναι τῷ οὕτω προσενέγκαντι υποδείγματος ἀνθρωπίνου, τὸν τῆς θεοσεβείας ἀπαρά Καθ' ὁμοιότητα δὲ τοῦ Ἀποστόλου ἔστιν, ὥσπερ δι' βατον κανόνα καθολικῶς κατὰ πάντων μαθεῖν, εἰ- πόντος· « Κἂν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. • Μετὰ πλείονος δὲ φόβου, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι ἔστιν, δρον ἐκθεμένου ἐν τῷ εἰπεῖν· ο Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως. » Τὸ γὰρ, « οὕτως, ο εἰπὼν, ἔδειξεν, ὅτι ὁ μὴ οὕτως ποιῶν τοῦ μακαρισμοῦ ἐκπέπτωκεν· ὡς ἐκ πολλῶν τῶν τε ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ ἐν τῇ Καινή Διαθήκη Ιστορουμέν νων καὶ λεγομένων ἔστιν ἀκριβῶς μαθεῖν καὶ πληρο φορηθῆναι. Τὸ δὲ, μή οὕτως, ο γίνεται ἢ παρὰ τόπον, ἢ παρὰ καιρὸν, ἢ παρὰ πρόσωπον, ἢ παρὰ πράγμα, ἢ παρὰ μέτρον, ἢ παρὰ τάξιν, ἢ παρὰ διάθεσιν. Τοῦ Ἀποστόλου τοίνυν τοῖς ἐν τῇ συνηθείᾳ κεκρατη μένοις χρησαμένου εἰς σαφεστέραν παράστασιν και βοήθειαν τοῖς ἀκούουσι τῶν τῇ εὐσεβείᾳ πρεπόντων, ἐν τῷ εἰπεῖν· ι “Η (20) οὔτε αὐτὴ ἡ φύσις διδάσκει ὑμᾶς, ὅτι ἀνὴρ μὲν, ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστι, γυνὴ δὲ εὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστι; › καὶ τὰ ἑξῆς· ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ ἡμᾶς τοῖς ἐν τῇ φύσει κεκρα τημένοις πρὸς τὰ ἀναγκαῖα τῆς παρούσης ζωῆς χρήσασθαι. Τοῦ γὰρ ἐσθίειν καὶ πίνειν συνέχοντος τὴν ζωὴν, τίς τῶν σωφρονούντων ἀνέχεται ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τίς ἀνέχεται κατά πετρῶν (21) καταβαλεῖν τὰ σπέρματα ἐπὶ ζημίαν αὐτῶν τούτων, καὶ τῶν προσδοκηθέντων καρπῶν; » ΧΧΙΙΙ, χχιν, 46. 5. τούτων τε καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. et audenti periculosam. Quapropter, adhortor, fa- ciamus, quemadmodum Dominus docet, arborem bonam, et fructum ipsius bonum ", atque purge- mus primum internam poculi ac patinæ partem, et tunc externa ipsius pars erit munda tota . Atque per Apostolum eruditi *, mundemus nosmetipsos ab omni carnis et spiritus inquinamento, et tunc perficiamus sanctificationem in dilectione Christi, ut reddamur Deo grati ac Domino accepti, ad re- gnum calorum. QUÆSTIO VIII. An acceptum sit Deo opus præcepti, si non conve- nienter Dei præcepto fial. RESPONSIO. præter ordinem, aut denique cum non fit eo, quo quamdam regulam quam in omni ejusmodi negotio sequamur, ex Veteri Testamento discimus, ubi vel- ut ex persona Dei dicit: Si recte quidem obtule- ¡is, recte vero non diviseris, peccasti. Quiesce, ad tɛ conversio ejus "; › sicut non solum acceptum non sit, quod non est oblatum legitime; sed impu- tetur etiam sic offerenti ad peccatum : quin et juxta allatam ab Apostolo similitudinem, discere est, velut per humanum exemplum, regulam pieta- t's generatim in omnibus inviolabilem esse, ubi di- cit : « Eliamsi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit ”. › Imo cum timore majore li- cet ipsius Domini nostri Jesu Christi meminisse, qui modum ac regulam exponit his verbis : « Bea- tus ille servus, quem cum venerit Dominus, inve- Merit sic facientem 8. Etenim cum hac voce, ‹ sic, › usus est, ostendit a beatitudine excidisse eum, qui non sic facit, quemadmodum ex multis tum Veteris tum Novi Testamenti historiis ac dictis accurate edoceri ac certissime convinci possumus. Illud autem, non sic, fit, cum aliquid fit aut præter locum, aut præter tempus, aut præter per- sonam, aut præter rem, aut præter modum, aut decet, animo. quid fiat, videamus. Apostolus sane, quo res cla- rius exhiberet, eosque, qui audiunt quæ pietatem decent, juvaret, iis, quæ consuetudinem obtinue rant, utitur, cum dicit : e Annon natura ipsa docet vos, quod viro quidem si comam nutriat, ignomi- nia sit, mulieri vero si comam nutriat, gloria sit illi ? » etc. Par igitur fuerit nos etiam iis, quæ in natura obtinuere, ad præsentis vitæ neces- sitatem uti. Etsi enim vita in cibo ac potu contine- tur, quis tamen sapientium velit in foro edere ac bibere? Aut quis velit semina in saxa conjicere, ut et illa ipsa semina, et fructus exspectatos perdat? Atque multa invenias præter locum periculose, aut C D Genes. 1V, Matth. XII, 33. • Matth. "I Cor. x1, 14, 15. es Matth. sara, aut in mare, Mor unus ms. 1. Τούτου τοῦ ἐρωτήματος σαφήνειαν καὶ ὥστερ 4. Hujus quæstionis explanationem et quasi B 2. Primum auten, quomodo præter locum ali- 2. Ιδωμεν δὲ τὸν λόγον πρῶτον τοῦ παρὰ τόπον. 7. 97 ¡l Tim. 11, 26. 95 II Cor. VII, 1. (19) Antiqui duo libri γενώμεθα. (20) Vocula ή in nostris mss. deest. (21) Veteres duo libri πετρῶν ἡ θαλάσσης, ἐκ

Καὶ πολλὰ ἄν τις εὕροι παρὰ τόπον ἐπικινδύνως γι- Α νόμενα, ἤτοι κατεγνωσμένως. Πάλιν δὲ τοῦ ᾿Αποστό του μνημονεύοντες εἰπόντος· « Ταῦτα τυπικῶς συν ἐβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκεν (22)· ο ἴδω μεν εἰ μὴ τὰ νενομοθετημένα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πρὸς θεοσέβειαν, κοινωνίαν ἔχοντα πρὸς ἄλληλα, τὴν δια- φορὰν ἐφύλασσεν ἀπαραβάτως. Τὰ μὲν γὰρ ἀφο ώριστο τῇ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔξω ποιήσαντες ἐκινδύ- νευον· τὰ δὲ καὶ πλέον, ὅτι καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ναῷ καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ἱερουσαλήμ, ἢ ἄλλοις τόποις, ἄλλα τοῖς πρὸς Θεοῦ λατρείαν ἦν ἐγκεκριμένα (25), καὶ οὔτε τὰ ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ γινόμενα ἐν ἄλλοις τόποις τῆς Ἱερουσα- λὴμ γίνεσθαι ἐτολμᾶτο, οὔτε τὰ ἐν ἄλλοις τόποις, καὶ ἐν τῷ ναῷ συγκεχώρητο. Ἡμῖν δὲ παρὰ τόπον Β μὲν κινδυνεύει ἡ ἐντολή· μάλιστα, ἐὰν τὰ τῆς ἱερω σύνης μυστήρια ἐπιτελῶμεν ἐν βεβήλοις τόποις· τοῦ τοιούτου πράγματος ἀπόδειξιν μὲν ἔχοντος τῆς κατα- φρονήσεως τοῦ ἐπιτελοῦντος, σκανδαλίζοντος δὲ ἄλ λον ἐπ' ἄλλο τι πάθος πολυτρόπως διὰ τὴν τῶν πολ λῶν ἐν τῇ γνώσει διάφορον ἀσθένειαν. Βούλομαι οὖν τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐν παντὶ τόπῳ, ο διὰ τὸ τὸν Κύριον ἐν παντὶ τόπῳ τὴν ἐξου- σίαν τῆς προσκυνήσεως διδόναι, ἐν τῷ εἰρηκέναι· • Οὔτε ἐν Ἱερουσαλήμ, οὔτε ἐν (24) τῷ ὄρει τούτῳ προσε κυνήσετε τῷ Πατρί; • Ἐκεῖνο ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι τὸ, · ἐν παντί, ο οὐ περιλαμβάνει τοὺς ἀφωρισμένους τόπους ταῖς ἀνθρωπίναις χρείαις, καὶ ἀκαθάρτοις καὶ βδελυκτοῖς πράγμασιν, ἀλλὰ πλατύνει ἀπὸ τῆς Ὁ περιγραφῆς τῆς Ἱερουσαλήμ εἰς πάντα τόπον τῆς οἰκουμένης, καὶ κατὰ τὴν προφητείαν τῆς θυσίας, τὸν ἐσπουδασμένως δηλονότι ανατιθέμενον τῷ Θεῷ, εἰς τὴν ἱερουργία» (25) τοῦ ἐνδόξου μυστηρίου. Καὶ γὰρ ἀκούσαντες τοῦ προφήτου λέγοντος· « Ὑμεῖς ἱερεῖς Θεοῦ κληθήσεσθε (26)·, οὔτε πάντες τῆς τοιάσδε ἱεροσύνης ἢ λειτουργίας τὴν ἐξουσίαν ἁρπά- ζομεν, οὔτε ἄλλος τὴν ἄλλῳ δοθεῖσαν χάριν ἐν ἐξου- σίᾳ ἐστὶν ἑαυτῷ λαμβάνειν· ἀλλ᾽ ἕκαστος τῶν πιο στῶν ἐν τοῖς ἰδίοις ὅροις μένει τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ, τοῦ ᾿Αποστόλου παιδεύοντος ἡμᾶς ἐν τῷ λέγειν πρὸς πάντας μὲν, « Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν εἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογι κὴν λατρείαν ὑμῶν· καὶ μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε ἐν τῇ ἀνακαινώ- σει τοῦ νοὸς ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς, τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸν, καὶ εὐάρεστον, καὶ τέ- λειον· ο πρὸς ἔκαστον δὲ σαφῶς διακρίνοντος μὲν μένα. ἀλλὰ τοῖς πρὸς Θεοῦ λατρείαν ἦν ἐγκεκριμένα · τοῖς ἐπὶ τοῖς, ἐπὶ τούτοις ἐγκεκριμένα. ἐξουσίαν τῆς προσκυνήσεως επαγγείλασθαι ἐν τῷ εἰρηκέναι· Ερχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις οὔτε ἐν, ἐκεῖνα ἔστιν εἰπεῖν. ἱερεῖς, DE BAPTISMO LIBER II. etiam vitiose Geri. Rursus autem memores Apo- C stoli, qui dixit : ‹ Hæc in figura contingebant illis : scripta sunt autem propter admonitionem nostri, in quos fines sæculorum devenerunt ';, videamus num ea quæ sancita sunt a Deo ad pietatem, et quæ societatem inter se habent, differen- tiam inviolabiliter servarint. Alia enim assignata erant Jerosolymis, et qui extra fecissent, periclita- bantur : alia vero, eaque plura, et in ipso templo, et in altari, et in ipsa Jerusalemn, aliisque lucis, erant ad cultum Deo exhibendum selecta; nec quisquam quæ in templo et altari fiebant, in aliis Jerosolymæ locis facere audebat, neque quæ in aliis locis fiebant, etiam in templo fieri per- mittebantur. Periculum est quoque, ne nos præter locum maudatum conficiamus; maxime, si sacer- dotii mysteria celebremus in profanis locis, cum ejusmodi res contemptum ostenderet in celebrante, et alii esset offendiculo pro alia variaque affectione, ob diversam multorum in harum rerum cognitione infirmitatem. lus dixit : « Volo ergo viros orare in omni loco *, › propterea, videlicet, quod Dominus adorandi in omni loco potestatem dedit, his verbis : ‹ Neque in Jerosolymis, neque in monte hoc adorabitis Patrem ? » Hoc dicere licet, quod illud, e in omni, » non comprehendit loca humanis usibus ac immundis ac profanis negotiis destinata, sed ab • Jerosolymorum usque ambitu ad omnem totius or Cor. x, 21. Codex Counbelis. ubi illud aut redundat, aut sumi debet pro hoc est, pre- terea. Et alius codex habet quoque D bis locum adorationem extendit, et juxta sacrificii prophetiam *, ad eum locum qui studiose videlicet Deo dicatus sit, ad gloriosi mysterii sacrifcium celebrandum. Etsi enim audivimus prophetam di- centem : ‹ Vos sacerdotes Dei vocabimini ; ▸ tamen neque omnes ejusmodi sacerdotii aut ministe- rii potestatem usurpamus, neque alius alii datam gratiam sibi sumere potest, sed fideles singuli intra proprios doni Dei fines manent, ita docente nos Apostolo, cum dicit ad omnes quidem : Obsecro autem vos, fratres, per miserationes Dei, ut exhi- beatis corpora vestra hostiam viventem, sanclam, Deo placentem, rationalem cultum vestrum : et nolite conformari huic sæculo, sed transformamini in novitate spiritus vestri, ut probetis, quæ sit voluntas Dei bona, et beneplaceus, et perfecta " ; unicuique vero perspicue distinguit ministerium cuique conveniens, prohibetque alienum ordinem invadere, ubi ait : • Dico enim per Dei gratiam * Malach. 1, 11. • Isa. Lx1, 6. • Rom. x1, 1, 2. etc. Mox duo inss. vos autem omnes sacerdotes Dei vocabimini. Alii duo miss. simpliciter 'Yuɛis tɛpɛiç, nec aliter legitur apud Isaiam. 3. Quod si dicat quispiam : Cur igitur Aposto- 5. Ἐὰν δέ τις λέγῃ, Τί οὖν ὁ Ἀπόστολος εἶπε· 11. * 1 Tim. 11, 8. • Joan. IV, (22) Codex unus κατήντησεν. (25) Editi ἀλλὰ τῆς πρὸς Θεὸν λατρείας ἦν κεκρι- (24) Reg. primus ἐν παντὶ τρόπῳ διδόναι την (25) Lege Ducaeum in illud, εἰς τὴν ἱερουργίαν, etc. (26) Editi et Reg. secundus 'Υμεῖς δὲ πάντες

Καὶ πολλὰ ἄν τις εὕροι παρὰ τόπον ἐπικινδύνως γι- Α νόμενα, ἤτοι κατεγνωσμένως. Πάλιν δὲ τοῦ ᾿Αποστό του μνημονεύοντες εἰπόντος· « Ταῦτα τυπικῶς συν ἐβαινεν ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκεν (22)· ο ἴδω μεν εἰ μὴ τὰ νενομοθετημένα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πρὸς θεοσέβειαν, κοινωνίαν ἔχοντα πρὸς ἄλληλα, τὴν δια- φορὰν ἐφύλασσεν ἀπαραβάτως. Τὰ μὲν γὰρ ἀφο ώριστο τῇ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔξω ποιήσαντες ἐκινδύ- νευον· τὰ δὲ καὶ πλέον, ὅτι καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ναῷ καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ἱερουσαλήμ, ἢ ἄλλοις τόποις, ἄλλα τοῖς πρὸς Θεοῦ λατρείαν ἦν ἐγκεκριμένα (25), καὶ οὔτε τὰ ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ γινόμενα ἐν ἄλλοις τόποις τῆς Ἱερουσα- λὴμ γίνεσθαι ἐτολμᾶτο, οὔτε τὰ ἐν ἄλλοις τόποις, καὶ ἐν τῷ ναῷ συγκεχώρητο. Ἡμῖν δὲ παρὰ τόπον Β μὲν κινδυνεύει ἡ ἐντολή· μάλιστα, ἐὰν τὰ τῆς ἱερω σύνης μυστήρια ἐπιτελῶμεν ἐν βεβήλοις τόποις· τοῦ τοιούτου πράγματος ἀπόδειξιν μὲν ἔχοντος τῆς κατα- φρονήσεως τοῦ ἐπιτελοῦντος, σκανδαλίζοντος δὲ ἄλ λον ἐπ' ἄλλο τι πάθος πολυτρόπως διὰ τὴν τῶν πολ λῶν ἐν τῇ γνώσει διάφορον ἀσθένειαν. Βούλομαι οὖν τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐν παντὶ τόπῳ, ο διὰ τὸ τὸν Κύριον ἐν παντὶ τόπῳ τὴν ἐξου- σίαν τῆς προσκυνήσεως διδόναι, ἐν τῷ εἰρηκέναι· • Οὔτε ἐν Ἱερουσαλήμ, οὔτε ἐν (24) τῷ ὄρει τούτῳ προσε κυνήσετε τῷ Πατρί; • Ἐκεῖνο ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι τὸ, · ἐν παντί, ο οὐ περιλαμβάνει τοὺς ἀφωρισμένους τόπους ταῖς ἀνθρωπίναις χρείαις, καὶ ἀκαθάρτοις καὶ βδελυκτοῖς πράγμασιν, ἀλλὰ πλατύνει ἀπὸ τῆς Ὁ περιγραφῆς τῆς Ἱερουσαλήμ εἰς πάντα τόπον τῆς οἰκουμένης, καὶ κατὰ τὴν προφητείαν τῆς θυσίας, τὸν ἐσπουδασμένως δηλονότι ανατιθέμενον τῷ Θεῷ, εἰς τὴν ἱερουργία» (25) τοῦ ἐνδόξου μυστηρίου. Καὶ γὰρ ἀκούσαντες τοῦ προφήτου λέγοντος· « Ὑμεῖς ἱερεῖς Θεοῦ κληθήσεσθε (26)·, οὔτε πάντες τῆς τοιάσδε ἱεροσύνης ἢ λειτουργίας τὴν ἐξουσίαν ἁρπά- ζομεν, οὔτε ἄλλος τὴν ἄλλῳ δοθεῖσαν χάριν ἐν ἐξου- σίᾳ ἐστὶν ἑαυτῷ λαμβάνειν· ἀλλ᾽ ἕκαστος τῶν πιο στῶν ἐν τοῖς ἰδίοις ὅροις μένει τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ, τοῦ ᾿Αποστόλου παιδεύοντος ἡμᾶς ἐν τῷ λέγειν πρὸς πάντας μὲν, « Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν εἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογι κὴν λατρείαν ὑμῶν· καὶ μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε ἐν τῇ ἀνακαινώ- σει τοῦ νοὸς ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς, τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸν, καὶ εὐάρεστον, καὶ τέ- λειον· ο πρὸς ἔκαστον δὲ σαφῶς διακρίνοντος μὲν μένα. ἀλλὰ τοῖς πρὸς Θεοῦ λατρείαν ἦν ἐγκεκριμένα · τοῖς ἐπὶ τοῖς, ἐπὶ τούτοις ἐγκεκριμένα. ἐξουσίαν τῆς προσκυνήσεως επαγγείλασθαι ἐν τῷ εἰρηκέναι· Ερχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις οὔτε ἐν, ἐκεῖνα ἔστιν εἰπεῖν. ἱερεῖς, DE BAPTISMO LIBER II. etiam vitiose Geri. Rursus autem memores Apo- C stoli, qui dixit : ‹ Hæc in figura contingebant illis : scripta sunt autem propter admonitionem nostri, in quos fines sæculorum devenerunt ';, videamus num ea quæ sancita sunt a Deo ad pietatem, et quæ societatem inter se habent, differen- tiam inviolabiliter servarint. Alia enim assignata erant Jerosolymis, et qui extra fecissent, periclita- bantur : alia vero, eaque plura, et in ipso templo, et in altari, et in ipsa Jerusalemn, aliisque lucis, erant ad cultum Deo exhibendum selecta; nec quisquam quæ in templo et altari fiebant, in aliis Jerosolymæ locis facere audebat, neque quæ in aliis locis fiebant, etiam in templo fieri per- mittebantur. Periculum est quoque, ne nos præter locum maudatum conficiamus; maxime, si sacer- dotii mysteria celebremus in profanis locis, cum ejusmodi res contemptum ostenderet in celebrante, et alii esset offendiculo pro alia variaque affectione, ob diversam multorum in harum rerum cognitione infirmitatem. lus dixit : « Volo ergo viros orare in omni loco *, › propterea, videlicet, quod Dominus adorandi in omni loco potestatem dedit, his verbis : ‹ Neque in Jerosolymis, neque in monte hoc adorabitis Patrem ? » Hoc dicere licet, quod illud, e in omni, » non comprehendit loca humanis usibus ac immundis ac profanis negotiis destinata, sed ab • Jerosolymorum usque ambitu ad omnem totius or Cor. x, 21. Codex Counbelis. ubi illud aut redundat, aut sumi debet pro hoc est, pre- terea. Et alius codex habet quoque D bis locum adorationem extendit, et juxta sacrificii prophetiam *, ad eum locum qui studiose videlicet Deo dicatus sit, ad gloriosi mysterii sacrifcium celebrandum. Etsi enim audivimus prophetam di- centem : ‹ Vos sacerdotes Dei vocabimini ; ▸ tamen neque omnes ejusmodi sacerdotii aut ministe- rii potestatem usurpamus, neque alius alii datam gratiam sibi sumere potest, sed fideles singuli intra proprios doni Dei fines manent, ita docente nos Apostolo, cum dicit ad omnes quidem : Obsecro autem vos, fratres, per miserationes Dei, ut exhi- beatis corpora vestra hostiam viventem, sanclam, Deo placentem, rationalem cultum vestrum : et nolite conformari huic sæculo, sed transformamini in novitate spiritus vestri, ut probetis, quæ sit voluntas Dei bona, et beneplaceus, et perfecta " ; unicuique vero perspicue distinguit ministerium cuique conveniens, prohibetque alienum ordinem invadere, ubi ait : • Dico enim per Dei gratiam * Malach. 1, 11. • Isa. Lx1, 6. • Rom. x1, 1, 2. etc. Mox duo inss. vos autem omnes sacerdotes Dei vocabimini. Alii duo miss. simpliciter 'Yuɛis tɛpɛiç, nec aliter legitur apud Isaiam. 3. Quod si dicat quispiam : Cur igitur Aposto- 5. Ἐὰν δέ τις λέγῃ, Τί οὖν ὁ Ἀπόστολος εἶπε· 11. * 1 Tim. 11, 8. • Joan. IV, (22) Codex unus κατήντησεν. (25) Editi ἀλλὰ τῆς πρὸς Θεὸν λατρείας ἦν κεκρι- (24) Reg. primus ἐν παντὶ τρόπῳ διδόναι την (25) Lege Ducaeum in illud, εἰς τὴν ἱερουργίαν, etc. (26) Editi et Reg. secundus 'Υμεῖς δὲ πάντες

Α τὴν ἑκάστῳ πρέπουσαν λειτουργίαν, κωλύοντος δὲ επεμβαίνειν ἀλλοτρίῳ τάγματι, ἐν τῷ λέγειν ο λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ (27) τῆς δοθείσης μοι, παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν, μὴ ὑπερφρονεῖν, παρ' δ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως· ν καὶ διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις τῶν μελῶν τοῦ σώματος πρὸς τὸ εὔσχημον καὶ ἀκίνδυνον κατηναγκασμένης ευταξίας κανο ζοντος ἐν ἡμῖν τὴν ἡμῶν πρὸς ἀλλήλους εὐάρεστον τῷ Θεῷ ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ Ἰησοῦ εὐταξίαν ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν χαρισμάτων. Λέγει γάρ ο Καθάπερ ἐν ἑνὶ σώματι μέλη πολλὰ ἔχομεν, πάντα δὲ τὰ μέλη οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν· οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σωμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθεὶς ἀλλήλων μέλη· ἔχου τες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν Β διάφορα, είτε προφητείαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, εἴτε διακονίαν ἐν τῇ διακονία, ο καὶ τὰ ἑξῆς (28). δασκαλίαν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, εἴτε ὁ διακονῶν ἐν τῇ διακονίᾳ, καὶ τὰ ἑξῆς. - σκοπὸν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, καὶ τοσαύτην ἔχοντες πρὸς ἀλλήλους συνάφειαν κοινωνίας ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, τὸν ἴδιον τόπον τοῦ χαρίσματος υπερβαίνειν οὐκ ἐπιτρέπονται, πῶς οὐχὶ πολλῷ πλέον τοῖς ἀλλοτρίοις καὶ ἐναντίοις πράγμασιν ἀφωρισμέν νους τόπους διακρίνειν ἀπὸ τῶν ἁγίων ἐφείλομεν; Ἐκ πάντων γὰρ τῶν (29) μνημονευθέντων ἐκ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, καὶ τῶν τοιούτων, καὶ τῶν προῤῥηθέντων ὑποδειγμάτων παιδεύεσθαι ἡμᾶς χρήσ ὅτι ἡ παρὰ τόπον ἐνέργεια εἰς τὸ ἐναντίον τοῦ προ κειμένου σκοποῦ περιτρέπει τὸ τέλος. Παρὰ καιρόν δὲ, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔστιν ἀκοῦσαι, λέγοντος· « Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τῆς λαμπάδας αὐτῶν, ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμ φίου (50). Πέντε δὲ ἦσαν ἐξ αὐτῶν φρόνιμοι, καὶ τἱ πέντε μωραί· αἴτινες μωραί, λαβοῦσαι τὰς λαμ- πάδας αὐτῶν, οὐκ ἔλαβον μεθ᾿ ἑαυτῶν ἔλαιον· αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις αὐτῶν. Χρο νίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου, ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐ- κάθευδον. Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν (31) · Ιδού ὁ νυμφίος ἔρχεται, εξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Τότε ηγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι, και ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας αὐτῶν. Αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον· Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. Απεκρίθησαν αἱ φρό- νιμοι λέγουσαι· Μήποτε, οὐ μὴ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ ὑμῖν (52)· πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλούν τας, καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. Απερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι, ἦλθεν ὁ νυμφίος, καὶ αἱ ἔτοιμοι εἰσῆλθον μετ' αὐτοῦ (33) εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θόρα. Ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγω· τὰ ἑξῆς. ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀν θρώπου ἔρχεται, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. quæ data est mihi, cuilibet versanti inter vos, ut ne plus sapiat quam oportet sapere, sed sapiat ad sobrietatem, sicut unicuique Deus divisit men- suram fidei '. › Quin etiam per mutuam necessa- riamque membrorum corporeorum ordinationem, quæ ad elegantiam securitatemque tendit, mode- ratur in nobis nostrum illum statum mutuum, ut Deo in dilectione Christi Jesu in differentia dono- run placeamus. Quippe dicit : • Sicut in uno cor- pore multa membra babemus, omnia autem mem- bra non eumdem actum habent: ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alte- rius membra ; habentes autem donationes secun- dum gratiam quæ data est nobis differentes, sive prophetiam secundum rationem fidei, sive ministe- rium in ministrando ', . etc. C unum illum attingendum scopum, quo videlicet placeant Deo, ac tantam inter se habent conjun- ctionem societatis in dilectione Christi, ipsi tamen proprium locum accepti doni transgredi non permit- tuntur, quomodo non multo magis loca alienis et contrariis rebus addicta debemus a san- _ctis secernere? Etenim tum ex omuibus quæ ex divina Scriptura relata sunt, tum ex ejusmodi aliis, et ex memoratis prius exemplis discamus oportet, opus, quod præter locum fit, in finem preposito scopo contrarium cedere. De eo autem, quod præter tempus geritur, ipsum Dominum nostrum Jesum Christum jam audire licet, qui dicit : « Quapropter simile factum est regnum cœ- lorum decem virginibus, quæ accipientes lampades suas, exierunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant prudentes, et quinque fatuæ: quæ fatuæ, acceptis lampadibus suis, 'non sumpserunt oleum secum : prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt. Media autem nocte clamor factus est, Ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tunc surrexerunt omnes virgines illæ, et ornave- runt lampades suas. Fatuæ autem sapientibus dixerunt : Dale nobis de oleo vestro, quia lampa- des nostrae exstinguuntur. Responderunt prudentes, D dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis ; ite potius ad vendentes, et emite vobis. Dum autem irent emere, venit sponsus, et quæ paratæ erant, intraverunt cum eo ad nuptias : et clausa est ja- nua. Novissime vero veniunt et reliquæ virgines, dicentes : Domine, Domine, aperi nobis : at ille • Rom. xit, 3. • ibid. 4-7. legitur expressum in Vulgata. tum illud, quod mox sequitur, in nostris veteribus libris nos le gitur. 4. Si vero ii qui operam mutuam conferunt ad (27) Illud, τοῦ Θεοῦ, deest in Reg. secundo, nec (28) Regii primus et tertius τῆς πίστεως, είτε δι- (49) Veteres duo libri τῶν τε. (30) Reg. tertius εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου, καὶ 4. Εἰ δὲ οἱ συνεργοῦντες ἀλλήλοις πρὸς τὸν ἕνα (51) Unus ms. κραυγὴ ἐγένετο. (32) Unus codex ἀρκέσῃ ὑμῖν τε καὶ ἡμῖν. (33) Reg. primus εἰσῆλθον μετὰ τοῦ νυμφίου. Το

Α τὴν ἑκάστῳ πρέπουσαν λειτουργίαν, κωλύοντος δὲ επεμβαίνειν ἀλλοτρίῳ τάγματι, ἐν τῷ λέγειν ο λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ (27) τῆς δοθείσης μοι, παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν, μὴ ὑπερφρονεῖν, παρ' δ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως· ν καὶ διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις τῶν μελῶν τοῦ σώματος πρὸς τὸ εὔσχημον καὶ ἀκίνδυνον κατηναγκασμένης ευταξίας κανο ζοντος ἐν ἡμῖν τὴν ἡμῶν πρὸς ἀλλήλους εὐάρεστον τῷ Θεῷ ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ Ἰησοῦ εὐταξίαν ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν χαρισμάτων. Λέγει γάρ ο Καθάπερ ἐν ἑνὶ σώματι μέλη πολλὰ ἔχομεν, πάντα δὲ τὰ μέλη οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν· οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σωμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθεὶς ἀλλήλων μέλη· ἔχου τες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν Β διάφορα, είτε προφητείαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, εἴτε διακονίαν ἐν τῇ διακονία, ο καὶ τὰ ἑξῆς (28). δασκαλίαν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, εἴτε ὁ διακονῶν ἐν τῇ διακονίᾳ, καὶ τὰ ἑξῆς. - σκοπὸν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, καὶ τοσαύτην ἔχοντες πρὸς ἀλλήλους συνάφειαν κοινωνίας ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, τὸν ἴδιον τόπον τοῦ χαρίσματος υπερβαίνειν οὐκ ἐπιτρέπονται, πῶς οὐχὶ πολλῷ πλέον τοῖς ἀλλοτρίοις καὶ ἐναντίοις πράγμασιν ἀφωρισμέν νους τόπους διακρίνειν ἀπὸ τῶν ἁγίων ἐφείλομεν; Ἐκ πάντων γὰρ τῶν (29) μνημονευθέντων ἐκ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, καὶ τῶν τοιούτων, καὶ τῶν προῤῥηθέντων ὑποδειγμάτων παιδεύεσθαι ἡμᾶς χρήσ ὅτι ἡ παρὰ τόπον ἐνέργεια εἰς τὸ ἐναντίον τοῦ προ κειμένου σκοποῦ περιτρέπει τὸ τέλος. Παρὰ καιρόν δὲ, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔστιν ἀκοῦσαι, λέγοντος· « Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τῆς λαμπάδας αὐτῶν, ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμ φίου (50). Πέντε δὲ ἦσαν ἐξ αὐτῶν φρόνιμοι, καὶ τἱ πέντε μωραί· αἴτινες μωραί, λαβοῦσαι τὰς λαμ- πάδας αὐτῶν, οὐκ ἔλαβον μεθ᾿ ἑαυτῶν ἔλαιον· αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις αὐτῶν. Χρο νίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου, ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐ- κάθευδον. Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν (31) · Ιδού ὁ νυμφίος ἔρχεται, εξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Τότε ηγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι, και ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας αὐτῶν. Αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον· Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. Απεκρίθησαν αἱ φρό- νιμοι λέγουσαι· Μήποτε, οὐ μὴ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ ὑμῖν (52)· πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλούν τας, καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. Απερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι, ἦλθεν ὁ νυμφίος, καὶ αἱ ἔτοιμοι εἰσῆλθον μετ' αὐτοῦ (33) εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θόρα. Ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγω· τὰ ἑξῆς. ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀν θρώπου ἔρχεται, APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. quæ data est mihi, cuilibet versanti inter vos, ut ne plus sapiat quam oportet sapere, sed sapiat ad sobrietatem, sicut unicuique Deus divisit men- suram fidei '. › Quin etiam per mutuam necessa- riamque membrorum corporeorum ordinationem, quæ ad elegantiam securitatemque tendit, mode- ratur in nobis nostrum illum statum mutuum, ut Deo in dilectione Christi Jesu in differentia dono- run placeamus. Quippe dicit : • Sicut in uno cor- pore multa membra babemus, omnia autem mem- bra non eumdem actum habent: ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alte- rius membra ; habentes autem donationes secun- dum gratiam quæ data est nobis differentes, sive prophetiam secundum rationem fidei, sive ministe- rium in ministrando ', . etc. C unum illum attingendum scopum, quo videlicet placeant Deo, ac tantam inter se habent conjun- ctionem societatis in dilectione Christi, ipsi tamen proprium locum accepti doni transgredi non permit- tuntur, quomodo non multo magis loca alienis et contrariis rebus addicta debemus a san- _ctis secernere? Etenim tum ex omuibus quæ ex divina Scriptura relata sunt, tum ex ejusmodi aliis, et ex memoratis prius exemplis discamus oportet, opus, quod præter locum fit, in finem preposito scopo contrarium cedere. De eo autem, quod præter tempus geritur, ipsum Dominum nostrum Jesum Christum jam audire licet, qui dicit : « Quapropter simile factum est regnum cœ- lorum decem virginibus, quæ accipientes lampades suas, exierunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant prudentes, et quinque fatuæ: quæ fatuæ, acceptis lampadibus suis, 'non sumpserunt oleum secum : prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt. Media autem nocte clamor factus est, Ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tunc surrexerunt omnes virgines illæ, et ornave- runt lampades suas. Fatuæ autem sapientibus dixerunt : Dale nobis de oleo vestro, quia lampa- des nostrae exstinguuntur. Responderunt prudentes, D dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis ; ite potius ad vendentes, et emite vobis. Dum autem irent emere, venit sponsus, et quæ paratæ erant, intraverunt cum eo ad nuptias : et clausa est ja- nua. Novissime vero veniunt et reliquæ virgines, dicentes : Domine, Domine, aperi nobis : at ille • Rom. xit, 3. • ibid. 4-7. legitur expressum in Vulgata. tum illud, quod mox sequitur, in nostris veteribus libris nos le gitur. 4. Si vero ii qui operam mutuam conferunt ad (27) Illud, τοῦ Θεοῦ, deest in Reg. secundo, nec (28) Regii primus et tertius τῆς πίστεως, είτε δι- (49) Veteres duo libri τῶν τε. (30) Reg. tertius εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου, καὶ 4. Εἰ δὲ οἱ συνεργοῦντες ἀλλήλοις πρὸς τὸν ἕνα (51) Unus ms. κραυγὴ ἐγένετο. (32) Unus codex ἀρκέσῃ ὑμῖν τε καὶ ἡμῖν. (33) Reg. primus εἰσῆλθον μετὰ τοῦ νυμφίου. Το

σαι Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν· ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐταῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. » γινομένην (54) παραγγελίαν σφοδρότερον καθάπτεσθαι καὶ πιστεύεσθαι μᾶλλον εἰδὼς, καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ κατὰ τὸν αὐτὸν νοῦν εἰρημένην παραθήσομαι. Φησὶ δὲ αὐτὸς ὁ Κύριος· . Πολλοί ζητήσουσιν εἰσελθεῖν καὶ οὐκ ἰσχύσουσιν. Αφ' οὗ ἐὰν εἰσέλθῃ ὁ οἰκοδε σπότης, καὶ κλείσῃ τὴν θύραν, καὶ ἄρξησθε λέγειν, Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν, καὶ τότε ἀποκριθεὶς ἐρεῖ· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ. Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ἡ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται· ν καὶ πολλαχοῦ ὁμοίως. Εἰ δὲ δεῖ καὶ τὸν ᾿Απόστολον προσκαλέσασθαι εἰς μαρ- τυρίαν, ἀκούσωμεν αὐτοῦ μνημονεύσαντος μετὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· « Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου, καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας εβοήθησά σοι · ἐπενεγκόν τος δὲ τὸ παρ' ἑαυτοῦ· . Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσ- δεκτος, ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας· » καὶ πάλιν· ε"Αρ' οὖν ὡς καιρὸν ἔχομεν, εργαζώμεθα· τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας μὲν, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίσ στεως. » Εἰ δὲ καὶ ἄλλης μαρτυρίας χρεία, μνημε νεύσωμεν (35) τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος· « Ὑπὲρ ταύτης προσεύξεται πρὸς σὲ πᾶς ὅσιος ἐν καιρῷ εὐθέτῳ· ν καὶ τοῦ Σολομῶντος κατὰ κοινοῦ (36) ὁρισαμένου, ὅτι Πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν. • Β Σ ὡς ἐπὶ τοῦ Κορέ, καὶ τολμησάντων ἐπεισελθεῖν τῇ μὴ δοθείσῃ αὐτοῖς ἱερωσύνῃ, καὶ ὑποπεσόντων ἀπο- τομία ὀργῆς εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν φρικωδεστέ- ραν· παρ' αὐτοῦ δὲ τοῦ Κυρίου παιδευόμεθα ἀσφα λίζεσθαι (37), εἰπόντος πρὸς τοὺς μαθητάς· « Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ' ο πρὸς δὲ τὴν γυναῖκα· « Οὐκ ἔστι καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. » Παρὰ πρᾶγμα δὲ, ἐκ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅταν ἐντολῆς δοθείσης προσφέρειν θυσίαν ἀπὸ καθαρῶν καὶ ὁλοκλήρων καὶ ἀμώμων, μὴ ἐκ τοιούτων προσενεχθῇ· περὶ οὗ ὁ Θεὸς εἶπε · Προσ- ἀγαγε αὐτὸ τῷ ἄρχοντί σου, εἰ προσδέξεται αὐτὸ, εἰ λήψεται πρόσωπόν σου· . ἐκ δὲ τῆς Καινῆς Δια θήκης παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς προφητείας Ησαΐου μνημονεύσαντος κατὰ τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ι Καλῶς προεφήτευσεν Ησαΐας περὶ ὑμῶν λέγων· Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσι με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀπέχει ἀπ' ἐμοῦ· μάτην δὲ σέβονται με, διδάσκοντες διδασκαλίας, εντάλματα ἀνθρώπων· ο παρὰ δὲ τοῦ ᾿Αποστόλου μαρτυροῦντος μὲν τῇ συνειδήσει τῶν Ἰουδαίων, καταγινώσκοντος δὲ αὐτῶν ἐν τῇ διαφορὰ τῆς δικαιοσύνης. Γράφει δὲ μνημονεύσομεν. Αι μνημονεύ- σωμεν. ρούς, τὸ ἀσφαλ. τοῦ ἀσφαλ. πρὸς τά, • DE BAPTISMO LIBER II. A respondens dixit eis : Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate itaque, quia nescitis diem, neque horam . eodem judicio adhibitam validius commovere, magisque credi, eam quoque, quæ alio loco in eam- dem sententiam prolata est, adjiciam. Dicit autem Dominus ipse: Multi quærent intrare, et non poterunt. Cum autem ingressus fuerit paterfami- lias, et clauserit ostium, et cmperitis dicere : Do- mine, Domine, aperi nobis, tunc respondens di ced : Non novi vos, unde sitis Propterea dico vobis, estote parati, quia qua bora non putatis, Filius hominis venturus est " ; » alque multis locis similiter. Quod si et Apostolus in testimo- nium advocandus est, audiamus ipsum, prophetæ verba ita referentem, Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te ; » ct posthac ex seipso inferentem : • Ecce nunc tempus accepta- bile, ecce nunc dies salutis ; » et iterum : • Ergo dum tempus habemnus, operemur bonum, ad omnes quidem, maxime autem ad domesticos fidei ". » Si vero et testinionio alio opus est, me- minerimus Davidis, qui dicit : Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno ; Salomonis itidem, qui in universum pronuntiavit, Omnia bona fieri in tempore suo 16. G > et in illis, qui sacerdotium sibi non concreditum invadere ausi sunt, et propter iræ severitatem in perniciem et exilium horrendum inciderunt, vide mus quam grave sit præter personam aliquid facere : ab ipso vero Domino, ut cauti simus, eru- dimur qui videlicet ad discipulos dixit: Non missus sum nisi ad oves quæ perierunt domus Israel ; » et ad mulierem : • Non est bonum sumere panem fitiorum, et projicere catellis ". Præter rem vero quidpiam fieri, ex Veteri quidem Testamento discimus, ubi cum præceptum esset, ut sacrificium fieret ex mundis et integris et ma- culæ expertibus, tamen non ex talibus oblatio facta est : qua de re Deus dixit, ‹ Offer illud principi tuo, si admittet illud, si suscipiet faciem tuam " ; sex Novo vero Testamento ab ipso Domino nostro D Jesu Christo hoc idem edocemur: qui prophetiam Isaiæ contra Judæos profert, hoc modo : « Bene prophetavit Isaias de vobis, dicens: Populus bic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me : in vanum autem colunt me, docentes do- ctrinas, mandata hominum " ; ; ab Apostolo quo- que, qui fert testimonium de conscientia Judæo- Isa. XLIX, 8. II Cor. vi, 2. is Matth. xv, 24. • Matth. xxv, 1-13. ¹º Luc. x, 24, 25. "Matth. xxtv, 44. 10. Num. XVI, is Psal. xxxi, 6. Eccle. 111, 11. vil, 27. Malach. 1, • 8. " Marc. vII, 6, 7. • (35) Editi mss. seqq. male. Galat Marc. Alius Statim unus ms. 5. Διόπερ τὴν περὶ τοῦ αὐτοῦ κρίματος πολλάκις 5. Quare cum sciam admonitionem sæpius de 6. Παρὰ πρόσωπον δὲ, ἐν μὲν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ, 6. In Veteri quidem Testamento, puta in Core ", (34) Unus ms. πολλάκις γεγενημένην. (36) Reg. secundus κατὰ κοινοῦ. Editi κατά και (37) Edili παιδευόμεθα ἀσφαλίζεσθαι. Unus ins.

σαι Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν· ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐταῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. » γινομένην (54) παραγγελίαν σφοδρότερον καθάπτεσθαι καὶ πιστεύεσθαι μᾶλλον εἰδὼς, καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ κατὰ τὸν αὐτὸν νοῦν εἰρημένην παραθήσομαι. Φησὶ δὲ αὐτὸς ὁ Κύριος· . Πολλοί ζητήσουσιν εἰσελθεῖν καὶ οὐκ ἰσχύσουσιν. Αφ' οὗ ἐὰν εἰσέλθῃ ὁ οἰκοδε σπότης, καὶ κλείσῃ τὴν θύραν, καὶ ἄρξησθε λέγειν, Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν, καὶ τότε ἀποκριθεὶς ἐρεῖ· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ. Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ἡ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται· ν καὶ πολλαχοῦ ὁμοίως. Εἰ δὲ δεῖ καὶ τὸν ᾿Απόστολον προσκαλέσασθαι εἰς μαρ- τυρίαν, ἀκούσωμεν αὐτοῦ μνημονεύσαντος μετὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· « Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου, καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας εβοήθησά σοι · ἐπενεγκόν τος δὲ τὸ παρ' ἑαυτοῦ· . Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσ- δεκτος, ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας· » καὶ πάλιν· ε"Αρ' οὖν ὡς καιρὸν ἔχομεν, εργαζώμεθα· τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας μὲν, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίσ στεως. » Εἰ δὲ καὶ ἄλλης μαρτυρίας χρεία, μνημε νεύσωμεν (35) τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος· « Ὑπὲρ ταύτης προσεύξεται πρὸς σὲ πᾶς ὅσιος ἐν καιρῷ εὐθέτῳ· ν καὶ τοῦ Σολομῶντος κατὰ κοινοῦ (36) ὁρισαμένου, ὅτι Πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν. • Β Σ ὡς ἐπὶ τοῦ Κορέ, καὶ τολμησάντων ἐπεισελθεῖν τῇ μὴ δοθείσῃ αὐτοῖς ἱερωσύνῃ, καὶ ὑποπεσόντων ἀπο- τομία ὀργῆς εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν φρικωδεστέ- ραν· παρ' αὐτοῦ δὲ τοῦ Κυρίου παιδευόμεθα ἀσφα λίζεσθαι (37), εἰπόντος πρὸς τοὺς μαθητάς· « Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ' ο πρὸς δὲ τὴν γυναῖκα· « Οὐκ ἔστι καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. » Παρὰ πρᾶγμα δὲ, ἐκ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅταν ἐντολῆς δοθείσης προσφέρειν θυσίαν ἀπὸ καθαρῶν καὶ ὁλοκλήρων καὶ ἀμώμων, μὴ ἐκ τοιούτων προσενεχθῇ· περὶ οὗ ὁ Θεὸς εἶπε · Προσ- ἀγαγε αὐτὸ τῷ ἄρχοντί σου, εἰ προσδέξεται αὐτὸ, εἰ λήψεται πρόσωπόν σου· . ἐκ δὲ τῆς Καινῆς Δια θήκης παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς προφητείας Ησαΐου μνημονεύσαντος κατὰ τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ι Καλῶς προεφήτευσεν Ησαΐας περὶ ὑμῶν λέγων· Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσι με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀπέχει ἀπ' ἐμοῦ· μάτην δὲ σέβονται με, διδάσκοντες διδασκαλίας, εντάλματα ἀνθρώπων· ο παρὰ δὲ τοῦ ᾿Αποστόλου μαρτυροῦντος μὲν τῇ συνειδήσει τῶν Ἰουδαίων, καταγινώσκοντος δὲ αὐτῶν ἐν τῇ διαφορὰ τῆς δικαιοσύνης. Γράφει δὲ μνημονεύσομεν. Αι μνημονεύ- σωμεν. ρούς, τὸ ἀσφαλ. τοῦ ἀσφαλ. πρὸς τά, • DE BAPTISMO LIBER II. A respondens dixit eis : Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate itaque, quia nescitis diem, neque horam . eodem judicio adhibitam validius commovere, magisque credi, eam quoque, quæ alio loco in eam- dem sententiam prolata est, adjiciam. Dicit autem Dominus ipse: Multi quærent intrare, et non poterunt. Cum autem ingressus fuerit paterfami- lias, et clauserit ostium, et cmperitis dicere : Do- mine, Domine, aperi nobis, tunc respondens di ced : Non novi vos, unde sitis Propterea dico vobis, estote parati, quia qua bora non putatis, Filius hominis venturus est " ; » alque multis locis similiter. Quod si et Apostolus in testimo- nium advocandus est, audiamus ipsum, prophetæ verba ita referentem, Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te ; » ct posthac ex seipso inferentem : • Ecce nunc tempus accepta- bile, ecce nunc dies salutis ; » et iterum : • Ergo dum tempus habemnus, operemur bonum, ad omnes quidem, maxime autem ad domesticos fidei ". » Si vero et testinionio alio opus est, me- minerimus Davidis, qui dicit : Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno ; Salomonis itidem, qui in universum pronuntiavit, Omnia bona fieri in tempore suo 16. G > et in illis, qui sacerdotium sibi non concreditum invadere ausi sunt, et propter iræ severitatem in perniciem et exilium horrendum inciderunt, vide mus quam grave sit præter personam aliquid facere : ab ipso vero Domino, ut cauti simus, eru- dimur qui videlicet ad discipulos dixit: Non missus sum nisi ad oves quæ perierunt domus Israel ; » et ad mulierem : • Non est bonum sumere panem fitiorum, et projicere catellis ". Præter rem vero quidpiam fieri, ex Veteri quidem Testamento discimus, ubi cum præceptum esset, ut sacrificium fieret ex mundis et integris et ma- culæ expertibus, tamen non ex talibus oblatio facta est : qua de re Deus dixit, ‹ Offer illud principi tuo, si admittet illud, si suscipiet faciem tuam " ; sex Novo vero Testamento ab ipso Domino nostro D Jesu Christo hoc idem edocemur: qui prophetiam Isaiæ contra Judæos profert, hoc modo : « Bene prophetavit Isaias de vobis, dicens: Populus bic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me : in vanum autem colunt me, docentes do- ctrinas, mandata hominum " ; ; ab Apostolo quo- que, qui fert testimonium de conscientia Judæo- Isa. XLIX, 8. II Cor. vi, 2. is Matth. xv, 24. • Matth. xxv, 1-13. ¹º Luc. x, 24, 25. "Matth. xxtv, 44. 10. Num. XVI, is Psal. xxxi, 6. Eccle. 111, 11. vil, 27. Malach. 1, • 8. " Marc. vII, 6, 7. • (35) Editi mss. seqq. male. Galat Marc. Alius Statim unus ms. 5. Διόπερ τὴν περὶ τοῦ αὐτοῦ κρίματος πολλάκις 5. Quare cum sciam admonitionem sæpius de 6. Παρὰ πρόσωπον δὲ, ἐν μὲν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ, 6. In Veteri quidem Testamento, puta in Core ", (34) Unus ms. πολλάκις γεγενημένην. (36) Reg. secundus κατὰ κοινοῦ. Editi κατά και (37) Edili παιδευόμεθα ἀσφαλίζεσθαι. Unus ins.

σιν, ἀλλ' οὐ κατ' ἐπίγνωσιν. Αγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐκ ὑπετάγησαν. » Διόπερ ὁ Απόστολος, τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως γνησίως πεφροντικώς, μετὰ τὴν διήγησιν τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀνωτάτω κατορθωθέντων αὐτῷ δικαιωμάτων ἐπιτέ ρει· « ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου μου, δι' ἂν τὰ πάντα ἐζημιώθην, καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι ού τὸν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Διὰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων Α οὕτως· « Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς, ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχου Β ἡμᾶς παιδεύει πολύ περισσοτέρως φυλάσσεσθαι ἐπεισ αγαγεῖν ποτε τῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κανόνι τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἀνθρωπίνην δο καιοσύνην. ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι πρὸς ἀντιδιαστο λὴν τοῦ μέτρου τῆς παλαιᾶς ἀγάπης (γέγραπται δὲ • Αγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτὸν, ») εἰπόν τος. Εντολήν καινήν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπάτε ἀλλήλους, καθὼς ἐγὼ ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ- τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὑτοῦ. » Καὶ καθόλου περὶ πάν των 158) ὁμοῦ τῶν δικαιωμάτων ἔστι μαθεῖν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου διορισαμένου· « Ἐὰν μὴ περίδο σεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλέον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » Παρὰ τάξιν δὲ καὶ ἀκολουθίαν, ὅταν τὰ πρῶτα ἐν δευτέρῳ τόπῳ ἢ τρίτῳ τις σπουδάζη, καὶ τὰ ἐν τρίτῳ τόπῳ προστεταγμένα ἀρχὴν ἡ σηται τῶν προτεταγμένων (50). Τοῦ γὰρ Κυρίου προστάξαντος τῷ εἰπόντι, ο Ταῦτα πάντα ἐφυλαξα- μην ἐκ νεότητός μου, ο τό, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρ χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἄρον τὸν σταυρόν σου, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι· ν εἴ τις τῷ μηδὲν πεπειτ κάτι τῶν προτεταγμένων, τὸ δεύτερον, « Ακολο θει (40) μοι, ο ἐπιτρέποι· καὶ ὡς πάλιν λέγοντος του Κυρίου, ο Ε' τις ἔρχεται πρός με, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείτω μοι, ο τὸ ἀκολουθεῖν προτάσσοι τῶν προσε ταγμένων (41)· καὶ πάλιν τοῦ Κυρίου μετά πολλά ἐπενεγκόντος τὸ, « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀπο τάσσεται τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύνατα: εἶναι μου μαθητής, ο πρὸ τοῦ τὰ προειρημένα φυλάξαι, μαθητής είναι φαντάζοιτο. Διόπερ ἀναγκαῖον φυλάς σειν τὸ τοῦ Ἀποστόλου παράγγελμα, εἰπόντος • Πάντα ευσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω. » παρ' αὐτοῦ τοῦ. * APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. rum, condemnalque ipsos ob justitiæ differentiam. Scribit autem sic: ‹ Testimonium enim perhibeo illis quod æmulationem Dei habent, sed non se- cundum scientiam. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quærentes statuere, justitiæ Dei non sunt subjecti ". . Quapropter Apostolus, qui Deo placere vere studebat, cum quas in lege jam- diu fecerat justitias narrasset, hæc subjungit : • Quin etiam existimo omnia detrimentum esse propter eminentem scientiam Christi Jesu Domini mei; propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror stercora esse, ut Christum lucrifaciam, et inveuiar in illo non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Jesu Christi justitiam, quæ ex Deo est in fide, ad cognoscendum illum *, » etc. Per hæc autem et similia erudit nos, ut multo magis caveamus, ne unquam regulæ quæ a Domino nostro Jesu Christo ad placendum Deo proposita est, humanam justi- tiam adjunginius. ' esse arbitror meminisse Domini nostri Jesu Christi, ad distinguendam mensuram veteris dilectionis, (scriptum autem est : «Diliges proximum tuum sicut te ipsum ›) qui dixit : ‹ Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos Majorem bac dilectionem nemo habet, ut quis animam suam ponat pro amicis suis *. » Et in summa hoc idem de omnibus simul justificatio- nibus ab ipso Domino discere licet, cum ita defi- nierit Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et Pharisæorum non intrabitis in regnum calorum 37. Præter ordinem vero et rerum seriem agitur, cum quis prima in secundo aut tertio loco tractal, el ea quæ in tertio loco collocata sunt, eorum, quæ prius locata fuerant, principium esse putat. Velut cum Dominus ei qui dixerat, ‹ Hæc .omnia custodivi a juventute mea, hoc mandatum dedit: • Vende quæ habes, et da pauperibus, et tolle crucem tuam, et veni, sequere me 18;, si quis vci 665, qui nihil corum quæ præmissa sunt praesti tisset, illud, « Sequere un » ( quod posterius est ), injungeret: et velut cum rursus Dominus dicit : ‹ Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tol- lat crucem suam, et sequatur me 19, si quis se- quendi præceptum ponat ante priora. Et rursus cum Dominus post multa subjungit, ‹ Sic omnis ex vobis qui non renuntiat iis quæ possidet, nou potest meus esse discipulus », » si quis anteaquam ea quæ prius dicta sunt, servasset, discipulum se esse in animum inducat. Quapropter necesse est servare præceptum Apostoli qui dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant “ , v, 20. C D Luc. XIV, 33. Cor. xiv, 40. Rom. x, 2, 3. Philipp. 111, 8. 9. s Matth. XIX, Matth. xix, 20, 21. Matth. xvi, 24. in editis desideratur. Mox editi mapà toū aútoū. Reg. primus Matth. que habet Reg. primus emendatus. ut in contextu. 7. De eo autem, quod præter mensuram ſit, satis 7. Παρὰ μέτρον δὲ, ἀρκεῖν ἡγοῦμαι τοῦ Κυρίου 19. ** Joan. xiii, 54. 26 Joan. xv, 15. (38) Veteres duo libri περὶ πάντων. Vox prima (39) Reg. secundus προστεταγμένων, et ita quo- (40) Editi το, Δεῦρο ἀκολούθει. Veteres tres libri (41) Reg. primus τῶν προστεταγμένων.

σιν, ἀλλ' οὐ κατ' ἐπίγνωσιν. Αγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐκ ὑπετάγησαν. » Διόπερ ὁ Απόστολος, τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως γνησίως πεφροντικώς, μετὰ τὴν διήγησιν τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀνωτάτω κατορθωθέντων αὐτῷ δικαιωμάτων ἐπιτέ ρει· « ᾿Αλλὰ μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου μου, δι' ἂν τὰ πάντα ἐζημιώθην, καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι ού τὸν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Διὰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων Α οὕτως· « Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς, ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχου Β ἡμᾶς παιδεύει πολύ περισσοτέρως φυλάσσεσθαι ἐπεισ αγαγεῖν ποτε τῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κανόνι τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἀνθρωπίνην δο καιοσύνην. ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μνημονεῦσαι πρὸς ἀντιδιαστο λὴν τοῦ μέτρου τῆς παλαιᾶς ἀγάπης (γέγραπται δὲ • Αγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτὸν, ») εἰπόν τος. Εντολήν καινήν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπάτε ἀλλήλους, καθὼς ἐγὼ ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ- τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὑτοῦ. » Καὶ καθόλου περὶ πάν των 158) ὁμοῦ τῶν δικαιωμάτων ἔστι μαθεῖν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου διορισαμένου· « Ἐὰν μὴ περίδο σεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλέον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » Παρὰ τάξιν δὲ καὶ ἀκολουθίαν, ὅταν τὰ πρῶτα ἐν δευτέρῳ τόπῳ ἢ τρίτῳ τις σπουδάζη, καὶ τὰ ἐν τρίτῳ τόπῳ προστεταγμένα ἀρχὴν ἡ σηται τῶν προτεταγμένων (50). Τοῦ γὰρ Κυρίου προστάξαντος τῷ εἰπόντι, ο Ταῦτα πάντα ἐφυλαξα- μην ἐκ νεότητός μου, ο τό, « Πώλησόν σου τὰ ὑπάρ χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἄρον τὸν σταυρόν σου, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι· ν εἴ τις τῷ μηδὲν πεπειτ κάτι τῶν προτεταγμένων, τὸ δεύτερον, « Ακολο θει (40) μοι, ο ἐπιτρέποι· καὶ ὡς πάλιν λέγοντος του Κυρίου, ο Ε' τις ἔρχεται πρός με, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολου θείτω μοι, ο τὸ ἀκολουθεῖν προτάσσοι τῶν προσε ταγμένων (41)· καὶ πάλιν τοῦ Κυρίου μετά πολλά ἐπενεγκόντος τὸ, « Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ ἀπο τάσσεται τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύνατα: εἶναι μου μαθητής, ο πρὸ τοῦ τὰ προειρημένα φυλάξαι, μαθητής είναι φαντάζοιτο. Διόπερ ἀναγκαῖον φυλάς σειν τὸ τοῦ Ἀποστόλου παράγγελμα, εἰπόντος • Πάντα ευσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω. » παρ' αὐτοῦ τοῦ. * APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. rum, condemnalque ipsos ob justitiæ differentiam. Scribit autem sic: ‹ Testimonium enim perhibeo illis quod æmulationem Dei habent, sed non se- cundum scientiam. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quærentes statuere, justitiæ Dei non sunt subjecti ". . Quapropter Apostolus, qui Deo placere vere studebat, cum quas in lege jam- diu fecerat justitias narrasset, hæc subjungit : • Quin etiam existimo omnia detrimentum esse propter eminentem scientiam Christi Jesu Domini mei; propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror stercora esse, ut Christum lucrifaciam, et inveuiar in illo non habens meam justitiam, quæ ex lege est, sed illam quæ est per fidem Jesu Christi justitiam, quæ ex Deo est in fide, ad cognoscendum illum *, » etc. Per hæc autem et similia erudit nos, ut multo magis caveamus, ne unquam regulæ quæ a Domino nostro Jesu Christo ad placendum Deo proposita est, humanam justi- tiam adjunginius. ' esse arbitror meminisse Domini nostri Jesu Christi, ad distinguendam mensuram veteris dilectionis, (scriptum autem est : «Diliges proximum tuum sicut te ipsum ›) qui dixit : ‹ Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos Majorem bac dilectionem nemo habet, ut quis animam suam ponat pro amicis suis *. » Et in summa hoc idem de omnibus simul justificatio- nibus ab ipso Domino discere licet, cum ita defi- nierit Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et Pharisæorum non intrabitis in regnum calorum 37. Præter ordinem vero et rerum seriem agitur, cum quis prima in secundo aut tertio loco tractal, el ea quæ in tertio loco collocata sunt, eorum, quæ prius locata fuerant, principium esse putat. Velut cum Dominus ei qui dixerat, ‹ Hæc .omnia custodivi a juventute mea, hoc mandatum dedit: • Vende quæ habes, et da pauperibus, et tolle crucem tuam, et veni, sequere me 18;, si quis vci 665, qui nihil corum quæ præmissa sunt praesti tisset, illud, « Sequere un » ( quod posterius est ), injungeret: et velut cum rursus Dominus dicit : ‹ Si quis venit ad me, abneget semetipsum, et tol- lat crucem suam, et sequatur me 19, si quis se- quendi præceptum ponat ante priora. Et rursus cum Dominus post multa subjungit, ‹ Sic omnis ex vobis qui non renuntiat iis quæ possidet, nou potest meus esse discipulus », » si quis anteaquam ea quæ prius dicta sunt, servasset, discipulum se esse in animum inducat. Quapropter necesse est servare præceptum Apostoli qui dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant “ , v, 20. C D Luc. XIV, 33. Cor. xiv, 40. Rom. x, 2, 3. Philipp. 111, 8. 9. s Matth. XIX, Matth. xix, 20, 21. Matth. xvi, 24. in editis desideratur. Mox editi mapà toū aútoū. Reg. primus Matth. que habet Reg. primus emendatus. ut in contextu. 7. De eo autem, quod præter mensuram ſit, satis 7. Παρὰ μέτρον δὲ, ἀρκεῖν ἡγοῦμαι τοῦ Κυρίου 19. ** Joan. xiii, 54. 26 Joan. xv, 15. (38) Veteres duo libri περὶ πάντων. Vox prima (39) Reg. secundus προστεταγμένων, et ita quo- (40) Editi το, Δεῦρο ἀκολούθει. Veteres tres libri (41) Reg. primus τῶν προστεταγμένων.

Β μὲν τῶν πάθει ἀνθρωπαρεσκείας ποιούντων ἐλεημο- σύνην, ἢ ἄλλο τι δικαίωμα πρὸς (42) τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις · « Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν. » Ἔτι δὲ σφοδρότερον παρίστησι τὴν κακίαν τῶν διὰ πάθος ἀνθρώπινον ποιούντων τὴν ἐν- τολὴν τοῦ Κυρίου, δεικνύων, ὅτι οὐ μόνον μισθοῦ ἐκπίπτει, ἀλλὰ καὶ τιμωρίας ἄξιος ὁ ποιῶν ἐντολὴν μὴ κατὰ θεοσέβειαν, ἀλλὰ κατὰ ἀνθρωπαρέσκειαν, ή τινος ἄλλης ἡδονῆς ἕνεκεν, ἢ πλεονεξίας, ἢ πραγ- ματείας, ὧν κατηγορεῖ καὶ (43) ὁ ᾿Απόστολος. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος σφοδρότερον κατακρίνων τοὺς τοιούτους, λέγει· « Πολλοὶ ἐλεύσονται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ λέ- γοντες· Κύριε, Κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφη- τεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια εξεβάλομεν, καὶ δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν, καὶ ἐφάγομεν μετὰ σοῦ, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδί- δαξας ; Καὶ τότε ἀποκριθήσομαι αὐτοῖς λέγων· Απο χωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ, ἐργάται ἀνομίας· ο ὡς ἐκ τούτων καὶ τῶν τοιούτων δῆλον εἶναι, ὅτι, κἂν χαρίσματά τις ένεργήσῃ, κἂν ἐντολὰς ποιήσῃ, μὴ κατὰ διάθεσιν δὲ καὶ σκοπὸν ὃν ἐδίδαξεν ὁ Κύριος εἰπών· • Οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς· » καὶ Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ὁ ἐν Χρι- στῷ λαλῶν, φησίν, « Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ ποιεῖτε· ἡ δι- καίως ἀκούει ἅπερ ἀπεκρίνατο ὁ Κύριος. "Οθεν ὁ Απόστολος ἔμαθεν εἰπεῖν· . Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον (44). Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθ- ιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθὲν εἰμι. Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδώ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. » Καὶ ἀλλαχοῦ καθολικώτερον καὶ σφοδρότερόν φησιν· . Εἰ ἔτι ἀνθρώποις ήρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην. » • ζητοῖς (45) εἰς πληροφορίαν τοῦ τοιούτου κρίματος, Μωϋσῆς φησιν· ο ᾿Αγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου (46)· καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. » Οἷς ἐπιφέρει ὁ Κύριος • Ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται κρέμανται. Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (47) ὁ ᾿Απόστολος, λέγων· ο Πλήρωμα οὖν νόμου ἡ ποιούντων παρέλκειν, μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν. τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, και. DE BAPTISMO LIBER II. C exempli causa, cum dicit Dominus de iis qui studio placendi hominibus faciunt eleemosynam, aut al- teri cuivis justificationi operam dant, ut videantur ab hominibus, • Amen dico vobis, habent merce- dem suam s. » Adhuc aulem malitiam eorum, qui ob affectum humanum præceptum Domini faciunt, gravius declarat, ubi illud ostendit, quod non mer- cede solum destituitur, sed supplicio etiam dignus est qui præceptum perficit, non secundum pie- tatem, sed ex studio placendi hominibus, aut ali- cujus alterius voluptatis gratia, aut avaritiæ, aut negotii quos redarguit et Apostolus. Imo vero Dominus ipse vehementius tales condemnans, di- cit: • Multi venient in illa die dicentes : Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo damonia ejecimus, et virtutes mul- tas fecimus, et manducavimus tecum, et bibimus, et in plateis nostris docuisti? Et tunc respondebo illis dicens: Discedite a me, non novi vos unde sitis, operarii iniquitatis s :, ut ex his ac simi- libus illud perspicuum sit, quod etiamsi quis cha- rismata operetur, etiamsi conficiat mandata, si la- men non conficit eo, quo debet, animo, et ex scopo, quem Dominus docuit his verbis: Sic lucea! lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in cœlis est s ; » et quem Paulus apostolus in Christo 10- quens, tradidit, cum dixit : c Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis, omnia in gloriam Dei facite ม : » jure ac merito ca, quæ Dominus respondit, auditurus sit. Unde Apostolus dicere didicit: ‹ Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habeam, factus sum, æs resonans, aut cymbalum tinniens. Et si ha- buero prophetiam, et noverim mysteria omnia, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transfe- ran, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si distribuero in alendos pauperes omnes facul- tates meas, et si tradidero corpus meum ut comb:1- › Et alibi generalius ac vehementius rar, charitatem autem non habeam, nihil capio utilitatis ". ait: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem • D nium ad ejusmodi sententiam certo probandam XIII, 1-3. requiris, Moyses dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota fortitudine tua : et diliges proximum tuum sicut teipsum. . Quibus Dominus subjungit : In his duobus mandatis universa lex et prophetæ pendent. ", Testatur hoc ipsum et Apostolus, his verbis : « Plenitudo ergo legis est dilectio st Matth. v. 16. Cor. x, 51. | Cor. ss Matth. vi, 5. ª³ Matth. v11, 22, 25; Luc. xiii, 26, 27. ss Deut. vi, 5. Gal. 1, 10. Matth. xx1, 40. videatur eam delevi antiquis duobus libris auctoribus. vulgatis. PATROL. GR. XXXI. Rom. xIII, ms, 8. Παρὰ διάθεσιν δὲ, ὡς ὅταν λέγῃ ὁ Κύριος περὶ Α 8. Denique fit aliquid non eo, quo debet, animo, 9. Εἰ δὲ καὶ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μαρτυρίαν ἐπι 9. Quod si Veteris etiam Testamenti testimo- (42) Editi δικαίωμα ποιούντων πρός. Sed cum vo (45) Sic antiqui duo libri. Vocula xal deerat in (44) Reg. tertius ἀλαλάζον, καὶ τὰ ἑξῆς. Mox alius (45) Codices duo ἐπιζητεῖς. (46) Antiqui duo libri καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης (47) Vocula και addita ex antiquis duobus libris.

Β μὲν τῶν πάθει ἀνθρωπαρεσκείας ποιούντων ἐλεημο- σύνην, ἢ ἄλλο τι δικαίωμα πρὸς (42) τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις · « Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν. » Ἔτι δὲ σφοδρότερον παρίστησι τὴν κακίαν τῶν διὰ πάθος ἀνθρώπινον ποιούντων τὴν ἐν- τολὴν τοῦ Κυρίου, δεικνύων, ὅτι οὐ μόνον μισθοῦ ἐκπίπτει, ἀλλὰ καὶ τιμωρίας ἄξιος ὁ ποιῶν ἐντολὴν μὴ κατὰ θεοσέβειαν, ἀλλὰ κατὰ ἀνθρωπαρέσκειαν, ή τινος ἄλλης ἡδονῆς ἕνεκεν, ἢ πλεονεξίας, ἢ πραγ- ματείας, ὧν κατηγορεῖ καὶ (43) ὁ ᾿Απόστολος. Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος σφοδρότερον κατακρίνων τοὺς τοιούτους, λέγει· « Πολλοὶ ἐλεύσονται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ λέ- γοντες· Κύριε, Κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφη- τεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια εξεβάλομεν, καὶ δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν, καὶ ἐφάγομεν μετὰ σοῦ, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδί- δαξας ; Καὶ τότε ἀποκριθήσομαι αὐτοῖς λέγων· Απο χωρεῖτε ἀπ' ἐμοῦ, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ, ἐργάται ἀνομίας· ο ὡς ἐκ τούτων καὶ τῶν τοιούτων δῆλον εἶναι, ὅτι, κἂν χαρίσματά τις ένεργήσῃ, κἂν ἐντολὰς ποιήσῃ, μὴ κατὰ διάθεσιν δὲ καὶ σκοπὸν ὃν ἐδίδαξεν ὁ Κύριος εἰπών· • Οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς· » καὶ Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος, ὁ ἐν Χρι- στῷ λαλῶν, φησίν, « Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ ποιεῖτε· ἡ δι- καίως ἀκούει ἅπερ ἀπεκρίνατο ὁ Κύριος. "Οθεν ὁ Απόστολος ἔμαθεν εἰπεῖν· . Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον (44). Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθ- ιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθὲν εἰμι. Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδώ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. » Καὶ ἀλλαχοῦ καθολικώτερον καὶ σφοδρότερόν φησιν· . Εἰ ἔτι ἀνθρώποις ήρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην. » • ζητοῖς (45) εἰς πληροφορίαν τοῦ τοιούτου κρίματος, Μωϋσῆς φησιν· ο ᾿Αγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου (46)· καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. » Οἷς ἐπιφέρει ὁ Κύριος • Ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται κρέμανται. Μαρτυρεῖ δὲ καὶ (47) ὁ ᾿Απόστολος, λέγων· ο Πλήρωμα οὖν νόμου ἡ ποιούντων παρέλκειν, μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν. τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, και. DE BAPTISMO LIBER II. C exempli causa, cum dicit Dominus de iis qui studio placendi hominibus faciunt eleemosynam, aut al- teri cuivis justificationi operam dant, ut videantur ab hominibus, • Amen dico vobis, habent merce- dem suam s. » Adhuc aulem malitiam eorum, qui ob affectum humanum præceptum Domini faciunt, gravius declarat, ubi illud ostendit, quod non mer- cede solum destituitur, sed supplicio etiam dignus est qui præceptum perficit, non secundum pie- tatem, sed ex studio placendi hominibus, aut ali- cujus alterius voluptatis gratia, aut avaritiæ, aut negotii quos redarguit et Apostolus. Imo vero Dominus ipse vehementius tales condemnans, di- cit: • Multi venient in illa die dicentes : Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo damonia ejecimus, et virtutes mul- tas fecimus, et manducavimus tecum, et bibimus, et in plateis nostris docuisti? Et tunc respondebo illis dicens: Discedite a me, non novi vos unde sitis, operarii iniquitatis s :, ut ex his ac simi- libus illud perspicuum sit, quod etiamsi quis cha- rismata operetur, etiamsi conficiat mandata, si la- men non conficit eo, quo debet, animo, et ex scopo, quem Dominus docuit his verbis: Sic lucea! lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in cœlis est s ; » et quem Paulus apostolus in Christo 10- quens, tradidit, cum dixit : c Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis, omnia in gloriam Dei facite ม : » jure ac merito ca, quæ Dominus respondit, auditurus sit. Unde Apostolus dicere didicit: ‹ Si linguis hominum loquar et angelo- rum, charitatem autem non habeam, factus sum, æs resonans, aut cymbalum tinniens. Et si ha- buero prophetiam, et noverim mysteria omnia, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transfe- ran, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si distribuero in alendos pauperes omnes facul- tates meas, et si tradidero corpus meum ut comb:1- › Et alibi generalius ac vehementius rar, charitatem autem non habeam, nihil capio utilitatis ". ait: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem • D nium ad ejusmodi sententiam certo probandam XIII, 1-3. requiris, Moyses dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota fortitudine tua : et diliges proximum tuum sicut teipsum. . Quibus Dominus subjungit : In his duobus mandatis universa lex et prophetæ pendent. ", Testatur hoc ipsum et Apostolus, his verbis : « Plenitudo ergo legis est dilectio st Matth. v. 16. Cor. x, 51. | Cor. ss Matth. vi, 5. ª³ Matth. v11, 22, 25; Luc. xiii, 26, 27. ss Deut. vi, 5. Gal. 1, 10. Matth. xx1, 40. videatur eam delevi antiquis duobus libris auctoribus. vulgatis. PATROL. GR. XXXI. Rom. xIII, ms, 8. Παρὰ διάθεσιν δὲ, ὡς ὅταν λέγῃ ὁ Κύριος περὶ Α 8. Denique fit aliquid non eo, quo debet, animo, 9. Εἰ δὲ καὶ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μαρτυρίαν ἐπι 9. Quod si Veteris etiam Testamenti testimo- (42) Editi δικαίωμα ποιούντων πρός. Sed cum vo (45) Sic antiqui duo libri. Vocula xal deerat in (44) Reg. tertius ἀλαλάζον, καὶ τὰ ἑξῆς. Mox alius (45) Codices duo ἐπιζητεῖς. (46) Antiqui duo libri καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης (47) Vocula και addita ex antiquis duobus libris.

ἀγάπη. » "Οτι δὲ οὐκ ἀτιμώρητοι οἱ μὴ κατορ ◉ θοῦντες ταύτας, καὶ τὰ ταύταις ὑποπίπτοντα δι καιώματα, τιμωρίας δέ εἰσιν ὑπόδικοι, αὐτὸς Μακ στις βοᾷ, λέγων (48)· Ἐπικατάρατος πᾶς, ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλί τούτῳ. » Ὁ δὲ Δαβίδ φησιν· . Εἰ ἐθεώρουν ἀδικίαν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσακουσάτω μου Κύριος ο καὶ ἀλλαχοῦ· Ἐκεῖ φοβηθήσονται φόβον, οὗ εὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. » Πολλῆς οὖν ἐπιμελείας καὶ φροντίδος ἐπαγρύπνου χρεία, μήπως, παρά τι τῶν εἰρημένων τὴν ἐντολὴν ἐργασάμενοι, μὴ μόνον τοῦ τοιούτου καὶ τοσούτου (49) μισθοῦ ἐκπέσωμεν, ἀλλὰ καὶ ταῖς οὕτω φοβερα; ἀπειλαῖς ὑποπέσωμεν. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ'. Εἰ χρὴ συγκοινωνεῖν τοῖς παρανομουσιν, ἢ τοῖς ἀκάρποις ἔργοις τοῦ σκότους, κἂν μὴ ὦσι των ἐμοὶ πιστευθέντων οἱ τοιοῦτοι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νόμον φυλάξας, ἢ καὶ ὁ μίαν ἐντολὴν παραβάς. Εν γὰρ τῇ ἐλλείψει καὶ τοῦ μικροῦ τὸ πᾶν κινδυνεύει. Τὸ γὰρ παρ' ὀλίγον γεγονὸς οὐ γέγονεν. Ὥσπερ γὰρ ὁ παρ' ὀλίγον ἀποθανὼν οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ ζῇ, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον ζήσας οὐ ζῇ, ἀλλὰ ἀπέθανε, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον εἰσελθὼν οὐκ εἰσῆλθεν, ὡς αἱ πέντε παρθένοι οὕτως ὁ παρ᾽ ὀλίγον φυλάξας τὸν νόμον οὐκ ἐφύλα- ξεν, ἀλλ' ἔστι παράνομος. Διὸ καὶ ἀναγκαῖον ἐπὶ τῶν παρανομούντων, κἂν γνήσιοι εἶναι δόξωσι, πεί- θεσθαι τῷ ᾿Αποστόλῳ εἰπόντι, ποτὲ μὲν, « Εάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέκτης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν· ο παρατηρητέον δὲ ἐνταῦθα, ὅτι οὐχὶ τὸν τὰ πάντα ὄντα ἀφώρισε καὶ αὐτῆς τῆς κοινῆς (50) διαίτης, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕν τι ὄντα ἐκ πάντων, ἐν τῷ μὴ εἰπεῖν, « Τούτῳ, ἀλλὰ, « Τῷ τοιούτῳ· κ ποτέ δέ, • Νεκρώσατε τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακὴν, καὶ. τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· δι᾽ ἃ ἔρ χεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ γὰρ καθολικώτερον ἐπήγαγεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. (51) Με σύν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· » καὶ πάλιν· « Στέλλε σθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπα τοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρέλαβαν παρ' ἡμῶν· ν καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως ἵνα σαφῶς γνῶμεν τί ἐστι, πρῶτον καταμάθωμεν κατὰ τίνων πραγμάτων κεῖται τὸ ὄνομα τοῦ ἀκές που· πότερον κατὰ τῶν κατεγνωσμένων μόνον, * σούτου. “ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Quod autem impunit non relinquuntur qui non A conficiunt haec mandata, et pendentes ab ipsis ju- stificationes, sed suppliciis sunt obnoxii, Moses ipse clamat dicens: Maledictus omnis qui non perma - net in omnibus quæ scripta sunt in hoc libro “. › David vero ait : ‹ Iniquitatem si aspexi in corde meo, non exaudiat me Dominus 41. Et alibi : Illic trepidabunt timore, ubi non erit timor, quo- niam Deus dissipavit ossa eorum, qui hominibus placent. Itaque multa diligentia ac intenta cura opus est, ne si præter modum aliquem ex his quos retulimus, maudatum conficiamus, non modo ta- lem ac tantain mercedem amittamus, sed etiam tam horrendis minis flamus obnoxii. QUAESTIO 13. An conveniat societatem cum iniquis habere, aut participem esse infructuosorum operum tenebra- rum, etiamsi tales non sint ex numero eorum qui mihi sint “oncrediti RESPONSIO. non servaverit, aut violaverit vel unum mandatum. Etenim, si pars vel modica desit, totum periclita - tur. Nam quod pene factum est, factum non est. Quemadmodum enim qui fere mortuus est, mortuus non est, sed vivit, et qui fere vixit, non vivit, sed mortuus est, et qui pene ingressus est, ingressus non est, sicut illæ quinque virgines : ita qui prope legem servavit, non servavit, sed iniquus est. Qua- propter etiam erga iniquos, etiamsi germani et af- fines esse videantur, necesse est obedire Apostolo, qui aliquando quidem ait : « Si quis frater nomina- tus, aut fornicator, aut avarus, aut ebriosus, aut conviciator, aut raptor fuerit, cum tali ne cibum quidem sumite ". » Observandum autem hic est, quod non eumn modo qui in his omnibus offendit, ab ipsa etiam communi diæta segregaverit, sed eum etiam qui in uno aliquo ex his omnibus deli- quit, cum non dixerit, Cum hoc, sed, ‹Cum tali : › aliquando vero, « Mortificate membra vestra quæ sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus; propter quæ venit ira Dei (et quidem generalius adjunxit) in fi- B C • lios inobedientia. Nolite ergo fieri participes eo- D rum *. » Ac rursus: ‹ Ut subtrahatis vos ab omni (52) fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a similiter. cipem non esse, ut perspicue cognoscamus, pri- muni perpendamus quibus de rebus nomen infru- ctuosi usurpetur, utrum de reprobatis tantummodo, *¹ Deut. xxvII, 26. • Thess. 111, v, 7. nobis $7. > Et alile Psal. LXV, 18. es Psal. Lll, 6. 6. Cor. v 11. vulgatis. Col. 11, 5, 6. Ephes. stris veteribus libris. 3. Iniquus quidem est quisquis legem integram 1. Παράνομος μέν ἐστιν πᾶς ὁ μὴ ὁλόκληρον των 2. Quid sit autem infructuosorum operum parti- 2. Τὸ δὲ μη συγκοινωνεῖν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρπος (48) Codices duo βοᾷ καὶ λέγει. (49) Editi και τηλικούτου. Libri veteres καὶ το (50) Codices duo τῆς κοινῆς. Articulus deest in (51) Illud, ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ἀπειθείας, abest a no- (52) Reg. tertius ἣν παρελάβοσαν.

ἀγάπη. » "Οτι δὲ οὐκ ἀτιμώρητοι οἱ μὴ κατορ ◉ θοῦντες ταύτας, καὶ τὰ ταύταις ὑποπίπτοντα δι καιώματα, τιμωρίας δέ εἰσιν ὑπόδικοι, αὐτὸς Μακ στις βοᾷ, λέγων (48)· Ἐπικατάρατος πᾶς, ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλί τούτῳ. » Ὁ δὲ Δαβίδ φησιν· . Εἰ ἐθεώρουν ἀδικίαν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσακουσάτω μου Κύριος ο καὶ ἀλλαχοῦ· Ἐκεῖ φοβηθήσονται φόβον, οὗ εὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. » Πολλῆς οὖν ἐπιμελείας καὶ φροντίδος ἐπαγρύπνου χρεία, μήπως, παρά τι τῶν εἰρημένων τὴν ἐντολὴν ἐργασάμενοι, μὴ μόνον τοῦ τοιούτου καὶ τοσούτου (49) μισθοῦ ἐκπέσωμεν, ἀλλὰ καὶ ταῖς οὕτω φοβερα; ἀπειλαῖς ὑποπέσωμεν. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ'. Εἰ χρὴ συγκοινωνεῖν τοῖς παρανομουσιν, ἢ τοῖς ἀκάρποις ἔργοις τοῦ σκότους, κἂν μὴ ὦσι των ἐμοὶ πιστευθέντων οἱ τοιοῦτοι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νόμον φυλάξας, ἢ καὶ ὁ μίαν ἐντολὴν παραβάς. Εν γὰρ τῇ ἐλλείψει καὶ τοῦ μικροῦ τὸ πᾶν κινδυνεύει. Τὸ γὰρ παρ' ὀλίγον γεγονὸς οὐ γέγονεν. Ὥσπερ γὰρ ὁ παρ' ὀλίγον ἀποθανὼν οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ ζῇ, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον ζήσας οὐ ζῇ, ἀλλὰ ἀπέθανε, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον εἰσελθὼν οὐκ εἰσῆλθεν, ὡς αἱ πέντε παρθένοι οὕτως ὁ παρ᾽ ὀλίγον φυλάξας τὸν νόμον οὐκ ἐφύλα- ξεν, ἀλλ' ἔστι παράνομος. Διὸ καὶ ἀναγκαῖον ἐπὶ τῶν παρανομούντων, κἂν γνήσιοι εἶναι δόξωσι, πεί- θεσθαι τῷ ᾿Αποστόλῳ εἰπόντι, ποτὲ μὲν, « Εάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέκτης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν· ο παρατηρητέον δὲ ἐνταῦθα, ὅτι οὐχὶ τὸν τὰ πάντα ὄντα ἀφώρισε καὶ αὐτῆς τῆς κοινῆς (50) διαίτης, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕν τι ὄντα ἐκ πάντων, ἐν τῷ μὴ εἰπεῖν, « Τούτῳ, ἀλλὰ, « Τῷ τοιούτῳ· κ ποτέ δέ, • Νεκρώσατε τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακὴν, καὶ. τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· δι᾽ ἃ ἔρ χεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ γὰρ καθολικώτερον ἐπήγαγεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. (51) Με σύν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· » καὶ πάλιν· « Στέλλε σθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπα τοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρέλαβαν παρ' ἡμῶν· ν καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως ἵνα σαφῶς γνῶμεν τί ἐστι, πρῶτον καταμάθωμεν κατὰ τίνων πραγμάτων κεῖται τὸ ὄνομα τοῦ ἀκές που· πότερον κατὰ τῶν κατεγνωσμένων μόνον, * σούτου. “ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Quod autem impunit non relinquuntur qui non A conficiunt haec mandata, et pendentes ab ipsis ju- stificationes, sed suppliciis sunt obnoxii, Moses ipse clamat dicens: Maledictus omnis qui non perma - net in omnibus quæ scripta sunt in hoc libro “. › David vero ait : ‹ Iniquitatem si aspexi in corde meo, non exaudiat me Dominus 41. Et alibi : Illic trepidabunt timore, ubi non erit timor, quo- niam Deus dissipavit ossa eorum, qui hominibus placent. Itaque multa diligentia ac intenta cura opus est, ne si præter modum aliquem ex his quos retulimus, maudatum conficiamus, non modo ta- lem ac tantain mercedem amittamus, sed etiam tam horrendis minis flamus obnoxii. QUAESTIO 13. An conveniat societatem cum iniquis habere, aut participem esse infructuosorum operum tenebra- rum, etiamsi tales non sint ex numero eorum qui mihi sint “oncrediti RESPONSIO. non servaverit, aut violaverit vel unum mandatum. Etenim, si pars vel modica desit, totum periclita - tur. Nam quod pene factum est, factum non est. Quemadmodum enim qui fere mortuus est, mortuus non est, sed vivit, et qui fere vixit, non vivit, sed mortuus est, et qui pene ingressus est, ingressus non est, sicut illæ quinque virgines : ita qui prope legem servavit, non servavit, sed iniquus est. Qua- propter etiam erga iniquos, etiamsi germani et af- fines esse videantur, necesse est obedire Apostolo, qui aliquando quidem ait : « Si quis frater nomina- tus, aut fornicator, aut avarus, aut ebriosus, aut conviciator, aut raptor fuerit, cum tali ne cibum quidem sumite ". » Observandum autem hic est, quod non eumn modo qui in his omnibus offendit, ab ipsa etiam communi diæta segregaverit, sed eum etiam qui in uno aliquo ex his omnibus deli- quit, cum non dixerit, Cum hoc, sed, ‹Cum tali : › aliquando vero, « Mortificate membra vestra quæ sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus; propter quæ venit ira Dei (et quidem generalius adjunxit) in fi- B C • lios inobedientia. Nolite ergo fieri participes eo- D rum *. » Ac rursus: ‹ Ut subtrahatis vos ab omni (52) fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a similiter. cipem non esse, ut perspicue cognoscamus, pri- muni perpendamus quibus de rebus nomen infru- ctuosi usurpetur, utrum de reprobatis tantummodo, *¹ Deut. xxvII, 26. • Thess. 111, v, 7. nobis $7. > Et alile Psal. LXV, 18. es Psal. Lll, 6. 6. Cor. v 11. vulgatis. Col. 11, 5, 6. Ephes. stris veteribus libris. 3. Iniquus quidem est quisquis legem integram 1. Παράνομος μέν ἐστιν πᾶς ὁ μὴ ὁλόκληρον των 2. Quid sit autem infructuosorum operum parti- 2. Τὸ δὲ μη συγκοινωνεῖν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρπος (48) Codices duo βοᾷ καὶ λέγει. (49) Editi και τηλικούτου. Libri veteres καὶ το (50) Codices duo τῆς κοινῆς. Articulus deest in (51) Illud, ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ἀπειθείας, abest a no- (52) Reg. tertius ἣν παρελάβοσαν.

ἀγάπη. » "Οτι δὲ οὐκ ἀτιμώρητοι οἱ μὴ κατορ ◉ θοῦντες ταύτας, καὶ τὰ ταύταις ὑποπίπτοντα δι καιώματα, τιμωρίας δέ εἰσιν ὑπόδικοι, αὐτὸς Μακ στις βοᾷ, λέγων (48)· Ἐπικατάρατος πᾶς, ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλί τούτῳ. » Ὁ δὲ Δαβίδ φησιν· . Εἰ ἐθεώρουν ἀδικίαν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσακουσάτω μου Κύριος ο καὶ ἀλλαχοῦ· Ἐκεῖ φοβηθήσονται φόβον, οὗ εὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. » Πολλῆς οὖν ἐπιμελείας καὶ φροντίδος ἐπαγρύπνου χρεία, μήπως, παρά τι τῶν εἰρημένων τὴν ἐντολὴν ἐργασάμενοι, μὴ μόνον τοῦ τοιούτου καὶ τοσούτου (49) μισθοῦ ἐκπέσωμεν, ἀλλὰ καὶ ταῖς οὕτω φοβερα; ἀπειλαῖς ὑποπέσωμεν. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ'. Εἰ χρὴ συγκοινωνεῖν τοῖς παρανομουσιν, ἢ τοῖς ἀκάρποις ἔργοις τοῦ σκότους, κἂν μὴ ὦσι των ἐμοὶ πιστευθέντων οἱ τοιοῦτοι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νόμον φυλάξας, ἢ καὶ ὁ μίαν ἐντολὴν παραβάς. Εν γὰρ τῇ ἐλλείψει καὶ τοῦ μικροῦ τὸ πᾶν κινδυνεύει. Τὸ γὰρ παρ' ὀλίγον γεγονὸς οὐ γέγονεν. Ὥσπερ γὰρ ὁ παρ' ὀλίγον ἀποθανὼν οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ ζῇ, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον ζήσας οὐ ζῇ, ἀλλὰ ἀπέθανε, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον εἰσελθὼν οὐκ εἰσῆλθεν, ὡς αἱ πέντε παρθένοι οὕτως ὁ παρ᾽ ὀλίγον φυλάξας τὸν νόμον οὐκ ἐφύλα- ξεν, ἀλλ' ἔστι παράνομος. Διὸ καὶ ἀναγκαῖον ἐπὶ τῶν παρανομούντων, κἂν γνήσιοι εἶναι δόξωσι, πεί- θεσθαι τῷ ᾿Αποστόλῳ εἰπόντι, ποτὲ μὲν, « Εάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέκτης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν· ο παρατηρητέον δὲ ἐνταῦθα, ὅτι οὐχὶ τὸν τὰ πάντα ὄντα ἀφώρισε καὶ αὐτῆς τῆς κοινῆς (50) διαίτης, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕν τι ὄντα ἐκ πάντων, ἐν τῷ μὴ εἰπεῖν, « Τούτῳ, ἀλλὰ, « Τῷ τοιούτῳ· κ ποτέ δέ, • Νεκρώσατε τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακὴν, καὶ. τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· δι᾽ ἃ ἔρ χεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ γὰρ καθολικώτερον ἐπήγαγεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. (51) Με σύν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· » καὶ πάλιν· « Στέλλε σθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπα τοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρέλαβαν παρ' ἡμῶν· ν καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως ἵνα σαφῶς γνῶμεν τί ἐστι, πρῶτον καταμάθωμεν κατὰ τίνων πραγμάτων κεῖται τὸ ὄνομα τοῦ ἀκές που· πότερον κατὰ τῶν κατεγνωσμένων μόνον, * σούτου. “ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Quod autem impunit non relinquuntur qui non A conficiunt haec mandata, et pendentes ab ipsis ju- stificationes, sed suppliciis sunt obnoxii, Moses ipse clamat dicens: Maledictus omnis qui non perma - net in omnibus quæ scripta sunt in hoc libro “. › David vero ait : ‹ Iniquitatem si aspexi in corde meo, non exaudiat me Dominus 41. Et alibi : Illic trepidabunt timore, ubi non erit timor, quo- niam Deus dissipavit ossa eorum, qui hominibus placent. Itaque multa diligentia ac intenta cura opus est, ne si præter modum aliquem ex his quos retulimus, maudatum conficiamus, non modo ta- lem ac tantain mercedem amittamus, sed etiam tam horrendis minis flamus obnoxii. QUAESTIO 13. An conveniat societatem cum iniquis habere, aut participem esse infructuosorum operum tenebra- rum, etiamsi tales non sint ex numero eorum qui mihi sint “oncrediti RESPONSIO. non servaverit, aut violaverit vel unum mandatum. Etenim, si pars vel modica desit, totum periclita - tur. Nam quod pene factum est, factum non est. Quemadmodum enim qui fere mortuus est, mortuus non est, sed vivit, et qui fere vixit, non vivit, sed mortuus est, et qui pene ingressus est, ingressus non est, sicut illæ quinque virgines : ita qui prope legem servavit, non servavit, sed iniquus est. Qua- propter etiam erga iniquos, etiamsi germani et af- fines esse videantur, necesse est obedire Apostolo, qui aliquando quidem ait : « Si quis frater nomina- tus, aut fornicator, aut avarus, aut ebriosus, aut conviciator, aut raptor fuerit, cum tali ne cibum quidem sumite ". » Observandum autem hic est, quod non eumn modo qui in his omnibus offendit, ab ipsa etiam communi diæta segregaverit, sed eum etiam qui in uno aliquo ex his omnibus deli- quit, cum non dixerit, Cum hoc, sed, ‹Cum tali : › aliquando vero, « Mortificate membra vestra quæ sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus; propter quæ venit ira Dei (et quidem generalius adjunxit) in fi- B C • lios inobedientia. Nolite ergo fieri participes eo- D rum *. » Ac rursus: ‹ Ut subtrahatis vos ab omni (52) fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a similiter. cipem non esse, ut perspicue cognoscamus, pri- muni perpendamus quibus de rebus nomen infru- ctuosi usurpetur, utrum de reprobatis tantummodo, *¹ Deut. xxvII, 26. • Thess. 111, v, 7. nobis $7. > Et alile Psal. LXV, 18. es Psal. Lll, 6. 6. Cor. v 11. vulgatis. Col. 11, 5, 6. Ephes. stris veteribus libris. 3. Iniquus quidem est quisquis legem integram 1. Παράνομος μέν ἐστιν πᾶς ὁ μὴ ὁλόκληρον των 2. Quid sit autem infructuosorum operum parti- 2. Τὸ δὲ μη συγκοινωνεῖν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρπος (48) Codices duo βοᾷ καὶ λέγει. (49) Editi και τηλικούτου. Libri veteres καὶ το (50) Codices duo τῆς κοινῆς. Articulus deest in (51) Illud, ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ἀπειθείας, abest a no- (52) Reg. tertius ἣν παρελάβοσαν.

ἀγάπη. » "Οτι δὲ οὐκ ἀτιμώρητοι οἱ μὴ κατορ ◉ θοῦντες ταύτας, καὶ τὰ ταύταις ὑποπίπτοντα δι καιώματα, τιμωρίας δέ εἰσιν ὑπόδικοι, αὐτὸς Μακ στις βοᾷ, λέγων (48)· Ἐπικατάρατος πᾶς, ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλί τούτῳ. » Ὁ δὲ Δαβίδ φησιν· . Εἰ ἐθεώρουν ἀδικίαν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσακουσάτω μου Κύριος ο καὶ ἀλλαχοῦ· Ἐκεῖ φοβηθήσονται φόβον, οὗ εὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. » Πολλῆς οὖν ἐπιμελείας καὶ φροντίδος ἐπαγρύπνου χρεία, μήπως, παρά τι τῶν εἰρημένων τὴν ἐντολὴν ἐργασάμενοι, μὴ μόνον τοῦ τοιούτου καὶ τοσούτου (49) μισθοῦ ἐκπέσωμεν, ἀλλὰ καὶ ταῖς οὕτω φοβερα; ἀπειλαῖς ὑποπέσωμεν. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ'. Εἰ χρὴ συγκοινωνεῖν τοῖς παρανομουσιν, ἢ τοῖς ἀκάρποις ἔργοις τοῦ σκότους, κἂν μὴ ὦσι των ἐμοὶ πιστευθέντων οἱ τοιοῦτοι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νόμον φυλάξας, ἢ καὶ ὁ μίαν ἐντολὴν παραβάς. Εν γὰρ τῇ ἐλλείψει καὶ τοῦ μικροῦ τὸ πᾶν κινδυνεύει. Τὸ γὰρ παρ' ὀλίγον γεγονὸς οὐ γέγονεν. Ὥσπερ γὰρ ὁ παρ' ὀλίγον ἀποθανὼν οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ ζῇ, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον ζήσας οὐ ζῇ, ἀλλὰ ἀπέθανε, καὶ ὁ παρ' ὀλίγον εἰσελθὼν οὐκ εἰσῆλθεν, ὡς αἱ πέντε παρθένοι οὕτως ὁ παρ᾽ ὀλίγον φυλάξας τὸν νόμον οὐκ ἐφύλα- ξεν, ἀλλ' ἔστι παράνομος. Διὸ καὶ ἀναγκαῖον ἐπὶ τῶν παρανομούντων, κἂν γνήσιοι εἶναι δόξωσι, πεί- θεσθαι τῷ ᾿Αποστόλῳ εἰπόντι, ποτὲ μὲν, « Εάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεονέκτης, ἢ μέθυσος, ἢ λοίδορος, ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν· ο παρατηρητέον δὲ ἐνταῦθα, ὅτι οὐχὶ τὸν τὰ πάντα ὄντα ἀφώρισε καὶ αὐτῆς τῆς κοινῆς (50) διαίτης, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕν τι ὄντα ἐκ πάντων, ἐν τῷ μὴ εἰπεῖν, « Τούτῳ, ἀλλὰ, « Τῷ τοιούτῳ· κ ποτέ δέ, • Νεκρώσατε τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακὴν, καὶ. τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· δι᾽ ἃ ἔρ χεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ γὰρ καθολικώτερον ἐπήγαγεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. (51) Με σύν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· » καὶ πάλιν· « Στέλλε σθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπα τοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρέλαβαν παρ' ἡμῶν· ν καὶ ἀλλαχοῦ ὁμοίως ἵνα σαφῶς γνῶμεν τί ἐστι, πρῶτον καταμάθωμεν κατὰ τίνων πραγμάτων κεῖται τὸ ὄνομα τοῦ ἀκές που· πότερον κατὰ τῶν κατεγνωσμένων μόνον, * σούτου. “ APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. Quod autem impunit non relinquuntur qui non A conficiunt haec mandata, et pendentes ab ipsis ju- stificationes, sed suppliciis sunt obnoxii, Moses ipse clamat dicens: Maledictus omnis qui non perma - net in omnibus quæ scripta sunt in hoc libro “. › David vero ait : ‹ Iniquitatem si aspexi in corde meo, non exaudiat me Dominus 41. Et alibi : Illic trepidabunt timore, ubi non erit timor, quo- niam Deus dissipavit ossa eorum, qui hominibus placent. Itaque multa diligentia ac intenta cura opus est, ne si præter modum aliquem ex his quos retulimus, maudatum conficiamus, non modo ta- lem ac tantain mercedem amittamus, sed etiam tam horrendis minis flamus obnoxii. QUAESTIO 13. An conveniat societatem cum iniquis habere, aut participem esse infructuosorum operum tenebra- rum, etiamsi tales non sint ex numero eorum qui mihi sint “oncrediti RESPONSIO. non servaverit, aut violaverit vel unum mandatum. Etenim, si pars vel modica desit, totum periclita - tur. Nam quod pene factum est, factum non est. Quemadmodum enim qui fere mortuus est, mortuus non est, sed vivit, et qui fere vixit, non vivit, sed mortuus est, et qui pene ingressus est, ingressus non est, sicut illæ quinque virgines : ita qui prope legem servavit, non servavit, sed iniquus est. Qua- propter etiam erga iniquos, etiamsi germani et af- fines esse videantur, necesse est obedire Apostolo, qui aliquando quidem ait : « Si quis frater nomina- tus, aut fornicator, aut avarus, aut ebriosus, aut conviciator, aut raptor fuerit, cum tali ne cibum quidem sumite ". » Observandum autem hic est, quod non eumn modo qui in his omnibus offendit, ab ipsa etiam communi diæta segregaverit, sed eum etiam qui in uno aliquo ex his omnibus deli- quit, cum non dixerit, Cum hoc, sed, ‹Cum tali : › aliquando vero, « Mortificate membra vestra quæ sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quæ est simulacrorum servitus; propter quæ venit ira Dei (et quidem generalius adjunxit) in fi- B C • lios inobedientia. Nolite ergo fieri participes eo- D rum *. » Ac rursus: ‹ Ut subtrahatis vos ab omni (52) fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a similiter. cipem non esse, ut perspicue cognoscamus, pri- muni perpendamus quibus de rebus nomen infru- ctuosi usurpetur, utrum de reprobatis tantummodo, *¹ Deut. xxvII, 26. • Thess. 111, v, 7. nobis $7. > Et alile Psal. LXV, 18. es Psal. Lll, 6. 6. Cor. v 11. vulgatis. Col. 11, 5, 6. Ephes. stris veteribus libris. 3. Iniquus quidem est quisquis legem integram 1. Παράνομος μέν ἐστιν πᾶς ὁ μὴ ὁλόκληρον των 2. Quid sit autem infructuosorum operum parti- 2. Τὸ δὲ μη συγκοινωνεῖν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρπος (48) Codices duo βοᾷ καὶ λέγει. (49) Editi και τηλικούτου. Libri veteres καὶ το (50) Codices duo τῆς κοινῆς. Articulus deest in (51) Illud, ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ἀπειθείας, abest a no- (52) Reg. tertius ἣν παρελάβοσαν.

καὶ κατὰ τῶν ἐπαινετῶν μὲν (53), μὴ ἐξ ὑγιοῦς δὲ διαθέσεως γινομένων. Ἐν μὲν οὖν τῇ Παλαιά Δια θήκῃ ὁ προφήτης ἐν τῇ τοῦ δένδρου παραβολῇ περὶ τῶν ἁγίων εἶπεν· ν Ο τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ· » ὁ δὲ Σολομών φησιν· ο Ἔργα δι- καίων ζωὴν ποιεῖ· καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτίαι, ο Ὡσηὲ δὲ λέγει· « Σπείρατε ἑαυτοῖς εἰς δικαιοσύνην, τρυγήσατε καρπὸν ζωῆς·, καὶ ὁ Μιχαίας· ι Καὶ ἔσται ἡ γῆ εἰς ἀφανισμὸν μετὰ τῶν κατοικούντων ἐν αὐτῇ, ἀπὸ καρπῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτῶν· καὶ ἄλλοι προφῆται ἄλλα πλείονα. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὡς λύχνος λαμπέτω· τὸ δὲ φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὁ τῆς δι- καιοσύνης ήλιος, αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χρι στὸς τρανότερον παρίστησι λέγων· « Οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρπούς πονηρούς ποιεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς ἀγαθοὺς ποιεῖν· » καὶ ἀλλαχοῦ Β ὁμοίως. Ἔχοντες οὖν τὸ τῶν καρπῶν ὄνομα ἐπὶ τοῖς ἀλλήλων ἐναντίοις ὁμοίως κείμενον, λοιπὸν καταμά- θωμεν, ποῖοι μέν εἰσι δένδρα άκαρπα, τίνα δὲ ὁ ᾿Από στολος λέγει ἔργα ἄκαρπα. Τὰ μὲν οὖν ἄκαρπα δένδρα δηλοῦνται (54) ἡμῖν παρὰ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, εἰπόντος τοῖς καταξιωθεῖσι τοῦ βαπτίσματος εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, καὶ καθαρισθεῖσιν ἀπὸ παντὸς ρύπου · « Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους τῆς μετα- • Ει νοίας· κ καὶ μετ' ὀλίγα ἐπιφέροντος· « Πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται, καὶ εἰς πῦρ βάλλεται· ο τηλαυγέστερον δὲ ὁ Κύριος (55) δι- δάσκει, λέγων τοῖς μὲν ἐκ δεξιῶν ἑστῶσι, « Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· καὶ τοὺς ἀγαθοὺς αὐτῶν καρποὺς δεικνύων ἐν τοῖς ἐπιφερομένοις· τοὺς δὲ ἐξ ἀριστερῶν πέμπων εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς, ἀγγέλοις αὐτοῦ· οἷς οὐχ ἁμαρτίας ἐργασίαν ἐγκαλεί, ἀλλ' ἀργίαν καρπῶν ἀγαθῶν. • Επείνασα γὰρ, φησὶ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, » καὶ τὰ ἑξῆς· ἥτις ἀργία τῆς μερίδας ἐποίησεν αὐτοὺς γενέσθαι τῶν ἁμαρτωλῶν, οἵτινες ἄγγελοι τοῦ διαβόλου κα λοῦνται παρὰ τοῦ Κυρίου. καρποφορούντων, καὶ ἀκάρπων, λοιπὸν ἴδωμεν, τίνα˙ ἐστὶ μάλιστα & λέγει ὁ Ἀπόστολος ἔργα ἀκαρπα. Ἐγὼ δὲ λογιζόμενος οὐχ εὑρίσκω μεταξὺ τοῦ νομί μως καὶ εὐαρέστως τῷ Θεῷ τὴν ἐντολὴν ἐργαζομέ νου, καὶ τοῦ τὸ κακὸν ἐργαζομένου, καὶ τοῦ μηθ' ἕτερον ποιοῦντος, εἰ μὴ τοὺς ποιοῦντας τὸ ἀγαθόν, μὴ εὐαρέστως δὲ (56) τῷ Θεῷ κατά τι τῶν προει ρημένων ἐν τῷ ἐρωτήματι, εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστιν· ἔργον ἐντολῆς μὴ κατ' ἐντολὴν γινόμενον, περὶ ὧν ὁ Κύριος λέγει, ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν ὡς (57) αἱ πέντε μωραὶ παρθένοι, αἵτινες μαρτυροῦνται ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου, ὅτι τε παρθένοι, καὶ ὅτι τὰς λαμ- 3. σε μέν, γούμενοι. εὐλογημένοι DE BAPTISMO LIBER II. B > 16:4 A an etiam de laudabilibus quidem, sed quæ non sano animi affectu fiant. In Veteri igitur Te- stamento, sumpta ab arbore comparatione, dixit de sanctis Propheta: «Quæ fructum suum dabit in tempore suo **. » Salomon vero ait : « Opera ju- storum vitam faciunt; fructus vero impiorum pec- cata 4. » Osee itidem dicit : « Serite vobisipsis ad justitiam, vindemiate fructum vitæ *. › Et Mi- chæas :‹ Et erit terra in dissipationem cum habi- tantibus in ipsa, a fructibus studiorum ipsorum ". » Et prophetæ alii alia plura; sed hæc quidem lu- cernæ instar luceant. Vera autem lux, sol ille ju- stitiæ, ipse Dominus noster Jesus Christus clarius rem exprimit dicens: «Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor putris fructus bonos facere. Et alibi similiter. Itaque cum fructuum nomen æqualiter rebus inter se contra- ris impositum habeamus, de reliquo expendamu qui sint arbores infructuosæ, et quæ opera Apo- stolus dicat infructuosa. Arbores itaque infru- ctuosæ declarantur nobis a Joanne Baptista, ubi iis, qui baptisma recipiebant ad remissionem peccato- rum, et ut a sordibus omnibus purgarentur, dixit: Facite igitur dignos penitentiæ fructus. paulo post subjungit : . Omnis ergo arbor, quæ non facit fructum bonum, exciditur, et in igneni conjicitur ". » Dominus vero clarius nos docet, iis quidem, qui a dextris sunt, dicens : • Venite, be- -nedicti Patris niei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi * ; › eorumque bonos fructus per ea quæ subjungit, indicat, eos vero qui a sim nistris sunt, mittit in ignem æternum, diabolo et angelis ejus paratum "; quos non propterea cui- pat, quod peccatum patrarint, sed quod vacarint a bonis fructibus. • Esurivi enim, inquit, et non dedistis mihi manducare 57, et quæ sequun. tur : quæ inertia eos ad sortem redegit peccato- rum, qui angeli diaboli a Domino vocantur. C qui contrarios fructus afferunt, et eorum, qui in- fructuosi sunt, de cætero videamus, quæ maxime sint, quæ Apostolus appellet opera infructuosa. Ego autem, dum hæ mecum reputo, non invenio D quemquam medium inter eum qui ritu legitimo et Prov. I. Ms Psal. 1, . ibid. 40. ss Matth. xxν, 34. ibid. 41. Deo placente præceptum exscquitur, et eum qui malum patrat, et eum qui neutrum efficit, nisi eos qui bonum quidem faciunt, sed non ita, ut Deo sit acceptum, ob aliquam videlicet rationem ex his quas prius in ea quæstione memoravimus, ubi, an placeat mandati opus, si juxta mandatum non fiat, disputatum est: de quibus hoc dicit Dominus, ss Mich. vir, 13. ss Matth. vi, 18. sa Matth. 11, 8. sr ibid. seq. in editis desiderantur. At mss. tres 3. Cum igitur declarata sit differentia eorum, 3. Τῆς διαφορᾶς οὖν φανερωθείσης τῶν τὰ ἐναντία 16. ** Ose. x 12. (53) Sic antiqui duo libri. Duæ hæ voces, και... (34) Veteres duo libri δηλοῦται. (55) Unus ms. αὐτὸς ὁ Κύριος. Statim editi εύλο (56) Vocula δέ in nostris mss. non legitur. (57) Unus ms. Καὶ ὡς.

καὶ κατὰ τῶν ἐπαινετῶν μὲν (53), μὴ ἐξ ὑγιοῦς δὲ διαθέσεως γινομένων. Ἐν μὲν οὖν τῇ Παλαιά Δια θήκῃ ὁ προφήτης ἐν τῇ τοῦ δένδρου παραβολῇ περὶ τῶν ἁγίων εἶπεν· ν Ο τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ· » ὁ δὲ Σολομών φησιν· ο Ἔργα δι- καίων ζωὴν ποιεῖ· καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτίαι, ο Ὡσηὲ δὲ λέγει· « Σπείρατε ἑαυτοῖς εἰς δικαιοσύνην, τρυγήσατε καρπὸν ζωῆς·, καὶ ὁ Μιχαίας· ι Καὶ ἔσται ἡ γῆ εἰς ἀφανισμὸν μετὰ τῶν κατοικούντων ἐν αὐτῇ, ἀπὸ καρπῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτῶν· καὶ ἄλλοι προφῆται ἄλλα πλείονα. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὡς λύχνος λαμπέτω· τὸ δὲ φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὁ τῆς δι- καιοσύνης ήλιος, αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χρι στὸς τρανότερον παρίστησι λέγων· « Οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρπούς πονηρούς ποιεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς ἀγαθοὺς ποιεῖν· » καὶ ἀλλαχοῦ Β ὁμοίως. Ἔχοντες οὖν τὸ τῶν καρπῶν ὄνομα ἐπὶ τοῖς ἀλλήλων ἐναντίοις ὁμοίως κείμενον, λοιπὸν καταμά- θωμεν, ποῖοι μέν εἰσι δένδρα άκαρπα, τίνα δὲ ὁ ᾿Από στολος λέγει ἔργα ἄκαρπα. Τὰ μὲν οὖν ἄκαρπα δένδρα δηλοῦνται (54) ἡμῖν παρὰ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, εἰπόντος τοῖς καταξιωθεῖσι τοῦ βαπτίσματος εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, καὶ καθαρισθεῖσιν ἀπὸ παντὸς ρύπου · « Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους τῆς μετα- • Ει νοίας· κ καὶ μετ' ὀλίγα ἐπιφέροντος· « Πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται, καὶ εἰς πῦρ βάλλεται· ο τηλαυγέστερον δὲ ὁ Κύριος (55) δι- δάσκει, λέγων τοῖς μὲν ἐκ δεξιῶν ἑστῶσι, « Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· καὶ τοὺς ἀγαθοὺς αὐτῶν καρποὺς δεικνύων ἐν τοῖς ἐπιφερομένοις· τοὺς δὲ ἐξ ἀριστερῶν πέμπων εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς, ἀγγέλοις αὐτοῦ· οἷς οὐχ ἁμαρτίας ἐργασίαν ἐγκαλεί, ἀλλ' ἀργίαν καρπῶν ἀγαθῶν. • Επείνασα γὰρ, φησὶ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, » καὶ τὰ ἑξῆς· ἥτις ἀργία τῆς μερίδας ἐποίησεν αὐτοὺς γενέσθαι τῶν ἁμαρτωλῶν, οἵτινες ἄγγελοι τοῦ διαβόλου κα λοῦνται παρὰ τοῦ Κυρίου. καρποφορούντων, καὶ ἀκάρπων, λοιπὸν ἴδωμεν, τίνα˙ ἐστὶ μάλιστα & λέγει ὁ Ἀπόστολος ἔργα ἀκαρπα. Ἐγὼ δὲ λογιζόμενος οὐχ εὑρίσκω μεταξὺ τοῦ νομί μως καὶ εὐαρέστως τῷ Θεῷ τὴν ἐντολὴν ἐργαζομέ νου, καὶ τοῦ τὸ κακὸν ἐργαζομένου, καὶ τοῦ μηθ' ἕτερον ποιοῦντος, εἰ μὴ τοὺς ποιοῦντας τὸ ἀγαθόν, μὴ εὐαρέστως δὲ (56) τῷ Θεῷ κατά τι τῶν προει ρημένων ἐν τῷ ἐρωτήματι, εἰ εὐπρόσδεκτόν ἐστιν· ἔργον ἐντολῆς μὴ κατ' ἐντολὴν γινόμενον, περὶ ὧν ὁ Κύριος λέγει, ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν ὡς (57) αἱ πέντε μωραὶ παρθένοι, αἵτινες μαρτυροῦνται ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου, ὅτι τε παρθένοι, καὶ ὅτι τὰς λαμ- 3. σε μέν, γούμενοι. εὐλογημένοι DE BAPTISMO LIBER II. B > 16:4 A an etiam de laudabilibus quidem, sed quæ non sano animi affectu fiant. In Veteri igitur Te- stamento, sumpta ab arbore comparatione, dixit de sanctis Propheta: «Quæ fructum suum dabit in tempore suo **. » Salomon vero ait : « Opera ju- storum vitam faciunt; fructus vero impiorum pec- cata 4. » Osee itidem dicit : « Serite vobisipsis ad justitiam, vindemiate fructum vitæ *. › Et Mi- chæas :‹ Et erit terra in dissipationem cum habi- tantibus in ipsa, a fructibus studiorum ipsorum ". » Et prophetæ alii alia plura; sed hæc quidem lu- cernæ instar luceant. Vera autem lux, sol ille ju- stitiæ, ipse Dominus noster Jesus Christus clarius rem exprimit dicens: «Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor putris fructus bonos facere. Et alibi similiter. Itaque cum fructuum nomen æqualiter rebus inter se contra- ris impositum habeamus, de reliquo expendamu qui sint arbores infructuosæ, et quæ opera Apo- stolus dicat infructuosa. Arbores itaque infru- ctuosæ declarantur nobis a Joanne Baptista, ubi iis, qui baptisma recipiebant ad remissionem peccato- rum, et ut a sordibus omnibus purgarentur, dixit: Facite igitur dignos penitentiæ fructus. paulo post subjungit : . Omnis ergo arbor, quæ non facit fructum bonum, exciditur, et in igneni conjicitur ". » Dominus vero clarius nos docet, iis quidem, qui a dextris sunt, dicens : • Venite, be- -nedicti Patris niei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi * ; › eorumque bonos fructus per ea quæ subjungit, indicat, eos vero qui a sim nistris sunt, mittit in ignem æternum, diabolo et angelis ejus paratum "; quos non propterea cui- pat, quod peccatum patrarint, sed quod vacarint a bonis fructibus. • Esurivi enim, inquit, et non dedistis mihi manducare 57, et quæ sequun. tur : quæ inertia eos ad sortem redegit peccato- rum, qui angeli diaboli a Domino vocantur. C qui contrarios fructus afferunt, et eorum, qui in- fructuosi sunt, de cætero videamus, quæ maxime sint, quæ Apostolus appellet opera infructuosa. Ego autem, dum hæ mecum reputo, non invenio D quemquam medium inter eum qui ritu legitimo et Prov. I. Ms Psal. 1, . ibid. 40. ss Matth. xxν, 34. ibid. 41. Deo placente præceptum exscquitur, et eum qui malum patrat, et eum qui neutrum efficit, nisi eos qui bonum quidem faciunt, sed non ita, ut Deo sit acceptum, ob aliquam videlicet rationem ex his quas prius in ea quæstione memoravimus, ubi, an placeat mandati opus, si juxta mandatum non fiat, disputatum est: de quibus hoc dicit Dominus, ss Mich. vir, 13. ss Matth. vi, 18. sa Matth. 11, 8. sr ibid. seq. in editis desiderantur. At mss. tres 3. Cum igitur declarata sit differentia eorum, 3. Τῆς διαφορᾶς οὖν φανερωθείσης τῶν τὰ ἐναντία 16. ** Ose. x 12. (53) Sic antiqui duo libri. Duæ hæ voces, και... (34) Veteres duo libri δηλοῦται. (55) Unus ms. αὐτὸς ὁ Κύριος. Statim editi εύλο (56) Vocula δέ in nostris mss. non legitur. (57) Unus ms. Καὶ ὡς.

εἰργάσαντο ταῖς φρονίμοις, καὶ ἐξῆλθον εἰς ἀπάντη σιν τοῦ Κυρίου, καὶ κατὰ πάντα ὁμοίως ταῖς φρονί- μοις τὴν σπουδὴν ἐπεδείξαντο, διὰ δὲ μόνην τὴν ἔλ- λειψιν τοῦ ἐν τοῖς ἀγγείοις ἐλαίου τοῦ σκοποῦ ἀπο- τυχοῦσαι, καὶ τῆς εἰσόδου τοῦ νυμφῶνος ἐκκλει- σθεῖσαι. Καὶ ὡς ἐκ τῶν δύο τῶν ὄντων ἐν τῷ μυλῶνι, καὶ ἐπὶ τῆς αὐτῆς κλίνης οἱ ἀφιέμενοι. Εφ' ὧν τάχα τὴν αἰτίαν ἐσίγησεν ὁ Κύριος, ἵνα ἐπὶ παν τὸς πράγματος, ἐπὶ μικρᾷ (58) γοῦν ἐλλείψει τοῦ πρέποντος, καὶ μάλιστα τῆς εἰλικρινοῦς ἀγάπης, ὡς ὁ Ἀπόστολος ἐδίδαξε, τὸ μὴ εὐάρεστον δείξῃ. "Ακαρ πον τοίνυν τὸ τῶν ἔργων (59) κατὰ τί συμβαίνει γίνε- σθαι γνωρίζοντες, φυλαξώμεθα παρὰ μηδὲν τὴν νό μιμον ἄθλησιν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἀθλεῖν, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστᾷν ἑαυτοὺς, ὡς Θεοῦ διακόνους. Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ μήτε συγκοινωνεῖν τοῖς τοιούτοις, ὡς ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν Παῦλος ὁριστικῶς ἀπεφήνατο λέγων· « Μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρ- ποις τοῦ σκότους τούτου. » Τὸ δὲ, ο Μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε, ἐπενεγκών, τέως τὸν τρόπον τοῦ μὴ συγκ κοινωνεῖν ἐδίδαξε. Α πάδας ἐκόσμησαν, καὶ ὅτι ἀνῆψαν, τουτέστιν, ὁμοίως Β τρόπους τοῦτο γίνεται, καταμάθωμεν. Μνημονεύων οὖν ἐν μὲν ταῖς Παροιμίαις τοῦ, « Ἐλθὲ μεθ᾿ ἡμῶν, ‹ κοινώνησον αἵματος, ο παρὰ δὲ τῷ ᾿Αποστόλῳ τοῦ, Συγκοινωνούς (60) μου τῆς χάριτος πάντας ὑμᾶς όντας, ο και, « Συγκοινωνήσαντές μου τῇ θλίψει καὶ, ο Κοινωνείτω δὲ ὁ κατηχούμενος τὸν λόγον τῷ κατηχοῦντι ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς· καὶ τοῦ, « Εἰ ἐθεώ ρεις κλέπτην, συνέτρεχες αὐτῷ, καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐτίθεις· καὶ τοῦ, « Ελεγμῷ ἐλέγ ξεις τὸν ἀδελφόν σου, καὶ οὐ λήψῃ δι' αὐτὸν ἁμαρτίαν καὶ τοῦ, « Ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα· ὑπέλαβες • ἀνομίαν, ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος· ἐλέγξω σε καὶ παρα- στήσω κατὰ πρόσωπόν σου, » καὶ τῶν τοιούτων, κοι- νωνίαν (61) ἡγοῦμαι κατὰ τὸ ἔργον, ὅταν ἀλλήλοις ἐπὶ τῷ αὐτῷ σκοπῷ συλλαμβάνωνται πρὸς τὴν ἐνέρ γειαν· κατὰ δὲ γνώμην, ὅταν συγκατάθηταί εις τῇ διαθέσει τοῦ ποιοῦντος, καὶ συναρεσθῇ. Ἑτέρα δὲ κοινωνία τοὺς πολλοὺς λανθάνουσα ἐμφαίνεται τῇ ἀκριβολογίᾳ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς· ὅταν μήτε συνεργασάμενος, μήτε συγκαταθέμενος τῇ διαθέσει, γνοὺς δὲ τὴν κακίαν τῆς γνώμης ἀφ᾿ ἧς ποιεῖ, ἐφ ησυχάσῃ, καὶ μὴ ἐλέγξῃ, κατά τε τὰ ἀνωτέρω για γραμμένα, καὶ κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου είν * ρημένον τοῖς Κορινθίοις, ὅτι « Οὐκ ἐπενθήσατε ἴνα σε σε οι τῶν ἔργων. ὡς Θεοῦ διά- τοὺς συγκοινωνούς, ο κοινωνίαν μνημο νεύων • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. quod mercedem suam habeant *. Hunc ad modum faluæ quinque virgines, quæ juxta Domini ipsius testimonium et virgines erant, et paraverant lam- pades, et accenderant, hoc est, fecerant idem quol prudentes, et ierant obviam Domino, et in omni. bus studium studio prudentum haud impar osten- derant, tamen ob hoc solum, quod in vasis oleum defuit, aberravere a scopo, atque ab ingressu ejus. loci, ubi sponsus erat, exclusæ sunt s. Quales etiam sunt, qui si duo sint in pistrino, et in eodem lecto, relinquuntur so. Quorum fortasse causam Do- minus obticuit, ut ostenderet, si res quævis vel parva desit, modo conveniat, et maxime, ut Apo- stolus docuit, si desit sincera charitas, rem nullam gratam esse et acceptam. Cum igitur perspectum nobis sit, unde opera fiant infructuosa, caveamnus ne, re aliqua deficiente, legitimum certamen, quod ad placendum Deo suscipiendum sit, certemus, sed in omnibus commendemus nosipsos velut Dei mi- nistros Neque vero hoc solum, sed ne cum tali- bus quidem societatem ullam habeamus, uti Pau- lus in Christo loquens definite pronuntiavit, cum dixit : ‹ Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum harum". Atque cum subjunxit illud: • Quin potius etiam redarguite ", › ita modum non habendæ societatis docuit, quot modis hoc fiat, expendamus. Itaque, dum mihi in mentem venit, quod in Proverbiis dictum est : Veni nobiscum, particeps esto sanguinis *, › et apud Apostolum, Exsistentes vos omnes mihi • consortes gratia ", » et, . Communicantes tribula- tioni meæ “, › et, ‹ Communicet autem is qui ca- techizatur verbo, ei qui se catechizat, in omnibus bonis "; » item, c Si videbas furen, currebas cum eo, et cum adulteris portionein tuam pone- bas "; » itidem, « Arguendo argues fratrem tuum, et non accipies propter eum peccatum *,, et, Hæc fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis ; arguam te et statuam contra faciem tuam : › dum, inquam, horum et talium recordor, puto secundum opus societatem esse tum, cum aliqui eumdem scopum spectantes, mu- tuam sibi ad agendum operam præbuerint: se- cundum mentem vero, cum quis affectui agentis assensus fuerit, eique indulserit. Allera autem 50- cietas, quæ plerosque latet, divina Scriptura accu- rate expensa, perspicue cognoscitur, cum quis vi- delicet neque operam suam ad aliquid conferens, neque assentiens affectui, quin potius consilii, quo ductus agit, malitiam. cognoscens, tamen conticue- ss Matth. xxv, sqq. sou Luc. xvi, 34, 35. ] Cor. xi, 1-3. co· II Cor. VI, es ibil. Prov. 1, 11. • Philipp. 1, 7. Philipp. 16, 14. Gal. vi, 6. Psal. & Lev. XIX, 17. * Psal. xlix, 21. ** Matth. vi, 5. Ephes. v. 11. XLIX, 18. Aliquanto infra unus ms. XOVO!. Edili male. C D 4. in vulgatis sine ulla interpunctione: quam seri bendi rationem secutus est vetus interpres. Sed in antiquis libris ita sejunguntur, ut virgula ante vo cean posita sit : quod nobis et verius et melius visum est. Puto igitur vocem hic supplendam esse ex superioribus. 4. Quid autem sit rem participare, aut etiam 4. Τί δέ ἐστι τὸ συγκοινωνεῖν, ἢ και κατά πόσους (58) Veteres duo libri ἐν τῇ μικρᾷ. (59) Edili τὸ τῶν δένδρων. Regii primus et tertius (60) Antiqui duo libri του, συγκοινωνούς, recte. (61) Illa, καὶ τῶν τοιούτων κοινωνίαν, junguntur

εἰργάσαντο ταῖς φρονίμοις, καὶ ἐξῆλθον εἰς ἀπάντη σιν τοῦ Κυρίου, καὶ κατὰ πάντα ὁμοίως ταῖς φρονί- μοις τὴν σπουδὴν ἐπεδείξαντο, διὰ δὲ μόνην τὴν ἔλ- λειψιν τοῦ ἐν τοῖς ἀγγείοις ἐλαίου τοῦ σκοποῦ ἀπο- τυχοῦσαι, καὶ τῆς εἰσόδου τοῦ νυμφῶνος ἐκκλει- σθεῖσαι. Καὶ ὡς ἐκ τῶν δύο τῶν ὄντων ἐν τῷ μυλῶνι, καὶ ἐπὶ τῆς αὐτῆς κλίνης οἱ ἀφιέμενοι. Εφ' ὧν τάχα τὴν αἰτίαν ἐσίγησεν ὁ Κύριος, ἵνα ἐπὶ παν τὸς πράγματος, ἐπὶ μικρᾷ (58) γοῦν ἐλλείψει τοῦ πρέποντος, καὶ μάλιστα τῆς εἰλικρινοῦς ἀγάπης, ὡς ὁ Ἀπόστολος ἐδίδαξε, τὸ μὴ εὐάρεστον δείξῃ. "Ακαρ πον τοίνυν τὸ τῶν ἔργων (59) κατὰ τί συμβαίνει γίνε- σθαι γνωρίζοντες, φυλαξώμεθα παρὰ μηδὲν τὴν νό μιμον ἄθλησιν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἀθλεῖν, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστᾷν ἑαυτοὺς, ὡς Θεοῦ διακόνους. Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ μήτε συγκοινωνεῖν τοῖς τοιούτοις, ὡς ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν Παῦλος ὁριστικῶς ἀπεφήνατο λέγων· « Μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρ- ποις τοῦ σκότους τούτου. » Τὸ δὲ, ο Μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε, ἐπενεγκών, τέως τὸν τρόπον τοῦ μὴ συγκ κοινωνεῖν ἐδίδαξε. Α πάδας ἐκόσμησαν, καὶ ὅτι ἀνῆψαν, τουτέστιν, ὁμοίως Β τρόπους τοῦτο γίνεται, καταμάθωμεν. Μνημονεύων οὖν ἐν μὲν ταῖς Παροιμίαις τοῦ, « Ἐλθὲ μεθ᾿ ἡμῶν, ‹ κοινώνησον αἵματος, ο παρὰ δὲ τῷ ᾿Αποστόλῳ τοῦ, Συγκοινωνούς (60) μου τῆς χάριτος πάντας ὑμᾶς όντας, ο και, « Συγκοινωνήσαντές μου τῇ θλίψει καὶ, ο Κοινωνείτω δὲ ὁ κατηχούμενος τὸν λόγον τῷ κατηχοῦντι ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς· καὶ τοῦ, « Εἰ ἐθεώ ρεις κλέπτην, συνέτρεχες αὐτῷ, καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐτίθεις· καὶ τοῦ, « Ελεγμῷ ἐλέγ ξεις τὸν ἀδελφόν σου, καὶ οὐ λήψῃ δι' αὐτὸν ἁμαρτίαν καὶ τοῦ, « Ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα· ὑπέλαβες • ἀνομίαν, ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος· ἐλέγξω σε καὶ παρα- στήσω κατὰ πρόσωπόν σου, » καὶ τῶν τοιούτων, κοι- νωνίαν (61) ἡγοῦμαι κατὰ τὸ ἔργον, ὅταν ἀλλήλοις ἐπὶ τῷ αὐτῷ σκοπῷ συλλαμβάνωνται πρὸς τὴν ἐνέρ γειαν· κατὰ δὲ γνώμην, ὅταν συγκατάθηταί εις τῇ διαθέσει τοῦ ποιοῦντος, καὶ συναρεσθῇ. Ἑτέρα δὲ κοινωνία τοὺς πολλοὺς λανθάνουσα ἐμφαίνεται τῇ ἀκριβολογίᾳ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς· ὅταν μήτε συνεργασάμενος, μήτε συγκαταθέμενος τῇ διαθέσει, γνοὺς δὲ τὴν κακίαν τῆς γνώμης ἀφ᾿ ἧς ποιεῖ, ἐφ ησυχάσῃ, καὶ μὴ ἐλέγξῃ, κατά τε τὰ ἀνωτέρω για γραμμένα, καὶ κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου είν * ρημένον τοῖς Κορινθίοις, ὅτι « Οὐκ ἐπενθήσατε ἴνα σε σε οι τῶν ἔργων. ὡς Θεοῦ διά- τοὺς συγκοινωνούς, ο κοινωνίαν μνημο νεύων • APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. quod mercedem suam habeant *. Hunc ad modum faluæ quinque virgines, quæ juxta Domini ipsius testimonium et virgines erant, et paraverant lam- pades, et accenderant, hoc est, fecerant idem quol prudentes, et ierant obviam Domino, et in omni. bus studium studio prudentum haud impar osten- derant, tamen ob hoc solum, quod in vasis oleum defuit, aberravere a scopo, atque ab ingressu ejus. loci, ubi sponsus erat, exclusæ sunt s. Quales etiam sunt, qui si duo sint in pistrino, et in eodem lecto, relinquuntur so. Quorum fortasse causam Do- minus obticuit, ut ostenderet, si res quævis vel parva desit, modo conveniat, et maxime, ut Apo- stolus docuit, si desit sincera charitas, rem nullam gratam esse et acceptam. Cum igitur perspectum nobis sit, unde opera fiant infructuosa, caveamnus ne, re aliqua deficiente, legitimum certamen, quod ad placendum Deo suscipiendum sit, certemus, sed in omnibus commendemus nosipsos velut Dei mi- nistros Neque vero hoc solum, sed ne cum tali- bus quidem societatem ullam habeamus, uti Pau- lus in Christo loquens definite pronuntiavit, cum dixit : ‹ Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum harum". Atque cum subjunxit illud: • Quin potius etiam redarguite ", › ita modum non habendæ societatis docuit, quot modis hoc fiat, expendamus. Itaque, dum mihi in mentem venit, quod in Proverbiis dictum est : Veni nobiscum, particeps esto sanguinis *, › et apud Apostolum, Exsistentes vos omnes mihi • consortes gratia ", » et, . Communicantes tribula- tioni meæ “, › et, ‹ Communicet autem is qui ca- techizatur verbo, ei qui se catechizat, in omnibus bonis "; » item, c Si videbas furen, currebas cum eo, et cum adulteris portionein tuam pone- bas "; » itidem, « Arguendo argues fratrem tuum, et non accipies propter eum peccatum *,, et, Hæc fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis ; arguam te et statuam contra faciem tuam : › dum, inquam, horum et talium recordor, puto secundum opus societatem esse tum, cum aliqui eumdem scopum spectantes, mu- tuam sibi ad agendum operam præbuerint: se- cundum mentem vero, cum quis affectui agentis assensus fuerit, eique indulserit. Allera autem 50- cietas, quæ plerosque latet, divina Scriptura accu- rate expensa, perspicue cognoscitur, cum quis vi- delicet neque operam suam ad aliquid conferens, neque assentiens affectui, quin potius consilii, quo ductus agit, malitiam. cognoscens, tamen conticue- ss Matth. xxv, sqq. sou Luc. xvi, 34, 35. ] Cor. xi, 1-3. co· II Cor. VI, es ibil. Prov. 1, 11. • Philipp. 1, 7. Philipp. 16, 14. Gal. vi, 6. Psal. & Lev. XIX, 17. * Psal. xlix, 21. ** Matth. vi, 5. Ephes. v. 11. XLIX, 18. Aliquanto infra unus ms. XOVO!. Edili male. C D 4. in vulgatis sine ulla interpunctione: quam seri bendi rationem secutus est vetus interpres. Sed in antiquis libris ita sejunguntur, ut virgula ante vo cean posita sit : quod nobis et verius et melius visum est. Puto igitur vocem hic supplendam esse ex superioribus. 4. Quid autem sit rem participare, aut etiam 4. Τί δέ ἐστι τὸ συγκοινωνεῖν, ἢ και κατά πόσους (58) Veteres duo libri ἐν τῇ μικρᾷ. (59) Edili τὸ τῶν δένδρων. Regii primus et tertius (60) Antiqui duo libri του, συγκοινωνούς, recte. (61) Illa, καὶ τῶν τοιούτων κοινωνίαν, junguntur

ἐξαρθῇ εκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο ποιήσας· . οἷς ἐπήγαγεν· « Μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα δολοῖ. » γοντος· • Εκκαθάρατε τὴν παλαιὰν ζύμην, ἵνα ἦτε νέον φύραμα, » Ὁ δὲ συνεργαζόμενος μέν τινι τὸ ἀγαθὸν ἀγαθῇ γνώμῃ, ἀγνοῶν δὲ αὐτοῦ τὴν κακίαν τῆς τε διαθέσεως καὶ τοῦ σκοποῦ, οὐκ ἐν τῷ συνεργά- ζεσθαι ἔγκλημα ἕξει κοινωνίας, ἀλλ' ἐν τῷ κεχωρί σθαι τῆς τοῦ ἀλλοτρίου διαθέσεως, φυλάσσειν (63) δὲ ἑαυτὸν ἐν τῷ κανόνι τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπης, τὸν ἴδιον μισθὸν λαμβάνει κατὰ τὸν ἴδιον κόπον, ὡς ὁ ἐπὶ τῆς κλίνης, καὶ ἡ ἐν τῷ μυλῶνι ἐφανερώθη ἡμῖν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Διαφορὰ δὲ εἰς τοὺς πιστευθέντας, καὶ τοὺς μὴ, ἐν τῷ χρέει τῆς ἐπιμελείας ἐστὶν, οὐκ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων. Η μὲν γὰρ ἐπιμέλεια ἐξαιρέτως μόνοις τοῖς πιστευθεῖσιν ὀφείλεται παρ' ἐμοῦ (64) · ἡ δὲ πρὸς τὸ κακὸν καὶ τὰ ἄκαρπα έργα κοινωνία κατὰ πάντων ὁμοῦ ἀπηγόρευται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ι. Εἰ ἀεὶ ἐστι τὸ σκανδαλίζειν ἐπικίνδυνον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τί ἐστι σκάνδαλον· ἔπειτα δὲ καὶ (65) τὴν διαφορὰν τῶν σκανδαλιζόντων, καὶ δι' ὧν σκανδαλίζουσι· καὶ οὕτω γνωρίσαι τό τε ἀκίνδυνον καὶ τὸ ἐπικίνδυνον. Σκάνδαλον μὲν οὖν ἐστιν, ὡς ἐγὼ λογίζομαι ἐκ τῶν γεγραμμένων ὁδηγούμενος, πᾶν τὸ ἤτοι εἰς ἀπο- στασίαν τινὰ τῆς κατ' εὐσέβειαν ἀληθείας ἄγον, ἢ πρόσκλησιν τῆς πλάνης ἐμποιοῦν, ἡ οἰκοδομοῦν εἰς ἀσέβειαν, ἢ καθόλου, πᾶν τὸ κωλύον τῇ ἐντολῇ τοῦ Θεοῦ ὑπακούειν μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου. Ἐὰν μὲν οὖν αὐτὸ κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἀγαθὸν ᾗ τὸ λεγό- μένον, ἢ τὸ γινόμενον, ἡ δὲ νόσος τοῦ χρωμένου τῷ ἔργῳ, ἢ τῷ λόγῳ, ἐν τῇ χρήσει ἐμποιήσῃ αὐτῷ τὴν βλάβη», καθαρός ἐστιν ἀπὸ τοῦ κρίματος τῶν σκαν δαλιζομένων ὁ τὸ ἀγαθὸν εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως εἰπὼν ἢ ποιήσας (66), ὥσπερ ὁ Κύριος, εἰπὼν μὲν, • Οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρω πον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον· » πρὸς δὲ τοὺς σκανδαλισθέν- τας ἐπαγαγών, « Πᾶσα φυτεία ήν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐκριζωθήσεται·, εἰπὼν δὲ, ὅτι • Ο τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον· καὶ μετ' ὀλίγα· Οὐδεὶς δύναται εἰσελθεῖν πρὸς μὲ, ἐὰν μὴ ᾗ αὐτῷ δεδομένον ἐκ τοῦ Πατρός μου· › ὁπότε τούτοις τοῖς ῥήμασιν εἰς ἀπώλειάν τινες ἐχρήσαντο, καθώς γέγραπται· ι Καὶ > * τι Β φυλάσσειν. κλίνης καὶ ὁ ἐν. DE BAPTISMO LIBER II. A ril, et non redarguerit, neque juxta ea quæ supe rius scripta sunt, neque juxta id quod ab Apostolo Corinthiis dictum est : « Non luxistis ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit : » quibus subjunxit, ‹ Modicum fermentum totam massam corrumpit". Metuamus itaque, et obtemperemus dicenti: « Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio”. Qui autem una cum aliquo facit quidem bonum bono animo, sed ignorat et al fectus et propositi ipsius malitiam, non propterea quod una cum eo agit, communionis crimini futu rus est obnoxius, sed propterea quod ab alieno af- fectu separatus est, servatque seipsum in regula dilectionis erga Deum, mercedem propriam juxta proprium laborem recipiet, quemadmodum ille, qui in lecto ", et illa, quæ in pistrino reperie- tur 7, indicati nobis sunt ab ipso Domino Jesu Christo. Cæterum differentia quæ intercedit inter eos qui nobis concrediti sunt, aut non, in diligen- tiæ ac curæ debito sita est, non in participatione peccatorum. Curam enim proprie ac peculiariter iis solis, qui mihi concrediti sunt, debeo : sed mali et operum infructuosorum participatio, in omnibus pariter velita est. Cor. v, 2. ibid. 6. ibid. 7. «s Luc. Joan. vi, 55. B C QUÆSTIO X. An semper periculosum sit scandalum dare. RESPONSIO. quid sit scandalum : deinde vero quæ sit diffe rentia inter eos qui scandalum dant, et inter ea, quibus præbent scandalum, atque ita cognoscere tum quod vacat periculo, tum quod periculum ha- bet. Scandalum igitur est, ut ego ex Scripturis inductus opinor, quidquid aut ad quamdam defe- ctionem a veritate quæ secundum pietatem est, abducit, aut errorem asciscit, aut parat ad impic- tatem, aut in summa, quidquid impedit quominus præcepto Dei ad ipsam usque mortem obediamus. ltaque, si id quod aut dicitur, aut fit, bonum ex seipso fuerit, morbus vero illius, qui opere aut sermone utitur, ei rei in usu detrimentum attu- lerit, purus est a judicio eorum qui scandalum perpessi sunt, is, qui bonum ad fidei ædificationem aut dixit, aut fecit, quemadmodum Domino con- tigit, cum dixit, ‹ Non quod intrat in os, coinqui- nat hominem, sed quod procedit ex ore, hoc coin- quinat hominem ** ;› et ubi adversus eos qui scan- dalum perpessi fuerant, subjunxit : Omnis plan- tatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur ";, itidem, cum dixit : • Qui man- ducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam æternam "; » et paulo post : • Nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre ibid. 35. Matth. XV, XVII, 34. nem fermentat. Nec ita multo post mss. duo D Haud longe particulam µáv addidimus quoque, fidem\ antiquorum librorum secuti. (62) Φοβηθῶμεν οὖν καὶ ἀνασχώμεθα αὐτοῦ λέ- 1. Πρῶτον μὲν ἡγοῦμαι ἀκαγναῖον εἶναι γνῶναι, 1. Primum quidem necessarium arbitror scire, 11. 7 ibid. 13. (62) Veteres duo libri φύραμα ζυμοί, conspersio- (63) Editi φυλάσσων. Regii secundus et tertius (64) Codices duo παρ' ἡμῶν. (65) Vocula και addita est ex uno veteri libro. (66) Editi και ποιήσας. Αt mss. duo ἢ ποιήσας.

ἐξαρθῇ εκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο ποιήσας· . οἷς ἐπήγαγεν· « Μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα δολοῖ. » γοντος· • Εκκαθάρατε τὴν παλαιὰν ζύμην, ἵνα ἦτε νέον φύραμα, » Ὁ δὲ συνεργαζόμενος μέν τινι τὸ ἀγαθὸν ἀγαθῇ γνώμῃ, ἀγνοῶν δὲ αὐτοῦ τὴν κακίαν τῆς τε διαθέσεως καὶ τοῦ σκοποῦ, οὐκ ἐν τῷ συνεργά- ζεσθαι ἔγκλημα ἕξει κοινωνίας, ἀλλ' ἐν τῷ κεχωρί σθαι τῆς τοῦ ἀλλοτρίου διαθέσεως, φυλάσσειν (63) δὲ ἑαυτὸν ἐν τῷ κανόνι τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπης, τὸν ἴδιον μισθὸν λαμβάνει κατὰ τὸν ἴδιον κόπον, ὡς ὁ ἐπὶ τῆς κλίνης, καὶ ἡ ἐν τῷ μυλῶνι ἐφανερώθη ἡμῖν παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Διαφορὰ δὲ εἰς τοὺς πιστευθέντας, καὶ τοὺς μὴ, ἐν τῷ χρέει τῆς ἐπιμελείας ἐστὶν, οὐκ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων. Η μὲν γὰρ ἐπιμέλεια ἐξαιρέτως μόνοις τοῖς πιστευθεῖσιν ὀφείλεται παρ' ἐμοῦ (64) · ἡ δὲ πρὸς τὸ κακὸν καὶ τὰ ἄκαρπα έργα κοινωνία κατὰ πάντων ὁμοῦ ἀπηγόρευται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ι. Εἰ ἀεὶ ἐστι τὸ σκανδαλίζειν ἐπικίνδυνον. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. τί ἐστι σκάνδαλον· ἔπειτα δὲ καὶ (65) τὴν διαφορὰν τῶν σκανδαλιζόντων, καὶ δι' ὧν σκανδαλίζουσι· καὶ οὕτω γνωρίσαι τό τε ἀκίνδυνον καὶ τὸ ἐπικίνδυνον. Σκάνδαλον μὲν οὖν ἐστιν, ὡς ἐγὼ λογίζομαι ἐκ τῶν γεγραμμένων ὁδηγούμενος, πᾶν τὸ ἤτοι εἰς ἀπο- στασίαν τινὰ τῆς κατ' εὐσέβειαν ἀληθείας ἄγον, ἢ πρόσκλησιν τῆς πλάνης ἐμποιοῦν, ἡ οἰκοδομοῦν εἰς ἀσέβειαν, ἢ καθόλου, πᾶν τὸ κωλύον τῇ ἐντολῇ τοῦ Θεοῦ ὑπακούειν μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου. Ἐὰν μὲν οὖν αὐτὸ κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἀγαθὸν ᾗ τὸ λεγό- μένον, ἢ τὸ γινόμενον, ἡ δὲ νόσος τοῦ χρωμένου τῷ ἔργῳ, ἢ τῷ λόγῳ, ἐν τῇ χρήσει ἐμποιήσῃ αὐτῷ τὴν βλάβη», καθαρός ἐστιν ἀπὸ τοῦ κρίματος τῶν σκαν δαλιζομένων ὁ τὸ ἀγαθὸν εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως εἰπὼν ἢ ποιήσας (66), ὥσπερ ὁ Κύριος, εἰπὼν μὲν, • Οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρω πον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον· » πρὸς δὲ τοὺς σκανδαλισθέν- τας ἐπαγαγών, « Πᾶσα φυτεία ήν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐκριζωθήσεται·, εἰπὼν δὲ, ὅτι • Ο τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον· καὶ μετ' ὀλίγα· Οὐδεὶς δύναται εἰσελθεῖν πρὸς μὲ, ἐὰν μὴ ᾗ αὐτῷ δεδομένον ἐκ τοῦ Πατρός μου· › ὁπότε τούτοις τοῖς ῥήμασιν εἰς ἀπώλειάν τινες ἐχρήσαντο, καθώς γέγραπται· ι Καὶ > * τι Β φυλάσσειν. κλίνης καὶ ὁ ἐν. DE BAPTISMO LIBER II. A ril, et non redarguerit, neque juxta ea quæ supe rius scripta sunt, neque juxta id quod ab Apostolo Corinthiis dictum est : « Non luxistis ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit : » quibus subjunxit, ‹ Modicum fermentum totam massam corrumpit". Metuamus itaque, et obtemperemus dicenti: « Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio”. Qui autem una cum aliquo facit quidem bonum bono animo, sed ignorat et al fectus et propositi ipsius malitiam, non propterea quod una cum eo agit, communionis crimini futu rus est obnoxius, sed propterea quod ab alieno af- fectu separatus est, servatque seipsum in regula dilectionis erga Deum, mercedem propriam juxta proprium laborem recipiet, quemadmodum ille, qui in lecto ", et illa, quæ in pistrino reperie- tur 7, indicati nobis sunt ab ipso Domino Jesu Christo. Cæterum differentia quæ intercedit inter eos qui nobis concrediti sunt, aut non, in diligen- tiæ ac curæ debito sita est, non in participatione peccatorum. Curam enim proprie ac peculiariter iis solis, qui mihi concrediti sunt, debeo : sed mali et operum infructuosorum participatio, in omnibus pariter velita est. Cor. v, 2. ibid. 6. ibid. 7. «s Luc. Joan. vi, 55. B C QUÆSTIO X. An semper periculosum sit scandalum dare. RESPONSIO. quid sit scandalum : deinde vero quæ sit diffe rentia inter eos qui scandalum dant, et inter ea, quibus præbent scandalum, atque ita cognoscere tum quod vacat periculo, tum quod periculum ha- bet. Scandalum igitur est, ut ego ex Scripturis inductus opinor, quidquid aut ad quamdam defe- ctionem a veritate quæ secundum pietatem est, abducit, aut errorem asciscit, aut parat ad impic- tatem, aut in summa, quidquid impedit quominus præcepto Dei ad ipsam usque mortem obediamus. ltaque, si id quod aut dicitur, aut fit, bonum ex seipso fuerit, morbus vero illius, qui opere aut sermone utitur, ei rei in usu detrimentum attu- lerit, purus est a judicio eorum qui scandalum perpessi sunt, is, qui bonum ad fidei ædificationem aut dixit, aut fecit, quemadmodum Domino con- tigit, cum dixit, ‹ Non quod intrat in os, coinqui- nat hominem, sed quod procedit ex ore, hoc coin- quinat hominem ** ;› et ubi adversus eos qui scan- dalum perpessi fuerant, subjunxit : Omnis plan- tatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur ";, itidem, cum dixit : • Qui man- ducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam æternam "; » et paulo post : • Nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre ibid. 35. Matth. XV, XVII, 34. nem fermentat. Nec ita multo post mss. duo D Haud longe particulam µáv addidimus quoque, fidem\ antiquorum librorum secuti. (62) Φοβηθῶμεν οὖν καὶ ἀνασχώμεθα αὐτοῦ λέ- 1. Πρῶτον μὲν ἡγοῦμαι ἀκαγναῖον εἶναι γνῶναι, 1. Primum quidem necessarium arbitror scire, 11. 7 ibid. 13. (62) Veteres duo libri φύραμα ζυμοί, conspersio- (63) Editi φυλάσσων. Regii secundus et tertius (64) Codices duo παρ' ἡμῶν. (65) Vocula και addita est ex uno veteri libro. (66) Editi και ποιήσας. Αt mss. duo ἢ ποιήσας.

Α πολλοὶ τῶν μαθητῶν, ἀκούσαντες (67) τὸν λόγον Β τοῦτον, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; Απεκρίθη οὖν Σίμων Πέτρος · Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. » Οἷς γὰρ οἱ ὑγιαίνοντες τὴν πίστιν πρὸς οἰκοδομὴν ἐχρήσαντο τῆς πίστεως, καὶ περιποίησιν τῆς αἰωνίου σωτηρίας, τούτοις οἱ ἀσθενοῦντες τὴν γνῶσιν, ἢ τὴν πίστιν, διὰ τὴν ἰδίαν κακίαν, εἰς προ φασιν ἀπωλείας ἐχρήσαντο, κατά τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ Κυρίου ὅτι, « Οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν· ο οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πρὸς (68) ἑαυτὸν ἐναντιότητα, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν χρωμένων άντικειμένην γνώμην, ὥσπερ καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· • Οἷς μὲν ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν, οἷς δὲ ὀσμὴ θανάτου εἰς θάνατον.» τὸ λεγόμενον, ὁ ποιήσας αὐτὸ, ἢ ὁ εἰπὼν, καὶ τῆς ἰδίας ἁμαρτίας, καὶ τοῦ σκανδάλου ἔχει τὸ κρίμα, καν δι' ὂν γίνεται (69) τὸ σκάνδαλον μὴ σκανδαλισθῇ, ὡς ἐπὶ τοῦ Πέτρου μανθάνομεν, πρὸς δν λέγει ὁ Κύριος, κωλυθεὶς πληρῶσαι τὴν οἰκονομίαν τῆς μέσ χρι θανάτου ὑπακοῆς· ο Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκανδαλόν μου εἶ (70). » Καὶ ἡ ἐπενεχθεῖσα δὲ αἰτία ὀλίγη τὰ καθόλου ἰδιώματα τοῦ σκανδάλου ἐδίδαξεν· • Ότι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ των· › ὥστε ἡμᾶς εἰδέναι, ὅτι πᾶν φρόνημα ἐναντίως έχον τῷ φρονήματι τοῦ Θεοῦ, τοῦτο σκάνδαλόν ἐστι, καὶ εἰς ἔργον προελθὸν φονέως ἔχει τὸ κρῖμα, κατά τὸ γεγραμμένον παρὰ Ὡσηὲ τῷ προφήτῃ˙ ο Εκου ψαν ἱερεῖς ὁδὸν, ἐφόνευσαν Σίκιμα, ὅτι ἀνομίαν ἐποίησαν ἐν τῷ λαῷ. » Ἐὰν δὲ κατὰ μὲν τὸν ἴδιον λόγον ᾖ τι τῶν (71) συγκεχωρημένων, λαμβάνεται δὲ ἐπὶ βλάβῃ, καὶ γένηται σκανδαλισμοῦ πρόφασις τοῖς ἀσθενοῦσι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν, ὁ ποιήσας οὐκ ἐκφεύγει τοῦ σκανδάλου τὸ κρῖμα· τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος περὶ τῶν τοιούτων (72), καὶ μὴ φειδομένων τῶν ἀσθενούντων· « Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθε νοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. ο Ὥστε, ὅταν ἢ τὸ γενόμενον (75) τῷ ἰδίῳ λόγῳ κακὸν ὑπάρχον αἴτιον γένηται σκανδαλισμοῦ, ἤ τι τῶν συγκεχωρημένων τες. οὖν ὁ Κύριος. ἐκπληρῶσαι. ὀλίγα. ὀλίγη. τὸ καθ- καὶ ἐν ἐξουσίᾳ ἡμετέρα κειμένων ὑπάρχον τῷ ἀσθε νοῦντι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν γένηται σκάνδαλον, φανερὸν καὶ ἀπαραίτητον ἔχει τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον οὕτως· « Συμ- φέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν όλου ἰδίωμα. τοιούτων, ποιούντων. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. . meo ; » quo tempore his verbis abusi sunt non- nulli ad perniciem, sicut scriptum est: Et multi er discipulis, audito hoc sermone, abierunt retro, nec amplius cum illo ambulabant. Dixit igitur Je- sus ad duodecim : Numn et vos vultis abire? Re- spondit ergo Simon Petrus : Domine, ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes, et nos credidi- mus, et cognovimus, quod tu es Christus Filius Dei viventis ”. › Etenim quibus verbis ii quorum fides sana erat, ad fidei ædificationem, et ad salu- tem æternam comparandam usi sunt, iisdem ii quorum cognitio, aut fides infirma erat, ob pro- priam malitiam ad interitus occasionem abusi sunt, sicut scriptum est de Domino, Hic positus est iu ruinam et resurrectionem multorum ; non quod sibi ipse contrarius sit, sed ob utentium contrariam animi sententiam, quemadmodum et Apostolus ait : • Aliis quidem odor vitæ ad vitam, aliis vero odor mortis ad mortem 1. , C fit, vel dicitur, is qui illud fecit, aut dixit, tum proprii peccati, tum scandali judicium subibit, eliamsi is, cujus gratia scandalum oritur, scandalum non sit perpessus, velut de Petro disci- rnus, ad quem Dominus, ministerium ac dispensa- tionem obedientiæ usque ad mortem explere prohibi- tus, dixit: Vade post me, Satana, scandalum es mi- hi ss. Et ratio, quæ subjicitur, licet paucis expressa, generales scandali proprietates ostendit : « Quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum 8ª³. Unde cognoscere possumus, omnem sententiam & sententiæ Dei adversam scandalum esse, et ad opus usque progressam, homicidæ judicio fieri obnoxiam, ut scriptum est apud Oseam prophetam : ‹ Absconde- runt sacerdotes viam, interfecerunt Sisimna, quoniam iniquitatem fecerunt in populo *. » Si vero quidpiam ex sua ipsius ratione fuerit licitum, sed accipiatur cun detrimento, et iis qui in fide aut cognitione debiles sunt, scandali occasio fiat, is qui fecit, scandali judicium non effugit, cum de iis qui tales sinit, nec debilibus parcunt, dicat Apostolus : « Sic autem peccantes in fratres, et percutientes con- scientiam eorum infirmam, in Christum peccatis 8*., Itaque, quando quod fit, inde offendiculi causa est, quod in se consideratum malum est, aut si ex D licitis aliquid, et in nostra potestate constitutis, cuipiam in fide vel cognitione infirmo offensioni fuerit, tunc apertum et inevitabile judicium habet, horrendum videlicet illud, quod ab ipso Domino pronuntiatum est, hoc modo : e Utilius est illi, ut Luc. 11, 34. Joan. vi, 66. ibid. 67-70. VI, 9. Cor. viii, 12. Paulo post Reg. secundus duὸ At mss. duo Ibidem iidem miss͵ es ibid. Il Cor. 11, 16. ** Matth. xvi, 23. st Osc. a vulgatis. editis incorrupte legitur corrupte legatur in nostris veteribus libris 2. Ἐὰν δὲ τῇ ἰδίᾳ φύσει κακὸν ᾗ τὸ γινόμενον, ἢ 2. Quod si suapte natura malum est quod vel (67) Veteres duo libri μαθητῶν αὐτοῦ ἀκούσαν (68) Sic Regii duo. Editi τὴν ἑαυτῶν πρός. (69) Unus ms. γένηται. Nec ita multo infra mss. (70) Reg. secundus σκάνδαλον εἶ ἐμοί. Statim editi (71) Veteres duo libri ᾖ τι τῶν. Vocula τι aberat (72) Factum est ab imperitis librariis, ut ubi in (73) Unus ms. τὸ γινόμενον... αἴτιον γίνηται.

Α πολλοὶ τῶν μαθητῶν, ἀκούσαντες (67) τὸν λόγον Β τοῦτον, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; Απεκρίθη οὖν Σίμων Πέτρος · Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. » Οἷς γὰρ οἱ ὑγιαίνοντες τὴν πίστιν πρὸς οἰκοδομὴν ἐχρήσαντο τῆς πίστεως, καὶ περιποίησιν τῆς αἰωνίου σωτηρίας, τούτοις οἱ ἀσθενοῦντες τὴν γνῶσιν, ἢ τὴν πίστιν, διὰ τὴν ἰδίαν κακίαν, εἰς προ φασιν ἀπωλείας ἐχρήσαντο, κατά τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ Κυρίου ὅτι, « Οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν· ο οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πρὸς (68) ἑαυτὸν ἐναντιότητα, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν χρωμένων άντικειμένην γνώμην, ὥσπερ καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· • Οἷς μὲν ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν, οἷς δὲ ὀσμὴ θανάτου εἰς θάνατον.» τὸ λεγόμενον, ὁ ποιήσας αὐτὸ, ἢ ὁ εἰπὼν, καὶ τῆς ἰδίας ἁμαρτίας, καὶ τοῦ σκανδάλου ἔχει τὸ κρίμα, καν δι' ὂν γίνεται (69) τὸ σκάνδαλον μὴ σκανδαλισθῇ, ὡς ἐπὶ τοῦ Πέτρου μανθάνομεν, πρὸς δν λέγει ὁ Κύριος, κωλυθεὶς πληρῶσαι τὴν οἰκονομίαν τῆς μέσ χρι θανάτου ὑπακοῆς· ο Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκανδαλόν μου εἶ (70). » Καὶ ἡ ἐπενεχθεῖσα δὲ αἰτία ὀλίγη τὰ καθόλου ἰδιώματα τοῦ σκανδάλου ἐδίδαξεν· • Ότι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ των· › ὥστε ἡμᾶς εἰδέναι, ὅτι πᾶν φρόνημα ἐναντίως έχον τῷ φρονήματι τοῦ Θεοῦ, τοῦτο σκάνδαλόν ἐστι, καὶ εἰς ἔργον προελθὸν φονέως ἔχει τὸ κρῖμα, κατά τὸ γεγραμμένον παρὰ Ὡσηὲ τῷ προφήτῃ˙ ο Εκου ψαν ἱερεῖς ὁδὸν, ἐφόνευσαν Σίκιμα, ὅτι ἀνομίαν ἐποίησαν ἐν τῷ λαῷ. » Ἐὰν δὲ κατὰ μὲν τὸν ἴδιον λόγον ᾖ τι τῶν (71) συγκεχωρημένων, λαμβάνεται δὲ ἐπὶ βλάβῃ, καὶ γένηται σκανδαλισμοῦ πρόφασις τοῖς ἀσθενοῦσι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν, ὁ ποιήσας οὐκ ἐκφεύγει τοῦ σκανδάλου τὸ κρῖμα· τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος περὶ τῶν τοιούτων (72), καὶ μὴ φειδομένων τῶν ἀσθενούντων· « Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθε νοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. ο Ὥστε, ὅταν ἢ τὸ γενόμενον (75) τῷ ἰδίῳ λόγῳ κακὸν ὑπάρχον αἴτιον γένηται σκανδαλισμοῦ, ἤ τι τῶν συγκεχωρημένων τες. οὖν ὁ Κύριος. ἐκπληρῶσαι. ὀλίγα. ὀλίγη. τὸ καθ- καὶ ἐν ἐξουσίᾳ ἡμετέρα κειμένων ὑπάρχον τῷ ἀσθε νοῦντι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν γένηται σκάνδαλον, φανερὸν καὶ ἀπαραίτητον ἔχει τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον οὕτως· « Συμ- φέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν όλου ἰδίωμα. τοιούτων, ποιούντων. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. . meo ; » quo tempore his verbis abusi sunt non- nulli ad perniciem, sicut scriptum est: Et multi er discipulis, audito hoc sermone, abierunt retro, nec amplius cum illo ambulabant. Dixit igitur Je- sus ad duodecim : Numn et vos vultis abire? Re- spondit ergo Simon Petrus : Domine, ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes, et nos credidi- mus, et cognovimus, quod tu es Christus Filius Dei viventis ”. › Etenim quibus verbis ii quorum fides sana erat, ad fidei ædificationem, et ad salu- tem æternam comparandam usi sunt, iisdem ii quorum cognitio, aut fides infirma erat, ob pro- priam malitiam ad interitus occasionem abusi sunt, sicut scriptum est de Domino, Hic positus est iu ruinam et resurrectionem multorum ; non quod sibi ipse contrarius sit, sed ob utentium contrariam animi sententiam, quemadmodum et Apostolus ait : • Aliis quidem odor vitæ ad vitam, aliis vero odor mortis ad mortem 1. , C fit, vel dicitur, is qui illud fecit, aut dixit, tum proprii peccati, tum scandali judicium subibit, eliamsi is, cujus gratia scandalum oritur, scandalum non sit perpessus, velut de Petro disci- rnus, ad quem Dominus, ministerium ac dispensa- tionem obedientiæ usque ad mortem explere prohibi- tus, dixit: Vade post me, Satana, scandalum es mi- hi ss. Et ratio, quæ subjicitur, licet paucis expressa, generales scandali proprietates ostendit : « Quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum 8ª³. Unde cognoscere possumus, omnem sententiam & sententiæ Dei adversam scandalum esse, et ad opus usque progressam, homicidæ judicio fieri obnoxiam, ut scriptum est apud Oseam prophetam : ‹ Absconde- runt sacerdotes viam, interfecerunt Sisimna, quoniam iniquitatem fecerunt in populo *. » Si vero quidpiam ex sua ipsius ratione fuerit licitum, sed accipiatur cun detrimento, et iis qui in fide aut cognitione debiles sunt, scandali occasio fiat, is qui fecit, scandali judicium non effugit, cum de iis qui tales sinit, nec debilibus parcunt, dicat Apostolus : « Sic autem peccantes in fratres, et percutientes con- scientiam eorum infirmam, in Christum peccatis 8*., Itaque, quando quod fit, inde offendiculi causa est, quod in se consideratum malum est, aut si ex D licitis aliquid, et in nostra potestate constitutis, cuipiam in fide vel cognitione infirmo offensioni fuerit, tunc apertum et inevitabile judicium habet, horrendum videlicet illud, quod ab ipso Domino pronuntiatum est, hoc modo : e Utilius est illi, ut Luc. 11, 34. Joan. vi, 66. ibid. 67-70. VI, 9. Cor. viii, 12. Paulo post Reg. secundus duὸ At mss. duo Ibidem iidem miss͵ es ibid. Il Cor. 11, 16. ** Matth. xvi, 23. st Osc. a vulgatis. editis incorrupte legitur corrupte legatur in nostris veteribus libris 2. Ἐὰν δὲ τῇ ἰδίᾳ φύσει κακὸν ᾗ τὸ γινόμενον, ἢ 2. Quod si suapte natura malum est quod vel (67) Veteres duo libri μαθητῶν αὐτοῦ ἀκούσαν (68) Sic Regii duo. Editi τὴν ἑαυτῶν πρός. (69) Unus ms. γένηται. Nec ita multo infra mss. (70) Reg. secundus σκάνδαλον εἶ ἐμοί. Statim editi (71) Veteres duo libri ᾖ τι τῶν. Vocula τι aberat (72) Factum est ab imperitis librariis, ut ubi in (73) Unus ms. τὸ γινόμενον... αἴτιον γίνηται.

Α πολλοὶ τῶν μαθητῶν, ἀκούσαντες (67) τὸν λόγον Β τοῦτον, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; Απεκρίθη οὖν Σίμων Πέτρος · Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. » Οἷς γὰρ οἱ ὑγιαίνοντες τὴν πίστιν πρὸς οἰκοδομὴν ἐχρήσαντο τῆς πίστεως, καὶ περιποίησιν τῆς αἰωνίου σωτηρίας, τούτοις οἱ ἀσθενοῦντες τὴν γνῶσιν, ἢ τὴν πίστιν, διὰ τὴν ἰδίαν κακίαν, εἰς προ φασιν ἀπωλείας ἐχρήσαντο, κατά τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ Κυρίου ὅτι, « Οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν· ο οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πρὸς (68) ἑαυτὸν ἐναντιότητα, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν χρωμένων άντικειμένην γνώμην, ὥσπερ καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· • Οἷς μὲν ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν, οἷς δὲ ὀσμὴ θανάτου εἰς θάνατον.» τὸ λεγόμενον, ὁ ποιήσας αὐτὸ, ἢ ὁ εἰπὼν, καὶ τῆς ἰδίας ἁμαρτίας, καὶ τοῦ σκανδάλου ἔχει τὸ κρίμα, καν δι' ὂν γίνεται (69) τὸ σκάνδαλον μὴ σκανδαλισθῇ, ὡς ἐπὶ τοῦ Πέτρου μανθάνομεν, πρὸς δν λέγει ὁ Κύριος, κωλυθεὶς πληρῶσαι τὴν οἰκονομίαν τῆς μέσ χρι θανάτου ὑπακοῆς· ο Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκανδαλόν μου εἶ (70). » Καὶ ἡ ἐπενεχθεῖσα δὲ αἰτία ὀλίγη τὰ καθόλου ἰδιώματα τοῦ σκανδάλου ἐδίδαξεν· • Ότι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ των· › ὥστε ἡμᾶς εἰδέναι, ὅτι πᾶν φρόνημα ἐναντίως έχον τῷ φρονήματι τοῦ Θεοῦ, τοῦτο σκάνδαλόν ἐστι, καὶ εἰς ἔργον προελθὸν φονέως ἔχει τὸ κρῖμα, κατά τὸ γεγραμμένον παρὰ Ὡσηὲ τῷ προφήτῃ˙ ο Εκου ψαν ἱερεῖς ὁδὸν, ἐφόνευσαν Σίκιμα, ὅτι ἀνομίαν ἐποίησαν ἐν τῷ λαῷ. » Ἐὰν δὲ κατὰ μὲν τὸν ἴδιον λόγον ᾖ τι τῶν (71) συγκεχωρημένων, λαμβάνεται δὲ ἐπὶ βλάβῃ, καὶ γένηται σκανδαλισμοῦ πρόφασις τοῖς ἀσθενοῦσι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν, ὁ ποιήσας οὐκ ἐκφεύγει τοῦ σκανδάλου τὸ κρῖμα· τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος περὶ τῶν τοιούτων (72), καὶ μὴ φειδομένων τῶν ἀσθενούντων· « Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθε νοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. ο Ὥστε, ὅταν ἢ τὸ γενόμενον (75) τῷ ἰδίῳ λόγῳ κακὸν ὑπάρχον αἴτιον γένηται σκανδαλισμοῦ, ἤ τι τῶν συγκεχωρημένων τες. οὖν ὁ Κύριος. ἐκπληρῶσαι. ὀλίγα. ὀλίγη. τὸ καθ- καὶ ἐν ἐξουσίᾳ ἡμετέρα κειμένων ὑπάρχον τῷ ἀσθε νοῦντι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν γένηται σκάνδαλον, φανερὸν καὶ ἀπαραίτητον ἔχει τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον οὕτως· « Συμ- φέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν όλου ἰδίωμα. τοιούτων, ποιούντων. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. . meo ; » quo tempore his verbis abusi sunt non- nulli ad perniciem, sicut scriptum est: Et multi er discipulis, audito hoc sermone, abierunt retro, nec amplius cum illo ambulabant. Dixit igitur Je- sus ad duodecim : Numn et vos vultis abire? Re- spondit ergo Simon Petrus : Domine, ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes, et nos credidi- mus, et cognovimus, quod tu es Christus Filius Dei viventis ”. › Etenim quibus verbis ii quorum fides sana erat, ad fidei ædificationem, et ad salu- tem æternam comparandam usi sunt, iisdem ii quorum cognitio, aut fides infirma erat, ob pro- priam malitiam ad interitus occasionem abusi sunt, sicut scriptum est de Domino, Hic positus est iu ruinam et resurrectionem multorum ; non quod sibi ipse contrarius sit, sed ob utentium contrariam animi sententiam, quemadmodum et Apostolus ait : • Aliis quidem odor vitæ ad vitam, aliis vero odor mortis ad mortem 1. , C fit, vel dicitur, is qui illud fecit, aut dixit, tum proprii peccati, tum scandali judicium subibit, eliamsi is, cujus gratia scandalum oritur, scandalum non sit perpessus, velut de Petro disci- rnus, ad quem Dominus, ministerium ac dispensa- tionem obedientiæ usque ad mortem explere prohibi- tus, dixit: Vade post me, Satana, scandalum es mi- hi ss. Et ratio, quæ subjicitur, licet paucis expressa, generales scandali proprietates ostendit : « Quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum 8ª³. Unde cognoscere possumus, omnem sententiam & sententiæ Dei adversam scandalum esse, et ad opus usque progressam, homicidæ judicio fieri obnoxiam, ut scriptum est apud Oseam prophetam : ‹ Absconde- runt sacerdotes viam, interfecerunt Sisimna, quoniam iniquitatem fecerunt in populo *. » Si vero quidpiam ex sua ipsius ratione fuerit licitum, sed accipiatur cun detrimento, et iis qui in fide aut cognitione debiles sunt, scandali occasio fiat, is qui fecit, scandali judicium non effugit, cum de iis qui tales sinit, nec debilibus parcunt, dicat Apostolus : « Sic autem peccantes in fratres, et percutientes con- scientiam eorum infirmam, in Christum peccatis 8*., Itaque, quando quod fit, inde offendiculi causa est, quod in se consideratum malum est, aut si ex D licitis aliquid, et in nostra potestate constitutis, cuipiam in fide vel cognitione infirmo offensioni fuerit, tunc apertum et inevitabile judicium habet, horrendum videlicet illud, quod ab ipso Domino pronuntiatum est, hoc modo : e Utilius est illi, ut Luc. 11, 34. Joan. vi, 66. ibid. 67-70. VI, 9. Cor. viii, 12. Paulo post Reg. secundus duὸ At mss. duo Ibidem iidem miss͵ es ibid. Il Cor. 11, 16. ** Matth. xvi, 23. st Osc. a vulgatis. editis incorrupte legitur corrupte legatur in nostris veteribus libris 2. Ἐὰν δὲ τῇ ἰδίᾳ φύσει κακὸν ᾗ τὸ γινόμενον, ἢ 2. Quod si suapte natura malum est quod vel (67) Veteres duo libri μαθητῶν αὐτοῦ ἀκούσαν (68) Sic Regii duo. Editi τὴν ἑαυτῶν πρός. (69) Unus ms. γένηται. Nec ita multo infra mss. (70) Reg. secundus σκάνδαλον εἶ ἐμοί. Statim editi (71) Veteres duo libri ᾖ τι τῶν. Vocula τι aberat (72) Factum est ab imperitis librariis, ut ubi in (73) Unus ms. τὸ γινόμενον... αἴτιον γίνηται.

Α πολλοὶ τῶν μαθητῶν, ἀκούσαντες (67) τὸν λόγον Β τοῦτον, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ' αὐτοῦ περιεπάτουν. Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; Απεκρίθη οὖν Σίμων Πέτρος · Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν, καὶ ἐγνώκαμεν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. » Οἷς γὰρ οἱ ὑγιαίνοντες τὴν πίστιν πρὸς οἰκοδομὴν ἐχρήσαντο τῆς πίστεως, καὶ περιποίησιν τῆς αἰωνίου σωτηρίας, τούτοις οἱ ἀσθενοῦντες τὴν γνῶσιν, ἢ τὴν πίστιν, διὰ τὴν ἰδίαν κακίαν, εἰς προ φασιν ἀπωλείας ἐχρήσαντο, κατά τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ Κυρίου ὅτι, « Οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν· ο οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πρὸς (68) ἑαυτὸν ἐναντιότητα, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν χρωμένων άντικειμένην γνώμην, ὥσπερ καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· • Οἷς μὲν ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν, οἷς δὲ ὀσμὴ θανάτου εἰς θάνατον.» τὸ λεγόμενον, ὁ ποιήσας αὐτὸ, ἢ ὁ εἰπὼν, καὶ τῆς ἰδίας ἁμαρτίας, καὶ τοῦ σκανδάλου ἔχει τὸ κρίμα, καν δι' ὂν γίνεται (69) τὸ σκάνδαλον μὴ σκανδαλισθῇ, ὡς ἐπὶ τοῦ Πέτρου μανθάνομεν, πρὸς δν λέγει ὁ Κύριος, κωλυθεὶς πληρῶσαι τὴν οἰκονομίαν τῆς μέσ χρι θανάτου ὑπακοῆς· ο Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκανδαλόν μου εἶ (70). » Καὶ ἡ ἐπενεχθεῖσα δὲ αἰτία ὀλίγη τὰ καθόλου ἰδιώματα τοῦ σκανδάλου ἐδίδαξεν· • Ότι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ των· › ὥστε ἡμᾶς εἰδέναι, ὅτι πᾶν φρόνημα ἐναντίως έχον τῷ φρονήματι τοῦ Θεοῦ, τοῦτο σκάνδαλόν ἐστι, καὶ εἰς ἔργον προελθὸν φονέως ἔχει τὸ κρῖμα, κατά τὸ γεγραμμένον παρὰ Ὡσηὲ τῷ προφήτῃ˙ ο Εκου ψαν ἱερεῖς ὁδὸν, ἐφόνευσαν Σίκιμα, ὅτι ἀνομίαν ἐποίησαν ἐν τῷ λαῷ. » Ἐὰν δὲ κατὰ μὲν τὸν ἴδιον λόγον ᾖ τι τῶν (71) συγκεχωρημένων, λαμβάνεται δὲ ἐπὶ βλάβῃ, καὶ γένηται σκανδαλισμοῦ πρόφασις τοῖς ἀσθενοῦσι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν, ὁ ποιήσας οὐκ ἐκφεύγει τοῦ σκανδάλου τὸ κρῖμα· τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος περὶ τῶν τοιούτων (72), καὶ μὴ φειδομένων τῶν ἀσθενούντων· « Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθε νοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. ο Ὥστε, ὅταν ἢ τὸ γενόμενον (75) τῷ ἰδίῳ λόγῳ κακὸν ὑπάρχον αἴτιον γένηται σκανδαλισμοῦ, ἤ τι τῶν συγκεχωρημένων τες. οὖν ὁ Κύριος. ἐκπληρῶσαι. ὀλίγα. ὀλίγη. τὸ καθ- καὶ ἐν ἐξουσίᾳ ἡμετέρα κειμένων ὑπάρχον τῷ ἀσθε νοῦντι τὴν πίστιν ἢ τὴν γνῶσιν γένηται σκάνδαλον, φανερὸν καὶ ἀπαραίτητον ἔχει τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον οὕτως· « Συμ- φέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν όλου ἰδίωμα. τοιούτων, ποιούντων. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. . meo ; » quo tempore his verbis abusi sunt non- nulli ad perniciem, sicut scriptum est: Et multi er discipulis, audito hoc sermone, abierunt retro, nec amplius cum illo ambulabant. Dixit igitur Je- sus ad duodecim : Numn et vos vultis abire? Re- spondit ergo Simon Petrus : Domine, ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes, et nos credidi- mus, et cognovimus, quod tu es Christus Filius Dei viventis ”. › Etenim quibus verbis ii quorum fides sana erat, ad fidei ædificationem, et ad salu- tem æternam comparandam usi sunt, iisdem ii quorum cognitio, aut fides infirma erat, ob pro- priam malitiam ad interitus occasionem abusi sunt, sicut scriptum est de Domino, Hic positus est iu ruinam et resurrectionem multorum ; non quod sibi ipse contrarius sit, sed ob utentium contrariam animi sententiam, quemadmodum et Apostolus ait : • Aliis quidem odor vitæ ad vitam, aliis vero odor mortis ad mortem 1. , C fit, vel dicitur, is qui illud fecit, aut dixit, tum proprii peccati, tum scandali judicium subibit, eliamsi is, cujus gratia scandalum oritur, scandalum non sit perpessus, velut de Petro disci- rnus, ad quem Dominus, ministerium ac dispensa- tionem obedientiæ usque ad mortem explere prohibi- tus, dixit: Vade post me, Satana, scandalum es mi- hi ss. Et ratio, quæ subjicitur, licet paucis expressa, generales scandali proprietates ostendit : « Quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum 8ª³. Unde cognoscere possumus, omnem sententiam & sententiæ Dei adversam scandalum esse, et ad opus usque progressam, homicidæ judicio fieri obnoxiam, ut scriptum est apud Oseam prophetam : ‹ Absconde- runt sacerdotes viam, interfecerunt Sisimna, quoniam iniquitatem fecerunt in populo *. » Si vero quidpiam ex sua ipsius ratione fuerit licitum, sed accipiatur cun detrimento, et iis qui in fide aut cognitione debiles sunt, scandali occasio fiat, is qui fecit, scandali judicium non effugit, cum de iis qui tales sinit, nec debilibus parcunt, dicat Apostolus : « Sic autem peccantes in fratres, et percutientes con- scientiam eorum infirmam, in Christum peccatis 8*., Itaque, quando quod fit, inde offendiculi causa est, quod in se consideratum malum est, aut si ex D licitis aliquid, et in nostra potestate constitutis, cuipiam in fide vel cognitione infirmo offensioni fuerit, tunc apertum et inevitabile judicium habet, horrendum videlicet illud, quod ab ipso Domino pronuntiatum est, hoc modo : e Utilius est illi, ut Luc. 11, 34. Joan. vi, 66. ibid. 67-70. VI, 9. Cor. viii, 12. Paulo post Reg. secundus duὸ At mss. duo Ibidem iidem miss͵ es ibid. Il Cor. 11, 16. ** Matth. xvi, 23. st Osc. a vulgatis. editis incorrupte legitur corrupte legatur in nostris veteribus libris 2. Ἐὰν δὲ τῇ ἰδίᾳ φύσει κακὸν ᾗ τὸ γινόμενον, ἢ 2. Quod si suapte natura malum est quod vel (67) Veteres duo libri μαθητῶν αὐτοῦ ἀκούσαν (68) Sic Regii duo. Editi τὴν ἑαυτῶν πρός. (69) Unus ms. γένηται. Nec ita multo infra mss. (70) Reg. secundus σκάνδαλον εἶ ἐμοί. Statim editi (71) Veteres duo libri ᾖ τι τῶν. Vocula τι aberat (72) Factum est ab imperitis librariis, ut ubi in (73) Unus ms. τὸ γινόμενον... αἴτιον γίνηται.

τράχηλον αὐτοῦ, καὶ ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων. » (74) Πλατύ τερον δὲ ἐν τοῖς πρώτοις ἐρωτήμασιν ἐξεθέμεθα, ἔνθα καὶ οἱ τρόποι τῶν σκανδαλιζομένων σαφέστερον ἐξετάσθησαν. Διόπερ ὁ ᾿Απόστολος ἐπὶ τῶν συγκεχω ρημένων φησί· ο Καλὸν τὸ μὴ φαγεῖν κρέα, μηδὲ πιεῖν οἶνον, μηδὲ ἐν ᾧ ὁ ἀδελφός σου προσκόπτει, ἢ σκανδαλίζεται, ἢ ἀσθενεῖ· › καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ λέ- γων ὅτι, : Πᾶν κτίσμα Θεοῦ καλὸν, καὶ οὐδὲν ἀπό βλητον μετ' εὐχαριστίας λαμβανόμενον·, ὅμως φη- σὶν, « Οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω. » Εἰ δὲ ἐπὶ τῶν συγκεχω- ρημένων τοιοῦτον τὸ κρῖμα, τί ἄν τις εἴποι περὶ τῶν κεκολυμένων; Διόπερ καθολικώτερον ἡμᾶς παιδεύει, λέγων· ι Απρόσκοποι γίνεσθε καὶ Ἰουδαίοις καὶ Ἕλλησι, καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ, καθὼς κἀγὼ Β πάντα πᾶσιν ἀρέσκω, μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτοῦ συμ- φέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΑ' Εἰ χρὴ ἢ ἀκίνδυνόν ἐστι παραιτεῖσθαί τι τῶν προστεταγμένων ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ἢ κωλύειν τὸν ἐπιταχθέντα ποιῆσαι, ἢ κωλυόντων ἀνέχεσθαι· μάλιστα ἐὰν γνήσιος ᾖ ὁ κωλύων, ἢ λογισμός ευλογοφανὴς ἀντιπίπτῃ τῷ προστάγματι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Βο- Τοῦ Κυρίου λέγοντος, « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι πρᾶς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, ο δῆλον, ὅτι (73) καὶ πάντα ἀσφαλέστερον παιδευόμεθα μνημονεύοντες αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογε- νοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἡνίκα Ἰωάννης ὁ πτιστὴς εἶπεν αὐτῷ, • Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρὸς μέ; » ἀποκρινα- μένου, ὅτι « "Αφες ἄρτι· οὕτω γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην·, ἐπὶ δὲ τῶν μαθητῶν, ἡνίκα ἀπηύξατο ὁ Πέτρος τοὺς ἐν Ἱερου- σαλήμ προφητευθέντας, ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐπι άγεσθαι πειρασμούς, ἀγανακτικώτερον εἰπόντος· • Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκάνδαλόν (76) μου εἶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ πων· ο καὶ πάλιν, ἡνίκα ὁ αὐτὸς Πέτρος παρητήσατο τὴν ὑπηρεσίαν διαθέσει τιμῆς τῆς πρὸς τὸν Δεσπό την, πάλιν εἰπόντος τοῦ Κυρίου ὅτι, « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ. » Εἰ δὲ δεῖ πλεῖον βοηθηθῆναι τὴν ψυχὴν ἐν τοῖς τῶν ὁμογενῶν ὑποδείγ- η μασι, μνημονεύσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· « Τί ποιεῖτε κλαίοντες, καὶ συνθρύπτοντές (77) μου την καρδίαν; Ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆναι, ἀλλὰ καὶ ἀπο- θανεῖν εἰς Ἱερουσαλήμ ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνό ματος τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ. • Ποῖος δ' ἂν ἢ ἐνδοξότερος Ἰωάννου, ἢ γνησιώτερος Πέτρου, ἢ λογισμοὶ τῶν πιν εξετέθη- σαν. εξητάσθησαν. μου ἐμοί. ᾗ ένδοξη, τερος. DE BAPTISMO LIBER II. A suspendatur mola asinaria circa collum ejus, et projiciatur in mare, quam ut scandalizet uäum ex pusillis istis ". » Fusius autem hoc in prioribus quæstionibus exposuimus, ubi et eorum, qui scan- dalum perpetiuntur, clarius expensa est indoles. Quapropter Apostolus etiam de licitis dicit : « num est non manducare carnem, et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur 87. Et rursus alibi ait : • Omnis creatura Dei bona est, nec quidquam, quod cum gratiarum actione sumatur, rejiciendum est : sed tamen dicit: Non manducabo carnem in æternum, ne fratrem meum scandalizem 8. Quod si de licitis judicium ejusmodi fertur, quid quis dixerit de vetitis? Idcirco universalius erudit nos, cum dicit : c Sine offensione estole et Judais et Græcis, et Ecclesiæ Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo, non quærens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant "., Ba. C Luc. xvII, 2. Rom. Matth. xr, 29. ss Matth. 11, 14. 21. D QUÆSTIO XI. An conveniat, aut tutum sit, aliquid eorum quæ a Deo præcepta sunt, recusare, aut prohibere eum cui imperatum fuerit hoc ipsum facère, aut prohi- bentes tolerare, maxime si germanus et affinis sis qui prohibet, aut si speciosa aliqua ratio præcepto obstet. RESPONSIO. Cum Dominus dicat, ‹ Discite a me, quod mitis sun et humilis corde ",, perspicuum est omnia etiam a nobis certius disci tum, cum ipsius Do- mini nostri Jesu Christi unigeniti Filii Dei vivi me, mores sumus : qui, cum Joannes Baptista ei dixis- set : ‹ Mihi opus est ut abs te baptizer, et tu venis ad me ? » respondit: c Sine modo : sic enim decet nos implere omnem justitiam 9., Atque etiam coram discipulis, cum Petrus deprecaretur eas tentationes, quas Dominus ipse sibi in Jerusalem subeundas prænuntiarat, videlicet, ut ne ipsi inducerentur, tunc cum indignatione majore dixit : • Vade post me, Satana, scandalum mihi es; quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum *,, Et rursus, cum ille ipse Petrus, affectu reverentiæ erga Dominum pulsus, ministerium recusaret, iterum Dominus dixit: ‹ Nisi lavero te, non habes partem mecum ”. › Quod si eorum, qui nobis ge- nere similes sunt, exemplis amplius adjuvanda anima est, recordemur apostoli, qui dixit : c Quicl facitis flentes, et amigentes cor meum? Ego enim non solum alligari, sed et mori in Jerusalem para- tus sum, propter nomen Domini Jesu ". » Quis autem aut gloriosior ac celebrior fuerit Joanne, aut sincerior Petro? aut quæ rationes iis quas illi | Tim. 17, ibid. 15. Matth. XVI, 23. Joan. XIII, 8. Act. xx1, 15. videtur non exstare. Haud longe editi Regii primus et tertius tertio. Ibidem Reg. primus pro habet rentes cor meum. Nec ita multo post editi Veteres duo libri *. 4. 89 I Cor. VIII, 45. *I Cor. x, 32, 33. " (74) Amplior illa quaestio, cujus hic mentio fit, (75) Antiqui tres libri δῆλον δὲ, ὅτι. (76) Editi ὅτι σκάνδαλον. Vocula ὅτι deest in Reg. (77) Reg. primus καὶ συντρίβοντές μου, et conte-

τράχηλον αὐτοῦ, καὶ ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων. » (74) Πλατύ τερον δὲ ἐν τοῖς πρώτοις ἐρωτήμασιν ἐξεθέμεθα, ἔνθα καὶ οἱ τρόποι τῶν σκανδαλιζομένων σαφέστερον ἐξετάσθησαν. Διόπερ ὁ ᾿Απόστολος ἐπὶ τῶν συγκεχω ρημένων φησί· ο Καλὸν τὸ μὴ φαγεῖν κρέα, μηδὲ πιεῖν οἶνον, μηδὲ ἐν ᾧ ὁ ἀδελφός σου προσκόπτει, ἢ σκανδαλίζεται, ἢ ἀσθενεῖ· › καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ λέ- γων ὅτι, : Πᾶν κτίσμα Θεοῦ καλὸν, καὶ οὐδὲν ἀπό βλητον μετ' εὐχαριστίας λαμβανόμενον·, ὅμως φη- σὶν, « Οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω. » Εἰ δὲ ἐπὶ τῶν συγκεχω- ρημένων τοιοῦτον τὸ κρῖμα, τί ἄν τις εἴποι περὶ τῶν κεκολυμένων; Διόπερ καθολικώτερον ἡμᾶς παιδεύει, λέγων· ι Απρόσκοποι γίνεσθε καὶ Ἰουδαίοις καὶ Ἕλλησι, καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ, καθὼς κἀγὼ Β πάντα πᾶσιν ἀρέσκω, μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτοῦ συμ- φέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΑ' Εἰ χρὴ ἢ ἀκίνδυνόν ἐστι παραιτεῖσθαί τι τῶν προστεταγμένων ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ἢ κωλύειν τὸν ἐπιταχθέντα ποιῆσαι, ἢ κωλυόντων ἀνέχεσθαι· μάλιστα ἐὰν γνήσιος ᾖ ὁ κωλύων, ἢ λογισμός ευλογοφανὴς ἀντιπίπτῃ τῷ προστάγματι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Βο- Τοῦ Κυρίου λέγοντος, « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι πρᾶς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, ο δῆλον, ὅτι (73) καὶ πάντα ἀσφαλέστερον παιδευόμεθα μνημονεύοντες αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογε- νοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἡνίκα Ἰωάννης ὁ πτιστὴς εἶπεν αὐτῷ, • Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρὸς μέ; » ἀποκρινα- μένου, ὅτι « "Αφες ἄρτι· οὕτω γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην·, ἐπὶ δὲ τῶν μαθητῶν, ἡνίκα ἀπηύξατο ὁ Πέτρος τοὺς ἐν Ἱερου- σαλήμ προφητευθέντας, ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐπι άγεσθαι πειρασμούς, ἀγανακτικώτερον εἰπόντος· • Υπαγε ὀπίσω μου, Σατανά, σκάνδαλόν (76) μου εἶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώ πων· ο καὶ πάλιν, ἡνίκα ὁ αὐτὸς Πέτρος παρητήσατο τὴν ὑπηρεσίαν διαθέσει τιμῆς τῆς πρὸς τὸν Δεσπό την, πάλιν εἰπόντος τοῦ Κυρίου ὅτι, « Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾿ ἐμοῦ. » Εἰ δὲ δεῖ πλεῖον βοηθηθῆναι τὴν ψυχὴν ἐν τοῖς τῶν ὁμογενῶν ὑποδείγ- η μασι, μνημονεύσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· « Τί ποιεῖτε κλαίοντες, καὶ συνθρύπτοντές (77) μου την καρδίαν; Ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆναι, ἀλλὰ καὶ ἀπο- θανεῖν εἰς Ἱερουσαλήμ ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνό ματος τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ. • Ποῖος δ' ἂν ἢ ἐνδοξότερος Ἰωάννου, ἢ γνησιώτερος Πέτρου, ἢ λογισμοὶ τῶν πιν εξετέθη- σαν. εξητάσθησαν. μου ἐμοί. ᾗ ένδοξη, τερος. DE BAPTISMO LIBER II. A suspendatur mola asinaria circa collum ejus, et projiciatur in mare, quam ut scandalizet uäum ex pusillis istis ". » Fusius autem hoc in prioribus quæstionibus exposuimus, ubi et eorum, qui scan- dalum perpetiuntur, clarius expensa est indoles. Quapropter Apostolus etiam de licitis dicit : « num est non manducare carnem, et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur 87. Et rursus alibi ait : • Omnis creatura Dei bona est, nec quidquam, quod cum gratiarum actione sumatur, rejiciendum est : sed tamen dicit: Non manducabo carnem in æternum, ne fratrem meum scandalizem 8. Quod si de licitis judicium ejusmodi fertur, quid quis dixerit de vetitis? Idcirco universalius erudit nos, cum dicit : c Sine offensione estole et Judais et Græcis, et Ecclesiæ Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo, non quærens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant "., Ba. C Luc. xvII, 2. Rom. Matth. xr, 29. ss Matth. 11, 14. 21. D QUÆSTIO XI. An conveniat, aut tutum sit, aliquid eorum quæ a Deo præcepta sunt, recusare, aut prohibere eum cui imperatum fuerit hoc ipsum facère, aut prohi- bentes tolerare, maxime si germanus et affinis sis qui prohibet, aut si speciosa aliqua ratio præcepto obstet. RESPONSIO. Cum Dominus dicat, ‹ Discite a me, quod mitis sun et humilis corde ",, perspicuum est omnia etiam a nobis certius disci tum, cum ipsius Do- mini nostri Jesu Christi unigeniti Filii Dei vivi me, mores sumus : qui, cum Joannes Baptista ei dixis- set : ‹ Mihi opus est ut abs te baptizer, et tu venis ad me ? » respondit: c Sine modo : sic enim decet nos implere omnem justitiam 9., Atque etiam coram discipulis, cum Petrus deprecaretur eas tentationes, quas Dominus ipse sibi in Jerusalem subeundas prænuntiarat, videlicet, ut ne ipsi inducerentur, tunc cum indignatione majore dixit : • Vade post me, Satana, scandalum mihi es; quia non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum *,, Et rursus, cum ille ipse Petrus, affectu reverentiæ erga Dominum pulsus, ministerium recusaret, iterum Dominus dixit: ‹ Nisi lavero te, non habes partem mecum ”. › Quod si eorum, qui nobis ge- nere similes sunt, exemplis amplius adjuvanda anima est, recordemur apostoli, qui dixit : c Quicl facitis flentes, et amigentes cor meum? Ego enim non solum alligari, sed et mori in Jerusalem para- tus sum, propter nomen Domini Jesu ". » Quis autem aut gloriosior ac celebrior fuerit Joanne, aut sincerior Petro? aut quæ rationes iis quas illi | Tim. 17, ibid. 15. Matth. XVI, 23. Joan. XIII, 8. Act. xx1, 15. videtur non exstare. Haud longe editi Regii primus et tertius tertio. Ibidem Reg. primus pro habet rentes cor meum. Nec ita multo post editi Veteres duo libri *. 4. 89 I Cor. VIII, 45. *I Cor. x, 32, 33. " (74) Amplior illa quaestio, cujus hic mentio fit, (75) Antiqui tres libri δῆλον δὲ, ὅτι. (76) Editi ὅτι σκάνδαλον. Vocula ὅτι deest in Reg. (77) Reg. primus καὶ συντρίβοντές μου, et conte-

ἐκείνοις ὑποπεσόντων φανεῖεν ἂν εὐλαβέστεροι ; Ἐγὼ δὲ οἶδα, οὔτε Μωσῆς ὁ ἅγιος, οὔτε Ἰωνᾶς ὁ προφή της, εἰς (78) αθέτησιν ὑπακοῆς χρησάμενοι λογι σμοῖς, ἀνέγκλητοι ἔμειναν παρὰ θεῷ. Δι' ὧν παι δενόμεθα μήτε αντιλέγειν, μήτε κωλύειν, μήτε κα λυόντων ἀνέχεσθαι. Εἰ δὲ τούτων (79) καὶ τῶν τοιού των καθάπαξ ἐδίδαξεν ὁ λόγος μὴ ἀνέχεσθαι, πόσω μᾶλλον ἐπὶ τῶν λοιπῶν μιμεῖσθαι τοὺς ἁγίους ἀναγ καῖον ; ποτὲ μὲν εἰπόντας, ο Πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις· › ποτὲ δὲ, «Εἰ δίκαιόν ἐστιν ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ Θεοῦ, κρίνατε. Οὐ δυνά- μεθα γὰρ & είδομεν, καὶ ἠκούσαμεν, μὴ λαλεῖν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΒ'. Β Εἰ πᾶς ὀφειλέτης ἐστὶ πάντων τῆς ἐν πᾶσιν ἐπιμελείας, ἢ μόνον (80) τῶν πεπιστευμένων καὶ τούτων κατὰ τὸ μερισθὲν αὐτῷ ὑπὸ Θεοῦ διὰ Πνεύματος ἁγίου χάρισμα. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. γενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, έρατά τε καὶ ἀόρατα, ὁμολογοῦντος μὲν ὅτι, « Οὐκ ἀπὸ εστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οίκου Ἰσραήλ ·, λέγοντος δὲ τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ο Καθε ὡς ἀπέστειλέ με ὁ Πατήρ, κἀγὼ ἀπέστειλα (82) ὑμᾶς· η παραγγέλλοντος δὲ, « Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπελθεῖν, καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσελθεῖν· ο μετὰ δὲ τὸ τὴν προφητείαν εἰς αὐτὸν πληρωθῆναι τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, ο Υιός μου εἶ σύ, εγώ σήμερον γεγέννηκά σε· αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κλη ρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς· ο τότε καὶ (83) τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς παραγω γείλαντος, « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη·, πῶς οὐ πολλῷ μᾶλλον ἕκαστος ἡμῶν ἀκρι βέστερον φυλάσσειν ὀφείλει τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρ- άγγελμα γράψαντος, ο Μὴ ὑπερφρονεῖν παρ' δ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρωνεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως, » ἀναμένειν δὲ, τούτε, καὶ τί ἐπιταχθῇ, καθώς φησι καὶ πάλιν · « Εκαστος ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ αὐτὸς δὲ Ἀπόστολος, ὁ ἑτέροις παραγγέλλει, ἀκρι- βέστερον φυλάσσων, λέγει· ι Δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρνάβα κοινωνίας, ἵν᾿ ἡμᾶς μὲν εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ Ο δὲ εἰς τὴν περιτομήν. » πρὸς τὸν Θεὸν ἢ τῆς πρὸς τὸν πλησίον καλούσης εἰς ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐλλείποντος, ὁ ὑπακούσας ἔχει τὸν μισθὸν τῆς ἑκουσίου ὑπακοῆς. Καλεῖ δὲ, ὅτε ἐστὶ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ ἁγά- αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Πνεύματος ἁγίου χάρισμα. ἡμῶν Ἰησοῦ. Θεοῦ τοῦ ζῶντος. τοῦ ζῶντος, καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. oblenderunt, videri possint religiosiores ? Ego vero A scio, quod neque sanctus ille Moses, neque Jonas propheta, ratiocinationibus suis ad obedientiam de- negandam usi, inculpati permanserint apud Deum. Quibus erudimur, ut neque contradicamus, neque prohibeamus, neque toleremus prohibentes. Quod si Scriptura prorsus nos docuit hæc et ejusdem ge- neris alia non tolerare, quanto magis in reliquis necesse habuerimus sanctos imitari? qui nunc qui- dem dicunt, Obedire oportet Deo magis quam kominibus "7 : » nunc vero, • An justum sit, vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus que vidimus, et audivimus, non logui 8., QUÆSTIO XII. An quisque debeat omnium in omnibus curam susci- pere, an solum eorum, qui sibi concrediti sunt, idque juxta impertitum sibi a Deo per Spiritum sanctum donum. RESPONSIO. nitus Filius Dei per quem omnia facta sunt, et visibilia et invisibilia, confiteatur: Non sum mis- sus, nisi ad oves quæ perierunt domus Israel ▸ et discipulis suis dicat: Sicut misit me Pater, et ego misi vos.³, › præcipiat vero, In viam gentium ne abieritis, et in civitatem Samaritanorum ne intraveritis ',, et post completam in se prophe- tiam Davidis, qui velut ex persona Dei et Patris dixit, e Filius meus es tu, ego hodie genui te : postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ³, › tum de- mum discipulis suis præcipiat, Euntes docete omnes gentes*; › quomodo non multo magis unusquisque nostrum diligentius servare debet praeceptum Apostoli, qui scripsit : « Ne quis plus sapiat, quam oportet sapere, sed sapiat ad sobrieta- tem, sicut unicuique Deus divisit mensuram fidei ³, ▸ et exspectandum, quando, et quid præcipiatur, ut iterum etiam ait : « Unusquisque in quo vocatus est, fratres, in hoc maneat. Sed et idem apostolus id quod aliis præcipit, accuratius custodiens dicit : ⚫ Dextras dederunt mihi et Barnabæ societatis, ut nos quidem in gentes, ipsi vero in circumcisio- nem 7.› let, dilectione Dei aut proximi ad id quod deest supplendum vocante, is qui obedierit, mercedem habebit voluntariæ obedientiæ. Vocat autem illa, quando Dei et Christi ipsius dilectio exi- C or Act. v. 29. Act. iv, 19, 20. * Matth. xv, 94. Joan. xx, 21. ' Matth. x, 5. • Psil • Matth. XXVIII, 19. * Rom. xii, 3. Cor. vni, 24. Gal. 11, 9. 11, 7,8. quod ipsum quoque alienum non est. Cum enim Jeremias verbum Dei nuntiare juberetur, respondit : escio loqui. bus libris auctoribus. At niss. tres ut in contextu. Editi Statim editi Sed illud, deest in nostris veteribus libris. 1. Cum Dominus noster Jesus Christus unige- 2. Sed si necessitas aliqua ita aliquando postu- 1. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ (81) Χριστοῦ τοῦ μονο- 2. Ἐὰν δέ ποτε ἀνάγκη γένηται τῆς ἀγάπης τῆς (78) Reg. primus προφήτης, οὔτε Ἱερεμίας εἰς : (79) Editi ἐκ τούτων. Voculam Ex delevi. veteri- (80) Codices duo μόνων. Μox editi μερισθέν (81) Veteres duo libri ἡμῶν καὶ πάντων Ἰησοῦ. (82) Coslices duo κἀγὼ πέμπω, mitto. (83) Editi γῆς καὶ τότε. Αt mss. duo γῆς· τότε

ἐκείνοις ὑποπεσόντων φανεῖεν ἂν εὐλαβέστεροι ; Ἐγὼ δὲ οἶδα, οὔτε Μωσῆς ὁ ἅγιος, οὔτε Ἰωνᾶς ὁ προφή της, εἰς (78) αθέτησιν ὑπακοῆς χρησάμενοι λογι σμοῖς, ἀνέγκλητοι ἔμειναν παρὰ θεῷ. Δι' ὧν παι δενόμεθα μήτε αντιλέγειν, μήτε κωλύειν, μήτε κα λυόντων ἀνέχεσθαι. Εἰ δὲ τούτων (79) καὶ τῶν τοιού των καθάπαξ ἐδίδαξεν ὁ λόγος μὴ ἀνέχεσθαι, πόσω μᾶλλον ἐπὶ τῶν λοιπῶν μιμεῖσθαι τοὺς ἁγίους ἀναγ καῖον ; ποτὲ μὲν εἰπόντας, ο Πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις· › ποτὲ δὲ, «Εἰ δίκαιόν ἐστιν ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ Θεοῦ, κρίνατε. Οὐ δυνά- μεθα γὰρ & είδομεν, καὶ ἠκούσαμεν, μὴ λαλεῖν. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΒ'. Β Εἰ πᾶς ὀφειλέτης ἐστὶ πάντων τῆς ἐν πᾶσιν ἐπιμελείας, ἢ μόνον (80) τῶν πεπιστευμένων καὶ τούτων κατὰ τὸ μερισθὲν αὐτῷ ὑπὸ Θεοῦ διὰ Πνεύματος ἁγίου χάρισμα. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. γενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, έρατά τε καὶ ἀόρατα, ὁμολογοῦντος μὲν ὅτι, « Οὐκ ἀπὸ εστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οίκου Ἰσραήλ ·, λέγοντος δὲ τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς, ο Καθε ὡς ἀπέστειλέ με ὁ Πατήρ, κἀγὼ ἀπέστειλα (82) ὑμᾶς· η παραγγέλλοντος δὲ, « Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπελθεῖν, καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσελθεῖν· ο μετὰ δὲ τὸ τὴν προφητείαν εἰς αὐτὸν πληρωθῆναι τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, ο Υιός μου εἶ σύ, εγώ σήμερον γεγέννηκά σε· αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κλη ρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς· ο τότε καὶ (83) τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς παραγω γείλαντος, « Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη·, πῶς οὐ πολλῷ μᾶλλον ἕκαστος ἡμῶν ἀκρι βέστερον φυλάσσειν ὀφείλει τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου παρ- άγγελμα γράψαντος, ο Μὴ ὑπερφρονεῖν παρ' δ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρωνεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως, » ἀναμένειν δὲ, τούτε, καὶ τί ἐπιταχθῇ, καθώς φησι καὶ πάλιν · « Εκαστος ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ αὐτὸς δὲ Ἀπόστολος, ὁ ἑτέροις παραγγέλλει, ἀκρι- βέστερον φυλάσσων, λέγει· ι Δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρνάβα κοινωνίας, ἵν᾿ ἡμᾶς μὲν εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ Ο δὲ εἰς τὴν περιτομήν. » πρὸς τὸν Θεὸν ἢ τῆς πρὸς τὸν πλησίον καλούσης εἰς ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐλλείποντος, ὁ ὑπακούσας ἔχει τὸν μισθὸν τῆς ἑκουσίου ὑπακοῆς. Καλεῖ δὲ, ὅτε ἐστὶ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ ἁγά- αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Πνεύματος ἁγίου χάρισμα. ἡμῶν Ἰησοῦ. Θεοῦ τοῦ ζῶντος. τοῦ ζῶντος, καί. APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. oblenderunt, videri possint religiosiores ? Ego vero A scio, quod neque sanctus ille Moses, neque Jonas propheta, ratiocinationibus suis ad obedientiam de- negandam usi, inculpati permanserint apud Deum. Quibus erudimur, ut neque contradicamus, neque prohibeamus, neque toleremus prohibentes. Quod si Scriptura prorsus nos docuit hæc et ejusdem ge- neris alia non tolerare, quanto magis in reliquis necesse habuerimus sanctos imitari? qui nunc qui- dem dicunt, Obedire oportet Deo magis quam kominibus "7 : » nunc vero, • An justum sit, vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus que vidimus, et audivimus, non logui 8., QUÆSTIO XII. An quisque debeat omnium in omnibus curam susci- pere, an solum eorum, qui sibi concrediti sunt, idque juxta impertitum sibi a Deo per Spiritum sanctum donum. RESPONSIO. nitus Filius Dei per quem omnia facta sunt, et visibilia et invisibilia, confiteatur: Non sum mis- sus, nisi ad oves quæ perierunt domus Israel ▸ et discipulis suis dicat: Sicut misit me Pater, et ego misi vos.³, › præcipiat vero, In viam gentium ne abieritis, et in civitatem Samaritanorum ne intraveritis ',, et post completam in se prophe- tiam Davidis, qui velut ex persona Dei et Patris dixit, e Filius meus es tu, ego hodie genui te : postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ³, › tum de- mum discipulis suis præcipiat, Euntes docete omnes gentes*; › quomodo non multo magis unusquisque nostrum diligentius servare debet praeceptum Apostoli, qui scripsit : « Ne quis plus sapiat, quam oportet sapere, sed sapiat ad sobrieta- tem, sicut unicuique Deus divisit mensuram fidei ³, ▸ et exspectandum, quando, et quid præcipiatur, ut iterum etiam ait : « Unusquisque in quo vocatus est, fratres, in hoc maneat. Sed et idem apostolus id quod aliis præcipit, accuratius custodiens dicit : ⚫ Dextras dederunt mihi et Barnabæ societatis, ut nos quidem in gentes, ipsi vero in circumcisio- nem 7.› let, dilectione Dei aut proximi ad id quod deest supplendum vocante, is qui obedierit, mercedem habebit voluntariæ obedientiæ. Vocat autem illa, quando Dei et Christi ipsius dilectio exi- C or Act. v. 29. Act. iv, 19, 20. * Matth. xv, 94. Joan. xx, 21. ' Matth. x, 5. • Psil • Matth. XXVIII, 19. * Rom. xii, 3. Cor. vni, 24. Gal. 11, 9. 11, 7,8. quod ipsum quoque alienum non est. Cum enim Jeremias verbum Dei nuntiare juberetur, respondit : escio loqui. bus libris auctoribus. At niss. tres ut in contextu. Editi Statim editi Sed illud, deest in nostris veteribus libris. 1. Cum Dominus noster Jesus Christus unige- 2. Sed si necessitas aliqua ita aliquando postu- 1. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ (81) Χριστοῦ τοῦ μονο- 2. Ἐὰν δέ ποτε ἀνάγκη γένηται τῆς ἀγάπης τῆς (78) Reg. primus προφήτης, οὔτε Ἱερεμίας εἰς : (79) Editi ἐκ τούτων. Voculam Ex delevi. veteri- (80) Codices duo μόνων. Μox editi μερισθέν (81) Veteres duo libri ἡμῶν καὶ πάντων Ἰησοῦ. (82) Coslices duo κἀγὼ πέμπω, mitto. (83) Editi γῆς καὶ τότε. Αt mss. duo γῆς· τότε

πη πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, εἰπόντος· Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλή • λους, καθὼς ἐγὼ (84) ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὑτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. » Ἡ δὲ πρὸς τὸν πλησίον, ἡνίκα ἂν ὁ ἐγκεχειρισμένος τὴν προστασίαν βοηθείας χρείαν σχῇ, ἢ τὸ τάγμα τῶν (85) φροντιζομένων χρείαν ἔχῃ τοῦ ἀναπληροῦντος τὸ προσλεῖπον, τοῦ Αποστόλου εἰπόντος, ο Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητεί- τω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος· ἡ γὰρ κατὰ Χρι- στὸν ἀγάπη οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς· καὶ ἀλλαχοῦ, « Οι κοδομεῖτε εἰς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. ν Ὥστε εἰς ὅ τι μὲν ἀπεστάλη τις, μὴ πληρώσας τὸ κήρυγμα ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἔνοχός ἐστι τοῦ αἵματος τῶν μὴ ἀκουσάντων· καὶ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν εἰπεῖν (86) τὰ αὐτὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ διαμαρτυρομένῳ τοῖς πρεσβυτέ- ροις Ἐφεσίων, ὅτι • Καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων ὑμῶν. Οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ πλέον τι τοῦ ἐπιτεταγμένου ποιῆσαι δυνηθῇ εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, μισθόν ἔχει, ἂν ὑπέδειξεν ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών· . Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄχων, οἰκονομίαν πεπίστευμα.. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΓ΄. Εἰ χρὴ πάντα πειρασμὸν ὑπομένειν, καν θανά- του ἔχῃ ἀπειλὴν, ὑπὲρ τοῦ φυλαχθῆναι τὴν πρὸς Θεὸν ὑπακοὴν, καὶ μάλιστα ἐν τῇ ἐπι- μελείᾳ τῶν πεπιστευμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγέ- νετο, ὁρατὰ τε καὶ ἀόρατα, ὁ ζωὴν ἔχων, ὥσπερ ἔχει ὁ δεδωκώς αὐτῷ Πατήρ, ὁ τὴν ἐξουσίαν πᾶσαν λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρὸς, ἐπερχομένων τῶν συλλαμ βανόντων αὐτὸν εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιο- σύνης καὶ αἰωνίου ζωῆς θάνατον, μετὰ τοσαύτης ἀπήντησε προθυμίας, λέγων· . Ἰδοὺ παραδίδοται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν· ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ παραδιδούς με ήγγικεν καὶ ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ γέγραπται· • Ἰησοῦς οὖν, εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα (87) ἐπ' αὐτὸν, ἐξελθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα ζητεῖτε ; » Απο εκρίθησαν αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον, Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· « Εγώ εἰμι· » καὶ μετ' ὀλίγα· « ΕΤ- τον ὑμῖν, ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἀφετε τούτους ὑπάγειν· › πέσῳ μᾶλλον ἡμεῖς τὰ κατὰ φύσ σιν ἑκόντες ὑπομένειν ὀφείλομεν ; ἵνα, διὰ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ὑπακοὴν νικώντες τοὺς ἐπαγομένους ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν πειρασμούς, δοξάσωμεν τὸν Θεὸν, ὅτι τὰ δοκοῦντα παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπάγεσθαι λυπηρὰ μέσ χρι θανάτου χαίροντες δεχόμεθα, τὸ φρόνημα κατορ θώσαντες τοῦ λέγοντος ὅτι, « Ἡμῖν ἐχαρίσθη τὸ ἔχῃ τοῦ. έχει DE BAPTISMO LIBER II. A git ut impleatur mandatum Domini, qui dicit : Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos 8. Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro ami- cis suis . » Vocat vero proximi dilectio, quando aut ei qui præfectus, est opusest auxilio, aut agmen eorum qui curantur, aliquo, qui quod deest sup- pleat, indiget, dicente Apostolo : • Nemo quærat quod suum est, sed quisque quod alterius 10; nam Christi dilectio non quærit quæ sua sunt " et alibi : ‹ Ædificate singuli singulos, sicut et faci- tis 1. . Quamobrem qui prædicationem, ad quam missus est, opere et sermone non complevit, reus est sanguinis eorum qui non audierint; nec dicere potest eadem, quæ Paulus apostolus senioribus Ephesiorum declarat : Mundus sum ab hoc tem- ‹ pore a sanguine omnium vestrum. Non enim sub- terfugi, quominus annuntiarem vobis omne consi- lium Dei s. Si vero amplius quid, quam quod præceptum est, facere potuerit ad ædificationen Adei, in dilectione Christi, inercedem habet, quam ostendit nobis Apostolus, dicens : ‹ Si enim volens hoc ago, mercedem habeo : si autem invitus, dis- pensatio mihi credita est “.› XIII, • Joan. | Cor. ix, 17. B C QUÆSTIO XIII. • An quæris tentatio pro servanda erga Deum obedien- tia, etiamsi mortis communicationem habeat sustinenda sit, et maxime in iis qui nobis concre- diti sunt, curandis. RESPONSIO. Filius Dei viventis, per quem omnia tum visibilia tum invisibilia facta sunt, qui vitam habet, quem- admodum habet qui ei dedit Pater, qui potestatem omnem a Patre accepit, cum accederent qui ipsum ad mortem pro nostra justitia et æterna vita subeun- dam erant apprehensuri, alacritate tanta obviam ivit, dicens: • Ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum : surgite, eamus; ecce qui tra- dit me, prope est , et sicut in Evangelio se- cundum Joannem scriptum est: ‹ Jesus itaque sciens omnia, quæ ventura erant super se, pro- gressus dixit eis : Quem quæritis ? responde- runt ei : Jesum Nazarenum. Dicit eis Jesus : Ego D sum ;, nec multo post : « Dixi vobis, quod ego sumn; si ergo me quæritis, sinite bos abire 17; quanto magis nos ea quæ naturaliter accidunt, de- bemus libenter perferre? ut propter obedientiam erga Deum nostram tentationes ab inimicis illatas vincentes, Deum afliciamus gloria, quod molestias quæ nobis ab inimicis exhiberi videntur, hilare ad mortem usque sustinemus, sententiam assecuti ejus, qui dixit: Vobis donatum est pro Christo > [ Cor. xu, 5. Thess. v, 11. Act. x, 26, 27. 34. • Joan. xv, 13. I Cor. x, 24. Marc. xiv, 41, 42. Joan. xviii, 4, 5. ibid. 8. mss. Editi non dissimili. 1. Εἰ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογε 1. Si Dominus noster Jesus Christus unigenitus (84) Illud ἐγώ abest ab antiquis duobus libris. (85) Veteres duo libri χρείαν ἔχῃ, ή τό. Mox unus (86) Codices duo έχει παρρησίαν εἰπεῖν, sensu (87) Veteres duo libri επερχόμενα. Editi ερχόμενα.

πη πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, εἰπόντος· Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλή • λους, καθὼς ἐγὼ (84) ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὑτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. » Ἡ δὲ πρὸς τὸν πλησίον, ἡνίκα ἂν ὁ ἐγκεχειρισμένος τὴν προστασίαν βοηθείας χρείαν σχῇ, ἢ τὸ τάγμα τῶν (85) φροντιζομένων χρείαν ἔχῃ τοῦ ἀναπληροῦντος τὸ προσλεῖπον, τοῦ Αποστόλου εἰπόντος, ο Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητεί- τω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος· ἡ γὰρ κατὰ Χρι- στὸν ἀγάπη οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς· καὶ ἀλλαχοῦ, « Οι κοδομεῖτε εἰς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. ν Ὥστε εἰς ὅ τι μὲν ἀπεστάλη τις, μὴ πληρώσας τὸ κήρυγμα ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἔνοχός ἐστι τοῦ αἵματος τῶν μὴ ἀκουσάντων· καὶ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν εἰπεῖν (86) τὰ αὐτὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ διαμαρτυρομένῳ τοῖς πρεσβυτέ- ροις Ἐφεσίων, ὅτι • Καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων ὑμῶν. Οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ πλέον τι τοῦ ἐπιτεταγμένου ποιῆσαι δυνηθῇ εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, μισθόν ἔχει, ἂν ὑπέδειξεν ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών· . Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄχων, οἰκονομίαν πεπίστευμα.. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΓ΄. Εἰ χρὴ πάντα πειρασμὸν ὑπομένειν, καν θανά- του ἔχῃ ἀπειλὴν, ὑπὲρ τοῦ φυλαχθῆναι τὴν πρὸς Θεὸν ὑπακοὴν, καὶ μάλιστα ἐν τῇ ἐπι- μελείᾳ τῶν πεπιστευμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγέ- νετο, ὁρατὰ τε καὶ ἀόρατα, ὁ ζωὴν ἔχων, ὥσπερ ἔχει ὁ δεδωκώς αὐτῷ Πατήρ, ὁ τὴν ἐξουσίαν πᾶσαν λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρὸς, ἐπερχομένων τῶν συλλαμ βανόντων αὐτὸν εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιο- σύνης καὶ αἰωνίου ζωῆς θάνατον, μετὰ τοσαύτης ἀπήντησε προθυμίας, λέγων· . Ἰδοὺ παραδίδοται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν· ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ παραδιδούς με ήγγικεν καὶ ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ γέγραπται· • Ἰησοῦς οὖν, εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα (87) ἐπ' αὐτὸν, ἐξελθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα ζητεῖτε ; » Απο εκρίθησαν αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον, Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· « Εγώ εἰμι· » καὶ μετ' ὀλίγα· « ΕΤ- τον ὑμῖν, ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἀφετε τούτους ὑπάγειν· › πέσῳ μᾶλλον ἡμεῖς τὰ κατὰ φύσ σιν ἑκόντες ὑπομένειν ὀφείλομεν ; ἵνα, διὰ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ὑπακοὴν νικώντες τοὺς ἐπαγομένους ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν πειρασμούς, δοξάσωμεν τὸν Θεὸν, ὅτι τὰ δοκοῦντα παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπάγεσθαι λυπηρὰ μέσ χρι θανάτου χαίροντες δεχόμεθα, τὸ φρόνημα κατορ θώσαντες τοῦ λέγοντος ὅτι, « Ἡμῖν ἐχαρίσθη τὸ ἔχῃ τοῦ. έχει DE BAPTISMO LIBER II. A git ut impleatur mandatum Domini, qui dicit : Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos 8. Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro ami- cis suis . » Vocat vero proximi dilectio, quando aut ei qui præfectus, est opusest auxilio, aut agmen eorum qui curantur, aliquo, qui quod deest sup- pleat, indiget, dicente Apostolo : • Nemo quærat quod suum est, sed quisque quod alterius 10; nam Christi dilectio non quærit quæ sua sunt " et alibi : ‹ Ædificate singuli singulos, sicut et faci- tis 1. . Quamobrem qui prædicationem, ad quam missus est, opere et sermone non complevit, reus est sanguinis eorum qui non audierint; nec dicere potest eadem, quæ Paulus apostolus senioribus Ephesiorum declarat : Mundus sum ab hoc tem- ‹ pore a sanguine omnium vestrum. Non enim sub- terfugi, quominus annuntiarem vobis omne consi- lium Dei s. Si vero amplius quid, quam quod præceptum est, facere potuerit ad ædificationen Adei, in dilectione Christi, inercedem habet, quam ostendit nobis Apostolus, dicens : ‹ Si enim volens hoc ago, mercedem habeo : si autem invitus, dis- pensatio mihi credita est “.› XIII, • Joan. | Cor. ix, 17. B C QUÆSTIO XIII. • An quæris tentatio pro servanda erga Deum obedien- tia, etiamsi mortis communicationem habeat sustinenda sit, et maxime in iis qui nobis concre- diti sunt, curandis. RESPONSIO. Filius Dei viventis, per quem omnia tum visibilia tum invisibilia facta sunt, qui vitam habet, quem- admodum habet qui ei dedit Pater, qui potestatem omnem a Patre accepit, cum accederent qui ipsum ad mortem pro nostra justitia et æterna vita subeun- dam erant apprehensuri, alacritate tanta obviam ivit, dicens: • Ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum : surgite, eamus; ecce qui tra- dit me, prope est , et sicut in Evangelio se- cundum Joannem scriptum est: ‹ Jesus itaque sciens omnia, quæ ventura erant super se, pro- gressus dixit eis : Quem quæritis ? responde- runt ei : Jesum Nazarenum. Dicit eis Jesus : Ego D sum ;, nec multo post : « Dixi vobis, quod ego sumn; si ergo me quæritis, sinite bos abire 17; quanto magis nos ea quæ naturaliter accidunt, de- bemus libenter perferre? ut propter obedientiam erga Deum nostram tentationes ab inimicis illatas vincentes, Deum afliciamus gloria, quod molestias quæ nobis ab inimicis exhiberi videntur, hilare ad mortem usque sustinemus, sententiam assecuti ejus, qui dixit: Vobis donatum est pro Christo > [ Cor. xu, 5. Thess. v, 11. Act. x, 26, 27. 34. • Joan. xv, 13. I Cor. x, 24. Marc. xiv, 41, 42. Joan. xviii, 4, 5. ibid. 8. mss. Editi non dissimili. 1. Εἰ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογε 1. Si Dominus noster Jesus Christus unigenitus (84) Illud ἐγώ abest ab antiquis duobus libris. (85) Veteres duo libri χρείαν ἔχῃ, ή τό. Mox unus (86) Codices duo έχει παρρησίαν εἰπεῖν, sensu (87) Veteres duo libri επερχόμενα. Editi ερχόμενα.

πη πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, εἰπόντος· Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλή • λους, καθὼς ἐγὼ (84) ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὑτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. » Ἡ δὲ πρὸς τὸν πλησίον, ἡνίκα ἂν ὁ ἐγκεχειρισμένος τὴν προστασίαν βοηθείας χρείαν σχῇ, ἢ τὸ τάγμα τῶν (85) φροντιζομένων χρείαν ἔχῃ τοῦ ἀναπληροῦντος τὸ προσλεῖπον, τοῦ Αποστόλου εἰπόντος, ο Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητεί- τω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος· ἡ γὰρ κατὰ Χρι- στὸν ἀγάπη οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς· καὶ ἀλλαχοῦ, « Οι κοδομεῖτε εἰς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. ν Ὥστε εἰς ὅ τι μὲν ἀπεστάλη τις, μὴ πληρώσας τὸ κήρυγμα ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἔνοχός ἐστι τοῦ αἵματος τῶν μὴ ἀκουσάντων· καὶ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν εἰπεῖν (86) τὰ αὐτὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ διαμαρτυρομένῳ τοῖς πρεσβυτέ- ροις Ἐφεσίων, ὅτι • Καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων ὑμῶν. Οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ πλέον τι τοῦ ἐπιτεταγμένου ποιῆσαι δυνηθῇ εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, μισθόν ἔχει, ἂν ὑπέδειξεν ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών· . Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄχων, οἰκονομίαν πεπίστευμα.. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΓ΄. Εἰ χρὴ πάντα πειρασμὸν ὑπομένειν, καν θανά- του ἔχῃ ἀπειλὴν, ὑπὲρ τοῦ φυλαχθῆναι τὴν πρὸς Θεὸν ὑπακοὴν, καὶ μάλιστα ἐν τῇ ἐπι- μελείᾳ τῶν πεπιστευμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγέ- νετο, ὁρατὰ τε καὶ ἀόρατα, ὁ ζωὴν ἔχων, ὥσπερ ἔχει ὁ δεδωκώς αὐτῷ Πατήρ, ὁ τὴν ἐξουσίαν πᾶσαν λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρὸς, ἐπερχομένων τῶν συλλαμ βανόντων αὐτὸν εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιο- σύνης καὶ αἰωνίου ζωῆς θάνατον, μετὰ τοσαύτης ἀπήντησε προθυμίας, λέγων· . Ἰδοὺ παραδίδοται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν· ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ παραδιδούς με ήγγικεν καὶ ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ γέγραπται· • Ἰησοῦς οὖν, εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα (87) ἐπ' αὐτὸν, ἐξελθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα ζητεῖτε ; » Απο εκρίθησαν αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον, Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· « Εγώ εἰμι· » καὶ μετ' ὀλίγα· « ΕΤ- τον ὑμῖν, ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἀφετε τούτους ὑπάγειν· › πέσῳ μᾶλλον ἡμεῖς τὰ κατὰ φύσ σιν ἑκόντες ὑπομένειν ὀφείλομεν ; ἵνα, διὰ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ὑπακοὴν νικώντες τοὺς ἐπαγομένους ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν πειρασμούς, δοξάσωμεν τὸν Θεὸν, ὅτι τὰ δοκοῦντα παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπάγεσθαι λυπηρὰ μέσ χρι θανάτου χαίροντες δεχόμεθα, τὸ φρόνημα κατορ θώσαντες τοῦ λέγοντος ὅτι, « Ἡμῖν ἐχαρίσθη τὸ ἔχῃ τοῦ. έχει DE BAPTISMO LIBER II. A git ut impleatur mandatum Domini, qui dicit : Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos 8. Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro ami- cis suis . » Vocat vero proximi dilectio, quando aut ei qui præfectus, est opusest auxilio, aut agmen eorum qui curantur, aliquo, qui quod deest sup- pleat, indiget, dicente Apostolo : • Nemo quærat quod suum est, sed quisque quod alterius 10; nam Christi dilectio non quærit quæ sua sunt " et alibi : ‹ Ædificate singuli singulos, sicut et faci- tis 1. . Quamobrem qui prædicationem, ad quam missus est, opere et sermone non complevit, reus est sanguinis eorum qui non audierint; nec dicere potest eadem, quæ Paulus apostolus senioribus Ephesiorum declarat : Mundus sum ab hoc tem- ‹ pore a sanguine omnium vestrum. Non enim sub- terfugi, quominus annuntiarem vobis omne consi- lium Dei s. Si vero amplius quid, quam quod præceptum est, facere potuerit ad ædificationen Adei, in dilectione Christi, inercedem habet, quam ostendit nobis Apostolus, dicens : ‹ Si enim volens hoc ago, mercedem habeo : si autem invitus, dis- pensatio mihi credita est “.› XIII, • Joan. | Cor. ix, 17. B C QUÆSTIO XIII. • An quæris tentatio pro servanda erga Deum obedien- tia, etiamsi mortis communicationem habeat sustinenda sit, et maxime in iis qui nobis concre- diti sunt, curandis. RESPONSIO. Filius Dei viventis, per quem omnia tum visibilia tum invisibilia facta sunt, qui vitam habet, quem- admodum habet qui ei dedit Pater, qui potestatem omnem a Patre accepit, cum accederent qui ipsum ad mortem pro nostra justitia et æterna vita subeun- dam erant apprehensuri, alacritate tanta obviam ivit, dicens: • Ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum : surgite, eamus; ecce qui tra- dit me, prope est , et sicut in Evangelio se- cundum Joannem scriptum est: ‹ Jesus itaque sciens omnia, quæ ventura erant super se, pro- gressus dixit eis : Quem quæritis ? responde- runt ei : Jesum Nazarenum. Dicit eis Jesus : Ego D sum ;, nec multo post : « Dixi vobis, quod ego sumn; si ergo me quæritis, sinite bos abire 17; quanto magis nos ea quæ naturaliter accidunt, de- bemus libenter perferre? ut propter obedientiam erga Deum nostram tentationes ab inimicis illatas vincentes, Deum afliciamus gloria, quod molestias quæ nobis ab inimicis exhiberi videntur, hilare ad mortem usque sustinemus, sententiam assecuti ejus, qui dixit: Vobis donatum est pro Christo > [ Cor. xu, 5. Thess. v, 11. Act. x, 26, 27. 34. • Joan. xv, 13. I Cor. x, 24. Marc. xiv, 41, 42. Joan. xviii, 4, 5. ibid. 8. mss. Editi non dissimili. 1. Εἰ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογε 1. Si Dominus noster Jesus Christus unigenitus (84) Illud ἐγώ abest ab antiquis duobus libris. (85) Veteres duo libri χρείαν ἔχῃ, ή τό. Mox unus (86) Codices duo έχει παρρησίαν εἰπεῖν, sensu (87) Veteres duo libri επερχόμενα. Editi ερχόμενα.

πη πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, εἰπόντος· Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλή • λους, καθὼς ἐγὼ (84) ἠγάπησα ὑμᾶς. Μείζονα ταύ τῆς ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὑτοῦ θα ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. » Ἡ δὲ πρὸς τὸν πλησίον, ἡνίκα ἂν ὁ ἐγκεχειρισμένος τὴν προστασίαν βοηθείας χρείαν σχῇ, ἢ τὸ τάγμα τῶν (85) φροντιζομένων χρείαν ἔχῃ τοῦ ἀναπληροῦντος τὸ προσλεῖπον, τοῦ Αποστόλου εἰπόντος, ο Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητεί- τω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος· ἡ γὰρ κατὰ Χρι- στὸν ἀγάπη οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς· καὶ ἀλλαχοῦ, « Οι κοδομεῖτε εἰς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. ν Ὥστε εἰς ὅ τι μὲν ἀπεστάλη τις, μὴ πληρώσας τὸ κήρυγμα ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἔνοχός ἐστι τοῦ αἵματος τῶν μὴ ἀκουσάντων· καὶ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν εἰπεῖν (86) τὰ αὐτὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ διαμαρτυρομένῳ τοῖς πρεσβυτέ- ροις Ἐφεσίων, ὅτι • Καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων ὑμῶν. Οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ πλέον τι τοῦ ἐπιτεταγμένου ποιῆσαι δυνηθῇ εἰς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, μισθόν ἔχει, ἂν ὑπέδειξεν ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών· . Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄχων, οἰκονομίαν πεπίστευμα.. » ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΓ΄. Εἰ χρὴ πάντα πειρασμὸν ὑπομένειν, καν θανά- του ἔχῃ ἀπειλὴν, ὑπὲρ τοῦ φυλαχθῆναι τὴν πρὸς Θεὸν ὑπακοὴν, καὶ μάλιστα ἐν τῇ ἐπι- μελείᾳ τῶν πεπιστευμένων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. νὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγέ- νετο, ὁρατὰ τε καὶ ἀόρατα, ὁ ζωὴν ἔχων, ὥσπερ ἔχει ὁ δεδωκώς αὐτῷ Πατήρ, ὁ τὴν ἐξουσίαν πᾶσαν λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρὸς, ἐπερχομένων τῶν συλλαμ βανόντων αὐτὸν εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας δικαιο- σύνης καὶ αἰωνίου ζωῆς θάνατον, μετὰ τοσαύτης ἀπήντησε προθυμίας, λέγων· . Ἰδοὺ παραδίδοται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν· ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ παραδιδούς με ήγγικεν καὶ ὡς ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ γέγραπται· • Ἰησοῦς οὖν, εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα (87) ἐπ' αὐτὸν, ἐξελθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα ζητεῖτε ; » Απο εκρίθησαν αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραίον, Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· « Εγώ εἰμι· » καὶ μετ' ὀλίγα· « ΕΤ- τον ὑμῖν, ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἀφετε τούτους ὑπάγειν· › πέσῳ μᾶλλον ἡμεῖς τὰ κατὰ φύσ σιν ἑκόντες ὑπομένειν ὀφείλομεν ; ἵνα, διὰ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ὑπακοὴν νικώντες τοὺς ἐπαγομένους ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν πειρασμούς, δοξάσωμεν τὸν Θεὸν, ὅτι τὰ δοκοῦντα παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπάγεσθαι λυπηρὰ μέσ χρι θανάτου χαίροντες δεχόμεθα, τὸ φρόνημα κατορ θώσαντες τοῦ λέγοντος ὅτι, « Ἡμῖν ἐχαρίσθη τὸ ἔχῃ τοῦ. έχει DE BAPTISMO LIBER II. A git ut impleatur mandatum Domini, qui dicit : Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos 8. Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro ami- cis suis . » Vocat vero proximi dilectio, quando aut ei qui præfectus, est opusest auxilio, aut agmen eorum qui curantur, aliquo, qui quod deest sup- pleat, indiget, dicente Apostolo : • Nemo quærat quod suum est, sed quisque quod alterius 10; nam Christi dilectio non quærit quæ sua sunt " et alibi : ‹ Ædificate singuli singulos, sicut et faci- tis 1. . Quamobrem qui prædicationem, ad quam missus est, opere et sermone non complevit, reus est sanguinis eorum qui non audierint; nec dicere potest eadem, quæ Paulus apostolus senioribus Ephesiorum declarat : Mundus sum ab hoc tem- ‹ pore a sanguine omnium vestrum. Non enim sub- terfugi, quominus annuntiarem vobis omne consi- lium Dei s. Si vero amplius quid, quam quod præceptum est, facere potuerit ad ædificationen Adei, in dilectione Christi, inercedem habet, quam ostendit nobis Apostolus, dicens : ‹ Si enim volens hoc ago, mercedem habeo : si autem invitus, dis- pensatio mihi credita est “.› XIII, • Joan. | Cor. ix, 17. B C QUÆSTIO XIII. • An quæris tentatio pro servanda erga Deum obedien- tia, etiamsi mortis communicationem habeat sustinenda sit, et maxime in iis qui nobis concre- diti sunt, curandis. RESPONSIO. Filius Dei viventis, per quem omnia tum visibilia tum invisibilia facta sunt, qui vitam habet, quem- admodum habet qui ei dedit Pater, qui potestatem omnem a Patre accepit, cum accederent qui ipsum ad mortem pro nostra justitia et æterna vita subeun- dam erant apprehensuri, alacritate tanta obviam ivit, dicens: • Ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum : surgite, eamus; ecce qui tra- dit me, prope est , et sicut in Evangelio se- cundum Joannem scriptum est: ‹ Jesus itaque sciens omnia, quæ ventura erant super se, pro- gressus dixit eis : Quem quæritis ? responde- runt ei : Jesum Nazarenum. Dicit eis Jesus : Ego D sum ;, nec multo post : « Dixi vobis, quod ego sumn; si ergo me quæritis, sinite bos abire 17; quanto magis nos ea quæ naturaliter accidunt, de- bemus libenter perferre? ut propter obedientiam erga Deum nostram tentationes ab inimicis illatas vincentes, Deum afliciamus gloria, quod molestias quæ nobis ab inimicis exhiberi videntur, hilare ad mortem usque sustinemus, sententiam assecuti ejus, qui dixit: Vobis donatum est pro Christo > [ Cor. xu, 5. Thess. v, 11. Act. x, 26, 27. 34. • Joan. xv, 13. I Cor. x, 24. Marc. xiv, 41, 42. Joan. xviii, 4, 5. ibid. 8. mss. Editi non dissimili. 1. Εἰ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογε 1. Si Dominus noster Jesus Christus unigenitus (84) Illud ἐγώ abest ab antiquis duobus libris. (85) Veteres duo libri χρείαν ἔχῃ, ή τό. Mox unus (86) Codices duo έχει παρρησίαν εἰπεῖν, sensu (87) Veteres duo libri επερχόμενα. Editi ερχόμενα.